Kur qeveritë e Shqipërisë dhe Italisë nënshkruan në vitin 2023 marrëveshjen për kampin e Gjadrit, projekti u promovua si “zgjidhje inovative” për menaxhimin e krizës së migracionit në Mesdhe.

Premtimi nga Kryeministrja e Italisë, Giorgia Meloni, ishte i qartë: mijëra azilkërkues, të cilët do të kapeshin në det do të silleshin në Shqipëri, për t’u trajtuar dhe riatdhesuar me procedura të shpejtuara.

Ndryshe, Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama, theksonte se vendi ynë nuk do të kishte asnjë kosto, përkundrazi do të përfitohej mbështetje politike.

Rreth dy vite më vonë, tabloja e kësaj marrëveshjeje shfaqet komplekse: numër i papërfillshëm transferimesh, kosto në rritje, kritika të forta ndërkombëtare dhe heshtje e zgjatur nga Brukseli.

Në mes qëndron vetë kampi, thuajse bosh, i kthyer tashmë në “patate të nxehtë” për Melonin sa herë shfaqen kriza të pushtetit të saj në Itali.

Nisja e tjetërsimit të “projektit Gjadër”

Fillimi i vitit 2025 e gjeti Gjadrin thuajse bosh. Organizata italiane që menaxhonte disa pjesë të procesit pezulloi shërbimet duke pushuar një numër të konsiderueshëm punonjësish.

Ky ishte një sinjal se struktura nuk po funksiononte sipas planit fillestar.

Prej vjeshtës 2024 në Gjadër ishin sjellë rreth 80 refugjatë, shumica prej të cilëve të kthyer mbrapsht në Itali pasi gjykatat lokale kundërshtuan procedurat e shpejtuara të azilit dhe vendimin e qeverisë Meloni për të njohur si vende të sigurta disa shtete që nga Bashkimi Evropian (BE) nuk konsiderohen të tilla.

Në të njëjtën kohë, ish-kryeministri Matteo Renzi, i cili vizitoi kampin, kritikoi publikisht projektin, duke folur për “rreth 1 miliard euro të humbura kot”.

Në fund të marsit, qeveria italiane ndryshoi qasje. Nga Italia u njoftua se Gjadri do të përdorej gjithnjë e më shumë si qendër deportimesh (CPR) për emigrantët pa dokumente në Itali, e jo më si pikë pritjeje dhe verifikimi të shpejtuar të kërkesave për azil nga refugjatët që kapeshin në detin Mesdhe.

Ndryshimi i strategjisë nënkuptonte, praktikisht, pranimin indirekt se modeli i parë i planifikuar në marrëveshjen “Rama-Meloni” kishte dështuar.

Në të njëjtën kohë, raportimet nga qendrat migratore italiane evidentuan se emigrantëve u thuhej se “Do t’i çonin në Shqipëri” nëse nuk bashkëpunonin, duke e përdorur kështu Gjadrin si mjet presioni. Kjo ngre pyetje serioze për shkeljen e të drejtave të njeriut.

Kritikat në rritje kundër kampit

Në fund të muajit maj, aktivistë shqiptarë u mblodhën jashtë kampit të Gjadrit për të kujtuar Hamid Badoui, emigrantin maroken që u vetëvra në një qendër në Itali, pasi kishte shprehur frikë nga transferimi drejt Shqipërisë.

Në Gjadër asokohe qenë raportuar për mbi 40 incidente që përfshinin mungesë garancish ligjore, kushte degraduese dhe vetëlëndime.

Në qershor, në Gjadër u soll kontingjenti i katërt i emigrantëve që pas ndryshimit të funksionit të kampit. Në total u sollën 15 persona me numrin e përgjithshëm të tre prurjeve të shkuara: 125.

Projekti që premtonte 3 mijë persona në muaj po operonte në kufijtë më minimalë të mundshëm.

Organizata ndërkombëtare si Human Rights Watch (HRW) kritikoi planet e BE-së për ta përdorur Evropën si “magazinë për emigrantët“.

Megjithatë, teksa legjitimiteti i kampit mbetej i paqartë dhe nën kritika, Kryeministri Edi Rama e mbrojti sërish duke e cilësuar marrëveshjen me Melonin unike dhe të veçantë. Ndryshe, kërkesën britanike për ta replikuar atë, Rama e cilësoi si “kërkesë për të hedhur emigrantët në një vend tjetër”.

Por në gusht, Gjykata Evropiane e Drejtësisë (GJED) vuri edhe më shumë në pikëpyetje marrëveshjen në fjalë. Me një vendim që pritej prej vitit 2024, ajo sqaroi se shtetet nuk mund të përdorin listat “formale” të cilësimeve “vendeve të sigurta” për të shmangur vlerësimet individuale për azil.

Mesazhi ishte i qartë: deportimi automatik është i paligjshëm. Vendimi e dobësoi politikisht projektin e Melonit, dhe me të, edhe funksionin e Gjadrit.

Por ndikimi real i vendimit të GJED-së do të shihet pas shtrirjes së funksionimit të rregullores së re të BE-së për emigracionin.

Rikthimi i protestave dhe cilësimit të Gjadrit si dështim

Nëntori riktheu protestat. Në dyvjetorin e marrëveshjes Rama-Meloni, aktivistë shqiptarë dhe italianë marshuan kundër planit, duke kërkuar shfuqizimin e kampit dhe politikave të saj lidhur me migracionin.

Banderolat kundërshtonin praktikën e qendrave migratore si “ilegjitime” dhe “kriminale”.

Pak ditë më vonë, në një analizë të Citizens.al shpjeguam se përkundër investimit rreth 100 milionë euro dhe kapacitetit për të pritur 3,000 refugjatë në muaj, kampi mbante vetëm rreth 20 persona në pritje të procedurave për deportim ose riatdhesim.

Analiza, e cila u shoqërua me një video-shpjegim, nënvizoi se modeli i Gjadrit u ndryshua dhe humbi qëllimin e tij fillestar.

Por në fund të vitit 2025, presioni u shtua. Komiteti i OKB-së kundër Torturës konstatoi mungesë transparence, hetimesh dhe mekanizmash mbikëqyrës për rastet e keqtrajtimeve dhe dhunës.

Në kritika ishte dhe Shqipëria, së cilës i theksohej se nuk ofronte të dhëna të besueshme. Qëndrimi i qeverisë shqitpare se kampi ishte nën juridiksionin italian, u cilësua i pajustifikueshëm në këtë drejtim.

Kërkesa ishte e prerë: të sigurohet akses i plotë, hetime të pavarura, ndjekje penale dhe dëmshpërblime për viktimat e mundshme.

Në të njëjtën kohë, ActionAid denoncoi parregullsi financiare duke argumentuar se fondet për projektin u rritën nga 39.2 milionë në 65 milionë euro. Ndërkohë që 61 milionë u disbursuan kryesisht me procedura të mbyllura, duke ngritur dyshime për tenderë të manipuluar dhe shpenzime të fryra.

Sipas organizatës, kampi ishte shfrytëzuar vetëm 39% deri në mars 2025, ndërsa kostoja për çdo person ishte gati trefishi i qendrave italiane.

Sot kampi i Gjadrit funksionon si pikë riatdhesimi, por me flukse minimale. Anijet nuk vijnë më rregullisht, ndërsa kritikat shtohen.

Opozita italiane e ka quajtur “obsesion ideologjik”, ndërsa kritikët në Shqipëri e shohin si precedent të rrezikshëm: një territor i dhënë hua për politikat shtrënguese të një vendi tjetër.

Në një klimë ku emigracioni mbetet temë qendrore politike për shumë vende të BE-së, viti 2025 tregoi se bashkëpunimi ndërkombëtar pa mekanizma llogaridhënieje dhe mbikëqyrjeje serioze mund të prodhojë më shumë probleme sesa zgjidhje.

Në mungesë të transparencës së plotë dhe rezultatesh të matshme nga autoritetet e të dyja palëve, Gjadri mbetet në diskutim si një model që funksionon dhe ia vlen të zgjerohet, apo një model që duhet thënë zyrtarisht që dështoi dhe të mos përsëritet më.

The post Gjadri, simbol i dështimit në politikën me migracionin appeared first on Citizens.al.

Avokati i Popullit gjatë vitit 2025, ka pranuar mbi 1 mijë e 600 ankesa nga qytetarët, të cilat lidhen kryesisht me punën e administratës dhe gjykatave.

Në konferencën e fundvitit, Avokati i Popullit, Naim Qelaj tha se gjatë këtij viti të drejtat e njeriut e kanë humbur vëmendjen e institucioneve.

Avokati i Popullit pranoi mbi 1600 ankesa, të drejtat e njeriut pa vëmendje institucionale

Avokati i Popullit gjatë vitit 2025, ka pranuar mbi 1 mijë e 600 ankesa nga qytetarët, të cilat lidhen kryesisht me punën e administratës dhe gjykatave. Në konferencën e fundvitit, Avokati i Popullit, Naim Qelaj tha se gjatë këtij viti të drejtat e njeriut e kanë humbur vëmendjen e institucioneve.

Ndërsa, sa i takon punës së Gjykatës Speciale Avokati i Popullit konsideron se në mungesë të monitorimit ngritën dilemat nëse kjo gjykatë po vepron sipas standardeve të sistemit të drejtësisë në vend.

Qelaj në konferencën e fundviti tha se karshi institucionit që udhëheqë ai ankesa kanë adresuat qytetarë nga të gjitha komunitetet.

“Këtë vit kemi pranuar deri tash kur po flasim 1669 ankesa, krahasuar me vitin paraprak ka një rritje të numrit të ankesave, gjë që është e pritshme sepse në situatat që kemi kaluar këtë vit mungesa e konsolidimit të institucioneve krijimit të institucionet si rezultat i zgjedhjeve, pastaj fushata zgjedhore tashmë jemi në fushatën zgjedhor këtë fundvit....nga këto ankesa 1345 ankesa janë adresuar që ankues që janë shqiptarë me përkatësi etnike shqiptare, 202 janë ankesa nga komuniteti serb 29 boshnjak, 22 nga ashkalinj...

Ankesat janë pranuar në raport me ministrit natyrisht është e natyrshme sepse është një numër i madh i ministrive pastaj është gjykata dhe komunat dhe niveli lokal të tretat. Në raport me pretendimet ankimore vazhdojnë me qenë shqetësim mungesa e vullnetit institucion për të zbatuar ligjet dhe për të vepruar konform legjislacionit për të kthyer përgjigje qytetarëve prijnë ankesat për shkak të heshtjes së administratës dhe kjo është shumë shqetësuese për neve”, tha ai.

Edhe përgjatë vitit 2025, zvarritja e procedurave gjyqësore vazhdon të jetë brengë e qytetarëve.

“Për nga numri i ankesave që kemi pranuar kanë të bëjnë me shkeljen e të drejtën për gjykim të paanshëm vazhdon trendi i njëjtë thuajse me pak ndryshime i zvarritjeve të procedurave gjyqësore. Kjo e vështirëson qasjen në drejtësi për qytetarët natyrisht paraqet edhe sfidë për krejt shoqërinë sepse në mungesë të përgjigjeve nga administrative dhe zvarritjeve të procedurave gjyqësore natyrisht që qytetari ndodhet në një situatë që qytetari mbetet pa zgjidhe nuk e ndien dorën e shtetit, dorën e institucioneve për t’iu dal në ndihmë kurdo që kanë nevojë“, tha ai.

Avokati i Popullit konsideron se gjatë vitit 2025 të drejtat e njeriut e kanë humbur vëmendjen e institucioneve, por edhe të atyre që bëjnë politikat.

“Të drejtat e njeriut e kanë humbur vëmendjen e institucioneve, por edhe të atyre që i bëjnë politikat kryesisht kjo ka ardhur si rezultat i një trendi global që ka ndikuar edhe në Kosovës, kryesisht interesimi po zhvendoset nga të drejtat e njeriut tek sektori i sigurisë e krizat që po ndodhin sot. Në çdo situatë jo të zakontë të drejtat e njeriut po goditën dhe po pësojnë qytetarët sepse në mungesë të vendosjes dhe interesit e prioritetit për të drejtat e njeriut natyrisht këto po mbesin anash dhe në mënyrë zinxhiror po ndikon deri tek niveli më i ulët i administratës që mos me i marr parasysh”, tha ai.

Sa i përket të drejtave të fëmijëve si shqetësime që ngriti Avokati i Popullit, Naim Qelaj janë pesha e rëndë e çantave shkollore dhe rastet e dhunës në shkolla për çka tha se shkollat nuk po i raportojnë këto raste.

“Raportet që ne kemi publikuar tregojnë një prezencës të shtuar të dhunës në shkolla si mes moshatarëve ashtu edhe nxënësve dhe stafit mësimor. është shqetësuese fakti që shkollat nuk i raportojnë rastet dhe për ta konstatuar këtë fakt po jap vetëm një të dhënë sipas të dhënave nga MASHTI për vitin 2014-2024 për 10 vite shkollat kanë raportuar 272 raste të dhunës në shkolla, ndërsa sipas policisë për periudhën e njëjtë janë regjistruar 5652 raste dhe një shpërputhje kaq e madhe e të dhënave tregon seriozitetin e situatën dhe nevojën që në mënyrë urgjente MASHT dhe shkollat me ndërhyrë në marrjen e masave”, tha ai.

Sa i përket punës së Gjykatës Speciale në Hagë, Avokati i Popullit, Naim Qelaj tha se fakti se puna e kësaj gjykate nuk monitorohet, ngrit dilema nëse kjo gjykatë po vepron në përputhje me standardet e sistemit të drejtësisë.

“Problemet kanë qenë me dorëzimin e materialeve, mënyra jo korrekte e përkthimeve, përkthimet me shumë redaktime që i bëjnë tekstet e palexueshme ose të pakuptueshme...mund të konsideroj se për mua si Avokat i Popullit ka qenë shqetësues, ajo çka kemi gjetur atje...ajo çka ne kemi vërejtur e para mënyra si jemi trajtuar ne dhe fakti që vizitat janë kryer në rrethana të monitorimit të plotë, jam lejuar vetëm unë t’i takoj jo pjesa tjetër e stafit....e dyta nuk më është lejuar me marrë shënime nuk kam pas as letër dhe as laps.

Tjetra që ka qenë shqetësuese është se gjithë procesi është vëzhguar me dy kamera në derën përballë nesh kanë qenë dy kamera që nuk e di a kanë qenë funksionale apo jo...Konsideroj se fakti që gjykata nuk ka monitorim pra nuk ka asnjë lloj mbikëqyrje dhe nuk ka raportim asnjë institucioni të Kosovës, nuk i raporton dhe askush deri sot nuk ka kërkuar raport nga kjo gjykatë lehtësisht ngrit dilema nëse kjo gjykatë po vepron në plotëni apo përputhje të plotë me standardet që veprojnë gjykatat dhe sistemi drejtësisë në Kosovës”, tha ai.

Gjatë kësaj konference të fundvitit, Avokati i Popullit, Naim Qalaj tha se edhe skema e krijuar nga Qeveria e Kosovës për tarifat e energjisë elektrike i ka qenë diskriminuese për personat paraplegjik dhe tetraplegji dhe të verbëritë.

Qalaj potencoi se gjatë këtij viti ka rënie të zbatimit të rekomandimeve të dhëna nga Institucioni i Avokatit të Popullit, ndërsa u theksua se institucionet nxjerrin akte nënligjore që tejkalojnë ligjet. /Kp/

“Mos heshtni ndaj asnjë forme të dhunës”. Kjo ishte thirrja që nënkryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu dhe ministrja në detyrë, Arbërie Nagavci ia adresuan nxënësve të shkollave të mesme të Prishtinës.

Në kuadër të fushatës globale, “16 Ditët e Aktivizmit Kundër Dhunës me Bazë Gjinore”, të njëjtat pritën nxënësit në sallën plenare të Kuvendit të Kosovës.

Ato theksuan se dhuna ndaj grave dhe vajzave është më e shpërfaqura edhe në Kosovë, raporton

Megjithatë, Haxhiu tha se ndryshimi fillon me të rinjtë ku dhuna nuk mund të pranohet.

“Ndryshimi fillon me ju. Ju keni fuqinë të formoni kulturën e brezit tuaj ku dhuna nuk pranohet. Mos lejoni asnjëherë ndaj çfarëdo dhune. Mos keni frikë”, tha ajo. /Kp/

Ambasadorja e Vullnetit të Mirë për Kosovën në IHRC, Elvana Shala, ka organizuar një diskutim të nivelit të lartë diplomatik me rastin e Ditës së të Drejtave Themelore të Njeriut.

Gjatë këtij takimi, u theksua rëndësia e respektimit të të drejtave të njeriut dhe përfaqësimit të komuniteteve brenda institucioneve.

Shala u shpreh se diplomacia moderne duhet të jetë aktive edhe përballë dhimbjes sociale, duke nënvizuar se shoqëria ka përgjegjësi morale të sigurojë që askush të mos mbetet i padëgjuar.

Ajo u bëri thirrje partive politike që të mos abuzojnë me kategoritë e margjinalizuara, të cilat, siç tha ajo, “nuk janë vota e as mjete për t’u shfrytëzuar një herë në katër vjet”.

“Sot nuk jemi mbledhur për të diskutuar diplomacinë si mjet politik, por për të folur për të drejtat e njeriut. Diplomacia nuk duhet të mbetet vetëm një mekanizëm mbrojtës për të pambrojturit apo komunitetet jo-shumicë; ajo duhet të reagojë ndaj çdo forme të dhimbjes sociale. Kjo arrihet vetëm duke përfshirë të gjitha kategoritë. Është detyrimi ynë moral që asnjë qytetar të mos jetojë në hije. Vasfije Krasniqi dhe Ramadan Nishori janë dëshmi të gjalla të kësaj. Partitë politike, që nesër nisin garën për pushtet, duhet ta kuptojnë se kategoritë e margjinalizuara nuk janë numra për statistika apo mjete për fushatë. I bëj thirrje të ndalin menjëherë përdorimin e dhimbjes sociale për përfitime elektorale dhe të kalojnë nga fjalët në veprime. Diplomacia e së ardhmes duhet të jetë më njerëzore dhe më e orientuar drejt ndikimit”, u shpreh Shala.

Mbrëmja u përmbyll me darkën e bamirësisë, ku u ekspozuan punime të të mbijetuarave të dhunës seksuale gjatë luftës, si dhe krijime artistike të personave me nevoja të veçanta dhe komuniteteve jo-shumicë.

Të pranishmit patën mundësi t’i blejnë këto vepra për të mbështetur drejtpërdrejt këto kategori. /Telegrafi/

Greva një mujore e minatorëve të Spaçit, e shoqëruar me akuza për shkelje dhe presion mbi aktivitetin sindikal, e detyroi ministren e Ekonomisë dhe Inovacionit, Delina Ibrahimaj, të raportojë para Komisionit Parlamentar për të Drejtat e Njeriut dhe Mjetet e Informimit Publik.

Ndërsa deputetët u rreshtuan hapur krah minatorëve, ministrja Ibrahimaj zgjodhi një rol neutral, duke theksuar vetëm ndërmjetësimin institucional, një qëndrim që la pezull pyetjet kyçe mbi përgjegjësitë e shtetit në këtë konflikt të zgjatur.

Ministrja Ibrahimaj solli para komisionit një panoramë të përgjithshme të situatës. Ajo tha se koncesionarit turk “Tete Albania” dhe Konfederatës së Sindikatave të Shqipërisë (KSSH) iu ishte kërkuar kthimi në punë i grevistëve me qëllim që të mos përkeqësohej situata financiare për të dyja palët.

“Përfaqësuesit e kompanisë shprehën gadishmërinë për takimin me minatorët ndërkohë që ranë dakord të rikthejnë menjëherë në punë 45 minatorë, ndërsa për pjesën tjetër të tyre (22), të vlerësohej rast pas rasti,” tregoi ministrja për takimin e fundit të kryer në Spaç, ku minatorët nuk pranuan të merrnin pjesë.

“U njoftuan paraprakisht të gjithë ish-të punësuarit dhe KSSH, pasi takimi në kushtet kur nuk ka një kontratë kolektive duhet të ishte ndërmjet punonjësve, ministrisë dhe kompanisë,” vijoi ministrja Ibrahimaj.

Kryetarja e Komisionit, Jorida Tabaku, theksoi që në fillim se e drejta e punës është e drejtë kushtetuese për të cilën nuk negociohet. Për këtë, ajo e konsideroi grevën e minatorëve si një e drejtë e ligjshme.

“Ajo që ka ndodhur me pushimin e 67 minatorëve në minierën e Spaçit është në shkelje jo vetëm e kushtetutës, ligjeve të këtij vendi, por edhe i çdo parimi normal, moral dhe etik i një biznesi që operon me një leje dhe licencë në Shqipëri”, tha Tabaku.

Ministrja, në raportimin e situatës, u përqendrua edhe te informimi nga ana e Inspektoratit të Punës, duke deklaruar se konflikti ka të bëjë me “mos-dakordësinë me dokumentacionin përfaqësues sindikal dhe procedurat për nisjen e negociatave për shpalljen e grevës”.

“Greva nisi pa njoftim paraprak,” vijoi ministrja Ibrahimaj, sipas së cilës kjo kërkonte vlerësim të mëtejshëm teksa aktiviteti në minierë vijon të jetë pjesërisht i ndërprerë, me vonesa teknike dhe në rrezik për sigurinë.

Në këtë çështje, deputetët u bënë bashkë, si nga opozita ashtu edhe nga pozita duke u rreshtuar krah minatorëve si një rast që ka të bëjë me pasurinë kombëtare.

Deputetja e Partisë Demokratike, Elda Hoti tha se përfaqësuesit e ministrisë kanë kërcënuar minatorët duke iu thënë të rikthehen në punë, “përndryshe mbeten pa bukë”.

Ajo pyeti më tej ministren nëse ishte në dijeni për kushtet e punës dhe për raportimet se minatorët janë detyruar të firmosin deklarata ku heqin dorë nga çdo e drejtë.

Ministrja u shpreh se nuk kishte dijeni për to dhe se do të kërkonte informacione konkrete për vërtetësinë e tyre.

Deputeti Erion Braçe u shpreh se nuk duhej lejuar që koncesionari turk të shkelë Kushtetutën, pasi nuk është lejuar anëtarësimi në sindikatë i minatorëve.

“Nëse pronari do të ketë sindikatë të vetën ta bëjë diku tjetër, është vullneti i punëtorëve për të zgjedhur sindikatën. Konfederatën e keni në këshillin e punës, kush është ajo kompani që e vë në dyshim?! Kur ai thotë nuk të njoh se s’dua sindikatë, çfarë negociate do të bësh?! Nuk negociohet Kushtetuta me pronarin e një kompanie!” theksoi Braçe.

Por, më pas deputeti socialist këmbënguli që minatorët të kthehen në punë dhe më tej të negociojnë për kontratat kolektive, duke sjellë në vëmendje faktin se minatorët në minierën e bakrit në Spaç punonin 26 ditë në muaj, më shumë nga sa e parashikon ligji.

Pyetjes nëse ka pasur inspektime në këtë kompani iu përgjigj kreu i Inspektoratit të Punës, Eljo Muçaj, i cili tha se “nuk ishin konstatuar shkelje”.

“Tete Albania është inspektuar 10 herë, ka vetëm një denoncim për orët shtesë në vitin 2023. Tete është gjobitur dy herë në vitin 2024, me nga 400 mijë lekë, aksidentet nuk kanë qenë me pasoja për jetë”, u shpreh Muçaj.

Më tej ai deklaroi se edhe për një aksident të dhjetorit 2024 është gjobitur nënkontraktori, ndërsa kushtet në minierë “janë normale” dhe “pagat janë 20-30% më ta larta se pagat që ka kjo industri”.

Në këtë pikë, deputeti socialist Ardit Bido solli në pah diferencimin e punonjësve shqiptarë nga ata turq sa i takon pagave.

“Në këtë listpagesë që kemi përpara, një inxhinier gjeolog shqiptar paguhet me 272 mijë lekë, ndërsa një turk paguhet 459 mijë lekë”, tregoi Bido.

Ndërsa të njëjtën çështje solli edhe deputeti demokrat Gazment Bardhi.

“Ka diferencime të frikshme mes punonjësve shqiptarë dhe turq. Ata që janë punëtorë turq për të njëjtën punë marrin dy-tre herë më shumë”, tha Bardhi.

Gjatë raportimit, ministrja Ibrahimaj nuk u ndal te shqetësimet e minatorëve dhe as te kërkesat e tyre gjatë kësaj periudhe, sikurse organizimi sindikal, nënshkrimi i një kontrate kolektive, kushte më të mira në punë, siguri dhe paga më të mira.

Sot, përpos kushteve atmosferike minatorët vijojnë të jenë në grevë, e cila nisi më 13 tetor, ndërsa protesta dhe bojkoti i punës kishte nisur që pesë ditë më herët, më 8 tetor.

Përpos negociatave dhe takimeve në zyrën e pajtimit dhe në ministrinë e Ekonomisë dhe Inovacionit ende nuk ka një dakordësi për zgjidhjen e situatës.

Pikënisja dhe organizimi i minatorëve të Spaçit

Më 8 dhe 9 tetor rreth 70 minatorë të Spaçit bojkotuan punën dhe u mblodhën në protestë para ambienteve të minierës së bakrit dhe kompanisë “Tete Albania” për kushte më të mira, siguri dhe nënshkrim të kontratës kolektive duke njohur sindikatën e tyre të formuar më 16 gusht 2025.

KSSH-ja iu drejtua kompanisë për të filluar diskutimin e bisedimeve për nënshkrimin e kontratës.

Më 7 tetor, kompania iu drejtua KSSH-së me shkresë duke i thënë se ka mungesë dokumentacioni.

Sipas saj sindikata e re nuk kishte dorëzuar dokumentacion të vlefshëm ligjërisht dhe se KSSH nuk kishte paraqitur listën e anëtarëve apo vendimin e krijimit të saj.

Më 8 tetor, KSSH njoftoi kompanisë “Tete Albania” për nisjen e grevës së përgjithshme pa afat më 13 tetor.

Me një shkresë, kompania iu drejtua KSSH-së më 9 tetor ku i theksoi paligjshmërinë e grevës.

“KSSH-ja nuk ka provuar që anëtarët e konfederatës janë punëmarrës të shoqërisë së tyre, ndaj edhe nuk ka asnjë tagër dhe të drejtë për të zhvilluar bisedime në emrin e tyre”, thuhej në shkresën e kompanisë drejtuar KSSH-së.

Më 10 tetor u mbajt një takim ndërmjetësues mes KSSH-së dhe “Tete Albania” në Drejtorinë Rajonale të Agjencisë kombëtare të Punësimit dhe Aftësive në Lezhë. Takimi nuk pati asnjë dakordësim.

“Ndërmjetësi konstaton se nuk ekziston aktualisht frymë bashkëpunimi midis palëve; palët nuk janë të gatshme të vijojnë negociata në kuadër të procesit të ndërmjetësimit”, u tha në procesverbalin e mbajtur nga kjo drejtori rajonale.

Më 13 tetor minatorët nisën grevën e përgjithshme dhe tetë ditë më vonë, më 21 tetor, përfaqësuesit zhvillojnë takim ndërmjetësues në Ministrisë e Ekonomisë.

Minatorët kërkuan kthimin në punë të 17 kolegëve të tyre që u pushuan javët e fundit dhe nënshkrimin e një kontrate kolektive, por këto kërkesa si dhe 8 pika të tjera nuk u morën parasysh nga përfaqësuesit e kompanisë, të cilët vijuan ta konsiderojnë grevën të paligjshme dhe sindikatën përfaqësuese “pa mandat ligjor”.

Edhe ky takim ishte pa rezultat.

Më 30 tetor, minatorët e zhvendosën grevën dhe protestën para Kuvendit, ku përsëritën kërkesat me thirrjen që ato të marrin zë edhe në Kuvend.

Po në këtë ditë ata zhvilluan takim me ministren e Ekonomisë dhe Inovacionit Delina Ibrahimaj. Pas pasqyrimit të siutatës nga ana e përfaqësuesve të minatorëve dhe Konfederatës së Sindikatave ministrja kërkoi evidentimin e argumentave ligjorë për mbrojtjen e pretendimeve që konfederata kishte.

Më 4 nëntor 2025, Ministria e Ekonomisë dhe Inovacionit zhvilloi takim me kompaninë turke “Tete Albania”.

Më 7 nëntor 2025 u njoftua për një tjetër takim në Spaç, ku të pranishëm ishin edhe përfaqësues të Inspektoratit të Punës dhe Ministrisë së Ekonomisë dhe Inovacionit. Takimi nuk u realizua pasi minatorët nuk pranuan të merrnin pjesë pa përfaqësuesit e Konfederatës së Sindikatave.

Lexoni gjithashtu:

• Minatorët e Spaçit në protestë për kushte dhe të drejta në punë
• Greva në Spaç: Kompania e quan të paligjshme, 16 minatorë të pushuar
• Nga Spaçi në Tiranë: Minatorët kërkojnë dinjitet para Kuvendit
• Një muaj në grevë; Minatorët e Spaçit vijojnë rezistencën

The post Greva e Spaçit diskutohet në Kuvend: Deputetët krah minatorëve, ministria mban rol neutral appeared first on Citizens.al.

Ministrja Delina Ibrahimaj dha sqarime të martën para Komisionit Parlamentar për të Drejtat e Njeriut për përgjegjësitë që kjo ministri ka për zgjidhjen e kërkesave të minatorëve grevistë të minierës së Spaçit. Ibrahimaj foli me një gjuhë të drunjtë për rolin e ministrisë, duke e parë këtë rol thjesht si ndërmjetësues mes minatorëve dhe kompanisë […]

The post “Të drejtat kushtetuese nuk negociohen”, deputetët kritikojnë rolin e qeverisë ndaj grevës së minatorëve appeared first on Reporter.al.

Komisioni për Mediat dhe të Drejtat e Njeriut u mblodh sot për të shqyrtuar buxhetin e vitit të ardhshëm për sektorët e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale, me fokus te Barazia Gjinore, Agjencia Shtetërore për Mbrojtjen e të Drejtave të Fëmijëve dhe Shërbimi Social Shtetëror. Por mbledhja u ndërpre nga Kryetarja e Komisionit, deputetja e PD-së, […]

The post Buxheti 2026/ Tabaku ndërpret mbledhjen e Komisionit: Nuk diskutojmë pa ardhur ministrja e Shëndetësisë appeared first on BoldNews.al.

Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut ka parashtruar të hënën një listë me pyetje për qeverinë shqiptare dhe 36 studentë të Mjekësisë që janë ankimuar në Strasburg kundër ligjit që i shtrëngon të punësohen në vend për një afat 3 vjeçar, ose në të kundërt të paguajnë kostot e shkollimit. Studentët e Universitetit të […]

The post Strasburgu i kërkon shpjegime qeverisë për ligjin e studentëve të mjekësisë appeared first on Reporter.al.

Koalicioni i OJQ-ve për Mbrojtjen e Fëmijëve në Kosovë (KOMF) ka shprehur shqetësim të thellë lidhur me siç thotë raportimet në media se një fëmije të ciklit fillor në Komunën e Graçanicës po i mohohet e drejta për të vijuar arsimin, nga menaxhmenti i shkollës.

KOMF thekson se sipas deklaratës së nënës, fëmijës po i mohohet e drejta për të ndjekur shkollimin, për shkak se familjes i është ndërtuar një shtëpi e re nga Qeveria e Republikës së Kosovës.

“Nëse kjo vërtetohet, një situatë e tillë përbën shkelje të rëndë të të drejtave të fëmijës, e cila bie ndesh me Konventën për të Drejtat e Fëmijës, Kushtetutën e Republikës së Kosovës, Ligjin për Arsimin Parauniversitar, Ligjin për Mbrojtjen e Fëmijës dhe Ligjin kundër Diskriminimit, të cilat garantojnë të drejtën e çdo fëmije për arsim pa diskriminim”, thuhet në reagimin e KOMF-it.

KOMF kërkon ndërhyrje të menjëhershme të institucioneve komunale për të garantuar vijimin e fëmijës në shkollë, angazhim të mekanizmave të mbrojtjes së fëmijës, veçanërisht të Qendrës për Punë Sociale, për ofrimin e shërbimeve të nevojshme për fëmijën dhe familjen, hetim nga institucionet e drejtësisë dhe, në rast të evidentimit të shkeljeve ligjore, mbajtjen përgjegjëse të çdo autoriteti apo personi që ka shkelur të drejtën e fëmijës për arsim.

“KOMF potencon që fëmijët nuk mund të mbahen peng të konflikteve dhe nuk mund të përdoren si mjet presioni. Organizatat anëtare të KOMF, ofruese të shërbimeve sociale dhe familjare, shprehin gatishmërinë për të ofruar mbështetjen e nevojshme për fëmijën dhe familjen, ndërsa KOMF do të vazhdojë të monitorojë nga afër ecurinë e rastit dhe veprimet institucionale, deri në realizimin e plotë të së drejtës së fëmijës për arsim”, thuhet tutje. /Telegrafi/

Jo, nuk ekziston një komplot Sorosian, në Shqipëri apo në ndonjë vend tjetër të botës. Jo, hebrenjtë nuk e kontrollojnë botën. Po kështu, nuk ekziston një komplot përmes të cilit arabët dhe myslimanët synojnë të pushtojnë Perëndimin me lindshmëri më të lartë. Jo, emigrantët nuk bëjnë fëmijë për të përfituar nga sistemi i kujdesit social […]

The post Shqiptarët duhet të ngrihen kundër aleancës së nonsensit appeared first on Reporter.al.

Aktivistë shqiptarë dhe italianë protestuan në Tiranë, të shtunën, kundër marrëveshjes “Rama-Meloni”, e cila shënjoi dy vjetorin e saj.

Disa rrjete si “Mesdhe” dhe “Network Against Migration Detention” bashkëpunuan për një plan treditor të quajtur “Të shfuqizohen qendrat e paraburgimit për migrantët”.

Më 1 nëntor u mbaj një marshim nga qendra e Tiranës, në drejtim të Kryeministrisë dhe Ambasadës Italiane, për t’u përmbyllur jashtë qendrave të kampit në Gjadër, në Lezhë.

Të dielën, 2 nëntor, në ambientet e Universitetit të Drejtësisë, u mbajt një konferencë ku pati panele të ndryshme diskutimi mbi ëndrrën evropiane, kolonializmin, të drejtën e lëvizjes, etj.

“Marrëveshja ilegale, rezistenca globale!”

Me një banderolë të madhe, e cila shkruante “Meloni, Rama, Von Der Leyen, Trump, burgjet tuaja të imigrimit janë kriminale” aktivistët marshuan në rrugët e Tiranës, përpara nisjes në Lezhë. Ndërkohe që gjatë marshimit dëgjoheshin thirrjet “Marrëveshja ilegale-Rezistenca globale”.

Aktivisti Edison Lika, i cili ishte i pari që mbajti fjalën, tha se kryeminstri Edi Rama për të mbajtur pushtetin, është i gatshëm, të bëj pakt edhe me djallin dhe është i gatshëm të burgos jo vetëm emigrantët, por të bëj çfarëdolloj “pisllëku” tjetër të nevojshëm.

“Edi Rama e mirëmban pushtetin e tij përmes këtyre figurave; duke bërë marrëveshje ilegale me Melonin, gjë e cila u kalua në heshtje nga Bashkimi Evropian,” theksoj Lika.

Lika shtoj se për shumë vite Evropa ka qenë ëndrra e shqiptarëve dhe jo vetëm si vend që kishte liri ekonomike, që mund të lëvizje lirshëm, por më shumë si aspiratë demokratike.

“Evropa pa demokraci është një Evropë së cilës i ka ardh fundi,” përmbylli Lika.

Të njëjtën retorikë për “shuarjen” e Evropës demokratike mbajtën edhe aktivistë të tjerë. Kështu,  Detjon Begaj, aktivist i diasporës shqiptare në Itali tha se Shqipëria dhe Italia ndajnë të njëjtin vizion oligarkie dhe demokracie dhe kjo nuk është Evropa që ne ëndërruam.

“Giorgia Meloni tha se ky pakt do  të funksiononte, por në fakt nuk funksionoi, e vetmja gjë që funksionoi ishte dhunimi i të drejtave të njeriut” nënvizoi Begaj.

Aktivistët u ndalën edhe tek shpjegimi i narracioni të së djathtës ekstreme dhe jo vetëm, e cila për migrantët jep zgjidhjen “ti ndihmojmë në shtëpitë e tyre”.

“T’i ndihmojmë në shtëpinë e tyre. Dhe pastaj çfarë bëjnë? Giorgia Meloni dhe qeveria italiane, është e gjashta në botë për eksportimin e armëve” përmbylli aktivisti Damiano Borin.

“Kampe që s’po funksionojnë”

Kjo ishte hera e dytë që këto grupime aktivistësh protestojnë në Tiranë kundër marrëveshjes Rama-Meloni. Hera e parë që marshuan në rrugët e Tiranës ishte më 2 dhjetor 2024.

Më 6 nëntor 2023, qeveritë e dy vendeve nënshkruan marrëveshje për të ndaluar valën e refugjatëve. Marrëveshja e pa-konsultuar më parë u bë e njohur për publikun vetëm nga mediat.

Marrëveshja Rama-Meloni për emigrantët parashikonte që rreth 3,000 refugjatë të mbërrinin çdo muaj në kampet e Gjadrit.

Por shifra zyrtare e pakonfirmuar deri më tani e migrantëve që ndodhen aktualisht në Gjadër mendohet të jetë rreth 20 persona. Ajo që është e konfirmuar është se deri në 2 tetor zyrtarisht kanë qenë 17 persona.

I gjithë qëllimi madhor i  kampit, për të cilin ishte krijuar fillimisht, për të shërbyer si qendër depërtimesh për emigrantët e kapur në detin Mesdhe, ra poshtë për shkak të rezistencës dhe ndërhyrjes së Gjtykatës së Romës, e cila hodhi dyshimin mbi listën e vendeve të sigurta, të krijuar nga Italia.

Kjo bëri që Gjykata Evropiane e Drejtësisë të dilte me vendim zyrtar më 1 gusht 2025.

Sipas gjykatësve evropianë, çdo shtet anëtar ka të drejtë të hartojë një listë të vendeve të sigurta të origjinës, por kjo vendimmarrje nuk është absolute. Ajo duhet të mbështetet në të dhëna të qarta, të dokumentuara dhe të aksesueshme, dhe të jetë e kontrollueshme nga proceset gjyqësore.

Kështu kjo solli që disa vende që Italia i konsideronte të sigurta si Bangladeshi, Egjipti, etj. sipas ekspertëve të drejtësisë të kishin shumë aspekte politiko-sociale që mund ti shndërronte të pasigurta për shumë qytetarë, përmendim këtu pasiguria e anëtarëve të komuniteti LGBTQ+ etj.

Për këtë arsye Italia ndryshoi funksionin primar të kampit, duke e përdorur tashmë për riatdhesimin e migrantëve të paligjshëm që ndodhen aktualisht në CPR- të (qendër qëndrimi për riatdhesim) italiane.

Figura të ndryshme të opozitës italiane e kanë quajtur kampin një projekt të dështuar dhe propagandistik të kryeministres italiane Giorgia Meloni. Vetë ish-kryeministri i Italisë dhe senatori i Firences, Matteo Renzi, në një vizitë të tijën në Gjadër në Mars të 2025, tha se ishin rreth një miliard lekë të shkuara dëm.

The post Dy vjetori i marrëveshjes Rama-Meloni kujtohet me protesta appeared first on Citizens.al.

TIRANË, 30 tetor /ATSH/ Avokatja e Popullit, Erinda Ballanca prezantoi sot në Kuvend, raportin vjetor të veprimtarisë së këtij institucioni gjatë vitit 2024, vit që sipas saj, është karakterizuar nga një kontekst global sfidues për të drejtat e njeriut dhe sundimin e ligjit.

Ballanca tha se gjatë vitit 2024 janë adresuar në total 300 rekomandime, me një total 1379 nënrekomandimesh drejtuar organeve të administratës publike. Sipas saj, zbatimi i rekomandimeve të Avokatit të Popullit mbetet një sfidë, ku vetëm 23% e rekomandimeve janë të zbatuara plotësisht, ndërsa 40% nuk kanë gjetur zbatim tërësor.

“Raportet e Komisionit Evropian, Këshillit të Evropës, Freedom House konstatojnë një prirje shqetësuese që quhet “Proceset Graduale të Erozionit Institucional”, ku qeveritë demokratike dëmtojnë mekanizmat, kufizojnë liritë apo minojnë institucionet e pavarura. Këto tendenca janë evidentuar në 60% të shteteve për vitin 2024. Pra, nuk është vetëm Shqipëria, por ka shumë vende që kanë përjetuar rënie të treguesve të ligjit për shumë vite me radhë”, tha Ballanca.

“Në kushtet e një regresi nga standardet themelore demokratike, qëndrimi i institucioneve të të drejtave të njeriut është i qartë: ne kërkojmë me forcë që të drejtat e njeriut të mbeten themeli i paqes sociale”, theksoi ajo.

“Siç thekson edhe KE në raportin e saj të fundit për Shqipërinë, ruajtja e pavarësisë, integritetit dhe mandatit të Avokatit të Popullit, është garantues për të ruajtur një sistem për mbrojtjen e të drejtave të njeriut”, tha Balanca.

Ballanca e cilësoi raportin e Avokatit të Popullit si një detyrim kushtetues, një pasqyrë të raportit mes qytetarit dhe shtetit në një kohë ku sipas saj, në mbarë botën kjo marrëdhënie po vihet në provë.

Sipas Ballancës, Shqipëria ka mundësi të tregojë se forca e institucioneve nuk qëndron te pushteti, por në pavarësinë e pushteteve dhe se respekti për ligjin është garanci për dinjitet njerëzor.

“Edhe pse Shqipëria ka bërë përparime të ndjeshme në forcimin e institucioneve të drejtësisë, sfidat mbeten të mëdha”, tha Ballanca.

Avokatja e Popullit u ndal edhe te procedura e zgjedhjes së drejtuesit të ri të këtij institucioni, ndërsa tha se është në tagrin e Kuvendit të Shqipërisë që të përzgjedhë titullarin e ri të institucionit të Avokatit të Popullit sipas të gjitha kritereve.

Ballanca tha se Kuvendi ka shansin e duhur që të përmbyllë, duke respektuar në çdo germë dhe frymë opinionet e Komisionit të Venecias, për përzgjedhjet e titullarit të ri të institucioni.

“Është thelbësore që Kuvendi të vlerësojë me vëmendje të shtuar në detyrat e lëna nga Komiteti i Akreditimit të Kombeve të Bashkuara në rastin e procesit të riakreditimit të institucionit tonë që pritet të përmbyllet në vitin 2026”, pohoi Ballanca.

“Gjatë vitit 2024 Avokati i Popullit ka ruajtur një bashkëpunim të qëndrueshëm me Kuvendin, institucionet e drejtësisë, pushtetin vendor, median duke ndihmuar në ngritjen e një kulture të përbashkët për respektimin e të drejtave të njeriut. Është thelluar roli hetimor, monitorues dhe promovues krahasuar me vitin 2023, ndërsa institucioni ka ecur përpara dhe ka zhvilluar më shumë iniciativa në shumë drejtime”, cilësoi ajo.

Ballanca tha se gjatë vitit 2024 janë adresuar në total 300 rekomandime, me një total 1379 nënrekomandimesh drejtuar organeve të administratës publike. Sipas saj, zbatimi i rekomandimeve të Avokatit të Popullit mbetet një sfidë, ku vetëm 23% e rekomandimeve janë të zbatuara plotësisht, ndërsa 40% nuk kanë gjetur zbatim tërësor.

/e.i/j.p/

The post Ballanca: Vetëm 23% e rekomandimeve të Avokatit të Popullit u zbatuan plotësisht appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Të ashtuquajturat SLAPP – Padi Strategjike Kundër Pjesëmarrjes Publike – janë një fenomen në rritje me një qëllim të qartë: ndalimin e gazetarëve nga ushtrimi i misionit të tyre për të kërkuar llogari ndaj të pushtetshmëve, thotë Flutura Kusari, këshilltare e lartë ligjore në Qendrën Evropiane për Lirinë e Shtypit dhe të Medias (ECPMF). Rastet […]

The post Flutura Kusari: BE-ja duhet të ndërhyjë për të ndaluar bullizimin ligjor të gazetarëve në Ballkan appeared first on Reporter.al.

Raporti i Komitetit të Helsinkit për të Drejtat e Njeriut zbardh përfshirjen e drejtpërdrejtë të Serbisë dhe Rusisë në projekte destabilizuese në Ballkan përmes projektit “Bota Serbe”, me theks të veçantë në Kosovë.

Kisha Ortodokse Serbe, grupet paramilitare dhe liderët politikë përdoren si instrumente për avancimin e kësaj agjende.

Në raport flitet edhe për gjendjen e rëndë në Serbi dhe represionin e regjimit të Vuçiqit karshi qytetarëve të tij.

Projekti “Bota Serbe” është identifikuar nga Komiteti i Helsinkit për të Drejtat e Njeriut si një nga instrumentet kyçe përmes të cilit Rusia, në bashkëpunim me elitën politike serbe, po tenton të rikthejë ndikimin në Ballkan, me fokus të veçantë në Kosovë.

Sipas raportit, pas disfatave në luftërat e viteve '90 dhe shpalljes së pavarësisë së Kosovës, Beogradi, me mbështetje të drejtpërdrejtë nga Moska, i është kthyer ideologjisë së “projektit shtetëror”, tashmë të njohur si “bota serbe”.

Kjo qasje përfaqëson një formë të re të revizionizmit historik dhe përfshin përdorimin e mjeteve të buta si kontrolli i mediave, arsimit, institucioneve kulturore, por edhe lidhjet shpirtërore me komunitetet serbe në rajon.

Raporti kritikon Perëndimin për tolerancën ndaj këtyre zhvillimeve, duke theksuar se përpjekjet për ta afruar Serbinë me strukturat euroatlantike janë bërë shpesh duke injoruar rolin e saj destabilizues në Bosnje e Hercegovinë, Mal të Zi, Kosovë dhe Maqedoninë e Veriut.

Kjo politikë ka forcuar regjimin autoritar të Aleksandar Vuçiqit dhe ka shtuar ndërhyrjet e Beogradit në punët e brendshme të shteteve të tjera.

Raporti i Helsinkit vë në dukje se Kisha Ortodokse Serbe (KOS) është bërë një nga aktorët më të rëndësishëm në përpjekjet për rritjen e ndikimit serbo-rus në rajon, sidomos në Kosovë.

Një shembull i kësaj përfshirjeje është takimi i patriarkut serb Porfirije me presidentin rus Vladimir Putin më 22 prill 2025 në Moskë.

Gjatë këtij takimi, Porfirije deklaroi se qëndrimi i Kishës për Kosovën, Malin e Zi dhe Republikën Serbe varet nga pozicioni gjeopolitik i Rusisë, duke shtuar se dëshira e Kishës është të jetë “afër botës ruse” nëse ndodh një riorganizim global.

Kjo deklaratë, në të cilën përmendet drejtpërdrejt Kosova si pjesë e “botës serbe” dhe falënderimi ndaj Putinit për mbështetjen ndaj “popullit tonë dhe Kishës sonë” në Kosovë, ka ngjallur reagime të ashpra në Mal të Zi, por jo nga qeveria, e cila ka lidhje të ngushta me Kishën Serbe.

Për më tepër, Parlamenti Evropian në mars 2022 kishte shprehur shqetësim për përpjekjet e Kishës Serbe në rajon për të promovuar Rusinë si mbrojtëse e “vlerave tradicionale familjare” dhe për të forcuar lidhjet e shtetit me Kishën.

Sipas eurodeputetëve, kjo është pjesë e një strategjie më të gjerë të Kremlinit për të ndezur konfliktet dhe përçarjet etnike në Ballkan.

Në këtë kontekst, Kosova paraqitet si një nga frontet më të rrezikuara.

Përmes përkrahjes për strukturat paralele në veri, përfshirjes së Kishës në politikë dhe përdorimit të figurave si Milan Radoiçiq, Beogradi dhe Moska synojnë minimin e sovranitetit dhe stabilitetit të Kosovës.

Raporti ndalet veçanërisht në incidentin e armatosur në Banjskë më shtator 2023, ku terroristi Milan Radoiçiq dhe një grup paramilitar serb ndërmorën një sulm terrorist në veri të Kosovës.

Pavarësisht provave të shumta për përfshirjen e dhjetëra personave dhe strukturave shtetërore serbe, hetimet në Serbi janë zvarritur, ndërsa Radoiçiq mbetet i vetmi i dyshuar.

E përveç Kosovës, raporti ka përmbledhur edhe ngjarje të tjera që kanë krijuar destabilizim edhe brenda Serbisë, përfshirë këtu edhe protestat e shumta kundër regjimit të Vuçiqit dhe presionet e arrestimet që u bënë nëpër këto protesta.

“Regjimi serb vazhdon të përdorë grupe paramilitare dhe huliganë të lidhur me partinë në pushtet (SNS) për të shtypur protestat në vend. Të veshur me veshje të zeza, maska dhe të armatosur me shufra metalike, ata godasin protestuesit pa ndërhyrjen e policisë, madje në disa raste në bashkëpunim me të”.

Një nga rastet më tronditëse është ai i një studenteje në Novi Sad, e cila u sulmua brutalisht dhe pësoi frakturë të nofullës.

Sulmuesit ishin aktivistë të SNS dhe më pas u shpallën “heronj” përmes një dekreti presidencial.

Në Shqipëri, aftësia e kufizuar shihet shpesh si një çështje fizike, shëndetësore apo që ka të bëjë kryesisht me problematikat e përfshirjes në arsim dhe punë. Por rrallë flitet për një aspekt po aq thelbësor të jetës së tyre: seksualitetin.

Njerëzit me aftësi të kufizuara përballen çdo ditë me të pavërteta, paragjykime, stigma dhe mite që kufizojnë të drejtën e tyre për ndjenja, dashuri dhe intimitet.

Në një tryezë diskutimi, Fondacioni “Së bashku” ndau një përmbledhje të miteve që ekzistojnë për seksualitetin dhe personat me aftësi të kufizuara, duke pasur parasysh kontekstin shqiptar.

Suela Lala, drejtuese e Fondacionit, tha se kjo është një temë që eksplorohet pak në vendin tonë.

“Mendohet se këta persona kanë sfida të tjera më të rëndësishme. Por edhe të drejtat seksuale dhe riprodhuese janë pjesë e kuadrit të të drejtave të njeriut, janë pjesë e dinjitetit njerëzor,” tha ajo.

Lala tregoi se pavarësisht paragjykimeve dhe sfidave njerëzit me aftësi të kufizuara gjejnë mënyra se si ta jetojnë jetën e tyre. Ajo u ndal te fakti se shpesh përballen me gjuhë urrejtjeje sidomos kur postojnë në rrjetet sociale për tema që lidhen me seksualitetin.

“Shpesh këto fjalë, aftësi e kufizuar dhe seksualitet, nuk bëhen bashkë në të njëjtën fjali, aq e panevojshme dhe e padobishme duket për shumë njerëz të tjerë,” u shpreh Lala.

Dorina Toçaj, nga zyra shqiptare e Agjencisë së Kombeve të Bashkuara për shëndetin seksual dhe riprodhues (UNFPA) theksoi se mitet fillojnë që në fëmijëri ku mësohet të përjashtohen të tjerët për shkak të dallimeve. Për këtë ajo u shpreh se për një shoqëri më mendjehapur nevojitet të rishikohet mënyra e edukimit.

Në këtë pikë, ajo tha se edukimi gjithëpërfshirës seksual duhet të ketë elementë që lidhen edhe me personat me aftësi të kufizuara si pjesë e një formimi për jetesë të barabartë dhe me dinjitet.

“Për hir të këtyre miteve dhe mendësie, shumë njerëz me aftësi të kufizuara, mund të mos arrijnë të realizojnë dëshirat e tyre, të drejtat seksuale dhe riprodhuese dhe aq më tepër të aspirojë për familje, për lidhje, partneritet dhe fëmijë,” komentoi Toçaj, duke theksuar nevojën për mundësi të barabarta për të gjithë.

Toçaj këshilloi që manuali i miteve dhe fakteve të përgatitura nga Fondacioni “Së bashku” të integrohet në kurrikulën e edukimit seksual në shkolla, këshillë që u përkrah nga përfaqësuesit e ministrisë së Arsimit të pranishëm në diskutim.

“Duam që këto elemente të jenë pjesë e mësimit,” u shpreh Edlira Sina, Koordinatore Kombëtare për Edukimin Shëndetësor Seksual në Shqipëri.

Dashuria e stigmatizuar

Përtej politikave, parasgjykimi ndaj dashurisë dhe seksualitetit të personave me aftësi të kufizuara mbetet i fortë.

Dajani, një zotëri me aftësi të kufizuara rrëfen se ra në dashuri me një vajzë me aftësi të kufizuara në shikim, por u përball me një rezistencë të madhe.

“Më thanë që nuk duhet të bija në dashuri me të, sepse ajo nuk mund të kujdesej për mua, apo për fëmijët në të ardhmen,” kujton ai.“Duhej të bindja familjen se mund të isha baba i mirë, se nuk kisha nevojë për keqardhje, por për mundësi të barabarta.”

Ai i mëshon faktit se nuk dëshiron të shihet si hero, sepse edhe kjo është formë diskriminimi, por si çdo qytetar në shoqëri.

“Dua t’i tregoj djalit tim se mund të jem prind, mund të gatuaj, të mësoj, të punoj, si çdo njeri tjetër”, vijon Dajani, tashmë prind i një djali 10-vjeçar.

Histori të ngjashme ka edhe Ilir Kaso, i cili rrëfeu në praninë e të tjerëve se familja e bashkëshortes së tij e kundështoi si fillim lidhjen e tyre, pasi ishte person me aftësi të kufizuara.

“Iu tha hapur që të mos lidhej me mua. Madje u hamendësua se nuk isha i aftë seksualisht,” tha Iliri.

“Kjo tregon sa i thellë është paragjykimi. Edhe vetë ne, personat me aftësi të kufizuar, shpesh e kemi të brendësuar këtë frikë, këtë ndjesi inferioriteti.”

Frikë dhe nevoja per mbrojtje

Eglantina Bajrami, drejtuese e organizatës Klubi Kombëtar i Prindërve me Spektrin Autik u shpreh se shpesh prindërit, nga frika, i mbrojnë fëmijët me aftësi të kufizuara deri në izolim.

“Prindërit e vajzave janë shpesh shumë mbrojtës. Kanë frikë t’i lënë vetëm, madje edhe gjatë stërvitjeve. Është e rëndësishme t’i trajnojmë nënat se si të flasin me vajzat për trupin, për seksualitetin, edhe për akte si masturbimi, që ende konsiderohen tabu”, tha ajo.

Sipas Olta Kocit, nga organizata Asistencë për Komunitetin në Shqipëri, situata është edhe më e ndërlikuar teksa përmend raste të abuzimeve seksuale, shtatzënive të hershme apo dhe infeksioneve seksualisht të transmetueshme.

“Në këto raste, shpesh as vetë personi nuk mund të marrë vendime për trupin e vet, ndërsa kujdestarët nuk reagojnë si duhet,” deklaroi ajo, me nevojën për të pasur më shumë vëmendje për kategori të caktuara të aftësisë së kufizuar.

Liliana Dango nga Qendra Kombëtare për Shërbimet Komuniteare nënvizoi rëndësinë e ndërhyrjes që në arsimin parashkollor dhe te grupet me aftësi të kufizuar intelektuale, me qëllim që të ndërtohet një qasje afatgjatë më mbrojtëse dhe edukative.

Por, sipas Dorina Toçajt, problemi i vërtetë nuk mbetet vetëm te paragjykimi. “Në një vend ku edhe një atlet e ka të vështirë të kalojë rrugën apo të marrë një shërbim bazë, imagjinoni sa e vështirë është për një person me aftësi të kufizuar të mendojë për dashuri, për marrëdhënie, për prindërim”.

Të folurit për seksualitetin e personave me aftësi të kufizuara nuk është tabu, as mit i keqinterpretuar. Është hap drejt barazisë së plotë, njohjes së njeriut si të tërë, me dëshirat, ndjenjat, trupin, dinjitetin dhe të drejtën për të dashur e për t’u dashur.

Mite dhe fakte për seksualitetin dhe personat me aftësi të kufizuara

Në dokumentin e përgatitur nga Fondacioni Së Bashku në partneritet me UNFPA, në kuadër të Programit të Përbashkët të OKB-së “Askush të mos mbetet pas”, 15 mite vendosen përballë të vërtetave. Le t’i çmontojmë disa prej tyre:

“Personat me aftësi të kufizuar nuk kanë të drejta seksuale.”

Të drejtat seksuale janë të drejta të njeriut. Kufizimet fizike nuk e pengojnë shprehjen e seksualitetit, apo dëshirën për të dhënë dhe marrë dashuri në një marrëdhënie.

“Ata nuk ndjejnë tërheqje, as dëshirë për marrëdhënie romantike.”

Personat me aftësi të kufizuar janë qenie seksuale si të gjithë ne, prandaj ata kanë të njëjtin interes për dashuri dhe marrëdhënie.

Këto mite i çojnë ata në të tjera barriera sa i takon qasjes në edukimin dhe shërbimin e shëndetit seksual dhe riprodhues.

“Personat me aftësi të kufizuara lidhen vetëm me persona të komunitetit të tyre.”

Ata mund të dalin, njihen dhe krijojmë marrëdhënie me këdo pavarësisht aftësisë së kufizuar që përjetojnë. Ata janë shumë më tepër se aftësia e tyre e kufizuar: kanë ngjyra të ndryshme personaliteti, interesash dhe botëkuptimi.

“Personat me aftësi të kufizuar nuk përjetojnë abuzime apo dhunë në familje.”

Personat me aftësi të kufizuara janë më të ekspozuar ndaj abuzimeve seksuale. Madje ata përjetojnë abuzime seksuale dhe dhunë ne familje, 3 deri në 4 herë më shumë se sa individët e tjerë dhe ky mit është i rrezikshëm sepse shpërfill realitetin, duke bërë që përvojat e personave me aftësi të kufizuara të mos dëgjohen.

“Personat me aftësi të kufizuar nuk mund të krijojnë familje, nuk bëhen prindër të mirë, apo dhe nëse bëhen me fëmijë, ata do të jenë me aftësi të kufizuara.”

Ata mund të kenë familje, fëmijë dhe të jenë prindër të mrekullueshëm. Ndenja e prindërimit shkon përtej aftësive fizike, ajo varet nga dashuria, përgjegjësia, mbështetja dhe përkujdesja. Ndërkohë, shumë aftësi të kufizuara nuk trashëgohen dhe e drejta për të pasur apo jo fëmijë u takon vetëm personave me aftësi të kufizuara, askujt tjetër.

“Personat me aftësi të kufizuar nuk mund të mbesin shtatzënë, apo të marrin infeksione seksualisht të transmetueshme dhe për rrjedhojë nuk kanë nevojë për informacione për parandalimin e tyre.”

Ata mund të jenë seksualisht aktivë dhe të mbeten shtatzënë edhe të marrin infeksione seksualisht të transmetueshme. Një person me aftësi të kufizuar nuk është automatikisht steril apo imun ndaj sëmundjeve seksualisht të transmetueshme. Ndaj, si të gjithë të tjerët, ata kanë nevojë dhe të drejtë për të njëjtën qasjes në edukimin dhe shërbimin e shëndetit seksual dhe riprodhues.

“Personat me aftësi të kufizuara kanë gjëra më të rëndësishme për t’u shqetësuar se sa seksi.”

Seksualiteti dhe nevojat seksuale të personave me aftësi të kufizuara janë thelbësore për një jetë të plotë në aspektin human. Ky mit shpërfill faktin e të qenurit njeri në radhë të parë dhe të drejtën e tyre për të përjetuar kënaqësi dhe intimietet në një marrëdhënie.

“Personat me aftësi të kufizuar nuk mund të jenë tërheqës.”

Njerëzit nuk tërhiqen vetëm nga pamja fizike. Përgjithësisht janë cilësitë e personalitetit ato që i japin aspektit fizik një vlerë tjetër. Ndaj të gjithë trupat njerëzorë mund të jenë tërheqës dhe të bukur, përfshirë këtu edhe trupat e personave me aftësi të kufizuara.

E rëndësishme për t’u thënë është se trupat e personave me aftësi të kufizuara janë seksualë, të fortë dhe të bukur dhe nuk dallojnë për nga nevoja nga trupat e njerëzve të tjerë. Ndaj për këtë do të duhet të jemi më të kujdesshëm, në mënyrë që t’i japim këtij komuniteti dinjitetin për të cilin ata kanë nevojë.

Lexo gjithashtu:

• Personat me aftësi të kufizuar në shikim marshojnë për të drejta e dinjitet
• Asistentët personalë: Shpresë për jetë të pavarur për personat me aftësi të kufizuara
• Piramida e Tiranës “simbol i përjashtimit” për personat me aftësi të kufizuara

The post Mite dhe fakte për seksualitetin e personave me aftësi të kufizuara appeared first on Citizens.al.

Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi, Robert Gajda, u kërkoi deputetëve të Kuvendit të enjten që të votonin projektligjin e ri për “Barazinë Gjinore” gjatë raportimit vjetor për punën e institucionit të tij. Duke përmbyllur raportimin për situatën e diskriminimit në vend, Gajda adresoi qëndrimin e tij për një temë që ka tërhequr vëmendjen e opinionit […]

The post Komisioneri Antidiskriminim kërkon në Kuvend miratimin e projektligjit për “Barazinë Gjinore” appeared first on Reporter.al.

Zyra e Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut ka akuzuar ushtrinë izraelite se “vazhdon të vrasë civilë” në zonat pranë vijave të ripozicionimit në Rripin e Gazës, pavarësisht thirrjeve për armëpushim. Sipas raportit të OKB-së, të paktën 15 palestinezë janë qëlluar për vdekje në afërsi të trupave izraelite. Aktualisht, forcat izraelite kontrollojnë rreth […]

The post OKB: Ushtria izraelite po ekzekuton civilë në Gaza, 15 palestinezë të vrarë appeared first on BoldNews.al.

Më 29 shtator nisi në Tiranë Maratona e Filmave Queer, një festival tashmë i kthyer në traditë dhe që po organizohet për herë të gjashtë në Shqipëri, duke sjellë një maratonë filmash që trajtojnë çështje sensitive dhe problematika të komunitetit LGBTQI. Kumbara e edicionit të gjashtë, Elsa Lila u shpreh në një konferencë për shtyp […]

The post Festivali i Filmit Queer sfidon për herë të gjashtë tabutë në Tiranë appeared first on Reporter.al.

TIRANË, 22 shtator /ATSH/ Ministrja për Europën dhe Punët e Jashtme, Elisa Spiropali mori pjesë sot në tryezën mbi promovimin dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut në kuadër të Reformës UN80, me prezencën e ministrave të Jashtëm të Holandës dhe Kilit.

Në këtë tryezë, Spiropali nënvizoi se, “të drejtat e njeriut nuk janë aksesorë për paqen dhe zhvillimin, ato janë pjesa më thelbësore e tyre.”

Spiropali shtoi se, “Shqipëria mbetet përherë e gatshme të punojë me të gjithë partnerët për të siguruar që të drejtat e njeriut janë element qendror i Reformës UN80, me qëllim rivitalizimin e premtimit për një botë më të drejtë, më të paqtë dhe më të qëndrueshme”.

“Institucionet e qëndrueshme, dhe fuqizimi i grave dhe rinisë, janë faktorë kyç për një progres të qëndrueshëm. Në këtë drejtim, Reforma UN80 do të jetë e besueshme nëse ajo forcon misionin kryesor të OKB-së si gardiani universal i të drejtave të njeriut”, deklaroi ndër të tjera, ministrja Spiropali.

/gj.m/r.e/a.f/

The post OKB, Spiropali: Të drejtat e njeriut, thelbësore për paqen dhe zhvillimin appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 22 shtator /ATSH/ Dokumentari “Hacking Hate” u shfaq në ditën e fundit të Festivalit Ndërkombëtar të Filmit për të Drejtat e Njeriut.

Ky dokumentar është një investigim tronditës mbi mënyrën se si platformat online përfitojnë nga përhapja e urrejtjes, duke nxitur ekstremizmin dhe duke vënë në rrezik vetë themelet e shoqërive demokratike.

Me temën e këtij viti, “Të Drejtat e Njeriut në Epokën Digjitale”, festivali u përqendrua te mundësitë, por edhe sfidat dhe kërcënimet e botës online, duke treguar pse mbrojtja e të drejtave themelore është po aq e rëndësishme në hapësirën digjitale sa edhe në atë fizike.

Delegacioni i Bashkimit Evropian në Tiranë ka qenë mbështetësi kryesor i edicionit të këtij viti.

Për 20 vite me radhë, ky festival ka qenë një hapësirë e çmuar dialogu dhe reflektimi për shoqërinë shqiptare, thekson Zyra e BE.

Ambasadori i BE-së në Shqipëri, Silvio Gonzato theksoi gjithashtu se, “ky festival tregon sa i fuqishëm mund të jetë kinemaja për të nxitur debate dhe frymëzuar reflektime mbi shoqërinë tonë”.

“Shoqëritë tona nuk mund të lejojnë që urrejtja, racizmi, bullizmi apo forma të tjera diskriminimi dhe dhune të përhapen në hapësirën digjitale. Kostoja për shoqëritë dhe demokracitë tona është thjesht shumë e lartë”, shtoi ai.

Gonzato nënvizoi se, “mbrojtja e demokracisë sot do të thotë gjithashtu mbrojtje e hapësirës digjitale si një vend ku respektohen të drejtat dhe mbrohet diversiteti”.

“Jemi krenarë që Bashkimi Evropian ka qenë i pari që ka rregulluar hapësirën digjitale dhe që mban kompanitë teknologjike përgjegjëse për atë që publikohet në platformat e tyre”, përfundoi Gonzato.

/gj.m/r.e/a.f/

The post “Hacking Hate”, mesazh kundër urrejtjes online në Festivalin e Filmit për të Drejtat e Njeriut appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.