❌

Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Today — 8 February 2026Main stream

A mund t’ua ndalojĂ« BE-ja hyrjen nĂ« Shengen, ish-ushtarĂ«ve rusĂ«?

✇Telegrafi
By: Hakim Kasami
8 February 2026 at 18:18


Estonia po shtyn pĂ«rpara idenĂ« qĂ« ushtarĂ«ve rusĂ« qĂ« kanĂ« luftuar kundĂ«r UkrainĂ«s t’u ndalohet hyrja nĂ« ZonĂ«n Shengen, njĂ« hapĂ«sirĂ« ku udhĂ«tohet pa viza dhe e cila mbulon shumicĂ«n e shteteve anĂ«tare tĂ« Bashkimit Evropian.

Ideja, e paraqitur në një dokument të brendshëm për diskutim, të cilin e ka parë Radio Evropa e Lirë dhe i cili iu shpërnda kryeqyteteve të BE-së në fund të janarit, u diskutua shkurtimisht kur ministrat e Jashtëm të bllokut evropian u takuan në Bruksel më 29 janar.

Sipas zyrtarëve të BE-së, të cilët folën me REL-in në kushte anonimiteti, ideja u prit pozitivisht nga shtetet anëtare që morën fjalën dhe pati një pajtim të përgjithshëm se puna për këtë dokument do të vazhdojë me ekspertë të çështjeve të brendshme dhe të jashtme në Bruksel.

Megjithatë, zyrtarët pranuan se u ngritën edhe pyetje për shkallën dhe nëse mund të zbatohet parandalimi i hyrjes të një numri kaq të madh njerëzish në BE.

Sipas Talinit, rreth 1.5 milion shtetas rusë kanë marrë pjesë në operacione luftarake në Ukrainë që nga nisja e pushtimit rus të Ukrainës në shkurt 2022 - përfshirë këtu edhe forcat e rregullta të Federatës Ruse dhe njësi të tjera, sikurse nga Grupi Wagner.

Nga këta, besohet se 640.000 mbeten ende aktivë, që do të thotë se ka afër 1 milion ish-luftëtarë që janë objektiva potencialë për BE-në.

Rreziku i mundshĂ«m i sigurisĂ« pĂ«r bllokun pĂ«rshkruhet qartĂ« nĂ« dokument: “PĂ«rvoja luftarake dhe pĂ«rdorimi i dhunĂ«s, pĂ«rfshirĂ« pjesĂ«marrjen e mundshme nĂ« krime lufte dhe mizori tĂ« tjera kundĂ«r popullatĂ«s ukrainase, janĂ« karakteristika tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta tĂ« kĂ«tyre individĂ«ve. Hyrja e tyre e mundshme dhe prania brenda BE-sĂ« jo vetĂ«m qĂ« mbart njĂ« rrezik tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m tĂ« krimit tĂ« dhunshĂ«m, por pĂ«rfaqĂ«son njĂ« kanal tĂ« madh pĂ«r infiltrimin e krimit tĂ« organizuar, lĂ«vizjeve ekstremiste dhe operacioneve armiqĂ«sore shtetĂ«rore nĂ« tĂ« gjithĂ« EvropĂ«n”.

Gjithashtu, nĂ« dokument thuhet se kĂ«ta individĂ« mund tĂ« jenĂ« “njĂ« bazĂ« rekrutimi pĂ«r shĂ«rbimet e inteligjencĂ«s ruse”.

Dokumenti thotë se ka një lidhje mes ish-luftëtarëve dhe rritjes së dhunës brenda Rusisë, veçanërisht mes rreth 180.000 të burgosurve që u rekrutuan nga burgjet ruse dhe u dërguan në njësite të posaçme ushtarake që luftonin në Ukrainë.

Dokumenti po ashtu vĂ« nĂ« pah se “shumĂ« prej tĂ« kthyerve kanĂ« kryer krime tĂ« rĂ«nda”.

“Numri i pĂ«rgjithshĂ«m i tyre ka arritur nivelin mĂ« tĂ« lartĂ« nĂ« 15 vjet nĂ« Rusi nĂ« gjysmĂ«n e parĂ« tĂ« vitit 2025, dhe kjo rritje ka gjasa tĂ« lidhet me kthimin masiv tĂ« ish-luftĂ«tarĂ«ve”, thuhet nĂ« dokument, ku shtohet se “liria e lĂ«vizjes sĂ« kĂ«tyre individĂ«ve paraqet njĂ« kĂ«rcĂ«nim tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ« ZonĂ«n Shengen, pavarĂ«sisht se nga cili shtet hyjnĂ«. Ata nuk duhet tĂ« kenĂ« vend nĂ« EvropĂ«â€.

Si të ndalohet hyrja e ish-luftëtarëve?

Çështja kryesore Ă«shtĂ« se si tĂ« ndalohet hyrja e tyre nĂ« BE.

QĂ« nĂ« shtator tĂ« vitit 2022, BE-ja ka miratuar njĂ« vendim pĂ«r tĂ« pezulluar plotĂ«sisht marrĂ«veshjen BE–Rusi pĂ«r lehtĂ«simin e vizave, duke e bĂ«rĂ« mĂ« tĂ« shtrenjtĂ« dhe mĂ« tĂ« ndĂ«rlikuar pĂ«r shtetasit rusĂ« hyrjen nĂ« bllok.

Përveç kësaj, Brukseli ka vendosur sanksione, që nënkuptojnë ndalesa vizash, ndaj gati 2.000 rusëve, që BE-ja thotë se kanë pasur rol në minimin e integritetit territorial të Ukrainës.

Kjo listë përfshin oligarkë, biznesmenë, ministra dhe zyrtarë të lartë ushtarakë.

Propozimi i Estonisë, megjithatë, nuk synon përdorimin e sanksioneve dhe përpjekja për të shënjestruar ish-luftëtarët nuk do të jetë pjesë e paketës së 20-të të sanksioneve të BE-së kundër Kremlinit, e cila pritet të miratohet nga të gjitha shtetet anëtare më vonë gjatë shkurtit.

Në vend të kësaj, Talini po përdor një metodë tjetër: ndalesën e hyrjes në Shengen. Që më 9 janar, Talini e vendosi ndalesën ndaj 261 ish-ushtarëve rusë. Kjo ndalesë pengon individëve që nuk janë nga shtetet e bllokut që të hyjnë në të gjitha vendet e BE-së, përjashtuar nga Qipro dhe Irlanda, si dhe nga shtetet joanëtare të BE-së që janë në Shengen, përkatësisht Islanda, Lihtenshtajni, Norvegjia dhe Zvicra.

E vlefshme deri në pesë vjet, ndalesa duhet të zbatohet në të gjithë Zonën Shengen dhe jo vetëm në vendin që e ka regjistruar ndalesën në Sistemin e Informacionit Shengen (SIS), siç bëri së voni Estonia me luftëtarët rusë.

Por, ndonëse në parim një vend mund të lëshojë një alarm në gjithë Shengenin, shtetet individuale mund të bëjnë përjashtime dhe, në fund, secili vend i Shengenit është sovran sa i përket vendosjes se kush lejohet të hyjë në territorin e tij.

PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, Estonia po kĂ«rkon mbĂ«shtetje mĂ« tĂ« gjerĂ« nga BE-ja pĂ«r kĂ«to masa, duke u bĂ«rĂ« thirrje “shteteve anĂ«tare tĂ« BE-sĂ« dhe vendeve tĂ« Shengenit qĂ« tĂ« zbatojnĂ« njĂ« ndalesĂ« tĂ« plotĂ« hyrjeje nĂ« ZonĂ«n Shengen, si dhe refuzimin e vizave dhe lejeve tĂ« qĂ«ndrimit pĂ«r tĂ« gjithĂ« shtetasit rusĂ« qĂ« janĂ« tĂ« identifikuar se kanĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« luftĂ«n e agresionit kundĂ«r UkrainĂ«s".

Estonia shtoi po ashtu se “kjo nismĂ« sigurie, kritike pĂ«r situatĂ«n aktuale, kĂ«rkon mbĂ«shtetje urgjente politike dhe praktike, dhe ne u bĂ«jmĂ« thirrje tĂ« gjitha palĂ«ve tĂ« interesuara t’i bashkohen nismĂ«s, duke e trajtuar si çështje urgjente dhe tĂ« ndihmojnĂ« nĂ« pĂ«rfshirjen e individĂ«ve nĂ« listĂ«n e ndalesĂ«s pĂ«r hyrje nĂ« Shengen".

A do ta ndjekin shembullin shtetet e tjera anëtare të BE-së? Me gjasë po. Por, ato gjithashtu e pranojnë se ka vështirësi në këtë drejtim. Njëra nga to është pamundësia për të siguruar të dhëna individuale për secilin ish-luftëtar, me qëllim që të regjistrohen në sistem.

“Disa qindra, madje edhe disa mijĂ«ra mund tĂ« futen nĂ« sistem, por kĂ«tu po flasim pĂ«r gati njĂ« milion njerĂ«z”, i tha njĂ« diplomat REL-it.

Ndonëse nisma estoneze konsiderohet e sinqertë dhe e dobishme, ekziston edhe një shqetësim brenda bllokut për mbingarkimin e sistemit dhe nxitjen e anëtarëve të tjerë që ta keqpërdorin atë për qëllime politike.

Një ilustrim i kësaj ndodhi verën e kaluar, kur Rumania ia ndaloi hyrjen në Zonën Shengen Ion Cebanit, kryetarit të bashkisë së kryeqytetit të Moldavisë, Kishinjev, duke u thirrur në shqetësime të sigurisë kombëtare.

Ceban është rival i presidentes properëndimore të Moldavisë, Maia Sandu, e cila në atë kohë po përgatiste aleancën e saj politike për zgjedhje parlamentare, të cilat më pas i fitoi zgjedhjet. Ndalesa mbetet ende në fuqi, edhe pse disa kryeqytete të BE-së shprehën shqetësime për natyrën politike të kësaj mase. /REL/

Yesterday — 7 February 2026Main stream

“Non-Paper” i paralajmĂ«ruar nga Kos, Ruzhin: ËshtĂ« njĂ« hap i vogĂ«l, duhet pozicion i BE-sĂ«

✇Telegrafi
By: Valon Osmani
7 February 2026 at 18:46


Non pejpĂ«ri i paralajmĂ«ruar nga eurokomesarja Marta Kos pĂ«r t’u shpalosur nĂ« muajin shkurt, do tĂ« jetĂ« njĂ« pĂ«rkujtim, por, nuk e ka peshĂ«n e njĂ« dokumenti tĂ« fuqishĂ«m pĂ«r ta zhbllokuar procesin eurointegrues, vlerĂ«son pĂ«r TVM2, ish ambasadori, Nano Ruzhin.

Realisht, sipas tij, Bashkimi Evropian si subjekt ende po heshtë dhe nuk është përfshirë, apo nuk ka pozicion zgjidhës mes problemit, Shkup- Sofje. Pa ndonjë diplomaci më të fuqishme të Unionit, çdo notë tjetër është me më pak relevancë, thotë Ruzhin.
“Non pejpĂ«ri zakonisht Ă«shtĂ« anonim, para sĂ« gjithash Ă«shtĂ« dokument joformal dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye ka rĂ«ndĂ«si, po jo sa kanĂ« dokumentet dhe instrumentet e caktuara diplomatike. NĂ« rastin tonĂ«, mendoj se bĂ«het fjalĂ« pĂ«r iniciativĂ« tĂ« caktuar, qĂ« nuk e dimĂ« çka pĂ«rmban, siç tha edhe Mickoski, pĂ«rmban disa kontura me tĂ« cilin e ka njoftuar pĂ«rfaqĂ«suesi i BE-sĂ« nĂ« Shkup. Ne vetĂ«m mund tĂ« konstatojmĂ« se Ă«shtĂ« njĂ« iniciativĂ«, megjithatĂ« njĂ« iniciativĂ« shumĂ« larg nga zgjidhja e problemit mes dy shteteve”, deklaroi ish ambasadori Nano Ruzhin.

Njohësi i këtyre çështjeve rikujton se problemi që ka bllokuar integrimin nuk është me fqiun lindor por lidhet me kushtet që rrjedhin nga vendimet e organeve të larta të Bashkmit Evropian.

“Ne nuk kemi kontest tĂ« drejtpĂ«rdrejt diplomatik me BullgarinĂ«, por kemi obligim qĂ« e interpretoni si “kontest”, mes RMV-sĂ« dhe BE-sĂ«. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye do tĂ« jetĂ« nĂ«j epizodĂ« e vogĂ«l nĂ« rrugĂ«n drejt zgjidhjes sĂ« problemit, qĂ« duhet tĂ« zgjidhet me guxim, transparencĂ« dhe tĂ« rifillojĂ« rruga e shtetit drejt BE-sĂ«â€, theksoi Ruzhin.

Edhe autoritetet e vendit presin qĂ« tĂ« japin mendim pasi qĂ« non pejpĂ«ri tĂ« publikohet dhe t’i kalojĂ« procedurat e nevojshme brenda BE-sĂ«. Kreu i qeverisĂ« Mickoski, ditĂ« mĂ« parĂ« tha se duhet tĂ« jemi tĂ« kujdeshĂ«m pĂ«r çdo deklaratĂ«, ngaqĂ« sipas tij, mĂ« sĂ« paku varet prej nesh lehtĂ«simi evropian, sepse gjĂ«rat ndodhen nĂ« duart e vendeve anĂ«tare tĂ« BE-sĂ«, konstaton Mickoski.

Shkrirja e akullit, rreziqet nĂ« rritje: Pse Evropa dhe NATO po garojnĂ« – dhe duhet tĂ« garojnĂ« - pĂ«r tĂ« mbrojtur Arktikun

✇Telegrafi
By: Hakim Kasami
6 February 2026 at 23:55


NdĂ«rsa akulli i Arktikut po shkrihet dhe tensionet gjeopolitike po rriten, krahu verior i NATO-s po shfaqet si njĂ« nga “teatrot” mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme dhe tĂ« neglizhuara tĂ« aleancĂ«s.

Dhe Evropa tani po përballet me një të vërtetë të hidhur: është strategjikisht e papërgatitur për të luajtur një rol në një rajon që pritet të bëhet një korridor kyç ushtarak dhe ekonomik, thuhet në një shkrim të Euronews, përcjell Telegrafi.

Sipas tij, shumica e aleatëve evropianë mund të mos jenë pajtuar me politikën agresive të presidentit të Shteteve të Bashkuara Donald Trump për Arktikun, por shumica duket se pajtohen me thelbin e mesazhit të tij: Arktiku ka nevojë për vëmendje të veçantë, dhe ka nevojë për të shpejt.

Problemi i tyre: atyre u mungojnë si doktrinat ashtu edhe aftësitë ushtarake të nevojshme për t'i zbatuar ato.

Në nivel ushtarak, Arktiku është thelbësor për mbrojtjen e Atlantikut të Veriut, veçanërisht duke pasur parasysh se flota veriore e Rusisë i tejkalon në numër kapacitetet e NATO-s.

"Kur flasim për mbrojtjen e Mbretërisë së Bashkuar, hendeku midis Grenlandës, Islandës dhe Mbretërisë së Bashkuar në veçanti është shumë, shumë i rëndësishëm", ka thënë për Euronews, Anthony Heron, një bashkëpunëtor kërkimor në Institutin Arktik.

Sipas tij, "çdo forcë ose ushtri kundërshtare që do t'i afrohet Mbretërisë së Bashkuar ka shumë të ngjarë të vijë nga rajoni i Arktikut".

Monitorimi i asaj hapĂ«sire, shtoi ai, varet nga ndĂ«rgjegjĂ«simi i vazhdueshĂ«m pĂ«r domenin nĂ« tĂ« gjithĂ« njĂ« rajon tĂ« gjerĂ«, me popullsi tĂ« pakĂ«t dhe “armiqĂ«sor ndaj mjedisit”.

Dhe ky ndërgjegjësim nuk ka të bëjë vetëm me veprimet ushtarake.

Nën akull shtrihet infrastruktura që mbështet ekonomitë moderne: kabllot nënujore dhe linjat e energjisë që mbajnë vëllime të mëdha të dhënash midis Evropës dhe Amerikës së Veriut, të cilat janë objektiva tërheqëse për spiunazh dhe sabotim.

Projektet e tjera tĂ« kabllove Arktike nĂ« proces pĂ«rfshijnĂ« “Far North Fiber”, e cila synon tĂ« lidhĂ« JaponinĂ« me EvropĂ«n pĂ«rmes Kalimit VeriperĂ«ndimor, dhe “Polar Connect”, e cila planifikon tĂ« ofrojĂ« lidhje tĂ« sigurt pĂ«rmes Arktikut me AzinĂ« dhe AmerikĂ«n e Veriut.

"Ndërgjegjësimi për rëndësinë dhe aftësia për të gjurmuar nëndetëset në Arktik janë çelësi për të siguruar që këto kabllo nënujore dhe linja energjie të jenë të sigurta", vlerëson Heron. "Nëse do të priteshin linja të tilla, do të ishte katastrofike për ekonominë".

Ndryshimi i klimës po krijon gjithashtu rrugë të reja transporti përmes Arktikut, të cilat do të shkurtonin ndjeshëm kohën e tranzitit krahasuar me kanalet e Suezit dhe Panamasë.

Por ato gjithashtu prezantojnë një shtresë të re të konkurrencës strategjike.

Rusia, thekson Heron, ka të ngjarë të zgjerojë praninë e saj ushtarake për të mbrojtur këto korsi, duke rritur rreziqet për NATO-n nëse nuk arrin të përgjigjet.

"Nëse rrimë duarkryq dhe humbasim mundësinë", paralajmëron ai, duke shtuar se "kjo me të vërtetë do të shkaktojë trazira ekonomike".

Problemi i kapaciteteve

Megjithatë, pavarësisht rëndësisë në rritje të rajonit, pozicioni i NATO-s në Arktik mbetet i pabarabartë dhe shumë i varur nga SHBA-ja - dhe Grenlanda është një shembull konkret.

"Kur flasim për Grenlandën, është kryesisht një prani amerikane për sa i përket satelitëve", thotë Heron, edhe pse ishulli është "shumë, shumë mirë i vendosur për sa i përket ndërgjegjësimit për domenin dhe zbulimit të hershëm të kërcënimeve", veçanërisht për gjurmimin e lëvizjeve ruse përmes boshllëkut GIUK.

Kjo mbështetje përforcon një problem më të gjerë strukturor.

NdĂ«rsa Danimarka, Suedia dhe Norvegjia kanĂ« investuar prej kohĂ«sh nĂ« forcat e motit tĂ« ftohtĂ« - Komandanti Suprem i Forcave Aleate tĂ« NATO-s pĂ«r EvropĂ«n muajin e kaluar i pĂ«rshkroi aftĂ«sitĂ« e tyre si "tĂ« jashtĂ«zakonshme" dhe "tĂ« pozicionuara nĂ« mĂ«nyrĂ« unike pĂ«r tĂ« forcuar sigurinĂ« veriore tĂ« NATO-s dhe Arktikun" – por aleatĂ«t e tjerĂ« evropianĂ« po mbeten prapa.

"Shtetet fqinje të Arktikut, dhe kjo përfshin Mbretërinë e Bashkuar dhe Francën, nuk kanë një doktrinë specifike arktike", tha Heron.

Më thelbësisht, dekada të tëra investimesh të pamjaftueshme nga aleatët e NATO-s nënkuptojnë se aktualisht ka pak kapacitete moderne të vendosura në Arktik, dhe thjesht zhvendosja e aseteve dhe burimeve atje nga teatro të tjerë nuk është e mundur për shkak të kushteve të vështira.

Dhe ndërsa NATO nuk mban një prani gjatë gjithë vitit në Arktik, Rusia ka rreth 30-40 baza të specializuara dhe fusha ajrore të përmirësuara të shpërndara rreth territorit të saj arktik.

"Jo çdo kapacitet që keni diku tjetër mund të transpozohet thjesht në Arktik dhe të funksionojë atje", thekson për Euronews, Verineia Codrean, shefe e strategjisë në Euroatlas.

Kompania e saj, e cila ka kontrata me shumë qeveri evropiane, prodhon automjete të përparuara autonome nënujore me qëndrueshmëri deri në 16 javë.

Kjo për shkak se i ftohti ekstrem i Arktikut, mbulesa e akullit dhe largësia e tij degradojnë të gjitha sistemet që funksionojnë mirë në mjedise më të buta, nga dronët dhe sensorët deri te pajisjet e komunikimit dhe navigimi bazë.

Problemi i investimeve

Arktiku, i cili mbulon afërsisht 4% të sipërfaqes së Tokës, imponon kufizime serioze teknike.

"NĂ«se shikoni njĂ« zonĂ« si Grenlanda ose Poli i Veriut, nuk ka infrastrukturĂ« fikse", thotĂ« pĂ«r Euronews, James Campion, CEO dhe bashkĂ«themelues i kompanisĂ« suedeze tĂ« teknologjisĂ« sĂ« thellĂ« 6G TERASi. "Çdo forcĂ« mbrojtĂ«se qĂ« vepron nĂ« zonĂ« duhet tĂ« sjellĂ« tĂ« gjitha ato pajisje me vete".

Edhe vendosja e komunikimeve mund të bëhet një ndërmarrje e madhe logjistike. Kullat tradicionale ushtarake të radios të përdorura nga ushtria mund të zgjasin orë të tëra për t'u montuar dhe kërkojnë që ekipe të mëdha të vendosen në kushte të vështira.

Kompania e Campion ofron një sistem që kombinon pajisje të lehta radioje me platforma dronësh që do të kërkonin vetëm një person për t'u vendosur - megjithëse mbetet eksperimental dhe me rreze të kufizuar veprimi.

Ajo do të vendoset për herë të parë në mars me qëllim që më pas të rritet rrezen e veprimit të sistemit.

Moti i ftohtë gjithashtu shkurton qëndrueshmërinë.

Ngrica mund të imobilizojë dronët brenda pak minutash, bateritë shkarkohen me shpejtësi dhe madje edhe kabllot mund të bëhen të brishta dhe të këputen.

Alternativa do të ishte përdorimi i shërbimeve të bazuara në satelit të cilat mund të ofrojnë shtrirje, por ato sjellin dobësitë e tyre.

"Këto sisteme fillojnë të vihen nën kërcënim", mendon Campion, "dhe ato janë gjithashtu nën kontrollin e palëve të treta që mund të jenë ose jo në përputhje me interesat tona."

Por kjo është vetëm maja e ajsbergut.

Sfidat bëhen edhe më të mprehta për aftësitë që nevojiten nën mbulesën e akullit.

Lundrimi pranë polit magnetik është i vështirë, komunikimi është i ndërprerë dhe rishfaqja mund të jetë e pamundur për periudha të gjata për shkak të mbulesës së akullit, tha Codrean.

"Në Arktik, 24 orë nuk të çojnë aq larg", tha ajo.

Sistemet që konsiderohen me rreze të gjatë veprimi diku tjetër mezi arrijnë të gjejnë sipërfaqen e asaj që nevojitet në Arktik.

Kjo për shkak se dronët zakonisht duhet të kthehen në sipërfaqe ose të kalojnë pranë sensorëve për të transferuar të dhënat që kanë mbledhur.

"Nëse ai aset nuk është në gjendje të shkojë shumë larg dhe duhet të rimbushet çdo dy ditë, atëherë duhet ta riktheni. Dhe ku do ta rikthenit nëse ka akull përreth jush? Nëse duhet ta riktheni në pikën tuaj të fillimit, nuk mund të shkojë aq larg".

Platformat e reja, tĂ« tilla si automjetet autonome nĂ«nujore tĂ« mundĂ«suara nga “qelizat e karburantit me hidrogjen”, mund tĂ« funksionojnĂ« pĂ«r javĂ« ose edhe muaj nĂ«n akull, por kĂ«to aftĂ«si janĂ« ende nĂ« fillimet e tyre.

Dhe ndoshta është nën akull që kapacitetet e reja janë më të nevojshme, sipas Codrean, sepse kabllot e reja që do të vendosen do të kërkojnë hartëzim bazë të shtratit të detit.

"E ardhmja e sigurisë së Arktikut do të vendoset nën ujë, jo në ajër ose mbi akull", i tha ajo Euronews.

Autonomia strategjike evropiane, shtoi ajo, "nuk do të ndërtohet vetëm përmes diplomacisë, por përmes aftësive të vazhdueshme nënujore".

Në këtë drejtim, ka shenja se qeveritë evropiane po fillojnë ta shohin rajonin shumë më strategjikisht.

Franca, për shembull, publikoi një strategji mbrojtëse për Arktikun vitin e kaluar, duke reflektuar një njohje gjithnjë e në rritje se Arktiku ofron avantazhe ushtarake dhe ekonomike afatgjata.

Por, duke vepruar kështu, do të kërkohen kompromise të vështira.

"Realiteti brutal është se do të duhen investime të konsiderueshme", tha Heron. "Kjo padyshim do të tërheqë natyrshëm fondet nga fusha të tjera me të cilat publiku i NATO-s mund të jetë i pakënaqur". /Telegrafi/

Before yesterdayMain stream

Mickoski: Përfaqësuesit e BE-së në RMV do të jenë vazhdimisht të informuar për zbatimin e Agjendës Reformuese

✇Telegrafi
By: Valon Osmani
6 February 2026 at 18:59


Në kuadër të brifingut të dedikuar monitorimit të progresit në zbatimin e Agjendës Reformuese, i cili u mbajt në Qeveri dhe ku morën pjesë anëtarë të Qeverisë, ambasadorët e Bashkimit Evropian dhe përfaqësues të komunitetit ndërkombëtar, u bë një pasqyrë e detajuar e rezultateve të deritanishme dhe prioriteteve të ardhshme në fushat kyçe reformuese.

Në këtë ngjarje, fjalim mbajti edhe ministrja e Energjisë, Minierave dhe Burimeve Minerale, Sanja Bozhinovska, e cila u ndal në aktivitetet dhe rezultatet e Ministrisë në fushën e tranzicionit të drejtë, integrimit të tregut dhe avancimit të politikave energjetike në përputhje me standardet evropiane.

Ministrja informoi se strukturat drejtuese të parashikuara me Udhërrëfyesin për Tranzicion të Drejtë janë plotësisht funksionale dhe se është miratuar me sukses Plani Vjetor i Zbatimit për vitin 2026, i harmonizuar me dokumentet strategjike dhe prioritetet investuese të Qeverisë.

Theks i veçantë iu kushtua miratimit të Ligjit të ri për Energjetikë, me të cilin shteti bëri një hap të rëndësishëm drejt harmonizimit të plotë me Paketën për Integrimin e Energjisë Elektrike të Komunitetit të Energjisë, si dhe progresit në përgatitjen e akteve nënligjore nga ana e SHA MEPSO.

Në fjalimin e saj, ministrja theksoi gjithashtu gatishmërinë institucionale të operatorëve për zbatimin praktik të mekanizmave evropianë të tregut, si dhe njohjen ndërkombëtare përmes anëtarësimit në Italian Working Border Table.

Në aspektin e dimensionit social, u theksua se Ministria zbaton në mënyrë aktive masa për mbrojtjen e konsumatorëve të cenueshëm, me një metodologji të miratuar për matjen e varfërisë energjetike dhe me mbështetje të siguruar për mijëra familje.
Gjithashtu, ministrja informoi për miratimin e Planit Trevjeçar për rinovimin e objekteve të Qeverisë Qendrore. Rezultatet e arritura, siç u theksua, përbëjnë një dëshmi të qartë të përkushtimit të institucioneve ndaj një tranzicioni të suksesshëm energjetik, integrimit të tregut dhe zhvillimit të qëndrueshëm, në interes të qytetarëve dhe ekonomisë.

Siç paralajmëroi kryeministri Hristijan Mickoski, do të mbahen rregullisht cikle takimesh, përkatësisht brifingje, me përfaqësues të vendeve anëtare të Bashkimit Evropian që janë rezidente në vendin tonë, me qëllim informimin e përfaqësuesve ndërkombëtarë mbi hapat e ndërmarrë në zbatimin e Agjendës Reformuese.

Ministria e Energjisë, Minierave dhe Burimeve Minerale do të vazhdojë me zbatimin e përgjegjshëm dhe transparent të reformave, në bashkëpunim të ngushtë me Qeverinë, institucionet dhe partnerët ndërkombëtarë, me qëllim sigurimin e një sistemi energjetik të sigurt, modern dhe të drejtë.

BE bën gati paketën e 20-të të sanksioneve kundër Rusisë

✇Telegrafi
By: Eliza Hajzeri
6 February 2026 at 17:29


BE-ja ka njoftuar propozimet për paketën e saj të 20-të të sanksioneve kundër Rusisë, që mbulojnë energjinë, shërbimet financiare dhe tregtinë.

Ajo përfshin një ndalim të plotë të shërbimeve detare për naftën bruto ruse, si dhe shtimin e 43 anijeve të tjera pjesë e të ashtuquajturës 'flotë në hije' të Kremlinit, njoftoi presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen.

Një ndalim i ri për mallrat dhe shërbimet do të shtrëngojë kufizimet e eksportit që vijnë nga Rusia, ndërsa ndalimet e reja të importit për metalet, kimikatet dhe mineralet kritike do të vlejnë më shumë se 570 milionë euro.

Do të merren masa gjithashtu kundër kompanive dhe platformave që mundësojnë tregtinë e kriptomonedhave dhe do të listohen 20 banka të tjera rajonale ruse në listën e sanksioneve.

“Rusia do tĂ« ulet nĂ« tryezĂ«n e bisedimeve vetĂ«m me qĂ«llim tĂ« sinqertĂ« nĂ«se i bĂ«het presion ta bĂ«jĂ« kĂ«tĂ«. Kjo Ă«shtĂ« e vetmja gjuhĂ« qĂ« Rusia e kupton. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse po bĂ«jmĂ« njĂ« hap pĂ«rpara sot”, tha von der Leyen.

Ndryshe, propozimi duhet të miratohet nga 27 shtetet anëtare të BE-së përpara se të hyjë në fuqi zyrtarisht.

Paketa e 19-të e sanksioneve të bllokut - e cila synonte flotën e saj në hije dhe ndaloi importet e gazit natyror të lëngshëm - hyri në fuqi në nëntor. /Telegrafi/

Dy të tretat e njerëzve në BE jetojnë në shtëpitë e tyre, në Maqedoni 87%

✇Telegrafi
By: Bashkim Iljazi
6 February 2026 at 14:07


Më shumë se dy të tretat e njerëzve që jetojnë në familje në BE posedojnë shtëpinë e tyre, përkundrejt 32% që jetojnë në banesa me qira. Në Maqedoni rreth 87% jetojnë në shtëpinë e tyre, ndërsa 12,9% me qira, tregojnë të dhënat e Eurostatit.

Sipas të dhënave të fundit, në vitin 2024, më shumë se dy të tretat e popullsisë që jeton në familje në BE kishin në pronësi shtëpinë e tyre, që është pak më pak krahasuar me 69% në vitin 2023. Pjesa tjetër prej 32% jetonte në banesa me qira, që paraqet rritje nga 31% në vitin paraprak.

PĂ«r MaqedoninĂ« dhe vendet e rajonit, tĂ« dhĂ«nat e fundit tĂ« disponueshme tĂ« Eurostatit janĂ« pĂ«r vitin 2023, prandaj pjesa mĂ« e madhe e njerĂ«zve jetojnĂ« nĂ« shtĂ«pi nĂ« pronĂ«si nĂ« ShqipĂ«ri – 95,5%, mĂ« pas vjen Kroacia – 91,2%, Serbia – 89,9%, Maqedonia – 87,1%, Bullgaria – 86,1% dhe Greqia – 69,6%.

​A u skadon afati fondeve tĂ« BE-sĂ« pĂ«r KosovĂ«n?

✇Telegrafi
By: Besnike Salihu
5 February 2026 at 09:53


Janari iku, e shkurtit i erdhi edhe dita e pestë, por në Kosovë ende nuk është finalizuar procesi zgjedhor, si kusht për themelimin e institucioneve të reja.

NĂ« kĂ«so rrethana, rreth 900 milionĂ« euro, fonde tĂ« Bashkimit Evropian, po presin edhe mĂ« tej aminin e deputetĂ«ve pĂ«r t’u disbursuar pĂ«r KosovĂ«n.

Nga Bashkimi Evropian thonë se pavarësisht vonesave, Kosova mbetet ende e kualifikuar për të marrë deri në 882 milionë euro në kuadër të Planit të Rritjes.

Sipas tyre, vonesat po ndodhin për shkak të mosformimit të institucioneve në Kosovë pas dy proceseve zgjedhore vitin e kaluar.

E, në qeverinë në detyrë, thonë se pas formimit të institucioneve të reja prioritet është votimi i marrëveshjeve ndërkombëtare, mes të cilave edhe Plani i Rritjes.

Në ekzekutiv deklarojnë se, pavarësisht se mjetet nuk janë ndarë, po vazhdojnë punën drejt realizimit të agjendës së reformave të dakorduara me BE-në mbi këtë ujdi.

Zëdhënësja e Komisionit Evropian, Anitta Hipper, thotë për KosovaPress se është në interes të Kosovës që ratifikimi i marrëveshjeve ndërkombëtare të ndodhë sa më shpejt për të shfrytëzuar të gjitha mundësitë nën Planin e Rritjes.

Sipas saj, pa marrjen e dritës së gjelbër të këtyre ujdive, Kosova nuk mund të bëjë kërkesë për pagesë në kuadër të reformave.

“Kosova ishte ndĂ«r partnerĂ«t e parĂ« tĂ« Ballkanit PerĂ«ndimor qĂ« miratoi AgjendĂ«n e saj tĂ« Reformave tĂ« kĂ«rkuar nga Plani i Rritjes sĂ« BE-sĂ«, i cili u miratua nga Komisioni Evropian nĂ« tetor 2024. Prandaj, Kosova mbetet e kualifikuar pĂ«r tĂ« marrĂ« deri nĂ« 882 milionĂ« euro fonde nĂ« kuadĂ«r tĂ« Planit tĂ« Rritjes, nĂ« varĂ«si tĂ« hyrjes nĂ« fuqi tĂ« marrĂ«veshjeve lidhur me Facilitetin pĂ«r Reforma dhe Rritje, si dhe tĂ« gjitha kushteve tĂ« tjera pĂ«r pagesĂ«.

PĂ«r shkak tĂ« vonesĂ«s nĂ« formimin e institucioneve, marrĂ«veshjet lidhur me Facilitetin pĂ«r Reforma dhe Rritje ende nuk kanĂ« hyrĂ« nĂ« fuqi. Pa ratifikimin e marrĂ«veshjeve, Kosova nuk mund tĂ« bĂ«jĂ« kĂ«rkesĂ« pĂ«r pagesĂ« nĂ« kuadĂ«r tĂ« Facilitetit pĂ«r Reforma dhe Rritje. Faciliteti pĂ«r Reforma dhe Rritje Ă«shtĂ« njĂ« instrument me kohĂ« tĂ« kufizuar, i miratuar pĂ«r periudhĂ«n 2024–2027, dhe Ă«shtĂ« nĂ« interes tĂ« KosovĂ«s qĂ« ratifikimi tĂ« ndodhĂ« sa mĂ« shpejt pĂ«r tĂ« shfrytĂ«zuar plotĂ«sisht tĂ« gjitha mundĂ«sitĂ« nĂ«n Planin e Rritjes, pĂ«r tĂ« mirĂ«n e popullsisĂ« sĂ« saj”, thuhet nĂ« pĂ«rgjigjet e saj pĂ«r KosovaPress.

NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, Klisman Kadiu, kĂ«shilltar i zĂ«vendĂ«skryeministrit nĂ« detyrĂ« pĂ«r Integrime Evropiane, Besnik Bislimi, thotĂ« se vonesat e alokimit tĂ« mjeteve tĂ« BE-sĂ« pĂ«r KosovĂ«n ndodhin pĂ«r shkak tĂ« mosgatishmĂ«risĂ« sĂ« partive opozitare pĂ«r t’i kaluar nĂ« legjislaturĂ«n e kaluar.

Sipas tij, pavarësisht se mjetet nuk janë disbursuar për Kosovën, qeveria në detyrë po punon në realizimin e reformave të dakorduara me BE-në mbi Planin e Rritjes.

“Qeveria nĂ« detyrĂ«, nĂ« ndĂ«rkohĂ« qĂ« Kuvendi ishte i formuar, para zgjedhjeve tĂ« parakohshme, propozoi votimin e marrĂ«veshjeve ndĂ«rkombĂ«tare, mes tĂ« cilave edhe Planin e Rritjes, nga i cili Kosova do tĂ« pĂ«rfitojĂ« rreth 882 milionĂ« euro dhe parafinancimin fillestar prej mbi 60 milionĂ« eurosh. Opozita refuzoi ta votojĂ« atĂ«, duke mbajtur peng miratimin e marrĂ«veshjes dhe fillimin e lirimit tĂ« fondeve nga BE pĂ«r KosovĂ«n. Po tĂ« mos kishte bllokim tĂ« palogjikshĂ«m nga ana e opozitĂ«s, Kosova sot do ta kishte marrĂ« shumĂ«n e parafinancimit. Me tĂ« formuar institucionet e reja, pĂ«rsĂ«ri do tĂ« jetĂ« prioritet votimi i marrĂ«veshjeve ndĂ«rkombĂ«tare, mes tĂ« cilave edhe Plani i Rritjes. NĂ« ndĂ«rkohĂ«, qeveria vazhdon punĂ«n drejt realizimit tĂ« agjendĂ«s sĂ« reformave tĂ« dakorduara me BE mbi Planin e Rritjes, pĂ«r tĂ« cilĂ«n raportojmĂ« edhe drejt Unionit nĂ« baza tĂ« rregullta rreth vazhdimĂ«sisĂ« dhe avancimit tĂ« reformave”, deklaron Kadiu nĂ« pĂ«rgjigjen pĂ«r KosovaPress.

Por, pavarĂ«sisht se Kosova Ă«shtĂ« vonĂ« nĂ« ratifikimin e marrĂ«veshjeve me BE-nĂ«, sipas profesorit tĂ« integrimeve evropiane, DritĂ«ro Arifi, kĂ«tyre ujdive, ende s’u ka skaduar afati.

Sipas tij, vetëm 65 milionë eurot janë të sigurta si mjete të parafinancimit, ndërsa pjesa tjetër duhet të dëshmohet përmes realizimit të reformave.

“Ne veçse jemi vonĂ«. Ne jemi vonĂ« mĂ« shumĂ« se njĂ« vit nĂ« ratifikimin e dy marrĂ«veshjeve me Bashkimin Evropian, por kjo nuk Ă«shtĂ« e tĂ«ra. ËshtĂ« paraparĂ« njĂ« shumĂ«, njĂ« parapĂ«rcaktim i 61 milionĂ« eurove pĂ«r tĂ« filluar reformat. Ne ende s’kemi filluar reformat dhe kjo paradhĂ«nie e parĂ« varet nga ratifikimi i dy marrĂ«veshjeve pĂ«r tĂ« filluar reformat. Çdo mjet tjetĂ«r pĂ«r t’u alokuar nĂ« qeveri duhet tĂ« dĂ«shmohet se reformat e ndĂ«rmarra kanĂ« pĂ«rfunduar. Nuk Ă«shtĂ« aq e thjeshtĂ« me i marrĂ« ato fonde, pasi ne po mendojmĂ« se 880 milionĂ« euro do t’i marrim menjĂ«herĂ«, mirĂ«po jo. VetĂ«m 61 milionĂ« i marrim menjĂ«herĂ« dhe tĂ« tjerat duhet tĂ« dĂ«shmohet, evidentohet dhe faktohet se reforma Ă«shtĂ« aprovuar. Edhe nĂ«se sot do ta kishim qeverinĂ«, do tĂ« duhej tĂ« punonim me shpejtĂ«si tĂ« dritĂ«s dhe t’i arrinim reformat me kohĂ«â€, potencoi ai.

Disbursimi i mjeteve të parafinancimit për Kosovën është i ndërlidhur me miratimin e dy marrëveshjeve ndërkombëtare në Kuvend, të cilat, për shkak të moskonstituimit të legjislaturës së dhjetë, ende nuk ka ndodhur.

Plani i Rritjes është një kornizë e re e BE-së për përshpejtimin e reformave për integrim evropian të tërë rajonit, që kombinon reformat me kontribut të drejtpërdrejtë financiar nga fondet e BE-së në buxhetet e vendeve përfituese dhe projekte investuese. Me zbatimin e këtyre reformave, Kosova do të përfitojë deri në 882,6 milionë euro fonde të BE-së. Nga kjo shumë totale, 253,3 milionë euro janë grante, ndërsa pjesa tjetër prej 629,3 milionë eurosh janë hua afatgjata.

Shtytja e privatësisë: Ku e kufizojnë më shumë evropianët qasjen në të dhënat e tyre personale?

✇Telegrafi
By: Burim Tmava
4 February 2026 at 23:53


Përdoruesit e internetit në BE po ndërmarrin më shumë veprime për të mbrojtur të dhënat e tyre personale në internet, shkruan euronews.

Ndërsa të dhënat e reja tregojnë rezistencë në rritje ndaj gjurmimit në internet, sa larg është e gatshme të shkojë BE për të rimarrë sovranitetin digjital?

Të dhënat e reja tregojnë se qytetarët e BE-së po marrin më shumë masa paraprake me të dhënat e tyre personale në internet, ndërsa Evropa përpiqet të rimarrë sovranitetin e saj digjital nga kompanitë e mëdha të teknologjisë amerikane, transmeton Telegrafi.

Në vitin 2025, shumica e përdoruesve të internetit në Bashkimin Evropian zgjodhën të mos lejonin që të dhënat e tyre personale të përdoren për reklama, ndërsa 56.2% kufizuan ose refuzuan qasjen në vendndodhjen e tyre gjeografike, sipas të dhënave të fundit të Eurostat.

Kufizimi i qasjes në profilet e mediave sociale ose në ruajtjen e përbashkët në internet u bë gjithashtu më i zakonshëm, me 46% të përdoruesve të internetit që ndërmorën një hap të tillë.

Shifra përfaqëson një rritje prej pesë pikësh përqindjeje krahasuar me vitin 2023.

Përveç kësaj, 39% e njerëzve kontrolluan nëse faqja e internetit ku ata dhanë të dhëna personale ishte e sigurt, dhe 37.6% lexuan deklaratat e politikës së privatësisë përpara se të ndanin të dhënat e tyre personale.

PĂ«rqindja mĂ« e lartĂ« e pĂ«rdoruesve tĂ« internetit qĂ« morĂ«n masa pĂ«r tĂ« mbrojtur tĂ« dhĂ«nat e tyre u regjistrua nĂ« FinlandĂ« (92.6%), e ndjekur nga Holanda (91.2%) dhe Çekia (90.3%).

Në të kundërt, përqindjet më të ulëta u regjistruan në Rumani (56%), Slloveni (57.4%) dhe Bullgari (62%).

Kërcënimet ndaj të dhënave personale

Në disa raste, organizatat dhe rregullatorët evropianë kanë çuar kompanitë e teknologjisë në gjykatë për keqpërdorimin e supozuar të informacionit personal të qytetarëve.

Në janar 2026, autoriteti austriak i mbrojtjes së të dhënave ngriti një padi kundër Microsoft, për vendosjen e paligjshme të cookie-ve të gjurmimit në pajisjet e një fëmije pa pëlqimin e tyre.

Padia, e bërë nga grupi i të drejtave të privatësisë noyb në qershor 2024, synonte softuerin arsimor të Microsoft, Microsoft 365 Education, i cili përdoret nga miliona studentë dhe mësues në shkollat evropiane.

Vitin e kaluar, nëntë organizata të shoqërisë civile ngritën një padi të përbashkët kundër X të Elon Musk për shkelje të supozuara të Aktit të Shërbimeve Digjitale (DSA) të BE-së.

Padia synonte përdorimin nga platforma të informacionit personal të ndjeshëm, siç janë mendimet politike, orientimi seksual, besimet fetare dhe gjendjet shëndetësore, për reklama të synuara.

Ajo bazohej në një hulumtim nga AI Forensics, një organizatë jofitimprurëse evropiane që heton algoritmet me ndikim, e cila zbuloi, ndër të tjera, se Dell Technologies kishte synuar përdorues në X me interesa në medikamente specifike, orientim seksual dhe besim.

Si po reagojnë qeveritë e BE-së?

BE-ja dhe shtetet e saj anëtare duket se po shtojnë përpjekjet për të ndaluar shkeljen e rregullave të saj digjitale dhe për të fituar më shumë pavarësi digjitale.

Dhjetorin e kaluar, BE-ja e gjobiti X me një gjobë prej 120 milionë eurosh, dënimi i saj i parë ndonjëherë sipas DSA-së, për shkelje të detyrimeve të transparencës dhe rregullave të reklamimit.

BE-ja po punon gjithashtu për rritjen e sovranitetit të saj digjital nga kompanitë e mëdha teknologjike amerikane, pasi Amazon Web Services, Microsoft dhe Google aktualisht kontrollojnë rreth 70% të tregut të cloud-it në Evropë.

Në një nga masat, Komisioni Evropian është gati të miratojë Aktin e ri të Zhvillimit të Cloud-it dhe AI-së.

Synon të trefishojë të paktën kapacitetin e qendrës së të dhënave të BE-së brenda pesë deri në shtatë viteve të ardhshme.

Ndërkohë, në nivel kombëtar, Franca njoftoi se do të zëvendësojë platformat amerikane Microsoft Teams dhe Zoom me platformën e saj të videokonferencave të zhvilluar në vend.

Platforma Visio do të përdoret në të gjitha departamentet qeveritare deri në vitin 2027. /Telegrafi/

- YouTube www.youtube.com

BE-ja i miratoi Ukrainës një hua prej 90 miliardë eurosh për mbrojtje dhe buxhet

✇Telegrafi
By: Nol Elshani
4 February 2026 at 23:48


Vendet e Bashkimit Evropian arritën një marrëveshje për një hua prej 90 miliardë eurosh për të mbuluar nevojat financiare dhe ushtarake të Ukrainës për vitet 2026 dhe 2027.

Brukseli planifikon të bëjë pagesën e parë në fillim të prillit për të siguruar vazhdimësinë e ndihmës së huaj për Kievin, shkruan Euronews.

Ambasadorët e vendeve anëtare ranë dakord për tekstet ligjore të mërkurën pasdite, pasi Qiproja, që kryeson Këshillin, prezantoi një version të ri të propozimit.

“MarrĂ«veshja e sotme tregon se BE-ja vazhdon tĂ« veprojĂ« me vendosmĂ«ri nĂ« mbĂ«shtetje tĂ« UkrainĂ«s dhe popullit tĂ« saj. Financimi i ri do tĂ« sigurojĂ« njĂ« rezistencĂ« tĂ« fortĂ« tĂ« vendit ndaj agresionit rus”, deklaroi ministri i Financave i Qipros, Makis Keravnos.

“NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, ne dĂ«rgojmĂ« njĂ« mesazh tĂ« qartĂ« se sovraniteti dhe integriteti territorial i shteteve duhet tĂ« respektohet plotĂ«sisht, nĂ« pĂ«rputhje me tĂ« drejtĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare”, shtoi ai.

Hua prej 90 miliardĂ« eurosh, pĂ«r tĂ« cilĂ«n u arrit marrĂ«veshje politike nĂ« samitin e Brukselit, do tĂ« financohet pĂ«rmes emetimit tĂ« borxhit tĂ« pĂ«rbashkĂ«t, ku buxheti i BE-sĂ« do tĂ« shĂ«rbejĂ« si garanci pĂ«r investitorĂ«t. Sipas marrĂ«veshjes, Hungaria, Sllovakia dhe Çekia do tĂ« jenĂ« plotĂ«sisht tĂ« pĂ«rjashtuara nga tĂ« gjitha detyrimet financiare, duke pĂ«rfshirĂ« pagesat vjetore tĂ« interesave.

Komisioni Evropian vlerëson se 24 shtetet e tjera anëtare do të duhet të kontribuojnë çdo vit midis dy dhe tre miliardë eurosh për të mbuluar kostot e lidhura.

Shuma prej 90 miliardë eurosh do të ndahet në dy pjesë kryesore: 30 miliardë euro për mbështetje buxhetore dhe 60 miliardë euro për ndihmë ushtarake për blerjen e armëve dhe municioneve. Ky raport mund të ndryshojë nëse lufta përfundon.

Blerja e armĂ«ve ishte pika e fundit e diskutueshme gjatĂ« negociatave tĂ« ambasadorĂ«ve. Franca, si pĂ«rkrahĂ«se e politikĂ«s “Prodhim nĂ« EvropĂ«â€, insistoi qĂ« tĂ« kufizohej sa mĂ« shumĂ« blerja jashtĂ« kontinentit.

NĂ« fund u vendos qĂ« fondet tĂ« pĂ«rdoren sipas parimit tĂ« prioriteteve: armĂ«t do tĂ« blihen sĂ« pari brenda UkrainĂ«s, pastaj nĂ« Bashkimin Evropian dhe nĂ« IslandĂ«, Lihtenshtajn, Norvegji dhe ZvicĂ«r. VetĂ«m nĂ«se pajisjet nuk janĂ« tĂ« disponueshme nĂ« kĂ«to tregje, Kievit do t’i lejohet tĂ« blejĂ« nga furnizues tĂ« tjerĂ«, si Shtetet e Bashkuara.

Vendet qĂ« kanĂ« partneritete sigurie dhe mbrojtjeje me BE-nĂ«, si MbretĂ«ria e Bashkuar, Japonia, Koreja e Jugut dhe Kanadaja, gjithashtu do tĂ« kenĂ« prioritet pĂ«r blerje nĂ«se kontribuojnĂ« “ndershĂ«m dhe proporcionalisht” nĂ« kostot e huasĂ«. Kjo marrĂ«veshje pĂ«rputhet me afrimin mes Brukselit dhe LondrĂ«s.

Paratë do të paguhen gradualisht dhe do të jenë subjekt i kushteve të rrepta. Për shembull, çdo hap prapa në luftën kundër korrupsionit në Ukrainë mund të shkaktojë pezullimin e ndihmës.

Ukraina do të detyrohet të kthejë 90 miliardë euro vetëm nëse Rusia ndalon luftën dhe pranon të kompensojë dëmet Kievin. Duke qenë se Moska e ka përjashtuar qartë mundësinë e pagesës së reparacioneve, pritet që Brukseli të shtyjë kthimin e borxhit për kohë të pacaktuar.

Tekstet ligjore të dakorduara të mërkurën duhet të miratohen ende nga Parlamenti Evropian, i cili ka premtuar një procedurë të shpejtuar. Qëllimi është që pagesa e parë të bëhet në fillim të prillit, që është edhe afati që vet Kievi ka propozuar. /Telegrafi/

BE-ja po kërkon përsëri administratorë, zbulohet edhe paga - është një punë për tërë jetën

✇Telegrafi
By: Burim Tmava
3 February 2026 at 21:51


BE-ja po rilanson konkursin e saj të rekrutimit elitar pas një ndërprerjeje shtatëvjeçare në një përpjekje për të gjetur një brez të ri administratorësh të nivelit të lartë, për të ndihmuar në menaxhimin e ekonomisë së dytë më të madhe në botë.

Komisioni Evropian, i cili e mbajti konkursin për herë të fundit në vitin 2019, organizon vlerësimin për të injektuar gjak të ri në korridoret e pushtetit të Brukselit. Një pagë e lartë dhe siguri pune i presin ata që kalojnë testin, transmeton Telegrafi.

"ËshtĂ« njĂ« kontratĂ« pĂ«r jetĂ«n", tha AndrĂĄs Baneth, partner menaxhues i EU Training, i cili pĂ«rgatit aplikantĂ«t pĂ«r procesin dhe autor i njĂ« libri se si tĂ« kalohet testi.

"Kjo është një mundësi e shkëlqyer për avancim të parashikueshëm në karrierë dhe, sigurisht, një pagë dhe gjithçka që shoqërohet me të", shtoi ai.

Kandidatët e suksesshëm janë të kualifikuar për role në gradën "AD-5", të cilat vijnë me një paketë page mujore midis 5,973 dhe 6,758 euro, si dhe mundësinë për të përparuar përmes burokracisë dhe për të marrë role me ndikim në kabinetet e komisionerëve - ekipet elitare të këshilltarëve që peshojnë në fushat kryesore të politikave.

Skema e diplomimit, e destinuar për gjeneralistët, do të hapet të enjten, sipas Zyrës Evropiane të Përzgjedhjes së Personelit (EPSO), dhe do të mbyllet më 10 mars.

ËshtĂ« hera e parĂ« qĂ« nga viti 2019 qĂ« mbahet konkursi. Procesi pĂ«rfshin testime psikometrike, njĂ« vlerĂ«sim tĂ« njohurive tĂ« BE-sĂ« dhe njĂ« dorĂ«zim eseje pĂ«r ata qĂ« kalojnĂ« fazat fillestare.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen e ka bërë përparësi t'u japë stafit më të ri dhe më të zellshëm një shans për t'u ngjitur në shkallët e një institucioni, që historikisht ka pasur një hierarki të ngurtë, thanë zyrtarët e Komisionit.

"ËshtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« sjellĂ«sh njĂ« grup talentesh mĂ« tĂ« rinj me njĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« ndryshme tĂ« tĂ« menduarit", tha njĂ« zyrtar i lartĂ«, i cili nuk pranoi tĂ« fliste sinqerisht.

"Do të keni shumë nivele të caktuara që dalin në pension dhe duhet të siguroheni që brezi i ardhshëm i nëpunësve publikë po vjen. Sigurisht që kemi nevojë për njerëz që e kuptojnë institucionin, por kemi nevojë edhe për njerëz që i kuptojnë teknologjitë e së ardhmes nga një perspektivë e ndryshme", shtoi ai.

Sipas një zëdhënësi të Komisionit, "pauza e zgjatur" gjatë shtatë viteve të fundit ishte për shkak të një kalimi në testime të plota online. Heqja e një faze të qendrës së vlerësimit do të thotë se "kohëzgjatja e përgjithshme e konkurseve të EPSO-s është shkurtuar".

"Pasi hyra në fuqinë punëtore katër vjet më parë, ky është më në fund shansi im i parë për t'u futur në institucionet [e BE-së], gjë që deri më tani dukej e pamundur", tha një aplikant i mundshëm, i cili mbeti anonim për të shmangur dëmtimin e aplikimit të tij.

"Të gjithë e dinë se pasi të kaloni [konkursin] dhe të gjeni një punë, jeni gati për jetën. Kjo është arsyeja pse fjalë për fjalë të gjithë miqtë e mi do ta shfrytëzojnë këtë mundësi", shtoi ai.

Shumë staf më të ri në fuqinë punëtore të Komisionit prej 33,000 personash aktualisht shërbejnë në role relativisht të pasigurta me kontrata afatshkurtra ose si punonjës të agjencisë, që do të thotë se ata kanë më pak përfitime, pagë më të keqe dhe shumë më pak siguri për të ardhmen e tyre.

Ekzekutivi ka nisur një rishikim të strukturës së tij, të projektuar për të përmirësuar efikasitetin dhe efektivitetin e kostos, me shqetësime se ata që nuk kanë status zyrtar mund të preken negativisht nga një ristrukturim.

Një aplikant i dytë i mundshëm, që punon në sektorin privat, kritikoi parregullsinë e procesit.

“Shpresoj vĂ«rtet qĂ« kĂ«tĂ« herĂ« do tĂ« jetĂ« ndryshe pĂ«r t’u dhĂ«nĂ« njĂ« shans personave tĂ« jashtĂ«m, pasi pĂ«r momentin sistemi favorizon kandidatĂ«t qĂ« tashmĂ« punojnĂ« nĂ« institucione”, thanĂ« ata.

Baneth, eksperti i testeve, tha se rreth 1,200 aplikantĂ«ve do t’u ofrohen drejtpĂ«rdrejt vende pune nga njĂ« grup aplikantĂ«sh qĂ« mund tĂ« kalojĂ« 50,000.

TĂ« tjerĂ«t do tĂ« shtohen nĂ« njĂ« listĂ« rezervĂ« nga e cila “vetĂ«m 30 pĂ«rqind do t’u ofrohet nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« njĂ« punë  kjo çon nĂ« shumĂ« ndjenja negative kur dikush kalon nĂ«pĂ«r tĂ« gjitha kĂ«to dhe prapĂ« nuk mund tĂ« jetĂ« i sigurt se do tĂ« gjejĂ« njĂ« punĂ«â€, shtoi ai. /Telegrafi/

Rokas: Maqedonia ka prolonguar implementimin e reformave, gjyqësori ka mbetur pa përparim

✇Telegrafi
By: Valon Osmani
3 February 2026 at 20:54


Ministri i Drejtësisë, Igor Filkov tha se forcimi i efikasitetit dhe pavarësisë së gjyqësorit është një nga prioritetet më të larta shtetërore dhe një parakusht për rikthimin e besimit të qytetarëve në institucione.

“Ky Ă«shtĂ« njĂ« moment kritik dhe vendimtar pĂ«r sistemin e drejtĂ«sisĂ«. Ne duhet ta perceptojmĂ« situatĂ«n qartĂ« dhe me objektivitet, sepse vetĂ«m pĂ«rmes njĂ« vlerĂ«simi tĂ« saktĂ« mund tĂ« arrijmĂ« zgjidhje tĂ« qĂ«ndrueshme”, tha Filkov.

Euroambasadori Mihalis Rokas, kujtoi se nĂ« raportin e Komisionit Evropian, gjyqĂ«sori mori vlerĂ«sim “pa pĂ«rparim” dhe se niveli i pajtueshmĂ«risĂ« me BE-nĂ« Ă«shtĂ« “i moderuar”.

“NĂ« vend kanĂ« ndodhur njĂ« seri prolongimesh nĂ« implementimin e reformave. NĂ« konceptin e ri pĂ«r Planin pĂ«r Rritje, BE nuk Ă«shtĂ« donator, por ‘investitor’ nĂ« sundimin e ligjit, sepse paratĂ« lidhen me rezultatet”, deklaroi Rokas.

Sipas analizĂ«s sĂ« projektit “MbĂ«shtetja e BE-sĂ« pĂ«r sundimin e ligjit”, mungesa e gjykatĂ«sve dhe personelit gjyqĂ«sor vlerĂ«sohet si problemi mĂ« kritik nĂ« gjyqĂ«sor, me tendencĂ«n qĂ« çdo vit tĂ« pĂ«rkeqĂ«sohet, teksa Maqedonia e Veriut funksionon me numĂ«r dyfish mĂ« tĂ« vogĂ«l tĂ« gjykatĂ«sve pĂ«r kokĂ« banori.

Kallas mohon përçarjen midis NATO-s dhe BE-së, hedh poshtë thirrjet për një ushtri evropiane

✇Telegrafi
By: Burim Tmava
2 February 2026 at 22:09


Shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, paralajmëroi të hënën kundër krijimit të një ushtrie mbarëevropiane, duke e përshkruar idenë si "jashtëzakonisht të rrezikshme", ndërsa debati vazhdon mbi aftësitë e ardhshme mbrojtëse të bllokut.

Duke folur në një konferencë sigurie në Norvegji, Kallas tha se përparësia kryesore në çdo krizë ushtarake duhet të jetë ruajtja e një strukture të qartë komande, transmeton Telegrafi.

"Në nivel evropian, ministrat e Drejtësisë takohen gjatë gjithë kohës dhe ata tashmë mendojnë evropianë, ndërsa ministrat e Mbrojtjes kanë qenë gjithmonë kombëtarë: buxhetet kombëtare, vendimmarrja kombëtare", tha ajo.

"Sigurisht, është kompetencë e shteteve anëtare, askush nuk po ua heq atë, por shtetet anëtare janë shumë të vogla për ta bërë vetë. Nëse e bëjmë së bashku, në fakt mund të mbulojmë një zonë më të madhe. Merrni për shembull mbrojtjen ajrore. Ta bësh së bashku është e kushtueshme, kështu që kemi nëntë fusha aftësish që po i zhvillojmë në bashkëpunim me NATO-n", shtoi Kallas.

Ajo argumentoi se krijimi i një ushtrie të veçantë evropiane përkrah forcave të NATO-s mund të çojë në konfuzion gjatë krizave.

“NĂ«se je tashmĂ« pjesĂ« e NATO-s, atĂ«herĂ« nuk mund tĂ« krijosh njĂ« ushtri tĂ« veçantĂ« pĂ«rveç ushtrisĂ« qĂ« ke tashmĂ«. Sepse nĂ« kushtet e krizĂ«s, ajo qĂ« Ă«shtĂ« mĂ« e rĂ«ndĂ«sishmja Ă«shtĂ« zinxhiri i komandĂ«s: kush i jep urdhra kujt. Dhe nĂ«se ke ushtrinĂ« evropiane dhe pastaj ke ushtrinĂ« e NATO-s, atĂ«herĂ« topi bie midis karrigeve dhe kjo Ă«shtĂ« jashtĂ«zakonisht, jashtĂ«zakonisht e rrezikshme. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse them se duhet tĂ« forcojmĂ« mbrojtjen evropiane, e cila Ă«shtĂ« gjithashtu pjesĂ« e NATO-s. ËshtĂ« vĂ«rtet plotĂ«suese pĂ«r NATO-n. Le tĂ« mos e hedhim NATO-n nga dritarja”, pĂ«rfundoi ajo.

Para fjalëve të Kallas, kryeministri norvegjez Jonas Gahr StÞre u tha delegatëve se Norvegjia mbetet vija e parë e NATO-s kundër forcave bërthamore të Rusisë, pavarësisht retorikës së Uashingtonit që minimizon rolin e anëtarëve evropianë të NATO-s në mbrojtje.

“Kur takova presidentin Trump pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, ia thashĂ« kĂ«tĂ«, e pashĂ« nĂ« sy dhe i thashĂ« se Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« njĂ« kryeministĂ«r norvegjez ta shohĂ« njĂ« president amerikan nĂ« sy dhe tĂ« thotĂ«: ‘100 kilometra larg kufirit tim ndodhet arsenali mĂ« i madh bĂ«rthamor nĂ« botĂ«. Dhe nuk Ă«shtĂ« i drejtuar kundĂ«r meje, president, por kundĂ«r jush’”, tha ai.

“Ka rĂ«ndĂ«si qĂ« ne i monitorojmĂ« ato nĂ«ndetĂ«se. Ne e dimĂ« kur ato largohen nga porti. Ne e dimĂ« kur ato testojnĂ« sistemet e tyre tĂ« reja tĂ« armĂ«ve. Dhe ne e ndajmĂ« kĂ«tĂ« me ju, dhe bashkĂ«punojmĂ« pĂ«r ta monitoruar atĂ«. Dhe kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse duhet tĂ« them se tingĂ«llon plotĂ«sisht e gabuar kur presidenti amerikan qĂ«ndron nĂ« Davos duke thĂ«nĂ« se ‘ne i kemi dhĂ«nĂ« gjithçka NATO-s dhe NATO nuk jep asgjĂ« nĂ« kĂ«mbim’. ËshtĂ« e gabuar”, shtoi ai.

StÞre theksoi gjithashtu shkallën e stërvitjeve ushtarake të ardhshme në Arktik.

“NjĂ« muaj nga tani do tĂ« kemi 25,000 trupa qĂ« ushtrohen nĂ« NorvegjinĂ« veriore, FinlandĂ«n veriore. Dy delegacionet mĂ« tĂ« mĂ«dha atje, pashĂ«, ishin francezĂ«t dhe amerikanĂ«t, 4,000 deri nĂ« 5,000 trupa secila. Dhe pĂ«rsĂ«ri, kjo nuk Ă«shtĂ« bamirĂ«si. Kjo Ă«shtĂ« pĂ«r shkak tĂ« njĂ« interesi tĂ« ndĂ«rsjellĂ«. Ne do ta ruajmĂ« kĂ«tĂ«, do tĂ« kujdesemi pĂ«r tĂ« dhe do t'ua kujtojmĂ« partnerĂ«ve tanĂ« amerikanĂ« kĂ«tĂ«â€, shtoi ai.

Javët e fundit kanë parë tensione të përtërira brenda NATO-s, të nxitura nga kritikat e përsëritura të Donald Trump ndaj aleatëve evropianë dhe kërcënimet për të aneksuar Grenlandën, një territor gjysmë-autonom i Danimarkës.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, u tha kohët e fundit ligjvënësve të BE-së se Evropa nuk mund të mbrohej pa mbështetjen e SHBA-së.

Kallas hodhi poshtë pretendimet për përçarje brenda NATO-s, duke këmbëngulur se bashkëpunimi midis aleancës dhe BE-së ishte forcuar.

“NĂ« fakt, nuk pajtohem qĂ« ka njĂ« pĂ«rçarje. Po pĂ«rpiqemi t’i ndihmojmĂ« shtetet anĂ«tare qĂ« tĂ« rrisin shpenzimet e tyre pĂ«r mbrojtjen dhe ta bĂ«jmĂ« kĂ«tĂ« sĂ« bashku me tĂ« gjitha shtetet e tjera anĂ«tare dhe gjithashtu me vende si Norvegjia, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« jemi gati. Dhe 23 anĂ«tarĂ« tĂ« Bashkimit Evropian janĂ« gjithashtu pjesĂ« e NATO-s, kĂ«shtu qĂ« realisht po bashkĂ«punojmĂ« me NATO-n. Kjo Ă«shtĂ« pĂ«rveç asaj qĂ« po bĂ«n NATO, dhe ne punojmĂ« vĂ«rtet krah pĂ«r krah”, tha ajo.

E pyetur nĂ«se ishte dakord me vlerĂ«simin e Rutte-s se Evropa nuk mund tĂ« qĂ«ndronte ende mĂ« vete pa SHBA-nĂ«, Kallas pranoi se mbetet punĂ« pĂ«r t’u bĂ«rĂ«.

“Ishte shumĂ« e qartĂ« pĂ«r kĂ«tĂ«. Epo, tani pĂ«r tani situata Ă«shtĂ« e tillĂ«, por po punojmĂ« pĂ«r tĂ« qenĂ« mĂ« tĂ« pavarur edhe kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r sigurinĂ«, sepse Ă«shtĂ« e qartĂ« se dobĂ«sitĂ« tona janĂ« dobĂ«sitĂ« tona. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse po punojmĂ« pĂ«r tĂ« investuar mĂ« shumĂ« nĂ« mbrojtje, gjithashtu nĂ« aftĂ«si, dhe pĂ«r ta konsideruar atĂ« evropiane, jo vetĂ«m kombĂ«tare”, tha ajo. /Telegrafi/

- YouTube www.youtube.com

Draghi thotë se BE duhet të bëhet një 'federatë e vërtetë' për të shmangur deindustrializimin dhe rënien

✇Telegrafi
By: Hakim Kasami
2 February 2026 at 14:28


"Evropa rrezikon të nënshtrohet, të përçahet dhe të deindustrializohet", nëse nuk shndërrohet në një "federatë të vërtetë".

Kështu, siç raportojnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi, ka thënë ish-kryeministri italian dhe presidenti i Bankës Qendrore Evropiane, Mario Draghi, në një fjalim në Universitetin belg Ku Leuven të hënën.

Sipas Draghi-t, "pushteti kërkon që Evropa të kalojë nga konfederata në federatë", sepse rendi global "tani është shuar".

Në fjalimin e tij, të mbajtur ndërsa merrte një diplomë nderi nga universiteti, Draghi paraqiti një pamje të një rendi global të dështuar, duke përmendur anëtarësimin e Kinës në Organizatën Botërore të Tregtisë dhe vendet perëndimore që filluan të tregtonin me një shtet "me ambicie për t'u bërë vetë një pol i veçantë".

Kjo, tha ai, përgatiti skenën për "reagimin politik me të cilin përballemi tani" dhe në fund të fundit prodhoi "një botë me më pak tregti dhe rregulla më të dobëta" - të dhimbshme, por jo një kërcënim në vetvete.

"Kërcënimi është ai që e zëvendëson atë", tha Draghi, duke treguar një ndryshim në Shtetet e Bashkuara.

"SHBA-të po vendosin tarifa ndaj Evropës, duke kërcënuar interesat tona territoriale dhe duke e bërë të qartë, për herë të parë, se e sheh fragmentimin politik evropian si shërbim ndaj interesave të saj", ka shtuar ai.

Nga ana tjetër, theksoi ai, Kina vazhdon të kontrollojë nyjet kritike në zinxhirët globalë të furnizimit dhe është e gatshme ta shfrytëzojë këtë levë duke përmbytur tregjet, duke mbajtur inputet kritike dhe duke i detyruar të tjerët të mbajnë koston e çekuilibrave të veta.

Ai argumentoi se në fushat ku Evropa është "federalizuar" - tregtia, konkurrenca, tregu i vetëm, politika monetare - ajo "respektohet si një fuqi dhe [mund] të negociojë si një e tillë".

Si provë, ai vuri në dukje marrëveshjet tregtare "të suksesshme" të negociuara së fundmi me Indinë dhe Amerikën Latine.

"Atje ku nuk e kemi bërë - në mbrojtje, në politikën industriale, në çështjet e jashtme - trajtohemi si një asamble e lirshme shtetesh të mesme, që duhen ndarë dhe trajtuar në përputhje me rrethanat", tha Draghi.

Ai e përshkroi propozimin e tij si një "federalizëm pragmatik" që "thyen bllokimin me të cilin përballemi sot pa nënshtruar askënd".

"Nga të gjithë ata që tani janë të bllokuar midis SHBA-së dhe Kinës, vetëm evropianët kanë mundësinë të bëhen vetë një fuqi e vërtetë. Pra, duhet të vendosim: a mbetemi thjesht një treg i madh, i nënshtruar ndaj prioriteteve të të tjerëve? Apo ndërmarrim hapat e nevojshëm për t'u bërë një fuqi e vetme?". /Telegrafi/

Progresi i ShqipĂ«risĂ« drejt BE-sĂ« “tregon mĂ« shumĂ« pĂ«r Brukselin sesa pĂ«r TiranĂ«n”

✇Reporter
By: Fjori Sinoruka
1 February 2026 at 12:08

Progresi i ShqipĂ«risĂ« drejt integrimit nĂ« Bashkimin Evropian i detyrohet mĂ« pak pĂ«rpjekjeve tĂ« qeverisĂ« dhe mĂ« shumĂ« njĂ« entuziazmi tĂ« ripĂ«rtĂ«rirĂ« pĂ«r zgjerim brenda vetĂ« bllokut, thotĂ« sociologu dhe analisti politik Ergys MĂ«rtiri. Pasi hapi “grupin” e parĂ« tĂ« kapitujve tĂ« negociatave me BE-nĂ« nĂ« tetor 2024, ShqipĂ«ria e hapi grupin e fundit nĂ« [
]

The post Progresi i ShqipĂ«risĂ« drejt BE-sĂ« “tregon mĂ« shumĂ« pĂ«r Brukselin sesa pĂ«r TiranĂ«n” appeared first on Reporter.al.

Mickoski: Qeverisja e kaluar e komplikoi procesin eurointegrues, ne po punojmë që ta realizojmë këtë qëllim

✇Telegrafi
By: Valon Osmani
31 January 2026 at 12:43


Kryeministri i vendit, Hristijan Mickoski komentoi paralajmĂ«rimet pĂ«r “non paper” nga eurokomisionerja Mart Kos, nĂ« lidhje me statusin e vendeve kandidate pĂ«r anĂ«tarĂ«sim nĂ« BE, ku parashihet edhe anĂ«tarĂ«sim pa tĂ« drejtĂ« vote.

Ai tha se qëndrimi i qeverisë është që duhet të punojmë dhe të bëjmë gjithçka që duhet, që ta realizojmë qëllimin tonë të dytë strategjik , anëtarësimin e plotë në BE.

"Nuk do të jetë lehtë, sepse qeveria e kaluar bëri komplikim të atillë me procesin eurintegrues, duke i dorëzuar të gjitha pozitat që ishin arritur paraprakisht në dekadat e fundit", tha Mickoski.

Ai tha se njëherë do ta shikojë non paperin.

“Ta shohim njĂ«herĂ« atĂ« non paper. Ka liderĂ« nga rajoni qĂ« kĂ«tĂ« e kĂ«rkojnĂ«, tĂ« jemi tĂ« sinqertë nga ana e BE-sĂ«. Ta shohim atĂ« no paper. ShumĂ« herĂ« kemi dĂ«gjuar deri tani pĂ«r “gradual integration”, respektivisht integrim nĂ« etapa, dhe “safe guards”, tĂ« tipit mekanizma mbrojtĂ«s, ja tĂ« themi Polonia 20 vjet nuk mundi tĂ« shfrytĂ«zojĂ« fonde strukturore pĂ«r bujqĂ«sinĂ«, pĂ«r herĂ«t Ă« parĂ« filloi t’i shfrytĂ«zojĂ« nĂ« vitin 2024. Fillimisht ta shohim konceptin, pastaj to ta themi qĂ«ndrimin tonĂ«â€, deklaroi Mickoski.

Gashi-Pamer: Austria ka mbështetur gjithmonë zhvillimin e vendit tonë

✇Telegrafi
By: Valon Osmani
29 January 2026 at 21:37


Kryetari i Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut, Afrim Gashi, në takimin e sotëm me Ambasadorin e Republikës së Austrisë, i theksoi marrëdhëniet miqësore ndërmjet dy vendeve.

Gashi falënderoi për mbështetjen e Austrisë në rrugën integruese të vendit tonë drejt Bashkimit Evropian.

"Kisha kënaqësinë të zhvilloj një takim shumë konstruktiv me Ambasadorin e Republikës së Austrisë, Sh.T. z. Martin Pamer.
Konfirmuam marrëdhëniet miqësore ndërmjet vendeve tona dhe diskutuam forcimin e mëtejmë të raporteve bilaterale. Shqyrtuam mundësitë e bashkëpunimit në fushën e kulturës, si dhe thellimin e bashkëpunimit parlamentar ndërmjet dy vendeve. Gjithashtu, shkëmbyem mendime lidhur me zhvillimet aktuale politike, si dhe për rrugën europiane të vendit tonë. Falënderova Ambasadorin për kontributin e tij të çmuar dhe për mbështetjen e vazhdueshme të Austrisë në zhvillimin e vendit", thuhet në njoftimin për media lëshuar nga kabineti i Gashit.

Bllokimi i transportuesve, Mucunski-Kos: Nevojitet reagim i shpejtë që t'i shmangim efektet negative mbi ekonominë vendore

✇Telegrafi
By: Valon Osmani
29 January 2026 at 20:10


Ministri i Punëve të Jashtme dhe Tregtisë së Jashtme, Timço Mucunski, zhvilloi pasditen e sotme një bisedë telefonike me eurokomisaren për zgjerim, Marta Kos.

Fokusi i bisedës ishte vendosur te sfidat aktuale ekonomike dhe procesi i eurointegrimit, njoftuan nga Ministria.

“BashkĂ«biseduesit shkĂ«mbyen mendime pĂ«r gjetjen e njĂ« zgjidhjeje konkrete dhe tĂ« qĂ«ndrueshme pĂ«r sfidat me tĂ« cilat pĂ«rballen transportuesit profesionalĂ«, si dhe pĂ«r çështjen qĂ« lidhet me tarifat pĂ«r çelikun. NĂ« kĂ«tĂ« kontekst, ministri Mucunski theksoi nevojĂ«n pĂ«r njĂ« reagim tĂ« shpejtĂ« dhe tĂ« koordinuar, me qĂ«llim shmangien e efekteve shtesĂ« negative mbi ekonominĂ« vendase”, thuhet nĂ« njoftim.

Në kontekst të rrugës eurointegruese të shtetit, ministri Mucunski konfirmoi përkushtimin e qartë dhe të fortë ndaj procesit reformues, sigurimin e vazhdimësisë në zbatimin e tij, si dhe miratimin e ligjeve që janë pjesë përbërëse e agjendës evropiane.

Bllokimi i transportuesve, Siljanovska-Davkova: Problemi duhet të zgjidhet, po preken interesat kombëtare, rajonale dhe evropiane

✇Telegrafi
By: Valon Osmani
29 January 2026 at 18:10


Presidentja e Maqedonisë së Veriut, Gordana Siljanovska-Davkova tha se pret zgjidhjet të problemit me transportuesit e mallrave dhe se bllokada e tyre të merr fund.

"Pres zgjidhje të problemit, mendoj se tashmë manifeston vetëdije dhe përgjegjësi, veçanërisht pasi çështja është rajonale, por siç e thashë tashmë, nuk bëhet fjalë vetëm për interesa rajonale, por për interesa evropiane, sepse po flasim për kompani që vijnë edhe nga vende të tjera", deklaroi Siljanovska-Davkova.

Sipas saj, zgjidhja për problemin e transportit është e nevojshme, sepse kjo çështje nuk është vetëm kombëtare, por edhe rajonale dhe evropiane.

“Pres qĂ« tĂ« gjejnĂ« zgjidhje, tĂ« gjejnĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« veprimi qĂ« do t’i trajtojĂ« transportuesit si subjekte, subjekte ekonomike qĂ« kontribuojnĂ« jo vetĂ«m nĂ« ekonominĂ« e vendit dhe atĂ« rajonale, por edhe nĂ« atĂ« evropiane”, shtoi Siljanovska-Davkova.

Presidentja tha se çështja targeton rajonin, madje, siç shton, ka të bëjë me pjesëmarrjen tonë në NATO.

“Pse? Sepse nĂ«se ekonomia jonĂ« bie pa asnjĂ« faj tonin dhe nĂ«se rritja ekonomike ngadalĂ«sohet, atĂ«herĂ« aftĂ«sia jonĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« alokimet, pĂ«rfshirĂ« ato pĂ«r NATO-n, Ă«shtĂ« sigurisht njĂ« problem edhe pĂ«r NATO-n. Prandaj ne presim mirĂ«kuptim dhe zgjidhje”, thekson Siljanovska-Davkova.

“NĂ«na e tĂ« gjitha marrĂ«veshjeve”: Cilat pritet tĂ« jenĂ« efektet tregtare tĂ« paktit Indi–BE nĂ« njĂ« treg prej rreth 2 miliardĂ« njerĂ«zish

✇Telegrafi
By: Hakim Kasami
28 January 2026 at 23:50


India dhe Bashkimi Evropian kanĂ« nĂ«nshkruar njĂ« marrĂ«veshje tĂ« tregtisĂ« sĂ« lirĂ« qĂ« tĂ« dyja palĂ«t e kanĂ« cilĂ«suar si “nĂ«na e tĂ« gjitha marrĂ«veshjeve”.

Marrëveshja, e njoftuar të martën, u arrit gjatë gati dy dekadave negociatash të ndërprera dhe gjatë një krize gjeoekonomike të shkaktuar nga lufta tregtare e presidentit të Shteteve të Bashkuara Donald Trump.

Marrëveshja midis Indisë dhe BE-së me 27 vende mbulon rreth 2 miliardë njerëz dhe përfaqëson një treg të kombinuar prej gati 27 trilionë dollarësh dhe rreth 25 përqind të produktit të brendshëm bruto (PBB) global.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, si dhe presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa iu bashkuan kryeministrit indian Narendra Modi në New Delhi të hënën si të ftuar nderi për Ditën e Republikës dhe paradën e saj vjetore ushtarake.

“Kjo marrĂ«veshje do tĂ« sjellĂ« mundĂ«si tĂ« mĂ«dha pĂ«r njerĂ«zit e IndisĂ« dhe EvropĂ«s”, tha Modi ndĂ«rsa iu drejtua njĂ« konference pĂ«r energjinĂ« virtualisht tĂ« martĂ«n para njĂ« samiti Indi-BE.

“Evropa dhe India po bĂ«jnĂ« histori sot”, shkroi von der Leyen nĂ« njĂ« postim nĂ« X. “Ne kemi krijuar njĂ« zonĂ« tĂ« tregtisĂ« sĂ« lirĂ« prej dy miliardĂ« njerĂ«zish, me tĂ« dyja palĂ«t qĂ« do tĂ« pĂ«rfitojnĂ«. Ne do ta forcojmĂ« marrĂ«dhĂ«nien tonĂ« strategjike”.

Dhe sipas një shkrimi të Al Jazeera, përcjell Telegrafi, pritet që marrëveshja të ulë ndjeshëm tarifat për Indinë dhe BE-në.

Por, çfarĂ« pĂ«rmban marrĂ«veshja? Dhe si do ta pranojĂ« atĂ« Donald Trump – i cili e goditi IndinĂ« me tarifa prej 50 pĂ«rqind vitin e kaluar pjesĂ«risht si ndĂ«shkim pĂ«r vazhdimin e blerjes sĂ« naftĂ«s ruse?

ÇfarĂ« mbulon marrĂ«veshja dhe sa e rĂ«ndĂ«sishme Ă«shtĂ« ajo?

Ajo është marrëveshja më e madhe dhe më gjithëpërfshirëse tregtare e Indisë dhe mbulon mallrat, shërbimet dhe investimet në të gjithë bashkimin doganor të BE-së.

Në vitin 2023, BE tërhoqi një masë (GSP) për Indinë, duke i ekspozuar eksportuesit e saj ndaj tarifave më të larta.

Marrëveshja e re, vunë në dukje analistët, mund t'i japë Indisë një avantazh në disa sektorë, duke përfshirë tekstilet, farmaceutikën, makineritë, çelikun, produktet e naftës dhe pajisjet elektrike.

Në përgjithësi, BE-ja po i jep Indisë qasje në 144 nënsektorë shërbimesh, ndërsa India po hap 102 nënsektorë për BE-në, duke përfshirë industritë financiare, detare dhe të telekomunikacionit.

Të martën, Modi u tha punëtorëve indianë dhe udhëheqësve të industrisë në sektorë të tillë si tekstilet, gurët e çmuar dhe bizhuteritë se "marrëveshja do të jetë shumë e dobishme për ju", duke shtuar se jo vetëm që do të nxisë prodhimin në Indi, por do të zgjerojë edhe sektorin e shërbimeve të Indisë.

"Kjo marrëveshje e tregtisë së lirë do të forcojë besimin në Indi për çdo biznes dhe çdo investitor në botë. India po punon gjerësisht në partneritete globale në të gjithë sektorët", tha Modi.

Drafti përfundimtar i marrëveshjes tregtare duhet të kalojë ende shqyrtimin ligjor në Bruksel dhe Nju Delhi dhe mund të bëhet funksional vetëm vitin e ardhshëm, tha Biswajit Dhar, një ekonomist tregtar i cili ka qenë i përfshirë në negociata të shumta tregtare indiane.

Anil Trigunayat, një ish-diplomat indian i cili është marrë me blloqe tregtare rajonale, e përshkroi marrëveshjen tregtare si "të shkëlqyer, duke siguruar qasje profesionale në treg, ndërsa kujdeset për labirintin burokratik të BE-së".

“Ndryshe nga 20 vjet mĂ« parĂ«, sot India ka kapacitetin pĂ«r tĂ« punuar sĂ« bashku me evropianĂ«t dhe ofron njĂ« treg tĂ« mirĂ« pĂ«r ta”, tha Trigunayat. “Do tĂ« ketĂ« shumĂ« mĂ« tepĂ«r pĂ«r tĂ« shqyrtuar pĂ«rveç verĂ«rave ose BMW-ve mĂ« tĂ« lira, duke pĂ«rfshirĂ« investimet tregtare”.

“ËshtĂ« njĂ« marrĂ«veshje shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme si pĂ«r IndinĂ« ashtu edhe pĂ«r BE-nĂ«â€, vlerĂ«son Dhar, “dhe njĂ« hap i madh drejt konsolidimit tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve tregtare dhe ekonomike tĂ« IndisĂ« me partnerin e saj mĂ« tĂ« madh tregtar”.

Çështja kryesore, mendon Dhar, Ă«shtĂ« se kjo marrĂ«veshje pĂ«rfaqĂ«son njĂ« mundĂ«si pĂ«r tĂ« dyja palĂ«t qĂ« tĂ« “diversifikohen dhe tĂ« shohin pĂ«rtej SHBA-sĂ« dhe tĂ« rriten pĂ«rtej varĂ«sisĂ« sĂ« tyre nga tregu amerikan”.

A po e hap India industrinë e saj shumë të mbrojtur të automobilave?

India është kritikuar në të kaluarën për qasjen e saj proteksioniste ndaj sektorit të automobilave, përfshirë edhe nga pronari i Tesla-s, Elon Musk. Ajo ka vendosur tarifa deri në 110 përqind për automjetet e huaja.

Negociatat për të arritur një marrëveshje tregtare midis Indisë dhe BE-së u ndërprenë në vitin 2013 për shkak të ngurrimit të Nju Delhit për të hapur sektorin e saj të automobilave, shkruan Al Jazeera, përcjell Telegrafi.

Sipas marrëveshjes së njoftuar të martën, megjithatë, Nju Delhi do të hapë tregun e tij të brendshëm të automobilave për importet e BE-së, duke ulur tarifat për shumicën e makinave nga BE-ja në 30 deri në 35 përqind, të cilat më pas do të ulen gradualisht në 10 përqind gjatë disa viteve.

Kuptohet që makinat e BE-së me çmim nën 15,000 euro (17,800 dollarë) përjashtohen nga marrëveshja dhe do të mbeten subjekt i tarifave më të larta.

Makinat që kushtojnë më shumë se kjo do të ndahen në tre kategori, secila me kuota dhe tarifa të veçanta.

Megjithatë, automjetet elektrike do të përjashtohen nga uljet e taksave të importit për pesë vitet e para për të mbrojtur investimet nga prodhuesit vendas indianë të makinave elektrike.

Pas kësaj, importet nga BE-ja do të kufizohen në 160,000 motorë me djegie të brendshme dhe 90,000 automjete elektrike në vit.

Pavarësisht këtyre masave mbrojtëse, aksionet e prodhuesve indianë të makinave ranë me rreth 1.6 përqind pas njoftimit të marrëveshjes tregtare.

Si do t'i sjellë dobi BE-së kjo marrëveshje?

Tarifat indiane për 30 përqind të mallrave të importuara nga BE-ja do të bien menjëherë në zero.

Në përgjithësi, tarifat për 96.6 përqind të eksporteve të mallrave të BE-së në Indi do të eliminohen ose do të ulen, thanë zyrtarët e BE-së.

Marrëveshja do të kursejë deri në 4 miliardë euro (4.74 miliardë dollarë) në vit në detyrime për produktet evropiane.

Përveç lehtësimit të tarifave për importet e makinave nga BE-ja, tarifat ekzistuese indiane deri në 44 përqind për makineritë, 22 përqind për kimikatet dhe 11 përqind për produktet farmaceutike, për pjesën më të madhe, do të eliminohen.

Tarifat pĂ«r aeroplanĂ«t dhe “anijet kozmike” tĂ« BE-sĂ« do tĂ« eliminohen gjithashtu pĂ«r pothuajse tĂ« gjitha produktet, ndĂ«rsa ato pĂ«r pajisjet optike, mjekĂ«sore dhe kirurgjikale do tĂ« eliminohen pĂ«r 90 pĂ«rqind tĂ« produkteve.

Ndërkohë, pijet alkoolike dhe verërat e importuara në Indi nga BE-ja, të cilat aktualisht tarifohen me 150 përqind, do të ulen në 20 deri në 30 përqind për verërat, 40 përqind për pijet alkoolike dhe 50 përqind për birrën.

India gjithashtu do të ofrojë qasje më të mirë për firmat e BE-së në shërbimet financiare dhe detare, dhe të dyja palët do të thjeshtojnë rregullat doganore dhe do të ofrojnë mbrojtje më të forta të pronësisë intelektuale.

Si do t'i sjellë dobi Indisë?

BE-ja do të heqë të gjitha tarifat për 90 përqind të mallrave indiane, dhe brenda shtatë viteve, kjo do të shtrihet në 93 përqind të mallrave indiane.

Midis atyre që përfitojnë menjëherë nga tarifat zero janë produktet detare/ushqimet e detit, të tilla si karkalecat dhe peshku i ngrirë (aktualisht të vendosura deri në 26 përqind); kimikatet (12.8 përqind); plastika dhe goma (6.5 përqind); lëkura dhe këpucët (17 përqind); tekstilet (12 përqind); veshjet (4 përqind); metalet bazë (10 përqind); dhe gurët e çmuar dhe bizhuteritë (4 përqind).

Do të ketë ulje të pjesshme të tarifave dhe kuota për rreth 6 përqind të mallrave indiane, duke e ulur normën mesatare të tarifave të BE-së nga 3.8 përqind në 0.1 përqind.

Në përgjithësi, 99.5 përqind e tregtisë dypalëshe do të përfitojë nga një formë e koncesionit tarifor.

India ende po kërkon përmirësime në kuotat e eksportit të çelikut pa tarifa, dhe rezultati i këtyre bisedimeve pritet deri më 30 qershor para se rregullat e BE-së të hyjnë në fuqi më 1 korrik.

Sipas marrëveshjes siç është, Indisë do t'i lejohet të eksportojë 1.6 milion ton çelik në BE pa taksa, por kjo është vetëm rreth gjysma e asaj që eksporton çdo vit aktualisht.

Sa e rëndësishme është tregtia Indi-BE tani?

SHBA-të mbeten partneri më i madh tregtar në përgjithësi si për Indinë ashtu edhe për BE-në.

Megjithatë, gjatë dekadës së fundit, tregtia e mallrave midis Indisë dhe BE-së është rritur ndjeshëm, duke u rritur nga rreth 74 miliardë dollarë në vitin 2020 në 136 miliardë dollarë në vitet 2024-2025, duke e bërë BE-në partnerin më të madh tregtar të mallrave të Indisë.

India ka një suficit tregtar të favorshëm me BE-në prej më shumë se 15 miliardë dollarësh, pasi eksportet e saj prej 75.85 miliardë dollarësh tejkalojnë importet prej 60.68 miliardë dollarësh.

Eksportet e BE-së janë në makineri, pajisje transporti dhe kimikate, ndërsa India eksporton kryesisht kimikate, metale bazë, produkte minerale dhe tekstile.

Të dyja palët shpresojnë ta rrisin këtë shifër në rreth 200 miliardë dollarë deri në vitin 2030.

Nga viti 2019 deri në vitin 2024, tregtia e shërbimeve midis Indisë dhe BE-së u rrit gjithashtu, me eksportet indiane që u rritën nga 22.5 miliardë dollarë në 44 miliardë dollarë, ndërsa eksportet e BE-së u rritën nga rreth 17 miliardë dollarë në 34 miliardë dollarë.

Të dyja tregtojnë kryesisht në konsulencë biznesi dhe shërbime IT.

India është partneri i nëntë më i madh tregtar i BE-së, duke përbërë 2.4 përqind të tregtisë së saj totale, krahasuar me 17.3 përqind për SHBA-në dhe 14.6 përqind për Kinën.

Që nga viti 2024, 931,607 indianë banonin në BE, sipas qeverisë indiane. Shifrat krahasuese për qytetarët e BE-së që jetojnë në Indi nuk janë të disponueshme.

BE thotë se rreth 6,000 kompani evropiane operojnë në Indi, ndërsa rreth 1,500 kompani indiane kanë një prani në BE.

Si do të reagojnë SHBA-të ndaj marrëveshjes tregtare midis Indisë dhe BE-së?

Shtëpia e Bardhë e ka kritikuar tashmë marrëveshjen.

Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, e sulmoi ashpër BE-në për paktin me Nju Delhin.

“Ne kemi vendosur tarifa prej 25% ndaj IndisĂ« pĂ«r blerjen e naftĂ«s ruse. A e dini çfarĂ« ndodhi javĂ«n e kaluar? EvropianĂ«t nĂ«nshkruan njĂ« marrĂ«veshje tregtare me IndinĂ«â€, tha Bessent pĂ«r ABC News tĂ« dielĂ«n.

“Ata [evropianĂ«t] po e financojnĂ« luftĂ«n kundĂ«r vetes”, shtoi ai.

Ndërsa BE-ja nënshkroi një marrëveshje tregtare me SHBA-në mjaft shpejt pasi Trump njoftoi luftën e tij tregtare vitin e kaluar, Nju Delhi ende po përpiqet të negociojë një të tillë me Uashingtonin. Ai gjithashtu po kërkon të diversifikojë tregtinë me palë të tjera.

"India ka ndjekur një politikë durimi strategjik [në trajtimin e luftës tregtare të Trump]", thotë Trigunayat.

"Marrëveshja me BE-në është pjesë e të njëjtit proces për të zbutur ndikimin dhe për të gjetur partnerë të rinj".

Ndërsa Harsh Pant, nënkryetar i grupit të ekspertëve Observer Research Foundation me seli në New Delhi, i tha Al Jazeera-s: "Keni dy lojtarë të mëdhenj ekonomikë që bashkohen, gjë që është një sinjal për SHBA-në se ata janë të gatshëm të ecin përpara me axhendën e tyre".

"Ekziston një riorganizim gjeopolitik mjaft i jashtëzakonshëm midis Indisë dhe BE-së", shton Pant. "Efekti Trump ka përshpejtuar procesin e kësaj konvergjence dhe ne do të shohim më shumë angazhim strategjik midis të dyjave". /Telegrafi/

“Evropa mund tĂ« mbrohet, por nuk mund tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« mburojĂ«n bĂ«rthamore tĂ« SHBA-sĂ«â€

✇Telegrafi
By: Hakim Kasami
28 January 2026 at 22:04


EvropianĂ«t nuk mund ta zĂ«vendĂ«sojnĂ« “mburojĂ«n bĂ«rthamore tĂ« SHBA-sĂ«â€, tĂ« paktĂ«n pĂ«r momentin, por kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r mbrojtjen konvencionale situata Ă«shtĂ« e ndryshme.

Kështu ka thënë të mërkurën për Euronews Komisioneri Evropian për Mbrojtjen dhe Hapësirën, Andrius Kubilius, përcjell Telegrafi.

Deklarata e tij vjen pasi Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha të hënën se Bashkimi Evropian duhet të "vazhdojë të ëndërrojë" për t'u bërë i pavarur nga SHBA-ja, aleati i saj më i madh, në çështjet e sigurisë dhe mbrojtjes.

E Kubilius i tha Euronews se nëse komentet e Rutte i referohen vetëm mbrojtjes bërthamore dhe nëse Rutte nënkuptonte se "evropianët duhet të ndalojnë së ëndërruari për mundësinë për të mbrojtur veten pa mburojën bërthamore amerikane - unë pajtohem me të".

"Por amerikanët thanë në një mënyrë shumë të qartë se janë të gatshëm ta mbajnë këtë ombrellë dhe ne jemi të kënaqur me këtë", shtoi Kubilius.

Sipas Kubilius, kur bëhet fjalë për mbrojtjen konvencionale, këtu është vendi ku Evropa "duhet të jetë e gatshme të mbrohet me shumë më pak Amerikë".

"ËshtĂ« realiteti i sotĂ«m", tha ai.

Një shembull praktik i kësaj, siç shpjegoi Kubilius, është gjetja e një zgjidhjeje për të zëvendësuar deri në 100,000 personel aktiv që ushtria amerikane aktualisht ka të stacionuar në të gjithë Evropën, të cilët luajnë "një rol shumë të rëndësishëm".

Kubilius këmbënguli se BE-ja duhet të kuptojë se çfarë saktësisht do të duhet të zëvendësojë nëse SHBA-ja vendos të zvogëlojë praninë e saj në kontinentin evropian.

"Ata po luajnë atë që ekspertët e quajnë një forcë ushtarake shtyllë në Evropë. Pyetja është se si do ta zëvendësojmë këtë aftësi".

Një pyetje tjetër që mbetet pa përgjigje për momentin është se kur kjo do të ishte e mundur dhe nëse do të ishte e mjaftueshme për të adresuar një kërcënim të mundshëm nga Rusia.

"Nuk mund t'ju them një datë shumë të qartë", pranoi Kubilius ndërsa komentoi se kur BE-ja mund të jetë e përgatitur të mbrohet pa SHBA-në.

"Ne duhet të kuptojmë se Rusia, e cila është kërcënimi më i madh për ne në terma konvencionalë për sigurinë evropiane, po ndërton një ekonomi lufte", tha ai.

“Dhe nĂ«se paqja nĂ« UkrainĂ« do tĂ« vijĂ«, ata nuk do ta ndalin ekonominĂ« e tyre tĂ« luftĂ«s. Ata do tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« prodhojnĂ« siç po prodhojnĂ« tani”.

Sipas Komisionerit Kubilius, nĂ«se BE nuk e rrit kapacitetet e saj, “atĂ«herĂ« brenda pak vitesh mund tĂ« pĂ«rballemi me tĂ« vĂ«rtetĂ« se si mund t’i rezistojmĂ« fuqisĂ« ushtarake ruse”. /Telegrafi/

❌
❌