Qytetarë të Kamzës u mblodhën pasditen e së hënës në një protestë të thirrur para bashkisë nga Lëvizja Bashkë kundër rritjes së çmimit të biletës së transportit urban.
Prej disa muajsh, KĂ«shilli Bashkiak i KamzĂ«s ka vendosur rritjen e biletĂ«s pĂ«r linjat KamĂ«z-TiranĂ« dhe KamĂ«z-Paskuqan. Ămimi u rrit me 10 lekĂ« (25%) duke shkuar nĂ« 50 lekĂ« pĂ«r çdo udhĂ«tim.
âAnĂ«tarĂ«t e kĂ«shillit nuk janĂ« zgjedhur pĂ«r tâiu shĂ«rbyer privatĂ«ve, por qytetarĂ«ve,â u shpreh Emiljando Kita nga LĂ«vizja BashkĂ« teksa theksoi pĂ«rmes megafonit para bashkisĂ« se pensionistĂ«t dhe studentĂ«t do tĂ« duhet ta kishin transportin falas dhe jo mĂ« tĂ« shtrenjtĂ«.
Në protestë morën pjesë edhe pensionistë, të cilët ndanë për Citizens.al shqetësimet për të ardhurat e ulëta, të cilat nuk u mjaftojnë për shpenzimet minimale. Sipas tyre, rritja e biletës është një barrë shtesë për përditshmërinë.
âUnĂ« e kam shtĂ«pinĂ« te karburanti Nokia, pĂ«r tĂ« hipur deri nĂ« Institut duhet tĂ« paguaj 50 lekĂ«, ose 14 mijĂ« lekĂ« (abonoja). UnĂ« sa u bĂ« 14 mijĂ« nuk e kam marrĂ« mĂ«â, u shpreh njĂ« pensioniste e pranishme nĂ« protestĂ«.
Protestues të tjerë vunë theksin te rritja e kostos së jetesës duke kujtuar se çmimet janë rritur ndjeshëm edhe te produktet e shportës dhe tanimë, me këtë prirje, edhe transporti publik po bëhet më i papërballueshëm, sidomos për ata të cilëve u duhet të lëvizin me dy-tre autobusë çdo ditë.
Sipas qytetarëve, vendimi është marrë pa konsultim publik dhe pa një analizë të mirëfilltë. Ata e cilësuan rritjen si kosto të drejtpërdrejtë për familjet.
âSi kryefamiljare me dy fĂ«mijĂ«, [âŠ] kjo na kushton deri nĂ« 50 mijĂ« lekĂ« tĂ« reja nĂ« vit,â theksoi njĂ« qytetare e KamzĂ«s e pranishme nĂ« protestĂ«.
Vendimi i rritjes sĂ« çmimit tĂ« biletĂ«s u miratua me shumicĂ« tĂ« cilĂ«suar tĂ« KĂ«shillit Bashkiak: 39 votuan âproâ nga 41 gjithsej. Votat erdhĂ«n nga tĂ« dyja krahĂ«t politikĂ«.
â39 kĂ«shilltarĂ«t qĂ« ju keni votuar ju kanĂ« tradhtuar!â theksoi gjatĂ« protestĂ«s Klodi Leka nga LĂ«vizja BashkĂ«.
Sipas drejtuesit të Lëvizjes, Arlind Qori, nuk ka asnjë studim ekonomik që justifikon rritjen e dy prej linjave kryesore të Kamzës. Ai tha se mungojnë të dhënat mbi kostot dhe përfitimet e kompanisë duke nënkuptuar se vendimi favorizon kompaninë private që operon linjat.
âNuk pati as pesĂ« minuta diskutim publik,â tha Qori. âVendimi u mor me mospĂ«rfillje ndaj qytetarĂ«ve.â
âMe neglizhencĂ«n mĂ« tĂ« madhe [âŠ] kanĂ« vendosur sikur pĂ«rpara tyre tĂ« mos kishin njerĂ«z, tĂ« mos kishin qytetarĂ«, por tĂ« kishin dele qĂ« ulin kokĂ«n pĂ«rpara tĂ« zotitâ, theksoi Qori.
Kjo ishte protesta e dytë para Bashkisë Kamëz. Ajo pason një peticion me mbi 2 mijë firma të çuar përpara nga Lëvizja Bashkë kundër rritjes së biletës.
Pas një kërkese të Lëvizjes, Inspektoriati i Lartë i Deklarimit dhe Kontrollit të Pasurive dhe Konfliktit të Interesave (ILDKPKI) ka konstatuar konflikt interesi mes këshilltarëve bashkiak që morën pjesë në votim.
Sipas ILDKPKI-sĂ«, pjesĂ«marrja e Bardhok Osmanit nĂ« votim ishte nĂ« kundĂ«rshtim me ligjin pasi ai Ă«shtĂ« anĂ«tar i KĂ«shillit Bashkiak dhe njĂ«kohĂ«sisht administrator i kompanisĂ« âShpresa-alâ qĂ« operon tĂ« dyja linjat.
41 organizata mjedisore nga 28 shtete iu drejtuan kryeministrit Rama me një deklaratë publike për të pezulluar çdo nismë ndërtimi në ishullin e Sazanit. Reagimi vjen pasvizitës së Ivanka Trump dhe Jared Kushnernë Vlorë të mërkurën, të cilët u pritën nga Kryeministri Rama në një darkë private me një grup arkitektësh.
âProjekti âInvestim Strategjik me ProcedurĂ« tĂ« VeçantĂ«â, i miratuar nĂ« janar 2025, parashikon ndĂ«rtimin e njĂ« resorti luksoz. Zhvillimi i propozuar do tĂ« pĂ«rfshinte ndĂ«rhyrje nĂ« njĂ« sipĂ«rfaqe prej 45 hektarĂ«sh nĂ« Ishullin e Sazanit, duke ngritur shqetĂ«sime serioze pĂ«r ndikimin e tij nĂ« mjedis dhe pĂ«rputhshmĂ«rinĂ« me detyrimet ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« ShqipĂ«risĂ«â, thuhen nĂ« letrĂ«n drejtuar kryeministrit dhe MinistrisĂ« sĂ« Mjedisit.
Sipas deklaratës ishulli i Sazanit rrethohet nga Parku Kombëtar Detar, i klasifikuar si Park Kombëtar e po ashtu si Zonë Veçanërisht e Mbrojtur me Rëndësi për Mesdheun.
âIshulli i Sazanit njihet si pjesĂ« e njĂ« Zone Kyçe pĂ«r Biodiversitetin (KBA)3 dhe Zone tĂ« RĂ«ndĂ«sishme pĂ«r ShpendĂ«t (IBA), brenda zonĂ«s KBA/IBA4 5 tĂ« Gjirit tĂ« VlorĂ«s, Karaburunit dhe Malit tĂ« ĂikĂ«sâ, thekson mĂ« tej letra, e cila nga organizatat mjedisore shqiptarĂ« Ă«shtĂ« nĂ«nshkruar nga PPNEA (Protection and Preservation of natural Environment in Albania), Eco Albania dhe REC Albania (Resource Environmental Center Albania).
Sipas letrës publike, ujërat e Sazanit ofrojnë habitate me vlerë dhe jetike për gjitarin detar më të rrezikuar globalisht, fokën e Mesdheut.
âNdĂ«rtimi i njĂ« resorti luksoz, me ndĂ«rhyrje infrastrukturore nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ« si trafiku detar, rrugĂ«t dhe sistemet e kanalizimeve, pĂ«rbĂ«n njĂ« kĂ«rcĂ«nim serioz pĂ«r kĂ«to habitate delikate. NdĂ«rhyrje tĂ« tilla sjellin zhurmĂ«, ndriçim artificial, ndotje dhe rritje tĂ« pranisĂ« sĂ« njeriut, tĂ« cilat mund tĂ« largojnĂ« jetĂ«n e egĂ«r nga zonat kritike, pĂ«rfshirĂ« shpellat bregdetare qĂ« janĂ« thelbĂ«sore pĂ«r mbijetesĂ«n e fokĂ«s sĂ« Mesdheutâ, thuhet mĂ« tej nĂ« deklaratĂ«n e organizatave.
Po ashtu, sipas deklaratës ky projekt bie edhe ndesh me angazhimet e Shqipërisë në kuadër të procesit të anëtarësimit të Bashkimit Evropian, e sidomos të hapjes së negociatave të Kapitullit 27 që përmban mjedisin dhe ndryshimet klimatike.
Ata kërkuan pezullim të menjëhershëm të cdo vendimi ekzekutiv apo parlamentar që lidhet me avancimin e këtij projekti, përfshirjen formale të pjesës tokësor të ishullit të Sazanit brenda Parkut Kombëtar Detar Karaburun-Sazan, regjistrimin zytar të ishullit si zonë kandidate Emerald, si pjesë e rrjetit ekologjik të Zonave me Interes të Vecantë për Ruajtje nën kujdesin e Këshillit të Evropës, dhe zbatim të dtyrimeve të Shqipërsië sipas konventae ndërkombëtare për mbrotjjen e natyrës dhe biodiversitetit
NĂ« njĂ«Â reagim tĂ« mĂ«rkurĂ«n PPNEA theksoi se ârreth 14 kilometra vijĂ« tĂ« egĂ«r bregdetare qĂ« Ă«shtĂ« zonĂ« e mbrojtur, [âŠ] planifikohet tĂ« shndĂ«rrohet nĂ« rruge asfalti, drita tĂ« forta dhe pallate luksoze, tĂ« cilat nuk kanĂ« vend pĂ«r natyrĂ«n e egĂ«r dhe komunitetetâ.
Ky zhvillim po ndodh teksa Komisioni Evropian i ka vënë kusht Shqipërisë për integrimin mbylljen e kapitullit të mjedisit me ndryshimin e ligjit për zonat e mbrojtura, i cili i pati hapur rrugë investimeve të tilla në parqet natyrore.
ShqipĂ«ria duhet tĂ« pĂ«rshpejtojĂ« reformat pĂ«r tâu integruar nĂ« tregun evropian tĂ« energjisĂ«, duke vendosur nĂ« qendĂ«r tĂ« drejtat e konsumatorĂ«ve, luftĂ«n kundĂ«r varfĂ«risĂ« energjetike dhe çmimin e karbonit tĂ« emetuar.
Këto ishin disa nga mesazhet kryesore të dala nga Forumi Kombëtar i Energjisë, i organizuar nga Co-PLAN, në kuadër të projektit EFFORT dhe programit GreenAL.
Gjatë forumit, Arben Kllokoqi, drejtues i Grupit të Punës për Mbështetjen Rregullatore pranë Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë, theksoi nevojën për ndërmarrjen e një sërë hapash që do ta afronin vendin me standardet evropiane.
âPĂ«r tu integruar nĂ« treg tĂ« BE-sĂ« kĂ«rkohet qĂ« tĂ« ketĂ« njĂ« udhĂ«zues tĂ« qartĂ« se çfarĂ« hapash ligjore dhe implementues duhet tĂ« merren deri nĂ« vitin 2030. Duhet tĂ« bĂ«het pjesĂ« e skemĂ«s sĂ« tregtimit tĂ« certifikatave tĂ« karbonit dhe ky Ă«shtĂ« proces qĂ« zgjat dhe sa mĂ« herĂ«t qĂ« tĂ« fillohet pĂ«r tu koordinuar Ă«shtĂ« mĂ« mirĂ«â, deklaroi Kllokoqi.
Forumi solli një diskutim politikat kombëtare dhe rajonale energjetike, sfidat që dalin në zbatim në nivel vendor dhe po ashtu përvojën e komuniteteve dhe të shoqërisë civile. E gjithë kjo, me qëllim që Shqipëria të realizojë tranzicionin e saj energjetik në mënyrë gjithëpërfshirëse dhe të drejtë.
Sipas drejtueses sĂ« organizatĂ«s âCo-Planâ, Anila Bejko, vendi ka bĂ«rĂ« hapa tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m sa i pĂ«rket miratimit tĂ« ligjit pĂ«r Ndryshimet Klimatke apo rishikimi i Planit KombĂ«tar pĂ«r EnergjinĂ« dhe KlimĂ«n. MegjithatĂ«, sipas saj ka ende njĂ« hendek mes ligjeve dhe zbatimit tĂ« tyre.
âVendi ynĂ« vazhdon tĂ« jetĂ« i varur nĂ« mbi 95% nga hidroenergjia. Kjo varĂ«si e bĂ«n sistemin energjetik tepĂ«r tĂ« brishtĂ«, ku çdo krizĂ« hidrike kthehet nĂ« krizĂ« energjetike dhe financiare. Komunitetet energjetike ende nuk kanĂ« njĂ« kuadĂ«r ligjor funksional, ndĂ«rsa konsumatorĂ«t dhe prodhuesit pĂ«rballen me procedura tĂ« ndĂ«rlikuaraâ, u shpreh Anila Bejko.
Sipas Bejkos në këto momente ka një nevojë për modernizim të rrjetit dhe integrim të energjisë diellore dhe të erës.
âPo aq i rĂ«ndĂ«sishĂ«m Ă«shtĂ« integrimi i planifikimit klimatik dhe energjetik nĂ« nivel lokal, sepse tranzicioni i gjelbĂ«r nuk zbatohet vetĂ«m nĂ« ministri, por nĂ« bashkiâ, pĂ«rfundoi Bejko.
Në forum u theksua se në këtë proces tranzitor të energjisë është e rëndësishme që të ketë bashkëpunim të ngushtë mes institucioneve, pushtetit vendor, shoqërisë civile dhe komuniteteve lokale.
âPolitikat energjetike nuk adresojnĂ« pabarazitĂ« socialeâ
Të pranishëm nw forum ishin edhe përfaqësues të organizatave mjedisore dhe të bashkive të vendit. Diskutimi për energjinë dhe klimën erdhi në një qasje më sociale nga Mihallaq Qirjo, pedagog dhe ekspert i mjedisit.
Sipas tij objektivat dhe zhvillimet e politikave energjetike nuk janë të qarta dhe janë ende të pa linjëzuara.
Ndërsa solli në vëmendje faktin se përpos narrativës se vendi ynë mund të përfitojë nga projekti i TAP për gazifikim, në fakt është diçka që Shqipëria nuk e përballon dot.
âNĂ«se vendi nuk ka gaz natyror i burimit tĂ« lirĂ«, BE-ja nuk e mbĂ«shtet gazifikimin pasi rrit varĂ«sinĂ« nga burimet e jashtmeâ, deklaroi Mihallaq Qirjo.
Në vëmendje u soll edhe energjia e rinovueshme, e cila së fundmi në vendin tonë përmes parqe fotovoltaikë ka marrë një hov të madh. Mirëpo, ende nuk flitet për ndikimet mjedisore dhe sociale që kjo lloj energjie ka për qytetarët.
âPo kthehet si njĂ« model i disa HEC-eve tĂ« vogla, ku jua merrnin ujin me zor dhe tani ju marrin kullotĂ«n banorĂ«ve pĂ«r hir tĂ« zhvillimit tĂ« energjisĂ« sĂ« rinovueshmeâ, u shpreh Qirjo duke iu referuar projekteve tĂ« vogla fotovoltaike qĂ« po ngrihen nĂ« kullota.
Sipas tij, fakti që jemi kritikë ndaj këtyre zhvillimeve nuk na bën kundër energjive të gjelbra, por kostoja sociale e tyre është shumë e madhe.
âAsnjĂ« nuk diskuton ndikimin mjedisor. ĂshtĂ« dhĂ«nĂ« leja nga bashkitĂ« nĂ« shumĂ« kullota dhe nga njĂ« takim qĂ« kam pasur me pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« AgjencisĂ« KombĂ«tare tĂ« Pyjeve tha ne nuk do ta lejojmĂ« se do tĂ« thotĂ« ndryshim i pĂ«rdorimit tĂ« tokĂ«sâ, solli nĂ« vĂ«mendje Mihallaq Qirjo, duke shtuar mĂ« tej se kjo deklaratĂ« mesa duket ishte personale pĂ«r aq kohĂ« sa tĂ« gjitha bashkitĂ« po japin licenca pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar, mjafton tĂ« gjesh tokĂ«n.
Një pjesë e mirë e energjisë është e destinuar të eksportohet dhe për aq kohë sa nuk ju kthehet në të mirë qytetarëve, është e rëndësishme të qartësohet në politikat që do të ndërmerren në vijim, nënvizoi më tej Qirjo.
âPolitikat energjetike nuk adresojnĂ« pabarazitĂ« sociale. ShqipĂ«ria ka 28% tĂ« familjeve shqiptare qĂ« hasin vĂ«shtirĂ«si serioze pĂ«r ngrohjen e mjediseve sipas Eurostat, ndĂ«rsa vende tĂ« tjera e kanĂ« shumĂ« mĂ« tĂ« ulĂ«tâ, deklaroi Mihallaq Qirjo.
Sipas tij, ne po bëjmë investime të mëdha, por pyetja është nëse po ndihmojmë qytetarët apo vetëm disa që kanë mundësi të marrin licenca.
Në përfundim, ai nënvizoi me rëndësi edhe investimin në infrastrukturën energjetike aktuale, pasi çdo vit valët e të nxehtit në verë rrisin presionin mbi infrastrukturën.
âNjĂ« javĂ« nĂ« dimĂ«r bĂ«n mĂ« ftohtĂ« dhe rritet harxhimi i energjisĂ«, por nuk Ă«shtĂ« mĂ« dimri problem, Ă«shtĂ« vera problem qĂ« me njĂ« infrastrukturĂ« tĂ« vjetĂ«r dhe jo efikase do tĂ« kemi problematika me shpĂ«rndarjen e energjisĂ« nĂ« territor. Ndryshimet kliatike janĂ« bĂ«rĂ« problem i madhâ, theksoi Mihallaq Qirjo
âZemra bluâ e EuropĂ«s po tkurret shpejt. ShqipĂ«ria ka humbur 1,144 kilometra lumenj natyror nga 2018 deri mĂ« 2025-Ă«n.
Kjo gjetje vjen si rezultat i një studimi të kryer nga organizatat ndërkombëtare Riverwatch dhe Euronatur që tregon se në më pak se një dekadë Shqipëria ka humbur 28% të lumenjve natyrorë.
Kjo si pasojë e zhvillimit të hidroenergjisë, ndërhyrjeve të pakontrolluara në lumenj për marrjen e ujit dhe ndryshimin e shtretërve.
âSegmentet e lumenjve nĂ« gjendje pothuajse natyrore ranĂ« ndjeshĂ«m nga 68% nĂ« vitin 2012 nĂ« vetĂ«m 40% nĂ« vitin 2025. GjatĂ«sia e lumenjve u tkurr nga 3,812 km linearĂ« nĂ« 2,668 km linearĂ« brenda vetĂ«m shtatĂ« vitesh (2018â2025)â, thuhet nĂ« raport.
Raporti thekson se Shqipëria ka humbur shumë lumenj të paprekur si pasojë e zhvillimit të hidrocentraleve gjatë 10-15 viteve të fundit.
âNdĂ«rsa disa nga lumenjtĂ« si Vjosa dhe Kanioni i Osumit vijojnĂ« tĂ« mbetet tĂ« paprekurâ, thekson raporti.
Ulrich Eichelmann, drejtues i Riverwatch u shpreh se Shqipëria mbrojti me sukses Vjosën dhe disa degë të saj, por shumë lumenj të tjerë u degraduan gjatë dekadës së fundit.
âKĂ«to gjetje duhet tĂ« shĂ«rbejnĂ« si njĂ« kambanĂ« alarmi pĂ«r qeverinĂ« shqiptare qĂ« tĂ« mbrojĂ« lumenjtĂ« nĂ« tĂ« gjithĂ« vendin, jo vetĂ«m nĂ« njĂ« pellg tĂ« vetĂ«m, veçanĂ«risht duke pasur parasysh aspiratat e vendit pĂ«r tâu bashkuar me Bashkimin Evropianâ, deklaroi Ulrich Eichelmann.
Studimi nënvizon edhe shpalljen e Parkut Kombëtar të Lumit të Egër të Vjosës në mars të 2023-it, duke parandaluar rreth 40 hidrocentrale të planifikuara.
âMegjithatĂ«, tĂ« dhĂ«nat tregojnĂ« qartĂ« se ndĂ«rsa ne festuam kĂ«tĂ« fitore, degradimi u pĂ«rshpejtua nĂ« lumenjtĂ« nĂ« tĂ« gjithĂ« pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« vendit. ShqipĂ«ria nuk mund tâi lejojĂ« vetes tĂ« humbasĂ« lumenjtĂ« e tjerĂ« tĂ« mbetur tĂ« egĂ«r, ato janĂ« asete natyrore tĂ« pazĂ«vendĂ«sueshme dhe thelbĂ«sore pĂ«r zhvillimin e qĂ«ndrueshĂ«m tĂ« venditâ, u shpreh Dr. Ulrich Schwarz, hartues i studimit.
Besjana Guri, drejtuese e qendrĂ«s LUMI dhe fituese e çmimit mjedisor âGoldmanâ pĂ«r fushatĂ«n e VjosĂ«s, tha pĂ«r Citizens.al se ky studim evidenton se sa shqetĂ«suese Ă«shtĂ« situata e lumenjve nĂ« ShqipĂ«ri.
âĂshtĂ« njĂ« gjendje aspak e favorshme pĂ«r natyrĂ«n shqiptare, pĂ«r komunitetet lokale apo edhe bizneset me bazĂ« zhvillimin e turizmit natyror. Nuk mund tĂ« sakrifikojmĂ« tĂ« gjithĂ« pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« lumenjve edhe pse kemi arritur tĂ« mbrojmĂ« pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« pellgut tĂ« VjosĂ«sâ, u shpreh Besjana Guri, ndĂ«rsa theksoi se Vjosa duhet tĂ« shĂ«rbejĂ« pĂ«r institucionet tona si njĂ« bazĂ« dhe model pĂ«r tu ndjekur edhe me lumenjtĂ« e tjerĂ« tĂ« paprekur.
Sipas Gurit, ndër shkaqet kryesore të degradimit të lumenjve janë projektet e hidrocentraleve.
âNĂ« 7-8 vitet e fundit lumenjtĂ« tanĂ« kanĂ« pĂ«suar njĂ« sulm tĂ« njĂ«pasnjĂ«shĂ«m nga kĂ«to projekte duke e bĂ«rĂ« shumĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« rolin e aktivistĂ«ve dhe komuniteteveâ, deklaroi ajo.
Gjatë viteve të fundit, Guri u shpreh se shoqëria civile i ka kërkuar qeverisë të pezullojë apo të ndalojë planet e hidrocentraleve si dhe të ndërmarrë strategji kombëtare gjithëpërfshirëse ku të vlerësohet ndikimi i tyre.
âDuke parĂ« situatĂ«n alarmante, hidrocentralet e reja tĂ« planifikuara ku kryesisht janĂ« HEC-e tĂ« vegjĂ«l ne 2 MV duhet tĂ« ndalohen sa mĂ« parĂ«, pasi dĂ«mi qe shkaktojnĂ« nĂ« mjedis Ă«shtĂ« aspak i vogĂ«lâ, shtoi ajo mĂ« tej.
Sipas raportit prej vitit 2012 rajoni ka humbur rreth 2,450 kilometra lumenj të virgjër, ndërsa presioni për ndërhyrje vijon. Shfrytëzimi i burimeve ujore për prodhim energjie elektrike ka qenë një nga të paktat politika të pandryshuara gjatë dekadës së fundit në Shqipëri.
Citizens.al ka raportuar më herët se si gjatë 15 viteve të fundit Shqipëria ka mbi 211 hidrocentrale aktive, ndërsa 24 të tjerë janë në proces ndërtimi.
Vrulli për ndërtimin e hidrocentraleve mbetet i pandryshuar që prej vitit 2010, pavarësisht premtimeve për ndalimin e lejeve të reja, ndërsa roli i bashkive mbetet kryesisht administrativ, pa ndikim të drejtpërdrejtë në vendimmarrje.
Reshjet e shumta të shiut në muajt e fundit përmbytën disa qytete dhe fshatra, duke dëmtuar infrastrukturën dhe izoluar komunitetet.
Në fund të muajit nëntor 2025, fryrja e lumit Shkumbin shembi një urë të ndërtuar në vitin 2007 që lidhte fshatin Xhyrë në Librazhd me rrugën kryesore, duke izoluar rreth 340 familje të zonës për disa javë.
Ngjarja ishte reale, emergjenca po ashtu. Mirëpo, një fenomen i jashtëzakonshëm shoqëroi këtë situatë. Riparimi i urës nga Reparti i Xhenios të Forcave të Armatosura e ktheu atë në një nga objektet më të fotografuara në rrjetet sociale nga politikanët.
Një urë, 13 vizita, 50 fotografi, 6 video, qindra artikuj në media nga Kryetari i Bashkisë Librazhd, deputeti i zonës, Ministrja e Brendshme dhe Ministri i Mbrojtjes.
Politikanët e vizituan urën e Xhyrës para ndërhyrjes, gjatë ndërhyrjes, u kthyen në mes të natës, dhe e përuruan pas rikthimit në funksion.
âKur emergjenca bĂ«het skenĂ«â
Me mikrofona tĂ« vendosur prej hyrjes nĂ« fshat, fjala pĂ«rshĂ«ndetĂ«se âSi jeni, mirĂ«?â pĂ«rsĂ«ritet dhjetĂ«ra herĂ« pa mbarim nga kryetari i BashkisĂ« Librazhd Mariglen Disha dhe deputeti Olsi Komici, ndĂ«rsa takojnĂ« nĂ« rreshtbanorĂ« dhe punonjĂ«s nga reparti xhenio qĂ« punonin pĂ«r ndĂ«rtimin e urĂ«s.
Gjithë kjo paraqitje sigurisht e shoqëruar me kamera të tyre dhe jo të medias.
âNe ju dhamĂ« fjalĂ«n bashkĂ« me deputetin qĂ« ura do tĂ« mbarojĂ« para Vitit tĂ« Ri dhe ura mbaroi para vitit tĂ« riâ, u shpreh drejtuesi i bashkisĂ« Librazhd, Disha.
NarrativĂ« kjo e mbĂ«shtetur nga deputeti, i cili mes tĂ« tjerash tha: âQĂ« kur ka fituar Marigleni, qĂ« kur fitova unĂ«, ne çdo ditĂ« tĂ« vitit do tĂ« jemi me ju, pranĂ« jush, krah pĂ«r krah jush. Kjo sfidĂ«, ose fatkeqĂ«si natyrore do ta quaja, tregoi atĂ« qĂ« ne kemi premtuar. Ne kur japim premtime, ne i mbajmĂ«â, u shpreh deputeti Olsi Komici.
Në fakt, ky është qëllimi pse zgjedhim përfaqësues politikë apo administratorë të parave tona, për të qenë pranë qytetarëve në situata emergjence në rastin konkret, por jo vetëm. Parandalimi duke investuar në infrastrukturë dhe mirëmbajtje të saj është një rast tjetër, që në Shqipërinë e përmbytjeve të fundit nuk rezultuan të tilla.
Videoja shoqërohet me një muzikë që të ndjell një situatë të rëndë, ku nga një moment i vështirë ka pasur shpresë dhe ringritje.  Mirëpo, publikimi i parë për këtë urë u krye më 21 nëntor 2025 nga Ministrja e Brendshme, Albana Kociu, e cila inspektoi urën e vjetër dhe vendosjen e perimetrit të sigurisë, duke mos lejuar kalimin.
âSĂ« bashku me strukturat vendore, PolicinĂ« e Shtetit, forcat e armatosura dhe ekipet e Mbrojtjes Civile po koordinojmĂ« veprimet pĂ«r rikthimin sa mĂ« tĂ« shpejtĂ« tĂ« aksesit tĂ« automjeteve nĂ« urĂ« ndĂ«rkohĂ« si alternative po pĂ«rdoret rruga e vjetĂ«r. Angazhimi ynĂ« nĂ« terren vijon pa ndĂ«rprerjeâ, u shpreh ministrja asokohe.
Fill pas kësaj, deputeti Komici u duk në terren për të ndjekur situatën, e pasqyruar edhe në rrjete sociale. Mirëpo, ky nuk ishte postimi i tij i vetëm për këtë urë. Pesë postime në rrjetin social Facebook të deputetit kanë ndjekur ndërtimin e urës, gjatë procesit të ndërtimit dhe në orët e mbrëmjes.
âVijon puna pa pushim pĂ«r ndĂ«rtimin e urĂ«s sĂ« XhyrĂ«sâ, ndau ai mĂ« 23 dhjetor 2025 me ndjekĂ«sit nĂ« rrjetet sociale.
Komunikim ky, i cili u ndoq edhe nga kryebashkiaku Disha, me gjashtë postime të tilla në rrjetin social Facebook, madje edhe në 31 dhjetor.
âFalĂ« reagimit tĂ« menjĂ«hershĂ«m dhe bashkĂ«punimit mes MinistrisĂ« sĂ« Mbrojtjes, Forcave tĂ« Armatosura dhe BashkisĂ« Librazhd, u bĂ« i mundur rikonstruksioni i plotĂ« i urĂ«s nĂ« kohĂ« rekordâ, u shpreh kryebashkiaku Disha nĂ« Facebook.
Në fillimin e vitit të ri, ura iu rikthye vëmendjes sërish më 16 janar, pasi u vizitua edhe nga Ministri i Mbrojtjes, Pirro Vengu.
âReagim i menjĂ«hershĂ«m dhe ndĂ«rhyrje e plotĂ« pĂ«r riparimin e urĂ«sâ, u shpreh nĂ« Facebook ministri Vengu, ndĂ«rsa pĂ«rdori kĂ«tĂ« vizitĂ« nĂ« urĂ«n e XhyrĂ«s pĂ«r tĂ« treguar gjithĂ« ndĂ«rhyrjet e bĂ«ra nga ministria pĂ«r rehabilitimin e infrastrukturĂ«s kritike gjatĂ« kĂ«saj periudhe nĂ« tĂ« gjithĂ« territorin e ShqipĂ«risĂ«.
Ndjekur më pas nga një kolazh fotosh nga vizita në terren, pulikuar nga kryebashkiaku Mariglen Disha.
Ura e Xhyrës sot është funksionale, por pikëpyetjet që shtrohen kanë të bëjnë me komunikimin publik në raste emergjencash.
Ecja në këmbë e përfaqësuesve politikë, me mikrofonë të ngjitur në xhaketë të zyrave të tyre të shtypit dhe jo të gazetarëve, duke zhvendosur llogaridhënien nga gazetarët drejt një komunikimi propagandues.
Ura e Xhyrës u rindërtua, e bashkë me të edhe një model komunikimi që e vendos qytetarin në plan të dytë, pas narrativës së suksesit personal e institucional.
Për të tretën herë radhazi, qytetarë dhe mbështetës të Lëvizjes Bashkë protestuan para Kuvendit.
Me thirrjen âDorĂ«zoni BelindĂ«nâ ata kĂ«rkuan shkarkimin e zĂ«vendĂ«s kryeministres Belinda Balluku pas akuzave pĂ«r korrupsion.
Njëzëri, protestuesit sollën përmes deklaratave të tyre nevojën për reagim të gjerë qytetar përballë aferave korruptive të drejtuesve shtetërorë si dhe në kushtet ku shteti sipas tyre është kapur nga krimi dhe oligarkia.
âBelindĂ«n e shohim nĂ« takime si ministre edhe nĂ«pĂ«r vepra infrastrukturore pĂ«r tĂ« cilat ajo jo vetĂ«m akuzohet pĂ«r korrupsion, pĂ«r zhvatje, pĂ«r ryshfet, por edhe nĂ« vepra infrastrukturore, tĂ« cilat sot nuk kushtojnĂ« vetĂ«m paratĂ«, por kushtojnĂ« dhe rrezikojnĂ« edhe jetĂ«n e njerĂ«zve nĂ« tĂ« ardhmenâ, u shpreh aktivisti politik Klodi Leka duke kĂ«rkuar daljes e saj para drejtĂ«sisĂ«.
Deputeti i Lëvizjes Bashkë, Redi Muci u shpreh se vjedhja është normalizuar për 35 vite nga drejtuesit e shtetit sa është kthyer tanimë në virtyt. Ndaj edhe sot, sipas tij në vetëdijen e qytetarëve nëse je i angazhuar politikisht pretendohet të bëhesh një hajdut.
âPo pse thotĂ«, ti po tĂ« ishe nĂ« vendin e Agasit, Ballukut dhe RamĂ«s, nuk do tĂ« vidhje dhe ti? Kaq shumĂ« na e kanĂ« ngulitur nĂ« tru hajdutĂ«rinĂ« kjo kasĂ« politike saqĂ« fĂ«mijĂ«s nĂ« djep ndonjĂ« ditĂ«, do ti kĂ«ndohen bĂ«mat e hajdutit mĂ« tĂ« famshĂ«m e mĂ« tĂ« zgjuarâ, u shpreh deputeti Muçi pĂ«r situatĂ«n politike nĂ« vend.
Sipas tij, ka ardhur koha të flasim për një shtet që përfaqëson shqiptarët për përjashtim.
âDuhet tĂ« ketĂ« prioritet kryesor mbrojtjen e shtresave nĂ« nevojĂ«; tĂ« pensionistĂ«ve qĂ« ky shtet u ka zhdukur nga regjistrat vitet e kontributit nĂ« punĂ«. TĂ« atyre qĂ« vdesin tĂ« vetmuar nĂ«pĂ«r banesat e tyre, tĂ« fĂ«mijĂ«ve dhe pleqve qĂ« lypin rrugĂ«veâ, deklaroi deputeti Muçi.
PĂ«r aktivistin Enriko Peçuli organizimi nĂ« protestĂ« Ă«shtĂ« njĂ« domosdoshmĂ«ri deri nĂ« kushtet kur Edi Rama tĂ« dorĂ«zojĂ« Belinda Ballukin dhe âderi sa oligarkĂ«t qĂ« janĂ« nĂ« partneritet me tĂ« dorĂ«zojnĂ« privilegjet te njerĂ«zitâ.
Peçuli u shpreh se nuk ka si të jetë mirë kur në pallatin e tij uji vjen i ndotur, komshijtë vdesin të vetmuar dhe fëmijët nuk kanë ku të luajnë.
âNuk jam mirĂ« sepse liberali thotĂ« se e kam unĂ« fajin qĂ« nuk po kap paranĂ«, qĂ« nuk po punoj mĂ« shumĂ«, qĂ« nuk po bĂ«j mĂ« mirĂ«, qĂ« e meritoj qeverinĂ« qĂ« kam, qĂ« shpresa Ă«shtĂ« vetĂ«m individuale. Po vij nĂ« protestĂ« sepse dua tĂ« jem mirĂ«, sepse besoj te organizimi i njerĂ«zve nga poshtĂ«â, tha mes tĂ« tjerash Enriko Peçuli.
Drejtuesi i Lëvizjes Bashkë Arlind Qori e zhvendosi narrativën se si duhet të jetë Shqipëria, duke kërkuar një përfytyrim të një vendi, ku të rinjve ju rizgjohet dashuria për shkollën dhe të moshuarit nuk janë më barrë për familjen e tyre.
âA mund ta pĂ«rfytyrojmĂ« ShqipĂ«rinĂ« si njĂ« vend ku punĂ«torit i respektohen tĂ« drejtat dhe i del paga. Ku fermerit nuk i shkon nĂ« kanal djersa e ballit. Ku çiftet e reja nuk kanĂ« mĂ« frikĂ« qĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« fĂ«mijĂ«. Ku profesionistĂ«t nuk arratisen nga sytĂ« kĂ«mbĂ«t, por zgjedhin tĂ« kthehen dhe tĂ« punojnĂ« e jetojnĂ« nĂ« ShqipĂ«riâ, renditi mĂ« tej drejtuesi i LĂ«vizjes BashkĂ«.
Aktivisti dhe pedagogu Gabriel Rakaj solli në vëmendje situatën me të cilën u përball vendi nga përmbytjet dhe korrupsionit me investimet në rrugët kryesore të vendit, duke u shprehur se është fyerje kur trumbetohen si arritje rrugë që kanë zgjatur me vite dhe kanë kushtuar miliarda, por ende kanë probleme.
âNa fyejnĂ« kur thotĂ« pĂ«r shembull pĂ«r vendlindjen time ShkodrĂ«n se nuk u pĂ«rmbyt vetĂ«m se nuk doli Drini, Buna, Kiri apo liqeni, ndĂ«rkohĂ« tokat bujqĂ«sore janĂ« pĂ«rmbytur nĂ« ShkodĂ«r e kudo tjetĂ«r vetĂ«m nga reshjet. Sepse kanalet nuk janĂ« pastruar, siç ndodhi nĂ« DurrĂ«s, ku pĂ«rveç shumĂ« kanaleve, kanali kryesor ishte taposur pĂ«r ti hapur njĂ« rrugĂ« njĂ« budallallĂ«ku, njĂ« maskarallĂ«ku tĂ« oligarkut tĂ« naftĂ«s, Shefqet Kastratiâ, shtoi mĂ« tej nĂ« fjalimin e tij Rakaj.
Për pedagogun Ervin Goci komunikimi në televizione është një mbytje e opinionit publik me informacione që nuk kanë lidhje me interesit e sotëm.
âNe jemi nĂ« njĂ« situatĂ« ku realiteti po na rrĂ«shket nga duart. ĂshtĂ« momenti qĂ« secili nga ne tĂ« bĂ«jĂ« njĂ« pastrim tĂ« tĂ« gjithĂ« zhurmĂ«s mediatike dhe tĂ« fillojĂ« tĂ« shikojĂ« te komuniteti i vet, te lagjja e vet dhe mbi tĂ« gjitha tĂ« shikojĂ« cfarĂ« mund tĂ« kontribuojĂ« si qytetar dhe jo thjesht si individâ, deklaroi pedagogu Goci.
Dy protestat e para të Lëvizjes Bashkë u zhvilluan më 12 dhe 19 dhjetor 2025, për një buxhet gjithëpërfshirës dhe kundër korrupsionit dhe keqqeverisjes.
Gjatë një mbledhjeje të grupit parlamentar të Partisë Socialiste, Kryeministri Edi Rama u shfaq kritik për menaxhimin dhe funksionimin e Radio Televizionit Publik Shqiptar, duke e quajtur atë një dështim. Ai u shpreh se sot nuk kemi televizion publik dhe bilanci është një dështim i suksesshëm, nga borxhi në borxh.
âSâkemi pĂ«r tĂ« dhĂ«nĂ« asnjĂ« lek nga taksat e shqiptarĂ«ve, deri kur tâi meritojĂ«. Ădo opsion duhet tĂ« jetĂ« nĂ« tryezĂ« edhe mbyllja pĂ«rfundimtare, edhe privatizimi, edhe partneriteti, edhe çdo gjĂ« pĂ«rveç kĂ«saj qĂ« Ă«shtĂ«â, u shpreh Rama.
Kjo deklaratë u prit me kritika nga ekspertët, organizatat e angazhuara në lirinë e medias dhe përfaqësuesit e Opozitës.
Rrjeti i Gazetarëve të Sigurt, një organizatë e angazhuar në përmirësimin e sigurisë së gazetarëve në Ballkan u shpreh, midis të tjerash, se lidhja e financimit apo ekzistencës së RTSH me miratimin politik minon pavarësinë e tij dhe cenon lirinë e medias.
Ky pasazh i deklaratĂ«s u ri-publikua nga Kryeministri Rama nĂ« rrjetin social X, shoqĂ«ruar me njĂ« seri akuzash se ky reagim Ă«shtĂ« dezinformues dhe paraqet njĂ« âkeqkuptim thellĂ«sisht tĂ« shtrembĂ«ruarâ tĂ« qĂ«ndrimit tĂ« tij mbi RTSH. âVĂ«rejtjet e mia nuk kanĂ« lidhje me financimin e RTSH-sĂ« me miratim politikâ, shkruan Rama nĂ« reagimin e tij, tĂ« shkruar nĂ« gjuhĂ«n angleze.
Blerjana Bino, përfaqësuese e Rrjetit të Gazetarëve të Sigurt për Shqipërinë, i tha Citizens.al se shqetësimi i tyre nuk lidhet me qëllimin e supozuar të deklaratave, por me parimin e konsoliduar evropian se ekzistenca dhe financimi i mediave nuk duhet të kushtëzohen nga politika.
âVlerĂ«sime si ky janĂ« pjesĂ« thelbĂ«sore e punĂ«s tonĂ« pĂ«r tĂ« monitoruar rreziqet ndaj lirisĂ« sĂ« shprehjes dhe nuk pĂ«rbĂ«jnĂ« dezinformimâ, u shpreh Bino, ndĂ«rsa shtoi se prej vitesh ky rrjet ka ngritur zĂ«rin pĂ«r reformimin e RTSH, pasi institucioni ka probleme serioze qĂ« nuk zgjidhen me mbyllje, por me reforma qĂ« rikthejnĂ« misionin demokratik tĂ« televizionit publik. Â
âEdhe nĂ«se mbyllja do tĂ« konsiderohej ndonjĂ«herĂ« si opsion teorik, ajo nuk mund dhe nuk duhet tĂ« artikulohet nga Kryeministri: RTSH i pĂ«rgjigjet Parlamentit, dhe financohet nga tarifa e shĂ«rbimit publik (jo nga taksat, siç keqinterpretohet shpesh me qĂ«llim) çka do tĂ« thotĂ« se ai u pĂ«rgjigjet drejtpĂ«rdrejt qytetarĂ«ve dhe interesit publikâ, u shpreh Bino.
Edhe Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë (AGSH) i pa me shqetësim deklaratat e kryeministrit Rama, ndërsa u shpreh se kjo retorikë politike që stigmatizon median publike, pa një analizë të thelluar, cenon parimet themelore të shërbimit publik dhe standardet evropiane për lirinë e medias.
âTelevizioni publik nuk Ă«shtĂ« thjesht njĂ« ndĂ«rmarrje financiare, por njĂ« institucion i interesit publik qĂ« duhet tĂ« garantojĂ« informim tĂ« paanshĂ«m, kulturĂ«, edukim dhe akses tĂ« barabartĂ« pĂ«r qytetarĂ«tâ, tha nĂ« deklaratĂ«n e tij AGSH.
Sipas AGSH-së refuzimi i financimit publik si mjet presioni politik përbën rrezik për pavarësinë e medias publike, ndërsa shtoi më tej se përgjegjësia nuk mund ti faturohet vetëm RTSH-së.
Ina Zhupa, deputete e Partisë Demokratike dhe njëkohësisht drejtuese e Komisionit për Edukimin dhe Mjetet e Informimit Publik e konsideroi fajtore qeverinë për situatën ku ndodhet televizioni publik, ndërsa ngriti pikëpyetjen se kur dhe pse u krijuan borxhet në RTSH.
âBorxhet dhe situata problematike lindi pikĂ«risht nga kapja politike e RTSH, nga shkelja flagrante e ligjit pĂ«r KĂ«shillin Drejtues dhe nga emĂ«rimet politike tĂ« drejtorĂ«ve, pa asnjĂ« standard profesional dhe ligjorâ, deklaroi Zhupa.
Lufti Dervishi, gazetar dhe ekspert i medias, në një komunikim në rrjetet sociale u shpreh se sot RTSH-ja është në një mentalitet mbijetese dhe nuk ka një raportim kritik ndaj pushtetit. Sipas tij, në një treg mediatik ku interesat e pronarëve mbizotërojnë mbi interesin publik, një media publike e pavarur është domosdoshmëri dhe jo luks.
âRTSH-ja duhet tĂ« reformohet, por jo duke u mbyllur nĂ« panik, jo duke u privatizuar e as duke u âbinjakĂ«zuarâ me kulla. Sfida nuk Ă«shtĂ« si tâua japim privatĂ«ve, por si tâua marrimâ, tha Dervishi.
Organizatat e angazhuara për lirinë e medias kërkuan që çdo diskutim për reformim të RTSH-së të zhvillohet në mënyrë të tillë që respekton lirinë e shprehjes, pavarësinë e gazetarisë dhe të drejtën e publikut për tu informuar.
âNga monitorimi i institucioneve shĂ«ndetĂ«sore rezulton se nuk ka asnjĂ« ankesĂ« kundĂ«r korrupsionit nĂ« sektorin e shĂ«ndetĂ«sisĂ«â. Kjo gjetje vjen nga njĂ« raport monitorimi i kryer nga organizata âTogether for Lifeâ pĂ«r mekanizmat qĂ« pĂ«rdoren pĂ«r ankesat kundĂ«r korrupsionit nĂ« sektorin e shĂ«ndetĂ«sisĂ« nĂ« ShqipĂ«ri.
Raporti tregon se strukturat formale të antikorrupsionit që ekzistojnë në letër, janë thjesht dekorative, pasi qytetarët shpesh nuk paraqesin ankesa formale edhe kur perceptimi publik për korrupsionin në shëndetësi është shumë i lartë.
Kjo shihet si tregues i heshtjes nga frika, mosbesimi ose mungesa e informacionit, thekson raporti.
âNuk rezulton tĂ« ketĂ« njĂ« regjistĂ«r tĂ« posaçëm pĂ«r korrupsionin qĂ« administrohet nga ky institucionâ, thuhet nĂ« raport pĂ«r MinistrinĂ« e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« dhe Mbrojtjes Sociale, ndĂ«rsa pĂ«rgjatĂ« periudhĂ«s janar-dhjetor 2024 nuk ka pasur asnjĂ« ankesĂ« pĂ«r ryshfet apo korrupsion nĂ« shĂ«ndetĂ«si.
Sipas raportit nĂ« spitalin universitar âShefqet Ndroqiâ nuk ka pasur asnjĂ« rast sinjalizimi as njĂ« rrugĂ« shkresore dhe as nĂ« rrugĂ« elektronike.
âKjo situatĂ« nxjerr nĂ« pah disa mundĂ«si si mungesa reale e korrupsionit nĂ« sektor, mungesa e informacionit pĂ«r mekanizmat e raportimit dhe njĂ«sitĂ« pĂ«rkatĂ«se, mungesa e besimit te paanĂ«sia dhe pavarĂ«sia e kĂ«tyre njĂ«sive, si edhe frika nga hakmarrja pas raportimit ose marrjes sĂ« statusit tĂ« sinjalizuesitâ, thekson raporti
NjĂ«jtĂ« ka raportuar edhe Instituti i ShĂ«ndetit Publik, duke u shprehur se â nuk ka patur asnjĂ« ankesĂ« lidhur me korrupsionin nĂ« sektorin e shĂ«ndetĂ«sisĂ«â. Duke e deleguar mĂ« pas tĂ« drejtĂ«n pĂ«r tâu informuar nĂ« njĂ« tjetĂ«r institucion sikurse drejtoria pĂ«rgjegjĂ«se nĂ« MinistrinĂ« e Shtetit pĂ«r AdministratĂ«n Publike dhe Antikorrupsionin.
Edhe në Spitalin Universitar të Traumës nuk ka të dhëna për numrin e ankesave të paraqitura, ashtu sikurse është e vështirë sipas raportit të identifikohet edhe përmes regjistrave të publikuar në faqen zyrtare të institucionit.
Asnjë ankesë apo denoncim për korrupsion edhe në Spitalin Psikiatrik të Elbasanit, edhe pse ky institucion sipas raportit ka ngritur një komision të brendshëm për menaxhimin e ankesave.
Situata është e njëjtë edhe për Operatorin e Shërbimeve të Kujdesit Shëndetësor (OShKSh).
âNuk ka pasur asnjĂ« kĂ«rkesĂ«-ankesĂ« tĂ« regjistruar lidhur me pretendime ryshfet/korrupsion pranĂ« kĂ«tij institucioniâ, thuhet nĂ« raport.
Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor (FSDKSh) nga ana tjetër ka pohuar mungesën e një strukture të dedikuar për ankesat kundër korrupsionit. Ndërsa ka deklaruar se ankesat pranohen me postë apo e-mail dhe delegohen në drejtoritë përkatëse.
AsnjĂ« ankesĂ« apo denoncim pĂ«r korrupsion dhe ryshfet nuk ka pasur edhe nĂ« spitalin universitar Obstretik Gjinekologjik âKoço Gliozheniâ, nĂ« spitalin rajonal tĂ« ShkodrĂ«s dhe AgjencinĂ« KombĂ«tare tĂ« Barnave dhe Pajisjeve MjekĂ«sore.
Raporti thekson se në disa prej institucioneve të monitoruara ka mbivendosje funksionesh mes njësive për sinjalizimin e korrupsionit dhe koordinatorit kundër Korrupsionit.
âKjo situatĂ« ka krijuar pasiguri mbi hierarkinĂ« e raportimit, mĂ«nyrat procedurale tĂ« administrimit tĂ« ankesave dhe mbi autoritetin vendimmarrĂ«s pĂ«r adresimin e tyreâ, saktĂ«son raporti.
Në institucione të tjera njësitë e ngritura për marrjen dhe trajtimin e ankesave kundër korrupsionit janë në nivel formal, pa pasur një staf të emëruar.
Ndërsa në shumë të tjera mungojnë regjistrat publikë të ankesave, duke e bërë të paaksesueshëm dhe jo transparent për qytetarët, thekson raporti.
Perceptimi i publikut për korrupsionin në shëndetësi
NjĂ« studim i kryer nga âTogether for Lifeâ pĂ«r matjen e perceptimit tĂ« qytetarĂ«ve pĂ«r korrupsionin nĂ« shĂ«ndetĂ«si, mĂ« shumĂ« se 8 nĂ« 10 persona janĂ« tĂ« bindur se sistemi shĂ«ndetĂ«sor nĂ« ShqipĂ«ri Ă«shtĂ« i korruptuar.
âPerceptimi Ă«shtĂ« i ngjashĂ«m si tek burrat, edhe tek gratĂ«, çka tregon se pĂ«rvoja e korrupsionit nuk pĂ«rcaktohet nga gjinia, por prek nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« barabartĂ« tĂ« gjithĂ« popullatĂ«nâ, pĂ«rcakton raporti i studimit.
âKam paguar pĂ«r njĂ« konsultĂ«, pasi data e dalĂ« nga doktori i lagjes donte 1 muaj dhe unĂ« isha pĂ«r operim. MĂ« duhej pĂ«rgjigjja e konsultĂ«s dhe doktori sâmĂ« mori pĂ«rsipĂ«r, por sapo e pagova, mĂ« vizitoi menjĂ«herĂ«â, u shpreh njĂ« nga qytetarĂ«t qĂ« morĂ«n pjesĂ« nĂ« anketim.
Raporti thekson se tĂ« anketuarit janĂ« shprehur se ju Ă«shtĂ« dashur tĂ« paguajnĂ« paraprakisht pĂ«r njĂ« shĂ«rbim mjekĂ«sor mĂ« tĂ« shpejtĂ« dhe mĂ« cilĂ«sor, i cili nĂ« parim duhet tâju ofrohet falas qytetarĂ«ve pa kosto shtesĂ«.
Fill pas përmbytjeve dhe narrativës publike të krijuar së fundmi për menaxhimin e krizave, Kryeministri Edi Rama ka nisur një fushatë linçuese ndaj gazetarëve që kanë mbajtur qëndrime apo kanë ngritur pyetje ndaj qeverisë.
Një javë më parë, Kryeministri në një komunikim në rrjetet sociale, përmes disa fotove me mbetje plastike nga Shkozeti, u shpreh se hedhja e plehrave dhe shisheve plastike nga qytetarët në anë të rrugëve sollën situatën e përmbytjeve pasi ato bllokuan kanalet e kullimit.
Ky postim u shpërnda nga gazetarja Klodiana Lala, e cila ironizoi duke e adresuar problemin real te mos-menaxhimi i mbetjeve pavarësisht investimeve madhore te impiantet si inceneratori i Tiranës.
Kryeministri bëri një reagim pasues me gjuhë përçmuese dhe nuk adresonte asnjë shqetësim të Lalës.
âNjĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i opinionit publik, me njĂ« injorancĂ« tĂ« theksuar, u thotĂ« qytetarĂ«ve se inceneratori i TiranĂ«s Ă«shtĂ« fajtor pĂ«r shishet dhe qeset plastike qĂ« hidhen rrugĂ«ve dhe qĂ« pĂ«rfundojnĂ« duke bllokuar kanalet [âŠ]â replikoi Rama nĂ« X.
Ky komunikim i Kryeministrit ndaj gazetarëve ka nisur prej situatës së përmbytjeve në javën e parë të janarit, ku debati publik mbi qeverisjen dhe menaxhimin e krizave ishte rritur.
Në emisionin Opinion në TVKlan, drejtuesi dhe gazetari Blendi Fevziu deklaroi se kishte informacione për ministra që ishin në udhëtime private jashtë vendit, ndërsa në media paraqiteshin sikur ishin në punë.
Kjo bëri që Kryeministri të niste një fushatë linçuesendaj Fevziut, duke u marrë edhe me jetën e tij personale dhe duke gjeneruar materiale vizuale me inteligjencë artificiale.
Gazetari Fevziu replikoi duke u shprehur kritik për komunikimin publik të ministrave në kohë krizash, duke shmangur konferencat për shtyp.
âMinistrat dhe drejtorĂ«t sfilonin nĂ« zonat e pĂ«rmbytura, duke folur me vete pĂ«rpara kamerave,â shkroi Fevziu duke theksuar se pamje tĂ« tilla ishin âshĂ«mti moraleâ dhe âpapĂ«rgjegjshmĂ«riâ.
Sipas Fevziut kjo qasje e ministrave vjen ânga impotenca e ideve, mungesa e karizmĂ«s dhe personaliteti i gjymtuarâ. Por Kryeministri vijoi replikat me gazetarin duke pĂ«rshkallĂ«zuar mĂ« tej gjuhĂ«n.
Për këtë, kanë reaguar organizatat e medias, të cilat kanë dënuar situatën duke e konsideruar si shembull se si pushteti ushtrohet mbi median, përmes ekspozimit dhe intimidimit dhe jo përmes transparencës.
â[âŠ] kritika ndaj pushtetit trajtohet si defekt moral i gazetarit dhe jo si pjesĂ« e njĂ« debati legjitim publikâ, u shpreh Rrjeti i GazetarĂ«ve tĂ« Sigurt nĂ« ShqipĂ«ri pĂ«r rastin e gazetares Klodiana Lala.
NdĂ«rsa pĂ«r fushatĂ«n ndaj gazetarit Fevziu Rrjeti i GazetarĂ«ve tĂ« Sigurt deklaroi se âkur transparenca zĂ«vendĂ«sohet me spektakĂ«l dhe kundĂ«rpĂ«rgjigjja me tallje, pushteti nuk ushtrohet pĂ«r tĂ« informuar publikun, por pĂ«r tĂ« disiplinuar ata qĂ« bĂ«jnĂ« pyetjeâ.
Sipas Rrjetit duke âdisiplinuarâ publikisht njĂ« gazetar qĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rcaktues i rĂ«ndĂ«sishĂ«m i axhendĂ«s publike nĂ« njĂ« treg mediatik tĂ« vogĂ«l, Kryeministri tregon se qasja dhe pozicioni institucional nuk ofron mbrojte nga presioni i pushtetit.
âSinjali zbret poshtĂ«: nĂ«se njĂ« figurĂ« qendrore e sistemit mediatik mund tĂ« ekspozohet ndaj talljes dhe delegjitimimit tĂ« vazhdueshĂ«m, implikimet pĂ«r gazetarĂ«t investigativĂ«, mediat lokale, freelancerĂ«t dhe zĂ«rat mĂ« pak tĂ« mbrojtur janĂ« tĂ« qartaâ, u shpreh nĂ« deklaratĂ« Rrjeti i GazetarĂ«ve tĂ« Sigurt.
Sipas Rrjetit të Gazetarëve të sigurt ky lloj presioni mbështetet në ekspozim dhe poshtërim duke lejuar që angazhimet formale për lirinë e shprehjes të mbeten në letër, ndërsa kufizimet informale të forcohen.
Në të njëjtën kohë ka reaguar edhe Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë (AGSH). Sipas Asociacionit debati ngre një problem serioz mbi gjuhën dhe standardin e komunikimit institucional.
âGazetarĂ«t kanĂ« tĂ« drejtĂ«n dhe detyrimin tĂ« ngrenĂ« pikĂ«pyetje mbi politikat publike, pĂ«rfshirĂ« menaxhimin e mbetjeve, investimet publike dhe funksionimin real tĂ« projekteve tĂ« kushtueshme si inceneratorĂ«t. NĂ« kĂ«tĂ« kontekst, pĂ«rgjigjja e Kryeministrit, e shoqĂ«ruar me gjuhĂ« pĂ«rçmuese, etiketime dhe ironizim personal, Ă«shtĂ« e papranueshme pĂ«r njĂ« funksionar tĂ« nivelit mĂ« tĂ« lartĂ« shtetĂ«rorâ, u shpreh Asociacioni i GazetarĂ«ve tĂ« ShqipĂ«risĂ«.
Ata i bënë thirrje zyrtarëve publikë të jenë transparentë me mediat në situata të vështira për vendin.
ââŠduke organizuar konferenca pĂ«r shtyp nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« gazetarĂ«t tĂ« kenĂ« mundĂ«sinĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« pyetje shteruese ndaj kĂ«tyre problematikaveâ, pĂ«rfundoi Asociacioni deklaratĂ«n e tij.
Reshjet e javës së parë të vitit 2026 sollën përmbytje masive në disa qytete të vendit duke zbuluar krizën e thellë të emergjencave dhe planifikimit urban në Shqipëri. Durrësi, Lezha dhe Gjirokastra shfaqën situatat më problematike.
Përmbytjet dhe vërshimet e përrenjve ekspozuan mosfunksionimin e sistemeve të kanalizimeve, kaosin e ndërtimeve dhe mungesën e planifikimit afatgjatë përballë prirjeve më të çrregullta të një dukuri natyrore si shiu.
âDĂ«shtimiâ i kanalizimeve
Zona si Spitalla, Nishtulla dhe ish-këneta ishin më problematiket në bashkinë e Durrësit, ndërsa rrugët kryesore u bënë të pakalueshme me qindra shtëpi nën ujë.
Bashkia pezulloi mësimin në shumicën e shkollave, ndërsa pati bllokim të qarkullimit nga Mauzoleu i Dëshmorëve deri në zonën e Durrësit të Ri.
âDeri mĂ« tani janĂ« evakuuar 10 familje, me nga 3-4 anĂ«tarĂ« secila, tĂ« cilat janĂ« sistemuar pranĂ« KovalishencĂ«sâ, tha bashkia DurrĂ«s nĂ« njĂ« komunikim zyrtar nĂ« rrjetet sociale.
Uji përfshiu edhe rrugën e burgut, zonën e Shkozetit dhe superstradën Durrës-Tiranë ku pati dhe shkëputje të energjisë elektrike. Ndërsa Ministria e Mbrojtjes u shpreh se kishte dislokuar në terren 23 forca dhe 8 mjete të Bazës së Mbështetjes për Emergjencat Civile.
Por, përveç Durrësit, situata emergjente u vu edhe në Gjirokastër. Qyteti i gurtë u kaplua nga vërshimi i ujërave të përroit të Fiços.
Rrugët u pushtuan nga uji dhe inertet. Pamjet e shpërndara nga qytetarët në rrjetet sociale treguan për një situatë të papërjetuar më parë, mungesë energjie elektrike, makina që merreshin tutje nga uji me rrugët e pakalueshme dhe shumë dyqane e shtëpi të përmbytura.
Në Lezhë situata ishte e njëjtë: rrugë të përmbytura dhe rreth 1,000 ha tokë nën pushtetin e ujit. Autoritetet raportuan rritje të nivelit të lumit Drin dhe Mat.
Në Kukës u raportua për probleme me sistemin rrugor ku pati situata përmbytjesh dhe rrëshqitjesh me inerte në disa segmente si Kukës-Shishtavec, Kukës-Bushtricë, Kukës-Qafë Mali dhe aksi Tropojë-Ferzë-Qafë Mali.
Rritja e prurjeve të lumit Drin ka sjellë shkarkime të kontrolluara nga hidrocentralet e Komanit dhe Vaut të Dejës.
Reshje të dendura ka pasur edhe në Vlorë, ndërsa në fshatin Vajzë rrëshqitjet e dherave kanë dëmtuar rrugën kryesore dhe dy banesa.
Situata ka qenë problematike edhe në Shqipërinë Juglindore. Në Pogradec pati rritje të ndjeshme të nivelit të ujit në lumin e Starovës dhe lumin e Vërdovës. Ndërsa në zonat rurale të Pogradecit përrenjtë kanë dalë nga shtrati.
Në rrugën Qukës-Qafë Plloçë, në hyrje të tunelit, një masiv dheu rrëshqiti duke goditur një makinë që po kalonte në atë moment. Nuk pati të lënduar.
Sipas Institutit të Gjeoshkencave (IGJEO) reshjet intensive priten edhe përgjatë së mërkurës kryesisht në veri dhe në jug të vendit.
âNĂ« qarqet ShkodĂ«r, KukĂ«s, DibĂ«r, LezhĂ«, DurrĂ«s, Elbasan, VlorĂ« dhe GjirokastĂ«r mund tĂ« ketĂ« vĂ«rshime tĂ« shpejta tĂ« lumenjve tĂ« vegjĂ«l malorĂ« dhe rrĂ«shqitje tĂ« dherave,â tha Instituti.
âNĂ« zonat urbane, nĂ« kĂ«to qarqe mund tĂ« shfaqen probleme me pĂ«rmbytje tĂ« lokalizuara, nĂ« varĂ«si tĂ« gjendjes sĂ« kanalizimeveâ, vijoi mĂ« tej njoftimi i IGJEO, i cili theksonte se nĂ« zonat mbi 1,000 m lartĂ«si, do tĂ« kishte reshje bore.
Faji i reshjeve, pĂ«rgjegjĂ«sia âjetimeâ
Situata e paralizuar në të gjithë vendin solli edhe njëherë në vëmendje krizën e planifikimit dhe zhvillimit urban të qyteteve kryesore.
LĂ«vizja BashkĂ«, ndau njĂ« analizĂ« tĂ« inxhinierit hidroteknik Llambion Dhimitri, i cili tregonte arsyet sipas sĂ« pĂ«rmbytjet nĂ« DurrĂ«s nuk janĂ« fenomen natyror. Kjo forcĂ« politike ia faturoi ngjarjet âneglizhencĂ«s sĂ« qeverisĂ«â dhe âinvestimet nĂ« fasada e sheshe dekorative pĂ«r propagandĂ«â.
â[âŠ] ndĂ«rsa ka braktisur infrastrukturĂ«n bazĂ« urbane qĂ« mban qytetet funksionaleâ, theksoi Dhimitri nĂ« qĂ«ndrimin e tij.
Sipas inxhinierit DurrĂ«si Ă«shtĂ« njĂ« qytet âi projektuar pĂ«r shiun e viteve â70â, ndĂ«rsa urbanizimi ka rritur ndjeshĂ«m koeficientin e rrjedhĂ«s sipĂ«rfaqĂ«sore, duke mos ndryshuar kolektorĂ«t.
âKanalet dytĂ«sore janĂ« mbushur, ose zhdukur nga ndĂ«rtimet. Pusetat funksionojnĂ« si dekor, jo si element hidraulik. Nuk ekziston asnjĂ« sistem rezervimi apo devijimi tĂ« prurjeve tĂ« pikutâ, tha mĂ« tej Dhimitri.
Për situatën e krijuar reagoi edhe kryeministri Rama në platformën X, duke relativizuar situatën me reshjet e hasura edhe në rajon.
âNuk e kuptoj pse nuk po mĂ« fajĂ«sojnĂ« [âŠ] pĂ«r reshjet mbytĂ«se tĂ« kĂ«tyre ditĂ«ve nĂ« Itali, Greqi, Mal tĂ« Zi, Kroaci e me radhĂ«,â shkroi Rama duke ironizuar qasjen e opozitĂ«s si âaleancĂ« me shiunâ.
ĂĂ«shtja e pĂ«rmbytjeve Ă«shtĂ« trajtuar nĂ« Citizens.al me njĂ« material tĂ« gjatĂ« dhe analitik. Situata Ă«shtĂ« e atillĂ« ku autoritetet pĂ«rballen me motin ekstrem ânĂ« errĂ«sirĂ«â, pa mjetet dhe logjistikĂ«n e duhur paralajmĂ«ruese dhe menaxhuese.
Sipas Bankës Botërore, Shqipëria është ndër vendet më të rrezikuara në Evropë nga fatkeqësitë natyrore. 95% e bashkive janë të prekshme dhe kanë pasur situata përmbytje, zjarre, tërmete apo rrëshqitje dheu në dy dekadat e fundit.
Sistemi kombëtar i vëzhgimit meteorologjik dhe hidrologjik vuan për investime. IGJEO ka treguar për Citizens.al se numri i vendmatjeve meteorologjike ka rënë nga 116 në vitin 2014 në 95 në vitin 2025.
Pa njĂ« sistem paralajmĂ«rimi dhe monitorimi real nĂ« kohĂ«, pĂ«rmbytjet nuk do tĂ« jenĂ« thjesht âepisode motiâ, por simptoma tĂ« njĂ« qasjeje qĂ« vetĂ«m e ndjek krizĂ«n dhe nuk e parandalon dot atĂ«.
Vendimi për të injoruar boshllëqet në rrjetet e matjeve, koordinimit institucional dhe kapacitetet e paralajmërimit e lë shoqërinë në mëshirë të fatit përballë fenomeneve ekstreme. Ngjashëm edhe sa i përket investimit dhe zgjerimit të sistemit të emergjencave.
Në vitin 2025, çështjet e mjedisit u kthyen në temën kryesore të përplasjes mes komuniteteve, biznesit dhe shtetit. Projektet energjetike dhe ndërhyrjet në territor vijuan të shtyhen përpara me transparencë të kufizuar, duke nxitur dyshimet mbi ligjshmërinë dhe interesat reale pas tyre.
Përballë këtij modeli dhe trajtimi të mjedisit, banorët u organizuan, protestuan dhe iu drejtuan gjykatave, duke e shndërruar mbrojtjen e ujit, pyjeve dhe hapësirës publike në një kauzë kolektive.
Citizens.al sjell në këtë përmbledhje këto beteja lokale, të cilat po formësojnë një debat më të gjerë për zhvillimin hidroenergjitik dhe drejtësinë mjedisore në vend.
Kaçinari: âUji nĂ« tubaâ dhe njĂ« komunitet nĂ« revoltĂ«
NĂ« Kaçinar tĂ« MirditĂ«s, tensioni i mbledhur ndĂ«r vite shpĂ«rtheu nĂ« fundin e muajit mars nĂ« njĂ« protestĂ« tĂ« mirĂ«filltĂ«. Qindra banorĂ« nga fshatrat pĂ«rreth, por dhe diaspora u mblodhĂ«n pĂ«r tĂ« kundĂ«rshtuar ndĂ«rtimin e katĂ«r hidrocentraleve tĂ« koncesionarit âShpĂ«rdhaza-Energjiâ.
Komuniteti i Mirditës në protestë kundër HEC-eve/Citizens.al
Banorët e konsiderojnë cenim kryesor për jetën e tyre futjen në tuba e disa prej përrenjve malorë, të cilët historikisht janë përdorur nga fshatrat.
Rruga e vështirë drejt Qafës së Vorres, rreth 40 minuta larg nga Rrësheni, ku u zhvillua protesta, tregonte njëkohësisht degradimin e territorit dhe tensionin e autoriteteve: postblloqe policore, kontrolle makinash dhe prezencë e pajustifikuar efektivësh.
âKĂ«tu kĂ«tĂ« popull e kanĂ« grabitur,â pĂ«rshkroi revoltĂ«n Arben Gega, njĂ« prej protestuesve, âpor kur sâna ka bĂ«rĂ« turku tĂ« ikim, kĂ«ta jo se jo, nuk do tâia arrijnĂ«!â.
Gjok Beqiri, nga fshati Simon, tregoi se projekti prek shtatë fshatra me mbi 3,000 familje.
Kabina e rojeve dhe kamerat e sigurisë të vendosura përreth kantierit kishin krijuar një ambient të denjë për zonë ushtarake, ndërsa banorët, në mungesë informacioni dhe të vënë përballë faktit të kryer, ngritën dyshimet se dokumentacioni i kompanisë nuk është i rregullt.
Këtë shqetësim ndanë për Citizens.al disa prej tyre, të cilët thanë se nuk ishin njoftuar kurrë për dëgjesa publike, pavarësisht pretendimeve të kompanisë.
NĂ« muajin prill, makineritĂ« e kompanisĂ« âShpĂ«rdhaza-Energjiâ hynĂ« nĂ« pyllin aty pranĂ«, njĂ« zonĂ« me njĂ« peizazh tĂ« larmishĂ«m buzĂ« rrugĂ«s, pĂ«r tĂ« cilĂ«n banorĂ«t druajnĂ« se mund tĂ« vuajĂ« pasoja nga hidrocentralet.
Pasi konstatuan pemët e para të rrëzuara nga punimet ata organizuan protesta të tjera, një prej së cilës edhe në Tiranë, para ministrisë së Infrastrukturës.
Kryetari i fshatit Simon, Gjergj Deda, ngriti dyshimet se punimet po kryheshin pa lejet e nevojshme âsepse kĂ«rkonin dhe shoqĂ«roheshin nga policia çdo ditĂ«â.
PĂ«r komunitetin, uji Ă«shtĂ« thelbi i jetesĂ«s: mullinjtĂ«, tokat dhe historinĂ« e tyre. âVllaut sâia fal, jo mĂ« tĂ« huajit,â kanĂ« theksuar disa prej tyre.
Ndaj ata i janĂ« drejtuar drejtĂ«sisĂ«. NĂ« shtator, Gjykata e LezhĂ«s vendosi tâia kalojĂ« çështjen StrukturĂ«s sĂ« Posaçme Anti-Korrupsion (SPAK) duke shpallur moskompetencĂ«.
Komuniteti i Mirditës në protestë kundër HEC-eve/Citizens.al
NdĂ«rsa nĂ« 16 dhjetor, Gjykata e Posaçme KundĂ«r Korrupsionit dhe Krimit tĂ« Organizuar (GJKKO) vendosi tâia delegojĂ« çështjen GjykatĂ«s sĂ« LartĂ«, e cila do tĂ« pĂ«rcaktojĂ« gjykatĂ«n kompetente pĂ«r shqyrtimin e kallĂ«zimit tĂ« bĂ«rĂ« nga 13 banorĂ« tĂ« Kaçinarit, kallĂ«zim i kryer prej 25 nĂ«ntor-it 2019.
Kurdaria: NjĂ« verĂ« e nxehtĂ« kundĂ«r HEC-it âDomaâ
NĂ« Kurdari tĂ« Matit, vera shĂ«noi nisjen e punimeve pĂ«r HEC-in âDomaâ, njĂ« projekt i âGlobal Interprise Groupâ qĂ« pritet tĂ« shfrytĂ«zojĂ« lumin e LusĂ«s dhe tĂ« hapĂ« njĂ« trase tĂ« re rruge prej 4.4 km.
Për banorët, ky projekt vjen në një kohë kur ata vuajnë për ujë, pavarësisht investimeve në ujësjellës.
Erind Saliaj, administrator i NjĂ«sisĂ« Administrative Suç, shpjegoi pĂ«r Citizens.al se pesĂ« fshatrat e zonĂ«s â Kurdari, SkĂ«nderaj, Kurqelaj, Suç dhe Kujtim â nuk kanĂ« furnizim tĂ« rregullt dhe se ndĂ«rtimi i njĂ« hidrocentrali Ă«shtĂ« âabsurdâ nĂ« kĂ«to kushte.
Tregues për situatën ishte gjendja në kafenenë më popullore të fshatit, e cila shërbente vetëm ujë të ambalazhuar, teksa çezma e oborrit të saj ishte tharë.
Procesi i dëgjesave publike ka qenë pika kryesore e tensioneve në këtë çështje, e cila është shoqëruar me protesta dhe përplasje me kompaninë.
Një ekskavator dhe furgon me gomë të çarë qëndronin të braktisur në fund të trasesë së hapur si dëshmi e përplasjeve. Ato ruheshin nga një kamerë, e cila për ironi furnizohej me panel diellor.
Sipas banorëve, dëgjesa e parë, e vitit 2018, tregoi se shumica ishin kundër hidrocentraleve, por ndryshe, në procesverbal u paraqit si shprehje dakordësie.
Rexhep Kuleni, një nga zërat më të fortë të komunitetit, tha se ky veprim përbën shkelje penale, për të cilën duhet gjetur përgjegjësia.
Ai kujton dëgjesën e dytë të mbajtur në vitin 2020, kur rreth 500 banorë u mblodhën dhe kërkuan që përfaqësuesi i kompanisë që interesohej për hidrocentralin të largohej.
Komuniteti i Kurdarisë në protestë kundër HEC-eve/Citizens.al
Por pavarësisht kundërshtive dhe premtimeve se nuk do të rikthehej në zonë, koncesionari u shfaq sërish, duke marrë firma në mënyrë të veçuar, pa pjesëmarrje lajmëruar të komunitetit apo autoriteteve.
âMarrin ca firma nĂ« mĂ«nyrĂ« abuzive, ku njĂ« pjesĂ« e madhe nuk e dinĂ« çfarĂ« kanĂ« firmosur,â tha Kuleni, sipas sĂ« cilit nĂ« kĂ«to dĂ«gjesa nuk ka pasur pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« bashkisĂ«.
Banorët thonë se mungon transparenca, të dhënat, dhe mbi të gjitha mungon uji. Për ta, hidrocentrali është kërcënim ekzistencial dhe social, jo një projekt energjetik.
Zona, e njohur dhe si âhambari i Matitâ pĂ«r prodhimet bujqĂ«sore Ă«shtĂ« zotuar se nuk do ta lĂ«rĂ« projektin e hidrocentralit qĂ« tĂ« zbatohet duke vijuar ndalimin e makinerive tâi bashkohen kantierit.
âNuk do ta lĂ«mĂ«, me firma tĂ« vjedhura, me firma tĂ« blera, populli nuk pranon,â theksoi Enver Dava, tokat e tĂ« cilit bien krah trasesĂ« sĂ« hidrocentralit.
Më 22 tetor 2025, duke marrë parasysh tensionin mes banorëve dhe përfaqësuesve të firmës ndërtuese të hidrocentralit një grup pune nga AKBN-ja mbërriti në terren.
Në procesverbalin e mbajtur u konstatua hapje e trasesë për të pasur akses për punimet për hidrocentralin.
âNĂ« momentin e monitorimit shoqĂ«ria nuk po arrinte dot tĂ« kryente punimet ndĂ«rtimoreâ, thuhet nĂ« procesverbalin e mbajtur nga grupi i punĂ«s sĂ« AKBN-sĂ«.
Paralelisht, banorët e kanë adresuar kundërshtinë e tyre edhe në rrugë gjyqësore. Në tetor, Gjykata Administrative e Shkallës së Parë nuk i ndali punimet, ndërsa deri në një vendim në themel të çështjes, por pavarësisht kësaj banorët mbeten me shpresë për një vendim të drejtë.
Zall-Gjoçaj: HEC-et u ndërtuan, por beteja kundër tyre vazhdon
NĂ« Zall-Gjoçaj, hidrocentralet âSekĂ«â dhe âZaisâ morĂ«n formĂ« mes polemikave, por qĂ«ndresa e komunitetit atje vijon prej mĂ« shumĂ« se shtatĂ« vitesh.
Reportazhet e emisionit âOpinionâ nga Blendi Fevziu dhe portali Lexo.al nga Flogert Muça, promovuan me kĂ«rshĂ«ri gjatĂ« muajve shtator-tetor investimet nĂ« hidrocentralet e Zall-Gjoçajt.
Materialet u pĂ«rpoqĂ«n tâi jepnin njĂ« dimension tjetĂ«r investimit privat tĂ« sipĂ«rmarrĂ«sit italian Fabio Scuero. Sipas tyre tre HEC-et e ngritura nĂ« basenin e UrakĂ«s me kapacitet 30 MĂ, janĂ« shoqĂ«ruar me investime pĂ«r njĂ« rrjet ujĂ«sjellĂ«si pĂ«r 17 fshatra dhe rreth 90 km rrugĂ«.
Por reportazhet ngjallën zemëratën e banorëve të Zall-Gjoçajt, të cilët prej vitit 2018 kanë protestuar kundër HEC-eve.
NĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t aktivistĂ«t e cilĂ«suan atĂ« reklamĂ« duke kujtuar se Zall-Gjoçaj Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« simbol rezistence pikĂ«risht sepse HEC-et u ndĂ«rtuan brenda Parkut KombĂ«tar âLurĂ«-Mali i DejĂ«sâ, njĂ« zonĂ« e mbrojtur qĂ« u tkurr me njĂ« vendim tĂ« qeverisĂ« nĂ« vitin 2022 pĂ«r tâi hapur rrugĂ« projektit tĂ« HEC-it âZaisâ.
Prej vitesh, banorë si Abdi Toçi, Dhimitër Koleci dhe Adem Gjokolaj kanë protestuar, kallëzuar zyrtarë publikë dhe kanë çuar çështjen e Zall-Gjoçajt në disa procese gjyqësore.
Në tetor, Gjykata Administrative e Apelit la në fuqi vendimin që legjitimonte ndërtimin e HEC-eve, duke rrëzuar padinë për shfuqizimin e kontratave dhe akteve administrative.
Avokati i tyre, Franc Terihati, tha për Citizens.al se çështja do të shkojë në Gjykatën e Lartë, ndërsa Koleci tha se një padi tjetër po hetohet nga SPAK, dhe një padi penale mbetet e hapur për dëmet e shkaktuara gjatë punimeve, nga prishja e kanalit të ujit e deri te hedhja e inertëve në varreza.
Ndërkohë, kompania ka paditur vetë aktivistë e banorë për shpifje, gjë që komuniteti e sheh si formë presioni për të heshtur rezistencën.
Solidariteti i aktivistëve për tre banorët e paditur nga Seka Hydropower/Citizens.al
Në terren, pasojat sipas banorëve janë të prekshme: uji është i gjithi në tuba, burimet e fshatit janë shteruar dhe lumi nuk ka më prurjen e mëparshme. Banorët thonë se gjatë verës nuk kishin ujë as për të fikur zjarret, ndërsa bagëtia dhe bletët kanë pësuar dëme të pakthyeshme.
Për Zall-Gjoçajn, beteja nuk ka të bëjë vetëm me një projekt energjetik, por me të drejtën për të ekzistuar brenda peizazhit të tyre.
Edhe pse hidrocentralet u ndërtuan, çështjet ligjore, pasojat mjedisore dhe mosbesimi ndaj institucioneve vazhdojnë ta mbajnë fshatin në një konflikt të hapur me modelin kombëtar të zhvillimit hidroenergjetik.
Lufaj njësoj si Zall-Gjoçajt përballë thatësirës
NĂ« Lufaj tĂ« MirditĂ«s, banorĂ«t pĂ«rballen me tĂ« njĂ«jtin model tĂ« ndĂ«rtimit tĂ« hidrocentraleve â devijim burimesh ujore pa transparencĂ« dhe pa dĂ«gjesa me komunitetin.
NĂ« korrik ata protestuan kundĂ«r kompanisĂ« âSeka HydropoĂ«erâ, me pretendimin se ajo nuk respektonte kontratĂ«n e shfrytĂ«zimit tĂ« burimeve ujore tĂ« zonĂ«s duke mos lĂ«shuar rrjedhĂ« pĂ«r nevojat e tyre.
Zona me një peizazh të mrekullueshëm, nuk ndihmohej aspak nga rruga, e cila ishte në gjendje të amortizuar. Devijimi i prurjeve kishte ulur ndjeshëm burimet duke detyruar disa familje të merrnin ujë gjetkë me mjete të improvizuara.
Banorët thanë për Citizens.al se ata kishin qenë kundër ndërtimit të HEC-ve që para vitit 2017, por që zëri i tyre nuk ishte dëgjuar.
âAs nuk na ka pyetur njeri, as nuk kemi qenĂ« dakord,â tha Agron Kaçarri, banor.
Lufaj e lidh drejtpërdrejt fatin e saj me Zall-Gjoçajt, ku hidrocentralet u ndërtuan brenda Parkut Kombëtar të Lurës dhe Malit të Dejës, duke sjellë konflikt të gjatë me komunitetin, ndërhyrje policore dhe pasoja të pakthyera në ekosistem.
Viti 2025 dëshmoi një sistem shëndetësor të mbingarkuar, me mungesë shërbimesh bazë, financim të pamjaftueshëm dhe boshllëqe menaxheriale. Raportime të Citizens.al treguan se pacientët dhe mjekët u përballën vazhdimisht me pasiguri dhe vonesa të rrezikshme në trajtime.
Nga onkologjiku, deri te shërbimet për personat me aftësi të kufizuara, qytetarët hasën burokraci, pengesa madje dhe pabarazi sociale në sistemin e kujdesit shëndetësor.
Onkologjiku dhe âTetori i ziâ
Kontrolli i Lartë i Shtetit konstatoi mungesë barnash, personeli dhe aparaturash në Spitalin Onkologjik, qendrën më kryesore të trajtimit të kancerit në Shqipëri.
Ky ishte dhe lajmi më shqetësues i vitit sa i takon shëndetësisë, pasi konfirmoi një varg raportimesh të ardhura nga denoncime dhe gazetarë hulumtues.
Sipas KLSH-së, gjendja solli vonesa të rënda në trajtim dhe rrezik jete për pacientët duke nxjerrë në pah nevojën për reformë urgjente dhe rritje kapacitetesh.
Në këtë kontekst, tetori, që zakonisht shënjon muajin e ndërgjegjësimit për kontrollin dhe parandalimin e kancerit të gjirit, u kthye në një muaj protestash.
Qytetarë, aktivistë të shoqërisë civile, por dhe gazetarë të angazhuar, ngritën zërin për situatën me të cilën përballen gratë me kancer në Shqipëri.
Ata kĂ«rkuan trajtim dhe shĂ«rbim dinjitoz teksa simbolikisht e quajtĂ«n kĂ«tĂ« muaj si âtetori i ziâ, pĂ«r faktin se ndĂ«rgjegjĂ«simi nuk mjafton kur spitalet nuk kanĂ« barna, pajisje dhe personel.
Investimet në rënie, qytetarët vuajnë pasojat
Sipas njĂ« raporti tĂ« organizatĂ«s âTogether for Lifeâ, shpenzimet pĂ«r shĂ«ndetĂ«sinĂ« zbritĂ«n nĂ« nivelin mĂ« tĂ« ulĂ«t qĂ« nga viti 2017, duke vijuar prirjen tkurrĂ«se tĂ« dy viteve mĂ« pĂ«rpara (2022, 2023).
Për vitin 2024 ato zunë vetëm 9.6% të fondeve të buxhetuara nga qeveria duke bërë që Shqipëria të renditet e fundit në rajon sa i takon këtij sektori.
Përveç mungesës së investimeve, përqendrimi i kontratave publike të shëndetësisë në pak operatorë dhe gabimet, apo vonesat në procedurat tenderuese shihen si shqetësues në raport me mbulimin e nevojave të qytetarëve.
Citizens.al raportoi për rastin e rindërtimit të Spitalit të Dibrës, premtuar që prej vitit 2023, por që mbetet ende i pakryer duke reflektuar kështu për mungesë serioze planifikimi strategjik në infrastrukturë shëndetësore.
Në këtë gjendje, pasojat bien mbi qytetarët. Gjatë vitit, pati protesta para Ministrisë së Shëndetësisë për neglizhencë trajtimi teksa përkrahja për personat me aftësi të kufizuara mbetet e papërfillshme.
5 vite nga pandemia e COVID-19, ende asnjë bilanc
Viti 2025 shënoi edhe 5-vjetorin e rasteve të para zyrtare me infeksionin viral që tronditi botën për rreth tre vite me radhë.
Citizens.al tregoi sesi Ministria e Shëndetësisë, Instituti i Shëndetit Publik, por edhe Universiteti i Mjekësisë nuk kishin studime apo të dhëna të reja rreth mënyrës se si u kalua pandemia në Shqipëri.
Përkundrazi, bilanci zyrtar ishte hequr nga faqet e institucioneve, ndërsa vendi nuk ka datë zyrtare se kur ka dalë nga emergjenca e pandemisë.
Përveç kësaj, në statistika mbeten shifrat propagandistike e raportuara nga qeveria se në Shqipëri gjatë pandemisë pati vetëm 3,625 vdekje nga COVID-19. Ndërkohë mbi 17,500 vdekje (periudha 2020-2023) mbi mesataren vjetore, të reflektuara në regjistrat e gjendjes civile, janë ende pa arsye zyrtare.
Përmes rrëfimeve të disa çifteve, Citizens.al tregoi realitetin e ashpër mes dëshirës dhe mundësive që janë në Shqipëri për ata që duan të bëhen prindër.
Diagnostikimi i shtrenjtĂ«, apo i vonuar, udhĂ«time tĂ« pafundme nĂ«pĂ«r klinika dhe kosto qĂ« e shtyjnĂ« fertilizimin âin vitroâ jashtĂ« mundĂ«sive pĂ«r shumicĂ«n e çifteve.
Mjekët shpesh i drejtojnë pacientët drejt sektorit privat, ndërsa mbështetja publike mbetet minimale.
Disa familje zgjedhin emigrimin për të përfituar politika sociale më të aksesueshme, si në disa vende të Bashkimit Evropian. Por edhe kur procedura nis, procesi është i gjatë, emocionalisht i vështirë dhe pa garanci suksesi.
Ndërkohë, rasti i programeve shtetërore për stimulimin e lindshmërisë tregon kontrastin në këtë drejtim: fondet ekzistojnë, por nuk përkthehen në akses real për çiftet që kanë nevojë për trajtim mjekësor të specializuar.
Viti 2025 shënoi tensione të vazhdueshme për median në Shqipëri, ku ndërhyrjet politike, pasiguria në punë dhe kërcënimet ndaj gazetarëve mbeten probleme sistemike.
Raportimet e Citizens.al ndërtuan një panoramë domethënëse të një sektori që operon me nevojën për më shumë liri dhe pavarësi përballë realitetit të presioneve të shumta.
Ndërhyrja shtetërore ndaj News24, precedent shqetësues
Mësymja e policisë dhe ushtrisë në mjediset News 24 gjatë verës, ishte një nga episodet më të rënda të vitit sa i përket lirisë së medias.
Aksioni nisi mëngjesin e 9 gushtit, ku policia rrethoi godinën, personeli u nxor jashtë. Më pas u ndërpre energjia elektrike e për rrjedhojë edhe transmetimi.
Ditë më vonë ushtria zbrazi mjediset e brendshme duke sekuestruar pajisjet dhe sendet e punonjësve të News24.
Kjo ngriti shqetësime serioze për ndërhyrje ndaj punës së gazetarëve dhe medias.
Objekti, administrohej prej vitit 2003 me një kontratë qiraje nga grupi mediatik i familjes Hysenbelliu, që përfshin News 24, BalkanWeb, Panorama, Panoram Sport etj. Por prej marsit 2025 godina i ishte transferuar kompanisë shtetërore të prodhimit të armëve KAYO.
Megjithatë procesi i kalimit të pronësisë nuk ishte transparent dhe mes familjes Hysenbelliu dhe qeverisë kishte kontestime, për të cilat çështja i kishte kaluar dhe gjykatave.
Bastisja dhe injorimi i vendimeve gjyqësore që e shpalli të paligjshëm sekuestrimin e sendeve të gazetarëve u lexuan si sulm frontal ndaj lirisë së medias.
Ndërkohë, solidariteti i gazetarëve dhe denoncimi i paligjshmërive në aksionin e policisë dhe ushtrisë tregoi se komuniteti i medias mbetet vigjilent, por edhe i ekspozuar ndaj presioneve.
RTSH në krizë të zgjatur
Radio Televizioni Shqiptar (RTSH) u bë simbol i keqmenaxhimit dhe ndërhyrjeve politike. Pas disa muajsh me drejtor të komanduar pas dorëheqjes së Alfred Pezës, procesi për zgjedhjen e drejtorit të ri të përgjithshëm u zhvillua me mungesë transparence dhe shkelje të statutit.
Pati akuza për shkelje dhe abuzime. Por pezullimi i konkurrimit, dorëheqjet dhe më pas shkarkimi i Këshillit Drejtues paralizuan mirë-funksionimin e RTSH-së në një vit zgjedhor.
Zgjedhja e Këshillit të ri e më pas dhe drejtueses së re të RTSH-së, Eni Vasilit, nuk i qetësoi shqetësimet. Organizatat e medias paralajmëruan rrezikun e kapjes politike, ndërsa zhvillimet e mëvonshme treguan se problemet nuk ishin vetëm në aspektin drejtues apo procedurial.
Kriza financiare që kishte kapluar RTSH-në, rëndoi mbi gazetarët dhe punonjësit ku pati: vonesa pagash, ndërprerje bashkëpunimesh dhe pasiguri në punë.
Radio-televizioni publik u shndërrua kështu në shembull keqadministrimi.
Zgjedhjet: Pabarazi, presion dhe propagandë
Zgjedhjet parlamentare të 11 majit testuan integritetin e gazetarisë në Shqipëri. Organizatat e medias dhe shoqërisë civile kërkuan respektim të parimeve themelore të lirisë, transparencës dhe debatit publik, por shkeljet ishin të dukshme gjatë fushatës dhe po ashtu gjatë ditës së votimit.
Qasja e gazetarëve në takimet dhe aktivitetet politike ishte e kufizuar. Partitë shmangën debatet e kandidatëve ballë-për-ballë dhe nuk ndanë agjenda të qarta.
Transparenca në komunikimet e fushatës, si etiketimi i qartë i përmbajtjeve të paguara dhe ndarja e burimeve shtetërore nga aktiviteti partiak, ishin parime që u shkelën.
Disa televizione madje shitĂ«n haptazi âpaketa mbulimiâ dhe intervista tĂ« porositura pa i etiketuar si reklama politike. Nga ana tjetĂ«r, kanalet zyrtare online tĂ« qeverisĂ« u kthyen nĂ« hapĂ«sira propagande partiake.
Rritja e përmbajtjeve anonime, të amplifikuara edhe përmes inteligjencës artificiale, e turbulluan më shumë burimin e mesazheve zgjedhore.
Gjatë ditës së zgjedhjeve u shënuan sulme verbale dhe fizike ndaj gazetarëve. Rastet e Ambrozia Metës dhe Elsa Xhindoles ishin treguesit kryesor të trysnisë që u has nga gazetarët në terren.
Paralelisht, u shĂ«nuan kufizime arbitrare pĂ«r filmime dhe qasje nĂ« qendra votimi. Rasti i gazetarit Enriko Gaba, tĂ« cilit iu kĂ«rkua tĂ« mos filmonte âmĂ« shumĂ« se 15 minutaâ nĂ« njĂ« qendĂ«r votimi ishte rasti mĂ« konkret.
Pati edhe presione tĂ« drejtpĂ«rdrejta ndaj reporterĂ«ve. Armando Rabi u kĂ«rcĂ«nua nga njĂ« 26-vjeçar me pretendimin se âpo e filmonte pa lejeâ. Â
Monitorimet treguan për vijim të praktikës së kasetave: ku partitë u dërgojnë mediave pamje dhe kronika të gatshme, teksa ekranet u dominuan nga aktorët e mëdhenj politikë teksa u lanë hapësira minimale për zëra alternativë.
Raporti i OSBE-ODIHR evidentoi censurë dhe trajtim të pabarabartë të partive politike në media.
Një vit që testoi kufijtë e lirisë mediatike
NĂ« maj, ShqipĂ«ria u rendit nĂ« vendin e 80-tĂ« nĂ« Indeksin e LirisĂ« sĂ« Shtypit tĂ« âReporterĂ«ve pa Kufijâ (RSF), duke shĂ«nuar pĂ«rmirĂ«sim krahasuar me vitin paraardhĂ«s.
Megjithatë, raporti theksoi probleme të thella: ndikim politik mbi median, kuadri ligjor i dobët, rregullatorë të politizuar dhe konflikte interesi mes biznesit dhe pushtetit.
Shumica e mediave private mbeten të përqendruara në pak duar me lidhje politike, sidomos në sektorë si ndërtimi. Ndërsa shumë platforma online operojnë pa modele të qëndrueshme financimi dhe transparence.
Ndërkohë, një sinjal pozitiv erdhi nga Kushtetuesja, e cila në rastin e gazetarit Elton Qyno kundër SPAK-ut, mbrojti të drejtën e tij për ruajtjen e burimeve, duke krijuar precedent të rëndësishëm për gazetarinë hulumtuese.
Ndërkohë, në terren, presionet vazhduan. Gazetarë u përballën me sulme verbale, denigrim dhe kërcënime.
Pseudonimi i pĂ«rdorur nĂ« kallĂ«zimin ndaj kryebashkiakut Erion Veliaj â Nesti Angoni â kthyer nĂ« disa profile Facebook-u, sulmoi gazetaren Glidona Daci, me njĂ« gjuhĂ« denigruese dhe shantazhuese.
Refuzimi agresiv i pĂ«r tâu shprehur nĂ« njĂ« lidhje tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« nga figura tĂ« PartisĂ« Demokratike nĂ« njĂ« protestĂ« nxitĂ«n qasje kĂ«rcĂ«nuese tĂ« turmĂ«s ndaj gazetares Sara Demushi.
Në fund të vitit, mesazhe kërcënuese iu drejtuan gazetarit Osman Stafa, i cili ka raportuar vazhdimisht për kushtet në Spitalin Onkologjik. Një profil anonim në Instagram i bënte thirrje që mos të shfaqej më në spital, përndryshe do të kishte pasoja për jetën.
Rastet në fjalë treguan se rreziku për gazetarët mbetet real dhe i pranishëm, pavarësisht përmirësimeve në klasifikimet ndërkombëtare si ato të RSF-së.
Prej së dielës banorët e Vlorës janë në protestë për mungesën e ujit të pijshëm. Qyteti hyri të hënën në ditën e katërt pa furnizim, për shkak të një problemi teknik.
TĂ« hĂ«nĂ«n dhjetĂ«ra qytetarĂ« u grumbulluan para bashkisĂ«, ku hodhĂ«n vezĂ« dhe letra higjienike, teksa njĂ« mbrĂ«mje mĂ« parĂ« ata mĂ«synĂ« teatrin âPetro Markoâ duke prishur eventin e fundvitit qĂ« organizohej nga bashkia.
Revolta erdhi si përgjigje ndaj mungesës së përgjegjësisë dhe rrugëzgjidhjes. Nën zhurmën e bidonëve, ata kërkuan zgjidhje urgjente dhe paralajmëruan rrezik shëndetësor nga mungesa e higjienës.
Uji u ndërpre në qytetin e Vlorës pas një defekti në linjën kryesore të furnizimit. Defekti ndodhi në tubacionin e gjerë, 1 metër, që furnizon depot. Linja ishte investuar në vitet 2009-2010.
Ekipet e Ujësjellës-Kanalizimeve punuan në terren për rregullimin e avarisë, por si duket problemi ishte më serioz se sa u pandeh në fillim duke kërkuar më shumë kohë.
Gjatë punës për rregullimin e avarisë Burimi: Ujësjellës Kanalizime Vlorë
Edhe kryebashkiakja Brunilda Mersini ishte nĂ« vendin ku po kryheshin punimet. Ajo e quajti situatĂ«n âfatkeqĂ«si natyroreâ dhe shmangu debatin pĂ«r pĂ«rgjegjĂ«sitĂ«, megjithĂ«se pĂ«rmendi faktin se ujĂ«sjellĂ«si prej dy vitesh administrohet nga qeveria dhe jo bashkia.
Sipas Mersinit, testet e fundit dhanë rezultat pozitiv. Zona e Lungomares pritet të furnizohet me presion minimal. Ndërkohë zgjidhja për furnizimin në qytet është dhënë me 15 autobote ujë, ku përparësi u është dhënë institucioneve.
Ndarja e përgjegjësive administrative për shërbimet kryesore të qytetit, mes qeverisë qendrore dhe asaj vendore, kanë qenë problem i vazhdueshëm në Vlorë.
Në vitin 2024, kriza e mbetjeve, zjarri në fushën e depozitimit dhe përmbytjet rritën pakënaqësinë publike dhe paraprinë dorëheqjen e kryebashkiakut Ermal Dredha.
Ndërkohë, furnizimi me ujë mbetet premtim i përsëritur politik prej vitit 2013.
Kryeministri Edi Rama premtoi asokohe furnizim 24 orĂ« si âshenjĂ« qytetĂ«rimiâ. NĂ« 2021, ai garantoi 100% furnizim nĂ« mandatin e tretĂ«.
Në vitin 2025, gjatë një diskutimi online, Rama relativizoi problemin duke kujtuar se as komunizmi nuk kishte pasur ujë 24 orë. Kështu, premtimet ndryshojnë, por realiteti mbetet i njëjtë për qytetarët.
Sipas raportit vjetor 2024 të Entit Rregullator të Ujit, furnizimi mbulon 77.2% të popullsisë. Rritja është vetëm 1.9% krahasuar me vitin 2023.
Raporti thekson ndikimin e kompanive më të mëdha të ujësjellësit, mes tyre Tirana, Durrësi dhe Vlora. Megjithatë, statistikat mbeten larg premtimit për furnizim të qëndrueshëm 24 orë.
Kriza në Vlorë ekspozoi kështu brishtësinë e menaxhimit të sistemit të ujësjellësave dhe mungesën e përgjegjësive të qarta. Ndërsa qytetarët kërkojnë jo vetëm zgjidhje emergjente, por transparencë dhe plan afatgjatë për një shërbim bazë.
Shfrytëzimi i burimeve ujore për prodhim energjie elektrike ka qenë një nga të paktat politika të pandryshuara gjatë dekadës së fundit në Shqipëri.
Premtimet për të frenuar ndërtimin e hidrocentraleve, sidomos në zonat e mbrojtura, janë kaluar me një valë kontratash, projektesh të zvarritura dhe përplasjesh me komunitetet.
Citizens sjell një hartë të plotë të shpërndarjes së hidrocentraleve që u ndërtuan në 15 vitet e fundit.
Kush fiton dhe kush humbet nga ndërtimi i tyre? Përvoja tregon se komunitetet përreth digave nuk fitojnë gjë, përkundrazi.
Qeveritë ndërrohen, hidrocentralet vazhdojnë
Ndërsa qeveria e Kryeministrit Edi Rama, në pushtet prej vitit 2013, vazhdon ta paraqesë zhvillimin e hidrocentraleve si politikë të qëndrueshme energjitike, bilanci real mbetet i paqartë.
Pasi mori pushtetin, Rama e konsideroi âkorrupsion shkatĂ«rrimtarâ prirjen e qeverisĂ« sĂ« shkuar tĂ« drejtuar nga Sali Berisha (2005-2013) pĂ«r dhĂ«nien e lejeve tĂ« hidrocentraleve nĂ« zonat e mbrojtura.Â
Ai tha se nĂ« kĂ«to zona ishin dhĂ«nĂ« 113 leje, prej tĂ« cilave theksoi se 55 ânuk kanĂ« pĂ«r tĂ« filluar punĂ«â si zotim i tij se âpolitika me hidrocentraletâ do tĂ« ndryshonte.
Enti Rregullator i Energjisë (ERE) raportonte asokohe se vendi kishte 80 hidrocentrale private (2013) me kapacitet të përgjithshëm rreth 240 megavat (MW).
Pas kësaj, qeveria Rama shqyrtoi 103 kontrata koncesionare në një proces të gjatë, pas së cilit në vitin 2019 deklaroi anulimin e 27 prej tyre, që parashikonin ndërtimin e 80 HEC-eve.
Në këtë periudhë (2019) ERE raportonte për shumfishim të hidrocentraleve private: 197 me fuqi 827 MW.
Qeveria doli me gjykimin e përgjithshëm se hidrocentralet e vegjël ishin të padobishëm në aspektin energjetik dhe të dëmshëm në raport me mjedisin dhe komunitetet.
Makineritë të bllokuara në anën e lumit të Lusës, Kurdari/Citizens.al
âNuk do ketĂ« mĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, leje pĂ«r asnjĂ« HEC nĂ«n 2 MW dhe nuk do lejohet mĂ« kurrĂ« qĂ« nĂ« emĂ«r tĂ« prodhimit tĂ« energjisĂ« tĂ« preken zona me rĂ«ndĂ«si nga pikĂ«pamja natyrore dhe turistike, apo komunitete, duke arritur deri nĂ« pikĂ«n qĂ« tubat e HEC-it tĂ« futen nĂ« burimin e ujit,âu zotua Rama asokohe.
Por koha tregoi se ky zotim nuk u mbajt. Qeveria vijoi të jepte leje për HEC-et e vogla, madje ajo ndërhyri edhe në ligjin e zonave të mbrotjura duke i tkurrur edhe territoret e parqeve kombëtare në favor të dhënies së burimeve ujore për HEC-e.
Rastet konkrete janĂ« HEC-et nĂ« Zall-Gjoçaj apo dhe nĂ« Kurdari ku âHEC Domaâ po ndĂ«rtohet pavarĂ«sisht kontestimeve tĂ« komunitetit dhe faktit se ka njĂ« kapacitet prej mĂ« pak se 2 MW.
Një rritje me 41 HEC-e (17.2%) krahasuar me vitin 2019 kur qeveria u zotua për qasje të kontrolluar, 158 HEC-e (66.3%) prej vitit 2013 kur socialistët morën pushtetin.
Më shumë se gjysma e këtyre impianteve (58%; 138 HEC-e) prodhojnë energji minimale (me kapacitete 2 ose më pak se 2 MW), dhe janë ndërtuar pavarësisht dëmeve ndaj mjedisit, burimeve ujore dhe komuniteteve.
Rrjeti i hidrocentraleve në Shqipëri
Në 15 vitet e fundit, ndërtimi i hidrocentraleve në Shqipëri është shtrirë në gjithë territorin. Kjo ka prekur shumicën e bashkive duke krijuar një rrjet të dendur tubash dhe digash në rrjedhat e lumenjve kryesorë të vendit.
Sipas të dhënave të siguruara nga Citizens.al nga 61 bashkitë e vendit, gjatë kësaj periudhe u vunë në punë 211 hidrocentrale, ndërkohë 24 të tjerë janë në proces ndërtimi.
Ky zgjerim ka ndodhur përmes kontratave të lidhura në periudha të ndryshme, shpesh edhe një dekadë më parë, që vijojnë të mbahen aktive pavarësisht zvarritjeve, proceseve gjyqësore apo kundërshtimit nga komunitetet lokale.
Ndërkohë, shpërndarja e hidrocentraleve nuk është e njëtrajtshme.
Bashki si Librazhdi (21), Dibra (19), Korça (15), Maliqi (15), Skrapari (13), Mirdita (12) dhe Klosi (12) përqendrojnë numrin më të lartë të hidrocentraleve në funksion, ndërsa në disa prej tyre vijojnë projekte të reja, shpesh të shoqëruara me protesta dhe konflikte ligjore.
Ndryshe, 30 bashki të tjera nuk kanë pasur zhvillime hidrocentralesh gjatë kësaj periudhe kryesisht për shkak të mungesës së burimeve ujore të qëndrueshme, duke nxjerrë në pah varësinë e modelit energjetik nga lumenjtë malorë.
Shtrirja e hidrocentraleve në Shqipëri/Citizens.al
Megjithatë në zona të ndryshme si Kukësi (13), Fushë-Arrëzi (10), Mati (8) dhe Tepelena (5) janë raportuar për projekte në proces. Shumica e këtyre projekteve janë kontestuar, veçanërisht në bashkinë Tepelenë, ku prej vitit 2017 ka nisur njëproces gjyqësor kundër ndërtimit të një HEC-i në lumin e Nivicës.
Të dhënat që ofrojnë autoritetet publike janë shpesh kontradiktore, megjithatë, ato tregojnë se qasja për ndërtimin e hidrocentraleve mbetet e pandryshuar që prej vitit 2010 dhe se ndërtimi i HEC-eve ka vijuar edhe pas premtimeve për ndalimin e lejeve të reja ndërsa roli i bashkive mbetet kryesisht administrativ, pa ndikim të drejtpërdrejtë në vendimmarrjen.
AgjencisĂ« KombĂ«tare tĂ« Burimeve Natyrore (AKBN), tha pĂ«r Citizens.al se aktualisht janĂ« mbi 150 projekte HEC-esh nĂ« procedura pĂ«r âplotĂ«sim dokumentacioniâ apo âmarrje lejeshâ. Kjo agjenci, nĂ« kĂ«tĂ« pikĂ«, mban tĂ« arkivuar si projekte nĂ« proces edhe rastet e rrĂ«zuara me vendime gjykatash apo vendosjes sĂ« lumenjve nĂ« zona tĂ« mbrojtura, si pĂ«r shembull: Kalivaçi, Shushica dhe Poçemi.
Në mungesë të një vlerësimi të plotë kombëtar për ndikimin mjedisor dhe social të këtij modeli zhvillimi, rrjeti i hidrocentraleve është konsoliduar tashmë si një realitet i pakthyeshëm, duke u shoqëruar me pikëpyetje mbi qëndrueshmërinë afatgjatë të burimeve ujore dhe marrëdhënien mes investimeve private, komuniteteve lokale dhe interesit publik.
Kaçinari: âUji nĂ« tubaâ dhe njĂ« komunitet nĂ« revoltĂ«
NĂ« Kaçinar tĂ« MirditĂ«s, tensioni i mbledhur ndĂ«r vite shpĂ«rtheu nĂ« fundin e muajit mars nĂ« njĂ« protestĂ« tĂ« mirĂ«filltĂ«. Qindra banorĂ« nga fshatrat pĂ«rreth, por dhe diaspora u mblodhĂ«n pĂ«r tĂ« kundĂ«rshtuar ndĂ«rtimin e katĂ«r hidrocentraleve tĂ« koncesionarit âShpĂ«rdhaza-Energjiâ.
Komuniteti i Mirditës në protestë kundër HEC-eve/Citizens.al
Banorët e konsiderojnë cenim kryesor për jetën e tyre futjen në tuba e disa prej përrenjve malorë, të cilët historikisht janë përdorur nga fshatrat.
Rruga e vështirë drejt Qafës së Vorres, rreth 40 minuta larg nga Rrësheni, ku u zhvillua protesta, tregonte njëkohësisht degradimin e territorit dhe tensionin e autoriteteve: postblloqe policore, kontrolle makinash dhe prezencë e pajustifikuar efektivësh.
âKĂ«tu kĂ«tĂ« popull e kanĂ« grabitur,â pĂ«rshkroi revoltĂ«n Arben Gega, njĂ« prej protestuesve, âpor kur sâna ka bĂ«rĂ« turku tĂ« ikim, kĂ«ta jo se jo, nuk do tâia arrijnĂ«!â.
Gjok Beqiri, nga fshati Simon, tregoi se projekti prek shtatë fshatra me mbi 3,000 familje.
Kabina e rojeve dhe kamerat e sigurisë të vendosura përreth kantierit kishin krijuar një ambient të denjë për zonë ushtarake, ndërsa banorët, në mungesë informacioni dhe të vënë përballë faktit të kryer, ngritën dyshimet se dokumentacioni i kompanisë nuk është i rregullt.
Këtë shqetësim ndanë për Citizens.al disa prej tyre, të cilët thanë se nuk ishin njoftuar kurrë për dëgjesa publike, pavarësisht pretendimeve të kompanisë.
NĂ« muajin prill, makineritĂ« e kompanisĂ« âShpĂ«rdhaza-Energjiâ hynĂ« nĂ« pyllin aty pranĂ«, njĂ« zonĂ« me njĂ« peizazh tĂ« larmishĂ«m buzĂ« rrugĂ«s, pĂ«r tĂ« cilĂ«n banorĂ«t druajnĂ« se mund tĂ« vuajĂ« pasoja nga hidrocentralet.
Pasi konstatuan pemët e para të rrëzuara nga punimet ata organizuan protesta të tjera, një prej së cilës edhe në Tiranë, para ministrisë së Infrastrukturës.
Kryetari i fshatit Simon, Gjergj Deda, ngriti dyshimet se punimet po kryheshin pa lejet e nevojshme âsepse kĂ«rkonin dhe shoqĂ«roheshin nga policia çdo ditĂ«â.
PĂ«r komunitetin, uji Ă«shtĂ« thelbi i jetesĂ«s: mullinjtĂ«, tokat dhe historinĂ« e tyre. âVllaut sâia fal, jo mĂ« tĂ« huajit,â kanĂ« theksuar disa prej tyre.
Ndaj ata i janĂ« drejtuar drejtĂ«sisĂ«. NĂ« shtator, Gjykata e LezhĂ«s vendosi tâia kalojĂ« çështjen StrukturĂ«s sĂ« Posaçme Anti-Korrupsion (SPAK) duke shpallur moskompetencĂ«.
Komuniteti i Mirditës në protestë kundër HEC-eve/Citizens.al
NdĂ«rsa nĂ« 16 dhjetor, Gjykata e Posaçme KundĂ«r Korrupsionit dhe Krimit tĂ« Organizuar (GJKKO) vendosi tâia delegojĂ« çështjen GjykatĂ«s sĂ« LartĂ«, e cila do tĂ« pĂ«rcaktojĂ« gjykatĂ«n kompetente pĂ«r shqyrtimin e kallĂ«zimit tĂ« bĂ«rĂ« nga 13 banorĂ« tĂ« Kaçinarit, kallĂ«zim i kryer prej 25 nĂ«ntor-it 2019.
Kurdaria: NjĂ« verĂ« e nxehtĂ« kundĂ«r HEC-it âDomaâ
NĂ« Kurdari tĂ« Matit, vera shĂ«noi nisjen e punimeve pĂ«r HEC-in âDomaâ, njĂ« projekt i âGlobal Interprise Groupâ qĂ« pritet tĂ« shfrytĂ«zojĂ« lumin e LusĂ«s dhe tĂ« hapĂ« njĂ« trase tĂ« re rruge prej 4.4 km.
Për banorët, ky projekt vjen në një kohë kur ata vuajnë për ujë, pavarësisht investimeve në ujësjellës.
Erind Saliaj, administrator i NjĂ«sisĂ« Administrative Suç, shpjegoi pĂ«r Citizens.al se pesĂ« fshatrat e zonĂ«s â Kurdari, SkĂ«nderaj, Kurqelaj, Suç dhe Kujtim â nuk kanĂ« furnizim tĂ« rregullt dhe se ndĂ«rtimi i njĂ« hidrocentrali Ă«shtĂ« âabsurdâ nĂ« kĂ«to kushte.
Tregues për situatën ishte gjendja në kafenenë më popullore të fshatit, e cila shërbente vetëm ujë të ambalazhuar, teksa çezma e oborrit të saj ishte tharë.
Procesi i dëgjesave publike ka qenë pika kryesore e tensioneve në këtë çështje, e cila është shoqëruar me protesta dhe përplasje me kompaninë.
Një ekskavator dhe furgon me gomë të çarë qëndronin të braktisur në fund të trasesë së hapur si dëshmi e përplasjeve. Ato ruheshin nga një kamerë, e cila për ironi furnizohej me panel diellor.
Sipas banorëve, dëgjesa e parë, e vitit 2018, tregoi se shumica ishin kundër hidrocentraleve, por ndryshe, në procesverbal u paraqit si shprehje dakordësie.
Rexhep Kuleni, një nga zërat më të fortë të komunitetit, tha se ky veprim përbën shkelje penale, për të cilën duhet gjetur përgjegjësia.
Ai kujton dëgjesën e dytë të mbajtur në vitin 2020, kur rreth 500 banorë u mblodhën dhe kërkuan që përfaqësuesi i kompanisë që interesohej për hidrocentralin të largohej.
Komuniteti i Kurdarisë në protestë kundër HEC-eve/Citizens.al
Por pavarësisht kundërshtive dhe premtimeve se nuk do të rikthehej në zonë, koncesionari u shfaq sërish, duke marrë firma në mënyrë të veçuar, pa pjesëmarrje lajmëruar të komunitetit apo autoriteteve.
âMarrin ca firma nĂ« mĂ«nyrĂ« abuzive, ku njĂ« pjesĂ« e madhe nuk e dinĂ« çfarĂ« kanĂ« firmosur,â tha Kuleni, sipas sĂ« cilit nĂ« kĂ«to dĂ«gjesa nuk ka pasur pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« bashkisĂ«.
Banorët thonë se mungon transparenca, të dhënat, dhe mbi të gjitha mungon uji. Për ta, hidrocentrali është kërcënim ekzistencial dhe social, jo një projekt energjetik.
Zona, e njohur dhe si âhambari i Matitâ pĂ«r prodhimet bujqĂ«sore Ă«shtĂ« zotuar se nuk do ta lĂ«rĂ« projektin e hidrocentralit qĂ« tĂ« zbatohet duke vijuar ndalimin e makinerive tâi bashkohen kantierit.
âNuk do ta lĂ«mĂ«, me firma tĂ« vjedhura, me firma tĂ« blera, populli nuk pranon,â theksoi Enver Dava, tokat e tĂ« cilit bien krah trasesĂ« sĂ« hidrocentralit.
Më 22 tetor 2025, duke marrë parasysh tensionin mes banorëve dhe përfaqësuesve të firmës ndërtuese të hidrocentralit një grup pune nga AKBN-ja mbërriti në terren.
Në procesverbalin e mbajtur u konstatua hapje e trasesë për të pasur akses për punimet për hidrocentralin.
âNĂ« momentin e monitorimit shoqĂ«ria nuk po arrinte dot tĂ« kryente punimet ndĂ«rtimoreâ, thuhet nĂ« procesverbalin e mbajtur nga grupi i punĂ«s sĂ« AKBN-sĂ«.
Paralelisht, banorët e kanë adresuar kundërshtinë e tyre edhe në rrugë gjyqësore. Në tetor, Gjykata Administrative e Shkallës së Parë nuk i ndali punimet, ndërsa deri në një vendim në themel të çështjes, por pavarësisht kësaj banorët mbeten me shpresë për një vendim të drejtë.
Zall-Gjoçaj: HEC-et u ndërtuan, por beteja kundër tyre vazhdon
NĂ« Zall-Gjoçaj, hidrocentralet âSekĂ«â dhe âZaisâ morĂ«n formĂ« mes polemikave, por qĂ«ndresa e komunitetit atje vijon prej mĂ« shumĂ« se shtatĂ« vitesh.
Reportazhet e emisionit âOpinionâ nga Blendi Fevziu dhe portali Lexo.al nga Flogert Muça, promovuan me kĂ«rshĂ«ri gjatĂ« muajve shtator-tetor investimet nĂ« hidrocentralet e Zall-Gjoçajt.
Materialet u pĂ«rpoqĂ«n tâi jepnin njĂ« dimension tjetĂ«r investimit privat tĂ« sipĂ«rmarrĂ«sit italian Fabio Scuero. Sipas tyre tre HEC-et e ngritura nĂ« basenin e UrakĂ«s me kapacitet 30 MĂ, janĂ« shoqĂ«ruar me investime pĂ«r njĂ« rrjet ujĂ«sjellĂ«si pĂ«r 17 fshatra dhe rreth 90 km rrugĂ«.
Por reportazhet ngjallën zemëratën e banorëve të Zall-Gjoçajt, të cilët prej vitit 2018 kanë protestuar kundër HEC-eve.
NĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t aktivistĂ«t e cilĂ«suan atĂ« reklamĂ« duke kujtuar se Zall-Gjoçaj Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« simbol rezistence pikĂ«risht sepse HEC-et u ndĂ«rtuan brenda Parkut KombĂ«tar âLurĂ«-Mali i DejĂ«sâ, njĂ« zonĂ« e mbrojtur qĂ« u tkurr me njĂ« vendim tĂ« qeverisĂ« nĂ« vitin 2022 pĂ«r tâi hapur rrugĂ« projektit tĂ« HEC-it âZaisâ.
Prej vitesh, banorë si Abdi Toçi, Dhimitër Koleci dhe Adem Gjokolaj kanë protestuar, kallëzuar zyrtarë publikë dhe kanë çuar çështjen e Zall-Gjoçajt në disa procese gjyqësore.
Në tetor, Gjykata Administrative e Apelit la në fuqi vendimin që legjitimonte ndërtimin e HEC-eve, duke rrëzuar padinë për shfuqizimin e kontratave dhe akteve administrative.
Avokati i tyre, Franc Terihati, tha për Citizens.al se çështja do të shkojë në Gjykatën e Lartë, ndërsa Koleci tha se një padi tjetër po hetohet nga SPAK, dhe një padi penale mbetet e hapur për dëmet e shkaktuara gjatë punimeve, nga prishja e kanalit të ujit e deri te hedhja e inertëve në varreza.
Ndërkohë, kompania ka paditur vetë aktivistë e banorë për shpifje, gjë që komuniteti e sheh si formë presioni për të heshtur rezistencën.
Solidariteti i aktivistëve për tre banorët e paditur nga Seka Hydropower/Citizens.al
Në terren, pasojat sipas banorëve janë të prekshme: uji është i gjithi në tuba, burimet e fshatit janë shteruar dhe lumi nuk ka më prurjen e mëparshme. Banorët thonë se gjatë verës nuk kishin ujë as për të fikur zjarret, ndërsa bagëtia dhe bletët kanë pësuar dëme të pakthyeshme.
Për Zall-Gjoçajn, beteja nuk ka të bëjë vetëm me një projekt energjetik, por me të drejtën për të ekzistuar brenda peizazhit të tyre.
Edhe pse hidrocentralet u ndërtuan, çështjet ligjore, pasojat mjedisore dhe mosbesimi ndaj institucioneve vazhdojnë ta mbajnë fshatin në një konflikt të hapur me modelin kombëtar të zhvillimit hidroenergjetik.
Lufaj njësoj si Zall-Gjoçajt përballë thatësirës
NĂ« Lufaj tĂ« MirditĂ«s, banorĂ«t pĂ«rballen me tĂ« njĂ«jtin model tĂ« ndĂ«rtimit tĂ« hidrocentraleve â devijim burimesh ujore pa transparencĂ« dhe pa dĂ«gjesa me komunitetin.
NĂ« korrik ata protestuan kundĂ«r kompanisĂ« âSeka HydropoĂ«erâ, me pretendimin se ajo nuk respektonte kontratĂ«n e shfrytĂ«zimit tĂ« burimeve ujore tĂ« zonĂ«s duke mos lĂ«shuar rrjedhĂ« pĂ«r nevojat e tyre.
Zona me një peizazh të mrekullueshëm, nuk ndihmohej aspak nga rruga, e cila ishte në gjendje të amortizuar. Devijimi i prurjeve kishte ulur ndjeshëm burimet duke detyruar disa familje të merrnin ujë gjetkë me mjete të improvizuara.
Banorët thanë për Citizens.al se ata kishin qenë kundër ndërtimit të HEC-ve që para vitit 2017, por që zëri i tyre nuk ishte dëgjuar.
âAs nuk na ka pyetur njeri, as nuk kemi qenĂ« dakord,â tha Agron Kaçarri, banor.
Lufaj e lidh drejtpërdrejt fatin e saj me Zall-Gjoçajt, ku hidrocentralet u ndërtuan brenda Parkut Kombëtar të Lurës dhe Malit të Dejës, duke sjellë konflikt të gjatë me komunitetin, ndërhyrje policore dhe pasoja të pakthyera në ekosistem.
âEnergji e gjelbĂ«râ me kosto tĂ« errĂ«t
Modeli i hidrocentraleve nĂ« ShqipĂ«ri Ă«shtĂ« shitur si ânjĂ« model i gjelbĂ«râ, por nĂ« realitet ka sjellĂ« dĂ«me tĂ« pakthyeshme ekologjike dhe ekonomike nĂ« nivele lokale, por edhe kombĂ«tare.
Biologu Olsi Nika, i cili drejton organizatĂ«n mjedisore âEco Albaniaâ, thekson pĂ«r Citizens.al se shumĂ« projekte hidroenergjetike janĂ« miratuar mbi leje tĂ« diskutueshme dhe pa analiza tĂ« plota tĂ« ndikimit, duke krijuar njĂ« zinxhir pasojash qĂ« shkon nga shpyllĂ«zimi te shkatĂ«rrimi i habitateve ujore.
Sipas tij, devijimi i ujĂ«rave, rezervuarĂ«t e mĂ«dhenj, ndotja, ndryshimi i temperaturĂ«s dhe oksigjenit kanĂ« çuar nĂ« humbje speciesh, eutrofikim dhe homogjenizim tĂ« biodiversitetit â njĂ« proces qĂ« shumĂ« zona nuk e rikuperojnĂ« kurrĂ«.
Rast konkret përmendet trofta apo dhe peshq të tjerë migratorë, të cilët nuk arrijnë zonat e shumimit për shkak të devijimeve të lumit apo dhe vetë impianteve hidroenergjetike.
Studimi për Zall-Gjoçajn i biologut Melitjan Nezaj nga Qendra për Ruajtjen dhe Mbrojtjen e Mjedisit Natyror në Shqipëri (PPNEA) e konkretizon problemin.
Paraqitje grafike e botimit shkencor për Zall-Gjoçajn/Citizens.al
Me lënien e një sasie minimale të ujit ekologjik, shtrati i lumit thahet pak qindra metra larg veprave të marrjes.
âNĂ« shtratin tashmĂ« pa ujĂ« kanĂ« nisur tĂ« shfaqen bimĂ« tĂ« mjediseve tĂ« thata, njĂ« shenjĂ« e qartĂ« e mungesĂ«s afatgjatĂ« tĂ« ujit,â thekson Nezaj.
Kjo ka zhdukur faunën nënujore, ka degraduar bimësinë dhe ka goditur bujqësinë e banorëve, të cilët varen nga uji për prodhim dhe blegtori.
Ndërtimet kanë lënë pas inertë, kanale të dëmtuara dhe masa rehabilituese të dështuara, shpesh me bimësi jovendase dhe vendkalime peshqish që nuk funksionojnë.
Të dy ekspertët vlerësojnë se këto dëme nuk janë thjesht teknike, por strukturore: një model zhvillimi që shpërfill ligjin dhe zonat e mbrojtura, mungesën e konsultimeve, ndikimet afatgjata dhe transparencën.
âShumĂ« komunitete,â thekson Nika, âmĂ«suan pĂ«r projektet e HEC-eve vetĂ«m kur kishin nisur punimetâ.
Konfliktet për ujërat janë bërë tipike nga Rapuni te Kaçinari, Kurdaria, Zall-Gjoçaj e Lufaj duke treguar se përfitimet i shkojnë pak aktorëve, ndërsa kostoja bie mbi komunitete dhe ekosisteme të cenueshme.
Ata qĂ« fitojnĂ« nga ky model mbeten disa kompani, disa prej tĂ« cilave me kapitale tĂ« huaja. NdĂ«rsa komunitetet humbasin tĂ« tjera burime dhe mundĂ«si zhvillimi duke pasur njĂ« arsye mĂ« shumĂ« pĂ«r tâu larguar.
Në plan më të gjerë, ekspertët argumentojnë se hidrocentralet e vogla me fuqi të ulët kanë efikasitet të diskutueshëm dhe shpesh gjurmë të larta karboni, përfshirë prodhimin e metanit nga rezervuarët.
PĂ«r biologun Nika, energjia hidroelektrike nĂ« ShqipĂ«ri duhet parĂ« si âme karbon tĂ« ulĂ«t, por me ndikim tĂ« lartĂ«â, ndĂ«rsa zhvillimi i qĂ«ndrueshĂ«m kĂ«rkon orientim te burimet qĂ« nuk fragmentojnĂ« lumenjtĂ«: kryesisht energjia diellore dhe ajo e erĂ«s.
Gjykata e LezhĂ«s pushoi padinĂ« e kompanisĂ« âShpĂ«rdhaza-Energjiâ ndaj dy banorĂ«ve tĂ« zonĂ«s sĂ« Kaçinarit nĂ« MirditĂ«, tĂ« cilĂ«t qenĂ« akuzuar pĂ«r shpifje dhe prishje imazhi. Vendimi mbyll njĂ« proces tĂ« konsideruar gjerĂ«sisht nga grupet kundĂ«r hidrocentraleve si pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« heshtur rezistencĂ«n e komuniteteve.
Padia ishte ngritur ndaj Gjergj DedĂ«s, kryeplak i fshatit Simon, dhe Gjon Ndojt, pas deklaratave kundĂ«r ngritjes sĂ« katĂ«r hidrocentraleve nga âShpĂ«rdhaza-Energjiâ nĂ« fshatrat e MirditĂ«s.
Padia qe depozituar më 17 mars dhe lidhej me qëndrimet e shprehura nga dy banorët në një mbledhje të Këshillit Bashkiak të Mirditës, që ishte mbajtur tre javë më përpara, më 24 shkurt.
âKam thĂ«nĂ« sâkanĂ« dokumente, sâkanĂ« leje mjedisore, ujore,â tha Deda pĂ«r Citizens.al, sipas sĂ« cilit kompania ka vepruar nĂ« kundĂ«rshtim me ligjin.
Sipas avokatit të banorëve, Marash Logu, kompania i cilësoi deklaratat si të pavërteta dhe cenuese për reputacionin e saj.
Mirëpo, pas rreth nëntë muajsh, gjykata ka vendosur ta pushojë çështjen. Shkak është bërë mosparaqitja e vazhdueshme e përfaqësuesve ligjorë të kompanisë. Si rrjedhojë procesi nuk avancoi kurrë në shqyrtim themelor.
Paditë SLAPP si mënyra për të heshtur banorët
PaditĂ« e tilla, tĂ« cilat synojnĂ« kryesisht frikĂ«simin dhe stepjen e zĂ«rave kundĂ«rshtues, njihen shkurtimisht si âSLAPPâ.
Rasti i Kaçinarit nuk Ă«shtĂ« i izoluar. NĂ« tetor 2025, banorĂ«t e Zall Gjoçajt qĂ« prej vitesh protestojnĂ« kundĂ«r hidrocentraleve nĂ« atĂ« zonĂ« u gjendĂ«n tĂ« paditur pĂ«r shpifje dhe fyerje nga kompania âSeka Hydropowerâ.
Kompania pretendon se tre banorĂ«t e paditur gjatĂ« organizimit tĂ« njĂ« proteste nĂ« Lufaj tĂ« MirditĂ«s nĂ« korrik 2025, i kanĂ« dĂ«mtuar figurĂ«n, pĂ«rmes komunikimit qĂ« kanĂ« pasur pĂ«r mediat. ĂĂ«shtja vijon tĂ« trajtohet nga gjykata e LezhĂ«s.
Organizata dhe juristë vërejnë se paditë SLAPP po përdoren shpesh nga kompani private për të intimiduar komunitetet që kundërshtojnë projekte me ndikim mjedisor.
Këto padi nuk synojnë domosdoshmërisht suksese ligjore, por lodhjen psikologjike dhe financiare të aktivistëve, përmes proceseve të gjata gjyqësore.
Diana Malaj, juriste dhe përfaqësuese e grupit ATA, i cili ka mbështetur vazhdimisht komunitetet në kundërshtimin e projekteve të HEC-eve, theksoi për Citizens.al se pasojat janë të thella dhe afatgjata.
âMund tĂ« shoqĂ«rohet mĂ« demotivim tĂ« aktivistĂ«ve, stres e depresion, [âŠ] me njĂ« presion tĂ« jashtĂ«m e periferik, qĂ« mund tâu vijĂ« nga persona tĂ« tjerĂ« tĂ« rrethit tĂ« tyre familjar apo miqĂ«sor,â analizon Malaj.
âMundet tâi rĂ«ndojĂ« shpirtĂ«risht fakti qĂ« bĂ«hen pjesĂ« e njĂ« procesi penal, pra ndihen tĂ« kriminalizuarâ, vijoi ajo.
Në Shqipëri nuk ekziston ende një kuadër i posaçëm ligjor kundër padive SLAPP. Megjithatë, sipas Malajt, janë planifikuar ndryshime deri në verën e vitit 2027, përfshirë transpozimin e Direktivës Anti-SLAPP të Bashkimit Evropian.
Ndërkohë, Kushtetuta garanton lirinë e shprehjes dhe të drejtën e protestës, të cilat shpesh sprovohen përmes këtyre padive.
Por, sipas Malajt, efektet e padive SLAPP mund të jenë edhe të kundërta.
âAto mund tĂ« riaktivizojnĂ« solidaritetin dhe tĂ« forcojnĂ« kĂ«mbĂ«nguljen pĂ«r tĂ« protestuar e folur publikisht,â tha ajo teksa nĂ«nvizoi se kĂ«to efekte shpesh anashkalohen nga paditĂ«sit.
BanorĂ«t e Kaçinarit kundĂ«rshtojnĂ« projektin e katĂ«r hidrocentraleve tĂ« âShpĂ«rdhaza-Energjiâ qĂ« prej vitit 2019. Ata pretendojnĂ« mungesĂ« konsultimi publik, shkelje ligjore dhe falsifikim tĂ« firmave tĂ« banorĂ«ve.
Protestat janë zhvilluar në bjeshkë, para Ministrisë së Infrastrukturës, por edhe para Gjykatës së Lezhës.
Shqetësimi kryesor mbetet devijimi i burimeve ujore dhe dëmet mjedisore, që sipas banorëve mund të jenë të pakthyeshme nëse punimet vijojnë.
Qytetarë dhe mbështetës të Lëvizjes Bashkë protestuan sërish të enjten para Kuvendit. Ndryshe nga një javë më parë, ku protesta u përqendrua te buxheti, kësaj here thirrja kryesore ishte kundër korrupsionit dhe keqqeverisjes.
Në fokus ishte kërkesa për heqjen e imunitetit të zëvendës kryeministres, njëherësh ministre e Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku.
Protestuesit shprehĂ«n nevojĂ«n pĂ«r tâu organizuar nĂ« vazhdimĂ«si nĂ« pĂ«rpjekjet pĂ«r tĂ« kĂ«rkuar drejtĂ«si dhe luftĂ« ndaj korrupsionit. NĂ« kĂ«tĂ« kontekst ata pĂ«rmendĂ«n edhe rastet e dyshuara pĂ«r abuzime me tenderĂ«t e AgjencisĂ« KombĂ«tare tĂ« ShoqĂ«risĂ« sĂ« Informacionit (AKSHI) duke theksuar se korrupsioni tashmĂ« ka kapur qeverinĂ« dhe shumicĂ«n e institucioneve tĂ« vendit.
Deputeti i Lëvizjes Bashkë, Redi Muçi, tha se vjedhja është bërë normale për qytetarët. Sipas tij, korrupsioni është përsëritur për vite me radhë pa pasoja dhe tanimë qytetarëve nuk u bën përshtypje.
Duke iu drejtuar banorëve të Astirit, Muçi foli për mungesën e shkollave publike. Ai tha se fondet e dyshuara të abuzuara do të mjaftonin për ndërtimin e dhjetë shkollave të reja.
Muçi përmendi edhe situatën e pensionistëve dhe shëndetësinë. Ai e krahasoi shumën e përfolur në media si të vjedhur gjatë aferave të dyshuara korruptive të zëvendëskryeministres me gjysmën e fondit vjetor për bonusin e pensionistëve.
âPĂ«r tĂ« gjithĂ« ju pensionistĂ«, qĂ« bonusin e fundvitit pĂ«r herĂ« tĂ« fundit e morĂ«t pĂ«r kĂ«tĂ« vit, kujtohuni se ato 50 milionĂ« euro qĂ« hĂ«ngri Belinda dhe Edi Rama janĂ« sa gjysma e parave qĂ« shpenzohen nĂ« vit pĂ«r bonusin e 700 mijĂ« pensionistĂ«veâ, tha Muçi.
Aktivisti Klodi Leka denoncoi pabarazinë para ligjit. Sipas tij, qytetarët ndëshkohen për shkelje të vogla, ndërsa zyrtarët e korruptuar mbrohen nga imuniteti dhe përkrahja politike.
Për këtë ai paralelizoi me faktin se qytetarët e thjeshtë janë ndëshkuar për vepra të rëndomta si ndërtimi i një muri pa leje, apo rilidhja e energjisë elektrike, ndërsa pushtetarët nuk dënohen pavarësisht rasteve korruptive.
âNĂ« ShqipĂ«ri nĂ«se ti vjedh qindra, miliona euro, nĂ«se vjedh popullin mĂ« tĂ« varfĂ«r nĂ« EvropĂ«, ti jo vetĂ«m nuk shkon nĂ« burg, por edhe mbrohesh nga numri njĂ« i pushtetitâ, tha Leka, duke e cilĂ«suar kĂ«tĂ« si shenjĂ« tĂ« kapjes sĂ« shtetit.
Pedagogu Jani Marka, njëherësh anëtar i Lëvizjes, renditi pasojat e qeverisjes së Ramës në jetën publike. Ai përmendi betonizimin, kanabizimin e vendit, pastrimin e parave dhe shkatërrimin e industrive vendase.
Sipas Markës, ndryshimet ligjore janë përdorur për manipulim zgjedhor dhe këto ndërhyrje kanë shërbyer më pas për të zgjatur pushtetin.
âEdi Rama ka ndryshuar KushtetutĂ«n, Kodin Zgjedhor sa herĂ« i ka dashur qejfi, vetĂ«m pĂ«r tĂ« vjedhur dhe pĂ«r tĂ« manipuluar vullnetin e popullit pĂ«r mĂ« shumĂ« mandate dhe pĂ«r mĂ« shumĂ« vjedhjeâ, theksoi Marka.
Kreu i Lëvizjes Bashkë, Arlind Qori, bëri një retrospektivë të qeverisjes së Kryeministrit Edi Rama teksa theksoi se, sipas tij, në këto 13 vite është bërë gjithçka për të varfëruar qytetarët dhe për të pasuruar pushtetarët.
Qori përmendi fondet e BE-së për bujqësinë dhe shpopullimin masiv. Sipas tij, rreth 700 mijë shqiptarë janë larguar nga vendi.
âKanĂ« pĂ«rzĂ«nĂ« nga vendi ynĂ« tĂ« paktĂ«n 700 mijĂ« shqiptarĂ«. KanĂ« poshtĂ«ruar pensionistĂ«tâ, theksoi mes tĂ« tjerash Qori.
Përfaqësues të tjerë të Lëvizjes Bashkë theksuan se Balluku nuk ka vepruar pa dijeninë apo miratimin e Ramës si Kryeministër. Ata e akuzuan atë për mbrojtje politike.
âRama po pĂ«rpiqet tĂ« shpĂ«tojĂ« veten pĂ«rmes Ballukut,â deklaroi Emiljando Kita, i cili e pĂ«rshkroi situatĂ«n nĂ« krizĂ« besimi ndaj drejtĂ«sisĂ«.
Protestuesit kërkuan njëzëri që Rama dhe Balluku të mbajnë përgjegjësi penale për çështjet e ngritura. Ata shprehën mbështetje për institucionet e drejtësisë në hetimet e nisura.
Një javë më parë, Lëvizja Bashkë protestoi kundër ndarjes së buxhetit për vitin 2026. Sipas tyre, buxheti nuk u përgjigjet nevojave reale të qytetarëve duke cilësuar ndarjen kryesore për koncesionet si tregues të qartë se ku shkojnë paratë.
Mësues dhe punonjës të sistemit arsimor protestuan mesditën e së enjtes para Kuvendit. Ata drejtuan dy kërkesa kryesore: rikthimin e pagës së 13-të dhe ndalimin e diferencimin në rroga mes arsimtarëve që janë diplomuar para dhe pas sistemit të Bolonjës.
Në qershor të vitit 2024, Ministria e Arsimit miratoi rritjen e pagave për mësuesit, mesatarisht 18 mijë lekë të reja në muaj. Por kjo rritje nuk ka prekur mësuesit që janë diplomuar para sistemit të Bolonjës, duke pasur një diferencë prej 5 mijë lekësh në pagë.
Alma Lama, nga Sindikata e Bashkuar e Arsimit Shqiptar sqaron se kjo prek rreth 12 mijë mësues.
âNe Sindikata e bashkuar e Arsimit Shqiptar jemi sot pĂ«rpara parlamentit tĂ« ShqipĂ«risĂ«, me qĂ«llim qĂ« ti kĂ«rkojmĂ« deputetĂ«ve tĂ« çdo krahu politik tĂ« mbĂ«shtesĂ« mĂ«suesit. Numri i mĂ«suesve tĂ« prekur nga diplomat Ă«shtĂ« mbi 11 mijĂ« dhe ndjeshmĂ«ria duhet tĂ« ishte edhe mĂ« e madheâ, u shpreh Alma Lama para mĂ«suesve tĂ« mbledhur para Kuvendit.
Sindikata ka ndërmarrë një nismë për ndryshime ligjore me qëllim që ti jepet fund këtij diferencimi të arsimtarëve, e mbështetur nga deputetja e Partisë Demokratike, Ina Zhupa.
âNĂ« nenin 124, pas pikĂ«s 4, tĂ« shtohet pika 4.1, me pĂ«rmbajtje si mĂ« poshtĂ«: personat e diplomuar me programe studimi tĂ« pĂ«rfunduara, para pĂ«rshtatjes sĂ« tyre sipas parimit tĂ« procesit tĂ« BolonjĂ«s, tĂ« trajtohen nga ana administrative dhe financiare sipas nivelit diplomĂ«s qĂ« kanĂ« pasur pĂ«rpara hyrjes nĂ« fuqi tĂ« kĂ«tij ligjiâ, theksoi Alma Lama, duke nĂ«nvizuar se kjo pĂ«rfshin diplomat e programve 3-vjeçare dhe diplomat master profesional.
Një nga mësueset e pranishme në protestë u shpreh se janë etiketuar si të pashkollë, duke qenë të diferencuar nga mësuesit e sapo diplomuar së fundmi. Deputetja Ina Zhupa deklaroi para mësuesve se njohja e diplomës para sistemit të Bolonjës është një padrejtësi e bërë nga ish-ministrja Manastirliu.
âPĂ«r tĂ« kursyer me demek lekĂ« nĂ« buxhetin e shtetit, ato para qĂ« kursehen nga ju, harxhohen pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« 10 metra rrugĂ«â, deklaroi deputetja Zhupa.
Ndërsa për kërkesën për pagë të 13-të ajo u shpreh se është një e drejtë që buron edhe nga kontrata kolektive.
âJu nuk merrni asnjĂ« mbĂ«shtetje nga shteti, kur gjithĂ« sistemi SMIP dhe gjithçka tjetĂ«r e bĂ«ni pa asnjĂ« para, me bĂ«ni me internetin tuaj, e bĂ«ni nĂ« kohĂ«n tuaj, e bĂ«ni me buxhetin tuaj. Ndaj paga e 13-tĂ« do tĂ« ishte minimumi pĂ«r juâ, u shpreh mĂ« tej deputetja Ina Zhupa.
Të njëjtin mendim ndau edhe deputetja Erisa Xhixho.
âNĂ« qoftĂ« se do ta kisha njĂ« vendimmarrje, pagĂ«n e mĂ«suesit do ta vija pas pagĂ«s sĂ« presidentit nĂ« hierarkinĂ« e pagave, sepse domosdoshmĂ«ria pĂ«r tĂ« pasur njĂ« sistem arsimor cilĂ«sor Ă«shtĂ« jetike. Ta çojmĂ« buxhetin e arsimit 5% dhe ti japim pagĂ«n e merituar, dinjitetin e merituar mĂ«suesveâ, pĂ«rfundoi ajo.
Mësuesit e pranishëm në protestë u shprehën se bëhet fjalë për dinjitetin e tyre dhe se ndjehen të nëpërkëmbur.
âMe paga 700-800 mijĂ« lekĂ«she do tĂ« hyjmĂ« nĂ« bashkimin Evropian? VetĂ« e kanĂ« deklaruar qĂ« minimumi i pagĂ«s sĂ« shtresĂ«s sĂ« mesme duhet tĂ« jetĂ« 1 milion e gjysmĂ« (tĂ« vjetra). E kemi gjysmĂ« pĂ«r gjysmĂ«â, u shpreh Marina Llozhi, mĂ«suese prej 40 vitesh nĂ« arsimin shqiptar.
Ajo tha për Citizens.al se rritja e pagës, e kryer një vit më parë nuk justifikon ngarkesën që mësuesit kanë.
âNe punojmĂ« me pĂ«rkushtim, i jemi pĂ«rgjigjur tĂ« gjitha kĂ«rkesave tĂ« MinistrisĂ« sĂ« Arsimit, jo Zoom-it, jo SMIP-it, jo digjitalizimit, jo tabelave tĂ« âsmartlabâ dhe tĂ« gjitha kĂ«to nĂ« shumicĂ«n e rasteve me paratĂ« e mĂ«suesitâ, u shpreh Marina Llozhi.
Sipas saj, çdo gjë është mundësuar nga ajo personalisht për të siguruar një orë mësimore digjitale.
âUnĂ« personalisht kam laptop personal, kam video projektor personal, kam bokse personale, qĂ« realizoj digjitalizimin qĂ« kĂ«rkon Ministria e Arsimit, ndĂ«rkohĂ« qĂ« si do ta bĂ«j digjitalizimin, kur nuk Ă«shtĂ« rritur buxheti pĂ«r arsiminâ, shtoi mĂ« tej mĂ«suese Marina.
Në tjetër mësues pjesëmarrës në protestë, tregon se ngarkesa është shtuar jashtëzakonisht.
âMĂ«suesit duhet tĂ« bĂ«jnĂ« shumĂ« role dhe nĂ« mĂ«nyrĂ«n mĂ« tĂ« pĂ«rkryer tĂ« mundshme. NĂ« njĂ« moment qĂ« çedon, flaket tej. NjĂ« nga pikat kryesore Ă«shtĂ« shpĂ«rblimi. Deri nĂ« vitin 2012-2013 ka ekzistuar, por pastaj u hoq. PunĂ«n e bĂ«jmĂ« me pĂ«rkushtim, por vlerĂ«simi Ă«shtĂ« i ulĂ«tâ, u shpreh ai.
Ndërsa shtoi më tej se edhe pse misioni i mësuesit është të përgatisë nxënësit nga ana intelektuale, tanimë kjo gjë po kalon në plan të dytë.
âNdĂ«rkohĂ« po kalojmĂ« nĂ« planet kryesore tĂ« edukimit apo mĂ« keq akoma, tĂ« policit. Po menaxhojmĂ« situata qĂ« duhet tĂ« menaxhohen tjetĂ«rkundâ, pĂ«rfundoi ai.
NĂ« ligjin 80/2015, âPĂ«r arsimin e lartĂ«â pĂ«rcaktohet se diplomat e programeve tĂ« studimit qĂ« kanĂ« zgjatur 3 vite (6 semestra), janĂ« ekuivalente me diplomat âBachelorâ.
NdĂ«rsa diplomat e programeve tĂ« studimit, qĂ« kanĂ« zgjatur sĂ« paku 4 vite akademike (8 semestra) janĂ« ekuivalente me diplomat âMaster i shkencaveâ.
Pas gjashtĂ« vitesh sorollatje institucionale, çështja e banorĂ«ve tĂ« Kaçinarit nĂ« MirditĂ«, tĂ« cilĂ«t kundĂ«rshtojnĂ« ndĂ«rtimin e katĂ«r hidrocentraleve nga kompania âShpĂ«rdhaza Energjiâ, do tâi kalojĂ« GjykatĂ«s sĂ« LartĂ«.
Vendimi pritet të përcaktojë nëse rasti i tyre do të gjykohet nga Gjykata e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (GJKKO) apo nga Gjykata e Lezhës.
Vendimi i GJKKO-së dhe përplasja e kompetencave
GJKKO vendosi tĂ« martĂ«n tâia delegojĂ« çështjen GjykatĂ«s sĂ« LartĂ«, e cila do tĂ« pĂ«rcaktojĂ« gjykatĂ«n kompetente pĂ«r shqyrtimin e kallĂ«zimit tĂ« bĂ«rĂ« nga 13 banorĂ« tĂ« Kaçinarit, njĂ« kallĂ«zim qĂ« mban datĂ«n 25 nĂ«ntor 2019.
Kallëzimi i tyre përfshin pretendime për shkelje në dhënien e koncesionit për ndërtimin e hidrocentraleve.
Sipas avokatit të banorëve, Marash Logu, ai përfshin edhe ish-kryetarin e bashkisë Mirditë, Ndrec Dedaj. Për këtë arsye, rasti duhej të hetohej nga Struktura e Posaçme Anti-Korrupsion (SPAK) dhe të gjykohet nga gjykatat e posaçme.
âAkuzat penale ndaj ish-kryetarit tĂ« bashkisĂ« nuk mund tĂ« hetohen nga Prokuroria e LezhĂ«s dhe pĂ«r rrjedhojĂ« tĂ« gjykohen nga Gjykata e LezhĂ«s,â theksoi avokati Logu duke cituar KushtetutĂ«n dhe Kodin e ProcedurĂ«s Penale.
Endje prej vitit 2019
Avokati Logu shpjegoi për Citizens.al se kallëzimi i banorëve u depozitua fillimisht në atë që asaj kohe njihej si Prokuroria e Krimeve të Rënda. Por ajo shpalli moskompetencë dhe e dërgoi çështjen në prokurorinë e Lezhës.
Në vitin 2020, prokuroria e Lezhës ia përcolli sërish çështjen SPAK-ut, një prokurori e re e posaçme, e cila sapo ishte formuar. SPAK-u e ktheu dosjen mbrapsht, duke vijuar ping-pongun institucional.
NĂ« vitin 2021, Prokuroria e LezhĂ«s kĂ«rkoi pushimin e çështjes, duke pretenduar se ânuk ka shkeljeâ. Por Logu tregoi se Gjykata e LezhĂ«s dhe ajo e Apelit ShkodĂ«r vendosĂ«n kundĂ«r.
âProkuroria duhej tĂ« kryente hetime tĂ« tjera pĂ«r shkak se ekzistonin dyshime se mund tĂ« kishte shkelje nga disa persona tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« procedurat e koncesionit,â tha avokati Logu.
Gjykata e Lezhës i dha prokurorisë 90 ditë kohë për hetimet shtesë. Por sipas avokatit Logu, këto hetime zgjatën katër vite, në kundërshtim me vendimet gjyqësore.
NĂ« vitin 2025, prokuroria e LezhĂ«s paraqiti sĂ«rish kĂ«rkesĂ« pĂ«r pushimin e çështjes dhe nĂ« kĂ«tĂ« pieriudhĂ« gjykata vendosi tâia pĂ«rcillte dosjen GJKKO-sĂ« pĂ«r kompetencĂ«.
Kjo e fundit, me vendimin e sotĂ«m, ia kalon pĂ«r qartĂ«si vendimmarrjeje GjykatĂ«s sĂ« LartĂ«, e cila sipas avokatit Logu, pritet tĂ« marrĂ« tĂ« paktĂ«n tre muaj pĂ«r tâu shprehur.
âĂĂ«shtja mĂ« pas ose do tâi kthehet GJKKO-sĂ«, ose GjykatĂ«s sĂ« LezhĂ«sâ, u shpreh avokati Logu, ndĂ«rsa shtoi se cilado gjykatĂ« ta shqyrtojĂ« çështjen, do tĂ« marrĂ« edhe ajo kohĂ«n e saj duke nĂ«nkuptuar kĂ«tu kohĂ« shtesĂ« pĂ«r drejtĂ«sinĂ«.
Beteja e banorëve të Kaçinarit për ujin
BanorĂ«t e Kaçinarit e kanĂ« kundĂ«rshtuar projektin koncesionar tĂ« katĂ«r hidrocentraleve tĂ« kompanisĂ« âShpĂ«rdhaza Energjiâ qĂ« nĂ« vitin 2019. Ata pretendojnĂ« shkelje tĂ« rĂ«nda ligjore, pĂ«rfshirĂ« mungesĂ«n e konsultimit publik dhe falsifikimin e firmave.
Prej asaj kohe, ata kanë zhvilluar protesta dhe beteja ligjore për ndalimin e projektit.
Në muajt mars, prill, maj dhe korrik 2025, protestat u zhvendosën në bjeshkë, më pas para ministrisë së Infrastrukturës dhe më tej para gjykatës së Lezhës ku u kërkua ndalimi i punimeve.
Shqetësimi kryesor lidhet me dëmet mjedisore dhe devijimin e burimeve ujore, që sipas banorëve mund të jenë të parikuperueshme nëse punimet nuk ndalen në kohë.
Sipas avokatit Logu kompania ka vijuar punimet, pavarësisht se lejet e ndërtimit, mjedisit dhe shfrytëzimit të ujërave kanë tejkaluar afatet ligjore.
Rikthimi në detyrë i ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku u prit me reagime të forta nga Lëvizja Bashkë, e cila e ka konsideruar simbol të pandëshkueshmërisë në nivelet e larta të pushtetit.
âBalluku nĂ« burg!â ishte parulla qĂ« LĂ«vizja BashkĂ« shkroi nĂ« muret dhe derĂ«n kryesore tĂ« ministrisĂ« paraditen e sĂ« hĂ«nĂ«s, teksa bĂ«nĂ« thirrje pĂ«r njĂ« protestĂ« tĂ« pĂ«rgjithshme para Kuvendit tĂ« enjten.
Sipas Lëvizjes, rikthimi i Ballukut në detyrë përbën fyerje për qytetarët e ndershëm dhe minon besimin publik te drejtësia dhe institucionet shtetërore.
Parullat u fshinë menjëherë nga administrata e ministrisë, pa asnjë reagim zyrtar mbi aktin protestues.
Gjykata Kushtetuese vendosi të premten rikthimin në detyrë të Belinda Ballukut, të cilën Prokuroria e Posaçme e akuzon për abuzime me tenderët e disa prej veprave më të rëndësishme infrastrukturore në vend.
Vendimi erdhi pas shqyrtimit të ankimimit të Kryeministrit Edi Rama kundër një vendimi të mëparshëm të Gjykatës së Posaçme, e cila e kishte pezulluar nga angazhimi në qeveri.
Deputeti i LĂ«vizjes BashkĂ«, Redi Muçi, e cilĂ«soi aksionin e sĂ« hĂ«nĂ«s simbolik dhe shprehje tĂ« indinjatĂ«s qytetare ndaj sipas tij, njĂ« ârealiteti institucional tĂ« deformuarâ.
Ai theksoi se Balluku administron një pjesë të konsiderueshme të buxhetit të shtetit. Ndërkohë, SPAK ka ngritur akuza për abuzime me tenderë, me një dëm të pretenduar prej 50 milionë eurosh.
Muçi krahasoi rastin me situatën e kryetarit të Bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj, i cili ndodhet në paraburgim. Sipas tij, kjo krijon standarde të dyfishta në trajtimin e pushtetit.
âNga njĂ«ra anĂ« kemi ministren qĂ« mban nĂ« dorĂ« pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« buxhetit tĂ« shtetit, ndaj sĂ« cilĂ«s ka akuza tĂ« rĂ«nda pĂ«r abuzime nĂ« tenderĂ«,â tha Muçi, ndĂ«rsa nga ana tjetĂ«r âkemi njĂ« kryetar bashkie qĂ« ndodhet nĂ« paraburgim dhe qĂ« pretendon qĂ« kĂ«shilli bashkiak tâi marrĂ« mendimin nga qelia pĂ«r miratimin e buxhetit tĂ« bashkisĂ«â.
Lëvizja ka paralajmëruar një protestë tjetër ditën e enjte, në orën 18:00, para Kuvendit. Kërkesat përfshijnë dorëheqjen e Kryeministrit dhe mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme.
Më herët, lëvizja protestoi kundër buxhetit të vitit 2026, duke e cilësuar atë të pabarabartë dhe përjashtues për shtresat më të varfra të shoqërisë.
Login
