BQK me parashikim të zymtë për ekonominë e Kosovës: Rritja bie në 3.5%, inflacioni arrin në 6.7%
Rritja ekonomike e Kosovës pritet të ngadalësohet sivjet, ndërsa inflacioni të shënojë rritje të ndjeshme. Banka Qendrore në raportin e saj vjetor, parashikon rritje ekonomike prej 3.5 për qind dhe inflacion mesatar prej 6.7 për qind. Sipas raportit, ekonomia do të vazhdojë të mbështetet kryesisht nga konsumi dhe eksportet.
Banka Qendrore ka paralajmëruar ngadalësim të rritjes ekonomike të Kosovës për sivjet, dhe rritje të inflacionit. Këtë e ka theksuar në raportin për 2025-tën, të cilin e ka miratuar Bordi i BQK-së të hënën, ndërsa më pas ai i është dorëzuar Kuvendit.
Sipas dokumentit, ekonomia e Kosovës ka vazhduar të rritet gjatë vitit 2025, por me një ritëm më të ngadalësuar krahasuar me periudhën paraprake.
âSipas vlerĂ«simeve tremujore tĂ« AgjencisĂ« sĂ« Statistikave tĂ« KosovĂ«s (ASK), BPV (Bruto Produktit Vendor v.j.) reale shĂ«noi rritje prej 3.6 pĂ«r qind gjatĂ« 2025-tĂ«s. NdonĂ«se rritja ishte pozitive, ajo reflekton moderim tĂ« aktivitetit ekonomik, ndikuar nga zhvillimet nĂ« sektorin e jashtĂ«m, pĂ«rkatĂ«sisht nga kontributi negativ i importit tĂ« mallrave dhe shĂ«rbimeve. NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, konsumi, investimet dhe eksporti i shĂ«rbimeve vazhduan tĂ« mbĂ«shtesin rritjen ekonomikeâ, thuhet nĂ« raportin, tĂ« cilin guvernatori Ahmet Ismaili ia ka dorĂ«zuar kryeparlamentares Albulena Haxhiu, e cila Ă«shtĂ« edhe ushtruese e detyrĂ«s sĂ« presidentes.
Në të theksohet se konsumi, si komponenta kryesore e kërkesës së brendshme, kontribuoi me 3.9 pikë përqindje në rritjen reale të BPV-së, krahasuar me 4.8 pikë përqindje në vitin 2024. Bazuar në raport, rritja e konsumit rezulton të jetë mbështetur nga rritja e burimeve kryesore të financimit si dhe ngadalësimi i rritjes së çmimeve.
âInvestimet kontribuuan me 2.9 pikĂ« pĂ«rqindje nĂ« rritjen reale tĂ« BPV-sĂ«, krahasuar me 2.1 pikĂ« pĂ«rqindje nĂ« vitin 2024, kryesisht si rezultat i rritjes sĂ« investimeve publikeâ, thuhet nĂ« raport.
Sa i përket sektorit të jashtëm, BQK-ja ka theksuar se eksportet neto ndikuan negativisht në rritjen ekonomike me -3.1 pikë përqindje.
âEksporti i mallrave dhe shĂ«rbimeve kontribuoi pozitivisht me 3.2 pikĂ« pĂ«rqindje, ndĂ«rsa importi pati ndikim negativ prej 6.4 pikĂ« pĂ«rqindje. Rritja e deficitit tregtar ishte rezultat i rritjes sĂ« importit tĂ« mallrave dhe shĂ«rbimeve pĂ«r 8.8 pĂ«r qindâ, thuhet nĂ« raport. âImporti i mallrave shĂ«noi rritje reale pĂ«r 10.4 pĂ«r qind, ndĂ«rsa importi i shĂ«rbimeve shĂ«noi rritje tĂ« ngadalĂ«suar pĂ«r 3.0 pĂ«r qind, krahasuar me 15.9 pĂ«r qind nĂ« vitin 2024. NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, rritja e vizitave tĂ« diasporĂ«s nĂ« KosovĂ« rezultoi nĂ« rritje reale tĂ« eksportit tĂ« shĂ«rbimeve pĂ«r 11.5 pĂ«r qind. NdĂ«rkohĂ«, eksporti i mallrave shĂ«noi rĂ«nie reale prej 5.5 pĂ«r qindâ.
Për sivjet, BQK-ja ka paraparë rritje më të ulët sesa në 2025-tën.
âPĂ«r vitin 2026, projeksionet e BQK-sŃ sugjerojnĂ« se aktiviteti ekonomik do tĂ« shĂ«nojĂ« rritje prej 3.5 pŃr qind. Rritja pritet tĂ« mbĂ«shtetet kryesisht nga kĂ«rkesa e brendshme, pĂ«rkatĂ«sisht nga konsumi dhe eksportet, ndĂ«rsa sfidat nĂ« tregtinĂ« ndĂ«rkombĂ«tare dhe pasiguritĂ« globale mund tĂ« kenĂ« ndikim tĂ« vazhdueshĂ«m negativ nĂ« ritmin e rritjes ekonomike. FaktorĂ«t qĂ« pritet tĂ« ndikojnĂ« nĂ« kĂ«tĂ« rritje janĂ« tĂ« ardhurat nga diaspora dhe stabilizimi i çmimeve nĂ« tregjet ndĂ«rkombĂ«tare, qĂ« mund tĂ« ndikojnĂ« nĂ« rritjen e besimit tĂ« konsumatorĂ«ve dhe investitorĂ«ve. KĂ«rkesa e brendshme pritet tĂ« kontribuoj me 3.0 pikĂ« pĂ«rqindje nĂ« rritjen e BPV-sĂ«. Konsumi privat pritet tĂ« kontribuoj me 3.3 pikĂ« pĂ«rqindje, i mbĂ«shtetur nga rritja e remitencave, kompensimi i punĂ«torĂ«ve dhe kredive personaleâ, thuhet nĂ« raport. âInvestimet pritet tĂ« kontribuojnĂ« negativisht me 1.0 pikĂ« pĂ«rqindje. Eksporti i mallrave dhe shĂ«rbimeve pritet tĂ« ndikojĂ« pozitivisht me 2.9 pikĂ« pĂ«rqindje, veçanĂ«risht si rezultat i rritjes sĂ« shpenzimeve tĂ« diasporĂ«s, ndĂ«rsa importi i mallrave dhe shĂ«rbimeve pritet tĂ« kontribuojĂ« negativisht me 1.5 pikĂ« pĂ«rqindje, duke bĂ«rĂ« qĂ« eksportet neto tĂ« kenĂ« kontribut pozitiv prej 1.4 pikĂ« pĂ«rqindje nĂ« rritjen ekonomikeâ.
Në raportin e BQK-së thuhet se perspektiva ekonomike mbetet e ekspozuar ndaj rreziqeve dhe pasigurive që mund të ndikojnë negativisht në aktivitetin ekonomik. Në të theksohet se tensionet gjeopolitike mund të ndikojnë në çmimet e energjisë dhe zinxhirët e furnizimit, me efekte të mundshme negative në tregti dhe investime. Po ashtu, thuhet se ngadalësimi i mundshëm i aktivitetit ekonomik në BE paraqet faktor pasigurie për rritjen ekonomike të Kosovës, duke marrë parasysh lidhjet e ngushta tregtare dhe financiare.
Dokumenti flet edhe për rajonin. Në vendet e Ballkanit Perëndimor, rritja ekonomike në vitin 2025 vlerësohet të ketë qenë mesatarisht rreth 2.9 për qind, duke shënuar ngadalësim krahasuar me 3.7 për qind në vitin 2024, sipas vlerësimit të FMN-së. Megjithatë zhvillimet brenda rajonit nuk ishin të njëtrajtshme.
âNĂ« KosovĂ«, rritja mĂ« e ngadalĂ«suar e konsumit privat si dhe pĂ«rkeqĂ«simi i eksporteve neto ndikuan nĂ« ritmin e rritjes. NĂ« ShqipĂ«ri, dobĂ«simi i kĂ«rkesĂ«s sĂ« jashtme, kryesisht si pasojĂ« e rimĂ«kĂ«mbjes mĂ« tĂ« ngadaltĂ« nĂ« vendet partnere tregtare, veçanĂ«risht nĂ« Itali, si dhe vlerĂ«simi i lekut qĂ« ka rritur kostot e prodhimit duke ulur konkurrueshmĂ«rinĂ« e eksporteve, sĂ« bashku me ngadalĂ«simin e konsumit familjar, ndikuan nĂ« ritĂ«m mĂ« tĂ« ngadalĂ«suar tĂ« rritjes ekonomikeâ, thuhet nĂ« dokument.
Përpos ngadalësimit të rritjes ekonomike, parashihet edhe rritje çmimesh.
Në raport evidentohet e dhëna se gjatë vitit 2025, dinamika e çmimeve në Kosovë u karakterizua me rikthim të presioneve inflacioniste, pas shkallës relativisht të ulët të inflacionit në vitin 2024, kur ishte 1.6 për qind.
âInflacioni vjetor ndoqi njĂ« trajektore rritĂ«se pĂ«rgjatĂ« vitit, duke arritur nĂ« 3.9 pĂ«r qind mesatarisht, sipas ASK-sĂ«. PĂ«rshpejtimi i inflacionit u nxit kryesisht nga rritja e çmimeve tĂ« ushqimit dhe pijeve joalkoolike, tĂ« cilat shĂ«nuan rritje mesatare prej 7.6 pĂ«r qind (1.4 pĂ«r qind nĂ« vitin 2024). Presione inflacioniste shtesĂ« u gjeneruan nga rritja e çmimeve tĂ« energjisĂ« elektrike dhe shĂ«rbimeve, si dhe nga rĂ«nia mĂ« e ngadalshme e çmimeve tĂ« naftĂ«s krahasuar me vitin paraprak. NdĂ«rkohĂ«, çmimet e mallrave tĂ« tjera mbetĂ«n relativisht tĂ« qĂ«ndrueshmeâ, thuhet nĂ« raport. âZhvillimet nĂ« tregun vendor tĂ« ushqimit pasqyruan si luhatjet nĂ« tregjet ndĂ«rkombĂ«tare, veçanĂ«risht pĂ«r çmimet e mishit dhe kafesĂ«, ashtu edhe rritjen e presioneve tĂ« brendshme inflacioniste. Konkretisht, kostoja e inputeve bujqĂ«sore u rrit pĂ«r 1.7 pĂ«r qind, ndĂ«rsa çmimet e prodhimeve bujqĂ«sore shĂ«nuan rritje prej 5.3 pĂ«r qind nĂ« vitin 2025, duke intensifikuar presionet inflacioniste nĂ« segmentin e ushqimitâ, thuhet nĂ« raport.
Në dokument thuhet se rritja e çmimeve të energjisë elektrike kontribuoi pozitivisht me 0.1 pikë përqindjeje në inflacion në vitin 2025, krahasuar me një kontribut negativ prej -0.1 pikë përqindjeje në vitin paraprak.
Në raport theksohet se përshpejtimi i inflacionit të përgjithshëm nuk u reflektua në inflacionin bazë, i cili u ngadalësua në 1.9 për qind në vitin 2025, kundrejt 2.6 për qind në vitin 2024.
âKy zhvillim pasqyron strukturĂ«n e indeksit tĂ« çmimeve, pasi inflacioni i pĂ«rgjithshĂ«m u diktua kryesisht nga çmimet e ushqimit dhe energjisĂ«, ndĂ«rsa çmimet e mallrave dhe shĂ«rbimeve tĂ« tjera shĂ«nuan rritje mĂ« tĂ« kufizuar, duke kontribuar nĂ« ngadalĂ«simin e inflacionit bazĂ«â, thuhet nĂ« raportin e BQK-sĂ«. âVarĂ«sia e ekonomisĂ« sĂ« KosovĂ«s nga importi i mallrave ushqimore dhe energjetike, si dhe pesha e lartĂ« e kĂ«tyre mallrave nĂ« shportĂ«n e konsumit, ndikojnĂ« qĂ« norma e inflacionit nĂ« KosovĂ« tĂ« pĂ«rcaktohet nĂ« masĂ« tĂ« madhe nga çmimet e mallrave tĂ« importuara. NĂ« vitin 2025, rreth 3.0 p.p. e inflacionit tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m ishte nga çmimet e importit, ndĂ«rsa 0.9 p.p. u gjenerua brenda venditâ.
BQK-ja ka paralajmëruar përkeqësim inflacioni.
âSipas projeksioneve tĂ« BQK-sĂ«, inflacioni gjatĂ« vitit 2026, pritet tĂ« arrijĂ« njĂ« mesatare vjetore prej rreth 6.7 pĂ«r qind, pĂ«rpara se tĂ« ngadalĂ«sohet gradualisht nĂ« 4.5 pĂ«r qind nĂ« vitin 2027, si rezultat i lehtĂ«simit tĂ« presioneve tĂ« jashtme. NjĂ« moderim i pjesshĂ«m i inflacionit mund tĂ« materializohet nĂ« gjysmĂ«n e dytĂ« tĂ« vitit 2026, i mbĂ«shtetur nga ngadalĂ«simi i inflacionit tĂ« ushqimit dhe efektet bazĂ« tĂ« favorshme nga tarifat e energjisĂ« elektrikeâ, thuhet nĂ« raport. âMegjithatĂ«, perspektiva mbetet e shoqĂ«ruar me pasiguri tĂ« konsiderueshme, tĂ« lidhura me zhvillimet nĂ« tregjet globale tĂ« energjisĂ«, tensionet gjeopolitike dhe mundĂ«sinĂ« e shpĂ«rndarjes sĂ« presioneve inflacioniste mbi çmimet e mallrave dhe shĂ«rbimeve tjeraâ.
Raporti flet edhe për sektorë të tjerë.
Sa i përket qarkullimit të ndërmarrjeve, sipas të dhënave të Administratës Tatimore (ATK), ka shënuar rritje prej 6.9 për qind në vitin 2025. Dy sektorët me peshën më të madhe në qarkullimin e ndërmarrjeve mbeten tregtia dhe industria përpunuese, të cilët përfaqësojnë 42.2 përkatësisht 10.5 për qind të qarkullimit të përgjithshëm.
âGjatĂ« vitit 2025, qarkullimi nĂ« kĂ«ta dy sektorĂ« ka shĂ«nuar rritje. NĂ« sektorin e tregtisĂ«, rritja mesatare ishte 5.9 pĂ«r qind, ndĂ«rsa nĂ« sektorin e industrisĂ« pĂ«rpunuese rritja ishte 9.1 pĂ«r qind. Sa i pĂ«rket regjistrimit tĂ« ndĂ«rmarrjeve, nĂ« vitin 2025 u regjistruan mĂ« shumĂ« ndĂ«rmarrje tĂ« reja dhe u mbyllĂ«n mĂ« pak ndĂ«rmarrje krahasuar me vitin 2024, duke treguar njĂ« pĂ«rmirĂ«sim tĂ« klimĂ«s sĂ« biznesit dhe stabilitet tĂ« sektorit privatâ, thuhet nĂ« raport. âNumri i ndĂ«rmarrjeve tĂ« reja tĂ« regjistruara ishte 13,123 sosh, qĂ« paraqet njĂ« rritje prej 8.9 pĂ«r qind krahasuar me vitin 2024, ndĂ«rsa u mbyllĂ«n 1,350 ndĂ«rmarrje, apo 17.5 pĂ«r qind mĂ« pak sesa nĂ« vitin 2024â.
Sektori i tregtisë vazhdon të kryesojë për nga numri i ndërmarrjeve të reja, duke përfaqësuar 23.8 për qind të gjithsej ndërmarrjeve të reja të regjistruara, ndjekur nga sektori i prodhimit me 11.0 për qind, sektori i ndërtimtarisë 10.7 për qind, aktiviteteve profesionale 10.4 për qind, hotelerisë 9.4 për qind, etj.
Në anën tjetër, sektori i vetëm me numrin më të vogël të ndërmarrjeve të regjistruara në krahasim me vitin 2024 ishte sektori i bujqësisë me 38 ndërmarrje më pak.
E, te pjesa që i referohet sektorit fiskal, në raport thuhet se gjatë vitit 2025, ky sektor u karakterizua me rritje të konsiderueshme të të hyrave dhe shpenzimeve buxhetore. Të hyrat buxhetore arritën në 3.3 miliardë euro, duke shënuar rritje vjetore prej 7.6 për qind.
âKjo rritje u mbĂ«shtet nga pĂ«rmirĂ«simi i procesit tĂ« mbledhjes sŃ tŃ hyrave dhe forcimi i luftĂ«s kundĂ«r evazionit tatimor. Si rezultat, deficiti primar buxhetor arriti nĂ« 0.3 pĂ«r qind tĂ« BPV-sĂ«.
TĂ« hyrat tatimore shĂ«nuan rritje pothuajse nĂ« tĂ« gjithĂ« komponentĂ«t. Rritja mĂ« e lartĂ« ŃshtŃ shĂ«nuar te tŃ hyrat tatimore indirekte, tŃ cilat arritĂ«n nĂ« 2.5 miliardĂ« euro, qĂ« pĂ«rbĂ«n rritje prej 8.4 pŃrqind krahasuar me vitin 2024. TŃ hyrat tatimore direkte shĂ«nuan rritje prej 8.1 pŃrqind, duke arritur nĂ« 559.3 milionĂ« euro.
NdĂ«rkohĂ«, tĂ« hyrat jo-tatimore shĂ«nuan rritje tĂ« lehtĂ« prej 0.5 pĂ«r qind, duke arritur nĂ« 339.6 milionĂ« euroâ, thuhet nĂ« raport. âShpenzimet buxhetore shĂ«nuan rritje prej 9.9 pĂ«r qind, duke arritur vlerĂ«n prej 3.4 miliardĂ« euro. Shpenzimet rrjedhĂ«se shĂ«nuan rritjen mĂ« tĂ« lartĂ«, prej 9.5 pĂ«r qind, duke arritur nĂ« 2.7 miliardĂ« euro.
Brenda kĂ«saj kategorie, shpenzimet pĂ«r paga shĂ«nuan rritje pĂ«r 7.9 pĂ«r qind, duke arritur vlerĂ«n prej 910.6 milionĂ« euro, ndĂ«rsa shpenzimet pĂ«r mallra dhe shĂ«rbime (pĂ«rfshirĂ« ato komunale) shĂ«nuan rritje pĂ«r 8.8 pĂ«r qind, duke arritur vlerĂ«n prej 502.4 milionĂ« euroâ.
Raporti flet edhe për sektorin e jashtëm. Në të theksohet se në vitin 2025, bilanci i pagesave u karakterizua nga thellimi i deficitit në llogarinë rrjedhëse, ndërkohë që llogaria financiare vijoi të reflektojë hyrje neto të kapitalit, duke mundësuar financimin e deficitit të jashtëm.
âLlogaria kapitale mbeti pozitive dhe shĂ«noi rritje tĂ« lehtĂ« krahasuar me vitin paraprak. Deficiti i llogarisĂ« rrjedhĂ«se arriti nĂ« 908.4 milionĂ« euro, duke shĂ«nuar rritje vjetore prej 4.1 pĂ«r qind. Zgjerimi i deficitit u pĂ«rcaktua kryesisht nga thellimi i deficitit tĂ« bilancit tregtar tĂ« mallrave dhe pjesĂ«risht nga rĂ«nia e bilancit pozitiv e tĂ« ardhurave parĂ«soreâ, thuhet nĂ« raport. âNĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, pĂ«rmirĂ«simi i bilancit tĂ« shĂ«rbimeve, si dhe i bilancit tĂ« tĂ« ardhurave dytĂ«sore, kontribuuan nĂ« zbutjen e pjesshme tĂ« kĂ«tij thellimiâ.
Në dokument evidentohet e dhëna se deficiti tregtar i mallrave ka shënuar rritje prej 12.5 për qind, duke arritur vlerën prej 6.1 miliardë euro. Eksporti i mallrave ka arritur në 942.1 milionë euro, duke shënuar rënie të lehtë prej 0.2 për qind kundrejt vitit paraprak.
âRĂ«nia u ndikua kryesisht nga metalet bazĂ«, tĂ« cilat shĂ«nuan rĂ«nie prej 7.9 pĂ«r qind dhe kontribuuan me -1.8 pikĂ« pĂ«rqindje nĂ« gjithsej eksportin, si rezultat i dobĂ«simit tĂ« kĂ«rkesĂ«s sĂ« jashtme dhe sfidave nĂ« prodhim.
Po ashtu, artikujt tjerĂ« tĂ« prodhuar shĂ«nuan rĂ«nie prej 6.1 pĂ«r qind, me kontribut negativ prej -0.7 pikĂ« pĂ«rqindje. NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, artikujt ushqimorĂ«, makineritĂ« (pĂ«rfshirĂ« pajisjet elektrike) dhe produktet bimore kontribuuan pozitivisht, duke zbutur pjesĂ«risht rĂ«nien e pĂ«rgjithshme tĂ« eksportitâ, thuhet nĂ« raport.
âNga kĂ«ndvĂ«shtrimi gjeografik, Ballkani PerĂ«ndimor mbetet destinacioni kryesor i eksporteve (me 45.8 pĂ«r qind), ku ShqipĂ«ria dhe Maqedonia e Veriut pĂ«rfaqĂ«sojnĂ« tregjet kryesore. Vendet e BE-sĂ« pĂ«rbĂ«jnĂ« 33.6 pĂ«r qind tĂ« eksportit tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m, me GjermaninĂ« si partnerin kryesor tregtarâ.
Ndërkaq, importi i mallrave ka arritur në 7.0 miliardë euro, duke shënuar rritje vjetore prej 10.6 për qind. Sipas raportit, rritja u mbështet nga kërkesa e brendshme, e reflektuar në rritjen e sasisë dhe peshës së mallrave të importuara, të cilat shënuan rritje për 13.1 respektivisht 8.2 për qind.
âStruktura e importeve mbeti kryesisht e pandryshuar, e dominuar nga produktet minerale, mjetet e transportit, makineritĂ« dhe artikujt ushqimorĂ«. Mallrat e ndĂ«rmjetme pĂ«rbĂ«nin 43.8 pĂ«r qind tĂ« gjithsej importeve, mallrat konsumuese 34.6 pĂ«r qind, ndĂ«rsa mallrat kapitale 11.2 pĂ«r qind, megjithĂ«se kĂ«to tĂ« fundit shĂ«nuan rritje vjetore prej 9.7 pĂ«r qind.
Sa i pĂ«rket strukturĂ«s gjeografike, 43.1 pĂ«r qind e importeve u realizuan nga vendet e BE-sĂ«, 13.7 pĂ«r qind nga vendet e rajonit, 13.3 pĂ«r qind nga Turqia dhe 13.1 pĂ«r qind nga Kinaâ, thuhet nĂ« raport.
Në anën tjetër, bilanci i shërbimeve ka arritur në 2.4 miliardë euro, duke shënuar rritje vjetore prej 32.2 për qind.
Raporti thekson se eksporti i shërbimeve shënoi rritje prej 27.9 për qind, duke arritur vlerën prej 4.3 miliardë euro, me kontributin kryesor nga shërbimet e udhëtimit, të cilat arritën në 3.2 miliardë euro (rritje prej 32.9 për qind), duke reflektuar shpenzimet e diasporës dhe rritjen e numrit të udhëtarëve dhe të fluturimeve krahasuar me vitin paraprak.
Po ashtu, shërbimet kompjuterike, informative dhe të telekomunikacionit shënuan rritje për 14.3 për qind, duke arritur vlerën 398.2 milionë euro. Raporti i BQK-së evidenton të dhënën se importi i shërbimeve shënoi rritje prej 22.9 për qind, me kontributin kryesor nga shërbimet e udhëtimit dhe transportit.
Â
Â
The post BQK me parashikim të zymtë për ekonominë e Kosovës: Rritja bie në 3.5%, inflacioni arrin në 6.7% appeared first on Revista Monitor.



