Login
Lista e Kryetares së Kuvendit
Nga Ardit Rada
TĂ« mĂ«rkurĂ«n pasdite, dy ditĂ« pasi Ratko MladiÄ u varros nĂ« Beograd, kryetarja e Kuvendit tĂ« SerbisĂ« publikoi njĂ« listĂ«. Ana BrnabiÄ e shkroi atĂ« nĂ« anglisht dhe ia drejtoi Bashkimit Europian.
âSerbia nuk kĂ«rkon trajtim tĂ« veçantĂ«. VetĂ«m trajtim tĂ« barabartĂ«â, shkroi ajo, duke renditur shtatĂ« raste nga rajoni qĂ«, sipas saj, nuk kishin shkaktuar njĂ« reagim nga Brukseli dhe Tirana ishte e para nĂ« listĂ«.
Sipas BrnabiÄ, mĂ« 17 tetor 2025, mijĂ«ra njerĂ«z u mblodhĂ«n nĂ« kryeqytetin shqiptar nĂ« mbĂ«shtetje tĂ« Hashim Thaçit dhe tre ish-drejtuesve tĂ« tjerĂ« tĂ« UĂK-sĂ« qĂ« po gjykohen nĂ« HagĂ«; presidenti, kryeministri dhe ministra tĂ« lartĂ« mbĂ«shtetĂ«n tubimin; tarifa e RrugĂ«s sĂ« Kombit u hoq pĂ«r atĂ« ditĂ«; ndĂ«rsa nga Bashkimi Europian nuk pati asnjĂ« masĂ«.
E zĂ«mĂ« se tĂ« gjitha kĂ«to ndodhĂ«n kĂ«shtu sicc i ka pĂ«rmbledhur BrnabiÄ. Sheshi âSkĂ«nderbejâ u mbush me njerĂ«z, Presidenti Bajram Begaj shprehu publikisht mbĂ«shtetjen e tij, Kryeministri Edi Rama u bĂ«ri thirrje qytetarĂ«ve tĂ« merrnin pjesĂ« dhe tarifa nĂ« tunelin e Kalimashit u hoq pĂ«r atĂ« ditĂ«. Tani vendosini pĂ«r njĂ« moment kĂ«to pĂ«rballĂ« asaj qĂ« ndodhi tĂ« hĂ«nĂ«n nĂ« Beograd dhe pyetja qĂ« lind Ă«shtĂ«: PĂ«rse njĂ«ra ngjarje shkaktoi reagim, ndĂ«rsa tjetra jo?
Përgjigjja nis nga emrat për të cilët bëhet fjalë.
Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi u transferuan në Hagë në nëntor të vitit 2020. Gjyqi ndaj tyre nisi në prill 2023. Paraqitja e provave përfundoi në dhjetor, deklaratat përmbyllëse u dëgjuan në shkurt dhe Dhomat e Specializuara të Kosovës kanë caktuar të mërkurën e ardhshme, më 16 shtator, për shpalljen e vendimit të shkallës së parë.
Deri më sot nuk ka ende një vendim gjykate. Nuk ekziston as një vendim i shkallës së parë që ndonjëra prej palëve të mund ta ankimojë. Të katër vazhdojnë të prezumohen të pafajshëm, sipas ligjit të çdo shteti të cilit kryetarja e Kuvendit serb po i drejtohej, ashtu edhe sipas vetë ligjit të Serbisë.
Ratko MladiÄ, nga ana tjetĂ«r, u shpall fajtor pĂ«r gjenocid, krime kundĂ«r njerĂ«zimit dhe krime lufte nĂ« nĂ«ntor 2017. Dhoma e Apelit la nĂ« fuqi dĂ«nimin nĂ« qershor 2021. Kur ai vdiq, çështja e fajĂ«sisĂ« sĂ« tij nuk kishte mĂ« asgjĂ« pĂ«r tâia lĂ«nĂ« pĂ«r tĂ« vendosur ndonjĂ« gjykate.
Pra, lista e kryetares së Kuvendit serb nis duke vendosur në të njëjtin plan një demonstratë për një proces gjyqësor ku ende nuk ka një vendim dhe nderimet për një njeri ndaj të cilit ekzistonte një vendim përfundimtar. Dhe këtë e bën brenda një rreshti të vetëm.
Ministri i Jashtëm i Shqipërisë, Ferit Hoxha, në përgjigje të një kërkese për koment nga Tirana Examiner, e hodhi poshtë këtë krahasim:
âĂshtĂ« qesharake, pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ« mĂ« tĂ« paktĂ«n. TĂ« krahasosh njĂ« person qĂ« aktualisht Ă«shtĂ« nĂ« gjykim dhe prezumohet i pafajshĂ«m me dikĂ« qĂ« Ă«shtĂ« dĂ«nuar pĂ«rfundimisht pĂ«r gjenocid, krime kundĂ«r njerĂ«zimit dhe krime lufte, Ă«shtĂ« njĂ« shtrembĂ«rim i qĂ«llimshĂ«m si i fakteve, ashtu edhe i parimeve. NjĂ« proces gjyqĂ«sor nĂ« zhvillim nuk Ă«shtĂ« dĂ«nim dhe prezumimi i pafajĂ«sisĂ« nuk Ă«shtĂ« glorifikim. Tâi barazosh qĂ«llimisht kĂ«to tĂ« dyja nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m absurde; Ă«shtĂ« njĂ« keqkuptim themelor, ose njĂ« shtrembĂ«rim i qĂ«llimshĂ«m, i shtetit tĂ« sĂ« drejtĂ«s.â
Tubimi nĂ« TiranĂ« u organizua nga Organizata e VeteranĂ«ve tĂ« UĂK-sĂ«. Ishte njĂ« demonstratĂ« qytetare e drejtuar ndaj njĂ« gjykate, me kĂ«rkesĂ«n pĂ«r drejtĂ«si pĂ«r njerĂ«z qĂ« vazhdojnĂ« tĂ« jenĂ« nĂ«n gjykim. Begaj shprehu qĂ«ndrimin e tij nĂ« Facebook. Ish-presidenti Alfred Moisiu ishte mes pjesĂ«marrĂ«sve nĂ« shesh. Edhe sipas vetĂ« pĂ«rshkrimit tĂ« kryetares sĂ« Kuvendit serb, ajo qĂ« ndodhi nĂ« TiranĂ« ishte njĂ« demonstratĂ« politike lidhur me njĂ« proces gjyqĂ«sor ende tĂ« papĂ«rfunduar. ZyrtarĂ«t qĂ« ajo pĂ«rmend shprehĂ«n pra normalisht mbĂ«shtetjen e tyre, por kjo nuk e shndĂ«rroi tubimin nĂ« njĂ« akt shtetĂ«ror.
Në Beograd, përkundrazi, ishte vetë shteti që u angazhua drejtpërdrejt.
NjĂ« avion qeveritar solli trupin e MladiÄit nĂ« atdhe dhe ministri serb i DrejtĂ«sisĂ«, Nenad VujiÄ, e priti nĂ« pistĂ«n e aeroportit. UshtarĂ« tĂ« UshtrisĂ« Serbe nxorĂ«n arkivolin nga avioni. XhandarmĂ«ria nderoi kortezhin gjatĂ« kalimit nĂ« autostradĂ«. U zhvillua njĂ« ceremoni pĂ«rkujtimore nĂ« ShtĂ«pinĂ« e UshtrisĂ«, Patriarku Porfirije drejtoi ritet fetare, ndĂ«rsa ambasadori rus foli pĂ«r mediat pranĂ« varrit.
Më pas, secili prej këtyre elementeve u shpjegua veçmas: procedurë, protokoll, pjesëmarrje në cilësi private.
Por një turmë qytetarësh dhe një shtet janë dy aktorë të ndryshëm. Një demonstratë dhe një funeral me ceremoni ushtarake janë dy akte të ndryshme. Asnjë vendim për heqjen e tarifës së një rruge nuk mund ta shndërrojë njërën në tjetrën.
Kryetarja e Kuvendit serb ka renditur edhe gjashtë shembuj të tjerë. Ato kanë të bëjnë me kryeqytete dhe institucione të tjera, të cilat mund të përgjigjen vetë për to. Pra le të merremi me shembullin që ajo vendosi të parin në listë dhe me mënyrën se si ai po përdoret.
Lista është ndërtuar në mënyrë të tillë që një pyetje për një veprim konkret në Beograd të marrë si përgjigje atë që ka ndodhur në një kryeqytet tjetër; një akt specifik të përballet me një ankesë të përgjithshme, derisa i gjithë rajoni të ftohet të japë llogari së bashku dhe, në fund, askush të mos përgjigjet për atë që ndodhi të hënën.
Tirana nuk ka pse të bëhet pjesë e kësaj loje.
Një demonstratë në mbështetje të njerëzve që ende nuk e kanë dëgjuar vendimin e gjykatës dhe nderimet për një njeri që kishte shteruar çdo mundësi apelimi nuk mund të vendosen në të njëjtën kolonë. Shqipëria nuk ka pse të japë shpjegime për të parën përpara se të ketë të drejtën të flasë për të dytën.
Tirana ndodhet në atë listë sepse argumentit i nevojitet. Por krahasimi funksionon vetëm pasi disa gjëra ndryshohen në heshtje.
Njerëzit që presin vendimin e gjykatës paraqiten sikur të ishin tashmë të dënuar. Një demonstratë paraqitet si akt shtetëror. Ndërsa mbështetja për të pandehur që ende nuk kanë marrë një vendim gjykate paraqitet si glorifikim i gjenocidit.
BrnabiÄ thotĂ« se Europa nuk e trajton SerbinĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« barabartĂ«. Tirana nuk e provon kĂ«tĂ«. Dhe Tirana nuk mund tĂ« huazohet si alibi herĂ«n tjetĂ«r qĂ« Beogradit tâi kĂ«rkohet tĂ« pĂ«rgjigjet pĂ«r zgjedhjet e veta.
Kryetarja e Kuvendit tĂ« SerbisĂ« ka tĂ« drejtĂ« tĂ« mbrojĂ« atĂ« qĂ« Serbia bĂ«ri pĂ«r Ratko MladiÄin. Por nuk ka tĂ« drejtĂ« tĂ« pĂ«rdorĂ« TiranĂ«n pĂ«r ta paraqitur atĂ« si diçka tjetĂ«r.
