❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Zvarritja e çështjes Balluku rikthen protestat përpara Kuvendit

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Zvarritja e vendimmarrjes për imunitetin e zv.kryeministres Belinda Balluku riktheu sot protestat qytetare përpara Kuvendit.

Këshilli i Mandateve shtyu sërish mbledhjen, edhe pse ishte paralajmëruar se do të merrte një vendim këtë javë.

Ndërkohë, edhe Gjykata Kushtetuese nuk ka marrë një vendim përfundimtar mbi pezullimin Ballukut, e cila mban njëherësh edhe postin e ministres së Infrastrukturës.

Aktivistë dhe qytetarë e cilësuan këtë situatë si një zvarritje të qëllimshme të procesit.

Të indinjuar nga mungesa e ndëshkimit për korrupsionin e pretenduar nga hetimet e Strukturës së Posaçme Anti-Korrupsion (SPAK), dhjetëra protestues u mblodhën sot përpara hyrjes së Kryesisë së Kuvendit.

Ata shpalosĂ«n njĂ« banderolĂ« me mesazhin: “PĂ«r drejtĂ«si deri nĂ« fund!”.

“KĂ«rkojmĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« menjĂ«hershme ndĂ«rprerjen e kĂ«tij procesi farsĂ«, mbledhjen urgjente tĂ« KĂ«shillit tĂ« Mandateve dhe trajtimin e çështjes me transparencĂ« tĂ« plotĂ«,” theksoi Sidorela Vatnikaj, nga organizata “DrejtĂ«si Sociale”.

Sipas saj, çdo shtyrje tjetër përbën një akt të vetëdijshëm kundër demokracisë dhe vullnetit qytetar.

Gjatë protestës, aktivistët hodhën dhjetëra çelësa përpara hyrjes së Kryesisë si shenjë simbolike e një prej pretendimeve të ngritura, sipas së cilave dyshohet se numri dy i qeverisë ka kapitalizuar pasuri të majme nga korrupsioni dhe abuzimi me pushtetin.

“A ka hall mĂ« tĂ« madh pĂ«r qytetarin, kur prokuroria thotĂ« se njĂ« ministĂ«r Ă«shtĂ« duke vjedhur?” drejtoi si pyetje retorike Migen Qiraxhi nga QĂ«ndresa Qytetare, teksa akuzoi disa deputetĂ« se po bllokojnĂ« qĂ«llimisht procesin.

Qiraxhi pĂ«rmendi me emra Niko Peleshin, Taulant BallĂ«n, Blendi Çuçin, Ulsi ManjĂ«n dhe Blendi Çomon, duke i cilĂ«suar si pengues tĂ« drejtĂ«sisĂ«.

“Kudo nĂ« botĂ« shqiptarĂ«t mund tĂ« blejnĂ« njĂ« shtĂ«pi. I vetmi vend ku nuk munden, Ă«shtĂ« ShqipĂ«ria,” tha ai nĂ« pĂ«rmbyllje.

Aktivisti Andi Tepelena solli në vëmendje edhe pasojat sociale të qeverisjes. Ai theksoi emigrimin masiv të të rinjve duke referuar si shifër se 79% e studentëve synojnë të largohen nga vendi.

Kjo ishte protesta e dytĂ« e kĂ«tij grupimi. NĂ« dhjetor 2025, ata protestuan bashkĂ« me PartinĂ« MundĂ«sia me moton “Peshku qelbet nga koka”.

ÇfarĂ« dimĂ« deri mĂ« tani?

Që prej vjeshtës së vitit 2025, zëvendëskryeministrja Balluku është në qendër të një procesi hetimor dhe politik, që përfshin akuzat penale të SPAK, vendimet e gjykatave, si dhe ndërhyrjen institucionale të nivelit të lartë.

Në nëntor 2025, SPAK i bëri ballafaqim Ballukut dhe ish-drejtorëve të ARRSH-së, nën varësi të saj, me akuzat për shkelje të procedurave të prokurimit në projekte të mëdha, përfshirë tenderët për Tunelin e Llogarasë dhe Unazën e Madhe të Tiranës, me vlerë qindra miliona euro.

Hetimi përfshinte pretendime se një grup zyrtarësh kishte favorizuar kompani të caktuara në shkelje të ligjit të prokurimeve. SPAK kërkoi më pas pezullimin nga detyra dhe një ndalim të daljes nga vendi për Ballukun, si masa sigurie.

Më 20 nëntor 2025, Gjykata e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (GJKKO) i miratoi masat e kërkuara.

Kryeministri Edi Rama reagoi publikisht kundër vendimit të GJKKO-s, duke e cilësuar ndërhyrje të paprecedentë të sistemit të drejtësisë në funksionimin e ekzekutivit dhe e çoi çështjen para Gjykata Kushtetuese.

Kjo solli një konflikt kompetencash mes institucioneve, duke reflektuar tensione rreth ndarjes së pushteteve.

Më 12 dhjetor, me shumicë votash, Gjykata Kushtetuese vendosi ta rikthejë në detyrë Ballukun, duke pezulluar përkohësisht efektet e vendimit të GJKKO-s deri në shqyrtim të mëtejshëm.

Vendimi u arrit pas një ankimi të Kryeministrit dhe u argumentua se masa e pezullimit nga detyra kishte krijuar mosmarrëveshje kompetencash në interpretimin e ligjit kushtetues mbi imunitetin dhe funksionimin e përgjithshëm të ekzekutivit, pra qeverisë.

Pas kësaj lëvizjeje, SPAK kërkoi zyrtarisht heqjen e imunitetit të Ballukut me synimin për të vendosur ndaj saj një masë më të fortë sigurie, çka nënkupton arrestimin.

MĂ« 17 dhjetor, Kuvendi i mohoi anĂ«tarĂ«ve tĂ« KĂ«shillit tĂ« Mandateve dosjen hetimore duke e argumentuar kĂ«tĂ« si informacion “sekret hetimor”. EkspertĂ«t e quajtĂ«n vendimin absurd.

Gjykata Kushtetuese njoftoi tĂ« martĂ«n se i nevojitej mĂ« shumĂ« kohĂ« pĂ«r t’u shprehur pĂ«r çështjen e pezullimit nga GJKKO-ja, qĂ«ndrim qĂ« u pĂ«rdor nga shumica socialiste si argument pĂ«r tĂ« frenuar procesin e shqyrtimit tĂ« imunitetit tĂ« Ballukut.

Lexoni gjithashtu:

The post Zvarritja e çështjes Balluku rikthen protestat përpara Kuvendit appeared first on Citizens.al.

↗

Propozimi i qeverisĂ«: “GazetarĂ« me regjistĂ«r dhe dekriminalizim i pjesshĂ«m i shpifjes”

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Sot, përpara nisjes së seancës plenare, për miratimin e një pakete ndryshimesh ligjore në Kodin Penal, organizata të medias dhe të shoqërisë civile kundërshtuan propozimin që ofron një lloj dekriminalizimi të pjesshëm të shpifjes.

Shumica socialiste Ă«shtĂ« shprehur vazhdimisht se po punon pĂ«r pĂ«rshtatjen e njĂ« sĂ«rĂ« projektligjesh me direktivat evropiane, kjo nĂ«n qĂ«ndrimin “konform integrimit” tĂ« vendit nĂ« Bashkimin Evropian.

Një prej këtyre ndryshimeve është thënë të jetë dhe dekriminalizimi i shpifjes për gazetarët. Konteksti penal i shpifjes dhe fyerjes është trajtuar prej vitesh si instrument presioni ndaj lirisë së shprehjes, gjë për të cilën shteti shqiptar është kritikuar vazhdimisht nga organizatat ndërkombëtare, të gazetarëve dhe shoqërisë civile.

KĂ«rkesa ka qenĂ« e njĂ«jtĂ«: dekriminalizim i plotĂ« i shpifjes. Por, me ndryshimet e propozuara nĂ« tetor 2025 – tĂ« dĂ«rguara nĂ« Kuvend pĂ«r miratim sot – qeveria ofron dekriminalizim tĂ« pjesshĂ«m dhe sinjalizon qartĂ« pĂ«r kufizim “me regjistĂ«r” tĂ« profesionit tĂ« gazetarit.

Paketa e dĂ«rguar nĂ« parlament parashikon pĂ«rjashtim penal vetĂ«m pĂ«r shpifjen. Ai vlen pĂ«r gazetarĂ« “tĂ« regjistruar dhe tĂ« njohur” teksa fyerja mbetet vepĂ«r penale si njĂ« rrugĂ« alternative pĂ«rndjekjeje dhe qĂ« ruan ende efektin frenues mbi shprehjen publike.

Sipas propozimit, (qĂ« ndryshon Nenin 120 pĂ«r Shpifjen): “NjĂ« gazetar i punĂ«suar ose i vetĂ«punĂ«suar, i regjistruar dhe i njohur si i tillĂ« nĂ« pĂ«rputhje me legjislacionin nĂ« fuqi, [
] nuk mban pĂ«rgjegjĂ«si penale pĂ«r veprĂ«n e shpifjes [
] kur:

  • qĂ«llimi Ă«shtĂ« informimi i publikut mbi çështje me interes;
  • nĂ« momentin e publikimit, nuk ka [
] dijeni se informacionet faktike janĂ« tĂ« rreme dhe ka bĂ«rĂ« pĂ«rpjekje tĂ« arsyeshme pĂ«r tĂ« verifikuar saktĂ«sinĂ« e tyre;
  • pasi tĂ« jetĂ« informuar [
] se informacionet janĂ« haptazi tĂ« rreme [
], ai vepron pa vonesĂ« pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« njĂ« pĂ«rgĂ«njeshtrim ose sqarim;

PavarĂ«sisht “dĂ«shirĂ«s sĂ« mirĂ«â€ siç e kanĂ« cilĂ«suar vetĂ« organizatat e medias dhe shoqĂ«risĂ« civile pĂ«rpjekjen pĂ«r mbrojtjen e gazetarĂ«ve nga shpifja, propozimi ka ngritur shqetĂ«sime serioze. Organizatat e kundĂ«rshtojnĂ« dekriminalizimin e pjesshĂ«m dhe tĂ« kushtĂ«zuar tĂ« shpifjes.

ÇfarĂ« kĂ«rkojnĂ« organizatat?

Dispozita qĂ« synon mbrojtjen e gazetarĂ«ve nga shpifja, u miratua fillimisht nga Komisioni parlamentar pĂ«r Çështjet Ligjore dhe AdministratĂ«n Publike mĂ« 21 janar.

“Ne i njohim dhe i vlerĂ«sojmĂ« hapat pozitivĂ« tĂ« ndĂ«rmarrĂ« deri tani, megjithatĂ« teksti qĂ« pritet tĂ« votohet nuk e realizon dekriminalizimin e plotĂ«â€ tha gjatĂ« njĂ« deklarate pĂ«rpara Kuvendit, drejtuesja e QendrĂ«s pĂ«r ShkencĂ« dhe Inovacion pĂ«r Zhvillim (SciDev), Blerjana Bino.

Sipas saj, liria e shprehjes duhet të mbrohet për shkak të funksionit që i shërben interesit publik dhe jo për shkak të statusit profesional të folësit.

Dispozita e propozuara, pretendon se mbrojtja do t’i sigurohet vetĂ«m gazetarĂ«ve tĂ« regjistruar apo tĂ« akredituar nga njĂ« strukturĂ«, e cila ende nuk dihet se nga kush do tĂ« pĂ«rfaqĂ«sohet. Gjithashtu fyerja mbetet vepĂ«r penale, e cila shpesh pĂ«rdoret edhe si instrument pĂ«r tĂ« intimiduar, sulmuar dhe heshtur gazetarĂ«t.

Në kritikën e saj, Bino vijoi më tej se Shqipëria nuk ka dhe nuk duhet të ketë një sistem regjistrimi të gazetarëve. Sipas saj kjo praktikë krijon pasiguri juridike dhe rrezikon të hapë rrugën për mekanizma kontrolli mbi gazetarinë, në kundërshtim me parimet themelore të lirisë dhe pavarësisë së medias.

E së treti, sipas deklaratës së mbajtur nga drejtuesja e SciDev, kjo nisëm përjashton aktorë të tjerë të rëndësishëm të interesit publik: organizata të shoqërisë civile, aktivistë, studiues, sinjalizues dhe qytetarë, të cilët luajnë një rol thelbësor në debatin dhe sistemin demokratik ku shpesh përballen me presione ligjore që kanë efekt frenues mbi shprehjen e lirë.

VetĂ« organizatat e medias dhe shoqĂ«risĂ« civile kanĂ« qenĂ« pjesĂ« e vazhdueshme e tryezave dhe konsultimeve pĂ«rpara publikimit zyrtarĂ« tĂ« kĂ«saj iniciative nga Komsioni ParlamentarĂ«, por dhe njĂ« herĂ« ata u ndjenĂ« “tĂ« prerĂ« nĂ« besĂ«â€.

“PavarĂ«sisht konsultimit qĂ« ne i bĂ«jmĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« vazhdueshme, mazhoranca Ă«shtĂ« e aftĂ« qĂ« brenda ditĂ«s, tĂ« ndryshojĂ« mendim,” tha me zhgĂ«njim Isa Myzyraj, drejtues i Asociacioni tĂ« GazetarĂ«ve tĂ« ShqipĂ«risĂ«.

Mbi këtë nisëm kanë reaguar edhe ekspertë e gazetarë të tjerë në hapësirën online.

“Nuk njoh asnjĂ« koleg profesionist qe Ă«shtĂ« ndjere i frikĂ«suar nga shpifja ne versionin aktual nĂ« Kodin Penal, ndĂ«rsa mbi amendimin e ri, ai e kriminalizon rĂ«ndĂ« shpifjen nĂ« emĂ«r tĂ« dekriminalizimit,” Ă«shtĂ« shprehur eksperti i komunikimit, Elvin Luku.

Për çështjen u shpreh edhe deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku, e cila është kryetare e Komisionit parlamentar për të Drejtat e Njeriut dhe Mjetet e Informimit Publik. Sipas saj, Kodi Penal do të përdoret nga qeveria si kërcënim ndaj gazetarëve dhe fjalës së lirë.

“Qeveria vendosi qĂ« Nenin 119, pra fyerjen, tĂ« mos e prekĂ«. NdĂ«rkohĂ« qĂ« Neni 120 ta prekĂ« pjesĂ«risht dhe tĂ« pĂ«rcaktojĂ« grupin e individĂ«ve qĂ« do tĂ« jenĂ« jashtĂ« veprave tĂ« Kodit, pra jashtĂ« kĂ«rcĂ«nimit me burg”, tha Tabaku.

Rishikimin e  kuadrit penal që lidhet me shpifjen, e kanë kërkuar edhe me anë të një letre të hapur 18 organizata të shoqërisë civile.

The post Propozimi i qeverisĂ«: “GazetarĂ« me regjistĂ«r dhe dekriminalizim i pjesshĂ«m i shpifjes” appeared first on Citizens.al.

↗

18 organizata kërkojnë dekriminalizimin e plotë të shpifjes dhe fyerjes

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

18 organizata të shoqërisë civile kërkojnë rishikim të kuadrit penal që lidhet me shpifjen, duke kërkuar dekriminalizim të plotë dhe mbrojtje të barabartë të lirisë së shprehjes për të gjithë individët.

NĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t organizatat vlerĂ«suan nismĂ«n parlamentare qĂ« synon shfuqizimin e plotĂ« tĂ« neneve 119 dhe 120 tĂ« Kodit Penal, njĂ« proces i shoqĂ«ruar edhe me konsultim publik, ku shoqĂ«ria civile u angazhua nĂ« mĂ«nyrĂ« aktive. Por shprehĂ«n tĂ« keqardhur se teksti i miratuar mĂ« 21 janar nĂ« Komisionin pĂ«r Çështjet Ligjore dhe AdministratĂ«n Publike nuk arrin tĂ« realizojĂ« dekriminalizimin e plotĂ« tĂ« shpifjes dhe fyerjes.

“Kjo qasje devijon nga objektivi fillestar i procesit konsultativ dhe nuk Ă«shtĂ« nĂ« pĂ«rputhje me rekomandimet e kahershme tĂ« shoqĂ«risĂ« civile dhe komunitetit tĂ« gazetarĂ«ve” – citohet nĂ« deklaratĂ«.

Organizatat theksojnë se mbrojtja duhet të lidhet me natyrën e shprehjes dhe interesin publik që ajo i shërben, dhe jo me statusin profesional të folësit.

“Versioni i miratuar nĂ« Komision dhe qĂ« pritet tĂ« miratohet nĂ« SeancĂ« Plenare sĂ« shpejti, pĂ«rfshin megjithatĂ« disa elemente qĂ« pĂ«rbĂ«jnĂ« hapa pĂ«rpara” – vijon deklarata.

Ndryshimet pranojnë se raportimi që bëhet për interesin publik dhe me mirëbesim nuk duhet të dënohet penalisht. Ato parashikojnë gjithashtu disa masa mbrojtëse, si përpjekja për të verifikuar informacionin, mundësia për ta sqaruar ose përgënjeshtruar atë dhe dallimi i qartë mes fakteve dhe opinioneve.

Sipas shoqërisë civile, dekriminalizimi i pjesshëm i shpifjes rrezikon të mbetet i pazbatueshëm në praktikë. Së pari, ndryshimi lidhet vetëm me shpifjen, ndërkohë që fyerja (Neni 119 i Kodit Penal) mbetet vepër penale, duke krijuar rrezikun që rastet e shpifjes të paraqiten dhe të trajtohen përmes nenit të fyerjes.

SĂ« dyti, pĂ«rjashtimi nga pĂ«rgjegjĂ«sia penale kufizohet vetĂ«m pĂ«r gazetarĂ«t “e regjistruar dhe tĂ« njohur”, nĂ« njĂ« kontekst ku ShqipĂ«ria nuk ka dhe nuk duhet tĂ« ketĂ« njĂ« sistem regjistrimi tĂ« gazetarĂ«ve, pasi kjo do tĂ« binte ndesh me standardet evropiane tĂ« lirisĂ« sĂ« shprehjes.

Për më tepër, organizatat joqeveritare, aktivistët, studiuesit, sinjalizuesit dhe qytetarët e zakonshëm nuk përfitojnë nga këto ndryshime, ndonëse ata shpesh përballen me padi dhe presione ligjore që kanë efekt kufizues mbi lirinë e shprehjes.

Për këto arsye, kërkesa e shoqërisë civile mbetet e qartë dhe e përsëritur: Kuvendi i Shqipërisë duhet të ndërmarrë dekriminalizimin e plotë të shpifjes dhe fyerjes për të gjithë individët, duke e lidhur mbrojtjen ligjore me shprehjen në interes publik dhe mirëbesimin, dhe jo me statusin profesional.

“NjĂ« reformĂ« e tillĂ« Ă«shtĂ« e domosdoshme pĂ«r pĂ«rputhjen me standardet e Bashkimit Evropian dhe tĂ« KĂ«shillit tĂ« EuropĂ«s dhe pĂ«r garantimin real tĂ« lirisĂ« sĂ« shprehjes si e drejtĂ« themelore nĂ« njĂ« shoqĂ«ri demokratike” –pĂ«rmbyll deklarata.

The post 18 organizata kërkojnë dekriminalizimin e plotë të shpifjes dhe fyerjes appeared first on Citizens.al.

↗

“KundĂ«r hajdutĂ«risĂ«â€, protesta e tretĂ« e “ShqipĂ«ria BĂ«het”

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

AktivistĂ« tĂ« partisĂ« “ShqipĂ«ria BĂ«het” mbajtĂ«n tĂ« shtunĂ«n protestĂ«n e tretĂ« pĂ«rpara kryeministrisĂ«. Ata i bĂ«nĂ« thirrje qytetarĂ«ve tĂ« bashkohen “kundĂ«r hajdutĂ«risĂ«â€. Protesta nisi me dĂ«gjimin dhe kĂ«ndimin e himnit kombĂ«tar.

“Edi Rama o hajdut, o hajdut”, ishin brohorimat kryesore tĂ« turmĂ«s drejtuar zyrĂ«s sĂ« kryeministrit.

“Ky Ă«shtĂ« vlerĂ«simi i qytetarĂ«ve pĂ«r drejtuesin kontemporan, evropian, euro – atlantik tĂ« ShqipĂ«risĂ«, qĂ« pretendon tĂ« kthehet nĂ« lider global”, tha Lapaj.

QĂ« nga dita e parĂ« kur e nisi protestĂ«n, vetĂ«m “me njĂ« karrige”, kryetari i kĂ«saj partie, ka artikuluar njĂ« kĂ«rkesĂ« tĂ« pandryshueshme, dorĂ«heqjen e Kryeministrit. GjatĂ« protestĂ«s, Lapaj kritikoi tentativat e njĂ«pasnjĂ«shme tĂ« forcave policore pĂ«r tĂ« intimiduar protestuesit qĂ« tĂ« ndalin rezistencĂ«n.

“Dhunoi, arrestoi, shoqĂ«roi dhunshĂ«m  13 qytetarĂ« tĂ« lirĂ«, ndĂ«r tĂ« cilĂ«t Ergys Lanaj, Alfred Matoshi, Eligert Hima dhe Edi Haklaj” – theksoi Adriatik Lapaj.

NĂ« podiumin ku shkruhej “Bashkohu nĂ« ProtestĂ«â€ u ngjitĂ«n dhe aktivistĂ« tĂ« tjerĂ« tĂ« cilĂ«t folĂ«n pĂ«r probleme tĂ« shoqĂ«risĂ« nĂ« ikje, mjedisit, korrupsionit etj.

“PrindĂ«rit shqiptarĂ« nuk jetuan pĂ«r veten e tyre, por pĂ«r ne. Sigurisht u prenĂ« nĂ« besĂ« nga ata qĂ« e kanĂ« marrĂ« peng kĂ«tĂ« vend . MirĂ«po ju a nuk mendoni se ka ardhur koha qĂ« tĂ« faktojmĂ« nĂ« shesh se sakrificat e tyre nuk shkuan dĂ«m” – tha gjatĂ« fjalĂ«s sĂ« saj Najada Kambo.

Erjon Selmani ngriti zërin për shkrirjen e shërbimit pyjor shqiptar. Ai u shpreh se kjo solli papunësi te shumë specialistë që kanë shërbyer për vite me radhë për natyrën shqiptare.

“PĂ«rmbytjet nuk janĂ« thjesht vepĂ«r e natyrĂ«s, por janĂ« vendime tĂ« gabuara qĂ« ka marrĂ« ky sistem” – pohoi Selmani.

Protesta u mbështet dhe nga grupime qytstarësh si komuniteti durrsak që po proteston kundër projektit TID Durrës.

“NjĂ« burracak qĂ« lufton kundĂ«r njĂ« plasmasi” – ju referua Lapaj pĂ«rpjekjeve tĂ« kryeministrit pĂ«r tĂ« heshtur zĂ«rat e mbĂ«shtetĂ«sve tĂ« tij. Ai tha se as temperaturat e ulĂ«ta dhe as dhuna policore nuk do sjellin fundin e kĂ«saj nisme tĂ« ndĂ«rmarrĂ« qĂ« prej 8 Dhjetorit.

Citizens ka analizuar më parë se përpjekja për ta shuar me forcë protestën është joligjore.

Avokati Genti Sejrani tha se motivet e forcave të rendit për të hequr çadrën janë të pavlefshme.

Sipas tij, policia kishte alternativa ligjore për menaxhimin e situatës. Devijimi i përkohshëm i qarkullimit ishte një prej tyre.

“Mund tĂ« vendosnin qoftĂ« dhe njĂ« polic gjatĂ« ditĂ«s, ose natĂ«s pĂ«r tĂ« orientuar kalimin e automjeteve,” – ka komentuar avokati mĂ« herĂ«t.

The post “KundĂ«r hajdutĂ«risĂ«â€, protesta e tretĂ« e “ShqipĂ«ria BĂ«het” appeared first on Citizens.al.

↗

Gjadri, simbol i dështimit në politikën me migracionin

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Kur qeveritĂ« e ShqipĂ«risĂ« dhe ItalisĂ« nĂ«nshkruan nĂ« vitin 2023 marrĂ«veshjen pĂ«r kampin e Gjadrit, projekti u promovua si “zgjidhje inovative” pĂ«r menaxhimin e krizĂ«s sĂ« migracionit nĂ« Mesdhe.

Premtimi nga Kryeministrja e ItalisĂ«, Giorgia Meloni, ishte i qartĂ«: mijĂ«ra azilkĂ«rkues, tĂ« cilĂ«t do tĂ« kapeshin nĂ« det do tĂ« silleshin nĂ« ShqipĂ«ri, pĂ«r t’u trajtuar dhe riatdhesuar me procedura tĂ« shpejtuara.

Ndryshe, Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama, theksonte se vendi ynë nuk do të kishte asnjë kosto, përkundrazi do të përfitohej mbështetje politike.

Rreth dy vite më vonë, tabloja e kësaj marrëveshjeje shfaqet komplekse: numër i papërfillshëm transferimesh, kosto në rritje, kritika të forta ndërkombëtare dhe heshtje e zgjatur nga Brukseli.

NĂ« mes qĂ«ndron vetĂ« kampi, thuajse bosh, i kthyer tashmĂ« nĂ« “patate tĂ« nxehtĂ«â€ pĂ«r Melonin sa herĂ« shfaqen kriza tĂ« pushtetit tĂ« saj nĂ« Itali.

Nisja e tjetĂ«rsimit tĂ« “projektit GjadĂ«r”

Fillimi i vitit 2025 e gjeti Gjadrin thuajse bosh. Organizata italiane që menaxhonte disa pjesë të procesit pezulloi shërbimet duke pushuar një numër të konsiderueshëm punonjësish.

Ky ishte një sinjal se struktura nuk po funksiononte sipas planit fillestar.

Prej vjeshtës 2024 në Gjadër ishin sjellë rreth 80 refugjatë, shumica prej të cilëve të kthyer mbrapsht në Itali pasi gjykatat lokale kundërshtuan procedurat e shpejtuara të azilit dhe vendimin e qeverisë Meloni për të njohur si vende të sigurta disa shtete që nga Bashkimi Evropian (BE) nuk konsiderohen të tilla.

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, ish-kryeministri Matteo Renzi, i cili vizitoi kampin, kritikoi publikisht projektin, duke folur pĂ«r “rreth 1 miliard euro tĂ« humbura kot”.

Në fund të marsit, qeveria italiane ndryshoi qasje. Nga Italia u njoftua se Gjadri do të përdorej gjithnjë e më shumë si qendër deportimesh (CPR) për emigrantët pa dokumente në Itali, e jo më si pikë pritjeje dhe verifikimi të shpejtuar të kërkesave për azil nga refugjatët që kapeshin në detin Mesdhe.

Ndryshimi i strategjisĂ« nĂ«nkuptonte, praktikisht, pranimin indirekt se modeli i parĂ« i planifikuar nĂ« marrĂ«veshjen “Rama-Meloni” kishte dĂ«shtuar.

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, raportimet nga qendrat migratore italiane evidentuan se emigrantĂ«ve u thuhej se “Do t’i çonin nĂ« ShqipĂ«ri” nĂ«se nuk bashkĂ«punonin, duke e pĂ«rdorur kĂ«shtu Gjadrin si mjet presioni. Kjo ngre pyetje serioze pĂ«r shkeljen e tĂ« drejtave tĂ« njeriut.

Kritikat në rritje kundër kampit

Në fund të muajit maj, aktivistë shqiptarë u mblodhën jashtë kampit të Gjadrit për të kujtuar Hamid Badoui, emigrantin maroken që u vetëvra në një qendër në Itali, pasi kishte shprehur frikë nga transferimi drejt Shqipërisë.

Në Gjadër asokohe qenë raportuar për mbi 40 incidente që përfshinin mungesë garancish ligjore, kushte degraduese dhe vetëlëndime.

Në qershor, në Gjadër u soll kontingjenti i katërt i emigrantëve që pas ndryshimit të funksionit të kampit. Në total u sollën 15 persona me numrin e përgjithshëm të tre prurjeve të shkuara: 125.

Projekti që premtonte 3 mijë persona në muaj po operonte në kufijtë më minimalë të mundshëm.

Organizata ndĂ«rkombĂ«tare si Human Rights Watch (HRW) kritikoi planet e BE-sĂ« pĂ«r ta pĂ«rdorur EvropĂ«n si “magazinĂ« pĂ«r emigrantĂ«t“.

MegjithatĂ«, teksa legjitimiteti i kampit mbetej i paqartĂ« dhe nĂ«n kritika, Kryeministri Edi Rama e mbrojti sĂ«rish duke e cilĂ«suar marrĂ«veshjen me Melonin unike dhe tĂ« veçantĂ«. Ndryshe, kĂ«rkesĂ«n britanike pĂ«r ta replikuar atĂ«, Rama e cilĂ«soi si “kĂ«rkesĂ« pĂ«r tĂ« hedhur emigrantĂ«t nĂ« njĂ« vend tjetĂ«r”.

Por nĂ« gusht, Gjykata Evropiane e DrejtĂ«sisĂ« (GJED) vuri edhe mĂ« shumĂ« nĂ« pikĂ«pyetje marrĂ«veshjen nĂ« fjalĂ«. Me njĂ« vendim qĂ« pritej prej vitit 2024, ajo sqaroi se shtetet nuk mund tĂ« pĂ«rdorin listat “formale” tĂ« cilĂ«simeve “vendeve tĂ« sigurta” pĂ«r tĂ« shmangur vlerĂ«simet individuale pĂ«r azil.

Mesazhi ishte i qartë: deportimi automatik është i paligjshëm. Vendimi e dobësoi politikisht projektin e Melonit, dhe me të, edhe funksionin e Gjadrit.

Por ndikimi real i vendimit të GJED-së do të shihet pas shtrirjes së funksionimit të rregullores së re të BE-së për emigracionin.

Rikthimi i protestave dhe cilësimit të Gjadrit si dështim

Nëntori riktheu protestat. Në dyvjetorin e marrëveshjes Rama-Meloni, aktivistë shqiptarë dhe italianë marshuan kundër planit, duke kërkuar shfuqizimin e kampit dhe politikave të saj lidhur me migracionin.

Banderolat kundĂ«rshtonin praktikĂ«n e qendrave migratore si “ilegjitime” dhe “kriminale”.

Pak ditë më vonë, në një analizë të Citizens.al shpjeguam se përkundër investimit rreth 100 milionë euro dhe kapacitetit për të pritur 3,000 refugjatë në muaj, kampi mbante vetëm rreth 20 persona në pritje të procedurave për deportim ose riatdhesim.

Analiza, e cila u shoqërua me një video-shpjegim, nënvizoi se modeli i Gjadrit u ndryshua dhe humbi qëllimin e tij fillestar.

Por në fund të vitit 2025, presioni u shtua. Komiteti i OKB-së kundër Torturës konstatoi mungesë transparence, hetimesh dhe mekanizmash mbikëqyrës për rastet e keqtrajtimeve dhe dhunës.

Në kritika ishte dhe Shqipëria, së cilës i theksohej se nuk ofronte të dhëna të besueshme. Qëndrimi i qeverisë shqitpare se kampi ishte nën juridiksionin italian, u cilësua i pajustifikueshëm në këtë drejtim.

Kërkesa ishte e prerë: të sigurohet akses i plotë, hetime të pavarura, ndjekje penale dhe dëmshpërblime për viktimat e mundshme.

Në të njëjtën kohë, ActionAid denoncoi parregullsi financiare duke argumentuar se fondet për projektin u rritën nga 39.2 milionë në 65 milionë euro. Ndërkohë që 61 milionë u disbursuan kryesisht me procedura të mbyllura, duke ngritur dyshime për tenderë të manipuluar dhe shpenzime të fryra.

Sipas organizatës, kampi ishte shfrytëzuar vetëm 39% deri në mars 2025, ndërsa kostoja për çdo person ishte gati trefishi i qendrave italiane.

Sot kampi i Gjadrit funksionon si pikë riatdhesimi, por me flukse minimale. Anijet nuk vijnë më rregullisht, ndërsa kritikat shtohen.

Opozita italiane e ka quajtur “obsesion ideologjik”, ndĂ«rsa kritikĂ«t nĂ« ShqipĂ«ri e shohin si precedent tĂ« rrezikshĂ«m: njĂ« territor i dhĂ«nĂ« hua pĂ«r politikat shtrĂ«nguese tĂ« njĂ« vendi tjetĂ«r.

Në një klimë ku emigracioni mbetet temë qendrore politike për shumë vende të BE-së, viti 2025 tregoi se bashkëpunimi ndërkombëtar pa mekanizma llogaridhënieje dhe mbikëqyrjeje serioze mund të prodhojë më shumë probleme sesa zgjidhje.

Në mungesë të transparencës së plotë dhe rezultatesh të matshme nga autoritetet e të dyja palëve, Gjadri mbetet në diskutim si një model që funksionon dhe ia vlen të zgjerohet, apo një model që duhet thënë zyrtarisht që dështoi dhe të mos përsëritet më.

The post Gjadri, simbol i dështimit në politikën me migracionin appeared first on Citizens.al.

↗

Të përfundosh në burg padrejtësisht

✇Citizens.al
By: Citizens.al

Autorë: Elira Kadriu, Alex Young | OBCT

Sistemi i drejtësisë, në Evropën Juglindore, përdor masat e paraburgimit me shumë lehtësi, ku nuk mungojnë abuzimet, diskriminimet dhe histori të ndalimit të padrejtë. Kompensimet për këto raste janë shumë të vogla.

B. Shytaj, në 2020, përgjatë protestave masive për vrasjen e Klodian Rashës, nga një konflikt verbal me Policinë e Shtetit, u arrestua dhe qëndroi 30 ditë në paraburgim. Edhe pse u shpall i pafajshëm në fund të procesit gjyqësor, ai humbi punën në Aeroportin e Tiranës.

“Nuk i interesonte qĂ« unĂ« pĂ«rpiqesha tĂ« provoja pafajĂ«sinĂ« time, mĂ« thanĂ« thjesht qĂ« isha nĂ«n hetim dhe mĂ« pushuan nga puna,” tregon Shytaj pĂ«r OBCT (Observatori Transeuropian pĂ«r Ballkanin dhe Kaukazin).

Rasti i Shqipërisë

Ligji shqiptar garanton dëmshpërblim për këdo që është mbajtur padrejtësisht në burg. Kompensimet vendosen sipas shifrave fikse, pavarësisht nga rasti specifik.

Aktualisht, dëmshpërblimi është 2,000 lekë (rreth 20 euro) për çdo ditë të kaluar në burg, 3,000 lekë për çdo ditë në paraburgim, dhe 1,000 lekë për çdo ditë në arrest shtëpie.

Gjykata e Apelit të Shqipërisë po vlerëson një rishikim të këtyre shumave.

“ÇfarĂ« do tĂ« thotĂ« 2 mijĂ« lekĂ« dita? 2 mijĂ« lekĂ«shi, nĂ« 2005 kur Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« ai ligj, nuk ka mĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n vlerĂ« dhe dĂ«met nĂ« raste tĂ« caktuara janĂ« aq tĂ« mĂ«dha qĂ« s’mund tĂ« kompensohen me aq,” analizon avokati Dorian Matlija, drejtor ekzekutiv i organizatĂ«s “Res Publica”, qendĂ«r shqiptare pĂ«r tĂ« drejtat e njeriut qĂ« punon nĂ« mbrojtjen juridike.

Sipas Matlijës, pavarësisht nga vlefshmëria e akuzës, që nga momenti kur një person vihet në paraburgim, prokuroria dhe gjykata janë më të prirura ta konsiderojnë fajtor.

Shumë gjyqtarë preferojnë të shmangin pranimin e gabimit të tyre dhe për rrjedhojë të mos kenë nevojë të njohin një dëmshpërblim për njerëzit që rezultojnë të pafajshëm.

“Pak njerĂ«z dalin tĂ« pafajshĂ«m, 1% ose mĂ« pak,” pĂ«rmbyll Matlija.

Sipas të dhënave të Ministrisë së Financave, gjatë dhjetë viteve të fundit në Shqipëri, 736 persona kanë marrë dëmshpërblim për kohën që kanë kaluar padrejtësisht në paraburgim.

Sipas Nosiana Burnazit, juriste në Klinikën Juridike Falas dhe asistente projekti në Komitetin Helsinki të Shqipërisë, organizatat joqeveritare (OJQ) i inkurajojnë dhe i asistojnë qytetarët e privuar nga liria që të kërkojnë dëmshpërblim kur janë mbajtur padrejtësisht ose përtej afateve ligjore.

Megjithatë, shumë persona janë demotivuar dhe nuk paraqesin kërkesë. Sipas Burnazit, vonesat e gjata në proceset gjyqësore dhe gjendja e vështirë e sistemit gjyqësor ndikojnë në mosbesimin e publikut shqiptar te drejtësia.

Rasti i Bullgarisë

Në Bullgari, paraburgimi konsiderohet masë e jashtëzakonshme, që duhet përdorur vetëm kur është e nevojshme për të parandaluar ndonjë arratisje të mundshme ose pengim të hetimeve.

Megjithatë, në praktikë, kjo masë shpesh zgjatet përtej kufijve të arsyeshëm, sidomos në rastet e politizuara.

Rasti mĂ« i fundit Ă«shtĂ« ai i Blagomir Kotsevit, kryetarit tĂ« VarnĂ«s (qytet nĂ« lindje, njohur ndryshe si kryeqyteti bregdetar i BullgarisĂ«) dhe pĂ«rfaqĂ«sues i opozitĂ«s liberale “We Continue the Change – Democratic Bulgaria” (“Ne VazhdojmĂ« Ndryshimin – Bullgaria Demokratike”; PP-DB).

Kotsev u arrestua më 8 korrik 2025 me akuza të keqpërdorimit të fondeve publike. Arrestimi i tij shkaktoi protesta të gjera dhe nxori në pah mungesën e një mbrojtjeje efektive gjyqësore në Bullgari, ku paraburgimi përdoret shpesh për të ushtruar presion politik ose ekonomik.

Kotsev u mbajt në paraburgim pavarësisht mungesës së provave të drejtpërdrejta të korrupsionit. Një dëshmitar kyç pranoi se dëshmia e tij ishte nxjerrë me detyrim nga zyrtarë të komisionit anti-korrupsion, por ajo deklaratë vazhdon të përdoret kundër Kotsevit, i cili u lirua nga burgu vetëm më 28 nëntor 2025, kundrejt një garancie pasurore.

Në Bullgari, çdo qytetar që akuzohet dhe mbahet padrejtësisht në burg mund të padisë institucionet shtetërore për dëmshpërblim. Prokuroria e Përgjithshme shpenzon çdo vit rreth 3-4 milionë euro për kompensime, të cilat në disa raste arrijnë deri në 200 mijë euro.

Rasti i Serbisë

Rasti i Blagomir Kotsevit është ndjekur me vëmendje në Serbi. Nëse diçka e tillë ndodh në një vend të Bashkimit Evropian, lind pyetja se çfarë mund ta pengojë që të ndodhë edhe në një vend si Serbia, e kritikuar për lëkundje në raport me përparimin drejt standardeve të një shteti të së drejtës.

Çështja e paraburgimit Ă«shtĂ« kthyer nĂ« qendĂ«r tĂ« vĂ«mendjes nĂ« Serbi pas protestave masive qĂ« pasuan incidentin nĂ« stacionin e Novi Sadit nĂ« nĂ«ntor 2024.

Me afrimin e zgjedhjeve (mundĂ«sisht brenda vitit 2026), ka shqetĂ«sime serioze se paraburgimi mund tĂ« pĂ«rdoret pĂ«r tĂ« goditur protestuesit dhe politikanĂ«t e opozitĂ«s. OJQ si “Serbian Monitoring Initiative” (“Nisma Serbe e Monitorimit”) kanĂ« denoncuar zbatimin selektiv tĂ« procedurave pĂ«r kĂ«tĂ« masĂ«.

Në Serbi, zbatimi i masave të paraburgimit shoqërohet, sipas kritikëve, me probleme serioze diskriminimi.

NjĂ« studim i QendrĂ«s Evropiane pĂ«r tĂ« Drejtat e RomĂ«ve (ERRC) dhe “Fair Trials” (“Gjyqeve tĂ« drejta”) ka dokumentuar diskriminim sistematik ndaj komunitetit rom, pĂ«rfshirĂ« pĂ«rdorimin e shpeshtĂ« tĂ« paraburgimit, qĂ« nĂ« disa raste zgjat deri nĂ« katĂ«r vjet.

Në teori, paraburgimi vendoset vetëm kur ekziston rreziku i arratisjes ose ndikimit mbi dëshmitarët dhe provat.

Por, sipas avokatit serb MiloĆĄ Janković, vendimet e gjykatave shpesh nuk arsyetohen. Si pasojĂ«, shumĂ« persona kalojnĂ« muaj apo edhe vite nĂ« burg pa njĂ« motivim tĂ« qartĂ«, ndĂ«rsa gjyqtarĂ«t nuk mbajnĂ« pĂ«rgjegjĂ«si pĂ«r vendime qĂ« mĂ« pas rezultojnĂ« tĂ« pabazuara.

Situata përkeqësohet edhe më shumë nga zvarritja e hetimeve dhe proceseve gjyqësore, të cilat mund të zgjasin 10 vjet ose më shumë, në shkelje të së drejtës për një gjykim brenda një afati të arsyeshëm.

Personat e mbajtur padrejtësisht në paraburgim kanë të drejtë të kërkojnë dëmshpërblim, i cili përcaktohet rast pas rasti.

Kompensimi llogaritet rreth 120 euro në ditë dhe merr parasysh humbjen e të ardhurave, vuajtjet, shpenzimet ligjore dhe faktorë të tjerë.

Parashikohen gjithashtu masa rehabilitimi, si falje zyrtare dhe njoftime publike. Por edhe këto procese për dëmshpërblime janë të ndikuara nga vonesat e gjata të sistemit gjyqësor dhe shumat e kompensimit ndryshojnë shumë nga rasti në rast.

Rasti i Greqisë

Edhe në Greqi, paraburgimi është një masë e jashtëzakonshme, e aplikuar vetëm kur ka rrezik arratie ose përsëritje të krimit.

Kohëzgjatja maksimale është 12 muaj për krimet më të lehta dhe 18 muaj për ato më të rënda, me mundësi zgjatjeje deri në 24 muaj në rastet më serioze.

Ekzistojnë edhe masa alternative ndaj paraburgimit, si garancia pasurore, ndalimi i daljes jashtë vendit, prezantimi i rregullt në polici, ose arresti në shtëpi me monitorim elektronik.

Rasti më i fundit përfshin dy të rinj 21 dhe 25 vjeç nga Patra (Patras, qyteti i tretë më i madh në Greqi), të arrestuar për një zjarr pranë një qendre për të moshuar ndodhur më 13 gusht 2025.

Avokatët e tyre argumentuan se paraburgimi ishte i padrejtë: njëri nga të rinjtë ishte paraqitur vullnetarisht si dëshmitar dhe nuk kishte rekorde të mëparshme penale, ndërsa tjetri kishte ndihmuar si vullnetar për shuarjen e zjarrit.

Pas paraqitjes sĂ« provave tĂ« reja, prokuroria propozoi lirimin e tyre, por gjykata vendosi ndalim tĂ« daljes jashtĂ« vendit, detyrim pĂ«r t’u paraqitur rregullisht nĂ« polici dhe garanci pasurore.

Gjykatat priren të përdorin paraburgimin edhe ndaj të rinjve ose personave pa rekorde penale.

Sa i përket dëmshpërblimeve, ligji grek parashikon që ato nuk janë automatike dhe mund të kërkohen vetëm pas një aktgjykimi përfundimtar të pafajësisë.

Shumat zakonisht variojnë nga 10 deri në 60 euro për çdo ditë paraburgimi, me një kufi (që rrallë arrihet) midis 2,000 dhe 5,000 eurove. Vetëm rastet jashtëzakonisht të rënda mund të çojnë në kompensime më të larta.

*Krasen Nikolov (Mediapool, Bullgari) dhe Giota Tessi (EfSyn, Greqi) kanë kontribuar në realizimin e këtij artikulli.

**Ky artikull u prodhua si pjesë e PULSE, një iniciativë evropiane e koordinuar nga OBCT që promovon bashkëpunimet gazetareske transnacionale.

Lexoni gjithashtu:

The post Të përfundosh në burg padrejtësisht appeared first on Citizens.al.

↗

“ShqipĂ«ria BĂ«het” dhe e drejta pĂ«r tĂ« protestuar

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Prej datĂ«s 8 dhjetor, lĂ«vizja “ShqipĂ«ria BĂ«het” proteston ditĂ«-natĂ« pĂ«rpara KryeministrisĂ«. Ata kĂ«rkojnĂ« dorĂ«heqjen e kryeministrit Edi Rama, pas skandaleve korruptive tĂ« njĂ«pasnjĂ«shme.

E drejta pĂ«r tubime Ă«shtĂ« e garantuar nga Kushtetuta dhe ligji, megjithatĂ«, Policia e Shtetit ka ndĂ«rhyrĂ« disa herĂ« duke hequr çadrat dhe njĂ« gjenerator qĂ« ishte dhuruar pĂ«r t’u ardhur nĂ« ndihmĂ« protestuesve.

Ekspertë ligjorë vlerësojnë se veprimet përbëjnë cenim të së drejtës për protestë.

“Arsyetimi i policisĂ« nuk ishte arsyetim ligjor”

Protesta nisi simbolikisht “me vetĂ«m njĂ« karrige”, sipas kryetarit tĂ« lĂ«vizjes, Adriatik Lapaj.

MĂ« 8 dhjetor, krahas organizimit tĂ« protestĂ«s, partia njoftoi policinĂ« pĂ«r vendosjen edhe tĂ« disa çadrave kampingu, tĂ« cilat do t’i ndihmonin protestuesit gjatĂ« natĂ«s. QĂ«llimi ishte pĂ«rballimi i kushteve tĂ« vĂ«shtira atmosferike.

Por, Drejtoria e PolicisĂ« TiranĂ« e refuzoi kĂ«rkesĂ«n. Sipas pĂ«rgjigjes qĂ« mban firmĂ«n e Drejtorit Elton Alushi, çadrat pengonin qarkullimin e emergjencave dhe transportin, njĂ« pretendim i cili Ă«shtĂ« hedhur poshtĂ« nga LĂ«vizja “ShqipĂ«ria BĂ«het”.

Nënkryetarja Dorina Prethi ka replikuar se çadrat do të përdoreshin vetëm natën.

“Duke qenĂ« se natyra e kĂ«saj proteste Ă«shtĂ« pa ndalim dhe kushtet atmosferike janĂ« tĂ« ashpra, veçanĂ«risht natĂ«n, ju informojmĂ« qĂ« do tĂ« pĂ«rdoren çadra kampingu vetĂ«m natĂ«n,” ka qenĂ« replika e Prethit.

Por, Policia e Shtetit duket se nuk e mori në konsideratë këtë replikë dhe njoftim të vazhdueshëm të Lëvizjes. Më 9 dhjetor, ajo ndërhyri duke marrë forcërisht çadrat e hapura nga protestuesit.

I njëjti veprim u përsërit më 12 dhjetor, ku policia ndërhyri sërish me forcë duke hequr çadrat pavarësisht se brenda tyre ndodheshin disa vajza protestuese.

Lexo: PĂ«rditĂ« para KryeministrisĂ«, protesta ndryshe e “ShqipĂ«ria BĂ«het”

Avokati Gentian Sejrani, i cili ka organizuar dhe ndërmjetësuar protesta të ndryshme nga shoqëria civile, e cilëson arsyetimin e policisë jo të argumentuar ligjërisht.

Sipas tij, policia kishte alternativa ligjore për menaxhimin e situatës. Devijimi i përkohshëm i qarkullimit ishte një prej tyre.

“Mund tĂ« vendosnin qoftĂ« dhe njĂ« polic gjatĂ« ditĂ«s, ose natĂ«s pĂ«r tĂ« orientuar kalimin e automjeteve,” komentoi Sejrani.

Protestuesit e LĂ«vizjes “ShqipĂ«ria BĂ«het” janĂ« vendosur nĂ« trotuarin poshtĂ« shkallĂ«ve kryesore tĂ« KryeministrisĂ«. ShkallĂ«t shĂ«rbejnĂ« kryesisht si hyrje e QendrĂ«s pĂ«r Hapje dhe Dialog, teksa Kryeministria organizon dhe kryen aktivitetet e pĂ«rditshme nga hyrja anĂ«sore dhe ajo e pasme e godinĂ«s.

MĂ« 15 dhjetor, gjatĂ« protestĂ«s sĂ« PartisĂ« Demokratike, policia kĂ«rkoi zhvendosjen e protestuesve tĂ« LĂ«vizjes “ShqipĂ«ria BĂ«het”.

Sipas avokatit Sejrani, masa u justifikua pĂ«r shmangien e pĂ«rplasjeve mes dy tubimeve. Ai theksoi si problematike faktin se Bashkia TiranĂ« nuk u Ă«shtĂ« pĂ«rgjigjur kĂ«rkesave pĂ«r t’u mundĂ«suar protestuesve energji elektrike.

Një gjeneratori i sjellë nga një përkrahës i lëvizjes nga Londra u hoq nga policia. Lapaj tha për Citizens.al se ishte e pakuptueshme se pse organizime dhe protesta të tjera furnizohen me energji ndërsa ata jo.

Ai e cilësoi situatën si trajtim të pabarabartë për bindje politike.

“ÇfarĂ« ndryshimi ka nga aparteidi i AfrikĂ«s sĂ« Jugut kjo, ku qytetarĂ«t trajtoheshin nĂ« dy kategori, nĂ« qytetarĂ« tĂ« bardhĂ« dhe me ngjyrĂ«, ndĂ«rkohĂ« ne trajtohemi nĂ« dy kategori pĂ«r shkak tĂ« bindjeve politike,” theksoi ai.

“Koha jote mbaroi!” ka qenĂ« thirrja e vazhdueshme e protestave tĂ« LĂ«vizjes “ShqipĂ«ria BĂ«het” e cila nĂ«nkupton dorĂ«heqjen e Kryeministrit Rama dhe vendosje ne njĂ« qeverie teknike pĂ«r dĂ«rgimin e vendit nĂ« zgjedhje tĂ« parakohshme.

Dhunë ndaj vajzave protestuese

Protestuesit e LĂ«vizjes “ShqipĂ«ria BĂ«het” raportojnĂ« katĂ«r pĂ«rplasje me policinĂ« nĂ« rreth dhjetĂ« ditĂ« protesta. Dy pĂ«r çadrat, njĂ« pĂ«r gjeneratorin dhe njĂ« gjatĂ« protestĂ«s sĂ« PD-sĂ«.

Edona Haklaj thotë se çadra u tërhoq pa u kontrolluar nëse kishte persona brenda. Ajo tregon për përdorim force edhe pas ndërhyrjes së kamerave të mediave.

“Edhe kur e morĂ«n vesh se ishim brenda, na dhunuan,” thotĂ« Haklaj.

“Kur tĂ« çlirohet politikisht ShqipĂ«ria, policinĂ« do ta ndajmĂ« nga pushteti dhe do ta kthejmĂ« vĂ«rtetĂ« siç ka emrin, tĂ« shtetit,” komentoi Lapaj rreth dhunĂ«s policore.

Sipas EdonĂ«s, me qasjen qĂ« Ă«shtĂ« parĂ« nga policia, nĂ« trotuarin e protestave tĂ« “ShqipĂ«ria BĂ«het”, lejohen vetĂ«m karrige dhe mjete tĂ« improvizuara mbrojtjeje nga i ftohti si pĂ«r shembull njĂ« rrethim prej kartoni qĂ« pengon erĂ«n. PĂ«rkundĂ«r kĂ«saj gjendjeje, ajo thekson se çadrat pĂ«rdoren gjerĂ«sisht si simbol proteste nĂ« botĂ«.

“Kemi pafund raste nĂ« botĂ« ku çadrat pĂ«rdoren edhe si simbolika! ËshtĂ« mjet qĂ« nuk ‘procedohet penalisht’ nĂ« asnjĂ« vend tĂ« botĂ«s,” theksoi ajo.

Sajmira Hoda, një tjetër protestuese e lëvizjes, ka zgjedhur të qëndrojë pavarësisht presioneve.

Ajo tregoi për Citizens.al se familja e saj jeton jashtë, por vetë ka zgjedhur të qëndroj për të dhënë një kontribut politik, për ndryshimin e situatës ku ndodhet vendi.

“Kishte policĂ« qĂ« tentuan tĂ« na preknin, por pĂ«r shkak tĂ« kamerave tĂ« shumta stepĂ«n, u thoja ‘Hiqni duart!” tregoi ajo.

Hoda thotë se familja e saj nuk është plotësisht dakord me qëndrimin gjatë natës jashtë, por ajo ka vendosur të qëndroj deri në fund.

“FrikĂ« nuk kam, pĂ«r shkak se po ushtroj tĂ« drejtĂ«n time. Kam marrĂ« parasysh çdo gjĂ«, qĂ« kur kam ardhur kĂ«tu,” theksoi ajo.

The post “ShqipĂ«ria BĂ«het” dhe e drejta pĂ«r tĂ« protestuar appeared first on Citizens.al.

↗

“Peshku qelbet nga koka”: ProtestĂ« para Kuvendit kundĂ«r Ballukut dhe RamĂ«s

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Dhjetëra qytetarë dhe aktivistë të shoqërisë civile zhvilluan sot një protestë para Kryesisë së Kuvendit ku u kërkua heqja e imunitetit për zëvendëskryeministren Belinda Balluku.

Protesta e thirrur nĂ« rrjetet sociale, u shoqĂ«rua me njĂ« organizim tĂ« dytĂ« mbĂ«shtetĂ«s nga partia “MundĂ«sia”.

Njëzëri ata kërkuan përgjegjësi nga nivelet më të larta të pushtetit duke kërkuar kështu që fatura e korrupsionit të paguhet edhe nga Kryeministri Edi Rama. Kjo, pasi sipas tyre, përgjegjësia nuk mund të ndalet te një emër i vetëm.

“Belinda Balluku Ă«shtĂ« vetĂ«m alibia pĂ«r tĂ« mbrojtur Edi RamĂ«n,” deklaroi deputeti i “MundĂ«sisĂ«â€, Erald Kapri sipas sĂ« cilit korrupsioni Ă«shtĂ« sistemik dhe i mbrojtur politikisht.

Aktivisti Andi Tepelena renditi arsyet e protestës, duke përmendur shpopullimin dhe zgjedhjet e kontestuara. Ai foli edhe për mungesën e reformave ekonomike, korrupsionin dhe grabitjen e pasurisë publike.

“Askush nuk Ă«shtĂ« mbi ligjin, pĂ«rfshirĂ« RamĂ«n, Ballukun, Veliajn, Agaçin, MetĂ«n dhe BerishĂ«n,” deklaroi Tepelena, i cili theksoi se barazia para ligjit Ă«shtĂ« test real pĂ«r drejtĂ«sinĂ«.

Në protestë morën pjesë edhe qytetarë të indinjuar nga kushtet sociale dhe ekonomike. Disa prej tyre jetojnë në emigrim dhe mbështesin familjet në Shqipëri.

“PrindĂ«rit e mi nuk jetojnĂ« dot me pensionet qĂ« kanĂ«. Sa herĂ« vijmĂ«, mbajmĂ« familjet me paratĂ« tona,” tha Brunilda Sota, e cila e konsideroi situatĂ«n si pasojĂ« tĂ« keqqeverisjes afatgjatĂ«.

Partia Demokratike kërkoi sot që mbledhja e Këshillit të Mandateve, e cila u thirr për të diskutuar kërkesën e SPAK-ut për heqjen e imunitetit, të ishte e hapur. Por, kërkesa u refuzua nga shumica dhe nga vetë prokurorët e SPAK.

SPAK kërkon heqjen e imunitetit të zëvendëskryeministres për shkak të dyshimeve të arsyeshme se ajo mund të ndërhyjë dhe pengojë apo prishë  hetimet.

Prokuroria pretendon se Balluku ka ndikuar në manipulimin e 12 procedurave tenderuese. Zv.kryeministrja nuk u paraqit në seancë dhe u përfaqësua nga avokati i saj.

Më 31 tetor 2025, ajo deklaroi se beson në një proces transparent dhe të drejtë. Balluku dhe disa ish-drejtues të Autoritetit Rrugor akuzohen për manipulim tenderësh.

Disa nga çështjet kryesore lidhen me Tunelin e Llogarasë dhe Unazën e Jashtme të Tiranës, me vlerë 210 milionë euro. Për këtë arsye, GJKKO e pezulloi Ballukun nga detyra më 20 nëntor.

Rasti pritet të jetë një test i rëndësishëm për besueshmërinë e drejtësisë së re.

Lexoni gjithashtu:

The post “Peshku qelbet nga koka”: ProtestĂ« para Kuvendit kundĂ«r Ballukut dhe RamĂ«s appeared first on Citizens.al.

↗

E drejta pĂ«r informim mes “gotĂ«s” plot dhe realitetit bosh

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Në Konferencën e shtatë kombëtare për të Drejtën e Informimit, transparenca e institucioneve shqiptare u prezantua si çështje perceptimi.

Kryeministri Edi Rama e pĂ«rshkroi debatin si pĂ«rplasje mes atyre qĂ« shohin “gotĂ«n plot” dhe atyre qĂ« shohin “gotĂ«n bosh”. Media dhe shoqĂ«ria civile u pozicionuan nĂ« kĂ«tĂ« tĂ« fundit.

Deklaratat optimiste të Kryeministrit u zhvilluan paralelisht me veprime të forta të drejtësisë.

Struktura e Posaçme Anti-Korrupsion (SPAK) lëshoi tetë masa sigurie pas dyshimeve për abuzime me tenderët në Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit (AKSHI). Po sot, Kuvendit iu kërkua heqja e imunitetit për zëvendëskryeministren Belinda Balluku.

Pikërisht çështjet që përfshijnë korrupsion qeveritar kanë qenë ndër më të vështirat për të marrë informacion apo dhe koment nga mediat.

Ankesa të përsëritura për llogaridhënien

Gazetarë dhe përfaqësues të shoqërisë civile renditën probleme të njëjta. Institucionet vonojnë, japin informacion të pjesshëm ose nuk u përgjigjen kërkesave ndërkohë që ligji i detyron autoritetet publike të japin informacion brenda 10 ditësh zyrtare pune.

Komisioneri për të Drejtën e Informimit (KDI), Besnik Dervishi, theksoi se ndryshimi i shpeshtë i koordinatorëve për informim krijon paqartësi përgjegjësish. Sipas tij, kjo dobëson mekanizmin e transparencës brenda institucioneve.

Ministrja e Shtetit për Administratën Publike dhe Antikorrupsionin, Adea Pirdeni replikoi duke thënë se qeveria po punon për një formë të re të transparencës.

PĂ«r kĂ«tĂ« ajo prezantoi platformĂ«n “Transparent Albania”. Pirdeni u pĂ«rshkrua si sistem qĂ« standardizon vendimet dhe lejon ndjekjen online tĂ« kĂ«rkesave. Por kjo u prit me skepticizĂ«m nga pĂ«rfaqĂ«suesit e medias.

Kristina Voko nga Rrjeti Ballkanik i Gazetarisë Investigative (BIRN) kujtoi se premtime të ngjashme janë bërë thuajse çdo vit. Sipas saj, tryezat përsëriten, por situata mbetet e pandryshuar. Për këtë ajo kërkoi plane konkrete veprimi.

“Cilat janĂ« planet konkrete tĂ« veprimit, qĂ« tĂ« bĂ«jmĂ« realitet premtimet qĂ« u dhanĂ« para njĂ« viti?” shtroi pyetjen Voko.

Klodiana Kapo nga “Faktoje” tha se redaksia e saj dĂ«rgoi 183 kĂ«rkesa gjatĂ« vitit 2025. Dyzet e dy pĂ«rfunduan si ankesa te KDI. Ajo theksoi se vonesat e bĂ«jnĂ« lajmin tĂ« pavlefshĂ«m.

“Lajmi Ă«shtĂ« si buka, pas mĂ« shumĂ« se pesĂ« ditĂ«sh myket dhe nuk konsumohet mĂ«â€ theksoi Kapo, duke kujtuar dhe njĂ« herĂ« penalizimin qĂ« vjen nga mungesa e marrjes sĂ« pĂ«rgjigjes nĂ« kohĂ«.

Eglantina Bardhi nga “Together for Life” konfirmoi tĂ« njĂ«jtĂ«n pĂ«rvojĂ«. Ajo tha se mbi gjysma e shkresave tĂ« tyre kthehen nĂ« ankesa, edhe pĂ«r informacione bazike dhe jo informacione sensitive.

“PĂ«rvoja tregon se mekanizmi nuk funksionon,” theksoi Bardhi.

Përfaqësues diplomatikë në tryezë sollën shembuj evropianë. Ambasadorja zvicerane Ruth Huber theksoi standardizimin, aksesueshmërinë dhe publikimin proaktiv të të dhënave.

Sipas saj, informacioni duhet të publikohet automatikisht duke e bërë të panevojshëm ankimin.

Blerjana Bino nga Qendra Shkencë dhe Inovacion për Zhvillim (SCiDEV) vuri në dukje hendekun mes digjitalizimit dhe llogaridhënies si element thelbësor në një sistem demokratik.

Bino përmbyll se në këtë pikë, teknologjia në Shqipëri nuk ka sjellë rritje reale të transparencës.

“Arritjet” sipas qeverisĂ« dhe raportet kritike

Kryeministri Edi Rama pranoi kritikat, por i kaloi ato në plan të dytë kur vijoi të theksonte përparimin në krahasim me të shkuarën.

Ai iu referua vlerĂ«simeve tĂ« SIGMA-s – njĂ« iniciativĂ« e mbĂ«shtetur nga Bashkimi Evropian pĂ«r qeverisjen publike dhe menaxhimin e administratĂ«s shtetĂ«rore – ku ShqipĂ«ria shĂ«non pikĂ«zim tĂ« lartĂ« institucional.

“ShqipĂ«ria ka arkitekturĂ« funksionale pĂ«r transparencĂ«n, ku rezultati sipas ‘SIGMA-s’ Ă«shtĂ« 8.6 nga 10 nĂ« kuadrin strategjik e institucional dhe 7 nga 9 pĂ«r funksionalitetin e autoritetin e tĂ« drejtĂ«s pĂ«r informim,” tha Rama.

Kryeministri përmendi edhe një indeks evropian të transparencës, sipas të cilit Shqipëria ka rritje prej 5% brenda këtij viti. Nisur nga këto, ai e cilësoi vendin mbi mesataren rajonale sa i përket informimit publik.

Megjithatë, raportet e tjera të BE-së tregojnë një situatë të përkeqësuar. Raporti i Progresit thekson presione mbi median, mungesë transparence në pronësi dhe financim, si dhe vetëcensurë.

Sipas BE-së, konsultimet publike dhe transparenca qeverisëse mbeten të dobëta. Kjo minon besimin publik dhe standardet demokratike të kërkuara për integrimin evropian.

Kështu, debati për transparencën në Shqipëri vijon të zhvillohet në dy plane paralele.

NĂ« njĂ«rin qĂ«ndron qeveria, e mbĂ«shtetur te indekse, raporte qĂ« dĂ«shmojnĂ« “pĂ«rparim”. NĂ« tjetrin janĂ« gazetarĂ«t dhe shoqĂ«ria civile, qĂ« pĂ«rballet nĂ« terren me realitetin tjetĂ«r: vonesa, pĂ«rgjigje tĂ« pjesshme dhe mekanizma qĂ« funksionojnĂ« vetĂ«m pas ndĂ«rhyrjes sĂ« Komisionerit.

Hendeku mes këtyre dy realiteteve nuk është perceptim, por përvojë konkrete.

NjĂ« kornizĂ« ligjore e vlerĂ«suar ndĂ«rkombĂ«tarisht nuk e zĂ«vendĂ«son detyrimin institucional pĂ«r t’iu pĂ«rgjigjur medias pa filtra dhe pa zvarritje. Kur indekset pĂ«rdoren pĂ«r tĂ« relativizuar kritikat, ato kthehen nga mjete vlerĂ«simi nĂ« instrumente mbrojtĂ«se tĂ« pushtetit.

Nëse digjitalizimi dhe platformat e reja mbeten premtime, problemi nuk është mungesa e teknologjisë, por kultura e institucioneve të mbyllura.

Derisa transparenca të zbatohet si praktikë e përditshme dhe jo si statistikë vjetore, liria e medias do të vazhdojë të mbetet nën presion.

NĂ« kĂ«tĂ« realitet, “gota” nuk Ă«shtĂ« as plot dhe as bosh. Ajo Ă«shtĂ« e kontrolluar. Dhe pikĂ«risht ky kontroll pĂ«rbĂ«n sfidĂ«n mĂ« serioze pĂ«r demokracinĂ« dhe tĂ« drejtĂ«n e qytetarĂ«ve pĂ«r t’u informuar.

The post E drejta pĂ«r informim mes “gotĂ«s” plot dhe realitetit bosh appeared first on Citizens.al.

↗

Dhuna digjitale ndaj grave në rritje, ligji shqiptar nuk flet për të

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu

Katër në dhjetë gra përballen me dhunë online dhe shumë prej tyre ndihen të pasigurta, kështu thonë të dhënat e grumbulluara nga UN Women, i cili ka nxjerrë në pah rrezikun që hasin gratë në Shqipëri përmes teknologjisë.

Sipas të dhënave të analizuara janë 1,804 raportime dhune në policinë e shtetit përmes teknologjisë ku ndër më të shpeshtat ishin keqpërdorimi i telefonit (36%) dhe përndjekja (33%).

Nga rastet rezultoi se gratë janë 1.3 herë më të ekspozuara ndaj dhunës online kryesisht te keqpërdorimi dhe dhunimi i privatësisë. Format të tjera të shpeshta të dhunës së hasur online ishin: zhvatja, bullizimi, gjuha e urrejtjes etj.

Statistikat shqetësuese

  • 83.1% e pĂ«rdoruesve tĂ« internetit raportojnĂ« rritje tĂ« dhunĂ«s online ndaj vajzave dhe grave.
  • 23.4% e grave qĂ« pĂ«rjetuan dhunĂ« online patĂ«n pasoja psikologjike; 45.3% e tyre u ndjenĂ« tĂ« pasigurta.
  • 90% e dhunĂ«s online kryhet nga burra 15-44 vjeç; 66% e tyre jetojnĂ« nĂ« zona urbane.
  • 70% e rasteve tĂ« dhunĂ«s online u hasĂ«n pĂ«rmes platformĂ«s TikTok.

Dhuna online, pjesë e realitetit

Fushata globale “16 DitĂ«t e Aktivizmit KundĂ«r DhunĂ«s me BazĂ« Gjinore” kĂ«tĂ« vit u fokusua te dhuna online. Zhvillimi i mjeteve tĂ« komunikimit ka transferuar dhunĂ«n nga “offline” nĂ« “online”, duke e bĂ«rĂ« kĂ«tĂ« hapĂ«sirĂ« njĂ« terren tĂ« rrezikshĂ«m pĂ«r gratĂ«.

Sipas organizatave në Shqipëri, dhuna digjitale, veçanërisht ndaj grave, po rritet me shpejtësi, duke sjellë pasoja të rënda psikologjike dhe sociale.

“NĂ« LinjĂ«n e KĂ«shillimit ndeshim mĂ« shpesh raste ngacmimi dhe kĂ«rcĂ«nimesh online pĂ«rmes rrjeteve sociale dhe aplikacioneve si WhatsApp, Telegram apo Signal”, tha pĂ«r Citizens.al Ejnxhi Pepa nga Linja e KĂ«shillimit pĂ«r Gra dhe Vajza.

Pepa thotĂ« se format mĂ« tĂ« pĂ«rhapura pĂ«rfshijnĂ« pĂ«rndjekjen digjitale, shantazhin me materiale intime, shpĂ«rndarjen pa pĂ«lqim tĂ« imazheve, manipulimet “deepfake”, fyerjet dhe sulmet ndaj reputacionit, pa lĂ«nĂ« mĂ«njanĂ« edhe hapjen e profileve tĂ« rreme, qĂ« sipas saj janĂ« kthyer nĂ« raste tĂ« zakonshme.

Ajo thotë se tashmë këto lloje sulmesh po shënjestrojnë dhe aktivistë apo mbrojtës të të drejtave të njeriut.

“KĂ«to forma tĂ« dhunĂ«s digjitale shpesh lidhen drejtpĂ«rdrejt me dhunĂ«n ‘offline’ dhe e pĂ«rforcojnĂ« atĂ«â€, shtoi Pepa.

Rritje e raportimeve, sfida institucionale

Nga janari në nëntor 2025, Ministria e Brendshme ka regjistruar 439 raste dhune kibernetike me 600 postime online, 73% prej të cilave u raportuan vetëm në Tiranë. Ndërkohë, gjatë dy viteve të fundit (2024-2025), linja 116-117 raportoi për 705 gra dhe vajza që kanë kërkuar ndihmë për dhunë digjitale.

“Tendenca ka qenĂ« nĂ« rritje pĂ«r disa vite, por veçanĂ«risht kohĂ«t e fundit kemi marrĂ« shumĂ« mĂ« tepĂ«r raste tĂ« pĂ«rndjekjes online, shantazhit dhe shpĂ«rndarjes sĂ« imazheve intime,” tha Ejnxhi Pepa.

Megjithatë, trajtimi institucional mbetet problematik.

“ShumĂ« gra dhe vajza e kanĂ« pezulluar denoncimin pĂ«r shkak tĂ« pengesave proceduriale. KĂ«rkesa nga gjykatat pĂ«r adresĂ«n fizike tĂ« dhunuesit online Ă«shtĂ« absurde kur agresorĂ«t pĂ«rdorin profile anonime”, argumenton Ines Leskaj nga AWEN duke nxjerrĂ« nĂ« pah tĂ« metĂ«n kryesore tĂ« sistemit.

Gratë nga komunitetet e margjinalizuara, vajzat me aftësi të kufizuara, komuniteti LGBTIQ+ dhe gratë në zonat rurale janë më të ekspozuara ndaj kësaj dhune.

Sipas Altin Hazizaj, drejtues i Qendrës për Mbrojtjen e të Drejtave të Fëmijëve (CRCA), i cili menaxhon edhe Qendrën Kombëtare për Internet të Sigurt në Shqipëri (ISigurt.al), grupmosha më e prekur është ajo e adoleshencës dhe rinisë së hershme, si për djemtë ashtu edhe për vajzat.

“Por çka tĂ« bĂ«n pĂ«rshtypje Ă«shtĂ« se gjatĂ« 3 viteve tĂ« fundit Ă«shtĂ« rritur edhe numri i ankesave nga zonja nĂ« moshĂ« mĂ« tĂ« madhe plus 40 apo 50 vjeç”, shprehet Hazizaj, duke shtuar se kjo situatĂ« flet pĂ«r shtrirjen e gjerĂ« tĂ« internetit dhe nivelin e pamjaftueshĂ«m tĂ« aftĂ«sive dixhitale nĂ« mosha mĂ« tĂ« mĂ«dha.

Pranë ISigurt.al gjatë vitit 2024 thuajse 60% e të gjitha ankesave të raportuara kanë të bëjnë me një formë të dhunës me bazë gjinore.

“70-80 pĂ«rqind e viktimave online janĂ« vajza dhe gra tĂ« reja, ndonĂ«se ato jo gjithnjĂ« preferojnĂ« tĂ« raportojnĂ« vetĂ«, por nĂ«pĂ«rmjet njĂ« tĂ« njohuri, shoku apo shoqeje apo mĂ«suesi”, tha pĂ«r Citizens.al Altin Hazizaj, drejtuesi i QendrĂ«s pĂ«r Mbrojtjen e tĂ« Drejtave tĂ« FĂ«mijĂ«ve (CRCA).

Rastet e raportuara në këtë platformë janë shtuar pas pandemisë së Covid-19.

“NĂ« vitin 2023 ne trajtuam diku tek 300 ankesa, ndĂ«rsa nĂ« vitin 2024 ato u rriten tek 409 raste tĂ« regjistruara. KĂ«tĂ« vit vetĂ«m nĂ« gjashtĂ« muajt e parĂ« ne kemi trajtuar mĂ« shumĂ« se 400 incidente kibernetike”, sjell nĂ« vĂ«mendje Altin Hazizaj.

Boshllëqe ligjore dhe nevoja për reforma

Shqipëria nuk ka ende një përkufizim ligjor për dhunën online. Ejnxhi Pepa thotë se përgjithësisht organizatat dhe institucionet i referohen përkufizimit të ekspertëve ndërkombëtarë të Këshillit të Evropës në veprimtarinë kundër dhunës ndaj grave dhe dhunës në familje (GREVIO).

Por brenda dhjetorit pritet tĂ« kalojĂ« nĂ« Kuvend drafti i ligjit “PĂ«r parandalimin dhe mbrojtjen ndaj dhunĂ«s ndaj grave dhe dhunĂ«s nĂ« familje”, i cili pĂ«rfshin pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« edhe dhunĂ«n digjitale.

“Ligji do ta pĂ«rkufizojĂ« si çdo veprim qĂ« kryhet ose rĂ«ndohet pĂ«rmes teknologjisĂ« dhe cenon tĂ« drejtat e viktimĂ«s”, thekson Ejnxhi Pepa.

Sipas draftit paraprak, dhuna online pĂ«rfshihet nĂ« Nenin 10 ku flitet pĂ«r “dhunĂ«n e lehtĂ«suar nga teknologjia”. Ky nen e pĂ«rcakton dhunĂ«n e lehtĂ«suar nga teknologjia si çdo veprim qĂ« kryhet pĂ«rmes mjeteve digjitale pa pĂ«lqim dhe qĂ« shkakton dĂ«m fizik, emocional apo social.

Ai përfshin gjuhën e urrejtjes, shpërndarjen e imazheve intime pa pëlqim, përndjekjen dhe ngacmimin digjital. Në thelb, neni synon të mbrojtje nga abuzimet online që cenojnë sigurinë dhe dinjitetin.

Pepa dhe Leskaj mendojnë njësoj se strukturat ekzistuese për krimet kibernetike janë të pamjaftueshme në Shqipëri.

“Zvarritja dhe mbivendosja e çështjeve nĂ« polici dhe prokurori ngadalĂ«sojnĂ« sĂ« tepĂ«rmi marrjen e masave,” vĂ«ren Leskaj teksa tregon se aktualisht krimet kibernetike mundet tĂ« denoncohen dhe ndiqen nĂ« prokurori, por rezultatet e tyre vonojnĂ«.

Nga ana tjetër, Pepa citon monitorime të GREVIO-s, sipas së cilave strukturat shqiptare nuk janë të trajnuara për dimensionin gjinor dhe kjo qasje ende nuk është integruar me mekanizmat e mbrojtjes nga dhuna.

Ajo shton se Shqipërisë i mungojnë edhe protokollet e unifikuara për trajtimin e rasteve të dhunës digjitale dhe po kështu infrastruktura teknike për ruajtjen dhe sigurimin e provave.

“KĂ«to boshllĂ«qe synohen tĂ« pĂ«rmirĂ«sohen me ndryshimet e fundme tĂ« legjislacionit”, shprehet Leskaj duke iu referuar ligjit tĂ« ri.

Por sipas Pepës po aq urgjente janë edhe fushatat e ndërgjegjësimit, pasi ka prirje për të mos i raportuar rastet.

“NĂ«nraportimi mbetet shumĂ« i lartĂ«. NĂ« nivel vendor, Mekanizmat e Koordinuar tĂ« Mbrojtjes nga Dhuna duhet tĂ« forcohen pĂ«r tĂ« garantuar njĂ« reagim tĂ« shpejtĂ«, tĂ« unifikuar dhe tĂ« ndjeshĂ«m gjinor pĂ«r çdo rast”, pĂ«rfundon ajo.

Altin Hazizaj shprehet se kuadri ligjor ka nevojĂ« tĂ« forcohet sa mĂ« shpejt dhe se duhen ligje sipas modelit tĂ« BE-sĂ« dhe jo “modeleve qĂ« krijohen ndonjĂ«herĂ« nga halli nĂ« ShqipĂ«ri”.

“Mungesa e shumĂ« krimeve qĂ« ndodhin nĂ« hapĂ«sirĂ«n kibernetike nĂ« Kodin Penal e bĂ«n mbrojtjen e viktimave tĂ« vĂ«shtirĂ«â€, thekson mĂ« tej Hazizaj.

Hazizaj shprehet se vitin e ardhshëm Shqipëria duhet të zbatojë një nga aktet më të rëndesishme të BE-së, ligjin e shërbimeve digjitale (DSA).

“Kjo do te na zgjidhte edhe problemin e dytĂ« kryesor, pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« qĂ« kanĂ« tĂ« gjitha platformat online, faqet, profilet etj., pĂ«r tĂ« respektuar tĂ« drejtat bazĂ« tĂ« çdo individi edhe nĂ« hapĂ«sirĂ«n kibernetike”, pĂ«rfundon Hazizaj.

Lexoni gjithashtu:

The post Dhuna digjitale ndaj grave në rritje, ligji shqiptar nuk flet për të appeared first on Citizens.al.

↗

Hidhet shorti për 1/8-tën e Kupës së Kosovës, dy përballje të zjarrta në këtë fazë

✇Telegrafi
By: Shkumbin Pireva


Sot (e mërkurë) është hedhur shorti për fazën e 1/8-tës në Kupën e Kosovës, ku janë mësuar tashmë tetë çiftet që kërkojnë një vend në çerekfinale.

Në ambientet e Federatës së Futbollit të Kosovës (FFK) është hedhur shorti i Kupës së Kosovës, i cili ka prodhuar duele të zjarrta, me dy super-derbi që spikasin menjëherë.

Prishtina – Ballkani Ă«shtĂ« dueli qĂ« tĂ«rheq vĂ«mendjen mĂ« tĂ« madhe. Fituesit nĂ« fuqi tĂ« KupĂ«s, Prishtina pĂ«rballet me Ballkanin qĂ« kĂ«rkon rikthimin te ky trofe tĂ« cilin e fitoi para dy sezonesh pikĂ«risht nĂ« njĂ« pĂ«rballje ndaj kryeqytetasve.

Atmosfera pritet të jetë elektrizuese ndaj këtyre dy rivalëve të viteve të fundit dhe ky takim lehtësisht mund të konsiderohet si finale e parakohshme.

Po aq i nxehtë është edhe dueli Drita-Llapi, një përballje që tradicionalisht sjell tension, emocione dhe shumë rivalitet. Drita është e ndërtuar tash e sa vite për trofe, ndërsa Llapi ka bërë hapa të rëndësishëm përpara dhe në Kupë shpesh ka ditur të befasojë duke fituar trofeun.

Ky cilësohet si një duel i hapur, ku gjithçka mund të ndodhë.

NĂ« sfidat tjera ka gjithashtu pĂ«rballje tĂ« forta, por edhe short tĂ« favorshĂ«m pĂ«r disa skuadra, si Gjilani qĂ« vjen nga Superliga kundĂ«r LirisĂ« nga Liga e ParĂ« dhe Trepça ’89-Malisheva.

Shorti ka caktuar edhe dy pĂ«rballje mes ekipeve nga Superliga si Drenica-Ferizaj dhe Dukagjini-Prishtina e Re dhe dy pĂ«rballje tjera nga Liga e ParĂ« si Feronikeli 74’-Dinamo dhe Vushtrria-VĂ«llaznimi.

Faza e 1/8-tĂ«s premton spektakĂ«l dhe shumĂ« emocion, kĂ«shtu qĂ« tifozĂ«t mezi presin t’i shohin kĂ«to pĂ«rballje nĂ« pjesĂ«n e parĂ« tĂ« sezonit pranveror.

Çiftet e 1/8-tĂ«s nĂ« KupĂ«n e KosovĂ«s:

Prishtina - Ballkani

Gjilani - Liria

Feronikeli 74’ - Dinamo

Drenica - Ferizaj

Dukagjini - Prishtina e Re

Drita - Llapi

Vushtrria - VĂ«llaznimi

Trepça 89 - Malisheva

/Telegrafi/

↗

Trepça ’89 eliminon KikĂ«n, kompletohen 16 ekipet pĂ«r fazĂ«n e 1/8-tĂ«s nĂ« KupĂ«n e KosovĂ«s

✇Telegrafi
By: Shkumbin Pireva


Sot (e premte) janë kompletuar tashmë 16 skuadrat që do të luajnë në fazën e 1/8-tës në Kupën e Botës për edicionin 2025/26.

GjatĂ« ditĂ«s sĂ« sotme Ă«shtĂ« zhvilluar ndeshja e fundit e fazĂ«s sĂ« 1/16-tĂ«s, ku Trepça ’89 ka mposhtur KikĂ«n me rezultat 4-2 duke siguruar kalimin nĂ« fazĂ«n e 1/8-tĂ«s.

Me kualifikimin e mitrovicasve janë kompletuar tashmë të 16-të ekipet që do të luajnë në fazën e ardhshme, e cila pritet të luhet disa ditë para nisjes së sezonit pranveror.

Nga Superliga e Kosovës, kalimin në fazën e 1/8-tës e kanë siguruar të gjitha skuadrat, duke filluar nga Drita, Prishtina, Ballkani, Drenica, Dukagjini, Gjilani, Llapi, Malisheva, Prishtina e Re dhe Ferizaj.

NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, nga Liga e ParĂ« kanĂ« kaluar tutje edhe Liria, Feronikeli ’74, Vushtrria, VĂ«llaznimi dhe Dinamo e Ferizajt. /Telegrafi/

↗

Mbyllen ndeshjet e Kupës së Kosovës, favoritët kalojnë në fazën e 1/8-tës

✇Telegrafi
By: Shkumbin Pireva


Kanë përfunduar gjashtë ndeshjet e ditës së sotme (e enjte) të Kupës së Kosovës, të vlefshme për fazën e 1/16-tës, ku tutje kanë kaluar skuadrat favorite.

Pas ditës së djeshme (e mërkurë), ku fitore morën të gjitha ekipet e Superligës së Kosovës dhe siguruan kualifikimin, edhe gjatë ditës së sotme kanë fituar favoritët.

Fituesi i Kupës së fuqi, Prishtina fitoi në udhëtim te Top Football me rezultat 0-2, duke siguruar kalimin në fazën e 1/8-tës.

Në anën tjetër, Dinamo e Ferizajt mposhti 2 Korrikun në Prishtinë me rezultat 0-3, ndërsa Vushtrria fitoi gjithashtu në udhëtim te Flamurtari me rezultat 0-2.

Me rezultat tĂ« njĂ«jtĂ« 0-2 dhe si mysafir fitoi edhe Feronikeli ’74 ndaj Istogut ’03, si dhe VĂ«llaznimi ndaj KEK-ut.

E vetmja ndeshje e cila nuk u mbyll pas 90 minutave lojë ishte ajo në mes të Lirisë dhe Suharekës, e cila përfundoi me rezultat 1-1 dhe pas vazhdimeve ishin prizrenasit që kaluan tutje pas fitores 2-1.

GjatĂ« ditĂ«s sĂ« nesĂ«rme (e premte) zhvillohet vetĂ«m ndeshja e fundit e kĂ«saj faze nĂ« mes tĂ« Kika –Trepça ’89. /Telegrafi/

↗

Kupa e Kosovës: Sot zhvillohen gjashtë ndeshje interesante

✇Telegrafi
By: Shkumbin Pireva


Sot (e enjte) janĂ« nĂ« program pĂ«r t’u zhvilluar gjashtĂ« ndeshje tĂ« fazĂ«s sĂ« 1/16-tĂ«s nĂ« KupĂ«n e KosovĂ«s nĂ« futboll.

Faza e 1/16-tës në Kupën e Kosovës nisi të mërkurën me nëntë ndeshje, ku nuk pati ndonjë befasi dhe favoritët avancuan tutje.

Klubet e Superligës si Drita, Ballkani, Gjilani, Llapi, Dukagjini, Malisheva, Prishtina e Re, Drenica dhe Ferizaj kaluan në fazën e 1/8-tës duke eliminuar kundërshtarët e tyre që ishin të gjithë nga Liga e Parë.

Në anën tjetër, ndeshjet janë më të kombinuara, me Prishtinën që pret TOP Futbollin nga Liga e Dytë, ndërsa çiftet tjera janë nga Liga e Parë.

Liria-Suhareka, Flamurtari-Vushtrria, 2 Korriku-Dinamo, KEK-u-VĂ«llaznimi dhe Istogu-Feronikeli ’74 do tĂ« luajnĂ« sot pĂ«r njĂ« vend nĂ« 1/8-tĂ«n.

TĂ« gjitha ndeshjet e ditĂ«s sĂ« sotme janĂ« programuar tĂ« fillojnĂ« nga ora 12:30, teksa gjatĂ« ditĂ«s sĂ« nesĂ«rme (e premte) zhvillohet vetĂ«m ndeshja e fundit Kika –Trepça ’89.

Çiftet e sotme nĂ« KupĂ«n e KosovĂ«s

2 Korriku –Dinamo

Flamurtari –Vushtrria

Istogu 03 –Feronikeli ‘74

Top Football –Prishtina

KEK-u –VĂ«llaznimi

Liria –Suhareka

/Telegrafi/

↗

OKB dhe ActionAid zbulojnë probleme serioze në kampin e Gjadrit

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu

Kampi i emigrantëve në Gjadër po përballet së fundmi me kritika të forta për shkelje të të drejtave të njeriut dhe keqpërdorim fondesh. Dy raporte ndërkombëtare nxjerrin në pah probleme në funksionimin e këtij projekti të diskutueshëm mes Shqipërisë dhe Italisë.

Kampi u krijua nĂ« kuadĂ«r tĂ« marrĂ«veshjes “Rama-Meloni” pĂ«r menaxhimin e flukseve tĂ« refugjatĂ«ve nĂ« Mesdhe. Struktura operon nĂ« territor shqiptar, por me mekanizma juridiksioni italian. Kjo ka lĂ«nĂ« vend pĂ«r njĂ« boshllĂ«k kontrolli nga autoritetet shqiptare duke rritur shqetĂ«simet mbi standardet etike dhe ligjore.

OKB: Shqipëria pa hetime të pavarura për rastet e torturës në Gjadër

Komiteti i OKB-së kundër Torturës raportoi më 28 nëntor të 2025 se Shqipëria nuk ofron të dhëna të besueshme për hetimet e keqtrajtimeve dhe torturës në Gjadër.

Komiteti kërkoi akses të plotë për Mekanizmin Kombëtar Parandalues (NPM) dhe ndjekje penale për autorët e mundshëm. Por hasi në mungesë të dhënash hetimore të ndara sipas kategorive mbi hetimet për torturë, keqtrajtim dhe përdorim të paligjshëm të forcës dhe si pasojë mungesën e llogaridhënies për autorët.

Shqipëria aderon në Konventën kundër Torturës dhe për rrjedhojë, sipas Komitetit të OKB-së, shteti shqiptar e ka të detyrueshme që të hetojë dhe raportojë për raste keqtrajtimesh apo torturash pavarësisht paqartësive lidhur me juridiksionin e kampit në Lezhë.

Kështu, komiteti i kërkoi Shqipërisë që mekanizmi NPM i saj të ketë akses të plotë dhe të pakufizuar në kampin e Gjadrit, sipas Protokollit Opsional të Konventës.

Ai theksoi se detyrimet e shtetit palë vazhdojnë të aplikohen pavarësisht menaxhimit ose juridiksionit të qendrave, pasi këto struktura ndodhen në territor sovran shqiptar.

Ndaj ShqipĂ«risĂ« i kĂ«rkohet tĂ« sigurojĂ« hetime tĂ« shpejta, tĂ« plota dhe tĂ« pavarura pĂ«r çdo rast torturĂ« apo keqtrajtimi tĂ« raportuar, tĂ« pezullojĂ« pĂ«rkohĂ«sisht punonjĂ«sit e dyshuar gjatĂ« hetimit, tĂ« ndjekĂ« penalisht pĂ«rgjegjĂ«sit dhe t’u garantojĂ« viktimave dĂ«mshpĂ«rblim tĂ« drejtĂ«.

Po ashtu, Komiteti i OKB-së i kërkoi shtetit shqiptar të mbledhë dhe të publikojë të dhëna të sakta dhe të detajuara për këto raste.

ActionAid denoncon parregullsitë financiare në Gjadër

Action Aid, një organizatë ndërkombëtare jo qeveritare për të drejtat e njeriut, denoncoi shpërdorimin e fondeve publike për kampin në Gjadër, në Gjykatën e Llogarive të Italisë.

Sipas të dhënave të projektit Trattenuti të Universitetit të Barit, ka dyshime serioze për parregullsi në tenderin 133 milionë euro për menaxhimin e këtyre strukturave.

Sipas raportit nga Action Aid, qĂ« nga miratimi i protokollit Itali-ShqipĂ«ri, fondet pĂ«r projektin janĂ« rritur nga 39.2 milionĂ« euro nĂ« 65 milionĂ«; mĂ« pas Ministria e Mbrojtjes ka hapur tendera me vlerĂ« 82 milionĂ« euro, ka nĂ«nshkruar kontrata pĂ«r mbi 74 milionĂ« dhe ka disbursuar mbi 61 milionĂ« euro – kryesisht me procedura tĂ« dhĂ«nies direkte.

Deri në mars 2025 ishte aktivizuar vetëm 39% e kapacitetit zyrtar, ndërkohë që kostot janë shumë më të larta se ato të qendrave të ngjashme në Itali.

“NĂ« GjadĂ«r, mbajtja operative e njĂ« krevati pĂ«r dy muaj kushtoi rreth 1,500 euro, pothuajse sa shpenzimet vjetore pĂ«r njĂ« krevat nĂ« CPR-nĂ« e Modicas nĂ« Itali”’ citohet nĂ« raport.

Sipas denoncimeve të kësaj organizate, deri në fund të vitit 2024, kostoja ditore për çdo të ndaluar në Gjader ishte gati trefishi i asaj në CPR-të brenda Italisë, edhe pse 20% e vendeve në Itali mbeteshin të lira.

Shpenzimet shtesë përfshijnë mbi 2.6 milionë euro nga Ministria e Mbrojtjes për anijen Libra, udhëtimet dhe dietat e personelit ushtarak, 630,000 euro nga Ministria e Brendshme për transfertat dhe teknologjitë e kontrollit, si dhe kontrata prej gati 2 milionë eurosh të Ministrisë së Drejtësisë për burgun e Gjaderit, i cili mbetet 30% i papërfunduar dhe asnjëherë i përdorur.

ActionAid përmbyll se këto parregullsi dhe kostot e pajustifikuara kërkojnë hetim të plotë nga Gjykata e Llogarive dhe Autoriteti Kombëtar Kundër Korrupsionit (ANAC).

Citizens ka raportuar në vijimësi për kritikat dhe transformimin e funksionit të Kampit në Gjadër.

Lexoni më shumë:

The post OKB dhe ActionAid zbulojnë probleme serioze në kampin e Gjadrit appeared first on Citizens.al.

↗

Plas sherri në stadiumin e Fushë-Krujës/ Futbollistët e Ilirisë dhunojnë ata të Skënderbeut

✇BoldNews
By: Brisi

NjĂ« sherr qĂ« ka degraduar nĂ« pĂ«rplasje fizike ka ndodhur mesditĂ«n e kĂ«saj tĂ« mĂ«rkure nĂ« stadiumin “Redi Maloku”, FushĂ« KrujĂ« mes dy ekipeve tĂ« futbollit, Ilira dhe SkĂ«ndĂ«rbeu. Sipas raportimeve pak para nisjes sĂ« ndeshjes lojtarĂ«t e SkĂ«nderbeut dhe trajneri Ernest Gjoka janĂ« sulmuar nga lojtarĂ«t e ekipit Iliria. Lajmi Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« me dije [
]

The post Plas sherri në stadiumin e Fushë-Krujës/ Futbollistët e Ilirisë dhunojnë ata të Skënderbeut appeared first on BoldNews.al.

↗

Futbollistët dhe trajneri i Skënderbeut rrihen nga stafi dhe lojtarët e KF Iliria para nisjes së ndeshjes

✇Telegrafi
By: Shkumbin Pireva


Klubi korçar, Skënderbeu ka lëshuar një komunikatë në faqen zyrtare ku tregohen se janë rrahur nga kundërshtarë e tyre të klubit Iliria nga Fushë Kruja, para nisjes së ndeshjes së sotme (e mërkurë).

Skënderbeu ishte mysafir i Ilirisë në ndeshjen e vlefshme për javën e 14-të të Kategorisë së Parë në Shqipëria, e programuar të luhej sot nga ora 13:30.

Megjithatë, korçarët kanë njoftuar se nuk janë pritur aspak mirë nga ekipi vendas, të cilët i akuzon se i kanë sulmuar.

Sipas faqes zyrtare, futbollistët dhe trajneri Ernest Gjoka janë rrahur para se të futen në dhomat e zhveshjes para fillimit të ndeshjes.

Postimi pa ndërhyrje i KF Skënderbeut

DEKLARATË

Reagim i klubit KF Skënderbeu.

Dhunohen futbollistët e KF Skënderbeu dhe trajneri Gjoka nga stafi dhe futbollistët e KF Iliria përpara sesa të futen në dhomat e zhveshjes.

Ky nuk është futboll.

Në këto kushte nuk mund të luhet futboll.

Në Korçë mikrpritja është kult, ndaj të njëjtën gjë presim dhe ne nga ekipet kundërshtare.

/Telegrafi/

↗

“U zgjuam ilegalĂ«â€, konfiskimi i monopatinave pa procedura tĂ« qarta

✇Citizens.al
By: Erblin Vukaj

Aksioni i policisë për bllokimin e patinave elektrike (monopatina) ka ndezur një debat të gjerë mbi lirinë e lëvizjes dhe standardet e sigurisë në rrugët urbane. Prej 13 tetorit, qindra qytetarë janë ndaluar dhe mjetet e tyre janë konfiskuar, pa një afat të qartë se kur do të miratohet rregullorja e re dhe kur do të rikthehet përdorimi i tyre në rrugë.

“IlegalĂ« nga hiçi”

Besian Kozma, regjisor në Radio-Televizionin Shqiptar, prej vitit 2023 e përdorte patinën elektrike çdo ditë për të vajtur në punë. Për zonën ku banon, në kodrat e Liqenit të Thatë, monopatina ishte mjet praktik, më e lehtë se biçikleta për maloret dhe më e shpejtë dhe ekonomike se makina.

Çdo ditĂ« ai pĂ«rshkonte rreth 5 kilometra vajtje-ardhje pa shpenzime dhe stres trafiku apo parkimi.

“Ka qenĂ« mjeti mĂ« i volitshĂ«m qĂ« kam pasur ndonjĂ«herĂ«,” kujton ai.

Rutina u prish mĂ« 12 tetor, kur nĂ« rrjetet sociale pa videon e ministres sĂ« Brendshme Albana Koçiu, qĂ« paralajmĂ«ronte aksionin e bllokimeve. MegjithatĂ« Besiani vazhdoi ta pĂ«rdorte monopatinĂ«n edhe dy javĂ« tĂ« tjera, derisa mĂ« 20 tetor, kur doli nga puna, u ndalua nga njĂ« patrullĂ« nĂ« rreth-rrotullimin e rrugĂ«s “Papa Gjon Pali II”.

“Ndalova normalisht, sepse nuk kam asgjĂ« kundĂ«r policisĂ«, e cila bĂ«n detyrĂ«n,” tregon Besiani, i cili e pĂ«rshkruan momentin e ndalimit tĂ« paqartĂ« nga ana administrative.

“KĂ«rkova arsyen e bllokimit dhe mĂ« cituan njĂ« urdhĂ«r verbal,” kujton ai. Monopatina iu mor pa i dhĂ«nĂ« asnjĂ« dokument apo procesverbal. Ai thotĂ« se me kĂ«mbĂ«nguljen e tij, oficeri e vendosi mjetin nĂ« sediljen e makinĂ«s sĂ« patrullĂ«s dhe, aq.

Tre ditë më vonë, në Komisariatin e Policisë Rrugore, iu kërkua të dorëzonte kërkesë me shkrim për të marrë informacion.

Dy javë pas kërkesës, Besiani u thirr në komisariat.

“Mendova se do tĂ« ma kthenin monopatinĂ«n, por nuk qĂ«lloi tĂ« ishte kĂ«shtu,” kujton ai, teksa shton se nĂ« komisariat mori njĂ« shkresĂ« dyfaqĂ«she ku thuhej se mjeti elektrik i ishte bllokuar pĂ«r 30 ditĂ« pĂ«r: shkelje tĂ« rregullave tĂ« qarkullimit, pamundĂ«si pĂ«r tĂ« vĂ«rtetuar pronĂ«sinĂ« dhe “refuzim pĂ«r t’iu ndaluar policisĂ«â€.

“TĂ« tria arsyet nuk qĂ«ndronin,” thekson ai. PĂ«r kĂ«tĂ« Besiani dorĂ«zoi ankesĂ« dhe prej fundit tĂ« tetorit Ă«shtĂ« ende nĂ« pritje tĂ« njĂ« pĂ«rgjigje. PatinĂ«n e pati blerĂ« rreth 550 euro dhe thekson se zotĂ«ron faturĂ«n, e cila ia vĂ«rteton pronĂ«sinĂ«.

Ilustrim grafik/Citizens.al

Kontradikta mes praktikës së policisë dhe bazës ligjore

Aksioni i policisë nisi pa një bazë të qartë dhe pa sqarimet e nevojshme publike, duke lënë qindra qytetarë, përfshirë Besianin, në një situatë të cunguar.

Deri më 11 nëntor policia bllokoi 1,426 patina, ndërsa komunikimet zyrtare mbetën të pjesshme, shpesh të paqarta dhe pa shpjegime të plota mbi arsyet dhe zgjatjen e operacionit.

Veprimet e policisë u bazuan në një vendim të ministres Albana Koçiu, i cili u botua në Fletoren Zyrtare katër ditë pasi aksioni kishte nisur. Ministria e konfirmoi këtë në një komunikim për Citizens.al.

PĂ«rfaqĂ«sues tĂ« PolicisĂ« sĂ« Shtetit thanĂ« pĂ«r Citizens.al se aksioni mbĂ«shtetej edhe nĂ« njĂ« urdhĂ«r tĂ« brendshĂ«m tĂ« datĂ«s 9 tetor. Por, ky zinxhir vendimesh krijoi njĂ« precedent tĂ« rrezikshĂ«m ku veprimi administrativ mori fuqi pĂ«rpara detyrimit pĂ«r t’u botuar nĂ« Fletore Zyrtare.

Pra urdhrat nisën të zbatoheshin pa u njoftuar ligjërisht publiku. Mjaftoi një dalje në Facebook. Kjo paqartësi operacionale duket se mbështetet nga një boshllëk edhe më i madh ligjor.

Drejtoria e PĂ«rgjithshme e ShĂ«rbimeve tĂ« Transportit Rrugor (DSHTRR) konfirmoi pĂ«r Citizens.al se “patinat elektrike lejohen tĂ« qarkullojnĂ« nĂ« rrugĂ«â€, sepse neni 344 i VKM-sĂ« nr.153 i trajton ato “nĂ« analogji me biçikletat” nĂ« zbatim tĂ« Nenit 180 tĂ« Kodit Rrugor.

Në mungesë të një neni të posaçëm, rregullat e biçikletave funksionojnë si normë e huazuar për patinat: ato mund të lëvizin në rrugë dhe duhet të përdorin korsitë e biçikletave, kur ekzistojnë, duke respektuar të njëjtat rregulla të drejtimit, ndriçimit, sinjalizimit etj.

Ndryshimi i vitit 2021 e formalizoi termin “patina elektrike” nĂ« Kod Rrugor duke i lejuar pĂ«r qarkullim. Por nuk u shoqĂ«rua me kuadĂ«r tĂ« plotĂ« rregullator.

Kodi Rrugor nuk përmban nen të posaçëm për to, ndërsa bashkitë dhe policia nuk kanë akte nënligjore që të përcaktojnë qartë shpejtësinë, zonat e lejuara apo kufizimet teknike.

Në këtë amulli, qytetarët gjenden të penalizuar për përdorimin e një mjeti që ligji e lejon, por rregullat e zbatimit të tij mungojnë. Pikërisht këtu lind paradoksi: e drejta ekziston, por zbatimi i saj varet nga interpretimi i autoriteteve, duke e kthyer sigurinë rrugore në një proces të paqëndrueshëm dhe arbitrar.

“Aksion i tepruar dhe arbitrar”

Autoritetet e nisën aksionin pas një numri incidentesh. Ndërkohë, në dy raportime të mëparshme të Citizens.al u vu re konfuzion prej qytetarëve, protesta spontane dhe mungesë transparence.

Për të kuptuar ndikimin real tek përdoruesit, Citizens.al zhvilloi një pyetësor në të cilin u përgjigjën 40 qytetarë që ishin përballur direkt me operacionin policor, një prej të cilëve edhe Besian Kozma.

Pjesa dĂ«rrmuese e tĂ« anketuarve thanĂ« se e pĂ«rdornin monopatinĂ«n pĂ«r lĂ«vizje tĂ« pĂ«rditshme, kryesisht pĂ«r nĂ« punĂ« (90%), ndĂ«rsa 10% pĂ«r shĂ«rbime “delivery”. Ky profil i pĂ«rdorimit sugjeron se monopatinat nuk janĂ« thjesht mjete rekreative, por alternativĂ« e lĂ«vizjes urbane, veçanĂ«risht pĂ«r ata qĂ« nuk pĂ«rballojnĂ« dot kosto tĂ« larta transporti.

Ilustrim gjatë aksionit policor të datës 13 tetor/Citizens.al

Anketa vë në dukje mungesën e transparencës në zbatimin e aksionit policor pasi shumica (59%) e përdoruesve thanë se nuk morën asnjë dokument zyrtar në momentin e bllokimit.

Shumica u ndaluan nĂ« mĂ«ngjes, rrugĂ«s pĂ«r punĂ« (65%), duke e kthyer ndĂ«rhyrjen nĂ« njĂ« goditje direkte mbi lĂ«vizshmĂ«rinĂ« e qytetarĂ«ve, pjesa dĂ«rrmuese (90%) e tĂ« cilĂ«ve e konsideruan aksionin “tĂ« tepruar dhe tĂ« padrejtĂ«â€, si dhe bllokimin 30-ditor “arbitrar”.

AsnjĂ« pĂ«rdorues nuk e ka vlerĂ«suar pĂ«r Citizens.al aksionin si “tĂ« drejtĂ« dhe tĂ« nevojshĂ«m”. Kjo tregon njĂ« hendek tĂ« qartĂ« midis perceptimit qytetar dhe justifikimit institucional pĂ«r sigurinĂ« rrugore.

“PĂ«r mua kanĂ« vepruar shumĂ« gabim, sepse na kanĂ« dĂ«mtuar nĂ« pĂ«rditshmĂ«rinĂ« tonĂ«, mund t’i hartonin rregullat edhe pa bĂ«rĂ« njĂ« aksion tĂ« tillĂ«,” thotĂ« Besiani.

Pothuajse të gjithë (93%) thanë se e kishin përjetuar këtë periudhë pa monopatinë si të kushtueshme në kohë dhe para. Qytetarët janë orientuar drejt transportit urban (43%) ose ecjes (45%), ndërsa 12% drejt taksive. Ky ndryshim ka krijuar ngarkesë financiare dhe kohore për përdoruesit aktivë të këtyre mjeteve.

“PĂ«r momentin lĂ«viz ose me biçikletĂ« ose me urban, por kjo periudhĂ« ka treguar se çfarĂ« efekti ka dhĂ«nĂ« nĂ« lĂ«vizje sepse tĂ« gjithĂ« ne qĂ« kishim patina dhe na u bllokuan, ose po pĂ«rdorim makinĂ« ose urbanin duke ndikuar nĂ« trafik,” komenton Besiani.

“Problemi nuk janĂ« mjetet, por mungesa e rregullave”

Shumica (62%) e të anketuarve besojnë se monopatinat janë problem vetëm kur përdoren pa rregulla. Vetëm 20% i konsiderojnë ato rrezik serioz. Në të njëjtën linjë, shumica mbështesin përdorimin në korsitë e biçikletave, por pranojnë se për këtë përdorim duhet të ketë kufizime.

“TĂ« dalin ekspertĂ« dhe ta vlerĂ«sojnĂ« kĂ«tĂ« gjĂ«, normalisht tĂ« ketĂ« rregulla dhe tĂ« ndĂ«shkohet cilido qĂ« nuk i zbaton, jo tĂ« penalizohen tĂ« gjithĂ«,” vijon Besiani.

Rekomandimet e tĂ« anketuarve nga Citizens.al synojnĂ« balancimin mes sigurisĂ« rrugore dhe tĂ« drejtĂ«s pĂ«r lĂ«vizje. Ata shprehen me dakordĂ«si se patinat elektrike duhet tĂ« kenĂ« kufizim moshe dhe shpejtĂ«sie, t’u kĂ«rkohet regjistrim, identifikim dhe siguracion mjeti, sidomos nĂ« rastet e pĂ«rdorimit tregtar, dhe ndĂ«shkim me gjoba dhe konfiskime nĂ« rastet e shkeljeve tĂ« pĂ«rsĂ«ritura.

Anketa e Citizens.al tregon se pjesa më e madhe e përdoruesve të monopatinave nuk i kundërshtojnë rregullat, përkundrazi, i kërkojnë. Por bllokimi 30-ditor, pa paralajmërim dhe pa procedura të rregullta, është perceptuar si masë ndëshkuese dhe e padrejtë.

Kështu, debati për monopatinat nxjerr në pah një realitet të thellë: qytetet e mëdha si Tirana, kërkojnë politika të qarta dhe afatgjata të lëvizshmërisë dhe jo përndjekje me operacione të papritura policore.

The post “U zgjuam ilegalĂ«â€, konfiskimi i monopatinave pa procedura tĂ« qarta appeared first on Citizens.al.

↗

Projektligji për mbetjet: Mes transparencës së kufizuar dhe rrezikut për interesa private

✇Citizens.al
By: Erblin Vukaj

Projektligji pĂ«r “PĂ«rgjegjĂ«sitĂ« e zgjeruara tĂ« prodhuesve” synon tĂ« pĂ«rafrojĂ« ShqipĂ«rinĂ« me standardet evropiane pĂ«r menaxhimin e mbetjeve, por njĂ« analizĂ« e organizatave tĂ« shoqĂ«risĂ« civile ka ngritur dyshime mbi transparencĂ«n dhe pĂ«rmbajtjen e tij.

Ligji, i cili pritet të përcaktojë mënyrën se sa dhe si bizneset do të paguajnë për ndotjen që shkaktojnë, thuhet se përmban boshllëqe ligjore dhe kontradikta që mund të favorizojnë interesa private.

Ekspertët kërkojnë që Kuvendi ta rishikojë thellësisht draftin për të shmangur rreziqe të korrupsionit dhe pasoja ekonomike për qytetarët.

Një ligj i nevojshëm, por i paqartë

Projektligji pĂ«r “PĂ«rgjegjĂ«sitĂ« e zgjeruara tĂ« subjekteve prodhuese tĂ« produkteve qĂ« gjenerojnĂ« mbetje” u prezantua nĂ« fillim tĂ« kĂ«tij viti si hap drejt ekonomisĂ« qarkulluese dhe pĂ«rafrimit me direktivat evropiane.

Por një analizë e përpiluar nga Qendra Shqiptare për Kërkime Ekonomike (ACER) dhe Instituti Shqiptar i Shkencave (AIS), ka nxjerrë në pah boshllëqe të dukshme në transparencë, paqartësi në formulime dhe mangësi të llogaritjeve financiare, që mund të prekin drejtpërdrejtë qytetarët.

Analiza, e përpiluar me mbështetje nga Fondacioni Westminster për Demokraci, paralajmëron se projektligji në formën aktuale mund të legjitimojë struktura private, pa dhënë garanci publike mbi kostot dhe kontrollin e fondeve.

Projektligji bazohet nĂ« direktivĂ«n kuadĂ«r tĂ« BE-sĂ« (2008/98/EC), duke synuar qĂ« prodhuesit tĂ« mbajnĂ« pĂ«rgjegjĂ«si pĂ«r mbetjet e produkteve tĂ« tyre pas pĂ«rdorimit. Ai parashikon ngritjen e ShoqĂ«rive pĂ«r PĂ«rgjegjĂ«sinĂ« e Zgjeruar tĂ« Prodhuesve (SHPZP) – entitete qĂ« do tĂ« menaxhojnĂ« financimet dhe organizimin e mbledhjes, riciklimit e trajtimit tĂ« mbetjeve.

Formulimi i pikës 8 në Nenin 3 të projektligjit/Citizens.al

Por ndĂ«rsa nĂ« shtetet e BE-sĂ« kĂ«to struktura janĂ« tĂ« rregulluara si entitete jofitimprurĂ«se, drafti shqiptar i trajton si shoqĂ«ri tregtare, duke hapur rrugĂ« pĂ«r pĂ«rfitime ekonomike nga njĂ« mekanizĂ«m qĂ« duhej tĂ« funksiononte sipas parimit “ndotĂ«si paguan”.

Gjatë prezantimit të opinionit alternativ, zhvilluar në Tiranë më 29 tetor, me praninë e deputetëve të komisioneve parlamentare për mjedisin dhe ekonominë, eksperti ligjor Viktor Gumi, evidentoi disa pika kritike.

Kështu, sipas analizës së kryer nga ACER, AIS dhe grupet e organizatave të tjera të thirrura prej tyre, projektligji u shoqërua me transparencë të kufizuar në hartimin dhe konsultimin e tij.

Ai u publikua për konsultim vetëm për 40 ditë dhe mori vetëm katër komente, ndonëse ndikon drejtpërdrejt te bizneset, konsumatorët dhe bashkitë, teksa këto të fundit duket se nuk janë konsultuar, duke shkelur kështu ligjin për vetëqeverisjen vendore.

Drafti paraprak ka paqartĂ«si nĂ« terminologji dhe referenca ligjore. Teksti rezulton t’i referohet ligjeve tashmĂ« tĂ« shfuqizuara dhe pĂ«rdor terma tĂ« papĂ«rcaktuar si “trajtim”, “pĂ«rpunim” apo “rryma tĂ« mbetjeve”, duke rritur rrezikun e interpretimit tĂ« gjerĂ« administrativ.

Grupi i ekspertëve të organizatave joqeveritare të përfshira në analizën e ACER dhe AIS ka konstatuar kontradiktë mes interesit publik dhe privat.

Konkretisht, problemi shihet te SHPZP-të, të cilat janë parashikuar si shoqëri fitimprurëse, ndonëse dokumenti shoqërues (RIA) i përcakton si organizata që nuk duhet të gjenerojnë fitime.

Kjo mospërputhje krijon rrezik për keqpërdorim të mundshëm të fondeve që do të mblidhen në emër të mbrojtjes së mjedisit.

Përveç këtyre problematikave, projektligji duket se lë vend për rreziqe në procedurat inspektuese. Neni 23 parashikon që zbatimi i ligjit të kontrollohet nga disa struktura të ndryshme inspektimi, duke shtuar kështu mundësinë për korrupsion.

Formulimi i Nenit 23 të projektligjit/Citizens.al

Fatura e riciklimit bie mbi konsumatorin

Ligji parashikon që prodhuesit të paguajnë kontribute financiare te SHPZP-të për mbledhjen e mbetjeve, kosto që pritet të reflektohen në rritjen e çmimeve për konsumatorët.

NdĂ«rkohĂ«, bizneset qĂ« tashmĂ« paguajnĂ« taksa pĂ«r ambalazhe plastike dhe qelqi do tĂ« pĂ«rjashtohen nga kontributi i ri – pa ndonjĂ« mekanizĂ«m kompensimi apo transparencĂ« mbi shumat ekzistuese qĂ« derdhen nĂ« buxhet.

NĂ« analizĂ«n e RIA-s, vetĂ« qeveria pranon se konsumatorĂ«t “mund tĂ« pĂ«rballen me çmime mĂ« tĂ« larta pĂ«r produktet”, ndĂ«rsa familjet me tĂ« ardhura tĂ« ulĂ«ta mund tĂ« kenĂ« vĂ«shtirĂ«si nĂ« pĂ«rballimin e kostove tĂ« reja tĂ« menaxhimit tĂ« mbetjeve.

Megjithatë, projektligji nuk përmban asnjë llogaritje të ndikimit financiar, një boshllëk që ekspertët e grupit të ACER dhe AIS konsiderojnë shkelje të parimit të sigurisë juridike.

NĂ« tryezĂ«n e mbajtur pĂ«r diskutime, deputetĂ«t e pranishĂ«m si Zamira Sinaj, Klodiana Çapja, Gjin Gjoni, Redi Muçi, pranuan se projektligji ishte kaluar pa njĂ« konsultim tĂ« gjerĂ« dhe ftuan ekspertĂ«t dhe organizatat joqeveritare qĂ« t’i shprehnin gjetjet e tyre edhe pranĂ« Kuvendit.

Ndërkohë, Gjergj Buxhuku nga Konfindustria, shprehu rezerva për punën e deritanishme duke kritikuar prirjen e hartimit të ligjeve pa aktet nënligjore.

Drafti ngarkon qeverinĂ« qĂ« “brenda 2 viteve tĂ« nxjerrĂ« aktet nĂ«nligjore”, ndĂ«rkohĂ« qĂ« nĂ« fund tĂ« tij thotĂ« se “hyn nĂ« fuqi 15 ditĂ« pas botimit nĂ« Fletoren Zyrtare” dhe “efektet i fillon pas datĂ«s 1 qershor”.

Buxhuku tha se në këtë mënyrë bëhen ligje të pazbatueshme dhe për këtë u kërkoi deputetëve të jenë më qytetarë në lidhje me këtë ligj larg lobimeve dhe ndasive politike.

Opinioni vlerĂ«sues i hartuar nga ACER dhe AIS propozon qĂ« tĂ« organizohen seanca dĂ«gjimore me bashkitĂ« dhe bizneset e prekura, teksa draftit t’i pĂ«rmirĂ«sohet gjuha ligjore dhe efektet financiare pĂ«r konsumatorin dhe buxhetin e shtetit tĂ« jenĂ« tĂ« llogaritura qartĂ«.

Ligji për përgjegjësitë e zgjeruara të prodhuesve shihet si hap i domosdoshëm për zbatimin e standardeve mjedisore të BE-së, por sipas ACER dhe AIS, në formën aktuale mbart rreziqe serioze për abuzime.

Lexoni gjithashtu:

The post Projektligji për mbetjet: Mes transparencës së kufizuar dhe rrezikut për interesa private appeared first on Citizens.al.

↗

TĂ« kanĂ« bllokuar monopatinĂ«n? – Ndaj pĂ«rvojĂ«n tĂ«nde!

✇Citizens.al
By: Citizens.al

Monopatinat elektrike janë kthyer në simbol të lirisë së lëvizjes urbane në Shqipëri, por edhe në një burim debati për sigurinë rrugore.

Citizens.al po mbledh opinionet e qytetarëve, sidomos të atyre që janë përballur me operacionin policor për ndalimin e tyre.

Plotësoni pyetësorin më poshtë dhe ndihmoni në formësimin e një diskutimi publik të bazuar në përvoja reale dhe zëra qytetarë.

The post TĂ« kanĂ« bllokuar monopatinĂ«n? – Ndaj pĂ«rvojĂ«n tĂ«nde! appeared first on Citizens.al.

❌