❌

Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Before yesterdayMain stream

Liria e shtypit në Shqipëri: Progres në letër, vështirësi në terren

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu
13 March 2026 at 15:37

Shqipëria shënoi një përmirësim të dukshëm në renditjen globale për lirinë e medias gjatë vitit 2025, duke ngjitur 19 vende në Indeksin Botëror dhe duke u pozicionuar e 80-ta nga 180 shtete.

Megjithatë, sipas një raporti vjetor për vitin 2025, të realizuar nga organizata BIRN Albania në partneritet me SCiDEV dhe Qendrën Faktoje, ky përmirësim nuk reflekton një ndryshim të thellë në realitetin e përditshëm të medias në vend.

Perceptimi i gazetarëve për lirinë e medias

Sipas një sondazhi të realizuar me 106 gazetarë, shumica e tyre mendojnë se situata për lirinë e shprehjes është përkeqësuar gjatë vitit 2025. Rreth 64.2% e të anketuarve deklarojnë se liria e shprehjes ka pësuar rënie, ndërsa vetëm 17% raportojnë një përmirësim.

Edhe aksesi në informacion vijon të jetë problematik. Gjysma e gazetarëve të anketuar (50%) thonë se qasja e informacionit në institucione është bërë më i vështirë krahasuar me vitin e kaluar. Ndërkohë, 36.8% raportojnë përkeqësim të kushteve të punës në redaksi.

Të dhënat tregojnë gjithashtu dallime sipas rolit në profesion. Redaktorët raportojnë nivelet më të larta të përkeqësimit të lirisë së shprehjes dhe aksesit në informacion, çka sugjeron se gazetarët në pozicione vendimmarrëse përballen më drejtpërdrejt me kufizime që lidhen me pavarësinë editoriale dhe marrëdhënien me institucionet.

Po ashtu, 36.8% e të anketuarve raportuan se siguria e gazetarëve është përkeqësuar, ndërsa 44.3% u shprehën se nuk kishte pasur asnjë ndryshim, kundrejt 17% që thanë se ka pasur përmirësim.

“Edhe pse kemi njĂ« pĂ«rqindje mĂ« tĂ« ulĂ«t qĂ« raportojnĂ« pĂ«rkeqĂ«sim krahasuar me vitin 2024 (54.7%),” thuhet nĂ« raport, “mĂ« shumĂ« se njĂ« e treta e tĂ« anketuarve vazhdojnĂ« tĂ« perceptojnĂ« pĂ«rkeqĂ«sim tĂ« kushteve tĂ« sigurisĂ«.”

Kjo sugjeron se, ndonëse perceptimet për sigurinë mund të jenë stabilizuar disi në krahasim me vitin e kaluar, një pjesë e konsiderueshme e gazetarëve vazhdojnë të përjetojnë ose perceptojnë dobësi në mjedisin e tyre profesional.

Censura dhe kufizimet në raportim

Kufizimet në raportim mbeten realitet i përhapur për gazetarët në Shqipëri. Vetëm 9.4% e të anketuarve deklarojnë se kanë qenë gjithmonë në gjendje të raportojnë lirshëm, pa frikë nga censura apo hakmarrja.

“NĂ« krahun tjetĂ«r, 40.6% raportojnĂ« se me raste ndihen tĂ« kufizuar, 16% raportojnĂ« shqetĂ«sime tĂ« shpeshta dhe 11.3% deklarojnĂ« se nuk kanĂ« qenĂ« asnjĂ«herĂ« nĂ« gjendje tĂ« raportojnĂ« lirisht. NĂ« total, rreth 68% e tĂ« anketuarve kanĂ« pĂ«rjetuar njĂ« farĂ« kufizimi gjatĂ« vitit tĂ« kaluar”, thuhet nĂ« raport.

Raportimi për korrupsionin e madh konsiderohet tema më e ndjeshme. Rreth 61.3% e gazetarëve e identifikojnë këtë temë si të kufizuar, e ndjekur nga raportimi për krimin e organizuar dhe për praktikat e këqija të korporatave të mëdha.

Të dhënat tregojnë gjithashtu se kufizimet kanë ndikim konkret në përmbajtjen e raportimeve. Vetëm 19.8% e gazetarëve thonë se nuk kanë braktisur kurrë një histori për shkak të presionit apo vetë-censurës, ndërsa rreth 80% e tyre kanë hequr dorë të paktën një herë nga publikimi i një materiali.

“KĂ«to gjetje tregojnĂ« se kufizimet e perceptuara nuk janĂ« thjesht pĂ«rshtypje subjektive, por kanĂ« njĂ« ndikim tĂ« matshĂ«m nĂ« raportimet e gazetarĂ«ve dhe nĂ« informacionin qĂ« i vihet nĂ« dispozicion publikut”, thuhet nĂ« raport.

Kërcënimet dhe siguria e gazetarëve

Sipas sondazhit, 40.6% e gazetarëve raportojnë se kanë përjetuar kërcënime ose kanosje gjatë ushtrimit të profesionit.

Ndërkohë, 12.3% e të anketuarve deklarojnë se janë sulmuar fizikisht të paktën një herë gjatë punës si gazetarë. Gazetarët që punojnë në televizione raportojnë më shumë raste kërcënimesh dhe sulmesh krahasuar me kolegët e tyre në mediat online.

“Burrat raportojnĂ« numĂ«r mĂ« tĂ« madh tĂ« sulmeve fizike (18.8%) krahasuar me gratĂ« (6.9%)”, thekson raporti, ndĂ«rsa reporterĂ«t duken mĂ« tĂ« prekur nga kĂ«to sulme.

Po ashtu, gazetarët e televizionit raportojnë se përballen më shpesh me sulme fizike dhe kërcënime krahasuar me gazetarët online.

Kërcënimet verbale janë forma më e zakonshme e presionit, të raportuara nga mbi 70% e gazetarëve që kanë përjetuar kanosje. Ngacmimi online është forma e dytë më e përhapur, ndërsa një pjesë e gazetarëve raportojnë edhe kërcënime me padi ligjore, telefonata ngacmuese dhe gjuhë fyese.

Sipas të dhënave, zyrtarët e qeverisë identifikohen si burimi kryesor i kërcënimeve, të ndjekur nga grupet politike, organizatat kriminale dhe pronarët e mediave.

Gazetaret dhe rreziqet me bazë gjinore

Gazetaret përballen gjithashtu me forma specifike të kërcënimeve që lidhen me gjininë. Rreth 17.2% e gazetareve të anketuara raportojnë se kanë përjetuar kërcënime ose ngacmime me bazë gjinore gjatë ushtrimit të profesionit.

Forma më e zakonshme është ngacmimi verbal, i ndjekur nga ngacmimi seksual dhe abuzimi online. Në disa raste janë raportuar edhe kërcënime fizike.

“ËshtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« theksohet se 60% e tĂ« anketuarave tĂ« kĂ«rcĂ«nuara raportuan se kanosje tĂ« tilla ndikuan nĂ« raportimin e tyre tĂ« paktĂ«n nĂ« njĂ« masĂ« tĂ« moderuar”, analizohet nĂ« raport.

Raporti thekson gjithashtu se një pjesë e gazetareve ndihen të pambrojtura nga institucionet apo nga vetë mediat ku punojnë.

“19% e grave gazetare raportuan se shqetĂ«simet e tyre pĂ«r sigurinĂ« nuk u trajtuan fare nga media pĂ«r tĂ« cilĂ«n punonin dhe 31% raportuan se shqetĂ«simet nuk u trajtuan nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« mjaftueshme”, thekson raporti.

Denoncimi dhe mungesa e besimit tek institucionet

Një nga problemet kryesore të evidentuara është mungesa e besimit të gazetarëve tek institucionet shtetërore. Vetëm 18.6% e gazetarëve që kanë përjetuar kërcënime i kanë raportuar incidentet tek autoritetet.

“Arsyeja kryesore pĂ«r mosraportimin ishte mungesa e besimit tek autoritetet (63.9%), e ndjekur nga besimi se raportimi nuk do tĂ« sillte ndonjĂ« ndryshim (27.9%)”, thuhet nĂ« raport.

Gazetarët gjithashtu theksojnë se presioni politik, presioni ekonomik nga pronarët ose reklamuesit dhe mungesa e mbrojtjes ligjore janë ndër sfidat kryesore për sigurinë e tyre profesionale.

Kushtet e punës në sektorin e medias

Rreth 36.8% e të anketuarve raportojnë përkeqësim të kushteve të punës, ndërsa 41.5% thonë se situata nuk ka ndryshuar.

Problemet lidhen kryesisht me kontratat e pasigurta të punës dhe mungesën e stabilitetit financiar në sektor.

Institucionet kanë ndërmarrë disa hapa për të përmirësuar situatën, përfshirë një memorandum bashkëpunimi mes Autoritetit të Mediave Audiovizive dhe Inspektoratit Shtetëror të Punës për monitorimin e kushteve të punës në media. Megjithatë, sipas raportit, zbatimi i legjislacionit mbetet i pabarabartë.

Mbulimi mediatik i zgjedhjeve dhe sfidat strukturore

Raporti thekson se fushata zgjedhore e vitit 2025 shërbeu si një test për lirinë e medias në vend.

Rreth 83% e gazetarëve të anketuar raportojnë se kanë mbuluar zgjedhjet, ndërsa shumica e tyre kanë hasur vështirësi gjatë procesit.

Rreth 70% e gazetarëve që mbuluan fushatën deklarojnë se u përballën me kufizime në aksesin në informacion. Përveç kësaj, 23.9% raportojnë presione ose kërcënime gjatë punës.

Kandidatët dhe anëtarët e partive politike identifikohen si burimi kryesor i këtyre presioneve.

Një pjesë e gazetarëve deklaron se është ndjerë nën presion për të përdorur vetëm materiale të ofruara nga partitë politike, duke kufizuar kështu mundësinë për raportim të pavarur.

Raporti thekson se problemet në sektorin e medias në Shqipëri janë kryesisht strukturore dhe jo raste të izoluara.

Presioni politik, përqendrimi i pronësisë së mediave, financimi jo transparent dhe pasiguria ekonomike e gazetarëve krijojnë një mjedis të brishtë për gazetarinë e pavarur.


Lexo gjithashtu:

The post Liria e shtypit në Shqipëri: Progres në letër, vështirësi në terren appeared first on Citizens.al.

8 Marsi: Nga protestë historike te sfidat bashkëkohore

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu
10 March 2026 at 16:47

Historia e 8 Marsit fillon në vitin 1908, kur punëtoret e fabrikave në Shtetet e Bashkuara u ngritën në protestë për orët e gjata të punës, kushtet e rënda dhe pagat e ulëta. Më pas, në vitin 1910, një Kongres Ndërkombëtar i Grave Socialiste, i mbajtur nga Clara Zetkin, propozoi që çdo vit të shënohej një ditë ndërkombëtare e grave, për të forcuar kërkesën për të drejta politike, sociale dhe ekonomike. Kështu, 8 Marsi u bë gradualisht një simbol i fuqisë dhe solidaritetit femëror, që përfshinte jo vetëm kërkimin e barazisë gjinore, por edhe drejtësinë sociale më gjerë.

Por si u prit 8 Marsi në Tiranë?

Edhe pse aktivistĂ« tĂ« Kolektivit Feminist dhe grupime tĂ« ndryshme qytetare i dedikojnĂ« shumĂ« kohĂ« dhe pĂ«rkushtim marshimit tĂ« 8 Marsit, shumĂ« media shpesh e portretizojnĂ« kĂ«tĂ« aktivitet si “zaptim dhe promovim tĂ« komunitetit LGBT”, duke lĂ«nĂ« nĂ« hije gratĂ« shqiptare dhe mesazhin kryesor tĂ« protestĂ«s. PĂ«r shembull, disa foto dhe video tĂ« shpĂ«rndara nĂ« masĂ«, ku njĂ« pjesĂ«marrĂ«s mban pankartĂ«n “Jemi gra tĂ« egra”, u pĂ«rdorĂ«n pĂ«r tĂ« krijuar njĂ« perceptim tĂ« shtrembĂ«ruar. NĂ« fakt, kĂ«to pamje i pĂ«rkasin marshimit tĂ« vitit 2025, dhe qĂ«llimi i pasueshĂ«m ishte shpesh tĂ« shenjtĂ«rohen individĂ« tĂ« komunitetit transgjinor pĂ«r tĂ« gjeneruar zemĂ«rim dhe klikime.

Materialet që shtrembërojnë mesazhin e protestës janë një formë dezinformimi. Në të vërtetë, pjesëmarrja e komunitetit LGBT tregon se marshimi i 8 Marsit është një hapësirë për të bashkuar zërat e të gjitha grupimeve të margjinalizuara. Shënjimi dhe stigmatizimi i pjesëmarrësve, përkundrazi, sulmon qëllimin e vërtetë të kësaj date historike: kërkimin e barazisë dhe drejtësisë për të gjithë.

Organizimi i 8 Marsit në Shqipëri ngriti probleme konkrete dhe të rëndësishme: nga gratë e Durrësit dhe Rrjollit që udhëheqin rezistencën kundër ndërtimeve të paligjshme, tek rritja e rasteve të femicidit dhe dhunës, puna e papaguar dhe sulmet e grupeve konservatore dhe fetare.

Të qenit politik nuk lidhet me pamjen, ngjyrën, seksualitetin apo mënyrën se si vishemi. Të qenit politik lidhet me guximin për të denoncuar padrejtësitë publikisht dhe për të folur për problemet shoqërore që shpesh injorohen, sidomos kur nuk prekin drejtpërdrejt jetën tonë. 8 Marsi, në këtë kontekst, nuk është thjesht një ditë festimi, por një thirrje për të njohur dhe respektuar të drejtat dhe zërat e grave dhe të të gjithë komuniteteve të margjinalizuara.

Lexoni gjithashtu:

“Revoltohu motĂ«r!” Vajzat dhe gratĂ« marshojnĂ« kundĂ«r dhunĂ«s dhe patriarkatit

8 Marsi mes protestës dhe kujtesës

The post 8 Marsi: Nga protestë historike te sfidat bashkëkohore appeared first on Citizens.al.

Draft-raporti i PE: Thirrje për mbrojtjen e medias dhe luftë më të fortë kundër korrupsionit

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu
19 February 2026 at 16:38

Parlamenti Evropian në draft-raportin për Shqipërinë kërkon hapa të mëtejshëm për mbrojtjen e lirisë së shprehjes dhe pluralizmit mediatik.

Dokumenti thekson nevojën për më shumë transparencë mbi konfliktet e interesit të pronarëve të medias, garanci ndaj presionit politik dhe ekonomik mbi gazetarët dhe hetim efektiv të kërcënimeve e sulmeve ndaj tyre.

Korrupsioni, “shqetĂ«sim serioz”

Në dokumentin prej nëntë faqesh, Parlamenti Evropian analizon zhvillimet në drejtësi, luftën kundër korrupsionit, administratën publike, ekonominë, mjedisin dhe politikën e jashtme.

Raporti shpreh shqetësim për polarizimin e vazhdueshëm politik dhe diskursin konfrontues, të cilat sipas tij minojnë mbikëqyrjen parlamentare, besimin publik dhe funksionimin e institucioneve demokratike.

PE shpreh shqetësim për polarizimin e vazhdueshëm politik dhe për diskursin konfrontues politik.

“
tĂ« cilat minojnĂ« mbikĂ«qyrjen parlamentare, besimin publik dhe funksionin efektiv tĂ« institucioneve demokrative”, thuhet nĂ« draf-raport.

PE-n mes të tjerash thekson se korrupsioni mbetet një shqetësim serioz.

“PavarĂ«sisht pĂ«rparimit nĂ« kuadrin ligjor dhe institucional, ShqipĂ«ria duhet tĂ« konsolidojĂ« mĂ« tej rezultatet konkrete nĂ« hetime, ndjekje penale dhe dĂ«nime pĂ«rfundimtare, veçanĂ«risht nĂ« rastet e korrupsionit nĂ« nivele tĂ« larta”, thekson draft-raporti.

Ndërsa nënvizon se korrupsioni duhet adresuar në të gjitha nivelet me qëllim forcimin e besimit të qytetarëve te institucionet shtetërore.

Po ashtu, nĂ« draft-raport thuhet se duhet njĂ« luftĂ« mĂ« efektive kundĂ«r krimit tĂ« organizuar ”pĂ«rfshirĂ« pastrimin e parave dhe rrjetet e trafikut tĂ« drogĂ«s”, ndĂ«rsa bĂ«n thirrje pĂ«r intensifikim tĂ« bashkĂ«punimit me agjencitĂ« e BE-sĂ« si Europol dhe Eurojust.

TĂ« drejtat themelore

Draft-raporti kërkon forcimin e mekanizmave institucionalë për mbrojtjen e pakicave dhe grupeve vulnerabël: romët dhe egjiptianët, personat me aftësi të kufizuar, punëtorët migrantë dhe komunitetin LGBTQI+.

Ai nënvizon nevojën për zbatim efektiv të legjislacionit kundër diskriminimit dhe shpreh shqetësim për retorikën antigjinore në diskursin politik.

Po ashtu, theksohet rëndësia e përmirësimit të aksesit në drejtësi, veçanërisht për grupet e margjinalizuara.

Mjedisi dhe reformat socio-ekonomike

Sipas draft-raportit, Parlamenti Evropian sheh me shqetësim vlerësimin e Komisionit se nuk ka pasur përparim në fushën e mjedisit dhe ndryshimeve klimatike në vitin e shkuar.

Ndërsa shpreh keqardhje për frekuencën e ulët të mbledhjeve të Këshillit Kombëtar të Punës.

“BĂ«n thirrje pĂ«r forcimin e procesit tĂ« konsultimit trepalĂ«sh, pĂ«rfshirĂ« pĂ«rfaqĂ«sim tĂ« duhur tĂ« sindikatave; thekson nevojĂ«n pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur mĂ« tej ngritjen e kapaciteteve tĂ« partnerĂ«ve socialĂ«â€, thuhet nĂ« draft-raport.

Po ashtu, shihen me rëndësi investimet në arsim, në zhvillimin e aftësive dhe inovacion me qëllim rritjen e qëndrueshme.

The post Draft-raporti i PE: Thirrje për mbrojtjen e medias dhe luftë më të fortë kundër korrupsionit appeared first on Citizens.al.

Organizatat e medias: Reforma e RTSH-së të bëhet pa presion politik

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu
9 February 2026 at 13:16

Një grup organizatash shqiptare dhe ndërkombëtare për lirinë e medias dhe mbrojtjen e gazetarëve i kanë bërë thirrje qeverisë shqiptare që reforma për Radio Televizionit Shqiptar (RTSH) të mbështetet në mjete të ligjshme dhe demokratike.

Kjo thirrje vjen pas deklaratave të fundit të Kryemnistrit Edi Rama për performancën dhe financimin e RTSH-së, ku mes të tjerash ai hodhi edhe idenë e pezullimit të financimit apo mbyllje të mundshme të transmetuesit publik.

Sipas organizatave nënshkruese mes tyre Rrjeti i Gazetarëve të Sigurt, Reporterët pa Kufij (RSF), Aleanca për Median Publike (PMA) dhe partnerët e Media Freedom Radip Response (MFRR), ekziston një konsensus i gjerë se RTSH prej vitesh përballet me probleme serioze strukturore, përfshirë dobësi në qeverisje dhe mbikëqyrje të pavarur, paqëndrueshmëri financiare, rënie të besimit publik dhe mangësi profesionale në përmbushjen e misionit si media e shërbimit publik.

Megjithatë, ato theksojnë se nevoja për reformë nuk duhet të shoqërohet me masa që bien ndesh me standardet evropiane.

“DakordĂ«sia mbi objektivat e reformĂ«s nuk nĂ«nkupton dakordĂ«si mbi çdo instrument tĂ« pĂ«rdorur pĂ«r arritjen e tyre”, thuhet nĂ« deklaratĂ«, ku vihet theksi se financimi i medias publike duhet tĂ« jetĂ« i qĂ«ndrueshĂ«m, i parashikueshĂ«m dhe i mbrojtur nga ndĂ«rhyrja politike.

Sipas deklaratës, shërbimi i medias publike është e ndryshme nga I mediave private.

“Roli i medias publike nuk Ă«shtĂ« tĂ« konkurrojĂ« sipas logjikĂ«s sĂ« tregut, por tĂ« garantojĂ« akses universal nĂ« informacion tĂ« paanshĂ«m, programe kulturore dhe arsimore, si dhe hapĂ«sirĂ« pĂ«r debat demokratik”, thuhet nĂ« deklaratĂ«.

Nisur edhe nga procesi i anëtarësimit të Shqipërisë në BE, dhe nga nevoja për të plotësuar detyrimet e Grup Kapitullit të Parë, Themelore, organizatat theksojnë që është një kërkesë thelbësore demokratike që RTSH-ja të jetë e pavarur, e përgjegjshme dhe e qëndrueshme.

Ata kërkojnë që reforma të ndiqet përmes mekanizmave të qeverisjes dhe llogaridhënies së parashikuar me ligj; të mbrohet financimi i medias nga kushtëzimi politik; përpjekjet reformuese të forcojnë pavarësinë, lirinë editoriale dhe besimin në publik dhe debati pulbik mbi RTSH-në të jetë i bazuar në standarde dhe jo pasiguri institucionale.

Lexo gjithashtu:

The post Organizatat e medias: Reforma e RTSH-së të bëhet pa presion politik appeared first on Citizens.al.

Ndalimi i TikTok-ut bie, por beteja kushtetuese vazhdon

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu
5 February 2026 at 14:50

Gjykata Kushtetuese vendosi sot tĂ« mos japĂ« njĂ« vendim pĂ«rfundimtar pĂ«r çështjen e ndalimit tĂ« platformĂ«s sociale Tik-Tok. Ajo dha kohĂ« shtesĂ« pĂ«r palĂ«t e pĂ«rfshira duke konsideruar se kishte ende pyetje pĂ«r t’u shteruar.

Kështu, gjykata la afat deri më 12 shkurt për dorëzimin e komenteve dhe shpjegimeve shtesë, ndërsa seanca për konkluzionet përfundimtare u caktua për më 23 shkurt, në orën 10:00.

Vendimi pritet të përcaktojë jo vetëm fatin e aktit që ndaloi përkohësisht TikTok-un, por edhe standardin kushtetues mbi kufizimin e platformave digjitale nga pushteti ekzekutiv.

Tërheqja e qeverisë dhe vijimi i procesit në Kushtetuese

Seanca për shqyrtimin e ndalimit të përdorimit të platformës sociale TikTok nga qeveria shqiptare u mbajt paraditen e së enjtes në Gjykata Kushtetuese, por u parapri nga një zhvillim i papritur politik.

Dy ditë para seancës, qeveria miratoi vendimin Nr. 62, me të cilin shfuqizoi aktin e një viti më parë që ndalonte aksesin në TikTok.

Sipas vendimit të datës 3 shkurt, Autoriteti Kombëtar për Sigurinë Kibernetike (AKSK), në bashkëpunim me entet rregullatore, duhet të ndërmarrë veprimet për heqjen e masave kufizuese, duke respektuar legjislacionin për mbrojtjen e të dhënave personale.

Padia në Gjykatën Kushtetuese kundër vendimit të qeverisë ishte depozituar nga Rrjeti Ballkanik i Gazetarisë Investigative në Shqipëri (BIRN Albania) dhe Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë (AGSH), në mbrojtje të lirisë së medias dhe të shprehjes.

Përfaqësuesit e qeverisë argumentuan në seancën e Kushtetueses se shqyrtimi i çështjes është i panevojshëm, pasi vendimi që ndalonte TikTok-un tashmë është shfuqizuar.

“Vendimi e humb efektin e tij nĂ« afatin 12-mujor,” tha Herold Jonuzaj si pĂ«rfaqĂ«sues i qeverisĂ«, teksa shtoi se ai “do tĂ« shfuqizohej automatikisht brenda 6 marsit 2026.” Sipas tij, shfuqizimi ishte pjesĂ« e njĂ« procesi negociimi me platformĂ«n pĂ«r vendosjen e filtrave tĂ« kĂ«rkuar.

Avokati i palës paditëse, Franc Terihati, këmbënguli se çështja duhet të shqyrtohet pavarësisht vendimit të qeverisë për ta shfuqizuar ndalimin e platformës. Ai theksoi se akti normativ që e ndaloi Tik-Tok-un ka cenuar disa të drejta kushtetuese, përfshirë lirinë e shprehjes, të shtypit, të drejtën për informim dhe lirinë ekonomike.

PĂ«r kĂ«tĂ« Terihati e konsideroi â€œĂ§Ă«shtje me interes madhor publik” ndaj dhe gjykata duhet tĂ« shprehet nĂ«se vendimi ka qenĂ« ose jo kushtetues gjatĂ« kohĂ«s qĂ« ka qenĂ« nĂ« fuqi.

Edhe përfaqësuesit e AGSH ngritën shqetësimin për rrezikun e një precedenti të krijuar. Ata e cilësuan gjithashtu problematike shfuqizimin e aktit vetëm 48 orë para seancës gjyqësore.

“ÇfarĂ« ndodh nĂ«se çështja pushohet dhe pasnesĂ«r KĂ«shilli i Ministrave rimblidhet pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« njĂ« akt tjetĂ«r tĂ« ri tĂ« ngjashĂ«m?” u shpreh Isa Myzyraj nga AGSH duke theksuar se nga Gjykata Kushtetuese kĂ«rkohej vendosja e njĂ« standardi pĂ«r raste tĂ« tilla edhe pĂ«r qeveritĂ« e ardhshme.

Trupa e Gjykatës Kushtetuese pyeti se cilat kishin qenë pasojat e ardhura nga mbyllja e platformës, pyetje së cilës përfaqësuesit e organizatave iu përgjigjën duke theksuar se pasojat kanë qenë konkrete, veçanërisht gjatë periudhës parazgjedhore.

Drejtorja ekzekutive e BIRN Albania, Kristina Voko, iu referua raportit përfundimtar të OSBE-ODIHR, ku evidentohej se kufizimi i platformës cenoi të drejtën e kandidatëve për të informuar dhe të qytetarëve për të marrë informacion.

Voko përmendi gjithashtu marrëveshjen ekzistuese mes Autoriteti i Mediave Audiovizive (AMA) dhe TikTok, e cila kishte shërbyer si mekanizëm funksional për adresimin e ankesave të qytetarëve.

“AMA nĂ« raportin e saj vjetor dhe nĂ« rezolutĂ«n drejtuar parlamentit thotĂ« qĂ« ka qenĂ« njĂ« praktikĂ« shumĂ« e mirĂ«â€, tha Voko.

Vendimi fillestar për mbylljen e TikTok u kundërshtua nga mbi 20 organizata të medias dhe shoqërisë civile, që e cilësuan atë si kufizim ekstrem të lirisë së shprehjes.

Në mars 2025, ankimimi për shpalljen antikushtetuese të vendimit u pranua për shqyrtim nga Gjykata Kushtetuese, edhe pse kërkesa për pezullim nuk u miratua.

Lexo gjithashtu:

The post Ndalimi i TikTok-ut bie, por beteja kushtetuese vazhdon appeared first on Citizens.al.

Dekriminalizimi i pjesshĂ«m dhe rreziku i “statusit” tĂ« gazetarit

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu
29 January 2026 at 18:44

Në orët e para të së mërkurës, Kuvendi miratoi një paketë të gjerë ndryshimesh në Kodin Penal, të cilat qeveria i prezantoi si harmonizim me standardet evropiane.

Mes rreth 50 neneve të ndryshuara ishte edhe neni 120, që lidhet me shpifjen. Për këtë nen, organizatat e medias dhe gazetarët kishin kërkuar dekriminalizim të plotë.

Sipas tyre, dekriminalizimi i plotë do të shmangte ndjekjet penale dhe paditë SLAPP ndaj gazetarëve, mediave, aktivistëve apo qytetarëve që kritikojnë pushtetin në interes publik. Por çfarë ndodhi dhe cili ishte rezultati përfundimtar i kësaj çështjeje?

Nga dekriminalizimi i shpifjes te “rregullimi” i profesionit tĂ« gazetarit

NĂ« Komisionin Parlamentar pĂ«r Çështjet Evropiane dhe PunĂ«t e Jashtme, deputetja e PartisĂ« Demokratike, Jorida Tabaku, prezantoi njĂ« nismĂ« personale pĂ«r dekriminalizimin e shpifjes, tĂ« konsultuar me grupet e interesit. Por, propozimi i saj u rrĂ«zua.

NĂ« tĂ« njĂ«jtin komision, deputetĂ« tĂ« PartisĂ« Socialiste sollĂ«n nĂ« diskutim njĂ« tjetĂ«r element: rregullimin e profesionit pĂ«rmes “statusit” tĂ« gazetarit.

Deputeti Balla theksoi se “nĂ« asnjĂ« vend tĂ« EvropĂ«s nuk je gazetar vetĂ«m se vetĂ«shpallesh apo vĂ« njĂ« bexh”. PĂ«rmes kĂ«tij qĂ«ndrimi ai kĂ«rkoi hartimin e njĂ« ligji pĂ«r tĂ« rregulluar dhe regjistruar profesionin e gazetarit.

Deputetja Klodiana Spahiu e mbështeti këtë qasje, duke e krahasuar me rregullimin e profesioneve të tjera sikurse shëndetësia.

Organizatat e medias dhe vetë gazetarët reaguan njëzëri kundër kësaj qasjeje.

Ata kërkuan dekriminalizim të plotë të shpifjes, sikurse qe kërkuar vazhdimisht edhe nga BE-ja, si dhe heqje dorë nga çdo ide për regjistrimin e gazetarëve apo krijimin e një statusi formal.

Sipas tyre, lidhja e pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« penale tĂ« shpifjes vetĂ«m me gazetarĂ«t “e regjistruar dhe tĂ« njohur” krijon pĂ«rjashtim dhe cenon lirinĂ« e shprehjes, veçanĂ«risht nĂ« njĂ« vend qĂ« “nuk ka dhe nuk duhet tĂ« ketĂ« njĂ« sistem ligjor pĂ«r regjistrimin e gazetarĂ«ve”.

Blerjana Bino, studiuese dhe përfaqësuese e Rrjetit të Gazetarëve të Sigurt për Shqipërinë (SafeJournalists), theksoi se gazetaria nuk është e drejtë më vete për një kategorie profesionale, por një funksion i garantuar dhe i mbrojtur nga liria e shprehjes.

“Gazetaria [
] mbrohet pĂ«r shkak tĂ« asaj qĂ« bĂ«n: informon publikun, kontrollon pushtetin dhe kontribuon nĂ« debatin mbi çështje me interes publik,” u shpreh Bino.

Sipas saj, standardet evropiane e mbrojnë gazetarinë si veprimtari, jo si profesion që kërkon njohje shtetërore. Një sistem që kushtëzon mbrojtjen ligjore me regjistrim formal rrezikon ta shndërrojë një të drejtë universale në privilegj të kushtëzuar.

Isa Myzyraj nga Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë e cilësoi këtë qasje si një ndërhyrje të rrezikshme shtetërore.

“Kjo qasje [
] kur lidhet me pĂ«rfitimin e njĂ« garancie penale, nuk Ă«shtĂ« reformĂ«, por kontroll,” tha Myzyraj pĂ«r Citizens.al.

Ai vuri në dukje se Kodi Penal nuk përcakton se cili institucion do të regjistrojë gazetarët, duke hapur rrugën për një ligj të ardhshëm mbi statusin e tyre.

Sipas Myzyrajt, pĂ«rdorimi i ligjit penal pĂ«r tĂ« parapĂ«rgatitur kĂ«tĂ« terren pĂ«rbĂ«n mjet presioni ndaj medias. Ai e quajti “kornizĂ« tĂ« rrezikshme konceptuale” e cila â€œĂ«shtĂ« futur qĂ«llimisht nĂ« Kodin Penal pĂ«r t’i hapur rrugĂ« regjistrimit tĂ« gazetarĂ«ve”.

Pedagogu dhe studiuesi i medias, Elvin Luku, vlerëson se pas ndryshimeve të fundit në Kodin Penal pozicioni i gazetarit është rënduar.

“Gazetari dĂ«nohet si kur gĂ«njen me qĂ«llim, ashtu edhe kur vepron nĂ« mirĂ«besim,” u shpreh ai duke pĂ«rmendur termin ligjor “informacion nĂ« mirĂ«besim”.

Sipas ndryshimeve, në rast refuzimi për të hequr një publikim, gazetari duhet të provojë para gjykatës përpjekjet për verifikim, duke rrezikuar ekspozimin e burimeve.

Luku thotë se me ndryshimet e fundit shpifja lidhet nominalisht me gazetarin.

“PĂ«r ta pĂ«rjashtuar nga pĂ«rgjegjĂ«sia, e cenon rĂ«ndĂ« pavarĂ«sinĂ« e tij,” thekson ai.

Pedagogu Luku shton se KiE dhe Gjykata Evropiane inkurajojnĂ« dekriminalizimin e shpifjes, por ndĂ«rkohĂ« vetĂ«m 4 prej 27 vendeve tĂ« BE-sĂ« e kanĂ« kaluar shpifjen nĂ« proceset civile. Nga ana tjetĂ«r ai propozoi qĂ« rolin e regjistrimit tĂ« gazetarĂ«ve ta luajnĂ« unionet aktuale ose ato tĂ« reja “me kushtet qĂ« tĂ« jenĂ« jo mĂ« pak se tre, ose mbi tre”.

“Regjistrimi tĂ« jetĂ« njĂ« akt formal, njĂ« lloj vetĂ«deklarimi, jo diplomĂ« apo njĂ« licencĂ«,” argumentoi Luku, sipas tĂ« cilit vetĂ«rregullimi i sektorit kĂ«rkon emancipim.

Regres ligjor dhe pasiguri

AleksandĂ«r Çipa, kryetar i Unionit tĂ« GazetarĂ«ve ShqiptarĂ«, e cilĂ«son paketĂ«n e miratuar sĂ« fundmi si regres krahasuar me ndryshimet e para 14 viteve.

“Me ndryshimet [
] ne mendojmĂ« se Ă«shtĂ« rĂ«nduar penalizimi i shpifjes dhe kjo ndoshta si reagim ligjbĂ«rĂ«sish nga kĂ«rkesa populiste dhe prej disa OJQ-sh”, tha Çipa pĂ«r Citizens.al

Sipas tij, amendimet aktuale rrisin rrezikun penal, sidomos pĂ«r gazetarĂ«t investigativĂ« dhe “freelancer”-Ă«t, duke i ekspozuar ndaj kĂ«rkesave pĂ«r verifikim burimesh nga organet e drejtĂ«sisĂ« – gjithmonĂ« nĂ«se pĂ«rballen me padi pĂ«r shpifje.

Çipa ngre pyetje thelbĂ«sore mbi konceptin e statusit tĂ« gazetarit, i cili me formulimin e ri lĂ« hapĂ«sira ambigue si pĂ«r shembull pĂ«r regjistrimin: kush e certifikon, kush e pĂ«rcakton, mbi çfarĂ« baze dhe nĂ« cilin dokument zyrtar ekziston?

Ai thekson se në ligje nuk kanë vlera nënkuptimet dhe për këtë kujtoi se në Shqipëri janë debatuar shpesh dy modele: ai i Urdhrit të Gazetarëve dhe modeli evropian i vetërregullimit, por asnjëri nuk është ndërtuar realisht.

Sipas tij, vetërregullimi i strukturuar dhe gjithëpërfshirës mbetet alternativa e vetme dhe e duhur, por jo përmes presionit të Kodit Penal.

PĂ«r kĂ«tĂ« propozon mbajtjen e njĂ« “Kongresi KombĂ«tar tĂ« vetĂ«rregullimit mediatik,” i cili tĂ« zgjedhĂ« mĂ« pas njĂ« kĂ«shill me mekanizma ekzekutivĂ«.

“Kjo arkitekturĂ« mund tĂ« pĂ«rfshijĂ« çdo organizatĂ«, çdo entitet dhe grup interesi, pĂ«rfshi edhe ente apo struktura monitoruese qĂ« ka skena e shoqĂ«risĂ« sonĂ«,” u shpreh Çipa.

Lexo gjithashtu:

The post Dekriminalizimi i pjesshĂ«m dhe rreziku i “statusit” tĂ« gazetarit appeared first on Citizens.al.

Shpifja, pse ndryshimet e PS nuk bindin median dhe shoqërinë civile

✇Faktoje
By: FAKTOJE
29 January 2026 at 17:01

Sebi Alla – Mes debateve dhe kundĂ«rshtive tĂ« opozitĂ«s dhe grupeve tĂ« interesit, kryesisht organizata nĂ« mbrojtje tĂ« gazetarĂ«ve, Kuvendi i ShqipĂ«risĂ« miratoi nĂ« orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit tĂ« sĂ« mĂ«rkurĂ«s propozimet e qeverisĂ« pĂ«r ndryshimet nĂ« Kodin Penal pĂ«r dekriminalizimin e shpifjes, konkretisht nenin 120.

Me 85 vota pro, asnjë abstemin dhe 10 kundër, u miratuan ndryshimet, ndërkohë si pjesë e këtij drafti u rrëzuan propozimet e deputetes së PD-së Jorida Tabaku.

Mazhoranca vendosi me propozim të saj (të pakonsultuar paraprakisht) që të mbajë në Kodin Penal veprën e shpifjes, por të shtojë një përjashtim nga ky penalizim për gazetarët e regjistruar.

MĂ« konkretisht, nĂ« shtojcĂ«n e nenit 120  parashikohet:  “NjĂ« gazetar i punĂ«suar ose i vetĂ«punĂ«suar, i regjistruar dhe i njohur si i tillĂ« nĂ« pĂ«rputhje me legjislacionin nĂ« fuqi, pavarĂ«sisht nga shtetĂ«sia apo vendi ku ushtrohet aktiviteti, nuk mban pĂ«rgjegjĂ«si penale pĂ«r veprĂ«n e shpifjes sipas kĂ«tij neni, pĂ«r pĂ«rhapjen me mirĂ«besim tĂ« tĂ« dhĂ«nave /thĂ«nieve ose çdo informacioni tjetĂ«r, pĂ«rmes shtypit, medias audiovizive, medias elektronike ose platformave tĂ« tjera tĂ« komunikimit publik”.

PĂ«rcaktimi “i regjistruar” dhe “i njohur” ndonĂ«se vijon me togfjalĂ«shin “me legjislacionin nĂ« fuqi” mbetet i pasaktĂ«suar nĂ« legjislacion apo rregullime tĂ« tjera nĂ« sektorin e medias

Shoqëria civile

Me iniciativĂ«n e SCiDEV, nĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« shoqĂ«risĂ« civile (22 janar) pĂ«r dekriminalizimin e shpifjes, thuhet ndĂ«r tĂ« tjera se, “ShqipĂ«ria nuk ka njĂ« sistem ligjor pĂ«r regjistrimin e gazetarĂ«ve dhe nuk duhet tĂ« ketĂ« njĂ« tĂ« tillĂ«, pasi krijimi i njĂ« regjistri do tĂ« binte ndesh me standardet evropiane tĂ« lirisĂ« sĂ« shprehjes dhe do tĂ« rrezikonte vendosjen e mekanizmave tĂ« kontrollit ose filtrimit tĂ« ushtrimit tĂ« profesionit”.

Referuar deklaratĂ«s, “ekziston rreziku qĂ« kjo dispozitĂ« tĂ« mos mund tĂ« zbatohet nga gjykatat dhe, njĂ«kohĂ«sisht, t’i hapĂ« rrugĂ« pĂ«rpjekjeve pĂ«r krijimin e njĂ« regjistri formal, me pasoja tĂ« rĂ«nda pĂ«r pluralizmin mediatik dhe pavarĂ«sinĂ« e gazetarisĂ«â€Šâ€

“Parakushtet e shumta dhe formulimet e paqarta e bĂ«jnĂ« zbatimin e tij praktikisht tĂ« pamundur, duke sjellĂ« nĂ« praktikĂ« mungesĂ« dekriminalizimi edhe nĂ« formĂ« tĂ« pjesshme”, thuhet nĂ« deklaratĂ«.

Edhe Kryetari i Këshillit Shqiptar të Medias, Koloreto Cukali, thotë për Faktoje se përpos disa përmirësimeve, neni i ndryshuar sjelle edhe absurditete   

“Ka gjĂ«ra tĂ« cilat janĂ« thjesht produkte tĂ« mediokritetit dhe injorancĂ«s sĂ« atyre qĂ« e kanĂ« propozuar siç Ă«shtĂ« regjistrimi i gazetarĂ«ve qĂ« janĂ« thjesht absurde, tĂ« paaplikueshme nĂ« kundĂ«rshtim me tĂ« drejtat e njeriut, me legjislacionin europian mes asaj qĂ« pret Europa me vullnetin dhe interesin e komunitetit tĂ« gazetareve”.

“Do rihapet dhe riqepet sĂ«rish (neni) nisur nga mĂ«nyra se si e kanĂ« ndĂ«rtuar”, vĂ«ren ai.

Platforma  

Nisma e miratuar vetëm me votat e PS vjen pas një procesi konsultimi public jo të shkurtër (qysh prej janarit të vitit të shkuar) të disa organizatave të shoqërisë civile, organizata të medias, gazetarë, ekspertë nga Kuvendi dhe përfaqësues të qeverisë për dekriminalizimin e plotë të shpifjes dhe fyerjes.

Referuar deklaratĂ«s sĂ« pĂ«rbashkĂ«t tĂ« shoqĂ«risĂ« civile tĂ« mbajtur mĂ« 22 janar, “qasja e re (e PS) devijonte nga objektivi fillestar i procesit konsultativ dhe nuk ishte nĂ« pĂ«rputhje me rekomandimet e kahershme tĂ« shoqĂ«risĂ« civile dhe komunitetit tĂ« gazetarĂ«ve, tĂ« cilat kanĂ« kĂ«rkuar vazhdimisht mbrojtje tĂ« barabartĂ« tĂ« lirisĂ« sĂ« shprehjes pĂ«r tĂ« gjithĂ« individĂ«t, tĂ« lidhur me natyrĂ«n e shprehjes dhe interesin publik qĂ« i shĂ«rben, dhe jo me statusin profesional tĂ« folĂ«sit”.

Në fund të gjithë këtij procesi, Koloreto Cukali vëren se në Kuvend u miratua një version, që nuk kishte kaluar në asnjë nga proceset e mëparshme të konsultimit.

Besimi i ndërsjelltë, sipas tij, është i humbur.

“Dhe ky pĂ«r mua Ă«shtĂ« problemi mĂ« shqetĂ«sues”, thotĂ« ai pĂ«r Faktoje.

PS

Por për Partinë Socialiste procesi konkludoi në fund me një nismë në kuadër të detyrave që BE-ja i ka vënë Shqipërisë.  

GjatĂ« prezantimit tĂ« projektligjit nĂ« Kuvend, Ministri i DrejtĂ«sisĂ«, Besfort Lamallari, tha se  ndryshimet janĂ« pjesĂ« e procesit tĂ« integrimit europian. “Nga gjithçka qĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rmendur kĂ«tu (parlament), u tha se nuk Ă«shtĂ« konsultuar me Komisionin Evropian apo qĂ« KE e ka kundĂ«rshtuar. ËshtĂ« komplet e pavĂ«rtetĂ«. Jo shumĂ« larg nga sot ata janĂ« shprehur pĂ«r sa i pĂ«rket dekriminalizimit tĂ« shpifjes pĂ«r gazetarĂ«t qĂ« inkurajojnĂ« qeverinĂ« shqiptare”, tha ministri Lamallari.

Kryetari i komisionit tĂ« Ligjeve, Ulsi Manja, nĂ«nvizoi gjithashtu se, “ shtesat dhe ndryshimet qĂ« paraqesim, nuk janĂ« akt i zakonshĂ«m legjislativ, por hap i domosdoshĂ«m nĂ« procesin e harmonizimit tĂ« legjislacionit shqiptar me BE-nĂ«â€

PD

Ndryshe ishte qĂ«ndrimi i deputetes sĂ« PD-sĂ« Jorida Tabaku. “Kodi Penal do tĂ« pĂ«rdoret si kĂ«rcĂ«nim ndaj gazetarĂ«ve pĂ«r tĂ« seleksionuar ata gazetarĂ« qĂ« do t’i kĂ«rcĂ«nojĂ« me burg e ata tĂ« tjerĂ« tĂ« cilĂ«t do t’i lejojĂ« qĂ« tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« shpifin, tĂ« fyejnĂ«, tĂ« intimidojnĂ«. Kjo nuk Ă«shtĂ« ShqipĂ«ria europiane. Kjo nuk Ă«shtĂ« njĂ« vend normal. E ka Maqedonia, e ka Mali i Zi, e ka Kosova. Komplet tĂ« dekriminalizuar shpifjen. NdĂ«rkohĂ« qĂ« qeveria shqiptare e pĂ«rdor akoma si kĂ«rcĂ«nim”, tha Tabaku.

Ulsi Manja, nĂ« anĂ«n tjetĂ«r, e justifikoi ruajtjen e nenit 120 nĂ« Kodin Penal si njĂ« masĂ« mbrojtĂ«se nga portalet online. “GazetarĂ«t tĂ« merren me lajmin, me tĂ« vĂ«rtetĂ«n, nuk duhet tĂ« shqetĂ«sohen. ProfesionistĂ«t e shpifjes duhet tĂ« shqetĂ«sohen, nuk ka ligj qĂ« e mbron profesionistin qĂ« shpif. 800 portale, shpifĂ«sish profesionistĂ« duhet tĂ« pĂ«rballen me forcĂ«n e ligjit”.

OSBE

Pak orĂ« pas miratimit, prezenca e OSBE-sĂ« nĂ« TiranĂ« vlerĂ«soi ndryshimet nĂ« Kodin Penal qĂ« sipas saj janĂ« hap i parĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m drejt forcimit tĂ« lirisĂ« sĂ« shprehjes, por sugjeroi se:  “
 vijojmĂ« tĂ« inkurajojmĂ« dekriminalizimin e plotĂ« tĂ« shpifjes dhe pĂ«rdorimin e masave civile proporcionale”

Problemi mbetet

Të dyja pretendimet, si për dekriminalizimin e shpifjes ashtu edhe se janë bërë ndryshimet sipas udhëzimeve nga BE, shihen me skepticizëm nga përfaqësues të medias.

Drejtori  i Akademisë së Studimeve Politike, Erjon Tase, në një qëndrim për Faktoje.al, këtë ndryshim në Kodin Penal e konsideron të paplotë, jo në frymën e rekomandimeve të KE dhe që lë sërish hapësirë për vijimin e padive penale ndaj gazetarëve.

 “Ky variant i votuar i ndryshimit tĂ« nenit 120, pĂ«r veprĂ«n e Shpifjes, nuk plotĂ«son kĂ«rkesĂ«n disa vjeçare tĂ« organizatave vendase dhe institucioneve ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«r dekriminalizimin e shpifjes”, thotĂ« Tase.

Sipas tij, “autoritetet shqiptare “plotĂ«suan kuadratin” e njĂ« kĂ«rkese ndaj Komisionit Evropian, por nĂ« praktikĂ« do tĂ« vijojmĂ« tĂ« kemi padi penale ndaj gazetarĂ«ve derisa tĂ« pĂ«rcaktohet standarti pĂ«r t’u quajtur i tillĂ«â€.

Precedenti

E parë në këtë frymë, Tase ngre shqetësimin se në vijim edhe rekomandime të tjera që mbërrijnë si kusht për procesin e integrimit të vendit tonë në BE, mund të bëhen pa prekur thelbin.

“Kjo Ă«shtĂ« njĂ« shenjĂ« e keqe qĂ« nĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ« fiktive mund tĂ« plotĂ«sohen dhe standartet e tjera qĂ« kĂ«rkohen nĂ« procesin e integrimit evropian nĂ« fushĂ«n e mjedisit, sigurisĂ« ushqimore e çdo sektor tjetĂ«r tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m”, thekson Tase.

Aktivistët dhe qytetarët

Gjithashtu një tjetër shqetësim që ngrihet nga ekspertë të komunikimit është se ky ligj nuk përjashton nga dekriminalizimi aktivistë apo qytetarë që veprojnë në interes publik.

“Jurisprudenca e GjykatĂ«s Evropiane tĂ« tĂ« Drejtave tĂ« Njeriut dhe praktika nĂ« Bashkimin Evropian kanĂ« pĂ«rcaktuar nevojĂ«n pĂ«r sigurimin e lirisĂ« sĂ« shprehjes jo vetĂ«m pĂ«r gazetarĂ«t profesionistĂ«, por pĂ«r çdo aktivist apo qytetar qĂ« vepron nĂ« interes tĂ« publikut”, thotĂ« Tase.

Ai sjell në vëmendje se ky nen do të vijojë të jetë një kërcënim penal për çdo aktivist të shoqërisë civile apo qytetar që merr guximin të publikojë me identitetin e tij në një media tradicionale apo edhe në rrjetet sociale një denoncim publik ndaj zyrtarëve të lartë.

“Mbetet ende e paqartĂ« se cilat janĂ« argumentet e ligjvĂ«nĂ«sve pĂ«r tĂ« mos hequr dorĂ« nga mbajtja nĂ« Kodin Penal e kĂ«tij neni, ashtu si dhe nenit tĂ« fyerjes. TĂ« dyja kĂ«to vepra, rekomandohet prej vitesh tĂ« kalohen nĂ« Kodin Civil. Praktikat aktuale garantojnĂ« se mjetet civile janĂ« tĂ« mjaftueshme pĂ«r tĂ« mbrojtur reputacionin e çdo individi, aq mĂ« tepĂ«r tĂ« politikanĂ«ve apo zyrtarĂ«ve tĂ« lartĂ«â€, thekson Tase.

The post Shpifja, pse ndryshimet e PS nuk bindin median dhe shoqërinë civile appeared first on Faktoje.al.

Propozimi i qeverisĂ«: “GazetarĂ« me regjistĂ«r dhe dekriminalizim i pjesshĂ«m i shpifjes”

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu
27 January 2026 at 13:32

Sot, përpara nisjes së seancës plenare, për miratimin e një pakete ndryshimesh ligjore në Kodin Penal, organizata të medias dhe të shoqërisë civile kundërshtuan propozimin që ofron një lloj dekriminalizimi të pjesshëm të shpifjes.

Shumica socialiste Ă«shtĂ« shprehur vazhdimisht se po punon pĂ«r pĂ«rshtatjen e njĂ« sĂ«rĂ« projektligjesh me direktivat evropiane, kjo nĂ«n qĂ«ndrimin “konform integrimit” tĂ« vendit nĂ« Bashkimin Evropian.

Një prej këtyre ndryshimeve është thënë të jetë dhe dekriminalizimi i shpifjes për gazetarët. Konteksti penal i shpifjes dhe fyerjes është trajtuar prej vitesh si instrument presioni ndaj lirisë së shprehjes, gjë për të cilën shteti shqiptar është kritikuar vazhdimisht nga organizatat ndërkombëtare, të gazetarëve dhe shoqërisë civile.

KĂ«rkesa ka qenĂ« e njĂ«jtĂ«: dekriminalizim i plotĂ« i shpifjes. Por, me ndryshimet e propozuara nĂ« tetor 2025 – tĂ« dĂ«rguara nĂ« Kuvend pĂ«r miratim sot – qeveria ofron dekriminalizim tĂ« pjesshĂ«m dhe sinjalizon qartĂ« pĂ«r kufizim “me regjistĂ«r” tĂ« profesionit tĂ« gazetarit.

Paketa e dĂ«rguar nĂ« parlament parashikon pĂ«rjashtim penal vetĂ«m pĂ«r shpifjen. Ai vlen pĂ«r gazetarĂ« “tĂ« regjistruar dhe tĂ« njohur” teksa fyerja mbetet vepĂ«r penale si njĂ« rrugĂ« alternative pĂ«rndjekjeje dhe qĂ« ruan ende efektin frenues mbi shprehjen publike.

Sipas propozimit, (qĂ« ndryshon Nenin 120 pĂ«r Shpifjen): “NjĂ« gazetar i punĂ«suar ose i vetĂ«punĂ«suar, i regjistruar dhe i njohur si i tillĂ« nĂ« pĂ«rputhje me legjislacionin nĂ« fuqi, [
] nuk mban pĂ«rgjegjĂ«si penale pĂ«r veprĂ«n e shpifjes [
] kur:

  • qĂ«llimi Ă«shtĂ« informimi i publikut mbi çështje me interes;
  • nĂ« momentin e publikimit, nuk ka [
] dijeni se informacionet faktike janĂ« tĂ« rreme dhe ka bĂ«rĂ« pĂ«rpjekje tĂ« arsyeshme pĂ«r tĂ« verifikuar saktĂ«sinĂ« e tyre;
  • pasi tĂ« jetĂ« informuar [
] se informacionet janĂ« haptazi tĂ« rreme [
], ai vepron pa vonesĂ« pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« njĂ« pĂ«rgĂ«njeshtrim ose sqarim;

PavarĂ«sisht “dĂ«shirĂ«s sĂ« mirĂ«â€ siç e kanĂ« cilĂ«suar vetĂ« organizatat e medias dhe shoqĂ«risĂ« civile pĂ«rpjekjen pĂ«r mbrojtjen e gazetarĂ«ve nga shpifja, propozimi ka ngritur shqetĂ«sime serioze. Organizatat e kundĂ«rshtojnĂ« dekriminalizimin e pjesshĂ«m dhe tĂ« kushtĂ«zuar tĂ« shpifjes.

ÇfarĂ« kĂ«rkojnĂ« organizatat?

Dispozita qĂ« synon mbrojtjen e gazetarĂ«ve nga shpifja, u miratua fillimisht nga Komisioni parlamentar pĂ«r Çështjet Ligjore dhe AdministratĂ«n Publike mĂ« 21 janar.

“Ne i njohim dhe i vlerĂ«sojmĂ« hapat pozitivĂ« tĂ« ndĂ«rmarrĂ« deri tani, megjithatĂ« teksti qĂ« pritet tĂ« votohet nuk e realizon dekriminalizimin e plotĂ«â€ tha gjatĂ« njĂ« deklarate pĂ«rpara Kuvendit, drejtuesja e QendrĂ«s pĂ«r ShkencĂ« dhe Inovacion pĂ«r Zhvillim (SciDev), Blerjana Bino.

Sipas saj, liria e shprehjes duhet të mbrohet për shkak të funksionit që i shërben interesit publik dhe jo për shkak të statusit profesional të folësit.

Dispozita e propozuara, pretendon se mbrojtja do t’i sigurohet vetĂ«m gazetarĂ«ve tĂ« regjistruar apo tĂ« akredituar nga njĂ« strukturĂ«, e cila ende nuk dihet se nga kush do tĂ« pĂ«rfaqĂ«sohet. Gjithashtu fyerja mbetet vepĂ«r penale, e cila shpesh pĂ«rdoret edhe si instrument pĂ«r tĂ« intimiduar, sulmuar dhe heshtur gazetarĂ«t.

Në kritikën e saj, Bino vijoi më tej se Shqipëria nuk ka dhe nuk duhet të ketë një sistem regjistrimi të gazetarëve. Sipas saj kjo praktikë krijon pasiguri juridike dhe rrezikon të hapë rrugën për mekanizma kontrolli mbi gazetarinë, në kundërshtim me parimet themelore të lirisë dhe pavarësisë së medias.

E së treti, sipas deklaratës së mbajtur nga drejtuesja e SciDev, kjo nisëm përjashton aktorë të tjerë të rëndësishëm të interesit publik: organizata të shoqërisë civile, aktivistë, studiues, sinjalizues dhe qytetarë, të cilët luajnë një rol thelbësor në debatin dhe sistemin demokratik ku shpesh përballen me presione ligjore që kanë efekt frenues mbi shprehjen e lirë.

VetĂ« organizatat e medias dhe shoqĂ«risĂ« civile kanĂ« qenĂ« pjesĂ« e vazhdueshme e tryezave dhe konsultimeve pĂ«rpara publikimit zyrtarĂ« tĂ« kĂ«saj iniciative nga Komsioni ParlamentarĂ«, por dhe njĂ« herĂ« ata u ndjenĂ« “tĂ« prerĂ« nĂ« besĂ«â€.

“PavarĂ«sisht konsultimit qĂ« ne i bĂ«jmĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« vazhdueshme, mazhoranca Ă«shtĂ« e aftĂ« qĂ« brenda ditĂ«s, tĂ« ndryshojĂ« mendim,” tha me zhgĂ«njim Isa Myzyraj, drejtues i Asociacioni tĂ« GazetarĂ«ve tĂ« ShqipĂ«risĂ«.

Mbi këtë nisëm kanë reaguar edhe ekspertë e gazetarë të tjerë në hapësirën online.

“Nuk njoh asnjĂ« koleg profesionist qe Ă«shtĂ« ndjere i frikĂ«suar nga shpifja ne versionin aktual nĂ« Kodin Penal, ndĂ«rsa mbi amendimin e ri, ai e kriminalizon rĂ«ndĂ« shpifjen nĂ« emĂ«r tĂ« dekriminalizimit,” Ă«shtĂ« shprehur eksperti i komunikimit, Elvin Luku.

Për çështjen u shpreh edhe deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku, e cila është kryetare e Komisionit parlamentar për të Drejtat e Njeriut dhe Mjetet e Informimit Publik. Sipas saj, Kodi Penal do të përdoret nga qeveria si kërcënim ndaj gazetarëve dhe fjalës së lirë.

“Qeveria vendosi qĂ« Nenin 119, pra fyerjen, tĂ« mos e prekĂ«. NdĂ«rkohĂ« qĂ« Neni 120 ta prekĂ« pjesĂ«risht dhe tĂ« pĂ«rcaktojĂ« grupin e individĂ«ve qĂ« do tĂ« jenĂ« jashtĂ« veprave tĂ« Kodit, pra jashtĂ« kĂ«rcĂ«nimit me burg”, tha Tabaku.

Rishikimin e  kuadrit penal që lidhet me shpifjen, e kanë kërkuar edhe me anë të një letre të hapur 18 organizata të shoqërisë civile.

The post Propozimi i qeverisĂ«: “GazetarĂ« me regjistĂ«r dhe dekriminalizim i pjesshĂ«m i shpifjes” appeared first on Citizens.al.

Dekriminalizimi i shpifjes, si fund i dialogut media-qeveri

✇Citizens.al
By: Artan Rama
27 January 2026 at 12:48

Kuvendi i dha fund dialogut me median, kur me forcĂ«n e kartonit shumica socialiste rrĂ«zoi, javĂ«n e shkuar, nĂ« komisionin e ligjeve njĂ« paketĂ« ndryshimesh ligjore, pĂ«rmes ndĂ«rhyrjeve nĂ« Kodin Penal, tĂ« propozuar nga gazetarĂ«t dhe grupet e shoqĂ«risĂ« civile, qĂ« synonin “dekriminalizimin e shpifjes”. PĂ«rgjatĂ« ditĂ«s sĂ« sotme Kuvendi do tĂ« miratojĂ« nĂ« seancĂ« plenare variantin e qeverisĂ«, i cili u kritikua menjĂ«herĂ« nga komuniteti mediatik, si dekriminalizim jo i plotĂ«. KĂ«shtu, si pasojĂ« e nenit 120 tĂ« Kodit Penal, lĂ«nĂ« nĂ« fuqi, aktivistĂ«t, apo tĂ« tjerĂ« pjesĂ«marrĂ«s nĂ« debatin publik qĂ« ngrenĂ« çështje tĂ« interesit tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m, apo qĂ« kritikojnĂ« politikat e qeverisĂ« dhe punĂ«n e autoriteteve publike, mund tĂ« vijojnĂ« tĂ« pĂ«rballen mĂ« padi penale pĂ«r shpifje.

Disa organizata të shoqërisë civile janë deklaruar për dekriminalizimin e plotë të shpifjes, duke argumentuar se dënimi penal nuk përbën një masë proporcionale për mbrojtjen e reputacionit dhe se kriminalizimi i shpifjes frenon lirinë e shprehjes dhe cenon sigurinë e individëve në një shoqëri demokratike.

Por kjo përplasje ndikon edhe mbi një tjetër rrethanë: për natyrën e vërtetë të dialogut mes qeverisë dhe gazetarëve që operon, strukturalisht, qysh prej janarit të shkuar me mbështetjen e ndërkombëtarëve e që udhëhiqet nga Dekani i Fakultetit të Historisë dhe Filologjisë, në koordinim me Departamentin e Gazetarisë dhe të Komunikimit

Ajo tregoi se “aleanca” mes autoritetit dhe medias me qĂ«llim rregullimin e kĂ«saj tĂ« fundit nuk Ă«shtĂ« e natyrshme dhe se njĂ« utopi e tillĂ« nuk duhet ushqyer.

Kështu, rreth një vit më parë, qeveria dhe komuniteti i gazetarëve u përfshinë në takime të organizuara për të përmirësuar legjislacionin për lirinë e shprehjes, transparencës dhe pronësisë së medias. Takimet fituan reputacionin e një platforme të besueshme diskutimi, rezultati i së cilës, në formën e rekomandimeve të përbashkëta e të konsultuara mes palëve, iu dorëzuan Kuvendit të Shqipërisë nëntorin e shkuar.

Por, çka nisi si bashkĂ«punim me energji tĂ« mirĂ« mbaroi javĂ«n e shkuar nĂ« sallĂ«n e Komisionit tĂ« Ligjeve dhe AdministratĂ«s Publike, kur drafti i parĂ« i ndryshimeve, qĂ« kishte tĂ« bĂ«nte me dekriminalizimin e shpifjes – njĂ« aspiratĂ« e kahershme pĂ«r mbrojtjen e lirisĂ« sĂ« shprehjes dhe tĂ« gazetarĂ«ve – u rrĂ«zua e bashkĂ« me tĂ« edhe fryma e bashkĂ«punimit.

NĂ« vijim, qeveria ofroi njĂ« draft dekriminalizimi tĂ« sajĂ«n (i pakonsultuar), i cili pritet tĂ« kalojĂ« gjatĂ« ditĂ«s sĂ« sotme nĂ« seancĂ« plenare, nĂ« njĂ« sallĂ« qĂ« kontrollohet nga njĂ« shumicĂ« e cilĂ«suar socialiste. NjĂ« shumicĂ«, e cila, qoftĂ« edhe vetĂ«m pĂ«r shkak se nĂ« prag tĂ« integrimit mbi tĂ« janĂ« drejtuar tĂ« gjithĂ« prozhektorĂ«t e Brukselit, duke u treguar e butĂ«, do tĂ« mundej tĂ« pranohej mĂ« lehtĂ«sisht. Por, mĂ« shumĂ« se demonstrim force, kemi tĂ« bĂ«jmĂ« me “thyerje” pa asnjĂ« argument, pa asnjĂ« justifikim. ËshtĂ« e kuptueshme se nĂ« mungesĂ« tĂ« tyre ajo qĂ« mund tĂ« ofrojĂ« Kuvendi mbetet “dhuna” e kartonit.

Po çfarĂ« do tĂ« ndodhĂ« me rekomandimet e tjera nĂ« vijim? Shpresat pĂ«r marrjen nĂ« konsideratĂ« janĂ« tĂ« pakta. PĂ«r momentin situata Ă«shtĂ« paralizuese dhe fryma e dialogut ka rĂ«nĂ«. Duket se “Platforma” nuk u kujdes mĂ« pĂ«r to, pas dorĂ«zimit nĂ« Kuvend. Kuvendi caktoi ekspertĂ«, tĂ« cilĂ«t do tĂ« merrnin pĂ«rsipĂ«r pĂ«rshtatjen e rekomandimeve, por mori tĂ« njĂ«jtĂ«t qĂ« kishin kontribuar edhe nĂ« PlatformĂ«, duke i vĂ«nĂ« nĂ«n varĂ«sinĂ« e Kuvendit, çka krijoi mbivendosje.

Mbivendosja u zgjerua me pĂ«rfshirjen e disa organizatave tĂ« tjera pĂ«r vlerĂ«simin e rekomandimeve, duke evidentuar njĂ« ndarje nĂ« komunitetin e gazetarĂ«ve. Do tĂ« ishte mĂ« e dobishme qĂ« nĂ« kĂ«tĂ« fazĂ« ekspertiza t’i shĂ«rbente pĂ«rmirĂ«simit tĂ« teknikĂ«s legjislative e jo mbishkrimit tĂ« rekomandimeve. Nga ana tjetĂ«r nuk Ă«shtĂ« e qartĂ« se kush i cakton prioritetet dhe afatet pĂ«r pĂ«rmbushjen e rekomandimeve dhe nĂ« kĂ«tĂ« pikĂ« roli i “PlatformĂ«s” Ă«shtĂ« i zbehtĂ«. NĂ« muajt e ardhshĂ«m pritet trajtimi i padive SLAPP (Strategic lawsuit against public-participation), hartimi i njĂ« ligji tĂ« posaçëm pĂ«r shpifjen dhe fyerjen, nĂ«n procedura civile dhe ndryshimi i ligjit pĂ«r “mediat audiovizive”. Por rekomandimet shkojnĂ« pĂ«rtej.

Prej tre muajsh, ato qëndrojnë mbi tryezën e komisionit të të drejtave të njeriut në Kuvendin Shqipërisë, nën kujdesin dhe përgjegjësinë e deputeteve bashkë-drejtuese të tij: Jorida Tabaku (PD) dhe Iris Luarasi (PS). Por pritshmëritë për një mbështetje të suksesshme të rekomandimeve ranë javën e shkuar, me rrëzimin e propozimeve për dekriminalizimin e shpifjes. Znj Tabaku i prezantoi si nismë personale (të konsultuara edhe me grupet e interesit, por pa përmendur punën dhe kontributin e Fakultetit), ndërsa znj. Luarasi abstenoi miratimin e propozimeve në komision.

Akoma më befasues është fakti se edhe mendimi i ekspertëve të kontraktuar nuk u mor parasysh gjatë diskutimeve në Komision. Paketa për dekriminalizimin e shpifjes iu propozua Kuvendit nga znj. Tabaku në 12 nëntor, kur rekomandimet sapo ishin depozituar. Por ndryshimet e propozuara nuk ndryshuan as në fund, ndonëse përgjatë dy muajve në vazhdim, organizatat dhe ekspertët ofruan sugjerime dhe mendime të ndryshme, Nisur nga ky fakt, mund të ngrihet një pyetje: kujt i takojnë propozimet e 12 nëntorit, të njëjtat që iu prezantuan Komisionit javën e shkuar?

Ndonëse kjo dilemë reflekton paqëndrueshmërinë e Platformës, çka na ndihmon për të kuptuar se çfarë duhet ndrequr në të ardhmen, një gjë mbetet serioze: ndërhyrja e qeverisë, përmes një drafti alternativ ndryshimesh. A rrezikojnë rekomandimet e tjera të pësojnë njëjtin fat?

Në fillim të procesit, Gonzato dhe Rama garantuan se nuk do të kishte përplasje, por dialog. Duket, se të paktën njëri nga të dy ka ndryshuar mendje. Nëse kjo është vërtet arsyeja, kujt i shërben sot platforma e dialogut? Duke qenë e shpërfillur nga qeveria, e përdorur nga Kuvendi, me fare pak mundësi për të ndryshuar klimën e nxehtë mediatike, qoftë edhe pas një pune një-vjeçare diskutimi mes palëve, a nuk do të ishte më e moralshme që platforma të mbetej jashtë këtij operacioni që fuqizon vetëm pushtetin?

Në fund  të fundit, pse duhet të jemi ne ata që ua japim këtë pushtet?

The post Dekriminalizimi i shpifjes, si fund i dialogut media-qeveri appeared first on Citizens.al.

Kryeministri kĂ«rcĂ«non RTSH-nĂ« dhe i quan “dezinformim” kritikat e organizatave

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu
19 January 2026 at 18:28

Gjatë një mbledhjeje të grupit parlamentar të Partisë Socialiste, Kryeministri Edi Rama u shfaq kritik për menaxhimin dhe funksionimin e Radio Televizionit Publik Shqiptar, duke e quajtur atë një dështim. Ai u shpreh se sot nuk kemi televizion publik dhe bilanci është një dështim i suksesshëm, nga borxhi në borxh.

“S’kemi pĂ«r tĂ« dhĂ«nĂ« asnjĂ« lek nga taksat e shqiptarĂ«ve, deri kur t’i meritojĂ«. Çdo opsion duhet tĂ« jetĂ« nĂ« tryezĂ« edhe mbyllja pĂ«rfundimtare, edhe privatizimi, edhe partneriteti, edhe çdo gjĂ« pĂ«rveç kĂ«saj qĂ« Ă«shtĂ«â€, u shpreh Rama.

Kjo deklaratë u prit me kritika nga ekspertët, organizatat e angazhuara në lirinë e medias dhe përfaqësuesit e Opozitës.

Rrjeti i Gazetarëve të Sigurt, një organizatë e angazhuar në përmirësimin e sigurisë së gazetarëve në Ballkan u shpreh, midis të tjerash, se lidhja e financimit apo ekzistencës së RTSH me miratimin politik minon pavarësinë e tij dhe cenon lirinë e medias.

Ky pasazh i deklaratĂ«s u ri-publikua nga Kryeministri Rama nĂ« rrjetin social X, shoqĂ«ruar me njĂ« seri akuzash se ky reagim Ă«shtĂ« dezinformues dhe paraqet njĂ« “keqkuptim thellĂ«sisht tĂ« shtrembĂ«ruar” tĂ« qĂ«ndrimit tĂ« tij mbi RTSH. “VĂ«rejtjet e mia nuk kanĂ« lidhje me financimin e RTSH-sĂ« me miratim politik”, shkruan Rama nĂ« reagimin e tij, tĂ« shkruar nĂ« gjuhĂ«n angleze.

Blerjana Bino, përfaqësuese e Rrjetit të Gazetarëve të Sigurt për Shqipërinë, i tha Citizens.al se shqetësimi i tyre nuk lidhet me qëllimin e supozuar të deklaratave, por me parimin e konsoliduar evropian se ekzistenca dhe financimi i mediave nuk duhet të kushtëzohen nga politika.

“VlerĂ«sime si ky janĂ« pjesĂ« thelbĂ«sore e punĂ«s tonĂ« pĂ«r tĂ« monitoruar rreziqet ndaj lirisĂ« sĂ« shprehjes dhe nuk pĂ«rbĂ«jnĂ« dezinformim”, u shpreh Bino, ndĂ«rsa shtoi se prej vitesh ky rrjet ka ngritur zĂ«rin pĂ«r reformimin e RTSH, pasi institucioni ka probleme serioze qĂ« nuk zgjidhen me mbyllje, por me reforma qĂ« rikthejnĂ« misionin demokratik tĂ« televizionit publik.  

“Edhe nĂ«se mbyllja do tĂ« konsiderohej ndonjĂ«herĂ« si opsion teorik, ajo nuk mund dhe nuk duhet tĂ« artikulohet nga Kryeministri: RTSH i pĂ«rgjigjet Parlamentit, dhe financohet nga tarifa e shĂ«rbimit publik (jo nga taksat, siç keqinterpretohet shpesh me qĂ«llim) çka do tĂ« thotĂ« se ai u pĂ«rgjigjet drejtpĂ«rdrejt qytetarĂ«ve dhe interesit publik”, u shpreh Bino.

Edhe Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë (AGSH) i pa me shqetësim deklaratat e kryeministrit Rama, ndërsa u shpreh se kjo retorikë politike që stigmatizon median publike, pa një analizë të thelluar, cenon parimet themelore të shërbimit publik dhe standardet evropiane për lirinë e medias.

“Televizioni publik nuk Ă«shtĂ« thjesht njĂ« ndĂ«rmarrje financiare, por njĂ« institucion i interesit publik qĂ« duhet tĂ« garantojĂ« informim tĂ« paanshĂ«m, kulturĂ«, edukim dhe akses tĂ« barabartĂ« pĂ«r qytetarĂ«t”, tha nĂ« deklaratĂ«n e tij AGSH.

Sipas AGSH-së refuzimi i financimit publik si mjet presioni politik përbën rrezik për pavarësinë e medias publike, ndërsa shtoi më tej se përgjegjësia nuk mund ti faturohet vetëm RTSH-së.

Ina Zhupa, deputete e Partisë Demokratike dhe njëkohësisht drejtuese e Komisionit për Edukimin dhe Mjetet e Informimit Publik e konsideroi fajtore qeverinë për situatën ku ndodhet televizioni publik, ndërsa ngriti pikëpyetjen se kur dhe pse u krijuan borxhet në RTSH.

“Borxhet dhe situata problematike lindi pikĂ«risht nga kapja politike e RTSH, nga shkelja flagrante e ligjit pĂ«r KĂ«shillin Drejtues dhe nga emĂ«rimet politike tĂ« drejtorĂ«ve, pa asnjĂ« standard profesional dhe ligjor”, deklaroi Zhupa.

Lufti Dervishi, gazetar dhe ekspert i medias, në një komunikim në rrjetet sociale u shpreh se sot RTSH-ja është në një mentalitet mbijetese dhe nuk ka një raportim kritik ndaj pushtetit. Sipas tij, në një treg mediatik ku interesat e pronarëve mbizotërojnë mbi interesin publik, një media publike e pavarur është domosdoshmëri dhe jo luks.

“RTSH-ja duhet tĂ« reformohet, por jo duke u mbyllur nĂ« panik, jo duke u privatizuar e as duke u “binjakĂ«zuar” me kulla. Sfida nuk Ă«shtĂ« si t’ua japim privatĂ«ve, por si t’ua marrim”, tha Dervishi.

Organizatat e angazhuara për lirinë e medias kërkuan që çdo diskutim për reformim të RTSH-së të zhvillohet në mënyrë të tillë që respekton lirinë e shprehjes, pavarësinë e gazetarisë dhe të drejtën e publikut për tu informuar.

Lexo gjithashtu:

The post Kryeministri kĂ«rcĂ«non RTSH-nĂ« dhe i quan “dezinformim” kritikat e organizatave appeared first on Citizens.al.

RTSH larg transparencës dhe përdorimit etik të Inteligjencës Artificiale

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu
16 January 2026 at 16:18

Radio Televizioni Shqiptarë (RTSH) është vlerësuar mbi mesataren, por me boshllëqe domethënëse për përdorimin etik të inteligjencës artificiale dhe transparencën institucionale. 60 nga 100 pikë ka qenë vlerësimi që i është dhënë Televizionit Publik Shqiptar, nga një raport i cili ka monitoruar shtatë transmetues publik në Ballkanin Perëndimor.

PikĂ«zimi qĂ« ka pĂ«rdorur “NarativAI” nxjerr nĂ« pah sa shpejt po pĂ«rshtaten mediat publike nĂ« rajon me transformimet e menjĂ«hershme qĂ« ka sjellĂ« Inteligjenca Artificiale nĂ« raportim, ndryshimin e algoritmeve dhe manipulimin digjital.

Më të vlerësuarit në rajon janë BHRT i Bosnje-Hercegovinës dhe RTK i Kosovës, me nga 65 pikë, ndërsa në fund të renditjes qëndrojnë MRTV e Maqedonisë së Veriut dhe HRT e Kroacisë, me nga 50 pikë.

RTSH e Shqipërisë dhe RTCG e Malit të Zi renditen në nivel të mesëm me 60 pikë, duke reflektuar mangësi në transparencë dhe në politikat për inteligjencën artificiale.

Transparencë e kufizuar në RTSH

Në aspektin e transparencës, RTSH ka marrë vetëm 25 nga 50 pikë. Ndërsa në fushën e inteligjencës artificiale, RTSH vlerësohet disi më mirë, me 35 nga 50 pikë.

Raporti shpjegon se monitoruesit kanĂ« tentuar mĂ« shumĂ« se 20 herĂ« pĂ«r tĂ« aksesuar Kodin e EtikĂ«s, nĂ« seksionin e “TransparencĂ«s” nĂ« uebin online tĂ« televizionit, por ka qenĂ« e pamundur.

“Kodi u sigurua pĂ«rfundimisht pĂ«rmes faqeve tĂ« palĂ«ve tĂ« treta qĂ« monitorojnĂ« median dhe gazetarinĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, dhe jo pĂ«rmes vetĂ« faqes sĂ« internetit tĂ« RTSH-sĂ«â€, citohet nĂ« pĂ«rmbledhjen e publikuar.

Kodi i Etikës i RTSH-së u miratua më 23 nëntor 2016 dhe është një nga dokumentet etike më të gjata në rajon, me gjithsej 55 faqe. Pavarësisht nivelit të detajimit, Kodi nuk është përditësuar për të përfshirë referenca ndaj inteligjencës artificiale, algoritmeve apo medias sintetike, kështu që nuk ka rregulla për përdorimin etik të AI-së në prodhim, verifikim apo vendimmarrje editoriale.

Kodi përfshin rregulla digjitale, duke kërkuar verifikimin e informacionit nga burime jozyrtare para publikimit dhe kontrollimin e fakteve përpara shpërndarjes online. Gjithashtu punonjësve të televizionit nuk u lejohet që të postojnë opinione që dëmtojnë RTSH-në dhe duhet të tregojnë kur postimet janë personale.

“Edhe pse kĂ«to elemente digjitale janĂ« tĂ« vlefshme, ato nuk janĂ« tĂ« mjaftueshme dhe nuk zĂ«vendĂ«sojnĂ« nevojĂ«n pĂ«r standarde moderne mbi inteligjencĂ«n artificiale, algoritmet ose verifikimin e medias sintetike”, thekson raporti.

Por pikëzimi relativisht i lartë i RTSH-së për gatishmërinë digjitale/AI vjen kryesisht nga rregullat strikte kundër manipulimit teknologjik dhe verifikimit online, jo nga përdorimi i vërtetë i inteligjencës artificiale.

Raporti e paraqet RTSH-në si një institucion që nuk është ndër më problematikët në rajon, por që mbetet larg standardeve më të avancuara të transparencës dhe inovacionit etik. Për të forcuar rolin e tij si transmetues publik, raporti sugjeron nevojën për më shumë hapje ndaj publikut, publikim të qartë të dokumenteve kyçe dhe hartim të politikave të posaçme për përdorimin e inteligjencës artificiale.

Sipas rekomandimeve tĂ« “NarativAI” RTSH duhet tĂ« bĂ«jĂ« tĂ« aksesueshĂ«m Kodine e EtikĂ«s nĂ« seksionin e TransparencĂ«s. Ky kod duhet tĂ« pĂ«rditĂ«sohet pĂ«r tĂ« pĂ«rfshirĂ« standarde moderne pĂ«r inteligjencĂ«n artificiale, algoritmet dhe median sintetike, si dhe tĂ« forcojĂ« rregullat pĂ«r verifikimin e informacionit online. Gjithashtu duhet tĂ« krijojĂ« njĂ« politikĂ« pĂ«r pĂ«rdorimin e inteligjencĂ«s artificiale qĂ« tregon qartĂ« se çfarĂ« pĂ«rdorimesh janĂ« tĂ« lejueshme, tĂ« kufizuara dhe tĂ« ndaluara nĂ« prodhim dhe punĂ« editoriale.

Citizens ka raportuar në vazhdimësi për procesin e zgjedhjes të drejtuesve të televizionit publik, por edhe krizën financiare në këtë institucion, ngërç i cili ka sjellë që dhjetëra gazetarë e bashkëpunëtorë të mbesin pa paga.

The post RTSH larg transparencës dhe përdorimit etik të Inteligjencës Artificiale appeared first on Citizens.al.

Rama sulmon gazetarët kritikë pas përmbytjeve

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu
14 January 2026 at 17:32

Fill pas përmbytjeve dhe narrativës publike të krijuar së fundmi për menaxhimin e krizave, Kryeministri Edi Rama ka nisur një fushatë linçuese ndaj gazetarëve që kanë mbajtur qëndrime apo kanë ngritur pyetje ndaj qeverisë.

Një javë më parë, Kryeministri në një komunikim në rrjetet sociale, përmes disa fotove me mbetje plastike nga Shkozeti, u shpreh se hedhja e plehrave dhe shisheve plastike nga qytetarët në anë të rrugëve sollën situatën e përmbytjeve pasi ato bllokuan kanalet e kullimit.

Ky postim u shpërnda nga gazetarja Klodiana Lala, e cila ironizoi duke e adresuar problemin real te mos-menaxhimi i mbetjeve pavarësisht investimeve madhore te impiantet si inceneratori i Tiranës.

Kryeministri bëri një reagim pasues me gjuhë përçmuese dhe nuk adresonte asnjë shqetësim të Lalës.

“NjĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i opinionit publik, me njĂ« injorancĂ« tĂ« theksuar, u thotĂ« qytetarĂ«ve se inceneratori i TiranĂ«s Ă«shtĂ« fajtor pĂ«r shishet dhe qeset plastike qĂ« hidhen rrugĂ«ve dhe qĂ« pĂ«rfundojnĂ« duke bllokuar kanalet [
]” replikoi Rama nĂ« X.

Ky komunikim i Kryeministrit ndaj gazetarëve ka nisur prej situatës së përmbytjeve në javën e parë të janarit, ku debati publik mbi qeverisjen dhe menaxhimin e krizave ishte rritur.

Në emisionin Opinion në TVKlan, drejtuesi dhe gazetari Blendi Fevziu deklaroi se kishte informacione për ministra që ishin në udhëtime private jashtë vendit, ndërsa në media paraqiteshin sikur ishin në punë.

Kjo bëri që Kryeministri të niste një fushatë linçuese ndaj Fevziut, duke u marrë edhe me jetën e tij personale dhe duke gjeneruar materiale vizuale me inteligjencë artificiale.

Gazetari Fevziu replikoi duke u shprehur kritik për komunikimin publik të ministrave në kohë krizash, duke shmangur konferencat për shtyp.

“Ministrat dhe drejtorĂ«t sfilonin nĂ« zonat e pĂ«rmbytura, duke folur me vete pĂ«rpara kamerave,” shkroi Fevziu duke theksuar se pamje tĂ« tilla ishin “shĂ«mti morale” dhe “papĂ«rgjegjshmĂ«ri”.

Sipas Fevziut kjo qasje e ministrave vjen “nga impotenca e ideve, mungesa e karizmĂ«s dhe personaliteti i gjymtuar”. Por Kryeministri vijoi replikat me gazetarin duke pĂ«rshkallĂ«zuar mĂ« tej gjuhĂ«n.

Për këtë, kanë reaguar organizatat e medias, të cilat kanë dënuar situatën duke e konsideruar si shembull se si pushteti ushtrohet mbi median, përmes ekspozimit dhe intimidimit dhe jo përmes transparencës.

“[
] kritika ndaj pushtetit trajtohet si defekt moral i gazetarit dhe jo si pjesĂ« e njĂ« debati legjitim publik”, u shpreh Rrjeti i GazetarĂ«ve tĂ« Sigurt nĂ« ShqipĂ«ri pĂ«r rastin e gazetares Klodiana Lala.

NdĂ«rsa pĂ«r fushatĂ«n ndaj gazetarit Fevziu Rrjeti i GazetarĂ«ve tĂ« Sigurt deklaroi se “kur transparenca zĂ«vendĂ«sohet me spektakĂ«l dhe kundĂ«rpĂ«rgjigjja me tallje, pushteti nuk ushtrohet pĂ«r tĂ« informuar publikun, por pĂ«r tĂ« disiplinuar ata qĂ« bĂ«jnĂ« pyetje”.

Sipas Rrjetit duke “disiplinuar” publikisht njĂ« gazetar qĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rcaktues i rĂ«ndĂ«sishĂ«m i axhendĂ«s publike nĂ« njĂ« treg mediatik tĂ« vogĂ«l, Kryeministri tregon se qasja dhe pozicioni institucional nuk ofron mbrojte nga presioni i pushtetit.

“Sinjali zbret poshtĂ«: nĂ«se njĂ« figurĂ« qendrore e sistemit mediatik mund tĂ« ekspozohet ndaj talljes dhe delegjitimimit tĂ« vazhdueshĂ«m, implikimet pĂ«r gazetarĂ«t investigativĂ«, mediat lokale, freelancerĂ«t dhe zĂ«rat mĂ« pak tĂ« mbrojtur janĂ« tĂ« qarta”, u shpreh nĂ« deklaratĂ« Rrjeti i GazetarĂ«ve tĂ« Sigurt.

Sipas Rrjetit të Gazetarëve të sigurt ky lloj presioni mbështetet në ekspozim dhe poshtërim duke lejuar që angazhimet formale për lirinë e shprehjes të mbeten në letër, ndërsa kufizimet informale të forcohen.

Në të njëjtën kohë ka reaguar edhe Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë (AGSH). Sipas Asociacionit debati ngre një problem serioz mbi gjuhën dhe standardin e komunikimit institucional.

“GazetarĂ«t kanĂ« tĂ« drejtĂ«n dhe detyrimin tĂ« ngrenĂ« pikĂ«pyetje mbi politikat publike, pĂ«rfshirĂ« menaxhimin e mbetjeve, investimet publike dhe funksionimin real tĂ« projekteve tĂ« kushtueshme si inceneratorĂ«t. NĂ« kĂ«tĂ« kontekst, pĂ«rgjigjja e Kryeministrit, e shoqĂ«ruar me gjuhĂ« pĂ«rçmuese, etiketime dhe ironizim personal, Ă«shtĂ« e papranueshme pĂ«r njĂ« funksionar tĂ« nivelit mĂ« tĂ« lartĂ« shtetĂ«ror”, u shpreh Asociacioni i GazetarĂ«ve tĂ« ShqipĂ«risĂ«.

Ata i bënë thirrje zyrtarëve publikë të jenë transparentë me mediat në situata të vështira për vendin.

“
duke organizuar konferenca pĂ«r shtyp nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« gazetarĂ«t tĂ« kenĂ« mundĂ«sinĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« pyetje shteruese ndaj kĂ«tyre problematikave”, pĂ«rfundoi Asociacioni deklaratĂ«n e tij.

Lexoni gjithashtu:

The post Rama sulmon gazetarët kritikë pas përmbytjeve appeared first on Citizens.al.

2025, një vit i vështirë për gazetarët dhe lirinë e medias

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu
29 December 2025 at 15:00

Viti 2025 shënoi tensione të vazhdueshme për median në Shqipëri, ku ndërhyrjet politike, pasiguria në punë dhe kërcënimet ndaj gazetarëve mbeten probleme sistemike.

Raportimet e Citizens.al ndërtuan një panoramë domethënëse të një sektori që operon me nevojën për më shumë liri dhe pavarësi përballë realitetit të presioneve të shumta.

Ndërhyrja shtetërore ndaj News24, precedent shqetësues

Mësymja e policisë dhe ushtrisë në mjediset News 24 gjatë verës, ishte një nga episodet më të rënda të vitit sa i përket lirisë së medias.

Aksioni nisi mëngjesin e 9 gushtit, ku policia rrethoi godinën, personeli u nxor jashtë. Më pas u ndërpre energjia elektrike e për rrjedhojë edhe transmetimi.

Ditë më vonë ushtria zbrazi mjediset e brendshme duke sekuestruar pajisjet dhe sendet e punonjësve të News24.

Kjo ngriti shqetësime serioze për ndërhyrje ndaj punës së gazetarëve dhe medias.

Objekti, administrohej prej vitit 2003 me një kontratë qiraje nga grupi mediatik i familjes Hysenbelliu, që përfshin News 24, BalkanWeb, Panorama, Panoram Sport etj. Por prej marsit 2025 godina i ishte transferuar kompanisë shtetërore të prodhimit të armëve KAYO.

Megjithatë procesi i kalimit të pronësisë nuk ishte transparent dhe mes familjes Hysenbelliu dhe qeverisë kishte kontestime, për të cilat çështja i kishte kaluar dhe gjykatave.

Bastisja dhe injorimi i vendimeve gjyqësore që e shpalli të paligjshëm sekuestrimin e sendeve të gazetarëve u lexuan si sulm frontal ndaj lirisë së medias.

Ndërkohë, solidariteti i gazetarëve dhe denoncimi i paligjshmërive në aksionin e policisë dhe ushtrisë tregoi se komuniteti i medias mbetet vigjilent, por edhe i ekspozuar ndaj presioneve.

RTSH në krizë të zgjatur

Radio Televizioni Shqiptar (RTSH) u bë simbol i keqmenaxhimit dhe ndërhyrjeve politike.
Pas disa muajsh me drejtor të komanduar pas dorëheqjes së Alfred Pezës, procesi për zgjedhjen e drejtorit të ri të përgjithshëm u zhvillua me mungesë transparence dhe shkelje të statutit.

Pati akuza për shkelje dhe abuzime. Por pezullimi i konkurrimit, dorëheqjet dhe më pas shkarkimi i Këshillit Drejtues paralizuan mirë-funksionimin e RTSH-së në një vit zgjedhor.

Zgjedhja e Këshillit të ri e më pas dhe drejtueses së re të RTSH-së, Eni Vasilit, nuk i qetësoi shqetësimet. Organizatat e medias paralajmëruan rrezikun e kapjes politike, ndërsa zhvillimet e mëvonshme treguan se problemet nuk ishin vetëm në aspektin drejtues apo procedurial.

Kriza financiare që kishte kapluar RTSH-në, rëndoi mbi gazetarët dhe punonjësit ku pati: vonesa pagash, ndërprerje bashkëpunimesh dhe pasiguri në punë.

Radio-televizioni publik u shndërrua kështu në shembull keqadministrimi.

Zgjedhjet: Pabarazi, presion dhe propagandë

Zgjedhjet parlamentare të 11 majit testuan integritetin e gazetarisë në Shqipëri. Organizatat e medias dhe shoqërisë civile kërkuan respektim të parimeve themelore të lirisë, transparencës dhe debatit publik, por shkeljet ishin të dukshme gjatë fushatës dhe po ashtu gjatë ditës së votimit.

Qasja e gazetarëve në takimet dhe aktivitetet politike ishte e kufizuar. Partitë shmangën debatet e kandidatëve ballë-për-ballë dhe nuk ndanë agjenda të qarta.

Transparenca në komunikimet e fushatës, si etiketimi i qartë i përmbajtjeve të paguara dhe ndarja e burimeve shtetërore nga aktiviteti partiak, ishin parime që u shkelën.

Disa televizione madje shitĂ«n haptazi “paketa mbulimi” dhe intervista tĂ« porositura pa i etiketuar si reklama politike. Nga ana tjetĂ«r, kanalet zyrtare online tĂ« qeverisĂ« u kthyen nĂ« hapĂ«sira propagande partiake.

Rritja e përmbajtjeve anonime, të amplifikuara edhe përmes inteligjencës artificiale, e turbulluan më shumë burimin e mesazheve zgjedhore.

Gjatë ditës së zgjedhjeve u shënuan sulme verbale dhe fizike ndaj gazetarëve. Rastet e Ambrozia Metës dhe Elsa Xhindoles ishin treguesit kryesor të trysnisë që u has nga gazetarët në terren.

Paralelisht, u shĂ«nuan kufizime arbitrare pĂ«r filmime dhe qasje nĂ« qendra votimi. Rasti i gazetarit Enriko Gaba, tĂ« cilit iu kĂ«rkua tĂ« mos filmonte “mĂ« shumĂ« se 15 minuta” nĂ« njĂ« qendĂ«r votimi ishte rasti mĂ« konkret.

Pati edhe presione tĂ« drejtpĂ«rdrejta ndaj reporterĂ«ve. Armando Rabi u kĂ«rcĂ«nua nga njĂ« 26-vjeçar me pretendimin se “po e filmonte pa leje”.  

Monitorimet treguan për vijim të praktikës së kasetave: ku partitë u dërgojnë mediave pamje dhe kronika të gatshme, teksa ekranet u dominuan nga aktorët e mëdhenj politikë teksa u lanë hapësira minimale për zëra alternativë.

Raporti i OSBE-ODIHR evidentoi censurë dhe trajtim të pabarabartë të partive politike në media.

Një vit që testoi kufijtë e lirisë mediatike

NĂ« maj, ShqipĂ«ria u rendit nĂ« vendin e 80-tĂ« nĂ« Indeksin e LirisĂ« sĂ« Shtypit tĂ« “ReporterĂ«ve pa Kufij” (RSF), duke shĂ«nuar pĂ«rmirĂ«sim krahasuar me vitin paraardhĂ«s.

Megjithatë, raporti theksoi probleme të thella: ndikim politik mbi median, kuadri ligjor i dobët, rregullatorë të politizuar dhe konflikte interesi mes biznesit dhe pushtetit.

Shumica e mediave private mbeten të përqendruara në pak duar me lidhje politike, sidomos në sektorë si ndërtimi. Ndërsa shumë platforma online operojnë pa modele të qëndrueshme financimi dhe transparence.

Vendimi për mbylljen e TikTok-ut u pa si kufizim disproporcional i shprehjes dhe përfundoi në Gjykatën Kushtetuese, duke hapur debatin për kontrollin e hapësirës digjitale.

Ndërkohë, një sinjal pozitiv erdhi nga Kushtetuesja, e cila në rastin e gazetarit Elton Qyno kundër SPAK-ut, mbrojti të drejtën e tij për ruajtjen e burimeve, duke krijuar precedent të rëndësishëm për gazetarinë hulumtuese.

Ndërkohë, në terren, presionet vazhduan. Gazetarë u përballën me sulme verbale, denigrim dhe kërcënime.

Pseudonimi i pĂ«rdorur nĂ« kallĂ«zimin ndaj kryebashkiakut Erion Veliaj – Nesti Angoni – kthyer nĂ« disa profile Facebook-u, sulmoi gazetaren Glidona Daci, me njĂ« gjuhĂ« denigruese dhe shantazhuese.

Refuzimi agresiv i pĂ«r t’u shprehur nĂ« njĂ« lidhje tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« nga figura tĂ« PartisĂ« Demokratike nĂ« njĂ« protestĂ« nxitĂ«n qasje kĂ«rcĂ«nuese tĂ« turmĂ«s ndaj gazetares Sara Demushi.

Në fund të vitit, mesazhe kërcënuese iu drejtuan gazetarit Osman Stafa, i cili ka raportuar vazhdimisht për kushtet në Spitalin Onkologjik. Një profil anonim në Instagram i bënte thirrje që mos të shfaqej më në spital, përndryshe do të kishte pasoja për jetën.

Rastet në fjalë treguan se rreziku për gazetarët mbetet real dhe i pranishëm, pavarësisht përmirësimeve në klasifikimet ndërkombëtare si ato të RSF-së.

The post 2025, një vit i vështirë për gazetarët dhe lirinë e medias appeared first on Citizens.al.

E ku ka më mirë se propaganda!

✇Citizens.al
By: Artan Rama
17 December 2025 at 13:05

Autor: Artan Rama

Dje, nĂ« njĂ« prej sallave luksoze tĂ« hotelit ndĂ«rkombĂ«tar me pesĂ« yje, “Maritim Hotel Plaza, pranĂ« qendrĂ«s historike dhe tregtare tĂ« TiranĂ«s, Komisioneri pĂ«r tĂ« DrejtĂ«n pĂ«r Informim (dhe Mbrojtjen e tĂ« DhĂ«nave Personale) zhvilloi konferencĂ«n propagandistike mbi transparencĂ«n, me mbi njĂ«qind e pesĂ«dhjetĂ« tĂ« ftuar: ambasadorĂ«, deputetĂ«, ministra, prokurorĂ«, anĂ«tarĂ« tĂ« organeve tĂ« larta tĂ« drejtĂ«sisĂ«, kryetarĂ« tĂ« bashkive tĂ« vendit, kryetarĂ« tĂ« kĂ«shillave bashkiakĂ«, koordinatorĂ« tĂ« sĂ« drejtĂ«s pĂ«r informim, nĂ«punĂ«s jo shtetĂ«rorĂ« nga shoqĂ«ria civile dhe fare, fare pak gazetarĂ«. Por i ftuari nr. 1 ishte Kryeministri Edi Rama.

Hotel “Plaza” Ă«shtĂ« shndĂ«rruar prej kohĂ«sh nĂ« njĂ« ekosistem mikpritĂ«s pĂ«r aktivitetet ceremoniale tĂ« Komisionerit, kostot e tĂ« cilave duhet tĂ« jenĂ« nĂ« rritje, ndĂ«rsa dobia e aktiviteteve, nĂ« rĂ«nie.

Paketa propagandistike ofronte një atmosferë festive dhe solemne. Të ftuarit ishin ulur në formë rrethore. Të njëjtën simbolikë ofronte edhe skenografia në qendër të skenës, ku folësit specialë ishin ftuar të diskutonin rreth një tryeze të rrumbullakët, e pozicionuar disi më lart në platformë, mbi të pranishmit. Së bashku me ta, në të njëjtën tryezë do të qëndronte edhe  Kryeministri.

NĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« tĂ«rhequr vĂ«mendjen edhe mbi pĂ«rmbajtjen, organizatorĂ«t ishin kujdesur ta pagĂ«zonin konferencĂ«n me njĂ« titulli tĂ« goditur: “Agora e TransparencĂ«s nĂ« KohĂ«n e Integrimit”. NĂ« kĂ«tĂ« rast, simbolika i shĂ«rben qĂ«llimit. Sa mĂ« i ngarkuar titulli figurativisht, aq mĂ« pak do tĂ« pĂ«rpiqet publiku qĂ« tĂ« depĂ«rtojĂ« nĂ«n stilistikĂ«n letrare tĂ« tij. Studimet kanĂ« treguar se shpesh, ajo çka pĂ«rcillet pĂ«rmes titujve merret si e vĂ«rtetĂ«, pa hulumtuar pĂ«rmbajtjen. Madje edhe dizajni i ftesĂ«s tregonte grafikun e njĂ« rrethi.

Por le tĂ« qĂ«ndrojmĂ« te fjala “Agora”.

Sikurse nĂ« Antikitet, ku me Agora nĂ« AthinĂ«n helenike nĂ«nkuptohej hapĂ«sira publike, nĂ« tĂ« cilĂ«n mblidheshin dhe diskutonin mes tyre qytetarĂ« tĂ« barabartĂ«, sot fjala ruan tĂ« njĂ«jtĂ«n semantikĂ«. Pra, sipas organizatorĂ«ve, tryeza nĂ« “Plaza” nĂ«nkupton tĂ« njĂ«jtĂ«n gjĂ«: njĂ« hapĂ«sirĂ« ku pikĂ«pamje tĂ« ndryshme debatohen pĂ«r tĂ« arritur zgjidhje tĂ« arsyeshme. Por çështja Ă«shtĂ« se askush nuk mund ta besojĂ« kaq lehtĂ« kĂ«tĂ« pĂ«rrallĂ« moderne, pĂ«rveç se nĂ«n efektin marramendĂ«s tĂ« njĂ« organizimi festiv prej pushtetit.

Keqkuptimi më i madh me konferencat është se publikut nuk i bën më përshtypje mungesa e debatit, fshehja e problemit dhe fabrikimi i një konsensusi të rremë. E tërë konferenca ndërtohet mbi një narrativë të kontrolluar e të gënjeshtërt.

QĂ« manipulimi tĂ« ketĂ« efekt, kontrolli duhet tĂ« zgjerohet nĂ« tĂ« tjera dimensione, duke pĂ«rjashtuar nga pjesĂ«marrja kritikĂ«t. TĂ« tillĂ« ka nĂ« media dhe sa mĂ« tĂ« pavarur, aq mĂ« tĂ« rrezikshĂ«m. Pra, nĂ« sallĂ« nuk duhet tĂ« ketĂ« zĂ«ra kritikĂ«. MĂ« sĂ« paku, Komisioneri u kujdes qĂ« tĂ« mos ftohej asnjĂ« i tillĂ« qĂ« mund tĂ« rrezikonte prishjen e  atmosferĂ«s festive. Lista emĂ«rore iu kalua “GardĂ«s” dhe ushtarakĂ« me veshje civile nĂ« hyrje tĂ« sallĂ«s u kujdesĂ«n pĂ«r sigurinĂ« fizike, por edhe pĂ«r moslejimin e askujt, emri i tĂ« cilit nuk ishte nĂ« listĂ«n e hartuar nga pritĂ«si (Komisioneri).

MĂ« tej, operacioni i manipulimit pĂ«rparon drejt “gjithpĂ«rfshirjes”. PĂ«rpjekja Ă«shtĂ« qĂ« gjoja tĂ« arrihet njĂ« pjesĂ«marrje diverse, por duke u siguruar qĂ« tĂ« ftohen gjithmonĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«t njerĂ«z; tĂ« njĂ«jtat fytyra, tĂ« njĂ«jtat retorika; tĂ« njĂ«jtat falenderime, duartrokitje, veshje. E njĂ«jta heshtje!

Rreth tryezĂ«s sĂ« rrumbullakĂ«t janĂ« ftuar tĂ« diskutojnĂ« si tĂ« barabartĂ«, pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« organizatave joqeveritare (shumica mediatike). PĂ«r shumĂ« njerĂ«z, dallimi mes kĂ«tyre organizatave dhe organeve shtetĂ«rore po bĂ«het i vĂ«shtirĂ«. ËshtĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« kuptosh ndryshimin mes njĂ« burokrati qĂ« nuk thotĂ« asgjĂ« dhe dikujt qĂ« nĂ« emĂ«r tĂ« korrektesĂ«s politike, nuk bĂ«n asnjĂ« kritikĂ«, nuk zhvillon asnjĂ« debat, nuk jep asnjĂ« zgjidhje. TĂ« ftuarit rreth tryezĂ«s paguhen nga i njĂ«jti donator: BE. Sa larg mund tĂ« shkojĂ« kritika e tyre pĂ«r qeverinĂ«?

Imagjinoni, tĂ« ftuarit nuk bĂ«nĂ« asnjĂ« kritikĂ« pĂ«r Dervishin, megjithĂ«se veprimet e kĂ«tij tĂ« fundit i kanĂ« shkaktuar gazetarisĂ«, veçanĂ«risht asaj hulumtuese, dĂ«me tĂ« mĂ«dha. Me tĂ« drejtĂ« dikush mund tĂ« pyesĂ«: cili Ă«shtĂ« dallimi mes tyre? Mos vallĂ« u kompleksuan nga ftesa? PĂ«rse paska tĂ« drejtĂ« qĂ« Komisioneri tĂ« seleksionojĂ« media, pĂ«r tĂ« zbukuruar punĂ«n e tij, ndĂ«rsa kĂ«to media nuk paskan mundĂ«si qĂ« tĂ« ushtrojnĂ« ndĂ«rshmĂ«risht deontologjinĂ« profesionale pĂ«r tĂ« kritikuar veprimet dhe mosveprimet e Komisionerit, pikĂ«risht nĂ« tryezĂ«n ku ndodhet edhe Kryeministri? A shqetĂ«sohen donatorĂ«t e shoqĂ«risĂ« civile se Bashkimi Evropian po pranon nĂ« gjirin e tij politik dhe kulturor, jo njĂ« aspiratĂ« pĂ«rpjekjeje tĂ« sinqertĂ« tĂ« njĂ« kombi, por njĂ« tribunĂ« me ngjyra tĂ« ndezura, poshtĂ« sĂ« cilĂ«s, si dikur nĂ« ShqipĂ«risĂ« Socialiste, marshonin nĂ« rresht, qoftĂ« me dĂ«shirĂ«, qoftĂ« tĂ« imponuar, tĂ« gjithĂ«, pa pĂ«rjashtim? Mos ndoshta palĂ«t mendojnĂ« njĂ«soj? – Sekush tĂ« pĂ«rfitojĂ« pĂ«r vete! NĂ«se Ă«shtĂ« kĂ«shtu, ata janĂ« partnerĂ« me Komisionerin
nĂ« krah tĂ« njĂ«ri-tjetrit, por kurrsesi pĂ«rballĂ«. Dhe nĂ« kĂ«tĂ« moment tryeza shndĂ«rrohet, nga e rrumbullakĂ«t nĂ« njĂ« rreth vicioz, pak ose aspak e dobishme pĂ«r publikun.

Krahas Ramës, Komisioneri për të Drejtën për Informim, Besnik Dervishi, është ndër të paktët individë që vijon të drejtojë të njëjtin institucion, prej më shumë se dhjetë vjetësh. Nën shembullin e Kryeministrit, edhe Dervishi është transformuar në një ekspert i spikatur konferencash dhe propagande, duke ngritur në heshtje dhe pa u lodhur, një mekanizëm korruptiv selektimi, duke favorizuar vetëm ato kërkesa për informacion që kontribuojnë, në radhë të parë, për imazhin e tij në funksion të begatisë personale; duke përzgjedhur për të bashkëpunuar një numër të ngushtë organizatash të shoqërisë civile, por duke përjashtuar të gjithë të tjerët. Sepse vetëm në këtë mënyrë, duke përjashtuar kritikët, duke mbyllur të gjitha çarjet e kësaj ngrehine të gënjeshtërt nga drita e së vërtetës, vetëm kështu mund të mbahet në këmbë struktura e pushtetit të korruptuar.

Dhe vjen gjithmonë ai çast i mërzitshëm, kur njerëzit fillojnë e besojnë te mashtrimi; fillojnë e besojnë se gjërat e vërteta janë ashtu si duken, ashtu si u serviren. Dhe pushojnë së menduari, sepse të menduarit shndërrohet në një kompleks psikologjik që rrezikon të diskriminojë qënien përballë shumicës së manipuluar. Në këtë çast njeriu dorëzohet dhe braktis çdo përpjekje për të depërtuar në thellësi. I tillë është efekti i propagandës.

Epidemia e konferencave po përhapet kudo në prag të integrimit, rreth kullave të reja të kryeqytetit, ky tryezat e rrumbullakëta të antikorrupsionit po shndërrohen në tribuna propagande që fshehin korrupsionin. Qëllimi nuk është transparenca, debati mbi qeverisjen, shpenzimet, abuzimet, por që të na bindin se flitet për to pa përmendur asgjë prej tyre.

MegjithatĂ«, sado e sofistikuar makineria e “spining”, situata mbetet po aq shpresĂ«dhĂ«nĂ«se, sepse ne dimĂ« dobĂ«sinĂ« e tyre: fasadĂ«n; dimĂ« mĂ«nyrĂ«n pĂ«r ta rrĂ«zuar, mĂ«nyrĂ«n pĂ«r ta diskredituar atĂ«; dimĂ« si t’i shkundim njerĂ«zit nga kĂ«naqĂ«sia qĂ« prodhon opiumi i propagandĂ«s.

Por kjo nuk mjafton, nĂ«se nuk reagohet publikisht; nĂ«se nuk tregohet kurajo dhe guxim, tĂ« cilat nuk kanĂ« çmim, ndaj dhe ata e kanĂ« vĂ«shtirĂ« qĂ« t’i blejnĂ«.

The post E ku ka më mirë se propaganda! appeared first on Citizens.al.

E drejta pĂ«r informim mes “gotĂ«s” plot dhe realitetit bosh

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu
16 December 2025 at 18:44

Në Konferencën e shtatë kombëtare për të Drejtën e Informimit, transparenca e institucioneve shqiptare u prezantua si çështje perceptimi.

Kryeministri Edi Rama e pĂ«rshkroi debatin si pĂ«rplasje mes atyre qĂ« shohin “gotĂ«n plot” dhe atyre qĂ« shohin “gotĂ«n bosh”. Media dhe shoqĂ«ria civile u pozicionuan nĂ« kĂ«tĂ« tĂ« fundit.

Deklaratat optimiste të Kryeministrit u zhvilluan paralelisht me veprime të forta të drejtësisë.

Struktura e Posaçme Anti-Korrupsion (SPAK) lëshoi tetë masa sigurie pas dyshimeve për abuzime me tenderët në Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit (AKSHI). Po sot, Kuvendit iu kërkua heqja e imunitetit për zëvendëskryeministren Belinda Balluku.

Pikërisht çështjet që përfshijnë korrupsion qeveritar kanë qenë ndër më të vështirat për të marrë informacion apo dhe koment nga mediat.

Ankesa të përsëritura për llogaridhënien

Gazetarë dhe përfaqësues të shoqërisë civile renditën probleme të njëjta. Institucionet vonojnë, japin informacion të pjesshëm ose nuk u përgjigjen kërkesave ndërkohë që ligji i detyron autoritetet publike të japin informacion brenda 10 ditësh zyrtare pune.

Komisioneri për të Drejtën e Informimit (KDI), Besnik Dervishi, theksoi se ndryshimi i shpeshtë i koordinatorëve për informim krijon paqartësi përgjegjësish. Sipas tij, kjo dobëson mekanizmin e transparencës brenda institucioneve.

Ministrja e Shtetit për Administratën Publike dhe Antikorrupsionin, Adea Pirdeni replikoi duke thënë se qeveria po punon për një formë të re të transparencës.

PĂ«r kĂ«tĂ« ajo prezantoi platformĂ«n “Transparent Albania”. Pirdeni u pĂ«rshkrua si sistem qĂ« standardizon vendimet dhe lejon ndjekjen online tĂ« kĂ«rkesave. Por kjo u prit me skepticizĂ«m nga pĂ«rfaqĂ«suesit e medias.

Kristina Voko nga Rrjeti Ballkanik i Gazetarisë Investigative (BIRN) kujtoi se premtime të ngjashme janë bërë thuajse çdo vit. Sipas saj, tryezat përsëriten, por situata mbetet e pandryshuar. Për këtë ajo kërkoi plane konkrete veprimi.

“Cilat janĂ« planet konkrete tĂ« veprimit, qĂ« tĂ« bĂ«jmĂ« realitet premtimet qĂ« u dhanĂ« para njĂ« viti?” shtroi pyetjen Voko.

Klodiana Kapo nga “Faktoje” tha se redaksia e saj dĂ«rgoi 183 kĂ«rkesa gjatĂ« vitit 2025. Dyzet e dy pĂ«rfunduan si ankesa te KDI. Ajo theksoi se vonesat e bĂ«jnĂ« lajmin tĂ« pavlefshĂ«m.

“Lajmi Ă«shtĂ« si buka, pas mĂ« shumĂ« se pesĂ« ditĂ«sh myket dhe nuk konsumohet mĂ«â€ theksoi Kapo, duke kujtuar dhe njĂ« herĂ« penalizimin qĂ« vjen nga mungesa e marrjes sĂ« pĂ«rgjigjes nĂ« kohĂ«.

Eglantina Bardhi nga “Together for Life” konfirmoi tĂ« njĂ«jtĂ«n pĂ«rvojĂ«. Ajo tha se mbi gjysma e shkresave tĂ« tyre kthehen nĂ« ankesa, edhe pĂ«r informacione bazike dhe jo informacione sensitive.

“PĂ«rvoja tregon se mekanizmi nuk funksionon,” theksoi Bardhi.

Përfaqësues diplomatikë në tryezë sollën shembuj evropianë. Ambasadorja zvicerane Ruth Huber theksoi standardizimin, aksesueshmërinë dhe publikimin proaktiv të të dhënave.

Sipas saj, informacioni duhet të publikohet automatikisht duke e bërë të panevojshëm ankimin.

Blerjana Bino nga Qendra Shkencë dhe Inovacion për Zhvillim (SCiDEV) vuri në dukje hendekun mes digjitalizimit dhe llogaridhënies si element thelbësor në një sistem demokratik.

Bino përmbyll se në këtë pikë, teknologjia në Shqipëri nuk ka sjellë rritje reale të transparencës.

“Arritjet” sipas qeverisĂ« dhe raportet kritike

Kryeministri Edi Rama pranoi kritikat, por i kaloi ato në plan të dytë kur vijoi të theksonte përparimin në krahasim me të shkuarën.

Ai iu referua vlerĂ«simeve tĂ« SIGMA-s – njĂ« iniciativĂ« e mbĂ«shtetur nga Bashkimi Evropian pĂ«r qeverisjen publike dhe menaxhimin e administratĂ«s shtetĂ«rore – ku ShqipĂ«ria shĂ«non pikĂ«zim tĂ« lartĂ« institucional.

“ShqipĂ«ria ka arkitekturĂ« funksionale pĂ«r transparencĂ«n, ku rezultati sipas ‘SIGMA-s’ Ă«shtĂ« 8.6 nga 10 nĂ« kuadrin strategjik e institucional dhe 7 nga 9 pĂ«r funksionalitetin e autoritetin e tĂ« drejtĂ«s pĂ«r informim,” tha Rama.

Kryeministri përmendi edhe një indeks evropian të transparencës, sipas të cilit Shqipëria ka rritje prej 5% brenda këtij viti. Nisur nga këto, ai e cilësoi vendin mbi mesataren rajonale sa i përket informimit publik.

Megjithatë, raportet e tjera të BE-së tregojnë një situatë të përkeqësuar. Raporti i Progresit thekson presione mbi median, mungesë transparence në pronësi dhe financim, si dhe vetëcensurë.

Sipas BE-së, konsultimet publike dhe transparenca qeverisëse mbeten të dobëta. Kjo minon besimin publik dhe standardet demokratike të kërkuara për integrimin evropian.

Kështu, debati për transparencën në Shqipëri vijon të zhvillohet në dy plane paralele.

NĂ« njĂ«rin qĂ«ndron qeveria, e mbĂ«shtetur te indekse, raporte qĂ« dĂ«shmojnĂ« “pĂ«rparim”. NĂ« tjetrin janĂ« gazetarĂ«t dhe shoqĂ«ria civile, qĂ« pĂ«rballet nĂ« terren me realitetin tjetĂ«r: vonesa, pĂ«rgjigje tĂ« pjesshme dhe mekanizma qĂ« funksionojnĂ« vetĂ«m pas ndĂ«rhyrjes sĂ« Komisionerit.

Hendeku mes këtyre dy realiteteve nuk është perceptim, por përvojë konkrete.

NjĂ« kornizĂ« ligjore e vlerĂ«suar ndĂ«rkombĂ«tarisht nuk e zĂ«vendĂ«son detyrimin institucional pĂ«r t’iu pĂ«rgjigjur medias pa filtra dhe pa zvarritje. Kur indekset pĂ«rdoren pĂ«r tĂ« relativizuar kritikat, ato kthehen nga mjete vlerĂ«simi nĂ« instrumente mbrojtĂ«se tĂ« pushtetit.

Nëse digjitalizimi dhe platformat e reja mbeten premtime, problemi nuk është mungesa e teknologjisë, por kultura e institucioneve të mbyllura.

Derisa transparenca të zbatohet si praktikë e përditshme dhe jo si statistikë vjetore, liria e medias do të vazhdojë të mbetet nën presion.

NĂ« kĂ«tĂ« realitet, “gota” nuk Ă«shtĂ« as plot dhe as bosh. Ajo Ă«shtĂ« e kontrolluar. Dhe pikĂ«risht ky kontroll pĂ«rbĂ«n sfidĂ«n mĂ« serioze pĂ«r demokracinĂ« dhe tĂ« drejtĂ«n e qytetarĂ«ve pĂ«r t’u informuar.

The post E drejta pĂ«r informim mes “gotĂ«s” plot dhe realitetit bosh appeared first on Citizens.al.

Organizatat e medias dënojnë kërcënimet ndaj gazetarit Osman Stafa

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu
12 December 2025 at 16:05

Kërcënimet ndaj gazetarëve po shndërrohen në praktikë shqetësuese në Shqipëri, veçanërisht kur ndodhin pas raportimeve që prekin institucionet publike dhe mungesën e llogaridhënies.

Rasti i fundit ndaj gazetarit Osman Stafa, pas raportimeve nga Onkologjiku, rikthen në qendër të vëmendjes cenueshmërinë e gazetarëve në terren dhe mangësitë në garantimin e sigurisë së tyre.

Rasti i gazetarit Osman Stafa

NjĂ« kĂ«rcĂ«nim me jetĂ« iu dĂ«rgua gazetarit Osman Stafa nĂ« “Instagram”, pas raportimeve tĂ« tij pĂ«r kushtet nĂ« Spitalin Onkologjik. Mesazhi i kĂ«rkonte tĂ« mos shfaqej mĂ« nĂ« spital, me paralajmĂ«rimin se nĂ«se do tĂ« bĂ«nte tĂ« kundĂ«rtĂ«n do tĂ« kishte pasoja.

Stafa e cilësoi kërcënimin përpjekje për ta trembur dhe tërhequr nga raportimet, të cilat kanë qenë të vazhdueshme duke ekspozuar vështirësitë që përballin pacientët e sëmurë në trajtimin e kancerit. Ai tha për Citizens.al se do ta vijojë punën në spital pa asnjë ndryshim.

“NĂ«se unĂ« do tĂ« pĂ«rballem me ata qĂ« janĂ« pas kĂ«saj gjĂ«sĂ« [mesazhit], ose do tĂ« mĂ« rrihnin, ose do tĂ« mĂ« vrisnin,” tregoi Stafa pĂ«r pĂ«rmbajtjen e mesazhit duke shtuar se pĂ«r tĂ« ka pasur “zero ndikim”.

Sipas tij, profili që i dërgoi mesazhin është hapur vetëm dy muajt e fundit. Rasti është denoncuar në polici, e cila ka nisur procedurat për identifikimin e autorëve.

“Kjo Ă«shtĂ« sfida qĂ« po u bĂ«j kĂ«tyre personave, qĂ« çfarĂ«do qĂ« tĂ« bĂ«ni, mua nuk mĂ« intimidoni me kĂ«rcĂ«nime tĂ« tilla,” theksoi Stafa.

Gazetari u shpreh se procedurat për identifikimin e personave që kërcënojnë ngjashëm në rrjetet sociale zgjasin 3-4 muaj, por që sidoqoftë autorët mundet të identifikohen.

“NĂ« momentin qĂ« bĂ«j kallĂ«zim pĂ«r kĂ«rcĂ«nim jete pĂ«r shkak tĂ« detyrĂ«s, policia ia referon prokurorisĂ«, prokuroria e çon nĂ« gjykatĂ« dhe me vendim gjykate i shkohet kompanisĂ« Meta, e cila sjell mĂ« pas tĂ« dhĂ«nat nĂ« çfarĂ« e-maili Ă«shtĂ« adresa dhe me çfarĂ« numĂ«r telefoni”, pĂ«rfundoi Stafa.

Organizatat e medias solidaritet dhe apel për hetim të menjëhershëm

Rrjeti i Gazetarëve të Sigurt (SafeJournalists) përshëndeti denoncimin e menjëhershëm dhe vlerësoi raportimet e Stafës për Onkologjikun, që sipas tyre kanë rritur ndërgjegjësimin publik dhe kërkesën për llogaridhënie.

Ajo i bëri thirrje policisë dhe prokurorisë që ta trajtojnë rastin me prioritet, të identifikojnë autorin dhe të garantojnë që gazetarët të raportojnë lirisht pa frikë në punën e tyre.

“[
] gazetarĂ«t tĂ« kenĂ« mundĂ«si tĂ« raportojnĂ« lirisht pĂ«r çështje me interes publik, pĂ«rfshirĂ« funksionimin e institucioneve shĂ«ndetĂ«sore, pa pasur frikĂ« nga hakmarrja”, u tha nĂ« deklaratĂ«.

Unioni i Gazetarëve Shqiptarë kërkoi hetim të posaçëm, duke theksuar se kërcënimi lidhet me një cikël të gjatë investigimesh në institucionin kryesor spitalor të vendit.

Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë e quajti rastin sulm të drejtpërdrejtë ndaj lirisë së shprehjes dhe theksoi se intimidimet anonime synojnë heshtjen e zbulimit të abuzimeve që dëmtojnë pacientët më vulnerabël.

Organizatat kërkuan garantimin e sigurisë për çdo gazetar që ushtron detyrën në interes publik.

Lexoni gjithashtu:

The post Organizatat e medias dënojnë kërcënimet ndaj gazetarit Osman Stafa appeared first on Citizens.al.

Përmes dialogut drejt një media të pavarur

✇Citizens.al
By: Artan Rama
11 November 2025 at 14:05

Bisedimet mes pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« medias dhe qeverisĂ«, tĂ« nisura nĂ« janar, pĂ«rfunduan në  mĂ«nyrĂ« ceremoniale, kur Dekani Mark Marku, nĂ« emĂ«r tĂ« Fakultetit tĂ« GazetarisĂ«, nĂ« rolin e negociatorit tĂ« paanshĂ«m, i dorĂ«zoi Kuvendit, para pak ditĂ«sh, pĂ«rmbledhjen e diskutimeve – njĂ« material dyzetfaqĂ«sh rekomandimesh -, me synimin pĂ«r t’i shndĂ«rruar mĂ« pas nĂ« amendamente ligjore.

Bisedimet nisĂ«n nĂ« janar, ku me dhjetĂ«ra gazetarĂ« dhe pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« organizatave dhe platformave kombĂ«tare mediatike, me nxitjen dhe mbĂ«shtetjen e pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« Bashkimit Evropian (BE) dhe tĂ« KĂ«shillit tĂ« EvropĂ«s (KE), sĂ« bashku me Fakultetin, u pĂ«rfshinĂ« pĂ«r “Promovimin e LirisĂ« sĂ« Shprehjes nĂ« ShqipĂ«ri pĂ«rmes Dialogut tĂ« Hapur”, njĂ« platformĂ« diskutimi, ndĂ«rmjet qeverisĂ« dhe komunitetit mediatik, pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar legjislacionin qĂ« ka tĂ« bĂ«jĂ« me lirinĂ« e shprehjes, aksesin nĂ« informacion, sigurinĂ« e gazetarĂ«ve dhe pronĂ«sinĂ« dhe pavarĂ«sinĂ« e medias

Fakulteti mori pĂ«rsipĂ«r, pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, “tĂ« lehtĂ«sonte” njĂ« marrĂ«dhĂ«nie tejet tĂ« vĂ«shtirĂ«, tĂ« rĂ«nduar ndĂ«r vite, midis qeverisĂ« dhe gazetarĂ«ve. Marku siguroi se diskutimet nuk do tĂ« vendoseshin nga askush. Ai kĂ«rkoi njĂ« proces tĂ« besueshĂ«m dhe pĂ«rfshirje me bazĂ« tĂ« gjerĂ«, si garanci suksesi. Qeveria pĂ«rfaqĂ«sohej nga Elona Bano, drejtore e Integrimit nĂ« MinistrinĂ« e DrejtĂ«sisĂ«.

I ftuar nĂ« takimin çelĂ«s, Ambasadori i Delegacionit tĂ« BE-sĂ«, Silvio Gonzato, premtoi mĂ« shumĂ« se njĂ« dĂ«gjesĂ«: zhvillimin e njĂ« dialogu. “NjerĂ«zit kanĂ« qenĂ« dyshues, duke pyetur – pse kjo platformĂ« -, ndaj kjo nuk do tĂ« jetĂ« njĂ« qasje e imponuar, nga lart-poshtĂ«â€, – u kujdes tĂ« saktĂ«sonte ai.

Përgjatë muajve në vijim u zhvilluan dhjetë tryeza diskutimi, derisa javën e shkuar rekomandimet iu dorëzua Kuvendit të Shqipërisë.  

ÇfarĂ« do tĂ« ndodhĂ« mĂ« tej? Askush nuk mund ta thotĂ« me siguri. Nuk ka asnjĂ« garanci, nĂ«se rekomandimet mund tĂ« “transpozohen” nĂ« amendamente ligjore. SĂ« pari, ato nuk janĂ« paraqitur nĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«rfundimtare, çka do tĂ« duhet akoma mĂ« shumĂ« punĂ« pĂ«r pĂ«rpunimin e tyre. Mund tĂ« thirren ekspertĂ« tĂ« tjerĂ«, natyrisht, por kjo mund tĂ« marrĂ« kohĂ«. Faktikisht janĂ« humbur disa javĂ«, pasi dorĂ«zimi duhej tĂ« ishte kryer mĂ« herĂ«t, qysh nĂ« gusht. SĂ« dyti, bĂ«het fjalĂ« pĂ«r dhjetĂ«ra rekomandime, tĂ« cilave u mungon hierarkia. Dekani Marku paralajmĂ«roi qysh nĂ« fillim se bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r njĂ« proces gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«s, duke nĂ«nkuptuar vlerĂ«sim tĂ« barabartĂ« ndaj çdo sugjerimi tĂ« bĂ«rĂ« nĂ« tryezat e diskutimit. Mund tĂ« themi, se deri tani, procesi ka rezultuar i suksesshĂ«m: tĂ« gjitha sugjerimet e dakordĂ«suara nĂ«pĂ«r diskutime u inkorporuan nĂ« materialin pĂ«rfundimtar, nĂ« formĂ«n e rekomandimeve. TĂ« njĂ«jtĂ«n dakordĂ«si reflektoi edhe Bano, pĂ«rfaqĂ«suesja nga Ministria e DrejtĂ«sisĂ«, nĂ« bashkĂ«punim edhe me MinistrinĂ« pĂ«r AdministratĂ«n Publike dhe Antikorrupsionin. Duhet theksuar – njĂ« bashkĂ«punim pĂ«r t’u lavdĂ«ruar. Por rreziku i zhbĂ«rjes Ă«shtĂ« real, ndonĂ«se rrugĂ«timi ka nisur dhe vĂ«shtirĂ« qĂ« tĂ« mĂ«njanohet ndokush.

“Sido qĂ« tĂ« ndodhĂ«, duhet tĂ« punohet mbi rekomandimet tona”, – sqaron Marku,  “dhe ato nuk mund tĂ« ndryshohen. Ne do tĂ« kĂ«rkojmĂ« qĂ« Fakulteti tĂ« vijojĂ« tĂ« monitorojĂ« procesin edhe gjatĂ« fazĂ«s sĂ« pĂ«rgatitjes sĂ« amendamenteve nĂ« Kuvend”, siguron ai.

Deri tani nuk ka ende një përgjigje nga Kuvendi. Rekomandimet ndodhen mbi një tjetër tryezë: në tryezën e Komisionit për të Drejtat e Njeriut dhe Mjeteve të Informimit Publik. Do të duhen disa ditë të tjera, përpara se të merret një vendim për trajtimin e mëtejshëm të tyre.

“Filozofia jonĂ« Ă«shtĂ« se procesi duhet tĂ« jetĂ« mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m sesa rezultati”, – deklaroi Marku, nĂ« takimin e parĂ« tĂ« janarit. Por, a duhet tĂ« shqetĂ«sohemi edhe pĂ«r rezultatin? Sido qĂ« tĂ« jetĂ«, procesi nuk ka qenĂ« asnjĂ«herĂ« qĂ«llimi. PĂ«rmes fakultetit platforma Ă«shtĂ« menduar si mĂ« e pranueshme pĂ«r grupet e interesit – njĂ« taktikĂ« e zgjuar dhe frytdhĂ«nĂ«se nga ata tĂ« cilĂ«t konceptuan kĂ«tĂ« nismĂ«: BE-KE. Por ecuria e mĂ«tejshme Ă«shtĂ« e paqartĂ« edhe pĂ«r vetĂ« kĂ«ta. PĂ«rfaqĂ«suesit e tyre nuk iu pĂ«rgjigjĂ«n njĂ« kĂ«rkese pĂ«r informacion lidhur me shqetĂ«simet pĂ«r procesimin e mĂ«tejshĂ«m tĂ« rekomandimeve nĂ« Kuvend. PĂ«rcjellja e tyre nĂ« Kuvend nuk insinuon asnjĂ« detyrim, pĂ«rveç se rithekson pĂ«rkrahjen “pĂ«r avancimin e lirisĂ« sĂ« shprehjes dhe pĂ«rmirĂ«simin e mjedisit mediatik nĂ« ShqipĂ«ri”.

Por, a janĂ« rekomandimet tĂ« detyrueshme pĂ«r Kuvendin? PĂ«rgjigja e shkurtĂ«r dhe e drejtpĂ«rdrejtĂ« Ă«shtĂ« “Jo!”. Vota e njĂ« deputeti Ă«shtĂ« pjesĂ« e sovranitetit tĂ« tij individual dhe nuk mund t’i nĂ«nshtrohet asnjĂ« pushteti tjetĂ«r. Shpesh, qeveritĂ« (kĂ«to ballkanike ca mĂ« shumĂ«) shfrytĂ«zojnĂ« komoditetin qĂ« ofrojnĂ« parimet dhe tradita parlamentare perĂ«ndimore. SidoqoftĂ«, kĂ«to parime nuk u shĂ«rbejnĂ« enkas qeverive, por nĂ« radhĂ« tĂ« parĂ«, popujve. KĂ«shtu, nĂ« njĂ« kuptim mĂ« tĂ« gjerĂ« dhe mĂ« demokratik, liria e shprehjes, e cila pĂ«rshkon çdo qelizĂ« tĂ« rekomandimeve nĂ« fjalĂ«, gĂ«zon mbrojtje kushtetuese, respektimi i sĂ« cilĂ«s nuk mund tĂ« kushtĂ«zohet vetĂ«m nga vullneti politik i njĂ« grupi tĂ« zgjedhurish. Mbi tĂ« gjitha, mbizotĂ«ron, ose pĂ«r tĂ« qenĂ« realist – duhet tĂ« mbizotĂ«rojĂ« – njĂ« frymĂ« nĂ« favor tĂ« lirisĂ« sĂ« shprehjes. QeverisĂ« sĂ« lodhur socialiste mund tĂ« mos i interesojĂ« liria e shprehjes, pĂ«rveç se tĂ« furçosĂ« vitrinĂ«n e saj, me qĂ«llim pĂ«rfitimin nĂ« emĂ«r tĂ« saj, por ndĂ«rkohĂ«, si njĂ« shtet anĂ«tar i KĂ«shillit tĂ« EvropĂ«s ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« e detyruar, jo vetĂ«m ta respektojĂ«, por edhe ta garantojĂ« kĂ«tĂ« liri.

Sipas vlerĂ«simit tĂ« Komisionit (KE) nĂ« secilin prej katĂ«r viteve tĂ« fundit, ShqipĂ«ria qĂ«ndron nĂ« vend numĂ«ro pĂ«r lirinĂ« e shprehjes. Raporti mbi nivelin e pĂ«rmbushjes sĂ« kritereve tĂ« anĂ«tarĂ«simit konfirmoi tĂ« njĂ«jtĂ«n anomali. Ka kaluar njĂ« vit nga çelja e grup-kapitullit tĂ« parĂ« tĂ« negociatave dhe brenda 2027-s palĂ«t janĂ« zotuar t’i mbyllin qĂ« tĂ« gjitha. Cilado qoftĂ« pĂ«rshtypja, apo ndjenja, qeveria duhet tĂ« lĂ«vizĂ«. Amullia burokratike mund t’i ndĂ«rlikojĂ« afatet e negociatave. Por mbi tĂ« gjitha bĂ«het fjalĂ« pĂ«r objektiva pĂ«rmbajtĂ«sorĂ«.

Në rreth 40 faqe rekomandime dërguar Kuvendit, kërkohet që të rritet siguria e gazetarëve, të përmirësohen kushtet e tyre të punës, të rritet transparenca dhe aksesi në informacion; të thellohet pavarësia dhe pluralizmi i mediave; transparenca dhe integriteti i AMA-s. Fjala është për një ndërhyrje të madhe, jo thjesht një qëndrim parimor, por për ndërhyrje konkrete në legjislacionin përkatës: në ligjin për të drejtën për informim, në Kodin e Punës, në Kodin e Procedurës Penale dhe në Kodin Penal, në përafrimin me disa prej direktivave përkatëse, por edhe me nënshkrimin e memorandumeve, marrëveshjeve, procedurave dhe manualeve të nevojshme për funksionimin e medias.    

“Nisja e dialogut tĂ« strukturuar, ndĂ«rmjet institucioneve shqiptare dhe aktorĂ«ve tĂ« medias ishte njĂ« zhvillim pozitiv”, – u shpreh Gonzato javĂ«n e shkuar, nĂ« njĂ« konferencĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t me Kryeministrin Rama, gjatĂ« prezantimit tĂ« raportit pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«, “por” – konkludoi ai, “nevojiten pĂ«rpjekje tĂ« mĂ«tejshme
”.

Nënkuptohet se përpjekjet e mëtejshme i takojnë qeverisë. Rama mund të mos dojë, por ai nuk ka kohë. Ky është momenti që media të marrë sa më shumë. Jo duke spekuluar, por duke rifituar atë çka i është grabitur, arbitrarisht. Pushteti politik mund të humbasë diçka, por media do të forcohet; vendi dhe aspirata evropiane, gjithashtu. A nuk është ky qëllimi?

Sidoqoftë, edhe nëse ata nuk tërhiqen, media është mësuar të qëndrojë. Dhe askush nuk duhet ta harrojë këtë!

The post Përmes dialogut drejt një media të pavarur appeared first on Citizens.al.

Raporti i OSBE-ODIHR: Censurë dhe pabarazi në media gjatë zgjedhjeve

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu
27 October 2025 at 17:52

Raporti përfundimtar i OSBE-ODIHR mbi zgjedhjet parlamentare të 11 majit 2025 nxori n ë pah problematika domethënëse si pabarazinë në garë, keqpërdorimin e burimeve shtetërore dhe censurën në media.

Një pjesë e konsiderueshme e raportit flet për rolin e medias dhe ndikimin që pati si pushtet i katërt. Por sipas tij, shumica e mediave shqiptare varen nga financime të paqarta, të lidhura me interesa politike dhe biznesi, duke cenuar pluralizmin dhe cilësinë e informacionit publik.

“PĂ«rqendrimi i pronĂ«sisĂ« nĂ« media minon mĂ« tej shumĂ«llojshmĂ«rinĂ« e burimeve tĂ« informacionit, nĂ« kundĂ«rshtim me standardet ndĂ«rkombĂ«tare”, thuhet nĂ« raport.

Në këtë këndvështrim, Zyra për Institucione Demokratike dhe të Drejtat e Njeriut (ODIHR) e Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE) kërkon miratimin e një kuadri të plotë ligjor për transparencën e pronësisë dhe mbrojtjen e autonomisë redaksionale nga ndërhyrjet politike dhe ekonomike.

RTSH dhe AMA pa pavarësi reale

Sipas raportit, as Radio Televizioni Shqiptar (RTSH) dhe as Autoriteti i Mediave Audiovizive (AMA) nuk gëzojnë pavarësi të vërtetë institucionale.

“Procedura bipartizane e emĂ«rimeve nuk garanton pavarĂ«sinĂ« faktike tĂ« tyre,” thuhet nĂ« dokument, teksa rekomandohet depolitizimi i kĂ«tyre institucioneve pĂ«rmes njĂ« procesi tĂ« gjerĂ« konsultimi publik me median e pavarur dhe shoqĂ«rinĂ« civile.

Presioni dhe autocensura

Raporti vëren se pronarët e mediave ushtrojnë ndikim të drejtpërdrejtë mbi përmbajtjen editoriale, ndërsa autocensura mbetet praktikë e zakonshme mes gazetarëve.

“[
] gazetarĂ«t pĂ«rballen vazhdimisht me sulme verbale dhe, nĂ« disa raste, edhe fizike nga zyrtarĂ« publikĂ«,” thekson raporti, duke shtuar se numri i konferencave qeveritare Ă«shtĂ« ulur ndjeshĂ«m teksa gazetarĂ«t pengohen tĂ« marrin pjesĂ« nĂ« aktivitete.

Në shumë raste, mbulimi editorial është zëvendësuar nga materiale të prodhuara nga vetë institucionet.

Agjencia e Medias dhe Informacionit (MIA), qĂ« vepron nĂ«n zyrĂ«n e Kryeministrit, cilĂ«sohet “filtruese e informacionit publik”.

Sipas raportit, reduktimi i financimeve ndërkombëtare ka goditur edhe mediat e pavarura të shoqërisë civile, të vetmet që ofrojnë gazetari hulumtuese me interes publik.

Vëzhguesit e ODIHR-it dhe organizatat e shoqërisë civile kanë raportuar raste të frikësimit dhe pengimit të gazetarëve gjatë periudhës zgjedhore.

Liria e shprehjes dhe paditë strategjike (SLAPP)

Edhe pse Kushtetuta garanton lirinë e shprehjes, raporti vëren se shpifja mbetet vepër penale në Shqipëri.

Gazetarët janë përballur me një numër të lartë padish civile dhe penale për shpifje, përfshirë raste të padive strategjike kundër pjesëmarrjes publike, njohur me akronimin SLAPP.

OSBE-ODIHR rekomandon dekriminalizimin e plotë të shpifjes dhe harmonizimin e dispozitave civile me standardet ndërkombëtare.

Raporti përmend rastin e gazetarit Elton Qyno, të cilit iu sekuestruan pajisjet elektronike gjatë raportimit për një çështje të krimit të organizuar.

Gjykata, sipas raportit, e cilĂ«soi sekuestrimin “ndĂ«rhyrje tĂ« tepruar nĂ« tĂ« drejtĂ«n e informimit publik”.

Pabarazia në mbulimin mediatik të fushatës

Kodi i Transmetimit kërkon mbulim të paanshëm gjatë zgjedhjeve, por Kodi Zgjedhor nuk garanton trajtim të barabartë për partitë joparlamentare.

Sipas raportit, dy partitë kryesore, Partia Socialiste (PS) dhe Demokratike (PD), dominuan hapësirën televizive, duke marrë mbi 40% të kohës në ekranet kombëtare (RTSH, TVKlan, Top Channel, A2-CNN, etj.), ndërsa garuesit e tjerë jo më shumë se 5%.

Një pjesë e madhe e materialeve televizive u prodhua nga vetë partitë politike. Raporti thekson se kjo qasje me mbulime të vetëprodhuara dhe paguara përbëjnë reklamë politike dhe vendosin në disavantazh garuesit që nuk kanë mundësi financiare.

ODIHR kërkon që çdo material i tillë i prodhuar nga partitë të etiketohet qartë si reklamë politike dhe të ndalohet përfshirja e tij në programet redaksionale duke shtyrë dhe institucionet si Komisionin Qendror të Zgjedhjeve të garantojë zbatimin efektiv të ligjit.

Ndalimi i TikTok dhe fushata online e kufizuar

Raporti kritikon edhe vendimin e pĂ«rkohshĂ«m tĂ« qeverisĂ« pĂ«r mbylljen e platformĂ«s TikTok mĂ« 6 mars 2025, tĂ« cilin e konsideron “tĂ« papajtueshĂ«m me standardet ndĂ«rkombĂ«tare”.

Sipas ODIHR, ky ndalim kufizoi aftësinë e partive joparlamentare për të bërë fushatë në kushte alternative dhe të barabarta.

Në përfundim, raporti nënvizon se mjedisi i kontrolluar mediatik dhe mungesa e transparencës institucionale privuan qytetarët nga informacioni i pavarur dhe të besueshëm mbi garën zgjedhore.

Lexoni gjithashtu:

The post Raporti i OSBE-ODIHR: Censurë dhe pabarazi në media gjatë zgjedhjeve appeared first on Citizens.al.

Kodi i ri Penal: Cilat nene kërcënojnë lirinë e medias?

✇Citizens.al
By: Erblin Vukaj
25 September 2025 at 13:22

Drafti i Kodit të ri Penal propozon dënime që rrezikojnë të heshtin gazetarët dhe të penalizojnë opinionin publik. Përmes një raporti analitik, qendra Shkencë dhe Inovacion për Zhvillim (SCiDEV) ngre alarmin për pasojat që mund të sjellë miratimi i tij pa reflektuar ndryshime.

Propozimi, i publikuar nga Ministria e Drejtësisë më 27 gusht, përfaqëson një nga reformat më të thella të legjislacionit shqiptar që nga viti 1995. Qeveria thotë se e përafron kodin me standardet evropiane. Por, sipas analizës së SCiDEV, ai rrezikon të instrumentalizohet për censurë.

Në një raport të detajuar me këndvështrim ligjor dhe të së drejtës në fushën e medias, SCiDEV ka vënë në pah nenet më problematike, të cilat mund të përdoren kundër gazetarëve, aktivistëve të shoqërisë civile, apo dhe vetë sinjalizuesit.

Ndër nenet më shqetësuese cilësohen ato për shpifjen, fyerjen, ndikimin në drejtësi dhe përdhosjen e figurave shtetërore. Raporti shoqërohet me pesë rekomandime konkrete.

Nenet më problematike: Nga shpifja te fyerja e rëndë

Neni 865 i draftit, zgjeron përkufizimin e shpifjes duke përfshirë dëmtimin e reputacionit të institucioneve dhe jo vetëm individëve, sanksionon faljen publike, përgënjeshtrimin dhe gjoba që mund të dyfishohen nëse shpifja ndodh në media apo rrjete sociale.

Formulimi heq specifikimin e deklarimeve “me dijeni se janĂ« tĂ« rreme” tĂ« Nenit 120 qĂ« Ă«shtĂ« aktualisht nĂ« Kodin Penal dhe ka qasje me dy standarde pasi pĂ«rkrah zyrtarĂ«t duke rritur ndĂ«shkimet pĂ«r rastet ku situatat u adresohen atyre.

SCiDEV vlerĂ«son se kĂ«to ndryshime nuk duhen miratuar pasi “bien ndesh me parimet e proporcionalitetit dhe me vetĂ« rekomandimet e BE-sĂ« pĂ«r dekriminalizimin e shpifjes”.

Formulimi i Nenit për shpifjen në draftin e Kodit Penal/Citizens.al

Neni 863 qĂ« trajton fyerjen, ndryshon Nenin 119 tĂ« Kodit aktual duke shtuar njĂ« kategori tĂ« re si “fyerja e rĂ«ndĂ«â€ me pĂ«rkufizime tĂ« paqarta ligjore (si: dĂ«mtimi i vetĂ«velerĂ«simit tĂ« viktimĂ«s, zakonet e mira, shqetĂ«sim i opinionit publik etj.) por qĂ« dĂ«nohet deri me 2 muaj burg.

Raporti ngre shqetësimin se këto formulime mund të përdoren për të ndëshkuar opinionet kritike apo komentet politike duke rritur frikën dhe vetëcensurën. Ngjashëm SCiDEV vlerëson se këto ndryshime nuk duhen miratuar pasi nuk përputhen me rekomandimet e BE-së, që rekomandon se dënimi me burg për fyerje duhet të eliminohet.

NĂ« Nenin 536, qĂ« flitet pĂ«r mbrojtjen e pavarĂ«sisĂ« sĂ« gjyqĂ«sorit – pĂ«r tĂ« cilin nĂ« Kodin aktual nuk ka pasur specifikime tĂ« ngjashme dhe konsiderohet si risi pozitive – ka formulime tĂ« paqarta si “rrethanat shtypĂ«se” ndaj pavarĂ«sisĂ« sĂ« gjyqĂ«sorit, apo “synimi haptazi” i ndikimit.

Formulimi nuk ofron mbrojtje për gazetarët. SCiDEV vlerëson se ai rrezikon të keqpërdoret për të cenuar lirinë e shprehjes së opinionit ndaj proceseve gjyqësore me interes të lartë për publikun, të cilat cilësohen si kritikë legjitime.

Praktika e vendeve të tjera kryesisht kufizohet me shpërndarjen e paligjshme të provave të hetimit teksa masa me burgim cilësohet jo proporcionale.

Ky koncept, qĂ« njihet si “scandalizing the judiciary”, ka origjinĂ« nga “English Common Law” dhe nĂ« MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar Ă«shtĂ« shfuqizuar qĂ« nga viti 2013, pikĂ«risht pĂ«r shkak tĂ« rrezikut qĂ« ngre ndaj lirisĂ« sĂ« shprehjes. Ndaj SCiDEV rekomandon qĂ« Neni 536 tĂ« riformulohet.

Zbehja e lirisë së fjalës, satirës dhe humorit politik

Neni 852 i titulluar “Shkelja e lirisĂ« sĂ« mendimit dhe shprehjes” ndryshon Nenin 261 tĂ« kodit aktual pĂ«r “Pengimin e ushtrimit tĂ« sĂ« drejtĂ«s pĂ«r t’u shprehur, grumbulluar dhe manifestuar”. Ai zgjeron mbrojtjen e lirisĂ« sĂ« shprehjes duke pĂ«rfshirĂ« “lirinĂ« e shtypit”, por sipas SCiDEV mund tĂ« kishte si formulim “lirinĂ« e medias”.

Në raport SCiDEV thotë se mbrojtja e ofruar nuk është sistematike e lidhur me dispozitat penale ekzistuese për dhunën ndaj gazetarëve dhe nuk përfshin masat anti-SLAPP që rekomandohen nga BE-ja. Ndaj ajo propozon që gazetarët të trajtohen njësoj si punonjës të shërbimeve me interes publik, dhe të përfshihen në Nenin 338, që sanksionon dhunën apo kanosjen ndaj tyre.

Neni 235, mbi “pĂ«rdhosjen e RepublikĂ«s” ndryshon Nenin 268 tĂ« kodit aktual qĂ« flet pĂ«r “PoshtĂ«rimin e RepublikĂ«s dhe simboleve tĂ« saj”. Ai parashikon dĂ«nime penale deri nĂ« katĂ«r vjet burg pĂ«r “pĂ«rdhosje tĂ« figurave shtetĂ«rore” si Presidenti, Kuvendi, Qeveria, apo edhe dĂ«shmorĂ«t e Atdheut.

Formulimi i Nenit për përdhosjen e Republikës në draftin e Kodit Penal/Citizens.al

Përfshirja e këtyre kategorive e shndërron kritikën politike, satirën apo dhe vetë protestën në vepra penale. SCiDEV vlerëson se pika që i përfshin këto kategori duhet hequr.

“Origjina e kĂ«tij neni i ngjan ligjeve ‘lĂšse-majesté’. KĂ«to janĂ« hequr nga legjislacioni i FrancĂ«s dhe BelgjikĂ«s si antidemokratike,” thekson raporti.

Neni 515, qĂ« trajton publikimin e akteve sekrete tĂ« hetimit – parashikim i cili nuk gjendet nĂ« Kodin aktual – lejon ndĂ«shkimin me burg deri nĂ« katĂ«r vjet, edhe nĂ«se informacioni Ă«shtĂ« siguruar nga burime zyrtare. Ai nuk qartĂ«son nĂ«se gazetari apo qytetari qĂ« e publikon aktin mund tĂ« mbrohet nĂ« emĂ«r tĂ« interesit publik.

Ky formulim, në mungesë të përjashtimeve për gazetarët, mund të përdoret për të heshtur sinjalizuesit dhe mediat që raportojnë mbi korrupsionin apo proceset e rëndësishme. Ndaj SCiDEV rekomandon që ai të rishikohet.

Një draft-kod që mund të cenojë themelet e demokracisë

NĂ« njĂ« kohĂ« kur ShqipĂ«ria pretendon tĂ« pĂ«rmbushĂ« kriteret pĂ«r integrimin nĂ« BE – madje me hapa tĂ« pĂ«rshpejtuar sipas qeverisĂ« brenda vitit 2030 – drafti i Kodit tĂ« ri Penal rrezikon aspekte tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r njĂ« sistem demokratik si pluralizmi i mendimit, lirinĂ« e medias apo dhe vetĂ« hapĂ«sirĂ«n e debatit publik.

“GazetarĂ«t dhe rojtarĂ«t e tjerĂ« publikĂ« [
] nuk duhet tĂ« penalizohen penalisht pĂ«r ushtrimin e njĂ« funksioni me interes publik,” thekson raporti i SCiDEV, sipas sĂ« cilit transparenca dhe pĂ«rgjegjĂ«sia civile janĂ« rrugĂ«t demokratike pĂ«r mbrojtjen e dinjitetit mĂ« shumĂ« se sa ashpĂ«rsimi i Kodit Penal.

Për këtë raporti përmbyllet duke rekomanduar: Dekriminalizimin e shpifjes dhe fyerjes, forcimin e mbrojtjes së gazetarëve dhe rojtarëve publikë, rishikimin e dispozitave që potencialisht kufizojnë shprehjen, harmonizimin me angazhimet evropiane dhe ndërkombëtare si dhe sigurimin e proporcionalitetit dhe qartësisë ligjore.

Lexoni gjithashtu:

The post Kodi i ri Penal: Cilat nene kërcënojnë lirinë e medias? appeared first on Citizens.al.

Plani për një Kuvend pa gazetarë shqetëson organizatat e medias

✇Citizens.al
By: Elira Kadriu
19 September 2025 at 14:16

Edhe pse ende nuk ka asgjĂ« zyrtare, komuniteti i mediave dhe gazetarĂ«ve nĂ« ShqipĂ«ri janĂ« shqetĂ«suar nga diskutimi i pĂ«rfolur privatisht se sĂ« shpejti pritet qĂ« gazetarĂ«t tĂ« mos lejohen tĂ« jenĂ« pjesĂ« e seancave parlamentare dhe transmetimet t’u pĂ«rcillen medias tĂ« gatshme nga njĂ« regjistrues fiks.

Por kjo pengesĂ« e prezencĂ«s fizike do t’u pamundĂ«sojĂ« gazetarĂ«ve tĂ« drejtĂ«n pĂ«r pyetje apo kontakte mĂ« tĂ« drejtpĂ«rdrejta me pĂ«rfaqĂ«suesit e qytetarĂ«ve.

Ky plan është bërë i ditur nga kryetari i grupit të Partisë Socialiste, Taulant Balla, gjatë një takimi me një grup gazetarësh që raportojnë mbi zhvillimet e parlamentit. Gjatë takimit, drejtuesi i grupit socialist thuhet të ketë theksuar faktin se shpesh regjistrime të gazetarëve që kanë pasur në fokus telefona të deputetëve, janë bërë publike, duke cenuar privatësinë e tyre.

Mbi kĂ«tĂ« plan pĂ«r ndryshime tĂ« praktikĂ«s sĂ« transmetimit, rrjeti SafeJournalists, partnerĂ«t e Media Freedom Rapid Response (MFRR), ReporterĂ«t pa Kufij (RSF), dhe 23 organizata tĂ« tjera tĂ« medias nĂ« ShqipĂ«ri – pĂ«rfshirĂ« Asociacionin e GazetarĂ«ve tĂ« ShqipĂ«risĂ«, Citizens.al, Amfora, Faktoje etj. – i kanĂ« drejtuar njĂ« letĂ«r publike kryetarit tĂ« Kuvendit tĂ« ShqipĂ«risĂ«, Niko Peleshit.

“Kufizime tĂ« tilla do t’ia hiqnin publikut njĂ« nga hapĂ«sirat e fundit pĂ«r tĂ« mbajtur pĂ«rgjegjĂ«s deputetĂ«t dhe ministrat,” theksohet nĂ« letĂ«r.

Organizatat nënvizojnë faktin se përfaqësuesit e qeverisë rrallë mbajnë konferenca për shtyp apo marrin pjesë në debate televizive të pavarura, duke u mbështetur më shumë te komunikimi i kuruar përmes rrjeteve sociale dhe se heqja e kësaj hapësire do të ishte një hap pas për lirinë e medias dhe llogaridhënien demokratike.

Nënshkruesit e letrës kërkuan dialog të hapur midis palëve, me gazetarët, organizatat e lirisë së medias dhe subjekte të tjera të interesuara për të rishikuar sistemin e akreditimit parlamentar në mënyrë që të balancojë privatësinë me transparencën dhe të garantojë qasje domethënëse.

U kërkuan edhe protokolle të qarta për Gardën e Republikës për të parandaluar pengesat arbitrare ndaj gazetarëve, siç është vënë re gjatë vitit 2024, veçanërisht gjatë momenteve të tensionit politik.

Ndër kërkesa të tjera të parashtruara përmendim: Konferenca të rregullta për shtyp, të udhëhequra nga gazetarët, me pjesëmarrjen e Kuvendit; një mekanizëm të pavarur apelimi në mënyrë që vendimet për akreditim ose qasje të mund të kundërshtohen shpejt dhe në mënyrë të drejtë, duke garantuar trajtim të barabartë për të gjitha mediat e akredituara etj.

“Hapja parlamentare dhe liria e medias janĂ« elemente themelore nĂ« negociatat e anĂ«tarĂ«simit” pĂ«rmbyllet letra.

Kujtojmë se kjo nuk është hera e parë që shumica socialiste përpiqet të krijojë një bllokadë e tillë për mediat dhe gazetarët.

Më 2 qershor 2021, Byroja e Kuvendit miratoi vendimin për ndryshimin e rregullores për akreditimin, akomodimin dhe orientimin e medias pranë Kuvendit të Shqipërisë.

Mesa duket ndryshimet që nuk u konkretizuan përpara katër vitesh, po mundohen të finalizohen në legjislaturën e re, sërish duke kërcënuar lirinë e medias.

Teksa zhvillimi i teknologjisë po ecën me ritme të atilla sa vetë postet e ministrave po zëvendësohen nga Inteligjencë Artificiale, tashmë përfaqësuesit politik mesa duket po shmangin jo vetëm fjalimet në parlament, por edhe përballjen me gazetarët, hallkën e vetme që i takon ata me interesin dhe presionin qytetar.

Lexoni gjithashtu:

The post Plani për një Kuvend pa gazetarë shqetëson organizatat e medias appeared first on Citizens.al.

❌
❌