❌

Normal view

Received — 2 October 2026 ⏭ Faktoje

Parku Rinia, 110 milionĂ« lekĂ« investime “pĂ«r gjelbĂ«rimin e kullĂ«s sĂ« re”

✇Faktoje
By: Jona Cenameri
2 October 2026 at 17:46

Nga Jona Cenameri

Ndërhyrja për prishjen e kioskave dhe rikthimin e gjelbërimit në Parkun Rinia ishte një nga sukseset më të njohura të mandatit të parë të Edi Ramës si kryetar i bashkisë të Tiranës.

Zëvendësimi i kioskave dhe betonit me pemë dhe sheshe publike të hapura për qytetarët, që më pas do të quhet Rilindja Urbane, dhe do të prekte cdo qytet të vendit, ishin zanafilla për ndërtimin e një karriere të gjatë politike të piktorit të kthyer rastësisht në politikan.

Megjithatë, sot pas 26 vitesh, është përsëri kryeministri Rama që i ka hapur rrugën një ndërtimi privat mbi 25 katësh në zemër të parkut Rinia. 

Tirana Fountain Plaza

MĂ« 1 tetor 2026, qeveria prezantoi konkursin ndĂ«rkombĂ«tar “Tirana Fountain Plaza” pĂ«r zhvillimin e zonĂ«s ku ndodhet kompleksi “Tajvani”.

Sipas KryeministrisĂ«, konkursi ishte “i kĂ«rkuar nga shteti, me nismĂ« tĂ« sipĂ«rmarrjes private”, ndĂ«rsa pesĂ« studio ndĂ«rkombĂ«tare paraqitĂ«n propozimet e tyre pĂ«r zhvillimin e zonĂ«s. 

Fitues u shpall studioja daneze BIG (Bjarke Ingels Group), me një projekt që parashikon një godinë rreth 78 metra të lartë, të ngritur mbi kolona, me zyra, hotel dhe apartamente private, si dhe rreth tre nivele nëntokësore për parkim dhe logjistikë. 

PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia
PROJEKTI FITUES i Konkursit NdĂ«rkombĂ«tar, pĂ«r godinĂ«n qĂ« do tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« “Taiwanin” e Parkut Rinia

Lartësia e propozuar ngre pikëpyetje mbi parametrat urbanistikë që zbatohen për këtë truall. Faktoje ka raportuar më herët për ndërtimet në qendër të Tiranës ku lartësia e parashikuar nga Plani i Përgjithshëm Vendor është 9 kate dhe ky projekt duket se e tejkalon këtë parametër.

Për më tepër projekti do të zhvillohet në një hapësirë që gëzon edhe status të posaçëm mbrojtjeje. Parku Rinia figuron që prej vitit 2007 si Monument Kulture i Kategorisë II.

BIG

BIG nuk Ă«shtĂ« njĂ« emĂ«r i ri nĂ« projektet e mĂ«dha tĂ« kryeqytetit. Studioja Ă«shtĂ« edhe projektuese e Teatrit tĂ« ri KombĂ«tar. NĂ« faqen zyrtare tĂ« BIG, projekti figuron me status “In Construction”, me madhĂ«si 8,000 mÂČ, dhe klient kompaninĂ« “Fusha LLC”.

Tenderin publik për Fazën I e fitoi bashkimi AGI KONS-BE-IS, me vlerë 2.2 miliardë lekë pa TVSH. AGI KONS është e njëjta kompani që fitoi tenderin kryesor për rehabilitimin e Parkut Rinia në vitin 2019. 

Projekti vjen në një kohë kur zhvillimi intensiv i ndërtimit në qendër të Tiranës ka ngritur prej vitesh debat mbi raportin mes ndërtimeve të reja dhe hapësirave publike e të gjelbra, një problematikë të dokumentuar më herët edhe nga Faktoje.

Sa para publike janë investuar në Parkun Rinia përpara transformimit të radhës?

Nga kioskat e viteve ’90 te rehabilitimi i vitit 2000

Parku Rinia ka kaluar disa etapa transformimi edhe përpara rehabilitimit të vitit 2019.

Bashkia e Tiranës dhe Agjencia e Parqeve dhe Rekreacionit e lidhin konceptimin e kësaj hapësire me planet urbanistike të viteve 1930, ndërsa pyllëzimi i parkut u krye në vitin 1949. 

Pas vitit 1991, parku u mbush me ndërtime informale, kryesisht kioska, bare dhe restorante. Sipas Agjencisë së Parqeve dhe Rekreacionit, gjatë pastrimit të zonës në vitin 2000 u shembën 130 objekte dhe u hoqën mbi 45 mijë metra kub mbetje, ndërsa parku u rehabilitua. 

NĂ« fillim tĂ« viteve 2000 mori formĂ« edhe kompleksi “Tajvani” qĂ« njohim sot. ShoqĂ«ria TAIWAN sh.p.k., e cila lidhet me kompleksin dhe mĂ« pas me koncesionin e parkimit, figuron e themeluar nĂ« maj 2001. 

Parkimi nëntokësor, një histori që mbetet pezull

NĂ« vitin 2008, KĂ«shilli Bashkiak i TiranĂ«s miratoi formĂ«n e dhĂ«nies me koncesion tĂ« dy parkimeve nĂ«ntokĂ«sore nĂ« qytet. MĂ« pas u zhvillua procedura pĂ«r Parkun Rinia dhe mĂ« 26 prill 2016 u nĂ«nshkrua kontrata e koncesionit mes BashkisĂ« TiranĂ« dhe shoqĂ«risĂ« “T A I W A N”.

Për zbatimin e kontratës u krijua shoqëria koncesionare Tirana Parking, e themeluar në maj 2016. Objekti i saj përfshin projektimin, financimin, ndërtimin, operimin dhe mirëmbajtjen e një parkimi nëntokësor në Parkun Rinia, si dhe transferimin e tij te Bashkia në përfundim të afatit të koncesionit.

Dokumentacioni i koncesionit parashikonte një investim rreth 1.97 miliardë lekë dhe një parkim me 1,342 vende dhe kohëzgjatje prej 35 vjetësh. Faktoje verifikoi në qershor 2020 se rehabilitimi i Parkut Rinia kishte përfunduar pa parkimin nëntokësor që ishte premtuar më herët nga zyrtarët e Bashkisë. 

2018: projekti i ri për rehabilitimin e parkut

NĂ« vitin 2018, Bashkia TiranĂ« zhvilloi procedurĂ«n “Studim projektim pĂ«r objektin ‘Rehabilitimi i Parkut Rinia’”.

Fitues u shpall bashkimi SON Engineering & Construction-A&E Engineering. Kontrata u lidh për 3,492,480 lekë me TVSH. 

Ky projektim i hapi rrugë tenderit shumë më të madh të vitit pasardhës.

2019: rreth 100 milionë lekë për rehabilitimin

MĂ« 30 prill 2019, Bashkia TiranĂ« shpalli tenderin pĂ«r “Rehabilitimin e Parkut Rinia”.

Në procedurë morën pjesë tetë operatorë ekonomikë. Fitues u shpall AGI KONS. Kontrata u lidh më 10 korrik 2019 për 94,446,931 lekë me TVSH. 

Open Procurement e ka shĂ«nuar procedurĂ«n me “flamur tĂ« kuq”, pasi operatorĂ«t e tjerĂ« konkurrues, pĂ«rfshirĂ« ofertĂ«n me vlerĂ«n mĂ« tĂ« ulĂ«t, u skualifikuan. 

Përveç punimeve, Bashkia zhvilloi edhe procedurën e mbikëqyrjes.

PĂ«r lotin “MbikĂ«qyrja e punimeve pĂ«r objektin Rehabilitimi i Parkut Rinia”, fitues u shpall INFRATECH, me ofertĂ« 1,626,365 lekĂ« pa TVSH. 

Parku u hap për publikun më 1 qershor 2020. Faktoje konstatoi atëherë se parkimi nëntokësor i premtuar nuk ishte realizuar. 

Vetëm dy vjet më vonë, ndërhyrje të reja

Investimi i vitit 2019 nuk e mbylli faturën e Parkut Rinia.

NĂ« qershor 2022, Agjencia e Parqeve dhe Rekreacionit hapi tenderin “Rehabilitimi i Shtresave tĂ« Lodrave tek Parku Rinia”.

NĂ« procedurĂ« mori pjesĂ« vetĂ«m njĂ« ofertues: bashkimi Nexhmedin Sadiku-ED KONSTRUKSION. Kontrata u lidh pĂ«r 4,935,232 lekĂ« me TVSH. Open Procurement e shĂ«non procedurĂ«n me “flamur tĂ« kuq” pĂ«r mungesĂ« konkurrence. 

Për mbikëqyrjen e këtyre punimeve, fitues u shpall M.A.K Studio, me kontratë 102,984 lekë me TVSH. 

Po nĂ« vitin 2022, Agjencia e Parqeve dhe Rekreacionit zhvilloi tenderin “Sistem UjitĂ«s nĂ« Parkun Rinia”. Fitues u shpall “GjelbĂ«rimi 2000”, me okontratĂ« 4,790,220 lekĂ« me TVSH.

Në garë kishte vetëm një ofertues dhe procedura është shënuar me flamur të kuq për mungesë konkurrence. Për mbikëqyrjen e sistemit ujitës u shpall fituese NOVATECH STUDIO, me kontratë 120,000 lekë pa TVSH. 

Sa shkon fatura?

Duke përjashtuar koncesionin e parkimit nëntokësor, ndërhyrjet e dokumentuara për periudhën 2018-2022 arrijnë në të paktën:

VitiObjektiVlera e kontratës (përfshirë TVSH)
2018Studim-projektimi i rehabilitimit3,492,480 lekë
2019Rehabilitimi i Parkut Rinia94,446,931 lekë
2019Mbikëqyrja e rehabilitimit1,626,365 lekë
2022Rehabilitimi i shtresave të lodrave4,935,232 lekë
2022Mbikëqyrja e këndit të lojërave102,984 lekë
2022Sistemi ujitës4,790,220 lekë
2022Mbikëqyrja e sistemit ujitës120,000 lekë 
Total109,514,212 lekë

Projekti “BIG”

PĂ«r projektin e ri “Tirana Fountain Plaza” mbeten ende disa tĂ« dhĂ«na tĂ« papublikuara: vlera e investimit, sipĂ«rfaqja totale e ndĂ«rtimit, gjurma e saktĂ« e godinĂ«s sĂ« re dhe raporti mes pronĂ«s private dhe hapĂ«sirĂ«s publike qĂ« do tĂ« preket nga ndĂ«rhyrja.

Po ashtu mbetet pĂ«r t’u sqaruar statusi aktual i koncesionit tĂ« parkimit nĂ«ntokĂ«sor tĂ« vitit 2016 dhe nĂ«se ai ka ndonjĂ« lidhje juridike, pronĂ«sore apo financiare me projektin e ri.

The post Parku Rinia, 110 milionĂ« lekĂ« investime “pĂ«r gjelbĂ«rimin e kullĂ«s sĂ« re” appeared first on Faktoje.al.

Nga Gjetjet e Auditimit te Llogaridhënia Publike: Roli i Medias në Shqipëri

✇Faktoje
By: FAKTOJE
2 October 2026 at 15:31

KLSH e bën punën teknike mirë. Problemi nis pas publikimit të raportit: aty gjetjet humbasin para se të arrijnë te publiku.
Si t’i kthejmĂ« gjetjet e KLSH nga dokument teknik nĂ« llogaridhĂ«nie publike.
Lexoni dokumentin:

The post Nga Gjetjet e Auditimit te Llogaridhënia Publike: Roli i Medias në Shqipëri appeared first on Faktoje.al.

I pasaktë punimi në ShBA që pretendoi dëmtimet nga vaksinat te fëmijët

✇Faktoje
By: Pustina Patris
2 October 2026 at 15:11

Pretendimi: NjĂ« studim masiv dhe i fshehur nga Qendra MjekĂ«sore “Henry Ford” zbuloi se vaksinat po dĂ«mtojnĂ« njĂ« gjeneratĂ« tĂ« tĂ«rĂ« fĂ«mijĂ«sh

Verdikti: E pavërtetë

——————————————————

NĂ« hapĂ«sirat konspiracioniste, pĂ«rfshi ato shqipfolĂ«se, po qarkullon pretendimi (arkivuar kĂ«tu) se njĂ« studim nga Qendra MjekĂ«sore “Henry Ford” zbuloi se vaksinat po vrasin njĂ« gjeneratĂ« tĂ« tĂ«rĂ« fĂ«mijĂ«sh, por kjo u fsheh mĂ« pas.

Megjithatë, si zakonisht, për të mbështetur këto pretendime të jashtëzakonshme nuk ofrohet ndonjë provë, burim apo referencë.

Postimi i mĂ«sipĂ«rm duket se i referohet njĂ« draft-punimi me titull “Ndikimi i vaksinimit nĂ« fĂ«mijĂ«ri te rezultatet shĂ«ndetĂ«sore kronike afatshkurtra dhe afatgjata te fĂ«mijĂ«t: NjĂ« studim i kohortĂ«s sĂ« lindjeve,” prodhuar nga njĂ« ekip i udhĂ«hequr nga Dr. Marcus Zervos, eksperti i sĂ«mundjeve infektive nĂ« “Henry Ford Health”. Punimi, i pĂ«rfunduar nĂ« vitin 2020, shqyrtoi tĂ« dhĂ«nat pĂ«r mĂ« shumĂ« se 18 mijĂ« fĂ«mijĂ« tĂ« lindur nĂ« spitalin “Henry Ford” midis viteve 2000 dhe 2016 dhe i ndau ata nĂ« dy grupe: njĂ« grup qĂ« kishte marrĂ« njĂ« ose mĂ« shumĂ« vaksina dhe njĂ« grup tjetĂ«r (shumĂ« mĂ« tĂ« vogĂ«l) qĂ« nuk kishte marrĂ« asnjĂ« vaksinĂ«.

“Henry Ford Health”, sistemi spitalor dhe i kujdesit shĂ«ndetĂ«sor me bazĂ« nĂ« Michigan nĂ« ShBA, tha nĂ« njĂ« deklaratĂ« nĂ« shtator 2025 se “drafti nuk u mor kurrĂ« nĂ« konsideratĂ« pĂ«r t’iu dĂ«rguar revistave shkencore, pasi nuk i pĂ«rmbushte as pĂ«rafĂ«rsisht standardet rigoroze shkencore qĂ« kĂ«rkon sistemi – standarde qĂ« i zbatojnĂ« edhe vetĂ« revistat. Pretendimet se “Henry Ford Health” i mbajti tĂ« fshehura ose i pengoi rezultatet tĂ« bĂ«heshin publike pĂ«r arsye politike janĂ« krejtĂ«sisht tĂ« pavĂ«rteta, shpifĂ«se dhe shqetĂ«suese; Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« publiku ta dijĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«n, pasi kjo mund t’i shtyjĂ« familjet tĂ« marrin vendime shĂ«ndetĂ«sore bazuar nĂ« supozime tĂ« pabazuara dhe tĂ« pasakta.”

NjĂ« tjetĂ«r deklaratĂ« e “Henry Ford Health” nĂ« tetor 2025 shpjegoi se “ky draft nuk vĂ«rtetoi asgjĂ« [
] Drafti nuk u dorĂ«zua pĂ«r botim dhe as nuk iu prezantua publikut, sepse tĂ« dhĂ«nat dhe analizat kishin tĂ« meta; Ă«shtĂ« e papĂ«rgjegjshme tĂ« ndahen me publikun studime qĂ« kanĂ« mangĂ«si shkencore. [
] Institucionet prestigjioze tĂ« kĂ«rkimit mjekĂ«sor akademik, si “Henry Ford Health”, ia nĂ«nshtrojnĂ« punimet kĂ«rkimore njĂ« shqyrtimi rigoroz, tĂ« brendshĂ«m dhe shkencor, i cili shpesh nxjerr nĂ« pah probleme me tĂ« dhĂ«nat, metodologjinĂ« apo mangĂ«si tĂ« tjera. ËshtĂ« e rrallĂ« qĂ« njĂ« punim tĂ« arrijĂ« nĂ« fazĂ«n e dorĂ«zimit nĂ« revista shkencore dhe edhe mĂ« e rrallĂ« qĂ« punimet tĂ« botohen. Kjo nuk u mbajt e fshehtĂ«; thjesht u refuzua pĂ«r shkak tĂ« mangĂ«sive shkencore.”

Draft-punimi në fjalë u përfshi në procesverbalin e një komisioni të Senatit të ShBA që po merrte dëshmi mbi rreziqet e vaksinave.

Dr. Jake Scott, profesor në Universitetin Stanford dhe anëtar i Departamentit të Sëmundjeve Infektive, dëshmoi lidhur me problemet e studimit gjatë seancës dëgjimore të 9 shtatorit 2025 të Komisionit të Përhershëm të Senatit të ShBA për Hetimet.

“Analiza e “Henry Ford”, e cila Ă«shtĂ« vĂ«nĂ« nĂ« pah nga disa palĂ«, shĂ«rben si shembull se pĂ«rse studimet qĂ« krahasojnĂ« personat e vaksinuar me ata tĂ« pavaksinuar janĂ« veçanĂ«risht tĂ« prirura ndaj anshmĂ«risĂ«. KĂ«to modele studimi shpesh krahasojnĂ« grupe qĂ« ndryshojnĂ« nĂ« shumĂ« aspekte thelbĂ«sore tĂ« palidhura me vaksinat, pĂ«rfshirĂ« shpeshtĂ«sinĂ« me tĂ« cilĂ«n ato kĂ«rkojnĂ« kujdes mjekĂ«sor dhe kohĂ«zgjatjen e periudhĂ«s sĂ« tyre tĂ« vĂ«zhgimit,” tha ai.

Scott shkroi në faqen e tij personale në Substack se e kishte shqyrtuar vetë studimin dhe shpjegoi mangësitë e metodologjisë së tij.

Dy grupet qĂ« studiuesit krahasuan (fĂ«mijĂ«t e vaksinuar dhe ata tĂ« pavaksinuar) ishin shumĂ« tĂ« ndryshĂ«m “qĂ« nĂ« fillim”, tha Scott. Jo vetĂ«m qĂ« grupi i tĂ« vaksinuarve ishte shumĂ« mĂ« i madh, por fĂ«mijĂ«t nĂ« atĂ« grup ishin shumĂ« mĂ« tĂ« larmishĂ«m pĂ«r sa i pĂ«rket pĂ«rkatĂ«sisĂ« racore dhe aspekteve tĂ« tjera krahasuar me grupin e tĂ« pavaksinuarve. Gjithashtu, ai pĂ«rfshinte shumĂ« mĂ« tepĂ«r fĂ«mijĂ« qĂ« kishin lindur para kohe ose kishin shfaqur vĂ«shtirĂ«si nĂ« frymĂ«marrje gjatĂ« lindjes, gjĂ« qĂ« i bĂ«nte ata mĂ« tĂ« cenueshĂ«m ndaj zhvillimit tĂ« sĂ«mundjeve tĂ« caktuara kronike nĂ« njĂ« fazĂ« tĂ« mĂ«vonshme.

Studimi i ndoqi fĂ«mijĂ«t e vaksinuar pĂ«r njĂ« periudhĂ« shumĂ« mĂ« tĂ« gjatĂ« sesa ata tĂ« pavaksinuar, mesatarisht rreth dyfishin e kohĂ«s. Scott tha se kjo Ă«shtĂ« njĂ« mangĂ«si kritike, veçanĂ«risht kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r diagnoza tĂ« caktuara. “Shumica e kĂ«tyre gjendjeve, pĂ«rfshirĂ« ADHD dhe vĂ«shtirĂ«sitĂ« nĂ« tĂ« mĂ«suar, diagnostikohen pas moshĂ«s katĂ«rvjeçare,” tha ai. “Pra, nuk mund tĂ« zbulosh diçka qĂ« ende nuk po e kĂ«rkon.”

FĂ«mijĂ«t e vaksinuar vizitoheshin te mjeku shumĂ« mĂ« shpesh sesa fĂ«mijĂ«t e pavaksinuar, madje edhe para shfaqjes sĂ« ndonjĂ« sĂ«mundjeje kronike. “Kur i kombinoni kĂ«to probleme, nuk po matni efektet e vaksinĂ«s,” tha Scott. “Po matni se kush kishte mĂ« shumĂ« mundĂ«si pĂ«r t’u diagnostikuar.”

Dr. Jeffrey Morris, profesor i shĂ«ndetit publik dhe biostatisticien nĂ« Universitetin e PensilvanisĂ«, shkroi nĂ« njĂ« artikull se “tĂ« dhĂ«nat e ‘Henry Ford’-it mund tĂ« ishin tĂ« dobishme nĂ«se studimi do t’i kishte ndjekur tĂ« dyja grupet e fĂ«mijĂ«ve deri nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n moshĂ« dhe do t’i kishte marrĂ« parasysh dallimet nĂ« pĂ«rdorimin e shĂ«rbimeve shĂ«ndetĂ«sore dhe rreziqet bazĂ«.”

“Por, ashtu si Ă«shtĂ« shkruar,” vazhdoi Morris, “krahasimet kryesore tĂ« studimit janĂ« tĂ« anshme. Periudha e ndjekjes ishte e shkurtĂ«r dhe e pabarabartĂ«, fĂ«mijĂ«t kishin mundĂ«si tĂ« pabarabarta pĂ«r diagnozĂ«, dhe dy grupet ndryshonin ndjeshĂ«m nĂ« aspekte thelbĂ«sore. Metodat e pĂ«rdorura nuk i korrigjuan siç duhet kĂ«to probleme. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, dallimet e raportuara nĂ« studim nuk tregojnĂ« se vaksinat shkaktojnĂ« sĂ«mundje kronike.”

Dr. Adnan Munkarah, shefi i operacioneve klinike nĂ« “Henry Ford”, nuk ishte i pĂ«rfshirĂ« nĂ« studimin mbi vaksinĂ«n. Madje, ai tha se nuk kishte dĂ«gjuar kurrĂ« pĂ«r tĂ« derisa çështja doli nĂ« pah gjatĂ« seancĂ«s dĂ«gjimore nĂ« Senat. MegjithatĂ«, pasi e shqyrtoi atĂ«, Munkarah tha se arsyeja pse studimi nuk u publikua kurrĂ« Ă«shtĂ« e thjeshtĂ«: thjesht nuk ishte njĂ« kĂ«rkim i hartuar apo i realizuar mirĂ«.

“TĂ« dhĂ«nat e pĂ«rdorura nuk janĂ« tĂ« plota,” tha Munkarah. “Ka njĂ« mospĂ«rputhje tĂ« konsiderueshme midis grupeve nĂ« atĂ« studim. Analiza e kryer nuk ishte ajo e duhura. Dhe rrjedhimisht, pĂ«rfundimet e nxjerra nga studimi janĂ« tĂ« gabuara, sepse as tĂ« dhĂ«nat dhe as metodologjia e studimit nuk i mbĂ«shtetin ato pĂ«rfundime.”

Munkarah shpjegoi se, siç ndodh rĂ«ndom nĂ« procesin kĂ«rkimor tĂ« sistemit shĂ«ndetĂ«sor, shkencĂ«tarĂ«t drejtues e shqyrtuan studimin dhe vendosĂ«n thjesht se nuk ia vlente tĂ« vazhdohej mĂ« tej me tĂ«. “Ata thanĂ« se kishte tĂ« meta thelbĂ«sore nĂ« atĂ« studim. Dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye, ai nuk do tĂ« vijonte mĂ« tej,” tha ai.

Munkarah theksoi se, nĂ« vend tĂ« njĂ« teorie tĂ« madhe konspirative, ky Ă«shtĂ« nĂ« fakt njĂ« shembull i funksionimit tĂ« duhur tĂ« procesit tĂ« kĂ«rkimit mjekĂ«sor. “Kemi qindra punime tĂ« tilla, ndoshta edhe mijĂ«ra, qĂ« aktualisht qĂ«ndrojnĂ« tĂ« mbyllura nĂ« sirtarĂ«,” tha ai. “Dhe ne nuk i publikojmĂ« apo shpĂ«rndajmĂ« kĂ«to materiale, sepse nuk mendojmĂ« se ato pĂ«rfaqĂ«sojnĂ« diçka qĂ« ia vlen tĂ« bĂ«het publike.”

The post I pasaktë punimi në ShBA që pretendoi dëmtimet nga vaksinat te fëmijët appeared first on Faktoje.al.

Rrenat e Shtatorit 2026

✇Faktoje
By: FAKTOJE
2 October 2026 at 14:09

Në Shtator 2026, Faktoje botoi 40 artikuj verifikues lidhur me pretendime që qarkulluan në rrjet këtë muaj.

Një e katërta e tyre kishin të bënin me përmbajtje të gjeneruara me programe të inteligjencës artificiale (AI). Shumicën e rasteve, këto përmbajtje janë shpërndarë nga dy ose më shumë llogari të ndryshme dhe të marra së bashku kanë marrë mijëra ndërveprime, me raste duke arritur shpërndarje virale. Përmbajtjet e gjeneruara kishin të bënin me përmbytjet vdekjeprurëse në Nepal, persona të trilluar që përdoren në skema mashtrimi, dhe, ironikisht, robotë që pretendohej se dilnin jashtë kontrollit. 

KĂ«shillat keqinformuese dhe skema mashtrimi pĂ«r shĂ«ndetin (12.5%) vijojnĂ« tĂ« qarkullojnĂ« nĂ« rrjetet sociale shqipfolĂ«se me ilaçe e pĂ«rzierje ‘mrekullibĂ«rĂ«se’ qĂ« ofrohen si kura pĂ«r kancerin. Duket se skemat e mashtrimit qĂ« pĂ«rdorin histori e personazhe tĂ« trilluar pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« marketing kanĂ« nisur tĂ« pĂ«rdorin pĂ«rmbajtje tĂ« gjeneruara krejtĂ«sisht me AI dhe sa vjen e po shĂ«njestrojnĂ« tĂ« moshuarit.

Pëmbytjet në Nepal dhe Tibet më 26 gusht 2026 (12.5%), siç pritet në raste katastrofash natyrore, u shoqëruan me keqinformim në formën e pamjeve që pretendohej në mënyrë të rreme se tregonin ngjarjen dhe pohime të pavërteta mbi shkakun e përmbytjeve.

MĂ« pak e pritshme Ă«shtĂ« pĂ«rhapja (12.5%) e keqinformimit lidhur me konfliktet ku pĂ«rfshihet Izraeli dhe zjarrvĂ«nie tĂ« pretenduara nga turistĂ« izraelitĂ«. NjĂ« ‘lajm’ qĂ« spikat ishte pretendimi se ekzistonte njĂ« plan sekret pĂ«r dhĂ«nien e shtetĂ«sisĂ« shqiptare 100 mijĂ« izraelitĂ«ve.

Gjatë Shtatorit, Faktoje ka verifikuar gjithashtu skema mashtrimi (7.5%) dhe pretendime të ndryshme lidhur me luftën në Ukrainë (5%), virusin Covid-19 dhe vaksinën kundër tij (5%), emigrimin dhe emigrantët (5%), komunitetin LGBT (5%), teori konspirative (5%), presidentin amerikan Donald Trump (5%), ndryshimet klimaterike dhe energjinë e gjelbër (2.5%), Bashkimin Europian (2.5%) dhe Kosovën (2.5%).

The post Rrenat e Shtatorit 2026 appeared first on Faktoje.al.

I manipuluar ky takim mes kancelarit Merz dhe të rinjve afrikanë

✇Faktoje
By: Pustina Patris
2 October 2026 at 12:27

Pretendimi: Ky imazh tregon kancelarin gjerman Friedrich Merz me dy të rinj

Verdikti: E pavërtetë, Foto e modifikuar

———————————————————————–

NjĂ« imazh (arkivuar kĂ«tu) qĂ« po qarkullon nĂ« rrjete sociale, pĂ«rfshi ato shqipfolĂ«se, duket se tregon kancelarin gjerman Friedrich Merz pĂ«rqafuar me dy tĂ« rinj me ngjyrĂ«. Foto shoqĂ«rohet me njĂ« postim pĂ«r “afrikanizimin” e GjermanisĂ« falĂ« politikave tĂ« ish-kancelares Merkel.

Megjithatë, me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se imazhi i mësipërm nuk është i vërtetë. Ai është manipuluar nga foto origjinale duke shtuar kancelarin Merz në të.

Foto origjinale është shkrepur 8 vite më parë, në shtator 2018, në Saint-Martin ishullin francez në Karaibe. Ajo nuk tregon kancelarin gjerman, por presidentin francez Emmanuel Macron duke takuar të rinjtë vendas në ishullin e largët në Antile dhe jo emigrantë të ardhur në Francën kontinentale.

Foto u shkrep gjatë një vizite katërditore të presidentit francez në Saint-Martin, ku ai takoi familje dhe banorë vendas të prekur nga uragani Irma që kishte goditur ishullin në shtator 2017.

Macron mori kritika për një tjetër foto nga e njejta vizitë, ku ai shfaqet krah një të riu që po bën një gjest të pahijshëm me gishtin e mesit.

UdhĂ«heqĂ«sja franceze e ekstremit tĂ« djathtĂ« Marine Le Pen nĂ« atĂ« kohĂ« e pĂ«rshkroi postimin si “tĂ« pafalshĂ«m.”

Macron e mbrojti foton duke thĂ«nĂ«: “I dua tĂ« gjithĂ« fĂ«mijĂ«t e RepublikĂ«s [franceze], cilĂ«tdo qofshin problemet e tyre.” Ai tha se fotografia ishte nxjerrĂ« nga konteksti dhe se njĂ«ri nga tĂ« rinjtĂ« qĂ« shfaqej nĂ« tĂ« ishte liruar sĂ« fundmi nga burgu. UdhĂ«heqĂ«si francez tha se mĂ« pas e kishte nxitur ish-tĂ« burgosurin nĂ« foto qĂ« “tĂ« mos bĂ«nte mĂ« marrĂ«zira” dhe tĂ« shmangte bĂ«rjen e “gabimeve tĂ« tjera” nĂ« jetĂ«. “NĂ«na jote meriton mĂ« shumĂ« se kaq”, tha ai.

Duke i mbrojtur tĂ« rinjtĂ«, Macron tha se ata kishin çuar te ai njĂ« vajzĂ« me “aftĂ«si tĂ« kufizuara fizike” pasi ishte shkrepur fotografia. Ata ishin “tĂ« aftĂ« ta bĂ«nin atĂ« sepse unĂ« u tregova besim, sepse i respektova. Kjo Ă«shtĂ« republika jonĂ«â€, tha ai.

Presidenti francez Emmanuel Macron bisedon me njĂ« tĂ« ri nĂ« lagjen “Quartier d’OrlĂ©ans” gjatĂ« njĂ« vizite nĂ« ishullin francez tĂ« Karaibeve, Saint-Martin. Foto: Eliot Blondet/Reuters

The post I manipuluar ky takim mes kancelarit Merz dhe të rinjve afrikanë appeared first on Faktoje.al.

Received — 1 October 2026 ⏭ Faktoje

Eksperti i IT paralajmëron: Përditësoni kamerat dhe pajisjet që lidhen me to

✇Faktoje
By: Erion Abule
1 October 2026 at 16:55

A është ende e sigurt të kesh një kamerë në shtëpi? Rasti i fundit i publikimit të videove intime të personazheve të njohur, ka rikthyer frikën se hapësirat më private mund të mos mbeten më aq private sa mendojmë.

Një pajisje e vendosur për të mbrojtur shtëpinë, studion apo një ambient privat, nëse është e lidhur me internetin dhe nuk është e siguruar siç duhet, mund të shndërrohet në një problem.

Videot intime mund të përfundojnë në internet, në platforma të ndryshme apo edhe në faqe pornografike, duke shkaktuar pasoja të rënda për personat e përfshirë.

Pikërisht ky është shqetësimi që ka marrë vëmendje pas publikimit online të materialeve intime, të regjistruar në ambientin e një studioje muzikore.

Si janĂ« siguruar kĂ«to materiale dhe kush i ka publikuar? Kjo mbetet pĂ«r t’u pĂ«rcaktuar nga hetimi.

Prej dy ditësh, publikimi dhe shpërndarja e tyre në portale dhe platforma online ka vënë në lëvizje Policinë e Tiranës, ndërsa Sektori për Hetimin e Krimeve Kibernetike po punon për identifikimin e personave, adresave IP dhe profileve që kanë publikuar apo shpërndarë materialet.

Foto ilustruese

Sa të sigurta janë kamerat që përdorim?

Por rasti ngre një pyetje që prek shumë më tepër njerëz se personazhet publikë: sa të mbrojtura janë kamerat që kemi vendosur në shtëpitë dhe ambientet tona private dhe çfarë ndodh me pamjet që ato regjistrojnë kur janë të lidhura me internetin?

Kamerat moderne të sigurisë janë gjithnjë e më shumë të lidhura me internetin dhe mund të kontrollohen përmes aplikacioneve në telefon. Kjo sjell lehtësi, por njëkohësisht krijon edhe një rrezik nëse pajisjet nuk konfigurohen dhe përditësohen siç duhet.

Eksperti i IT-së, Kadri Manaj, i pyetur nga Faktoje.al, ngre shqetësimin se zgjedhja e pajisjes dhe mënyra se si ajo mirëmbahet janë dy elementë të rëndësishëm për mbrojtjen e privatësisë.

Sipas tij, rreziku mund të jetë më i lartë kur përdoren kamera nga marka të panjohura dhe me standarde të paqarta sigurie.

“NĂ«se kanĂ« kamera nĂ« shtĂ«pi, e para Ă«shtĂ« qĂ«, nĂ«se janĂ« marka tĂ« panjohura kineze, kanĂ« risk shumĂ« tĂ« lartĂ« pĂ«r t’u hakeruar”.

Eksperti shpjegon se pajisjet që lidhen me internetin mund të bëhen objekt i sulmeve kibernetike dhe se përdoruesit duhet të kenë parasysh se transmetimet e kamerave mund të ekspozohen nëse pajisja nuk është e siguruar siç duhet.

“Sepse qĂ«llimi i shitjes me çmim tĂ« lirĂ« i kĂ«tyre pajisjeve, Ă«shtĂ« se kompanitĂ« kineze gjenerojnĂ« tĂ« ardhura shtesĂ« nga shitja e kĂ«tyre informacioneve, ndaj ekziston si rrezik”.

Foto ilustruese

    Paralajmërimi

    Një nga masat kryesore që Manaj rekomandon, është përditësimi i vazhdueshëm i pajisjeve.

    “Ajo qĂ« duhet tĂ« kenĂ« kujdes, Ă«shtĂ« update-i i pajisjeve. NĂ«se ka njĂ« pĂ«rditĂ«sim tĂ« ri, duhet patjetĂ«r qĂ« ta bĂ«jnĂ«â€.

    Sipas ekspertit, përditësimet nuk janë thjesht ndryshime teknike apo funksionale. Ato mund të jenë të nevojshme për të mbyllur dobësi sigurie që mund të jenë zbuluar te pajisja.

    “NĂ«se ka ndodhur njĂ« hakerim, nĂ« mĂ«nyrĂ«n si ata i bĂ«jnĂ« stream videot nĂ« aplikacionin normal, del njĂ« update i ri pĂ«r ta rregulluar kĂ«tĂ« gjĂ«â€, – thekson Manaj.

    Pra, nëse prodhuesi identifikon një mënyrë të re përmes së cilës një person i paautorizuar mund të aksesojë kamerën apo transmetimin e saj, përditësimi mund të shërbejë për korrigjimin e kësaj dobësie.

    Për këtë arsye, eksperti këshillon që përdoruesit të mos neglizhojnë asnjë nga pajisjet që janë të lidhura me sistemin e kamerave.

    “MirĂ« Ă«shtĂ« qĂ« tĂ« pĂ«rditĂ«sojnĂ« çdo device qĂ« kanĂ« lidhje me kamerat e vendosura”, – shton ai.

    ÇfarĂ« parashikon ligji?

    Nga ana tjetër, Kodi Penal parashikon dispozita të posaçme për përgjimin e paligjshëm të të dhënave kompjuterike, ndërhyrjen në të dhënat dhe sistemet kompjuterike, si dhe keqpërdorimin e pajisjeve të përdorura për kryerjen e veprave të tilla.

    NĂ« rastin e publikimit dhe shpĂ«rndarjes sĂ« materialeve intime, krahas dispozitave qĂ« lidhen me krimet kompjuterike, njĂ« rĂ«ndĂ«si tĂ« veçantĂ« ka neni 121 i Kodit Penal, “NdĂ«rhyrje tĂ« padrejta nĂ« jetĂ«n private”, si dhe dispozitave tĂ« tjera qĂ« lidhen me pĂ«rndjekjen dhe zbulimin e sekreteve

    Dënimi, nga gjoba deri në 2 vjet burg

    PĂ«r kĂ«tĂ« çështje ka reaguar edhe zĂ«vendĂ«sministrja e Brendshme, Anisa Ruseti, e cila u ka bĂ«rĂ« thirrje personave tĂ« cenuar qĂ« t’i drejtohen PolicisĂ« sĂ« Shtetit.

    “Video qĂ« janĂ« tĂ« regjistruara pa autorizimin e personit, apo qĂ« shpĂ«rndahen, apo qĂ« pĂ«rdoren pĂ«r shantazh, tĂ« bĂ«jĂ« njĂ« denoncim te Policia e Shtetit, sepse kĂ«to janĂ« vepra qĂ« dĂ«nohen nga Kodi Penal, – u shpreh Ruseti. – DĂ«nimi shkon qĂ« nga gjoba deri nĂ« dy vjet burg, nĂ«se Ă«shtĂ« thjesht pĂ«r regjistrimin e paautorizuar”.

    Sipas saj, nĂ« rastet kur ka elementĂ« tĂ« tjerĂ«, si shantazhi apo kalimi i materialeve nga njĂ« llogari nĂ« njĂ« tjetĂ«r dhe publikimi i tyre, policia mund tĂ« kryejĂ« procedurat pĂ«rkatĂ«se dhe mĂ« pas t’ia referojĂ« çështjen ProkurorisĂ« dhe GjykatĂ«s.

    Besanik Dervishi, Komisioneri për të drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale

    Komisioneri ndalon publikimin

    Në të njëjtën linjë me mbrojtjen e privatësisë ka reaguar edhe Komisioneri për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale, Besnik Dervishi.

    Komisioneri u ka bërë thirrje mediave, portaleve dhe përdoruesve të internetit që të ndalojnë publikimin dhe rishpërndarjen e materialeve intime.

    “Fakti qĂ« njĂ« video Ă«shtĂ« publikuar apo Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« virale nuk e kthen atĂ« automatikisht nĂ« pĂ«rmbajtje qĂ« duhet tĂ« ripublikohet nga mediat”, Ă«shtĂ« shprehur Zyra e Komisionerit.

    Sipas institucionit, materialet intime lidhen drejtpërdrejt me privatësinë e personave të përfshirë dhe rishpërndarja e tyre mund të shtojë dëmin ndaj personave të prekur.

    Në të njëjtën kohë, legjislacioni për të dhënat personale mund të përdoret ndaj platformave, motorëve të kërkimit ose subjekteve të tjera që kontrollojnë përpunimin, për të kërkuar ndalimin ose heqjen e përmbajtjes.

    Megjithatë, ndër sfidat kryesore mbeten nënraportimi, mungesa e informacionit, frika nga stigma dhe vështirësitë për heqjen e shpejtë të materialeve intime nga platformat online.

    The post Eksperti i IT paralajmëron: Përditësoni kamerat dhe pajisjet që lidhen me to appeared first on Faktoje.al.

    Egjipt: 6 gazetarë të Matsadaash të arrestuar

    ✇Faktoje
    By: Jona Cenameri
    1 October 2026 at 14:22

    Nga Jona Cenameri

    Gjashtë gazetarët, Mohamed Ashraf Abu Emeira, Abdallah Qadry, Islam Barakat, Omar Helal, Mohamed Mahmoud dhe Mohamed Adel, përbëjnë të gjithë ekipin redaksional të Matsadaash.

    Ata u arrestuan gjatë operacioneve të forcave egjiptiane të sigurisë mes mbrëmjes së 28 dhe 29 shtatorit 2026 në disa zona të Egjiptit.

    Sipas Egyptian Initiative for Personal Rights (EIPR), avokatët e së cilës përfaqësojnë të gjashtë gazetarët, gjatë bastisjeve u sekuestruan telefona dhe kompjuterë, përfshirë pajisje të familjarëve.

    Organizata deklaroi më 30 shtator se nuk ishin paraqitur urdhra arresti apo kontrolli dhe se gazetarët nuk kishin mundur të kontaktonin familjarët ose ekipin e tyre ligjor.

    Ky nuk është rasti i parë kur një gazetar i Matsadaash përballet me arrestim. Në gusht 2023, redaktori Karim Asaad u arrestua gjatë një bastisjeje në shtëpinë e tij dhe u lirua rreth 48 orë më vonë.

    Situata e lirisë së medias në Egjipt vijon të ngrejë shqetësime: sipas Committee to Protect Journalists (CPJ), përpara arrestimit të ekipit të Matsadaash, 19 gazetarë të tjerë ndodheshin pas hekurave në vend.

    Sindikata e Gazetarëve kërkon lirimin e tyre

    Sindikata e Gazetarëve të Egjiptit njoftoi më 30 shtator se kishte paraqitur një ankesë në Ministrinë e Brendshme dhe një raport te Prokurori i Përgjithshëm, duke kërkuar lirimin e gjashtë gazetarëve të Matsadaash, sqarimin e arsyeve të arrestimit dhe bërjen publike të vendit ku mbaheshin.

    Sipas deklaratës së sindikatës, njëri prej gjashtë gazetarëve është anëtar i saj. Kreu i saj, Khaled Elbalshy, udhëzoi departamentin ligjor të ndiqte çështjen dhe deklaroi se sindikata do të përdorte mjetet ligjore dhe profesionale në dispozicion për lirimin e tyre.

    Eman Ouf, drejtuese e Komitetit tĂ« Lirive, deklaroi pĂ«r Al Manassa se mbĂ«shtetja ligjore do t’u ofrohej kolegĂ«ve pavarĂ«sisht nĂ«se ishin apo jo anĂ«tarĂ« tĂ« sindikatĂ«s.

    Ministria akuzon Matsadaash, ajo i hedh poshtë pretendimet

    MĂ« 1 tetor, Ministria e Brendshme e Egjiptit foli publikisht pĂ«r arrestimet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«. Ajo e cilĂ«soi Matsadaash si njĂ« faqe “tĂ« palicencuar” dhe tĂ« menaxhuar nga jashtĂ« vendit dhe pretendoi se platforma ishte pjesĂ« e njĂ« strukture mediatike tĂ« lidhur me VĂ«llazĂ«rinĂ« Myslimane.

    Sipas MinistrisĂ«, tĂ« arrestuarit pĂ«rgatisnin materiale qĂ« ajo i cilĂ«soi si “lajme tĂ« fabrikuara” dhe i dĂ«rgonin pĂ«r publikim nĂ« kĂ«mbim tĂ« financimit nga jashtĂ«. Ministria tha se arrestimet ishin kryer pas procedurave ligjore.

    Pak orë më vonë, Matsadaash i hodhi poshtë publikisht këto akuza. Platforma argumentoi se gjatë tetë viteve të funksionimit ka publikuar qindra verifikime edhe ndaj informacioneve të rreme të shpërndara nga media dhe figura të lidhura me Vëllazërinë Myslimane dhe deklaroi se nuk ka lidhje me asnjë organizatë politike.

    Matsadaash kundërshtoi gjithashtu pretendimin se drejtohet nga jashtë, duke thënë se ekipi i saj përbëhet nga gazetarë egjiptianë që jetojnë dhe punojnë në Egjipt. Platforma hodhi poshtë edhe pretendimet për lidhje politike të gazetarëve dhe për financim të paligjshëm nga jashtë.

    Sipas deklaratës së saj, tre prej gazetarëve që janë aktualisht të arrestuar i ishin nënshtruar kontrolleve nga autoritetet rreth tre vjet më parë, pas arrestimit të një ish-kolegu, pa iu provuar lidhje me ndonjë organizatë politike apo financim të huaj.

    Matsadaash deklaroi gjithashtu se gazetarët paguhen me kontrata pune dhe përmes sistemit bankar egjiptian, dokumentacion që, sipas saj, mund të verifikohet nga autoritetet.

    Ndërkohë, sipas Mada Masr, pas publikimit të deklaratës së Ministrisë, avokati Islam Salama nga EIPR tha se gjashtë gazetarët ende nuk ishin paraqitur para Prokurorisë së Lartë të Sigurisë së Shtetit dhe se vendndodhja e tyre vazhdonte të mos ishte bërë e ditur.

    81 organizata dhe media kërkojnë lirimin e tyre

    Më 30 shtator, The Tahrir Institute for Middle East Policy (TIMEP) publikoi një thirrje të përbashkët të firmosur nga 81 organizata, media dhe rrjete ndërkombëtare, të cilat kërkojnë lirimin e menjëhershëm të gjashtë gazetarëve dhe ndalimin e veprimeve kundër Matsadaash.

    Mes firmëtarëve janë International Fact-Checking Network (IFCN), Committee to Protect Journalists (CPJ), Reporters Without Borders (RSF), International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), OCCRP, Human Rights Watch, ARTICLE 19, Full Fact, PolitiFact, Global Voices dhe Electronic Frontier Foundation, krahas organizatave të tjera të medias, të drejtave të njeriut dhe fact-checking.

    Organizatat e konsiderojnë arrestimin e të gjithë ekipit të Matsadaash një përshkallëzim shqetësues ndaj medias së pavarur dhe lirisë së shprehjes në Egjipt dhe u kërkojnë autoriteteve lirimin e gjashtë gazetarëve.

    Faktoje, si pjesë e komunitetit të IFCN, solidarizohet me kolegët e Matsadaash dhe i bashkohet thirrjes për garantimin e të drejtave të tyre dhe lirimin e gjashtë anëtarëve të redaksisë.

    The post Egjipt: 6 gazetarë të Matsadaash të arrestuar appeared first on Faktoje.al.

    Durrës/Rindërtimi i 9 pallateve në lagjen 5, premtim i pambajtur

    ✇Faktoje
    By: Jona Cenameri
    2 October 2026 at 12:00

    Nga Jona Cenameri

    Tre vjet pasi kryebashkiakja e Durrësit, Emiriana Sako, premtoi rindërtimin në të njëjtin vend të pallateve të dëmtuara rëndë nga tërmeti në lagjen nr. 5, procesi vijon shumë ngadalë.

    Premtimi

    Në maj 2023, gjatë një takimi me banorët e njësisë administrative nr. 3, Emiriana Sako u angazhua publikisht që pallatet me nivel dëmi DS5 në lagjen nr. 5 të rindërtoheshin në të njëjtin vend.

    Premtimi i Emiriana Sakos

    “NĂ« takim me banorĂ«t e njĂ«sisĂ« nr. 3 ku u angazhuam qĂ« pallatet DS5 tĂ« lagjes nr. 5 tĂ« rindĂ«rtohen nĂ« tĂ« njĂ«jtin vend”, shkroi Sako mĂ« 8 maj 2023.

    Në atë kohë, Bashkia Durrës informonte Faktoje se në zonë ishin 9 pallate të klasifikuara DS5 dhe se vetëm 1 prej tyre ishte rindërtuar.

    ÇfarĂ« ka ndryshuar nĂ« 2026

    KĂ«tĂ« vit, Bashkia DurrĂ«s konfirmon nisjen e rindĂ«rtimit tĂ« godinĂ«s nr. 32, “Fakle”, nĂ« rrugĂ«n “Teodor Rupi”.

    godina nr. 32, ‘Fakle’, rruga ‘Teodor Rupi’,
    Pallati që po shembet
    godina nr. 32, ‘Fakle’, rruga ‘Teodor Rupi’,
    Pallati që po shembet

    “Me buxhetin e BashkisĂ« DurrĂ«s Ă«shtĂ« parashikuar rindĂ«rtimi i godinĂ«s nr. 32, ‘Fakle’, rruga ‘Teodor Rupi’, i ndodhur nĂ« njĂ«sinĂ« administrative nr. 3 DurrĂ«s, objekt i cili Ă«shtĂ« nĂ« fazĂ« rindĂ«rtimi”, thuhet nĂ« pĂ«rgjigjen pĂ«r Faktoje.

    Tabela e kantierit, e fotografuar nga Faktoje nĂ« shtator, konfirmon se objekti Ă«shtĂ« “RindĂ«rtimi i GodinĂ«s Nr. 32, ‘Fakle’, Rruga ‘Teodor Rupi’”. Leja e ndĂ«rtimit mban datĂ«n 15 prill 2026, ndĂ«rsa nĂ« tabelĂ« shĂ«nohet nisja e punimeve mĂ« 15 maj 2026.

    Bashkia bĂ«n tĂ« ditur gjithashtu se deri tani Ă«shtĂ« rindĂ«rtuar vetĂ«m pallati nr. 30 nĂ« rrugĂ«n “Hysen Myshketa”, ku janĂ« strehuar 32 familje.

    Pallati i rindërtuar
    Pallati i rindërtuar
    Pallati i rindërtuar

    NĂ« pĂ«rgjigjen e vitit 2026, Bashkia liston 7 godina tĂ« mbetura nĂ« rrugĂ«t “Kadri Pirro”, “Hysen Myshketa”, “Edit Durham”, “Stefan Dhima”, “Teodor Rupi” dhe “Hysen KĂ«rtusha”.

    Verifikimi në terren, shtator 2026

    NĂ« terren, ndryshimi mĂ« i dukshĂ«m ishte pikĂ«risht godina nr. 32 nĂ« rrugĂ«n “Teodor Rupi”. 

    Pallati ishte rrethuar dhe kishte hyrë në proces ndërhyrjeje, ndryshe nga verifikimi i mëparshëm kur ende qëndronte i dëmtuar dhe përdorej nga persona të zonës.

    Por vetëm pak metra më tej, tabloja mbetej e njohur. Banorët i identifikonin menjëherë pallatet e dëmtuara nga tërmeti, të cilat vazhdojnë të qëndrojnë prej vitesh mes ndërtesave të banuara.  Disa janë boshatisur, por janë kthyer në gërmadha me mbeturina dhe grafite. 

    Në njërin prej objekteve, Faktoje konstatoi edhe grumbullim uji në katin nëntokësor. Në një tjetër pallat të dëmtuar vazhdonin të jetonin familje.

    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5
    Pallatet e dëmtuara nga tërmeti në lagjen nr.5

    Tre vite rindërtim i ngadaltë

    Verifikimet e Faktoje në vitet 2023, 2024 dhe 2025 treguan pak ndryshim në terren.

    NĂ« 2023 kishte pĂ«rfunduar vetĂ«m pallati nr. 30 nĂ« rrugĂ«n “Hysen Myshketa”, por familjet prisnin ende tĂ« hynin nĂ« banesa. NĂ« 2024, pallatet e tjera nuk ishin shembur dhe Bashkia deklaronte se priste financim pĂ«r vazhdimin e procesit.

    Edhe në tetor 2025, Faktoje gjeti godina të dëmtuara që qëndronin si gërmadha mes blloqeve të banimit. Në disa prej tyre kishte mbeturina, çarje të dukshme dhe ambiente të braktisura, ndërsa banorët ngrinin shqetësime edhe për sigurinë e tyre.

    Në atë kohë, Bashkia konfirmonte se vetëm 1 pallat ishte rindërtuar, 1 tjetër ishte shembur dhe 7 të tjerë ishin në proces ekspertize për shembje.

    Zvarritja e rindërtimit është shoqëruar edhe me ndërprerje të bonusit të qirasë. 

    Në vitin 2024, Bashkia Durrës konfirmonte se financimi nga Ministria e Financave ishte ndërprerë që prej marsit 2023 dhe se Bashkia nuk kishte mundësi buxhetore për ta vijuar. 

    PĂ«rfundimi

    Tre vjet pas premtimit të Emiriana Sakos për rindërtimin e pallateve DS5 të lagjes nr. 5 në të njëjtin vend, procesi mbetet i papërfunduar.

    Vetëm 1 pallat është rindërtuar dhe banuar, 1 tjetër është tashmë në rindërtim, ndërsa 6 godina të tjera të dëmtuara vazhdojnë të qëndrojnë në lagje.

    Faktoje, e mbështetur nga National Endowment for Democracy (NED), po monitoron 10 bashki në vend dhe po verifikon nëse janë mbajtur ose jo premtimet e dhëna nga kryebashkiakët.

    The post Durrës/Rindërtimi i 9 pallateve në lagjen 5, premtim i pambajtur appeared first on Faktoje.al.

    Të pasakta këto pamje të tërheqjes rekord të detit në Argjentinë

    ✇Faktoje
    By: Pustina Patris
    1 October 2026 at 12:00

    Pretendimi: Këto video tregojnë tërheqjen e detit në Argjentinë me 23 kilometra brenda vetëm 60 minutave

    Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

    ———————————————————————–

    Një video (arkivuar këtu) që ka marrë mbi një mijë pëlqime në Instagram pretendohet se tregon ujin e detit në bregdetin e Argjentinës, i cili është tërhequr papritur me 23 kilometra brenda vetëm 60 minutave, duke lënë anijet të bllokuara në breg.

    Në të vërtetë, mediat vendase në Argjentinë raportuan këtë gusht se një rënie e ndjeshme e nivelit të detit në zonën e Farit Punta Mogotes në Mar del Plata kishte nxjerrë në sipërfaqe një platformë shkëmbore natyrore. Kjo strukturë, e cila dukej si një ishull i vogël ndërsa uji tërhiqet, është në fakt një formacion gjeologjik i përhershëm, dukshmëria e të cilit varet tërësisht nga cikli i baticës dhe zbaticës.

    Ekspertët shpjegojnë se niveli i ulët i ujit lidhej me një kombinim faktorësh. Baticat dhe zbaticat astronomike, të shkaktuara nga ndikimi i Hënës dhe i Diellit, u shtuan nga kushtet e favorshme të motit. Kur era fryn nga toka drejt detit, veçanërisht nga perëndimi ose veriperëndimi, ajo mund ta shtyjë ujin e sipërfaqes drejt detit. Nëse kjo përkon me një zbaticë natyrore, rënia e nivelit të ujit bëhet shumë më e dukshme, duke nxjerrë në pah zona që zakonisht janë të mbuluara nga uji.

    Megjithatë, video e mësipërme nuk tregon këtë fenomen në Mar de Plata. Ajo në fakt është gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artificiale (AI).

    Një tregues i përmbajtjeve të gjeneruara janë gabimet logjike. Në këtë rast, shikuesi skeptik do të vërejë se, megjithëse Argjentina ka hyrë në muajin e parë të pranverës, personat në video duket se janë veshur për temperatura të larta.

    Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video është postuar fillimisht në TikTok më 9 shtator dhe është etiketuar si e gjeneruar me AI.

    Llogaria që ka postuar këtë video duket se poston ekskluzivisht përmbajtje të gjeneruara me AI.

    Ndërkaq, një tjetër video po qarkullon në rrjetet sociale pretendohet se tregon tërheqjen ekstreme të detit në Argjentinë.

    As kjo video nuk tregon vërtet këtë fenomen.

    Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video ishte botuar për herë të parë në rrjet më 8 korrik 2026, përpara zbaticave ekstreme në Mar de la Plata.

    Suraj Paswan, përdoruesi që e ka ngarkuar atë, dhe video të ngjashme, në Facebook e tij, vetëpërshkruhet si një krijues nga Pharenda, Indi.

    I kontaktuar nga AFP Fact Check, Paswani tha se e “regjistroi kĂ«tĂ« video mĂ« 8 korrik 2026, nĂ« kantierin e çmontimit tĂ« anijeve nĂ« Alang”, nĂ« distriktin Bhavnagar tĂ« shtetit Gujarat, “ndĂ«rsa po ecte pĂ«rgjatĂ« bregdetit me njĂ« mik qĂ« punon aty.”

    Alang ndodhet në Gjirin e Khambhatit, i cili është një gji i Detit Arabik në bregdetin perëndimor të Indisë.

    The post Të pasakta këto pamje të tërheqjes rekord të detit në Argjentinë appeared first on Faktoje.al.

    I rremë ky arrestim i zyrtarit antikorrupsion ukrainas

    ✇Faktoje
    By: Pustina Patris
    1 October 2026 at 11:56

    Pretendimi: Mbi 140 milionë dollarë janë sekuestruar gjatë një operacioni të kryer më 23 shtator 2026 nga Byroja Kombëtare Kundër Korrupsionit e Ukrainës (NABU) në zyrat e Arsen Zhumadilov, ish-kreu i Agjencisë së Antikorrupsionit në Ukrainë

    Verdikti: E pavërtetë

    ——————————————————————–

    Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon lajmi (arkivuar këtu) se, më 23 shtator 2026, Byroja Kombëtare Kundër Korrupsionit e Ukrainës (NABU) sekuestroi më shumë se 140 milionë dollarë në zyrat e Arsen Zhumadilov, ish-kreut të Agjencisë së Antikorrupsionit në Ukrainë.

    Megjithatë, për të mbështetur këtë pretendim nuk sillet ndonjë provë, burim apo referencë.

    Duke kërkuar me fjalë kyçe, Faktoje gjeti se pretendimi ishte shfaqur fillimisht në një artikull të 23 shtatorit të botuar në faqen nvukraine.com, e cila ka pamjen e faqes së medias ukrainase New Voice of Ukraine.

    MegjithatĂ«, adresa zyrtare e faqes sĂ« New Voice of Ukraine Ă«shtĂ« “english.nv.ua.” Faqja nvukraine.com Ă«shtĂ« regjistruar mĂ« 21 shtator 2026, vetĂ«m dy ditĂ« para se botimit tĂ« artikullit qĂ« pretendon se NABU ka gjetur 140 milionĂ« dollarĂ« nĂ« zyrat e Zhumadilov.

    New Voice of Ukraine e vërtetë botoi një shkrim më 25 shtator në lidhje me artikullin e rremë të publikuar nga imituesi i saj.

    “RusĂ«t krijuan dhe pĂ«rhapĂ«n njĂ« lajm tĂ« rremĂ«, tĂ« gjeneruar nga inteligjenca artificiale, ku pretendohej se Byroja KombĂ«tare KundĂ«r Korrupsionit e UkrainĂ«s (NABU) kishte kryer kontrolle ndaj ish-kreut tĂ« AgjencisĂ« sĂ« Prokurimeve tĂ« Mbrojtjes sĂ« UkrainĂ«s, Arsen Zhumadilov, dhe kishte gjetur 140 milionĂ« dollarĂ« para tĂ« gatshme. NABU nuk kishte kryer kontrolle tĂ« tilla. Rusia e promovoi kĂ«tĂ« lajm tĂ« rremĂ« nĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r ta paraqitur UkrainĂ«n si tĂ« korruptuar para PerĂ«ndimit, pikĂ«risht nĂ« kohĂ«n kur i dĂ«rguari i posaçëm i Vladimir Putinit, Kirill Dmitriev, po zhvillonte bisedime me njĂ« delegacion amerikan nĂ« Nju-Jork,” nis shkrimi i New Voice of Ukraine.

    Artikulli i The New Voice of Ukraine të vërtetë

    Një kërkim në faqen zyrtare të NABU për Zhumadilov tregon se Byroja nuk ka lëshuar ndonjë njoftim në lidhje me të, aq më pak se ka konfiskuar 140 milionë dollarë nga zyrat e tij.

    VetĂ« Byroja ka deklaruar nĂ« kanalin e tyre zyrtar nĂ« Telegram se “video Ă«shtĂ« e falsifikuar dhe e krijuar me ndihmĂ«n e inteligjencĂ«s artificiale”, duke mohuar se kishte kryer ndonjĂ« kontroll apo se kishte gjetur ndonjĂ« shumĂ« parash. “Materiale tĂ« tilla janĂ« dĂ«shmi e qartĂ« se si mjetet mĂ« tĂ« fundit tĂ« inteligjencĂ«s artificiale po pĂ«rdoren gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« nga armiku pĂ«r luftĂ« informative. QĂ«llimi i tyre kryesor Ă«shtĂ« tĂ« diskreditojnĂ« organet e pavarura kundĂ«r korrupsionit, tĂ« minojnĂ« besimin te institucionet shtetĂ«rore dhe tĂ« dĂ«mtojnĂ« imazhin e UkrainĂ«s,” theksoi NABU.

    The post I rremë ky arrestim i zyrtarit antikorrupsion ukrainas appeared first on Faktoje.al.

    E keqintepretuar kjo hedhje në lumë e zotave pas përmbytjeve në Nepal

    ✇Faktoje
    By: Pustina Patris
    1 October 2026 at 11:54

    Pretendimi: Kjo video tregon banorĂ«t e Nepalit duke braktisur idhujt e tyre pasi zbuluan se ishin tĂ« pafuqishem pĂ«r t’i mbrojtur ata nga pĂ«rmbytja

    Verdikti: E pavërtetë

    ———————————————————————-

    Një video (arkivuar këtu) që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon banorët e Nepalit duke hedhur në ujë idhujt e tyre pasi këta nuk i mbrojtën nga përmbytjet e 26 gushtit 2026 që lanë mbi 1500 të vdekur dhe mijëra të zhdukur.

    Megjithatë, video e mësipërme nuk tregon braktisjen e perëndive nga nepalezët, por një ritual adhurimi të perëndisë hindu Ganesh nga indianët.

    Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mësipërme është botuar fillimisht në rrjet më 2 gusht 2026.

    ËshtĂ« e pamundur qĂ« ajo tĂ« tregojĂ« nepalezĂ« tĂ« zhgĂ«njyer me perĂ«nditĂ« pas pĂ«rmbytjeve qĂ« ndodhĂ«n mĂ« 26 gusht.

    PĂ«rshkrimi qĂ« shoqĂ«ron videon Ă«shtĂ« njĂ« lutje adhurimi ndaj perĂ«ndisĂ« hindu Ganesha, ndĂ«rsa mbishkrimi i videos (Kharapat Cha Maharaja) Ă«shtĂ« nĂ« gjuhĂ«n e shtetit indian tĂ« Maharashtra dhe do tĂ« thotĂ« “Mbreti i rajonit Kharapat.”

    Video tregon një ritual fetar hindu të njohur si Ganesh Visajan, i cili përfaqëson kulmin e festivalit të famshëm Ganesh Chaturthi, festë shtetërore e Maharashtra.

    Statuja në video përfaqëson hyjninë Ganesha. Ajo punohet çdo vit nga komunitetet vendase me argjilë dhe materiale të tjera natyrore. Përreth saj zhvillohen lutje dhe festime për disa ditë, përpara se statuja të transportohet nëpër rrugët e qytetit me procesione masive, të shoqëruara me muzikë e valle, drejt burimit më të afërt ujor, det, lumë apo liqen, ku, në përfundim të ritualit, zhytet dhe fundoset qëllimisht.

    Besohet se perĂ«ndia Ganesh, i cili zbret nĂ« botĂ«n tokĂ«sore gjatĂ« festĂ«s sĂ« Ganesh Chaturthi, kthehet nĂ« banesĂ«n e tij qiellore pas ceremonisĂ« sĂ« zhytjes nĂ« ujĂ«. Kjo festĂ« simbolizon gjithashtu rĂ«ndĂ«sinĂ« e ciklit tĂ« lindjes, jetĂ«s dhe vdekjes. Besohet se, kur idhulli i GaneshĂ«s nxirret pĂ«r t’u zhytur nĂ« ujĂ«, ai merr me vete edhe pengesat e ndryshme qĂ« rĂ«ndojnĂ« mbi familjet vendase, dhe se kĂ«to pengesa asgjĂ«sohen nĂ« momentin e zhytjes.

    Vetëm në Mumbai, rreth 150 mijë statuja të Ganesha zhyten çdo vit.

    Ganesh Visarjan në Mumbai

    Në kalendarin gregorian, Ganesh Chaturthi bie midis 22 gushtit dhe 20 shtatorit çdo vit.

    Sipas regjistrimit të popullsisë të vitit 2021, 81% e popullsisë së Nepalit është hinduiste, 8,2% janë budistë, 5% janë myslimanë, 3% janë kiratistë (fe autoktone etnike) dhe 1,7% janë të krishterë.

    Video e mësipërme nuk tregon braktisjen e besimit nga nepalezët si rezultat i përmbytjeve vdekjeprurëse, por një ritual fetar hindu në adhurim të perëndisë Ganesha.

    The post E keqintepretuar kjo hedhje në lumë e zotave pas përmbytjeve në Nepal appeared first on Faktoje.al.

    Këto dokumente të CIA nuk provojnë spërkatjen e helmeve nga qielli

    ✇Faktoje
    By: Pustina Patris
    1 October 2026 at 11:51

    Pretendimi: Dokumente të deklasifikuara sugjerojnë se CIA ka manipuluar motin që në 1965 dhe qeveria po spërkat metale helmuese në qiell

    Verdikti: Mungon konteksti

    ————————————————————-

    Një postim (arkivuar këtu) i gjeneruar me AI, që ka marrë mbi një mijë pëlqime në Instagram, pretendon se dokumente të deklasifikuara kanë treguar se Agjencia Qendrore e Informacionit (CIA) amerikane ka manipuluar motin që në 1965 dhe qeveria po spërkat metale helmuese në qiell.

    Megjithëse postimi i gjeneruar ka disa faqe dhe tekst të bollshëm, ai nuk përmban dokumentet në fjalë, as ndonjë provë, burim, apo referencë tjetër që mbështet këtë pretendim të pazakontë.

    Duke kërkuar me fjalë kyç, Faktoje gjeti dokumentin e deklasifikuar nga viti 1965 të cilit me gjasa i referohet postimi i mësipërm.

    Ai Ă«shtĂ« deklasifikuar mbi 20 vite mĂ« parĂ«, nĂ« 2003 dhe Ă«shtĂ« botuar nĂ« faqen e SallĂ«s sĂ« Leximit tĂ« CIA me titull “Modifikimi i motit.”

    http://faktoje.al/Ă«p-content/uploads/2026/09/CIA-RDP68R00530A000200110020-2.pdf

    Faqja e parë e dokumentit tregon se korrespondenca mban datën 7 tetor 1965 dhe ka si temë modifikimin e motit. Në të njëjtën faqe thuhet se ShBA shfaqi interes dhe prirje për kërkime në fushën e modifikimit të motit. Dokumenti gjithashtu thekson se mbështetja federale për vitin 1967 do të ishte katërfishi i asaj të vitit 1963 dhe më shumë se dyfishi i asaj të vitit 1965.

    Faqja e parë e dokumentit përshkruan më tej në detaje rolin e CIA në këtë çështje. Aty thuhet se Dega e Astrogjeofizikës (AGB) e CIA kishte krijuar një marrëdhënie pune me Fondacionin Kombëtar të Shkencës (NSF), i cili më parë kishte ofruar mbështetje me informacione të inteligjencës për komitete të niveleve të larta dhe kishte luajtur rol në koordinimin e programeve për modifikimin e motit. I njëjti seksion përmend gjithashtu se një raport inteligjence mbi përpjekjet sovjetike për modifikimin e motit konsiderohej shumë i dobishëm. Shkurtimisht, teksti tregon se CIA e monitoronte nga afër këtë fushë.

    NĂ« faqen 4 tĂ« dokumentit thuhet se ShBA duhet tĂ« zbatojĂ« njĂ« program tĂ« fuqishĂ«m kombĂ«tar kĂ«rkimor mbi modifikimin e motit. E njĂ«jta faqe pĂ«rshkruan nevojĂ«n pĂ«r tĂ« shqyrtuar mundĂ«sitĂ« e ndryshimit dhe kontrollit tĂ« motit nĂ« “mĂ«nyra tĂ« dobishme”. Shembujt e dhĂ«nĂ« pĂ«rfshijnĂ« rritjen e reshjeve, zbutjen e ndikimit tĂ« uraganeve dhe stuhive tĂ« fuqishme, parandalimin e breshrit nĂ« zonat bujqĂ«sore dhe shpĂ«rndarjen e mjegullĂ«s.

    Kjo qasje vijon në faqen 5 të dokumentit. Teksti thekson se, ndonëse disa eksperimente për modifikimin e motit kanë dhënë rezultate të suksesshme, këto gjetje nuk janë përfundimtare.

    NĂ« faqen 6 tĂ« dokumentit pĂ«rmendet mundĂ«sia e “modifikimit tĂ« klimĂ«s nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ«â€. Teksti shpjegon se shqyrtimi i mundĂ«sisĂ« sĂ« modifikimit tĂ« klimĂ«s nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ« kĂ«rkon kĂ«rkime tĂ« gjera mbi tĂ« dhĂ«nat globale tĂ« motit dhe proceset atmosferike.

    Në faqen e fundit të dokumentit thuhet se duhet mbledhur informacion gjithëpërfshirës në lidhje me mbjelljen e reve dhe aktivitete të tjera të modifikimit të motit. Ai gjithashtu përmend nevojën për njoftim paraprak dhe raportim të këtyre aktiviteteve. Ky seksion tregon se aktivitetet e modifikimit të motit, si mbjellja e reve, ekzistojnë në SHBA dhe se monitorimi i tyre është i dëshirueshëm.

    Mbjellja e reve është një metodë që bazohet në futjen e substancave, si joduri i argjendit, në brendësi të reve për të nxitur formimin e reshjeve. Sipas ekspertëve, nuk ka prova që të sugjerojnë se sasitë e jodurit të argjendit të përdorura në mbjelljen e reve përbëjnë rrezik për shëndetin e njeriut ose për mjedisin. Megjithatë, ekziston pasiguri lidhur me efektet e një përdorimi më të gjerë të tij. Parimi bazë është se molekulat e ujit brenda resë bashkohen rreth këtyre grimcave për të formuar reshje. Kjo metodë po testohet për të përmbushur nevojat për ujë, për të luftuar thatësirën, për të shtuar reshjet e shiut ose për të zbutur efektet e dukurive të caktuara të motit, si mjegulla, breshëri dhe stuhitë.

    Mbjellja e reve nga një avion

    MegjithĂ«se programe tĂ« mbjelljes sĂ« reve janĂ« zbatuar nga qeveri tĂ« ndryshme tĂ« botĂ«s qĂ« nĂ« vitet 1950, efektiviteti i kĂ«saj teknike nĂ« nxitjen e reshjeve mbetet i debatuar. “Deri mĂ« tani,” thotĂ« ekologu Rob Jackson nga Universiteti i Stanford, “tĂ« bĂ«sh qĂ« tĂ« bjerĂ« shi Ă«shtĂ« ende mĂ« shumĂ« art sesa shkencĂ«.”

    “GjĂ«ja kryesore kĂ«tu Ă«shtĂ« se nuk e bĂ«n shiun nga hiçi”, tha pĂ«r DW Edward Gryspeerdt, profesor i fizikĂ«s atmosferike nĂ« Imperial College London. “Nuk mund tĂ« kesh njĂ« qiell tĂ« kthjellĂ«t, papritmas ta mbjellĂ«sh dhe tĂ« shfaqen re dhe shi. Duhet qĂ« kĂ«to re tĂ« ekzistojnĂ« tashmĂ« nĂ« prag tĂ« shiut, dhe thjesht po i jep njĂ« shtysĂ«.”

    Meqenëse retë tashmë duhet të jenë të prirura ndaj reshjeve, mund të jetë e vështirë të matet se sa efektive është kjo teknikë. Zakonisht zbatohet në mjedise në shkallë të vogël, si rritja e shtresës së borës mbi një pistë skijimi, tha Gryspeerdt.

    Deri më sot, teknologjitë e mbjelljes së reve nuk mund të ndikojnë në modelet e motit në një rajon të tërë.

    “Edhe nĂ«se do tĂ« funksiononin, ato do tĂ« ishin ende nĂ« njĂ« shkallĂ« shumĂ« tĂ« vogĂ«l,” tha Gryspeerdt. “Ato nuk janĂ« nĂ« shkallĂ«n ku mund tĂ« ndryshojnĂ« modelet e rrjedhĂ«s atmosferike, pĂ«r shembull, dhe tĂ« zhvendosin shiun larg nĂ« tĂ« gjithĂ« planetin.”

    Literatura shkencore aktuale sugjeron që mbjellja e reve mund të rrisë reshjet me 5-20% në një shkallë mikro.

    “Ndoshta reshjet mund tĂ« zgjasin mĂ« shumĂ« dhe tĂ« bien diku tjetĂ«r, por shkalla e asaj pĂ«r tĂ« cilĂ«n po flasim – e modeleve tĂ« motit dhe rritjes sĂ« reshjeve nĂ« Iran – Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« e madhe se ajo qĂ« mund tĂ« arrihet me njĂ« strukturĂ« mbjellĂ«se,” tha studiuesi Armin Sorooshian.

    “Teknika mĂ« e zakonshme – nĂ« fakt e vetmja teknikĂ« e modifikimit tĂ« motit nĂ« pĂ«rdorim tĂ« gjerĂ« – Ă«shtĂ« mbjellja e reve nĂ« njĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« rritur nivelin e reshjeve. Teknologjia Ă«shtĂ« mjaft rudimentare, dhe rezultatet janĂ« shumĂ« tĂ« lokalizuara,” tha njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i AdministratĂ«s KombĂ«tare Oqeanike dhe Atmosferike (NOAA) amerikane pĂ«r Reuters.

    Dokumenti i CIA nuk përmend spërkatjen e helmeve në qiell nga qeveria. 

    Spërkatja e kimikateve nga avionët (chemtrails) është një teori konspirative që pretendon se qeveria apo palë të tjera janë të angazhuar në një program sekret për të futur kimikate toksike në atmosferë nëpërmjet avionëve në një mënyrë që formon vazhda në qiell, si ato që duken pas avionëve.

    Sipas AgjencisĂ« amerikane pĂ«r Mbrojtjen e Mjedisit dhe NASA, vazhdat e bardha qĂ« duken pas avionĂ«ve nĂ« qiell quhen vazhda kondensimi (contrails), pĂ«rbĂ«hen kryesisht nga uji, dhe “nuk janĂ« tĂ« rrezikshme pĂ«r shĂ«ndetin e njeriut.”

    Vazhdat e kondesimit formohen kur avulli dhe grimcat e hirit të imët nga djegia e karburantit të avionit ngrijnë në kristale akulli. Në ajër me lagështi të ulët, kristalet thjesht shpërbëhen. Nëse ajri ka më shumë lagështi, ato mbeten, dhe krijojnë vazhdat e avullit që duken me sy nëpër qiell. Ky ndryshim në nivelin e lagështisë së ajrit shpjegon pse disa avionë kanë vazhdë kondensimi dhe disa jo.

    Më 22 nëntor 2016, një sondazh i shkencëtarëve atmosferikë u botua nga Environmental Research Letters. 76 nga 77 (98.7%) e shkencëtarëve që morën pjesë në këtë studim thanë se nuk kishte prova të ekzistencës së një programi sekret të spërkatjes atmosferike në shkallë të gjerë dhe se të dhënat e cituara si prova mund të shpjegoheshin përmes faktorëve të tjerë.

    Siç shpjegon skuadra kërkimore e fizikantit David Keith në Universitetin e Harvardit, nuk ka prova për ekzistencën e vazhdave kimike (chemtrails). Nëse do të ekzistonte vërtet një program qeveritar i kësaj shkalle, ai do të përfshinte një program po aq masiv për prodhimin, ngarkimin dhe shpërndarjen e materialeve. Mijëra ose edhe dhjetëra mijëra njerëz do duhej të punonin për këto programe. Kjo do të thotë se do të ishte tmerrësisht shumë e vështirë që kjo të mbetej sekrete për shumë gjatë, pasi do të mjaftonte vetëm një njeri i përfshirë në program të dilte hapur i pajisur me prova si fotografi, dokumente, apo pajisje fizike për ta dekonspiruar.

    Këto prova ende nuk kanë dalë.

    Në fjalët e skuadrës së Keith:

    “NĂ«se beson nĂ« kemtrajle, pyete veten si mund tĂ« jesh kaq i sigurt qĂ« ka vĂ«rtet njĂ« konspiraci tĂ« madhe. Merr nĂ« konsideratĂ« shpjegime alternative, tĂ« thjeshta. Ki parasysh qĂ« interneti Ă«shtĂ« plot me njerĂ«z qĂ« janĂ« krejt tĂ« sigurt pĂ«r gjĂ«ra qĂ« thjesht nuk janĂ« tĂ« vĂ«rteta. Ki parasysh qĂ« edhe pse qeveritĂ« mund tĂ« mbajnĂ« sekrete qĂ« pĂ«rfshijnĂ« vetĂ«m pak njerĂ«z, ato nuk arrijnĂ« tĂ« mbajnĂ« sekret programe tĂ« mĂ«dha. RusĂ«t, pĂ«r shembull, dinin detaje specifike mbi projektin e bombĂ«s atomike qĂ« pĂ«rpara se tĂ« ndodhte testimi i parĂ« i armĂ«ve bĂ«rthamore, dhe nĂ« atĂ« rast njerĂ«zit e pĂ«rfshirĂ« nĂ« atĂ« projekt kishin motivin e qartĂ« patriotik tĂ« mbanin sekretin.

    NĂ«se mendon se vazhdat e kondensimit tĂ« avionĂ«ve “duken ndryshe” ose “po sillen çuditshĂ«m” konsidero qĂ« vazhdat e zakonshme tĂ« kondensimit nganjĂ«herĂ« mbeten pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« gjatĂ« dhe mĂ«nyra se si duken mund tĂ« ndryshojĂ« papritur pĂ«rgjatĂ« tĂ« njejtĂ«s rrugĂ« sepse avionĂ«t fluturojnĂ« pĂ«rmes vendeve me temperatura dhe lagĂ«shti tĂ« ndryshme. [
] Sigurisht qĂ« ka mundĂ«si qĂ« diçka tjetĂ«r po ndodh, por pĂ«r ta provuar duhet mĂ« shumĂ« se thjesht fotografi tĂ« diçkaje qĂ« duket njĂ«soj me vazhdat normale tĂ« kondesimit”.

    The post Këto dokumente të CIA nuk provojnë spërkatjen e helmeve nga qielli appeared first on Faktoje.al.

    I rremë ky udhëzues që kufizon rusishten për gratë që lindin në Lviv

    ✇Faktoje
    By: Jona Cenameri
    1 October 2026 at 10:00

    Pretendimi: NĂ« maternitetin e Lvivit nĂ« UkrainĂ«, gratĂ« nĂ« lindje udhĂ«zohen tĂ« mos pĂ«rdorin rusishten dhe tĂ« “bĂ«rtasin nĂ« gjuhĂ«n shtetĂ«rore”

    Verdikti: E pavërtetë

    ———————————————————————-

    NĂ« fund tĂ« shtatorit, nĂ« Facebook qarkulloi njĂ« postim nĂ« shqip qĂ« pretendon se nĂ« maternitetet e Lvivit nĂ« UkrainĂ« grave “u ndalohet tĂ« bĂ«rtasin nga dhimbja nĂ« rusisht” gjatĂ« lindjes. Sipas postimit, gratĂ« ukrainase duhet “tĂ« filtrojnĂ« rĂ«nkimet” gjatĂ« kontraksioneve, pasi vendi u kĂ«rkon tĂ« lindin “nĂ« mĂ«nyrĂ« strikte nĂ« gjuhĂ«n shtetĂ«rore”. 

    Si provë, publikimi përdor fotografinë e një faqeje që duket si pjesë e një udhëzuesi për gratë shtatzëna.

    Postimi

    Verifikimi më i hollësishëm i pamjes nga ky udhëzues, konfirmon se teksti është në gjuhën ukrainase.

    Në krye të saj jepen këshilla për frymëmarrjen gjatë lindjes për nënat e reja. Ndërkohë, pika 8 e tekstit përmban pjesën që ka nxitur ndërkombëtarëzimin e këtij manuali. Në të shkruhet:

    “ZĂ«ri i nĂ«nĂ«s Ă«shtĂ« gjĂ«ja e parĂ« qĂ« dĂ«gjon fĂ«mija. Mos lejo qĂ« ky zĂ« tĂ« thotĂ« fjalĂ« nĂ« rusisht. Edhe nĂ«se Ă«shtĂ« e frikshme dhe e dhimbshme. Dhe sidomos, gjatĂ« lindjes, bĂ«rtit nĂ« gjuhĂ«n shtetĂ«rore.”

    Qendra Perinatale e Lvivit ka në faqen e saj zyrtare një listë të gjërave që gratë duhet të marrin me vete kur drejtohen në spital për lindje. Ajo kërkon, mes të tjerash, dy këmisha nate, mantel ose veshje të tjera të rehatshme shtëpie, çorape, pantofla, të brendshme dhe produkte higjienike.

    Qendra Perinatale e Lvivit

    NĂ« fotografinĂ« virale “tĂ« broshurĂ«s”, gruaja paraqitet duke lindur e veshur me njĂ« vyshyvanka, kĂ«mishĂ« tradicionale ukrainase e qĂ«ndisur, qĂ« Ă«shtĂ« promovuar gjerĂ«sisht si njĂ« veshje tradicionale e ukrainasve.

    Ky element nuk pĂ«rputhet me listĂ«n zyrtare tĂ« qendrĂ«s pĂ«r veshjet e nevojshme nĂ« sallĂ«n e lindjes. Fotografia pĂ«rdor njĂ« ilustrim qĂ« e mbart mesazhin politik nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« dukshme: gruaja paraqitet me veshje kombĂ«tare ndĂ«rsa teksti e lidh dhimbjen e lindjes me detyrimin pĂ«r tĂ« mos shqiptuar “fjalĂ« ruse”.

    Qendra ka edhe platformĂ«n e saj arsimore, “Bota Perinatale”, e cila publikon informacion pĂ«r shtatzĂ«ninĂ«, lindjen, kujdesin pĂ«r tĂ« porsalindurin dhe periudhĂ«n pas lindjes. 

    Në materialet publike të qendrës nuk gjendet ndonjë udhëzim që përcakton gjuhën që pacientet duhet të përdorin gjatë lindjes.

    Ligji ukrainas “PĂ«r garantimin e funksionimit tĂ« gjuhĂ«s ukrainase si gjuhĂ« shtetĂ«rore” pĂ«rcakton se gjuha ukrainase pĂ«rdoret nĂ« sistemin shĂ«ndetĂ«sor, dokumentacionin dhe komunikimin institucional.

    Neni 33 i ligjit në pikat 1 dhe 2 thotë gjithashtu se, me kërkesën e personit që kërkon ndihmë ose shërbim mjekësor, shërbimi individual mund të ofrohet edhe në një gjuhë tjetër të pranueshme për të dyja palët. 

    Ligji

    Faktoje e kontrolloi imazhin nĂ« postim edhe me programin e verifikimit tĂ« fotove AI or Not. Rezultati e klasifikoi fotografinĂ« si “Likely AI”, me 90% gjasĂ« qĂ« tĂ« jetĂ« krijuar me inteligjencĂ« artificiale.

    Ai or Not

    Pretendimi i pavërtetë se në maternitetet e Lvivit grave u ndalohet të bërtasin në rusisht gjatë lindjes ka shumë gjasa të jetë pjesë e një narrative të njohur propagandistike të promovuar nga Rusia.  

    Kjo narrativĂ« synon tĂ« paraqesĂ« UkrainĂ«n si njĂ« shtet qĂ« “shtyp” popullsinĂ« rusishtfolĂ«se, duke krijuar idenĂ« se agresioni ushtarak rus Ă«shtĂ« njĂ« formĂ« “mbrojtjeje” ndaj qytetarĂ«ve rusĂ« qĂ« jetojnĂ« nĂ« territoret ukrainase.

    The post I rremë ky udhëzues që kufizon rusishten për gratë që lindin në Lviv appeared first on Faktoje.al.

    Received — 30 September 2026 ⏭ Faktoje

    Tri mesazhet e Von der Leyen për Shqipërinë

    ✇Faktoje
    By: Megi Iskurti
    30 September 2026 at 20:08

    Kryeministri Edi Rama deklaroi se procesi i integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian ka hyrë në fazën e mbylljes së kapitujve, ndërsa rikonfirmoi angazhimin e qeverisë për të avancuar me ritëm intensiv negociatat.

    NĂ« konferencĂ«n e pĂ«rbashkĂ«t me Presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, Rama e cilĂ«soi “kĂ«naqĂ«si dhe privilegj” pritjen e saj nĂ« TiranĂ«, ndalesa e parĂ« e turit tĂ« saj nĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor.

    “Nuk e di ekzaktĂ«sisht pse ky tur nis gjithmonĂ« nga Tirana, por dua tĂ« besoj qĂ« fillon nga A-ja”, tha Rama, duke shtuar se vizita e Presidentes sĂ« Komisionit dhe delegacionit tĂ« saj ka “shumĂ« pĂ«rmbajtje pozitive” nĂ« raport me objektivat e pĂ«rbashkĂ«ta.

    Rama vuri theksin te faza ku kanë mbërritur negociatat e anëtarësimit.

    “Dua tĂ« konfirmoj edhe njĂ«herĂ« publikisht vullnetin tonĂ« tĂ« hekurt pĂ«r tĂ« çuar pĂ«rpara tĂ« gjitha punĂ«t e njĂ« procesi qĂ« ka hyrĂ« nĂ« fazĂ«n e mbylljes sĂ« kapitujve”, deklaroi Rama.

    Ai tha se synimi është që përpara fundit të këtij viti puna të vazhdojë intensivisht me një pjesë të konsiderueshme të kapitujve të hapur.

    Rama u ndal edhe te Plani i Rritjes pĂ«r Ballkanin PerĂ«ndimor, duke deklaruar se ShqipĂ«ria ka arritur “disa objektiva jashtĂ«zakonisht ambiciozĂ«â€. Sipas tij, ky mekanizĂ«m pĂ«rbĂ«n mbĂ«shtetje jo vetĂ«m financiare, por edhe pĂ«r integrimin gradual tĂ« rajonit, pa pritur pĂ«rfundimin e procesit tĂ« anĂ«tarĂ«simit.

    Rama deklaroi se nĂ« ditĂ«t e ardhshme qeveria do tĂ« publikojĂ« tĂ« gjithĂ« dokumentacionin pĂ«r projektin e ZvĂ«rnecit pĂ«rmes platformĂ«s “Pasqyra”, njĂ« nismĂ« qĂ« synon tĂ« rrisĂ« transparencĂ«n dhe informimin e publikut. Sa i pĂ«rket pĂ«rpjekjeve tĂ« ShqipĂ«risĂ« nĂ« luftĂ«n kundĂ«r krimit tĂ« organizuar dhe korrupsionit Rama tha se sot sipaa tij sistemi Ă«shtĂ« nĂ« luftĂ« me fenomenin qĂ« dikur ishte sistem vetĂ«.

    â€˜Ă‡Ă«shtja e Vlora Hysenit t’i lihet nĂ« dorĂ« gjykatĂ«s’

    Rama është pyetur edhe për situatën e krijuar pas arrestimit të shefes së Shërbimit Informativ të Shtetit, Vlora Hyseni dhe nëse dhënia e informacioneve sensitive te Ergys Agasi, një person në kërkim nga drejtësia, ka cenuar sigurinë kombëtare.

    Rama deklaroi se çështja duhet t’i lihet nĂ« dorĂ« gjykatĂ«s, ndĂ«rsa hodhi poshtĂ« interpretimet e bazuara nĂ« materiale hetimore tĂ« bĂ«ra publike.

    Rama theksoi se deri tani Shqipëria nuk ka marrë një shqetësim të tillë nga partnerët ndërkombëtarë lidhur me situatën pas arrestimit të Hysenit dhe dyshimeve se ajo i ka dhënë informacione Agasit.

    Ndër të tjera, ai theksoi se pret që hetimi dhe procesi gjyqësor të vijojnë pa ndërhyrje dhe se rezultati do të përcaktohet në fund të procesit.

    Mesazhet e Von der Leyen për Shqipërinë

    Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, deklaroi se sipas saj ShqipĂ«ria ka bĂ«rĂ« “progres tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m” nĂ« rrugĂ«n drejt Bashkimit Evropian dhe se objektivi i anĂ«tarĂ«simit tashmĂ« Ă«shtĂ« i dukshĂ«m.

    “Mesazhi im i parĂ« Ă«shtĂ« shumĂ« i thjeshtĂ«. Mendoj se objektivi Ă«shtĂ« nĂ« horizont. ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« ndĂ«r vendet mĂ« tĂ« avancuara nĂ« procesin tonĂ« tĂ« anĂ«tarĂ«simit”, tha Von der Leyen.

    Ajo vlerësoi hapjen e grupkapitujve të fundit të negociatave dhe mbylljen në korrik të tre kapitujve të parë, duke nënvizuar veçanërisht përafrimin e plotë të Shqipërisë me politikën e jashtme dhe të sigurisë së BE-së.

    “Ne e shohim botĂ«n me tĂ« njĂ«jtĂ«t sy”, tha Von der Leyen, duke shtuar se anĂ«tarĂ«simi “nuk do ta bĂ«jĂ« vetĂ«m ShqipĂ«rinĂ« mĂ« tĂ« fortĂ«, por edhe Bashkimin Evropian mĂ« tĂ« fortĂ«â€.

    Megjithatë, Presidentja e Komisionit theksoi se puna duhet të vazhdojë. 

    “Mesazhi im i dytĂ«: nevojiten reforma tĂ« mĂ«tejshme nĂ« tĂ« gjithĂ« kapitujt e hapur. Miratimi i reformave Ă«shtĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m, por Ă«shtĂ« po aq e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« plotĂ«sohen tĂ«rĂ«sisht. Kjo kĂ«rkon angazhim tĂ« vĂ«rtetĂ«, pĂ«rtej ndasive politike”.

    “Mesazhi im i tretĂ« ka tĂ« bĂ«jĂ« me rezultatet e planit tonĂ« tĂ« rritjes. Ne sjellim investime tĂ« BE-sĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, hapim disa pjesĂ« tĂ« tregut tonĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ« ju miratoni dhe merrni reformat e nevojshme. ShqipĂ«ria po ecĂ«n shumĂ« mirĂ« sa i pĂ«rket planit tĂ« rritjes: keni pĂ«rmbushur mbi 80 pĂ«rqind tĂ« hapave tĂ« reformave”.

    Ajo veçoi edhe anëtarësimin në SEPA, duke thënë se tarifat e transaksioneve në Shqipëri kanë rënë me më shumë se 90%, si dhe negociatat për uljen e tarifave roaming.

    Në fund, von der Leyen theksoi se zgjerimi është një proces me dy drejtime dhe se edhe vetë BE-ja duhet të përgatitet për pranimin e anëtarëve të rinj. 

    Javën e ardhshme, tha ajo, Komisioni do të paraqesë rishikimet e politikave para zgjerimit dhe udhërrëfyesit për kandidatët më të avancuar, mes të cilëve përfshihet Shqipëria.

    “AnĂ«tarĂ«simi do tĂ« mbetet gjithmonĂ« i bazuar nĂ« meritĂ«, por i bazuar nĂ« meritĂ« nuk do tĂ« thotĂ« i ngadalshĂ«m”, deklaroi von der Leyen.

    Protesta

    Pak metra më tutje kryeministrisë, një grup qytetarësh u mblodhën në protestë. 

    Policia e Shtetit vendosi njĂ« kordon sigurie te ura nĂ« bulevardin “DĂ«shmorĂ«t e Kombit”, pĂ«r tĂ« penguar kalimin e protestuesve drejt KryeministrisĂ«. 

    Me thirrjet “polici e krimit” dhe “arrestoni RamĂ«n”, protestuesit u pĂ«rplasĂ«n me policinĂ«. 

    Turi jashtë Shqipërisë

    Më pas me 1 tetor, presidentja e Komisionit Evropian do të vijojë vizitën në Kosovë, ku do të takohet me presidenten në detyrë, Albulena Haxhiun, dhe kryeministrin Albin Kurti.

    Në të njëjtën ditë, ajo do të udhëtojë drejt Malit të Zi, ku do të zhvillojë takime me presidentin Jakov Milatoviç dhe kryeministrin Milojko Spajiç.

    Turneu do të përfundojë të premten në Maqedoninë e Veriut. Atje, von der Leyen do të takohet me presidenten Gordana Siljanovska-Davkova dhe kryeministrin Hristijan Mickoski. Në këtë tur nuk janë përfshirë Serbia dhe Bosnje-Hercegovina. 

    Sipas njoftimit, dy vendet janë lënë jashtë itinerarit për shkak të zgjedhjeve të ardhshme që do të zhvillohen atje.

    The post Tri mesazhet e Von der Leyen për Shqipërinë appeared first on Faktoje.al.

    Shqipëria tërësisht e varur nga mishi i importit

    ✇Faktoje
    By: Megi Iskurti
    30 September 2026 at 17:00

    Nëse ju thonë se mishi që po blini apo po konsumoni është produkt vendas, mos i besoni kaq lehtë.

    Të dhënat tregojnë se Shqipëria importon si mish të paketuar dhe kafshë të gjalla. Fermeri shqiptar punon në ferma të vogla, me numër të kufizuar krerësh dhe si rrjedhojë ka rendiment të ulët e kosto të lartë.   

    Ekspertët theksojnë për Faktoje së sot është thelbësore të kemi një sistem kontrolli që na lejon të provojmë se çdo ngarkesë mishi që hyn në Shqipëri është e sigurt. Shqiptarët sot paguajnë për një produkt mbi të cilin nuk ka transparencë dhe informacion.

    Brazili mbetet furnizuesi me i madh i mishit për vitin 2024, me 28.5 milionë dollarë, i ndjekur nga SHBA me 10.6 milionë, Greqia me 10.5 milionë dhe Italia me 10.1 milionë dollarë.

    Sipas të dhënave të përpunuara nga eksperti i lartë i bujqësisë Ilir Pilku, në vitin 2025 importet e mishit të freskët dhe të ngrirë arritën rreth 193.8 milionë dollarë, ndërsa importet e kafshëve të gjalla ishin rreth 56.5 milionë dollarë.

    Në vitin 2024, Shqipëria importoi 93.201 gjedhë të gjalla, me vlerë rreth 35.9 milionë dollarë. Pjesa më e madhe erdhi nga Rumania, Hungaria, Serbia dhe Greqia.

    “NĂ« vende si Brazili, Polonia, Italia, Greqia apo Holanda, prodhimi realizohet nĂ« ferma dhe komplekse shumĂ« mĂ« tĂ« mĂ«dha. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, mishi i importuar, veçanĂ«risht mishi i ngrirĂ« dhe pjesĂ« tĂ« veçanta anatomike, penetrojnĂ« nĂ« ShqipĂ«ri me çmime qĂ« fermeri vendas e ka tĂ« vĂ«shtirĂ« t’i konkurrojĂ«â€, thotĂ« Pilku pĂ«r Faktoje.al.

    Pilku thotë për Faktoje se pjesa më e madhe e gjedhit shqiptar mbahet për qumësht. Prodhimi i mishit vjen në një masë të konsiderueshme nga viçat meshkuj të fermave qumështore ose nga lopët në fund të ciklit prodhues.

    “Kjo do tĂ« thotĂ« se ShqipĂ«ria nuk ka ndĂ«rtuar ende njĂ« sektor tĂ« specializuar tĂ« gjedhit pĂ«r mish FermerĂ«t operojnĂ« kryesisht nĂ« ferma tĂ« vogla, me numĂ«r tĂ« kufizuar krerĂ«sh, dhe rendiment tĂ« ulĂ«t”, thotĂ« ai.

    Çmimi mund tĂ« rritet me rreth 300-400 lekĂ«

    Nga 3 shtatorik, Shqipëria ndërpreu importet nga Brazili, pasi Bashkimi Europian e ka përjashtuar Brazilin nga lista e vendeve te autorizuara.

    Ministria e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural ka kërkuar nga Autoriteti Kombëtar i Ushqimit (AKU) që të marrë të gjitha masat e nevojshme për informimin e operatorëve që importojnë mish gjedhi dhe mish shpendësh nga Brazili, pas ndryshimeve të fundit në rregullat e Bashkimit Evropian.

    Ky kusht pĂ«rcaktohet nĂ« Urdhrin e Ministrit nr. 294, datĂ« 13 qershor 2006, “PĂ«r importin e mishit nga Republika Federale e Brazilit”. Sipas shkresĂ«s sĂ« MinistrisĂ«, Rregullorja Zbatuese e Komisionit Evropian (BE) 2026/1189 ka ndryshuar Rregulloren (BE) 2021/405, duke sjellĂ« kufizime tĂ« reja pĂ«r pĂ«rdorimin e disa produkteve antimikrobike mjekĂ«sor

    Kufizimi i këtij burimi furnizimi pritet të ndikojë gjithashtu në zinxhirin e tregtimit dhe, sipas përfaqësuesve të sektorit, të sjellë rritje të çmimeve të mishit në tregun vendas, pasi importuesit duhet të gjejnë burime alternative.

    Në këtë situatë, Shoqata e Blegtorëve i është drejtuar qeverisë me shtatë kërkesa për mbështetjen e sektorit, mes tyre heqja e akcizës për naftën dhe rialokimin e fondeve.

    Nëse boshllëku i krijuar nga kufizimi i importeve braziliane nuk zëvendësohet shpejt nga burime të tjera, presioni mbi çmimet mund të rritet.

    Sipas operatorëve të tregut, çmimi i mishit të viçit mund të rritet me rreth 300-400 lekë për kilogram, duke u tregtuar në nivele prej rreth 1.600-1.700 lekësh për kilogram.

    Mishi mund tĂ« jetĂ« pjesĂ« e 160 produkteve qĂ« do tĂ« pĂ«rfshihen nĂ« “PasqyrĂ«n e Çmimeve”, platforma e re e monitorimit tĂ« çmimeve qĂ« pritet tĂ« bĂ«het aktive nĂ« fillim tĂ« tetorit. MegjithatĂ«, lista pĂ«rfundimtare e produkteve nuk Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« ende publike, ndaj mbetet pĂ«r t’u parĂ« nĂ«se dhe cilat kategori mishi do tĂ« pĂ«rfshihen nĂ« tĂ«.

    Resuli: Cilësia e mishit varet nga origjina dhe kontrollet, jo nga fakti që është i importuar

    Ervin Resuli, nga Shoqata e Mbrojtjes së Konsumatorit, thotë pwr Faktoje se fakti se mishi është i importuar nuk do të thotë domosdoshmërisht se është i një cilësie më të dobët.

    Sipas tij, Shqipëria importon kryesisht nga stabilimente të miratuara nga BE-ja dhe një mish i ardhur nga një sistem veterinar i kontrolluar mund të jetë plotësisht i sigurt për konsum.

    Cilësia, shpjegon Resuli, lidhet me origjinën e mishit, standardet e stabilimentit ku është therur apo përpunuar, mënyrën si është ruajtur e transportuar dhe kontrollet që i bëhen për patogjenë, mbetje të barnave veterinare apo kontaminantë të tjerë.

    Për Resulin, rëndësi ka edhe mënyra se si kontrollohet mishi përgjatë gjithë këtij zinxhiri.

    “Çdo ngarkesĂ« duhet tĂ« shoqĂ«rohet me certifikatĂ« veterinare dhe tĂ« vijĂ« nga njĂ« stabiliment i autorizuar, ndĂ«rsa nĂ« kufi kryhen kontrolle dokumentare, verifikohet identiteti i ngarkesĂ«s dhe, nĂ« bazĂ« tĂ« riskut, bĂ«hen kontrolle fizike dhe merren mostra nga AKU.

    Kontrollet lidhen edhe me temperaturĂ«n dhe zinxhirin frigoriferik, ndĂ«rsa analizat laboratorike mund tĂ« verifikojnĂ« praninĂ« e patogjenĂ«ve, mbetjeve tĂ« barnave veterinare dhe substancave tĂ« tjera”, thotĂ« ai pĂ«r Faktoje.

    Sipas tij, ky kontroll duhet të vazhdojë edhe pas hyrjes së mishit në vend, përmes mostrave në treg dhe gjurmueshmërisë së produktit nga origjina deri te pika e shitjes.

    Po kur mishi shitet si shqiptar?

    Nëse një kafshë importohet e gjallë dhe më pas theret në Shqipëri, konsumatori duhet të ketë informacion të qartë se çfarë nënkupton origjina e produktit që po blen.

    NĂ« Bashkimin Europian, pĂ«r kategori tĂ« caktuara mishi, rregullat e etiketimit pĂ«rcaktojnĂ« informacionin qĂ« duhet t’i jepet konsumatorit pĂ«r origjinĂ«n e produktit.

    Në Shqipëri, ndërkohë, sistemi i identifikimit dhe regjistrimit të kafshëve është një nga bazat për gjurmueshmërinë, ndërsa Resuli thotë se dokumentet e certifikimit të mishit parashikojnë kërkesa për shenjën e identifikimit dhe atë shëndetësore, kriteret mikrobiologjike dhe kontrollin e mbetjeve.

    “Pra, pyetja mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme nuk Ă«shtĂ« ‘a Ă«shtĂ« mishi i importuar i mirĂ«?’, por: ‘A kemi njĂ« sistem kontrolli qĂ« na lejon tĂ« provojmĂ« se çdo ngarkesĂ« mishi qĂ« hyn nĂ« ShqipĂ«ri Ă«shtĂ« e sigurt?’”, vĂ«ren Resuli.

    Si duhet ndërhyrë?

    Për Ilir Pilkun, zgjidhja nuk është mbyllja e tregut ndaj importeve, por krijimi i një sektori vendas që mund të konkurrojë.

    “NjĂ« nga propozimet Ă«shtĂ« njĂ« program kombĂ«tar pĂ«r gjedhin e mishit, me kryqĂ«zim tĂ« kontrolluar tĂ« racave vendase dhe qumĂ«shtore me raca tĂ« specializuara pĂ«r mish, si Limousin, Angus, Hereford apo Simmental.

    Kjo do tĂ« synonte rritjen e ritmit tĂ« shtimit nĂ« peshĂ«, muskulaturĂ«s dhe rendimentit tĂ« karkasĂ«s, duke ruajtur pĂ«rshtatshmĂ«rinĂ« e kafshĂ«ve me kushtet shqiptare”, thotĂ« ai.

    Mbështetja, sipas Pilkut, duhet të lidhet jo vetëm me numrin e kafshëve në fermë, por me kafshët e lindura dhe të rritura në Shqipëri, kilogramët e mishit të dorëzuar në mënyrë formale, cilësinë, gjurmueshmërinë dhe kontratat me thertoret e përpunuesit.

    Në këtë model, objektivi nuk do të ishte thjesht të rritej numri i krerëve, por të krijohej një zinxhir ku mund të thuhet me dokumente se nga cila fermë vjen mishi, ku është therur dhe si ka mbërritur te konsumatori.

    “ShqipĂ«ria nuk mund ta mundĂ« importin vetĂ«m me çmim, por mund tĂ« konkurrojĂ« me mish tĂ« freskĂ«t, origjinĂ« tĂ« garantuar, cilĂ«si dhe identitet territorial”, vĂ«ren ai.

    Kush e furnizon tryezën shqiptare?

    Pesha e importeve ndryshon sipas llojit të mishit.

    Sipas të dhënave nga eksperti Pilku, të vëna në dispozicion për Faktoje.al, për vitin 2025, rreth 38.857 tonë mish shpendësh u importuan gjatë këtij viti.

    Pas tyre vjen mishi i gjedhit të ngrirë me rreth 21.495 tonë, ndërsa mishi i derrit të ngrirë arrin rreth 7.821 tonë.

    Për mishin e deleve dhe dhive, importi është më i ulët, rreth 1 mijë tonë.

    Të dhënat ndërkombëtare konfirmojnë peshën e madhe të furnizimit të huaj.

    Në 2024, për të gjithë kapitullin e mishit dhe të brendshmeve të ngrënshme, Brazili ishte furnizuesi më i madh i Shqipërisë, me 28.5 milionë dollarë, i ndjekur nga SHBA me 10.6 milionë, Greqia me 10.5 milionë dhe Italia me 10.1 milionë dollarë.

    Pas një kurbe rënëse prej disa vitesh, prodhimi vendas i mishit shënoi një rritje të lehtë në 2025.

    Sipas INSTAT, prodhimi i mishit në peshë të gjallë arriti në rreth 133.6 mijë tonë, 2.5% më shumë se një vit më parë.

    Megjithatë, kjo rritje vjen pas një periudhe disa-vjeçare rënieje, duke e lënë prodhimin vendas ende përballë një tregu ku importet zënë një peshë të rëndësishme.

    The post Shqipëria tërësisht e varur nga mishi i importit appeared first on Faktoje.al.

    “Arresti me burg”, si alternativĂ« e fundit

    ✇Faktoje
    By: Erion Abule
    30 September 2026 at 13:52

    Kufizimi i përdorimit të paraburgimit, forcimi i kontrollit gjyqësor, zgjerimi i të drejtave të mbrojtjes dhe vendosja e kufijve për aksesin e autoriteteve te të dhënat personale janë ndër ndryshimet kryesore të propozuara në Kodin e Procedurës Penale.

    Drafti, i prezantuar këtë të mërkurë, 30 shtator nga kryeministri Edi Rama dhe ministri i Drejtësisë Toni Gogu, parashikon ndërhyrje dhe prek masat e sigurimit, të drejtat e palëve gjatë hetimit dhe gjykimit, administrimin e provave, seancën paraprake, prezumimin e pafajësisë, transmetimin e seancave dhe mbrojtjen e të dhënave personale. 

    “Arresti me burg”, si alternativĂ« e fundit

    NjĂ« nga ndryshimet mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme lidhet me masĂ«n e “arrestit nĂ« burg”. Sipas draftit tĂ« prezantuar, pĂ«r veprat penale qĂ« parashikojnĂ« njĂ« dĂ«nim maksimal nĂ«n pesĂ« vjet nuk do tĂ« caktohet mĂ« “arresti me burg”.

    “Procesi penal duhet tĂ« nisĂ« nga zona e lirisĂ« dhe jo nga burgu si zanafillĂ«. Gjykata duhet ta nisĂ« nga liria, tĂ« shqyrtojĂ« masat mĂ« tĂ« buta, tĂ« vlerĂ«sojĂ« arrestin nĂ« shtĂ«pi dhe tĂ« arrijĂ« te burgu vetĂ«m kur çdo alternativĂ« tjetĂ«r Ă«shtĂ« e pamjaftueshme”, – tha ai.  

    Sipas Ramës, rreziku që justifikon kufizimin e lirisë duhet të jetë konkret. Ai tha gjithashtu se heshtja e personit apo mospranimi i akuzës nuk duhet të përdoren si tregues rrezikshmërie. 

    “Gjykata duhet tĂ« bĂ«jĂ« vlerĂ«simin e pavarur dhe, nĂ«se kopjon argumentet e prokurorit, vendimi bĂ«het i pavlefshĂ«m dhe lind pĂ«rgjegjĂ«sia disiplinore e gjykatĂ«sit. Sa herĂ« caktohet arrestimi, gjykata duhet tĂ« vlerĂ«sojĂ« edhe garancinĂ« pasurore. Prokurori duhet t’i raportojĂ« gjykatĂ«s nĂ«se arsyet e masĂ«s vazhdojnĂ« tĂ« ekzistojnĂ« dhe t’i argumentojĂ« ato”, tha Rama.

    Drafti parashikon gjithashtu që në qeli të mos dërgohen gratë shtatzëna, nënat me fëmijë nën gjashtë vjeç dhe baballarët që janë kujdestarët e vetëm të fëmijëve. 

    TĂ« paraburgosurit

    Në prezantim, kryeministri e lidhi nevojën për ndryshime edhe me nivelin e paraburgimit në Shqipëri. 

    Duke iu referuar një raporti të Këshillit të Europës, Rama tha se në janar 2026, 62% e personave në burgjet shqiptare ishin të paraburgosur, kundrejt një mesatareje europiane prej 26%.

    “NĂ« ShqipĂ«ri peshorja e drejtĂ«sisĂ« anon dukshĂ«m nga pesha represive e shtetit”, – shtoi ai.

    Rama e cilësoi këtë situatë si një sfidë që duhet adresuar dhe tha se pas shifrave të paraburgimit qëndrojnë pasoja konkrete për jetën e njerëzve dhe familjeve të tyre. 

    Ai e pĂ«rshkroi situatĂ«n si “cenim tĂ« dinjitetit kombĂ«tar”, duke deklaruar se ShqipĂ«ria nuk mund tĂ« vazhdojĂ« me kĂ«to shifra. 

    Hetimet në sirtar

    Një tjetër pikë e rëndësishme e draftit është transparenca më e madhe ndaj personit që është nën hetim. 

    Sipas propozimit, personi do tĂ« ketĂ« tĂ« drejtĂ« tĂ« informohet se ndaj tij Ă«shtĂ« regjistruar njĂ« procedim penal dhe t’i kĂ«rkojĂ« gjykatĂ«s verifikimin pĂ«rkatĂ«s.

    Rama e përmblodhi këtë me një nga deklaratat më të drejtpërdrejta të prezantimit:

    “Hetimet e fshehura, tĂ« mbajtura nĂ« sirtar ndĂ«r vite, nuk mund tĂ« jenĂ« njĂ« rutinĂ« nĂ« njĂ« shtet tĂ« sĂ« drejtĂ«s”.Sipas tij, procedimi duhet tĂ« regjistrohet nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« personi tĂ« ketĂ« dijeni dhe tĂ« mund tĂ« kĂ«rkojĂ« kontrollin e gjykatĂ«s. 

    Celularët

    Një nga pikat që prek drejtpërdrejt privatësinë e qytetarëve është sekuestrimi i telefonave dhe pajisjeve elektronike.

    Sipas propozimit, sekuestrimi i pajisjes nuk do të nënkuptojë automatikisht akses në të gjitha të dhënat që ajo përmban. 

    PĂ«r hapjen dhe marrjen e tĂ« dhĂ«nave do tĂ« kĂ«rkohet autorizim gjyqĂ«sor, ndĂ«rsa nĂ« raste urgjence veprimi do t’i nĂ«nshtrohet vlerĂ«simit tĂ« gjykatĂ«s. 

    Drafti parashikon edhe mundësinë e transmetimit live të seancave gjyqësore. Sipas Ramës, kjo mund të bëhet me kërkesën e të pandehurit dhe viktimës.

    “Me kĂ«rkesĂ«n e tĂ« pandehurit dhe viktimĂ«s, seanca mund tĂ« transmetohet drejtpĂ«rdrejt. Kjo nuk prek asnjĂ« shtyllĂ« tĂ« reformĂ«s nĂ« drejtĂ«si”.

    Pushteti gjyqësor

    Rama u ndal edhe te raporti i ndryshimeve të propozuara me reformën në drejtësi. 

    Sipas tij, drafti nuk synon të kufizojë kompetencat e prokurorisë në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, por të forcojë kontrollin gjyqësor mbi mënyrën e ushtrimit të këtyre kompetencave.

    “Kjo nuk prek asnjĂ« shtyllĂ« tĂ« reformĂ«s nĂ« drejtĂ«si. Nuk i heq prokurorisĂ« asnjĂ« kompetencĂ« pĂ«r tĂ« hetuar. Ajo ndryshon mĂ«nyrĂ«n si ushtrohen kĂ«to kompetenca dhe forcon kontrollin e gjykatĂ«s”. 

    Rama shtoi se regjimet e posaçme për korrupsionin dhe krimin e organizuar do të ruhen dhe se lufta kundër tyre nuk duhet të zbutet. 

    Ai tha se synimi i paketës është të krijojë një ekuilibër më të madh në sistemin e drejtësisë dhe të forcojë prezumimin e pafajësisë.

    “Duam t’i japim mĂ« shumĂ« ekuilibĂ«r peshores sĂ« drejtĂ«sisĂ«, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« pushteti gjyqĂ«sor tĂ« mos bĂ«jĂ« ligjin mbi drejtĂ«sinĂ«, por drejtĂ«sia tĂ« jetĂ« fuqia e barazisĂ« sĂ« ligjit para tĂ« gjithĂ«ve”.

    Drafti

    Ministri i DrejtĂ«sisĂ«, Toni Gogu tha se teksti Ă«shtĂ« ende njĂ« “projekt pĂ«r konsultim” dhe se paraburgimi Ă«shtĂ« vetĂ«m pjesa mĂ« e dukshme e paketĂ«s. 

    Sipas Gogut, prokurori do të ketë detyrimin të dokumentojë dhe të vërë provat në dispozicion të personit nën hetim, ndërsa mbrojtja do të ketë të drejtë të kryejë hetime. Për telefonat, ai tha se aksesimi do të kufizohet vetëm te të dhënat e përcaktuara nga gjykata. 

    Ndryshimet janĂ« prezantuar si njĂ« paketĂ« pĂ«r forcimin e garancive procedurale dhe kontrollit gjyqĂ«sor, ndĂ«rsa drafti do t’i nĂ«nshtrohet procesit tĂ« konsultimit pĂ«rpara vijimit tĂ« procedurave pĂ«r miratimin e tij.

    The post “Arresti me burg”, si alternativĂ« e fundit appeared first on Faktoje.al.

    Abonetë falas për pensionistët: shtohet një pikë e re, por radhët vazhdojnë

    ✇Faktoje
    By: FAKTOJE
    30 September 2026 at 09:30

    Nga: Erjon Abule dhe Fetah Salliu – AbonetĂ« falas tĂ« transportit publik pĂ«r pensionistĂ«t nĂ« TiranĂ«, vijojnĂ« tĂ« shpĂ«rndahen mes radhĂ«ve, ku piku arrin nĂ« ditĂ«t e fundit tĂ« afatit tĂ« tĂ«rheqjes sĂ« tyre.

    Sipas Bashkisë së Tiranës, e cila ka vendosur datën 20 të çdo muaji dhe datën 3 të muajit pasardhës si afat, janë në dispozicion rreth 42 mijë abone, ndërsa për shpërndarjen e tyre funksionojnë 9 pika në zona të ndryshme të kryeqytetit.

    Por njĂ« verifikim i Faktoje.al, nĂ« disa prej kĂ«tyre pikave kĂ«to ditĂ«, tregon se pĂ«rmirĂ«simi i shĂ«rbimit nuk Ă«shtĂ« i njĂ«jtĂ« nĂ« tĂ« gjitha zonat, edhe pse ishte shtuar njĂ« kioskĂ« e re e vendosur pranĂ« stacionit tĂ« autobusĂ«ve tĂ« Rinasit nĂ« qendĂ«r, pĂ«rballĂ« pikĂ«s ekzistuese te “Ushtari i Panjohur”.

    Pika e re e hapur prane stacionit të autobusëve të Rinasit
    Pika te Biblioteka KombĂ«tare te rruga “Luigj Gurakuqi”

    Premtimi

    Në 12 maj 2026, Bashkia e Tiranës njoftoi se do të shtonte pikat e shpërndarjes së aboneve falas të autobusëve për pensionistët.

    Lajmin e dha kryetarja e komanduar e Bashkisë së Tiranës, Anuela Ristani në mbledhjen e Këshillit Bashkiak.

    “Do tĂ« shtohen pikat e shpĂ«rndarjes sĂ« aboneve. Pikat e shĂ«rbimit janĂ« tĂ« hapura thuajse 16 orĂ« nĂ« ditĂ«. Kemi shtuar jo vetĂ«m numrin e ditĂ«ve kur aboneja shpĂ«rndahet, por edhe numrin e pikave. ShpresojmĂ« qĂ« kjo do tĂ« ketĂ« njĂ« efekt pozitiv sa i pĂ«rket radhĂ«s dhe ngarkesĂ«s. Nuk bĂ«het dot me librezat e pensionit pasi bileta Ă«shtĂ« e njĂ« tjetĂ«r lloj dokumentacioni”, deklaroi Ristani.

    Pika te “15-katĂ«shi”, rruga “Urani Pano”
    Pika te Stacioni i Trenit, rruga “Reshit Petrela”

    Verifikimi

    NdĂ«rkohĂ«, nĂ« pikĂ«n pranĂ« rrugĂ«s “Luigj Gurakuqi”, pĂ«rballĂ« stacionit tĂ« autobusĂ«ve tĂ« Rinasit, pritja ishte rreth 5 minuta.

    Situata ishte ndryshe te Stacioni i Trenit, nĂ« rrugĂ«n “Reshit Petrela”. Aty pensionistĂ«t prisnin rreth 7 minuta, ndĂ«rsa sipas punonjĂ«ses sĂ« kioskĂ«s, radhĂ«t krijoheshin kryesisht çdo 10 minuta.

    NjĂ« prej arsyeve tĂ« fluksit, sipas saj, Ă«shtĂ« fakti se shumĂ« pensionistĂ« zgjedhin t’i tĂ«rheqin abonetĂ« nĂ« ditĂ«t e fundit tĂ« afatit tĂ« pĂ«rcaktuar nga Bashkia.

    Një situatë e ngjashme u konstatua edhe te pika e 15-Katëshit, ku pensionistët prisnin rreth 15 minuta për të marrë abonenë mujore.

    Sipas shpĂ«rndarĂ«ses, fluksi mĂ« i madh ishte nĂ« orĂ«t e mĂ«ngjesit, rreth 07:00–10:00, ndĂ«rsa pasdite pritjet ishin mĂ« tĂ« vogla.

    NĂ« pikat pranĂ« InxhinierisĂ« sĂ« NdĂ«rtimit, PostĂ«s nr. 8 dhe shkollĂ«s “Sabaudin Gabrani”, situata ishte mĂ« e qetĂ« dhe nuk u konstatuan radhĂ« tĂ« gjata gjatĂ« verifikimit.

    Një pikë e re, jo tri

    Një tjetër element që del nga verifikimi lidhet me premtimin për shtimin e pikave të shpërndarjes.

    NĂ« pĂ«rgjigjen e saj, Bashkia e TiranĂ«s kishte deklaruar se sistemi ishte “nĂ« proces shtimi” me tri pika tĂ« reja, pa pĂ«rcaktuar njĂ« afat konkret pĂ«r hapjen e tyre.

    Nga verifikimi në terren rezulton se është hapur një pikë e re, pranë stacionit të autobusëve të Rinasit, shumë pranë kioskës ekzistuese të shpërndajes së aboneve.

    Pra, nga nëntë pikat ekzistuese të listuara nga Bashkia, është shtuar deri tani vetëm një pikë, duke u bërë 10 gjithsej.

    PĂ«rfundimi

    Ndërsa në disa kioska shërbimi merret pa pritje të konsiderueshme, në pika të tjera pensionistët përballen me pritje nga 7 deri në 15 minuta, ku përqendrimi i tyre shtohet në ditët e fundit të afatit.

    Nëse Bashkia synon të shmangë radhët, vetëm shtimi i pikave mund të mos jetë i mjaftueshëm.

    Duke parë që Bashkia Tiranë kishte njoftuar 3 pika të reja të shpërndarjes së aboneve në proces shtimi, pa specifikuar një afat, premtimi konsiderohet pjesërisht i mbajtur.

    Faktoje, e mbështetur nga National Endowment for Democracy (NED), po monitoron 10 bashki në vend dhe po verifikon zbatimin e premtimeve të dhëna nga kryebashkiakët.

    The post Abonetë falas për pensionistët: shtohet një pikë e re, por radhët vazhdojnë appeared first on Faktoje.al.

    Received — 29 September 2026 ⏭ Faktoje

    Pse qumështi serb po hyn gjithnjë e më shumë në tregun shqiptar

    ✇Faktoje
    By: FAKTOJE
    29 September 2026 at 14:00

    Nga Megi Iskurti

    Blegtoria prej disa vitesh është në rënie të lirë.

    Ajo po përballet me një tkurrje të vazhdueshme, që po reflektohet në fermat shqiptare, në numrin e krerëve dhe tashmë edhe në sasinë e qumështit që prodhohet në vend.

    Kostot e larta të ushqimit të kafshëve dhe karburantit, fermat e vogla dhe të fragmentuara dhe produktiviteti i ulët po e bëjnë gjithnjë e më të vështirë mbajtjen e aktivitetit blegtoral.

    Në anën tjetër të zinxhirit, industria përpunuese ka nevojë për furnizim të qëndrueshëm dhe të standardizuar, çka po e shtyn tregun drejt lëndës së parë dhe produkteve të importuara.

    Ndërsa prodhimi vendas tkurret, importet e qumështit dhe produkteve të bulmetit po fitojnë më shumë hapësirë në tregun shqiptar.

    Të dhënat e INSTAT tregojnë se prodhimi i qumështit ra nga rreth 1.013 milionë tonë në vitin 2021 në 868.3 mijë tonë në vitin 2025.

    Në të njëjtën periudhë, sektori blegtoral është përballur me rënie në numrin e krerëve, veçanërisht te delet dhe dhitë.

    IPARD-i, një burim investimesh i bllokuar prej tre vitesh

    Një tjetër element në historinë e mbështetjes së bujqësisë është programi IPARD.

    Komisioni Europian e pezulloi financimin e IPARD për Shqipërinë në korrik 2023.

    OECD raportoi se pezullimi erdhi pas rasteve të raportuara të parregullsive dhe dyshimeve për mashtrim në programet IPA dhe IPARD.

    Në vitin 2025, Ministria e Bujqësisë raportoi se po punohej për zbatimin e hapave të nevojshëm për IPARD III, ndërsa në prill 2026 Ministria e Financave njoftoi se kishte dorëzuar paketën e akreditimit për hapjen e fondeve të IPARD III.

    Sipas ministrisë, synimi ishte që fondet të çeleshin gjatë gjysmës së parë të vitit 2026, pas vlerësimit nga Komisioni Europian.

    Por afati ka kaluar dhe fondet nuk janë hapur.

    Për një sektor që kërkon investime në mekanizim, pajisje, stalla dhe rritje produktiviteti, ndërprerja e këtij financimi ka qenë një tjetër pengesë për fermerët dhe bizneset e agropërpunimit.

    Sa fermerë ka sot Shqipëria?

    Sipas Regjistrit të Biznesit të INSTAT, në fund të vitit 2025 në Shqipëri rezultonin 112.205 fermerë, 6.1% më shumë se një vit më parë.

    Kjo shifër i referohet fermerëve të regjistruar në regjistrin e njësive ligjore dhe nuk duhet të barazohet me numrin e personave që merren aktivisht me blegtori apo me numrin e fermave blegtorale.

    INSTAT publikon veçmas statistikat për fermat blegtorale dhe numrin e krerëve.

    Pra, problemi i sektorit nuk mund të matet vetëm me numrin e fermerëve të regjistruar. Sfida është sa prej tyre prodhojnë në mënyrë ekonomike, sa qumësht arrijnë të dorëzojnë në mënyrë të formalizuar dhe me çfarë kostoje.

    Pilku: Nuk prodhojmë dhe grumbullojmë në mënyrë të qëndrueshme

    Sipas Drejtorit Ekzekutiv të Shoqatës së Industrisë së Përpunimit të Qumështit, Ilir Pilkut, problemi kryesor i sektorit nuk është vetëm mungesa e qumështit, por pamundësia për të prodhuar, grumbulluar dhe standardizuar në mënyrë të qëndrueshme sasinë që kërkon industria përpunuese.

    Një nga problemet kryesore, sipas tij, është struktura e fermave shqiptare.

    “Pjesa mĂ« e madhe e tyre janĂ« shumĂ« tĂ« vogla, shpesh me vetĂ«m 1–4 lopĂ«, ndĂ«rsa rendimenti pĂ«r krerĂ« mbetet i ulĂ«t. KĂ«saj i shtohen kostot e larta tĂ« ushqimit blegtoral, mungesa e mekanizimit, fuqisĂ« punĂ«tore dhe tokĂ«s sĂ« konsoliduar”, vĂ«ren ai pĂ«r Faktoje.

    Pilku vlerĂ«son se rreth 70–80% e qumĂ«shtit nuk kalon nĂ« kanalet e pĂ«rpunimit formal, por tregtohet nĂ« mĂ«nyrĂ« informale ose pĂ«rdoret nga vetĂ« familjet.

    Sipas tij, hendeku mes prodhimit vendas dhe nevojave të industrisë po plotësohet gjithnjë e më shumë nga importet.

    Gjatë vitit 2025, sipas të dhënave të cituara nga Pilku, Shqipëria importoi rreth 19.8 milionë dollarë qumësht të ambalazhuar, 42.2 milionë dollarë djathë dhe gjizë dhe rreth 9 milionë dollarë kos.

    Në total, sipas tij, importet e produkteve të bulmetit arritën në rreth 7.74 miliardë lekë, ndërsa eksportet në rreth 629 milionë lekë.

    Fermeri përballë kostove dhe çmimit të tregut

    Kostoja e prodhimit është një tjetër barrë për fermerin.

    Sipas ekspertit Ervin Resuli, shpenzimet pĂ«r karburantin, inputet bujqĂ«sore, ushqimin e kafshĂ«ve dhe shĂ«rbimet veterinare janĂ« rritur, duke e çuar koston e prodhimit tĂ« njĂ« litri qumĂ«sht nĂ« rreth 48–50 lekĂ«.

    Në varësi të fermës, cilësisë së qumështit dhe kontratës me grumbulluesin, çmimi i grumbullimit varion, deri në 55 lekë për litër.

    Kjo e vendos një pjesë të fermerëve në një situatë ku çmimi me të cilin shesin qumështin është në kufijtë e kostos, ose edhe poshtë saj.

    Diferenca bëhet më e dukshme kur krahasohet me çmimin që paguan konsumatori.

    Sipas INSTAT, një litër qumësht i freskët shitej mesatarisht me 154.1 lekë në treg, me TVSH.

    Kjo nuk do të thotë se diferenca prej rreth 100 lekësh për litër është fitim i humbur i fermerit, pasi mes fermës dhe konsumatorit janë disa hallka të tjera të zinxhirit- grumbullimi, përpunimi, ambalazhimi, transporti dhe tregtimi.

    Por raporti mes dy çmimeve tregon qartĂ« peshĂ«n e ulĂ«t qĂ« ka çmimi i fermĂ«s nĂ« vlerĂ«n qĂ« paguan konsumatori: me njĂ« çmim grumbullimi 45–55 lekĂ«, fermerit i shkon rreth 29–36% e çmimit mesatar tĂ« qumĂ«shtit tĂ« freskĂ«t nĂ« treg.

    Për fermerin, problemi nuk është vetëm çmimi i ulët i grumbullimit, por fakti se ky çmim duhet të përballojë ushqimin e kafshëve, punën, energjinë, shërbimet dhe kostot e tjera të prodhimit.

    Kur marzhi mbetet minimal ose negativ, investimi në zgjerimin e tufës, mekanizim apo përmirësimin e produktivitetit bëhet gjithnjë e më i vështirë.

    “FermerĂ«t nuk kanĂ« mundĂ«si tĂ« rrisin kapacitetet, tĂ« investojnĂ« nĂ« teknologji apo tĂ« rinovojnĂ« tufat”, thotĂ« Resuli pĂ«r Faktoje.al duke shtuar se njĂ« pjesĂ« e fermerĂ«ve po reduktojnĂ« numrin e lopĂ«ve, po mbyllin aktivitetin ose po çojnĂ« pĂ«r mish edhe kafshĂ« qĂ« mĂ« parĂ« pĂ«rdoreshin pĂ«r prodhimin e qumĂ«shtit.

    Në një mendje me të është dhe Selim Bala, një fermer nga Peshkopia i cili vëren për Faktoje se kostoja e mbajtjes së bagëtive është rritur shumë ndërkohë që fitimi nga ana tjetër është i paktë.

    “UnĂ« kam dhjetra krerĂ« bagĂ«ti pĂ«r momentin por jo pĂ«r shumĂ« kohĂ«. Nuk ia vlen barra qiranĂ«. ËshtĂ« sfidĂ« e pĂ«rditshme mbajtja e tyre nga ana financiare pĂ«rsa kohĂ« nuk marr subvencione nga shteti”, thotĂ« ai pĂ«r Faktoje ndĂ«rsa shton se qumĂ«shtin e shet individualisht nĂ« disa familje nĂ« fshat, me 100 lekĂ«/litrin.

    Resuli e lidh këtë presion mbi prodhuesin vendas me rritjen e importeve.

    Sipas tij, për periudhën janar 2026, importet e qumështit u rritën me rreth 47% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2025.

    Harta e vendeve nga ku Shqipëria importon më shumë

    Në Shqipëri, sipas Resulit, qumështi vjen nga vende si Hungaria, Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Serbia.

    Ndërsa sipas WITS, një platformë e Bankës Botërore që ofron të dhëna për importet, eksportet dhe tarifat tregtare, në tregun shqiptar importojnë qumësht kryesisht Hungaria, Italia, Serbia dhe Bosnje-Hercegovina.

    Të dhënat tregojnë se renditja e furnizuesve ka ndryshuar në vite.

    NĂ« periudhĂ«n 2021–2023, Serbia ishte njĂ« nga furnizuesit kryesorĂ« dhe nĂ« vitin 2023 kaloi nĂ« vendin e parĂ«, me rreth 7.8 milionĂ« kilogramĂ« qumĂ«sht tĂ« importuar nĂ« ShqipĂ«ri.

    Në vitin 2024, megjithatë, importet nga Serbia ranë ndjeshëm, ndërsa Hungaria kaloi në vend të parë.

    Pse qumështi serb është më konkurrues për importuesit shqiptarë?

    Ng të dhënat zyrtare, Serbia ka një peshë shumë më të madhe në importet shqiptare të qumështit të lëngshëm sesa Maqedonia e Veriut, ndërsa Kosova pothuajse nuk shfaqet në këtë kategori.

    Sipas ekspertëve, këtu ndikojnë disa faktorë.

    Ata thonë se arsyet lidhen kryesisht me çmimin konkurrues, kapacitetet e larta të prodhimit ndërsa ndikojnë edhe kostot e transportit, afërsia me tregun dhe kontratat tregtare me importuesit shqiptarë.

    Ndërkohë, sipas tyre Maqedonia e Veriut nuk është një alternativë e krahasueshme në volum.

    Në vitin 2024, nga të dhënat e fundit të disponueshme, Maqedonia e Veriut eksportoi në Shqipëri vetëm 161 mijë kg qumësht, ndërsa vetë ajo importoi mbi 25 milionë kg, kryesisht nga Bosnje-Hercegovina dhe Serbia.

    Pra, edhe pse është gjeografikisht shumë pranë Shqipërisë, nuk duket se ka të njëjtën tepricë të disponueshme për eksport.

    Një tjetër shqetësim që ngre Resuli lidhet me gjurmueshmërinë.

    Sipas tij, konsumatori duhet të ketë informacion të qartë mbi origjinën e lëndës së parë të përdorur në produktet e bulmetit.

    “Industria jonĂ« pĂ«rpunuese rrezikon tĂ« kthehet nĂ« fasoneri tĂ« pĂ«rpunimit dhe paketimit tĂ« produkteve me origjinĂ« tĂ« huaj”, argumenton ai, duke kĂ«rkuar mĂ« shumĂ« transparencĂ« mbi origjinĂ«n e qumĂ«shtit.

    Si e mbështesin vendet e rajonit prodhimin e qumështit

    Një nga dallimet mes tregut shqiptar dhe vendeve fqinje lidhet me mënyrën e mbështetjes së prodhimit.

    Në Serbi, për vitin 2025 shteti aplikoi një pagesë prej 19 dinarësh për litër qumësht të dorëzuar te përpunuesit e regjistruar.

    Përveç kësaj, fermerët përfitonin edhe 55 mijë dinarë për lopë qumështi, ndërsa për ripërtëritjen e tufës parashikohej një mbështetje prej 100 mijë dinarësh për mëshqerrë.

    Në Maqedoninë e Veriut, pagesa direkte për periudhën e mbështetur në vitin 2025 ishte 6 denarë për litër për qumështin e lopës dhe 7 denarë për litër për qumështin e deleve dhe dhive.

    Përfitues ishin fermerët e regjistruar që dorëzonin qumësht te blerës të regjistruar.

    Në Kosovë, skema e pagesave direkte për vitin 2025 parashikonte mbështetje për qumështin sipas cilësisë, me 7 eurocent për litër për qumështin e klasës ekstra, 4 eurocent për klasën e parë dhe 2 eurocent për klasën e dytë.

    Krahasimi nuk do të thotë se këto skema janë të njëjta me kushtet e Shqipërisë, por tregon se në të dyja vendet fqinje mbështetja lidhet drejtpërdrejt me sasinë e qumështit të prodhuar dhe të dorëzuar në kanalet e formalizuara.

    Mbështetja fiskale për fermerët u përgjysmua, më pas u hoq

    Në Shqipëri, ndërkohë, skema e kompensimit të TVSH-së ka pësuar ndryshime të rëndësishme.

    Deri në fund të vitit 2018, fermerët përfitonin një kompensim prej 20% në kuadër të skemës së posaçme të TVSH-së.

    Nga janari 2019, norma u ul në 6%. Më pas, me paketën fiskale 2022, skema e kompensimit të fermerëve u eliminua, duke kaluar nga 6% në 0%.

    Kjo do të thotë se fermeri shqiptar nuk ka sot një pagesë direkte për çdo litër qumësht të prodhuar, të krahasueshme me skemën që aplikohet në Serbi.

    Ekspertët: Sektori kërkon një tjetër model mbështetjeje

    Të dy ekspertët e lidhin zgjidhjen me ndryshimin e mënyrës së mbështetjes së sektorit. Problemi, sipas tyre, nuk zgjidhet vetëm duke ruajtur numrin e kafshëve, por duke e bërë fermën më produktive dhe më konkurruese.

    NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, formalizimi i qumĂ«shtit mbetet njĂ« hallkĂ« e rĂ«ndĂ«sishme. Lidhja mĂ« e qĂ«ndrueshme mes fermerit dhe pĂ«rpunuesit do t’i jepte industrisĂ« siguri pĂ«r furnizimin dhe fermerit njĂ« treg mĂ« tĂ« parashikueshĂ«m.

    “Subvencioni direkt Ă«shtĂ« i nevojshĂ«m pĂ«r emergjencĂ«n, por vetĂ«m ulja e kostos sĂ« ushqimit, mekanizimi dhe lidhja e mbĂ«shtetjes me qumĂ«shtin e formalizuar mund tĂ« bĂ«jnĂ« sektorin konkurrues. Objektivi nuk duhet tĂ« jetĂ« thjesht tĂ« mbajmĂ« numrin e lopĂ«ve, por tĂ« prodhojmĂ« mĂ« shumĂ« qumĂ«sht cilĂ«sor pĂ«r krerĂ«, me kosto mĂ« tĂ« ulĂ«t dhe me treg tĂ« garantuar.

    Ndërhyrja me efektin më të madh do të ishte një paketë e integruar për uljen e kostos së prodhimit dhe rritjen e produktivitetit, e lidhur me dorëzimin formal të qumështit.

    NĂ«se duhet zgjedhur njĂ« prioritet, do tĂ« zgjidhja mbĂ«shtetjen e racave prodhuese, prodhimit dhe sigurimit tĂ« ushqimit blegtoral, tĂ« kombinuar me mekanizimin e fermave”, mbyll Pilku pĂ«r Faktoje.

    The post Pse qumështi serb po hyn gjithnjë e më shumë në tregun shqiptar appeared first on Faktoje.al.

    Narrativa e luftës i afrohet Shqipërisë më shpejt se dronët rusë

    ✇Faktoje
    By: Jona Cenameri
    29 September 2026 at 09:00

    Nga Jona Cenameri

    Në fund të shtatorit, një valë lajmesh alarmiste qarkulloi në mediat shqiptare dhe rajonale, duke pretenduar se CIA kishte paralajmëruar disa vende evropiane për sulme të mundshme ruse me dronë të nisur nga anije tregtare në Mesdhe.

    Titujt u ndërtuan me një gjuhë të fortë, shpesh sensacionaliste, duke e zhvendosur kërcënimin nga një skenar hipotetik i raportuar nga një gazetë spanjolle, në një rrezik të menjëhershëm dhe të afërt me Shqipërinë.

    Kjo mĂ«nyrĂ« paraqitjeje nuk Ă«shtĂ« e rastĂ«sishme: ajo ndjek logjikĂ«n e njohur tĂ« “narrativĂ«s sĂ« luftĂ«s”, ku informacioni i pjesshĂ«m ose i bazuar nĂ« burime anonime amplifikohet pĂ«r tĂ« krijuar tension.

    Në këtë mënyrë, lexuesi futet në një atmosferë kërcënimi të vazhdueshëm, ku çdo zhvillim ndërkombëtar interpretohet si rrezik i drejtpërdrejtë për vendin

    Disa nga titujt që qarkulluan:

    El Mundo

    Burimi fillestar i lajmit është një artikull i gazetës spanjolle El Mundo, nga gazetari Xavier Colås, ish-korrespondent në Rusi.

    El Mundo

    Sipas raportimeve që e citojnë këtë gazetë, shërbimet amerikane të inteligjencës dyshohet se kanë ndarë me disa qeveri evropiane një raport për një operacion të mundshëm rus kundër objektivave në Spanjë, Francë ose Itali. 

    Dronët Gerbera

    Skenari i përshkruar parashikon përdorimin e dronëve Gerbera, të fshehur në kontenierë në anije tregtare dhe të lëshuar nga ujërat ndërkombëtare në Mesdhe drejt vendeve të përmendura. 

    Dron Gerbera

    Droni Gerbera përshkruhet si një mjet ajror relativisht i vogël, rreth 2 m i gjatë, me hapje krahësh rreth 2.5 m, peshë deri në 18 kg dhe rreze veprimi deri në 600 km. Sipas raportimeve, ngarkesa shpërthyese e tij do të ishte e kufizuar, rreth 4-5 kg.

    Për këtë arsye, efekti i mundshëm i tij do të ishte më shumë ndërprerës dhe simbolik, si mbyllje e përkohshme aeroporti, zjarr ose dëmtim i pajisjeve të ekspozuara, sesa shkatërrim masiv.

    CIA

    Raportimet ndĂ«rkombĂ«tare qĂ« e morĂ«n lajmin e lidhĂ«n paralajmĂ«rimin me CIA-n, por jo me njĂ« deklaratĂ« publike tĂ« agjencisĂ« amerikane. Defense News shkroi se artikulli i El Mundo bazohej nĂ« dĂ«shminĂ« e njĂ« burimi anonim lituanez dhe se raportimi “nuk Ă«shtĂ« verifikuar nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pavarur”. 

    Edhe Euronews e paraqiti informacionin si raportim të gazetës spanjolle, duke sqaruar se detajet mbi dronin Gerbera vinin nga burime anonime në Ministrinë e Mbrojtjes së Lituanisë, të cituara nga El Mundo.

    Deri tani, nuk ka asnjë deklaratë zyrtare të CIA-s që të konfirmojë se ka paralajmëruar Spanjën, Francën ose Italinë për një plan sulmi rus me dronë në Mesdhe. 

    Vendet e përfshira mohojnë

    Franca dhe Italia e kanë mohuar qartësisht marrjen e një paralajmërimi të tillë.

    Franca

    Presidenti francez Emmanuel Macron i mohoi kĂ«to pretendime. “Po mund t’i mohoj, CIA nuk i ka informuar shĂ«rbimet franceze”, u shpreh Macron, sipas France24.

    Macron megjithatë nuk mohoi rrezikun e përgjithshëm të kërcënimeve hibride ruse, duke thënë se Rusia po i shumëfishon aktet armiqësore dhe kriminale kundër vendeve evropiane. 

    Presidenti Francez Emmanuel Macron gjatë një interviste me France 2 and TF1 në Paris.

    Italia

    Ministri italian i Mbrojtjes, Guido Crosetto, reagoi nĂ« platformĂ«n X, duke shkruar: “Alarmi i ngritur kĂ«tĂ« mĂ«ngjes nga njĂ« gazetĂ« spanjolle, qĂ« hedh hipotezĂ«n pĂ«r sulme tĂ« mundshme ndaj ItalisĂ«, SpanjĂ«s dhe FrancĂ«s nga anije dhe dronĂ« rusĂ«, nuk i shĂ«rben askujt dhe nuk Ă«shtĂ« aspak e konfirmuar. JetojmĂ« nĂ« kohĂ« tĂ« vĂ«shtira dhe ‘nervoze’, dhe askujt nuk i duhet mĂ« shumĂ« benzinĂ« nĂ« zjarr.”

    Ministri italian i Mbrojtjes, Guido Crosetto
    Reagimi në X i Ministrit italian të Mbrojtjes, Guido Crosetto

    MĂ« 26 shtator, edhe ministri i JashtĂ«m italian Antonio Tajani e ohoi ekzistencĂ«n e njĂ« alarmi konkret pĂ«r sulme me dronĂ« rusĂ« ndaj ItalisĂ«. Tajani tha: “Nuk ka asnjĂ« alarm nĂ« lidhje me sulmet ruse. JanĂ« pretendime absolutisht tĂ« pabazuara.”

    Ai bĂ«ri dallimin mes kĂ«tij pretendimi konkret dhe kĂ«rcĂ«nimeve hibride, duke shtuar: â€œĂ‡Ă«shtje tjetĂ«r Ă«shtĂ« lufta hibride, sulmet kibernetike, sepse ato ekzistojnĂ«. Por nuk kemi asnjĂ« informacion pĂ«r dronĂ« qĂ« mund tĂ« pĂ«rdoren kundĂ«r ItalisĂ« nga forcat e armatosura ruse. Absolutisht jo.”

    Ministri i jashtëm Antonio Tajani gjatë vizitës së tij në "villaggio della Legalità", në Romë

    NATO

    NATO gjithashtu nuk ka konfirmuar publikisht skenarin e përshkruar nga El Mundo. Në përgjigje për Euronews, aleanca iu referua qëndrimeve të Sekretarit të Përgjithshëm Mark Rutte, sipas të cilit kërcënimi rus ndaj territorit të NATO-s ekziston dhe është afatgjatë, por vendet evropiane duhet të qëndrojnë të qeta dhe të mos bien në panik.

    Narrativa e luftës

    Mënyra se si lajmi u përhap në media tregon qartë se si ndërtohet narrativa e frikës në kontekste gjeopolitike. Duke e paraqitur një skenar hipotetik si alarm të konfirmuar dhe duke e lidhur rrezikun me territorin shqiptar, mediat krijojnë një ndjesi urgjence që nuk mbështetet në fakte.

    Ky lloj komunikimi ushqen ankthin kolektiv, sepse e vendos lexuesin në një gjendje të vazhdueshme pritjeje për një kërcënim të paqartë, të padukshëm dhe të pakontrollueshëm.

    The post Narrativa e luftës i afrohet Shqipërisë më shpejt se dronët rusë appeared first on Faktoje.al.

    Received — 28 September 2026 ⏭ Faktoje

    Tre dekada drejtues të SHIK-SHISH, meritat dhe akuzat

    ✇Faktoje
    By: Erion Abule
    28 September 2026 at 16:50

    Historia e shërbimit inteligjent shqiptar pas rënies së komunizmit lidhet në mënyrë të pashmangshme me drejtuesit e tij në më pak se tre dekada.

    Institucioni që fillimisht njihej si SHIK dhe më pas mori emrin SHISH, është një nga strukturat më të rëndësishme të sigurisë së shtetit.

    Sipas vetë SHISH, drejtori i institucionit përgjigjet për mbledhjen, analizimin dhe shpërndarjen e informacionit të inteligjencës, ndërsa duhet të mbrojë burimet dhe metodat e punës nga ndërhyrjet e paautorizuara.

    Pas viteve ‘90 shumica e drejtorĂ«ve tĂ« SHISH janĂ« shkarkuar dhe vetĂ«m tre prej tyre janĂ« dorĂ«hequr, tĂ« cilĂ«t janĂ« Irakli Koçollari, Visho Ajazi Lika dhe Helidon Bendo.

    NdĂ«rkohĂ«, faqja e ShĂ«rbimit Inteligjent Shqiptar, ka hequr fotografinĂ« e Vlora Hysenit nga seksioni “Rreth nesh”, (Drejtuesit e SHISH ndĂ«r vite), ku shfaqen tĂ« gjithĂ« ish-drejtorĂ«t e kĂ«tij institucioni.

    Por nĂ« kategorinĂ« “Media”, vazhdon tĂ« ketĂ« tĂ« publikuar tĂ« gjithĂ« veprimtarinĂ« e Hysenit si shefe tĂ« SHISH dhe takime me homologĂ« tĂ« saj dhe pĂ«rfaqĂ«sues ndĂ«rkombĂ«tarĂ«.

    Irakli Koçollari: drejtori i parë dhe çështja e dosjeve

    Irakli Koçollari ishte drejtori i parë i SHIK-ut pas vendosjes së pluralizmit, nga gushti 1991 deri në qershor 1992.

    Më pas u largua nga drejtimi i institucionit. Emri i tij do të rikthehej në qendër të vëmendjes disa vite më vonë.

    Në mars 1996, Koçollari u arrestua së bashku me ish-ministrin e Brendshëm Vladimir Hysi në një çështje që lidhej me asgjësimin e dokumenteve të ish-Sigurimit të Shtetit.

    Koçollari u dënua me 6 vite burg, ndërsa Vladimir Hysi me 18 muaj. Koçollari doli nga burgu në vitin 1997 (trazirat dhe amnistia).

    Bashkim Gazidede

    Bashkim Gazidede: SHIK-u në vitet e trazirave

    Në qershor 1992, drejtimin e SHIK-ut e mori Bashkim Gazidede. Ai qëndroi në detyrë deri më 9 prill 1997, në kulmin e krizës së rëndë politike dhe sociale që pasoi rënien e skemave piramidale.

    Gazidede u largua nga drejtimi nĂ« prill 1997 dhe iku nga ShqipĂ«ria. NĂ« vitet qĂ« pasuan, mbi periudhĂ«n e drejtimit tĂ« tij u ngritĂ«n akuza tĂ« shumta politike dhe publike pĂ«r pĂ«rdorimin e SHIK-ut ndaj kundĂ«rshtarĂ«ve politikĂ« dhe pĂ«r shkelje tĂ« rĂ«nda gjatĂ« trazirave tĂ« viteve ’90.

    Pas largimit të Gazidedes, për një periudhë të shkurtër drejtimin e institucionit e morën Astrit Kodra dhe më pas Arben Karkini, ky i fundit qëndroi nga maji, deri në gusht 1997.

    Të dy konsiderohen pjesë e periudhës tranzitore të SHIK-ut pas krizës së vitit 1997.

    Fatos Klosi

    Fatos Klosi: ristrukturimi dhe ndryshimi i emrit

    Në gusht 1997, drejtimin e shërbimit e mori Fatos Klosi. Ai ishte drejtori i parë i institucionit pasi emri u ndryshua nga SHIK në SHISH dhe qëndroi në detyrë deri në gusht 2002.

    Mandati i Klosit u shoqërua me përpjekje për ristrukturimin e shërbimit pas krizës së vitit 1997 dhe me një ndryshim të raportit të institucionit me politikën.

    Por edhe ai u bë objekt akuzash. Në vitin 2002, Kuvendi ngriti një komision hetimor për akuzat lidhur me veprimtarinë e SHISH-it dhe drejtorit të tij, Fatos Klosi.

    Dokumenti zyrtar i Kuvendit konfirmon ekzistencën e këtij hetimi parlamentar.

    Klosi u largua nga drejtimi më 7 gusht 2002. Pas Klosit, Petrit Myftari drejtoi përkohësisht institucionin për disa muaj, deri në nëntor 2002.

    Kujtim Hysenaj: një mandat i ndërprerë nga vdekja

    Në nëntor 2002, në krye të SHISH erdhi Kujtim Hysenaj, një diplomat me karrierë të gjatë.

    Hysenaj qëndroi në detyrë deri në janar 2005, kur ndërroi jetë. Për këtë arsye, largimi i tij nuk ishte shkarkim apo dorëheqje.

    Pas vdekjes së tij, për një periudhë të shkurtër funksionin e drejtuesit e ushtroi zëvendësdrejtori Ylli Alushi.

    Bahri Shaqiri

    Bahri Shaqiri: shtatë vite në krye dhe një shkarkim politik

    Bahri Shaqiri është një nga drejtuesit me mandatin më të gjatë pas vitit 1991. Ai drejtoi SHISH-in nga janari 2005 deri në gusht 2012.

    Në gusht 2012, presidenti i sapozgjedhur Bujar Nishani dekretoi shkarkimin e tij dhe emërimin e Visho Ajazi Likës në krye të shërbimit.

    Në atë kohë, raportimet theksonin se shkarkimi ishte propozuar nga kryeministri Sali Berisha dhe miratuar me dekret presidencial.

    Në kohën e largimit të tij, ambasadori amerikan në Tiranë, Alexander Arvizu, e vlerësoi publikisht punën e Shaqirit dhe kërkoi që pasardhësi i tij të vazhdonte në të njëjtën rrugë.

    Në të njëjtën periudhë u raportua se pala amerikane kishte vlerësuar transformimin dhe punën e SHISH-it pas vitit 1997, veçanërisht në luftën kundër terrorizmit.

    Visho Ajazi Lika

    Visho Ajazi Lika: pesë vite dhe një dorëheqje

    Visho Ajazi Lika mori drejtimin e SHISH-it në gusht 2012. Ai qëndroi rreth pesë vjet në krye të institucionit dhe u lirua nga detyra në tetor 2017.

    Raportimet e kohës e paraqitën dorëheqjen si të dhënë me vullnetin e tij. Gjatë mandatit të tij, SHISH u përfshi në disa debate publike, përfshirë pretendime për përgjime të politikanëve dhe çështjen e pajisjeve IMSI catcher.

    Ai u paraqit edhe para një komisioni parlamentar si dëshmitar lidhur me këtë çështje.

    Helidon Bendo: largim për studime

    Pas dorëheqjes së Ajazi Likës, Helidon Bendo mori drejtimin e SHISH-it, fillimisht në funksion të komanduar dhe më pas si drejtor. Ai qëndroi në krye nga fundi i vitit 2017 deri në dhjetor 2022.

    Largimi i tij ishte i ndryshëm nga rastet e mëparshme. Në dhjetor 2022, Bendo dha dorëheqjen.

    Kryeministri Edi Rama deklaroi se ai po vijonte studimet në SHBA dhe më pas Bendo u angazhua si këshilltar për reformën në institucionet e sigurisë.

    Vlora Hyseni

    Vlora Hyseni: rasti që rikthen vëmendjen

    Në shkurt 2023, Vlora Hyseni u emërua në krye të SHISH-it me propozim të kryeministrit dhe dekret të presidentit.

    Karriera e saj para emërimit ishte zhvilluar kryesisht në strukturat e inteligjencës së Kosovës, ku kishte mbajtur edhe pozicionin e zëvendësdrejtores së Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë.

    Në qershor 2021, ajo ishte larguar nga ky institucion; autoritetet kosovare në atë kohë nuk dhanë publikisht një arsye të detajuar për largimin, duke iu referuar bazës ligjore dhe detyrimit të saj për ruajtjen e informacionit të klasifikuar.

    MĂ« 22 shtator 2026, pas kĂ«rkesĂ«s sĂ« SPAK, GJKKO caktoi ndaj saj masĂ«n “arrest nĂ« shtĂ«pi” dhe pezullimin nga detyra.

    Sipas SPAK, hetimi lidhet me akuzat pĂ«r “pĂ«rkrahje tĂ« autorit tĂ« krimit” dhe “zbulim tĂ« akteve ose tĂ« dhĂ«nave sekrete”.

    Pas zhvillimit, Presidenti Bajram Begaj dekretoi shkarkimin e saj dhe drejtimi i SHISH-it u delegua përkohësisht te Elvis Lila, drejtori i Departamentit Operacional.

    The post Tre dekada drejtues të SHIK-SHISH, meritat dhe akuzat appeared first on Faktoje.al.

    ❌