Pretendimi: Kjo video tregon venezuelianët duke festuar rrëzimin e presidentit Nicolas Maduro në Janar 2026
Verdkti: E pavërtetë
———————————————-
Pas rrëmbimit të bujshëm të presidentit venezuelian Nicolas Maduro nga ushtria amerikane më 3 janar 2026, në rrjete sociale po qarkullon një video që pretendohet se tregon venezuelianët duke festuar rrëzimin e tij në rrugë.
Në Venezuelë, ka pasur demonstrata si në favor të kapjes së Maduro, ashtu edhe protesta nga mbështetësit e presidentit.
Megjithatë, video e mësipërme nuk tregon asnjërën prej tyre.
Me anë te motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mësipërme është nga 2 vite më parë.
Megjithatë, këshilli zgjedhor i kontrolluar nga qeveria i Venezuelës kishte shpallur fitoren e presidentit në detyrë Nicolas Maduro. Zgjedhja e Maduros ishte kontestuar nga opozita për mashtrim zgjedhor.
Pretendimi: Kjo video tregon zjarrvënien e qëllimshme të një lokali në Zvicër natën e Vitit të Ri 2026
Verdikti: E pavërtetë
——————————————————————-
Një video që ka marrë mbi 200 pëlqime në Facebook pretendohet se tregon momentin e parë nga zjarri që vrau 40 persona në një lokal në Zvicër natën e Vitit të Ri 2026.
Përshkrimi që shoqëron videon pretendon se video tregon zjarrvënie të qëllimshme dhe vijon të sulmojë emigrantët duke iu referuar si “shtazë,” por pa sqaruar çfarë e lidh zjarrin në Zvicër me emigracionin.
Megjithëse video mban mbishkrimin “Crans Montana”, qytetin zviceran ku ndodhi tragjedia, ajo nuk tregon zjarrin në Zvicër.
Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mësipërme është postuar fillimisht në Instagram më 22 dhjetor 2025, 9 ditë para se të ndodhte zjarri në Zvicër.
Profili që ka postuar videon ka taguar profilin @bella.canguu, profili i një restoranti në Canggu, Bali, Indonezi.
Mediatvendaseindonezianeraportuanincidentin në ditët pas postimit të 22 dhjetorit. Sipas raportimeve zjarri në Bella Canggu u fik nga zjarrëfikësit dhe nuk pati të lënduar.
“Fillimisht, kur restoranti po zhvillonte një aktivitet për djegien e sherebelës pranë zonës së skarës, shkëndijat ndezën dekorimet e Krishtlindjeve të bëra me hala pishe të thata”, shpjegoi Komisioneri i Policisë Pasek Sudina, në deklaratën e tij më 25 dhjetor.
Qartazi, video e mësipërme nuk tregon zjarrin në Zvicër më 1 janar 2026, por një zjarr në Indonezi më 22 dhjetor 2025.
Autoritetet zvicerane thanë se lokali që shpërtheu në flakë në një resort luksoz skish, zjarr ku u vranë 40 persona gjatë festimeve të Vitit të Ri, nuk kishte pasur inspektim që nga viti 2019, duke nënvizuar shqetësimet në lidhje me masat e sigurisë që ishin në fuqi. Zyra e kryetarit të bashkisë së qytetit të Crans-Montana tha se ambjenti nuk kishte sistem automatik të shuarjes së zjarrit, sepse nuk ishte i nevojshëm për një biznes të asaj madhësie. Mosha mesatare e viktimave të zjarrit ishte 19 vjeç.
Pretendimi: Kjo video tregon futbollisitin Cristiano Ronaldo duke punuar në një supermarket Kaufland
Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI
———————————————–
Një video që duket se tregon futbollistin portugez Cristiano Ronaldo në “ditën e parë të punës në Kaufland,” një rrjet supermarketesh gjerman.
Megjithatë, video e mësipërme nuk është e vërtetë. Ajo është gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artificiale (AI).
Një tregues që na bën të dyshojmë vërtetësinë e videos është fakti se, në të, portugezi Ronaldo duket se flet rumanisht.
Më tej, me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mësipërme është postuar fillimisht në Instagram nga një llogari rumune, e cila poston shpesh përmbajtje të gjeneruara dukshëm me AI.
Nuk ka ndonjë provë, dëshmi apo raportim se futbollisti i famshëm portugez ka punuar në një supermarket Kaufland. Nëse kjo do të kishte ndodhur vërtet, do të prisnim që të kishte foto dhe video të tjera të kësaj ngjarjeje të habitshme.
Për të parandaluar që përmbajtje të tilla të keqinterpretohen, është e rëndësishme që çdo video, foto ose material tjetër i gjeneruar ose i manipuluar me inteligjencë artificiale të shënohet si i tillë. Kjo do të ndihmojë në informimin e audiencës dhe në mbrojtjen e tyre nga dezinformimi. Facebook i detyron përdoruesit të etiketojnë imazhet dhe videot e gjeneruara me AI si të tilla.
Një postim që ka marrë mbi 400 pëlqime në Facebook njofton vdekjen e papritur të ish-kryetarit të Partisë Demokratike, Lulzim Basha, ndërsa lexuesit ftohen të klikojnë një lidhje në komente për të mësuar më shumë mbi shkakun e vdekjes.
Megjithatë, lexuesit nuk duhet të alarmohen. Ky lajm është i rremë. Nuk ka ndonjë njoftim zyrtar nga familja e Bashës për humbje jete.
Duke përdorur foton e Lulzim Bashës, titulli dhe brendia e artikullit përdorin një dredhi duke iu referuar atij si “Luizin,” “Luiz,” dhe “Luzi.”
Më tej, ai përshkruhet si “një emër i njohur dhe i dashur në botën e muzikës” dhe një “artist” me “zë unik.” Ky përshkrim nuk ka lidhje me Lulzim Bashën, i cili njihet si politikan, jo si muzikant apo këngëtar.
Ka gjasa që ky artikull, dhe artikuj te ngjashëm të postuar nga e njejta faqe dhe përgënjeshtruar dhe më parë nga Faktoje, janë gjeneruar me anë të programeve kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI). Ngatërrimi qesharak i Lulzim Bashës me ndonjë këngëtar duket si një ‘delirim’ karakteristik i këtyre programeve gjenerative.
Faktoje ka përgënjeshtruar dhe lajme të mëparshme nga i njejti portal, i cili ka botuar artikuj të trilluar mbi gjetjen e Bleona Matës së zhdukur në 2010, vdekjen e këngëtarit Shpat Kasapi dhe të politikanit shqiptar Azem Hajdari.
Faktoje ka përgënjeshtruar edhe lajme të mëparshme mbi vdekjen e Bashës.
Titulli i artikullit keqinformon me qëllim mbledhjen e sa më shumë klikimeve në mënyrë jo etike.
Pretendimi: Presidenti venezuelian Nicolas Maduro u shëtit nëpër rrugët e New York në një tallje publike
Verdikti: Mungon konteksti
——————————————————————-
Më 3 janar 2026, ShBA rrëmbyen presidentin venezuelian Nicolas Maduro dhe gruan e tij Cilia Flores nën akuzën e narko-terrorizmit, duke i dërguar ata në Qendrën Metropolitan të Paraburgimit në Brooklyn për të dalë më pas në gjyq.
Një video e shpërndarë në rrjete sociale pretendon se tregon “talljen publike” me Maduron i cili shëtitet me çfarë duket si një furgon i bardhë, që ecën me dyert e hapura nëpër rrugët e New York.
Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video u postua fillimisht më 4 janar nga një llogari në Instagram që gjurmon dhe ndan pamje të automjeteve të emergjencave në dhe përreth Brooklyn, New York.
Postimi shoqërohet me përshkrimin: “Pas transferimit të Presidentit të Venezuelës të kapur Nicolás Maduro në Qendrën Metropolitan të Paraburgimit në Brooklyn, personeli ushtarak i armatosur rëndë i përfshirë në transport u pa duke ngarë furgonë me dyer të hapura në Avenue 3rd në New York, duke brohoritur së bashku me një turmë që mbështeste kapjen e tij.” Postimi nuk përmend nëse Maduro ishte në furgonin e bardhë.
Kolegët faktverifikues e Teyit hetuan pretendimin duke verifikuar vendndodhjen ku është xhiruar videoja. Ata gjurmuan vendndodhjet e eskortës që shoqëronte Maduron dhe gruan e tij gjatë gjithë natës së 3 janarit dhe i krahasuan ato me vendndodhjen ku është xhiruar video.
Ndalesat e Maduros dhe gruas së tij pas mbërritjes në New York mund të ndiqen drejtpërdrejt në CBS News.
Nicolas Maduro dhe Cilia Flores shihen duke dalë nga ndërtesa e Agjencisë për Zbatimin e Ligjit kundër Drogës (DEA) në Manhattan në një eskortë dhe duke u çuar në një helipad VIP në West 30th Street pranë 12th Ave në Manhattan. Gjatë këtij udhëtimi, është qartë e dukshme se rrugët në Manhattan ishin të mbyllura për trafikun, dyert e furgonit të bardhë ishin të mbyllura dhe rruga e ndjekur nuk ishte e ngjashme me atë të treguar në videon e mësipërme.
Maduro dhe gruaja e tij shihen duke zbritur nga një automjet i zi i blinduar në këtë vend uljeje helikopterësh në minutën e 17 të transmetimit të drejtpërdrejtë të CBS.
Automjeti i blinduar nga i cili dolën Maduro dhe gruaja e tij.
Ata u ngritën nga pista e uljes së helikopterëve për t’u çuar në Qendrën Metropolitan të Paraburgimit, dhe u shoqëruan fillimisht nga oficerët në një SUV të zi pasi zbarkuan në Brooklyn. Këto momente mund të shihen nga minuta 36:45 e tutje.
SUV ku Maduro dhe gruaja e tij u panë në Brooklyn.
Në dalje të pistës në Brooklyn, Maduro dhe Flores ndërrojnë automjetet dhe kalojnë në një makinë të blinduar. Ky moment shihet në minutën e 43-të të transmetimit.
Maduro dhe gruaja e tij zbresin nga SUV dhe futen në një automjet të blinduar.
Karvani më pas shkoi drejt Qendrës së Paraburgimit Metropolitan, ku Maduro dhe gruaja e tij do të mbahen deri në gjyqin e tyre.
Eskorta shihet duke ecur përgjatë rrugëve të mbyllura, njësoj siç bëri në Manhattan. Me të mbërritur në destinacionin e tyre, automjeti i blinduar që mbante Maduron dhe gruan e tij ndahet nga karvani dhe hyn në kampusin e Qendrës së Paraburgimit Metropolitan. Këto momente mund të shihen nga minuta 50:50 e tutje.
Automjeti i blinduar që transportonte Maduron dhe gruan e tij ndahet nga karvani
Kur gjurmojmë këto ndalesa, duket se video në fjalë është regjistruar në 3rd Ave, ku ndodhet Qendra e Paraburgimit Metropolitan. Megjithatë, Maduro dhe gruaja e tij hyjnë në kampusin e Qendrës së Paraburgimit Metropolitan pa u kthyer kurrë në këtë rrugë.
Nicolas Maduro dhe gruaja e tij, Cilia Flores, i bënë të gjitha udhëtimet e tyre rrugore në New Jork përmes rrugëve të mbyllura dhe nuk hipën kurrë në një furgon të bardhë, edhe pse të tillë u panë duke i shoqëruar me trupa të armatosura. Mbajtja e hapur e dyerve apo dritareve të mjeteve të forcave të sigurisë së eskortave të autoriteteve të larta është një procedurë e njohur për t’u kundërpërgjigjur në kohë një sulmi të armatosur.
Përveç kësaj, agjenci të shumta lajmesh ndoqën të gjithë udhëtimin e Maduros nga Venezuela në Qendrën Metropolitan të Paraburgimit.
Agjencitë e lajmeve nuk raportuan në asnjë fazë të këtij udhëtimi se Maduro ishte shëtitur në një furgon të bardhë në publik në rrugët e New York. Nëse ky pretendim do të ishte i vërtetë, do të prisnim që agjencitë e lajmeve ta kishin kapur këtë moment tronditës nga kënde të ndryshme me kamera profesionale.
Pretendimi: Ky imazh tregon një arushë me këlyshët e saj në fshatin Kolesjan të Kukësit
Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI
————————————————–
Në dhjetor 2025, një imazh që pretendohet se tregonte një arushë me katër këlyshët e saj në Kukës u shpërndagjerësisht në rrjete sociale, media dhe portalet shqipfolëse. Ky imazh idilik i maleve shqiptare u shpërnda edhe nga kryetari i grupit parlamentar të Partisë Socialiste Taulant Balla.
Megjithatë, imazhi i mësipërm është i rremë dhe me gjasa i gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artificiale (AI).
Me anë të motorit të kërkimit Google Lens, Faktoje gjeti videon nga është shkëputur imazhi i mësipërm, botuar në Youtube më 23 dhjetor 2025 nga një llogari që poston video të gjeneruara me AI.
Në versionin video, origjina artificiale e pamjeve dallohet në defektet logjike, si mungesa e gjurmëve mbi borë pasi ariu i vogël kalon mbi të.
Ndërkaq, pasi imazhi nisi të qarkullonte në rrjet blogeri Ben Trota botoi një video nga vendi ku pretendohej se ishte xhiruar arusha. Në videon e tij, vërehet qartë se atje nuk ka borë. Sipas Trotës, bora ende nuk kishte filluar të binte në Kukës në ato ditë kur pretendohet të jetë shkrepur foto.
Trota gjithashtu thekson se arinjtë me nisjen e dimrit hyjnë në hibernim për t’u rishfaqur në pranverë, një fakt natyror që u mësohet fëmijëve që në shkollën fillore.
Viraliteti i imazhit frymëzoi krijime spontane të komentuesve që shpotisnin artificialitetin e tij.
Pretendimi: Sulmet amerikane në Venezuelë kanë goditur edhe mauzoleumin e ish-presidentit venezuelian Hugo Chavez
Verdikti: E pavërtetë
——————————————————–
Pasi forcat amerikane sulmuan objektet ushtarake në kryeqytetin e Venezuelës dhe rrëmbyen presidentin Maduro më 3 janar 2026, në rrjete sociale po qarkullon lajmi se një nga vendet e bombarduara ishte edhe varri mauzoleum i ish-presidentit historik të Venezuelës Hugo Chavez.
Eshtrat e Hugo Chavez, i cili kryesoi Venezuelën nga viti 1999 deri në vitin 2013, pushojnë në Kazermat Malore, një kompleks historik dhe ushtarak i vendosur në Karakas, kryeqytetin venezuelian.
Megjithatë, lajmi se mauzoleumi u bombardua më 3 janar nuk është i vërtetë.
Kolegët spanjollë të verifikimit të fakteve të Newtral.es arritën të kontaktojnë të nesërmen e operacionit një punëtor vendas në një biznes pranë Kazermave Malore, i cili konfirmoi se vendi i varrit të Hugo Chavez nuk u sulmua. Si provë, ai dha një video dhe një fotografi (flaka që shihet në video është nga një pishtar që mbahet ndezur përgjithmonë në ndërtesë).
Ronna Rísquez, një gazetare investigative nga Venezuela, gjithashtu konfirmoi për Newtral.es se mauzoleumi nuk u bombardua nga Shtetet e Bashkuara më 3 janar. Sipas saj, ishte një ndërtesë 500 metra larg që strehon një Komandë të Përgjithshme të Milicisë Bolivariane (ish-Observatori Cagigal) që u bombardua.
Për më tepër, kazermat ku ndodhet varri i Hugo Chavez nuk janë përfshirë në listën e vendeve të sulmuara që qarkullon në grupet e zyrtarëve ushtarakë venezuelianë, të dërguara në këtë media nga gazetarët në vend. Zyrtarët e Maduros që mbeten në pushtet nuk kanë lëshuar ende një raport zyrtar mbi dëmet.
Kolegët faktverifikues venezuelianë Cazadores de Fake News gjithashtu pajtohen se varri i Hugo Chavez nuk është sulmuar dhe tregojnë se disa përdorues po përhapin imazhe të Observatorit të vjetër Cagigal në flakë sikur të ishin Kazermat Malore.
“ Kjo video nuk tregon një sulm ndaj Kazermat Malore 4F, por ndaj Komandës së Përgjithshme të Milicisë Bolivariane, Observatori i vjetër i Cagigal, 500 m. Ne konfirmojmë strukturën e prekur nëpërmjet gjeolokacionit. Ka gjithashtu përdorues të mediave sociale që konfirmojnë se Observatori i vjetër i Cagigal ishte ndërtesa që u godit.”
Pretendimi: Ky imazh tregon presidentin venezuelian Nicolas Maduro të arrestuar
Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI
———————————————-
Pas rrëmbimit të bujshëm të presidentit venezuelian Nicolas Maduro nga ushtria amerikane më 3 janar 2026, një imazh që pretendohet se tregon momente nga ngjarja po qarkullon në rrjet, duke u përdoruredhe nga mediatshqipfolëse.
Megjithatë, imazhi i mësipërm nuk është i vërtetë. Ai është gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artficiale (AI).
Ai është postuar fillimisht në X/Twitter nga një përdorues që vetëquhet “entuziast i video-artit” të krijuar me inteligjencë artificiale dhe që poston rregullisht përmbajtje të gjeneruar nga AI.
Një detaj tjetër që sugjeron se imazhi mund të jetë i rremë është fakti se jeleku i njërit prej ushtarëve mban inicialet e Administratës Kundër Drogës (DEA), ndërsa operacioni për kapjen e Maduros u krye nga Delta Force (një komandë e forcave speciale të Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara).
Më tej, imazhi nuk është shpërndarë nga profili i presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, as nga ndonjë organizatë tjetër apo anëtar i qeverisë së ShBA. Trump publikoi një foto të Maduros pas kapjes së tij. Në të, ai ishte veshur krejtësisht ndryshe, me një tutë sportive gri Nike.
Një tjetër video e ndarë nga llogaria e Shtëpisë së Bardhë @RapidResponse47 tregon Maduro duke u shoqëruar për në paraburgim në New York City më 3 janar 2026. Pamjet e tregojnë atë duke u shoqëruar nga tre oficerë. Në këtë pamje të publikuar zyrtarisht, veshja e Maduro është gjithashtu e ndryshme nga rrobat e tij në imazhin e gjeneruar
.
Më tej, një kërkim pamor me Google Lens tregoi se imazhi është etiketuar si “I bërë me Google AI.” Një zëdhënës i Google ka thënë për AFP se kur zbulohet një gjurmë SynthID, kjo do të thotë që “imazhi është gjeneruar ose modifikuar me AI.” SynthID, i lançuar nga laboratori DeepMind AI i Google në 2023, identifikon imazhet e gjeneruara me Google AI.
Trump konfirmoi se Maduro u “kap dhe u largua me avion bashkë me gruan e tij.” Sekretari i Shtetit i ShBA, Marco Rubio, tha se Maduro do të përballet me një gjyq penal në Shtetet e Bashkuara.
Pretendimi: Spitali i parë me teknologjinë Medbed është bërë realitet
Vlerësimi: E pavërtetë
Teknologjia e shtretërve mjekësorë Medbeds, që pretendohet se mund të shërojë çdo sëmundje dhe rigjenerojë organet, publikohet prej vitesh si një ëndërr që po bëhet realitet falë zhvillimeve të fundit shkencore. Në vijim të kësaj teorie, ditët e fundit të dhjetorit po qarkullojnë në rrjet edhe pamjet e spitalit të parë të pajisur me këtë teknologji mrekullibërëse. Si argumentim për kufizimin e publikimit të këtij lajmi të rëndësishëm, sillet mbajtja e fshehur e këtij zhvillimi nga qeveritë e lidhura me kompanitë farmaceutike.
Megjithatë, postimi nuk paraqet asnjë të dhënë për vendndodhjen e spitalit apo burim të mëtejshëm për të mbështetur këtë lajm të rëndësishëm. Hapja e një spitali gjigand si ai në këto pamje të publikuara nuk do të kalonte aq lehtë në fshehtësi edhe nëse do të ekzistonte kontrolli i plotë i ndonjë qeverie ndaj mediave. Pamjet e ndërtesave ku shfaqet dukshëm emri “Medbed hospital”, por asnjë e dhënë e mëtejshme, ka shumë gjasa që të jenë një gjenerim imazhesh nga Inteligjenca Artificiale.
Sipas narrativave që qarkullojnë online, “medbeds” janë pajisje futuristike që përdorin teknologji të avancuar — shpesh të përshkruar si “energji kuantike” — për të shëruar çdo lloj sëmundjeje. Pretendimet më të zakonshme përfshijnë që nga shërimi i menjëhershëm të kancerit, rigjenerim të gjymtyrëve, kthim të moshës biologjike apo eliminim të çdo infeksioni apo dëmtimi. Këto pretendime nuk mbështeten nga asnjë provë shkencore, klinike apo teknologjike.
Narrativa e “medbeds” është e lidhur ngushtë me komunitete konspirative, veçanërisht ato që besojnë se qeveritë apo korporatat “fshehin teknologji të avancuara”. Këto ide janë të zakonshme në hapësira të ekstremit të djathtë në SHBA dhe në komunitete që përhapin teorinë konspirative QAnon. Faktoje ka
Elementet kryesore të këtyre narrativave është pretendimi se teknologjia ekziston, por mbahet e fshehta dhe akuzat ndaj institucioneve shëndetësore se “nuk duan që njerëzit të shërohen”. Përdorimi i gjuhës pseudoshkencore, si “energji kuantike”, “frekuenca shëruese”, “teknologji e epokës së re”, janë shenja tipike të dezinformimit.
Narrativa të tilla janë tërheqëse sepse premtojnë zgjidhje të thjeshta për probleme të ndërlikuara. Ato bëhen më të besueshme kur dikush përballet me sëmundje të rënda dhe ideja e një “shërimi magjik” është emocionalisht e fuqishme.
Edhe pse “medbeds” nuk ekzistojnë, mjekësia moderne ka zhvillime të jashtëzakonshme si kirurgji robotike me precizion të lartë, terapi gjenetike për sëmundje të rralla dhe mjekësi rigjenerative (qeliza staminale, inxhinieri e indeve) apo terapi të personalizuara bazuar në profilin gjenetik. Këto janë teknologji reale, të provuara dhe të certifikuara — por asnjëra nuk ofron “mrekullitë” që premton miti i medbeds. Faktoje ka përgënjshtruar dhe më parë pretendime lidhur me medbeds.
Pretendimi: Bashkimi Europian po i grabit rezervat e arit Italisë nëpërmjet Bankës Qendrore
Verdikti: I pavërtetë
Barbara Halla
Në 8 dhjetor 2025, është publikuar në median shqipfolëse online lajmi se Bashkimi Europian po “vjedh” rezervat e arit të Italisë, duke çuar vendin drejt daljes nga BE-ja. Kjo narrativë është një interpretim i gabuar i një vendimi të Bankës Qendrore Europiane (BQE) mbi pavarësinë e institucioneve financiare nga pushteti politik.
Në fillim të dhjetorit BQE i ka dërguar një opinion qeverisë italiane duke kërkuar sqarime për një amendament në buxhetin e vitit 2026, i cili thekson se rezervat e arit të Bankës së Italisë “i përkasin shtetit, në emër të popullit italian.” BQE-ja ka pyetur se cili është qëllimi konkret i këtij amendamenti, pikërisht pasi gjuha dhe qëllimi i amendamentit nuk janë të qartë.
Ky vendim nuk përbën një përpjekje nga ana e BE-së për të marrë kontrollin e arit italian. Përkundrazi, BQE-ja po kërkon transparencë dhe po kujdeset që Banka e Italisë të vazhdojë të funksionojë në mënyrë të pavarur, siç kërkojnë traktatet europiane.
Banka Qendrore Europiane ka dhënë dy herë radhazi një opinion negativ për amendamentin e propozuar nga partia Fratelli d’Italia, partia e kryeministres Georgia Meloni. Pas refuzimit të parë, qeveria italiane paraqiti një version të rishikuar që sqaronte se amendamenti nuk do të mbizotëronte normat europiane. Megjithatë, BQE-ja gjeti se edhe ky rishikim nuk mjafton dhe shprehu shqetësim se mund të cënojë pavarësinë e Bankës së Italisë, një parim themelor i sistemit bankar europian.
Presidentja e BQE-së, Christine Lagarde, gjatë një seance dëgjimore në Parlamentin Evropian, konfirmoi se “Banka e Italisë ka autoritet të plotë mbi rezervat e arit të Italisë”. BQE-ja ka bërë publik edhe në vitin 2019 opinionin e saj se bazuar në Traktatet e BE-së “nuk ka referencë për pronësinë” e rezervave të arit të vendeve anëtare. Ajo që traktatet thonë, shumë qartë, është se rezervat dhe menaxhimi i rezervave i përkasin bankës qendrore të secilit shtet. Dhe Banka e Italisë nuk është ndryshe nga shtetet e tjera. “Banka e Italisë,” vazhdoi Lagarde, “ka detyrën të mbajë dhe menaxhojë këto rezerva.
Rezervat e arit të Italisë, që vlejnë rreth 200 miliardë euro, janë një mjet që bankat qendrore i përdorin në raste krizash financiare për të mbajtur stabilitetin e monedhës. Për momentin, ligji italian përcakton se Banka e Italisë i menaxhon këto rezerva në përputhje me normat europiane, të cilat ndalojnë shfrytëzimin e tyre për të financuar shpenzime publike.
Amendamenti ishte paraqitur nga senatori Lucio Malan pa u konsultuar paraprakisht me BQE-në, duke rihapur një betejë të vjetër. Teksti lë të kuptohet se ari mund të vihet në dispozicion të qeverisë për të financuar shpenzime publike, gjë që do të ishte një shkelje e qartë e ligjeve europiane.
Kjo narrativë është pjesë e një fsushate më të gjerë dezinformuese kundër Bashkimit Europian dhe pavarësisë së vendeve pjesëtare për të vendosur politikat e brendshme. Në vend që të jetë një “vjedhje” e arit italian, kjo çështje demonstron se institucionet europiane po mbrojnë parimet e pavarësisë së bankave qendrore dhe stabilitetit financiar.
Pretendimi: Alumini në vaksina shkakton sëmundje tek fëmijët e ekspozuar ndaj vazhdave të avionëve
Verdikti: I pavërtetë
Barbara Halla
Prej pandemisë së Covid-19 narrativa kundër vaksinimit është bërë e zëshme duke mos kursyer as vaksinat tradicionale, të testuara prej dekadash. Një prej këtyre narrativave është dhe ajo rreth prezencës së aluminit në vaksina, e cila lidhet sipas këtyre postimeve me “inflamacionin kronik në tru, duke rritur rrezikun për Alzheimer, Parkinson dhe Autizëm”. Ashtu si shumë argumenta të mbështetura në teori konspirative, flitet për studime të shumta shkencore, por nuk ofrohen burime të qarta të tyre.
Së pari, shkenca ka provuar prej dekadash se sasia e aluminit e cila përdoret në vaksina është jashtëzakonisht e vogël, dhe nevojitet për të rritur përgjigjen imune ndaj vaksinës. Alumini e bën të mundur që të përdoren sasi më të vogla të vaksinës dhe më pak doza.
Pretendimet se vaksinat çojnë në sëmundje si Alzheimer, Parkinson apo autizëm te fëmijët qarkullojnë prej kohësh në rrjet dhe kanë çuar në skepticizëm ndaj vaksinave në rang global dhe nuk mbështeten nga asnjë studim shkencor i besueshëm. Faktoje i ka hedhur poshtë disa herë këto pretendime.
Shkenca po avancon, por ende nuk ka një përgjigje të vetme për sëmundjet e Alzheimer dhe Parkinson. Të dyja janë sëmundje neurodegjenerative, pra lidhen me dëmtimin gradual të qelizave të trurit. Por secila ka mekanizma të ndryshëm biologjikë.
Sipas burimeve shkencore, Alzheimer lidhet me grumbullimin jonormal të dy proteinave në tru Beta-amiloid dhe Tau. Këto proteina dëmtojnë qelizat nervore dhe lidhjet mes tyre. Shkaku i saktë pse këto proteina grumbullohen ende nuk dihet plotësisht
Parkinson, sipas studimeve, shkaktohet nga dëmtimi i qelizave nervore që prodhojnë dopaminë në një zonë të trurit të quajtur substantia nigra. Edhe këtu ka grumbullim jonormal të proteinave, kryesisht alfa-sinuklein, që dëmton qelizat nervore.
Postimi pretendon se ka “studime të pavarura” mbi problemet që shkakton alumini në vaksinat, por se këto studime janë censurohen nga revista shkencore. Kjo është po ashtu një teoria konspiracioni. Po të kishte me të vërtetë studime të tilla rigoroze, ato do të publikoheshin në revista shkencore që kanë një proces të rreptë rishikimi.
Sa i përket pretendimit se alumini në vaksina rrit ndjeshmërinë ndaj rrezatimeve elektromagnetike 5G dhe HAARP, këto janë po ashtu teori konspirative që qarkullojnë shpesh në internet dhe janë hedhur poshtë nga Faktoje më përpara.
Për sa u përket “metodave tradicionale të pastrimit”, ndonëse disa ushqime si koriandri ose hudhra kanë vlera ushqyese, pretendimi se ato “pastrojnë” trupin nga metalet e rënda është një pretendim pseudo-shkencor dhe nuk ka asnjë bazë në studime shkencore. Trupi ynë ka mekanizma natyrorë detoksifikimi përmes mëlçisë dhe veshkave.
Pretendimi: Presidentja e Komisionit Europian Ursula von der Leyen nuk fle në zyrë për t’iu shmangur arrestimit
Verdikti: Mungon konteksti
Barbara Halla
Një postim i publikuara edhe në profile shqipfolëse në Facebook pretendon se Ursula von der Leyen, presidentja e Komisionit Europian, ka transformuar një ambjent si banesë të saj brenda godinës ku punon për t’iu shmangur arrestimit nga prokuroria belge. Ky pretendim është në vazhdën e hetimeve të autoriteteve gjyqësore belge në qytetin e Liezhit, të nisura në fillim të vitit 2023 për të ashtuquajturën “Pfizergate”, çështjen e negociatave të presidentes së KE-së, Ursula von der Leyen dhe CEO të Pfizer, për sigurimin e vaksinës kundër Covid-19.
Videoja pretendon se ndryshe nga “të gjithë paraardhësit e Ursulas, madje çdo politikan, deputet apo zyrtar i lartë, që marrin një apartament me qera për të jetuar, vetëm Ursula ka modifikuar disa zyra duke i kthyer në banesë brenda Parlamentit Europian.”
Aty shkruhet po ashtu se von der Leyen e ka marrë këtë vendim pasi policia belge “nuk ka juridiksion për ta arrestuar brenda Parlamentit të BE-së.”
Së pari, von der Leyen nuk banon në Parlamentin Europian, por në një dhomë 25 metra katrorë në katin e 13-të të ndërtesës Berlaymont, selia kryesore e Komisionit Europian. Sipas Deutsche Welle, ky vendim u mor në tetor 2019, shumë më herët se të niste hetimi për Pfizergate, për arsye praktike dhe ekonomike, jo për të shmangur drejtësinë. Një praktikë të ngjashme, Von der Leyen e ka zbatuar gjatë karrierës së saj në Gjermani, duke jetuar në zyrat e ministrive gjatë javës për të kaluar sa më shumë kohë me familjen e saj të bollshme gjatë fundjavave.
Së dyti, pretendimi se prokuroria belge nuk mund ta arrestojë von der Leyen brenda ndërtesës së BE-së nuk është tërësisht i vërtetë. Ndërtesat e BE-së në Bruksel, përfshirë Berlaymont, ndodhen në territorin sovran të Belgjikës dhe nuk trajtohen si ambasada ku ka imunitet të plotë. Belgjika mban juridiksionin penal mbi çdo vepër penale që ndodh brenda këtyre ndërtesave. Megjithatë, sipas Protokollit nr. 7 mbi privilegjet dhe imunitetet e BE-së, autoritetet belge duhet të kërkojnë pëlqimin e Komisionit Europian para se të kryejnë veprime hetimore brenda ndërtesës.
Kjo nuk do të thotë se von der Leyen është e paprekshme. Nëse ka prova për vepër penale, prokurorët belgë mund të fillojnë hetime dhe të kërkojnë heqjen e imuniteteve institucionale. Për më tepër, hetimi për Pfizergate është fokusuar mbi akuzat për korrupsion me fondet europiane dhe çështja i është kaluar për hetim Prokurorisë së BE‑së (EPPO). Ky organ mund të arrestojë zyrtarët edhe brenda godinave zyrtare të BE-së, duke kërkuar heqjen e imunitetit kur është e nevojshme për veprat penale që dëmtojnë interesat financiare të BE‑së.
Edhe pse pretendimi për arrest është i pavërtetë, është e vërtetë se ka pasur hetime dhe padi ligjore në lidhje me komunikimin e von der Leyen me CEO-n e Pfizer, Albert Bourla, rreth kontratave për vaksinat COVID-19. Një gjykatë e BE-së ka vendosur se von der Leyen ka shkelur ligjet e transparencës duke mos dorëzuar mesazhe teksti të kërkuara.
Megjithatë, këto janë procedura ligjore civile dhe administrative, jo një rast penal që ka rezultuar në një mandat arresti për të. Asnjë person nuk është ngarkuar me akuza në lidhje me rastin penal që po heton Prokuroria Europiane (EPPO). Prandaj, pretendimi se von der Leyen po përpiqet të shmangë arrestimin nga autoritetet belge nuk bazohet në fakte.
Pretendimi: Kryeministri i Australisë ndaloi mediat sociale për fëmijët nën 16 vjeç dhe si rezultat, adoleshentët plaçkitën dhe shkatërruan një supermarket në Melbourne.
Verdikti: Mungon konteksti
————————————————————–
Një video që tregon një turmë të rinjsh duke bastisur një dyqan po qarkullon në rrjete sociale me pretendimin se tregon adoleshentë australianë që shkatërrojnë një supermarket në Melbourne si rezultat i ndalimit të mediave sociale për fëmijët nën 16 vjeç në Australi.
Është e vërtetë se pamjet e mësipërme tregojnë një turmë adoleshentësh australianë që pushtuan një supermarket vendas dhe skelën Mordialloc, duke shkaktuar shqetësim publik në Melbourne më 17 dhe 18 dhjetor.
Mbi 20 oficerë me pajisje speciale dhe 20 automjete policie u dërguan në vendngjarje, ku ishin mbledhur mbi 200 të rinj. Autoritetet u thirrën fillimisht në një dyqan Woolworths pak pas orës 3 pasdite pas raportimeve për një përleshje.
Megjithatë, nuk ka prova se ky incident ka lidhje me ndalimin e mediave sociale për fëmijët nën 16 vjeç, që hyri në fuqi në Australi në fillim të dhjetorit 2025. Raportimet e mediavevendase dhe ndërkombëtare nuk përmendin fare ndalimin e rrjeteve sociale. Madje, policia beson se sherri mund të jetë organizuar në rrjetet sociale.
Në një ditë përvëluese gjatë pushimeve shkollore, të rinj nga periferitë e Melburnit u mblodhën në plazhin Mordialloc, një lloj i zakonshëm tubimi i organizuar nëpërmjet mediave sociale.
Sipas dëshmitarëve okularë që folën për mediat vendase, ajo që pasoi nuk ishte një “trazirë rinore” e planifikuar paraprakisht, por një zinxhir ngjarjesh i ngatërruar i shkaktuar nga një operacion policor i armatosur rëndë. Policia përmbyti zonën, duke u përballur me turma adoleshentësh vetëm 12 dhe 13 vjeç. Oficerët përdorën sprej me piper dhe forcë, duke provokuar panik, frikë dhe zemërim. Disa nga të rinjtë më pas vrapuan nëpër supermarketin Woolworths aty pranë, duke përmbysur mallra, duke hedhur qumësht dhe duke filmuar në telefonat e tyre. Kjo ishte një përgjigje kaotike dhe e zemëruar ndaj policisë dhe jo një plaçkitje e organizuar.
Përsa i përket kufizimeve të reja online, personat nën 16 vjeç në Australi tani e kanë të ndaluar të përdorin faqet kryesore të mediave sociale, duke përfshirë Tiktok, X, Facebook, Instagram, YouTube, Snapchat dhe Threads. Ata nuk mund të krijojnë llogari të reja dhe profilet ekzistuese po çaktivizohen.
Qeveria australiane ka thënë se kjo politikë do të zvogëlojë ndikimin negativ të “karakteristikave të dizajnit që inkurajojnë [të rinjtë] të kalojnë më shumë kohë në ekrane, ndërkohë që ofrojnë gjithashtu përmbajtje që mund të dëmtojë shëndetin dhe mirëqenien e tyre”.
Një studim i porositur nga qeveria në vitin 2025 zbuloi se 96% e fëmijëve të moshës 10-15 vjeç përdornin mediat sociale dhe se 7 nga 10 prej tyre ishin ekspozuar ndaj përmbajtjes së dëmshme. Kjo përfshinte materiale mizogjine dhe të dhunshme, si dhe përmbajtje që promovonte çrregullime të të ngrënit dhe vetëvrasje.
1 në 7 raportoi gjithashtu se kishte përjetuar sjellje të tipit “grooming” nga të rriturit ose fëmijët më të rritur, dhe më shumë se gjysma thanë se kishin qenë viktimë e bullizmit kibernetik.
Pretendimi: Kjo foto tregon dhjetëra makina policie pranë shtëpisë në Surrel të kryeministrit Edi Rama
Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI
———————————————————-
Një imazh që po qarkullon së fundmi në rrjetet socialeshqipfolëse pretendohet se tregon shtëpinë e kryeministrit Edi Rama në Surrel të rrethuar nga forca të shumta policie.
Imazhi nisi të shpërndahej një ditë pasi një grup nga Partia Demokratike marshuan në fshatin Surrel duke kërkuar dorëheqjen e Ramës. Nga pamjet televizive, duket se në këtë protestë kishte edhe prani policore. Megjithatë, imazhi i mësipërm nuk tregon momente nga kjo protestë, kryesisht për faktin që protesta ndodhi pas perëndimit të diellit, ndërkohë që në imazhin e mësipërm është ditë.
Në fakt, imazhi që po qarkullon në rrjete sociale është gjeneruar me anë të programeve kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).
Origjina e gjeneruar e videos duket në një pjesë të videos ku mbishkrimi i disa makinave të policisë është i deformuar. Programet AI shpesh hasin vështirësi në gjenerimin e tekstit brenda imazheve.
Facebook i detyron përdoruesit të etiketojnë imazhet dhe videot e gjeneruara me AI si të tilla.
Pretendimi: Kelatimi i metaleve të rënda nga trupi mund të kurojë simptomat e autizmit.
Verdikti: E paprovuar
————————————————————–
Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon pretendimi se “terapia e kelatimit” mund të kurojë ose zvogëlojë ndjeshëm simptomat e autizmit.
Kelatimi është një procedurë që funksionon për të hequr metalet e rënda si zhiva nga trupi nëpërmjet konsumit oral ose injektimit intravenoz të substancave të ndryshme kimike që lidhen me metalet në trup për t’u nxjerrë nëpërmjet urinës. Substancat e përdorura ndonjëherë përbëhen nga acidi etilendiaminetetraacetik dinatriumi (EDTA), acidi dimerkaptosukcinik (DMSA) ose acetati i leuprolidit. Edhe pse kushdo mund të bëjë terapi kelatimi, ajo nuk rekomandohet për fëmijët me probleme të mëlçisë dhe veshkave.
Ekziston një hipotezë se individët me çrregullim të spektrit të autizmit kanë nivele më të larta të metaleve të rënda toksike në sistemet e tyre sesa bashkëmoshatarët e tyre. Megjithatë, kjo hipotezë është e pavërtetuar. Është sugjeruar, por nuk është provuar, që ashpërsia e autizmit lidhet drejtpërdrejt me sasinë e metaleve të rënda toksike në sistemin e individit. Prandaj, teoria që qëndron pas kelatimit është se heqja e metaleve do të zvogëlojë ndjeshëm simptomat e autizmit.
Kelatimi është miratuar për të trajtuar pacientët me helmim nga metalet e rënda, por nuk është miratuar për pacientët me sëmundje dhe çrregullime të tjera. Kelatimi ka dobi në trajtimin e gjendjeve specifike, siç është helmimi nga plumbi. Në këto kontekste, kur toksiciteti dokumentohet, kelatimi mund të ndihmojë në uljen e niveleve toksike të substancave brenda trupit. Megjithatë, nuk ka lidhje të provuar midis toksicitetit të metaleve të rënda dhe autizmit.
Disa kompani përpiqen të shesin ilaçe të ndryshme kelatimi pa recetë si shtesa dietike ose si një ilaç pa recetë për individët me autizëm, por Administrata amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) i ka paralajmëruar kompanitë të mos e bëjnë këtë pasi është e rrezikshme dhe e paligjshme. Rreziku i marrjes së ilaçeve të kelatimit pa recetë për një diagnozë të verifikuar (p.sh., helmim nga plumbi) mund të rezultojë në efekte anësore serioze.
Njësoj, në faqen e Shërbimit Shëndetësor Kombëtar (NHS) britanik terapia e kelatimit listohet si një trajtim që nuk rekomandohet për autizmin, specifikisht si trajtim për autizmin që është i rremë ose mund të jetë i dëmshëm.
Qendra Kombëtare për Mjekësi Plotësuese dhe Alternative (NCCAM) ka deklaruar se përdorimi i kelatimit për sëmundje dhe çrregullime të pamiratuara ka çuar në afërsisht 800 mijë vizita mjekësore çdo vit, duke e shtuar ngarkesën në sistemin mjekësor. Në vitin 2008, një projekt kërkimor në shkallë të gjerë mbi përdorimin e kelatimit për të trajtuar fëmijët autikë u ndalua për shkak të rreziqeve që shoqëroheshin me të.
Një studim i vitit 2015 që përfshiu 77 fëmijë autikë gjeti se “nuk ka prova që sugjerojnë se raunde të shumta të DMSA [terapia e kelatimit] orale kanë pasur efekt në simptomat e [autizmit].” Më tej, “duke pasur parasysh raportet e mëparshme të ngjarjeve të padëshiruara serioze, të tilla si hipokalcemia, dëmtimi i veshkave dhe vdekja e raportuar, rreziqet e përdorimit të kelatimit për Çrregullimin e Spektrit Autik aktualisht i tejkalojnë përfitimet e provuara.”
Në 23 gusht 2005, 5-vjeçari autik Abubakar Tariq Nadama vdiq ndërsa i nënshtrohej terapisë së kelatimit në klinikën e Dr. Roy Kerry, në Pennsylvania, ShBA.
Atij iu dha një injeksion me Disodium EDTA dhe ai pësoi arrest kardiak menjëherë pas kësaj. Një autopsi zbuloi se shkaku i vdekjes ishte mungesa e kalciumit në gjak si rezultat i trajtimit. Hetuesit arritën në përfundimin se Dr. Kerry kishte përdorur lëngun e gabuar. Nëse ai do të kishte përdorur Kalcium Disodium EDTA, ai do të kishte qenë i padëmshëm.
Pretendimi: Bashkimi Europian skualifikon qeverinë shqiptare nga Ministeriali i Energjisë si pasojë e skandaleve dhe aferave të Ministres së Energjisë Belinda Balluku
Verdikti: Mungon konteksti
————————————————————————-
Në 23 dhjetor 2025, mediat shqipfolëse (link, link, link, link) raportuan se Bashkimi Evropian skualifikoi Shqipërinë nga Ministeriali i Komunitetit të Energjisë. Si arsye për këtë masë penalizuese këto lajme përmendin skandalet e ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë Belinda Balluku si dhe projektin për ndërtimin e një TEC në Roskovec apo marrëveshjen për prodhimin e energjisë nga TEC-e lundruese të ankoruara në Vlorë.
Artikujt i referohen një vendimi të datës 18 dhjetor të Këshillit Ministerial të Komunitetit të Energjisë, një organizmi ndërkombëtar që bashkon prej vitit 2005 Bashkimin Evropian dhe 9 vende fqinje kandidate ose kandidate potenciale për në BE, për të krijuar një treg të integruar rajonal të energjisë bazuar në një kuadër ligjërisht të detyrueshëm. Vendet antare, mes tyre dhe Shqipëria janë zotuar që të ndjekin rregulloret e përbashkëta të Bashkimit Evropian në sektorin e energjisë edhe pa qënë vend anëtar i BE-së. Monitorimi i strukturave të Komunitetit të Energjisë shërben si një mundësi për të vlerësuar zbatimin e zotimeve të marra nga vendi ynë në sektorin e energjisë dhe mjedisit në kuadër të integrimit në tregun e përbashkët evropian dhe është i lidhur ngushtësisht me integrimin në Bashkimin Evropian.
Faqja e parë e vendimit
Megjithatë, në dokumentin 2-faqësh nuk deklarohet se Shqipëria është përjashtuar nga ministeriali, mbledhja e ministrave të energjisë së vendeve antare të Komunitetit të Energjisë. Njësoj, aferat për të cilat Balluku akuzohet nga SPAK nuk përmenden në vendim.
Në vendim konstatohet mosrespektimi nga ana e Shqipërisë i detyrimeve të lindura nga 31 dhjetori 2023, si pjesë e Traktatit të Komunitetit të Energjisë, duke mos adoptuar dhe aplikuar një sërë direktivash lidhur me rregullat e përbashkëta për tregun e brendshëm të elektricitetit, përgatitjen për emergjenca në sektorin elektrik, dhe hartimin e një numër udhëzuesish.
Më konkretisht, Rregulloren (BE) 2019/941 — Përgatitja ndaj rrezikut në sektorin e energjisë elektrike, dhe Rregulloren (BE) 2017/2196 – Kodi i Rrjetit për Emergjencën dhe Restaurimin e Energjisë Elektrike (NC ER), të cilat përcaktojnë një paketë masash të detyrueshme për shtetet anëtare me qëllim garantimin e funksionimit të sigurt të sistemit elektronik në gjendjen e emergjence, blackout-i dhe restaurimi.
Vendimi urdhëron Shqipërinë të marrë masat e duhura për të ndrequr shkeljet e identifikuara dhe të raportojë rregullisht në sekretariat në lidhje me masat e marra deri në korrik 2026, si një afat kur mund të ndërmerren masa të mëtejshme ndaj vendit tonë.
Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë lëshoi një deklaratë për mediat më 24 dhjetor ku hidhte poshtë pretendimet se Shqipëria ishte përjashtuar nga Komuniteti i Energjisë.
“Diskutimet e zhvilluara së fundmi kanë qenë vetëm në nivelin e Sekretariatit të Energjisë, një strukturë teknike e krijuar posaçërisht për të asistuar vendet jo-anëtare dhe nxitur zhvillimin e sektorit energjetik në linjë me standardet e vendeve te BE,” deklaroi MIE. “Gjatë mbledhjes së Sekretariatit të Energjisë të mbajtur javën e kaluar, janë identifikuar masa të përgjithshme që duhet të përmbushen nga të gjitha vendet anëtare (të këtij Traktati) deri në korrik 2026. Në rastin e Shqipërisë, kërkesa konsiston në përafrimin e ligjit për sektorin e energjisë me Rregulloret e BE.”
Pavarësisht panoramës pozitive që transmeton deklarata e MIE, verifikimi i dokumentacionit zyrtar të sekretariatit të Komunitetit të Energjisë, konfirmon se vendi ynë ka marrë paralajmërimin e fundit për pezullim apo ngrirje të statusit si vend anëtar i këtij organizmi të iniciuar dhe financuar nga Bashkimi Evropian. Pasi ka dështuar prej dy vitesh për të paraqitur një plan kombëtar dhe koordinuar me vendet fqinje në rajon shpalljen e emergjencave të furnizimit me energji elektrike, sipas direktivave të BE-së, lajmet për masa ndëshkuese mund të bëhen realitet në korrikun e ardhshëm.
Vlen të theksohet se vendi ynë shpalli gjendjen e emergjencës prej 23 nëntor 2021, duke thjeshtuar procedurat e detyrueshme në blerjen dhe furnizimin e energjisë elektrike në tregjet ndërkombëtare. Kjo situatë emergjence u shty disa herë deri në 31 dhjetor 2023 edhe pse kriza energjitike botërore kishte frenuar pasojat e saj në bursat e shitjes së energjisë.
Pretendimi: Konsumi i çajit të hithrës shëron problemet e tiroides përgjithmonë
Verdikti: I pavërtetë
Barbara Halla
Një nga këshillat mjekësore të publikuara në portale së fundmi është dhe ajo për shërimin e problemeve të tiroides nëpërmjet pirjes së çajit të hithrës dy herë në ditë. Në fakt, nuk ka asnjë provë apo studim mjekësor që të mbështesi këtë pretendim. Përdorimi i hithrës nuk ka ndikim tek gjëndja e tiroides, dhe nuk mund ta shërojë atë pa kura mjekësore specifike.
Këto pretendime për vetitë “e jashtëzakonshme shëruese” të hithrës duket se qarkullojnë në mediat e huaja prej disa vitesh para së të mbërrinin në faqet shqiptare. Pavarësisht se flitet për një zbulim të një mjeku të njohur, artikujt nuk përmendin identitetin e këtij mjeku apo të një studimi mbi këtë temë.
Është e njohur shkencërisht se bima e hithrës ka përmbajtje të lartë proteinike si dhe vitaminë C, që forcon imunitetin, si dhe flavonoidë & karotenoidë, antioksidantë të fuqishëm.Pavarësisht këtyre vlerave të njohura, çaji i hithrës nuk është kurë për sëmundje specifike dhe nuk duhet të zëvendësojë trajtimin mjekësor, sidomos për probleme hormonale si tiroidja.
Për kolegët verifikues të Kallxo, endokrinologu Amir Rexhepi e hedh poshtë kategorikisht këtë lloj dezinformimi. “Ne këshillojmë që të mos merret asnjë mjekim pa recetë të mjekut,” shpjegon ai. “Vetëmjekimi mund të jetë i rrezikshëm pasi mund të çojë në marrjen e dozave të pasakta, në efekte anësore ose ndërveprime me medikamente të tjera.” Rexhepi thekson se marrja e produkteve për tiroidën pa monitorim mjekësor është veçanërisht e rrezikshme për pacientët me probleme të zemrës.
Një mjeke tjetër, endokrinologia Rreze Serhati Morina sqaron po ashtu se çrregullimet e tiroides kërkojnë trajtim specifik mjekësor. Hipotiroidizmi, ku gjëndra nuk prodhon mjaftueshëm hormone, manifestohet me lodhje, lëkurë të thatë, rënie të flokëve dhe çrregullime menstruale. Hipertiroidizmi, anasjelltas, shkakton djersitje, të rrahura zemre dhe shqetësim të vazhdueshëm. Trajtimi mund të përfshijë barna, përdorim jodi, ose në raste të rënda, ndërhyrje kirurgjikale. Por pirja e çajit të hithrës nuk është mjekim dhe nuk mund të shërojë problemet e tiroides përgjithmonë, ashtu siç premtohet në këshillat online.
Peretendimi: Trump dhe Gjykata e Lartë amerikane ndaluan ekspozimin në publik të flamujve LGBT+
Verdikti: Mungon Konteksti
Barbara Halla
Kohët e fundit, në rrjetet sociale shqiptare ka qarkulluar pretendimi se presidenti amerikan Donald Trump, i mbështetur edhe nga Gjykata e Lartë, ka ndaluar vendosjen publike të flamurit të komunitetit LGBT+ në të gjithë territorin e Shteteve të Bashkuara. Në të vërtetë, Trump ka bërë deklarata kundër flamurit dhe komunitetit LGBT+, por ende nuk ka marrë një vendim që e ndalon vendosjen e flamurit në ambjente publike.
Në fillim të mandatit të tij, Trump firmosi një urdhër ekzekutiv ku ndalonte flamurin e komunitetit LGBT (si dhe flamuj të tjerë të çështjeve të të drejtave të njeriut) nga ndërtesa të caktuara federale, duke përfshirë ndërtesat e misioneve diplomatike amerikane jashtë SHBA-ve.
Megjithatë, ndalimi i shfaqjes së flamurit në ambjentet private publike, ashtu sic pretendohet në postimin e fundit, është një hap që nuk do të kalonte kaq lehtë.
Verifikimi i mëtejshëm zbulon një deklaratë që ka dhënë Trump me datë 17 shtator 2025 se ai “nuk do ta kishte problem” heqjen e flamujve të komunitetit LGBT nga rrugët e Washingtonit, D.C. Kjo deklaratë erdhi gjatë një bisede në Zyrën Ovale me gazetarin Brian Glenn, i cili i tregoi Trumpit një fotografi të një biznesi në D.C. që kishte vendosur flamurin e komunitetit LGBT.
Megjithatë, përgjatë kësaj interviste Trump shprehu një opinion personal dhe nuk nënshkroi asnjë urdhër ekzekutiv apo ligj që ndalon shfaqjen e flamujve LGBT+ në publik në përgjithësi. Ai vetë pranoi se çdo përpjekje e tillë do të përballej me padi ligjore, pasi Gjykata e Lartë e Shteteve të Bashkuara ka gjykuar disa herë se shfaqjet simbolike, përfshirë flamujt, janë të mbrojtura si formë e lirisë së shprehjes.
Për momentin, këto ishin komente të Trump dhe jo veprime konkrete politike. Pra, ndonëse Trump ka shprehur mbështetje e tij për heqjen e flamujve të komunitetit LGBT+, asnjë ndalim zyrtar nuk ekziston nga zyra e tij apo nga kongresi amerikan.
Pretendimi: Kjo foto tregon kryeministrin Edi Rama duke u rrahur nga disa persona me shkopa
Verdikti: E pavërtetë, Foto e modifikuar
———————————————————
Një imazh që po qarkullon në rrjetet sociale shqipfolëse duket se tregon ditën e gjykimit popullor të kryeministrit Edi Rama. Në foto duken disa persona me shkopa në duar duke tentuar të godasin dhunshëm kreun e qeverisë, ndërsa ky i fundit është përkulur në një pozicion shfajësimi.
Megjithatë, imazhi i mësipërm dukshëm është një montazh.
Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se imazhi origjinal është nga protestat e fermerëve në Kretë, Greqi në dhjetor 2025, dhe tregon protestuesit duke goditur me shkopin e çobanit një polic.
Imazhi i manipuluar (majtas) dhe imazhi origjinal (djathtas)
Pretendimi: Shërimi kuantik nxjerr jashtë loje spitalet, doktorët e farmacitë
Verdikti: E paprovuar
——————————————————————
Në rrjetet konspiracioniste po qarkullojnë pretendime mbi të ashtuquajturin “shërim kuantik,” versioni më i fundit i kurave çudibërëse që parashikohet se do të nxjerrin mjekësinë dhe farmaceutikën jashtë loje.
Deepak Chopra e prezantoi termin “shërim kuantik” në librin e tij me të njëjtin emër, të botuar për herë të parë në vitin 1989. Ekspertiza e Chopras është vënë në pikëpyetje për shkak të nënkuptimit se metodat e tij bazohen në fizikën kuantike.
Shërimi kuantik ka një numër mbështetësish të zëshëm, por komuniteti shkencor e konsideron gjerësisht si të pakuptimtë. Kritika kryesore ka të bëjë me keqinterpretimin sistematik të fizikës moderne, veçanërisht të faktit se objektet makroskopike (si trupi i njeriut ose qelizat individuale) janë shumë të mëdha për të shfaqur veti kuantike të natyrshme si interferenca dhe kolapsi i funksionit të valës.
Sipas encyclopedia.com, “premisa e tij themelore që postulon një lidhje të thellë midis ideve të fizikës kuantike dhe marrëdhënies mendje-trup është shumë e diskutueshme. Edhe më spekulative është hipoteza e tij se fizika kuantike ofron një shpjegim shkencor për mënyrën se si transformimet e thella në vetëdije prodhojnë forma të jashtëzakonshme shërimi në trup.”
Sadri Hassani, profesor emeritus i fizikës në Universitetin Shtetëror të Illinois, tha për Lead Stories: “Fizika moderne është abuzuar që nga fillimi. Meqenëse nuk i ndjejmë efektet e saj ‘të çuditshme’, ajo është shumë e prirur ndaj abuzimit mistik.”
“Ajnshtajni u tërbua kur Arthur Eddington, fizikani britanik dhe mistik, e lidhi relativitetin me vetëdijen. Ai u tërbua gjithashtu kur Bohr dhe Heisenberg e lidhën fizikën kuantike me misticizmin lindor – po, edhe shkencëtarët e mëdhenj mund të ishin mistikë – nëpërmjet parimit të komplementaritetit, të cilin Ajnshtajni e quajti “feja Bohr-Heisenberg”. Për shkak të përfshirjes së fizikantëve të mëdhenj të fillimit të shekullit të 20-të në lidhjen e fizikës moderne – veçanërisht fizikës kuantike për shkak të shkallës së saj më të lartë të kundërintuitivitetit – me misticizmin, shkëputja e tyre ka rezultuar jashtëzakonisht e vështirë,” shpjegoi Hassani, i cili mban një doktoraturë në fizikë teorike nga Universiteti i Princetonit dhe është autor i disa librave, kryesisht mbi fizikën matematikore.
Fizikani dhe komunikuesi shkencor Brian Cox argumenton se keqpërdorimi i fjalës “kuantik”, siç është përdorimi i saj në frazën “shërim kuantik”, ka një efekt negativ në shoqëri pasi minon shkencën e vërtetë dhe i shkurajon njerëzit të angazhohen me mjekësinë. Ai pohon se “për disa shkencëtarë, shtrembërimi dhe përvetësimi i pafat i ideve shkencore që shpesh shoqëron integrimin e tyre në kulturën popullore është një çmim i papranueshëm për t’u paguar”.
Login
