❌

Reading view

↗

Qeveria kĂ«rcĂ«non protestuesit me “listĂ« tĂ« zezĂ«â€ dhe masa penale dhe administrative

✇Citizens.al
By: Arbjona Çibuku

Kryeministri Edi Rama paralajmëroi një paketë të re masash penale dhe administrative ndaj protestuesve, në të njëjtën ditë kur vendosi karrige bosh para Kryeministrisë si ftesë për dialog me studentët.

Karriget, me mbishkrimin “Dialog”, nuk qĂ«ndruan gjatĂ«. Pas largimit tĂ« kryeministrit, studentĂ«t dhe pedagogĂ«t i rrĂ«zuan dhe shqyen mbishkrimet. PĂ«rgjigjja e tyre erdhi edhe me fotografi tĂ« dhunĂ«s sĂ« ushtruar nga policia gjatĂ« protestave.

Paralajmërimi për masat erdhi në një takim me mësues dhe drejtues shkollash në Ministrinë e Arsimit, ku ishte e pranishme edhe ministrja Mirela Kumbaro.

“Po punojmĂ« intensivisht pĂ«r tĂ« pĂ«rgatitur njĂ« paketĂ« masash, njĂ« paketĂ« masash tĂ« natyrĂ«s jo thjesht penale, por tĂ« natyrĂ«s administrative, sepse kush shkatĂ«rron duhet tĂ« paguajĂ«â€, deklaroi Rama.

Paketa nuk është publikuar ende. Por kryeministri la të kuptohej se përgjegjësia nuk do të kufizohet te ndjekja penale. Shteti, sipas tij, do të kërkojë dëmshpërblim për çdo dëm të shkaktuar gjatë protestave, nga prona private te institucionet dhe pllakat e trotuareve.

“Kush dĂ«mton pronĂ«n e tjetrit, kush dĂ«mton pronĂ«n publike, kush shkul pllakat e trotuareve qĂ« shtrohen me paratĂ« e taksapaguesve tĂ« kĂ«tij qyteti [
] duhet tĂ« pĂ«rndiqet nga hija e shtetit qĂ« i vjen pas dhe i kĂ«rkon deri nĂ« fund, njĂ« mĂ« njĂ«, dĂ«mshpĂ«rblimin”, tha Rama.

Kush pĂ«rdor dhunĂ«n, sipas kryeministrit, ka vetĂ«m dy rrugĂ«: ose “tĂ« shpĂ«tojĂ« falĂ« maskĂ«s dhe kĂ«mbĂ«ve tĂ« shpejta”, ose “tĂ« pĂ«rgjigjet para ligjit”.

“Nuk ka ‘je i mitur’”

Shënjestra e paketës janë edhe të miturit. Mes masave që po diskutohen janë përgjegjësia financiare e prindërve për dëmet e shkaktuara nga fëmijët, ulja e moshës së përgjegjësisë penale dhe ndalimi i rrjeteve sociale për fëmijët nën 16 vjeç.

“Nuk ka ‘je i mitur dhe nuk mban asnjĂ« pĂ«rgjegjĂ«si’”, tha Rama, duke shtuar se ulja e moshĂ«s pĂ«r dĂ«nimin penal Ă«shtĂ« njĂ« çështje qĂ« qeveria “po e studion”.

Kryeministri e lidhi përfshirjen e të rinjve në përplasje me platformat digjitale, të cilat sipas tij ndikojnë në sjelljen e fëmijëve dhe i largojnë nga marrëdhëniet në jetën reale.

Mësuesve u kërkoi të mbajnë ditar për ngjarjet e këtyre ditëve.

“Kemi dakordĂ«suar me ministren dhe me disa kĂ«shilltarĂ« tĂ« arsyeshĂ«m edhe idenĂ« qĂ« secili prej mĂ«suesve tĂ« shkruajĂ« edhe ditarin e kĂ«tyre ditĂ«ve, nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« detajuar, me njĂ« narrativĂ« shumĂ« tĂ« thjeshtĂ«, çfarĂ« ndodhi, si ndodhi”, tha Rama.

Ai pretendoi se ditarĂ«t nuk do t’u dorĂ«zohen organeve ligjzbatuese, por do tĂ« shĂ«rbejnĂ« si “mozaiku i njĂ« historie” pĂ«r reflektim tĂ« mĂ«vonshĂ«m. Kryeministri u kĂ«rkoi gjithashtu prindĂ«rve tĂ« pĂ«rfshihen nĂ« pĂ«rballimin e situatĂ«s dhe kritikoi pedagogĂ«t qĂ«, sipas tij, e kanĂ« krahasuar valĂ«n e protestave me ngjarjet e vitit 1990.

“Lista e zezĂ«â€ nĂ« TIMS, “LuftĂ« hibride”

NjĂ« tjetĂ«r masĂ« qĂ« po shqyrtohet Ă«shtĂ« krijimi i njĂ« “liste tĂ« zezĂ«â€ nĂ« sistemin TIMS pĂ«r personat e identifikuar si tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« akte dhune. Kjo mund tĂ« ndikojĂ« nĂ« lĂ«vizjen e tyre jashtĂ« vendit, pĂ«rfshirĂ« udhĂ«timet nĂ« zonĂ«n Schengen.

Masa nuk është shpallur si vendim përfundimtar. Mbetet e paqartë si do të funksiononte, cilët persona do të përfshinte dhe mbi çfarë baze ligjore do të zbatohej. Po kështu, asnjë nga masat për prindërit, të miturit apo studentët nuk është konkretizuar ende në dispozita të publikuara.

Rama i cilĂ«soi pĂ«rplasjet si pjesĂ« e asaj qĂ« e quajti “luftĂ« hibride”, duke pretenduar se pakĂ«naqĂ«sitĂ« reale tĂ« qytetarĂ«ve po shfrytĂ«zohen nga aktorĂ« politikĂ« dhe tĂ« huaj pĂ«r tĂ« nxitur destabilizim.

Ai pretendoi se rreth 200 efektivë policie dhe rreth 80 protestues kanë marrë ndihmë mjekësore gjatë përplasjeve, shifra që i përdori për të hedhur poshtë akuzat për përdorim joproporcional të forcës. Kryeministri nuk paraqiti një bilanc të plotë të të lënduarve.

Pavarësisht paralajmërimeve, Rama deklaroi se është i gatshëm të dëgjojë studentët dhe qytetarët, përfshirë ata që kërkojnë largimin e tij.

“Jam i gatshĂ«m pa kushte tĂ« dĂ«gjoj kĂ«do, kudo, kurdo”, tha ai, duke shtuar se ndryshimi i pushtetit nuk mund tĂ« imponohet me dhunĂ«.

Por ftesa pĂ«r dialog vjen bashkĂ« me kĂ«rcĂ«nimin pĂ«r ndĂ«shkim. Mbetet pĂ«r t’u parĂ« cilat nga kĂ«to propozime do tĂ« marrin formĂ« ligjore dhe si do tĂ« garantohen tĂ« drejtat e protestuesve, pĂ«rfshirĂ« tĂ« drejtĂ«n e tubimit paqĂ«sor dhe parimin e pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« individuale.

Lexo edhe: Protesta: Rama shpërblen policët, ndëshkon studentët dhe akuzon Rusinë, Iranin e ANTIFA-n

The post Qeveria kĂ«rcĂ«non protestuesit me “listĂ« tĂ« zezĂ«â€ dhe masa penale dhe administrative appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Qeveria shpërblen 2,750 policë me 740 milionë lekë nga fondi rezervë

✇Citizens.al
By: Lorin Kadiu

Ndërsa protestuesit e dhunuar presin ende hetim, Këshilli i Ministrave miratoi të hënën një shpërblim prej 269,120 lekësh për secilin nga 2,750 punonjësit e Policisë së Shtetit. Vetë policia do ta vendosë kush e merr shpërblimin.

Vendimi i miratuar mĂ« 19 tetor e justifikon shpĂ«rblimin me “angazhimin e shtuar nĂ« garantimin e rendit dhe tĂ« sigurisĂ« publike”. PĂ«r ta paguar, qeveria i shton buxhetit tĂ« MinistrisĂ« sĂ« PunĂ«ve tĂ« Brendshme 740,080,000 lekĂ«, rreth 6.9 milionĂ« euro, nĂ« shpenzimet korrente tĂ« programit “Policia e Shtetit”. ParatĂ« merren nga fondi rezervĂ« i buxhetit tĂ« vitit 2026, njĂ« fond qĂ« zakonisht pĂ«rdoret pĂ«r emergjenca dhe shpenzime tĂ« paparashikuara. Vendimi hyn nĂ« fuqi menjĂ«herĂ«.

VKM-ja erdhi pak orĂ« pas takimit tĂ« kryeministrit Edi Rama me drejtuesit e PolicisĂ«. “Do t’ju vĂ«mĂ« menjĂ«herĂ« nĂ« dispozicion njĂ« shumĂ« prej 2500 eurosh pĂ«r çdo efektiv qĂ« Ă«shtĂ« nĂ« kĂ«tĂ« front”, u tha Rama efektivĂ«ve, duke u premtuar edhe rritje page nga 1 janari.

NĂ« tĂ« njĂ«jtin fjalim, kryeministri paralajmĂ«roi ndĂ«shkime pĂ«r anĂ«n tjetĂ«r. StudentĂ«t qĂ« dhunojnĂ« policinĂ« do tĂ« humbasin bursat dhe arsimin falas, familjet e tĂ« miturve do tĂ« paguajnĂ« faturĂ«n e dĂ«meve, ndĂ«rsa nĂ« Facebook Rama shkroi se edhe protestuesit qĂ« nuk distancohen nga dhunuesit “do tĂ« paguajnĂ« financiarisht njĂ«soj si ata”. Ai i paraqiti protestat si skenar tĂ« RusisĂ«, Iranit dhe ANTIFA-s, pa sjellĂ« asnjĂ« provĂ«.

Përshkallëzimi nisi më 13 tetor, kur studentët rikthyen protestën para Ministrisë së Arsimit, në një fazë të re të lëvizjes antiqeveritare që zgjat prej 142 ditësh dhe që nisi më 30 maj si protestë paqësore kundër resortit në Zvërnec. Sipas ministrit të Brendshëm Ervin Demo, në gjashtë ditë janë lënduar 295 persona: policë, protestues, gazetarë e punonjës të tjerë.

Policët u shpërblyen brenda ditës. Për protestuesit e lënduar nga policia, llogaria ende nuk është bërë. Një letër e hapur e Qendrës Res Publica, avokatëve dhe organizatave dokumenton 32 episode dhune të pretenduar policore vetëm nga 13 deri më 17 tetor. Mes tyre është Muhamet Skana, 21 vjeç, i cili përfundoi në Spitalin e Traumës me frakturë në kafkë dhe në shtyllën kurrizore pasi u godit nga një efektiv më 16 tetor. Sipas familjes, ai u mbajt rreth tri orë në komisariat pa u dërguar në spital. Deri më 17 tetor nuk ishte bërë publike asnjë masë ndaj efektivëve.

Avokati i Popullit deklaroi mĂ« 16 tetor se kishte takuar 214 tĂ« ndaluar dhe se pĂ«r 26 prej tyre shenjat e dhunĂ«s ishin pasqyruar nĂ« procesverbale. NjĂ« ditĂ« mĂ« parĂ«, drejtori i PolicisĂ« SkĂ«nder Hita e kishte cilĂ«suar reagimin “tĂ« drejtĂ« dhe proporcional”, duke njoftuar pezullimin e shtatĂ« punonjĂ«sve. Dhuna ka prekur edhe gazetarĂ«t, mes tyre gazetaren tonĂ« Vjolanda Peca, e lĂ«nduar mĂ« 13 tetor.

Sipas pikĂ«s 4 tĂ« vendimit, listĂ«n emĂ«rore tĂ« pĂ«rfituesve e harton Drejtoria e PĂ«rgjithshme e PolicisĂ« “bazuar nĂ« dokumentacionin justifikues”. VKM-ja nuk e pĂ«rcakton cili Ă«shtĂ« ky dokumentacion, as nuk vendos ndonjĂ« kriter. Nuk thotĂ« nĂ«se nga lista pĂ«rjashtohen punonjĂ«sit e pezulluar apo ata qĂ« janĂ« nĂ«n hetim pĂ«r dhunĂ«. E njĂ«jta institucion qĂ« Avokati i Popullit po heton pĂ«r pĂ«rdorimin e forcĂ«s, vendos vetĂ« kush shpĂ«rblehet pĂ«r tĂ«. Res Publica i ka dĂ«rguar PolicisĂ« 19 pyetje sipas ligjit 119/2014 pĂ«r raportet e pĂ«rdorimit tĂ« forcĂ«s. Ne do t’i kĂ«rkojmĂ« edhe listĂ«n e pĂ«rfituesve dhe kriteret.

The post Qeveria shpërblen 2,750 policë me 740 milionë lekë nga fondi rezervë appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Pedagogët në krah të studentëve, kërkojnë qeveri kujdestare

✇Citizens.al
By: Arbjona Çibuku

Një grup prej rreth 700 pedagogësh kërkon dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama dhe krijimin e një qeverie kujdestare.  Përmes letrës pedagogët dalin në mbështetje të studentëve që prej një jave protestojnë kundër qeverisë.

PedagogĂ«t dĂ«nojnĂ« dhunĂ«n ndaj studentĂ«ve, u kĂ«rkojnĂ« forcave tĂ« rendit tĂ« mos zbatojnĂ« urdhra tĂ« paligjshĂ«m dhe ftojnĂ« qytetarĂ«t t’i bashkohen protestĂ«s. Ata kanĂ« hartuar dhe nje peticion online qĂ« mund tĂ« firmoset nga tĂ« tjerĂ« pedagogĂ« qĂ« duan t’i bashkohen nismĂ«s.

Deklarata, e publikuar nga Forumi i Dialogut Politik, vjen pas një jave protesta të shoqëruara me përplasje mes demonstruesve dhe policisë, përdorim të gazit lotsjellës dhe ujit me presion, si dhe raportime për dhunë ndaj protestuesve.

Pedagogët e lidhin kërkesën e tyre me atë që e cilësojnë si dhunë të pajustifikuar ndaj studentëve dhe shkelje të të drejtave të njeriut. Sipas tyre, dorëheqja e Ramës dhe krijimi i një qeverie kujdestare do të krijonin kushtet për stabilitet institucional, qetësimin e situatës dhe respektimin e vullnetit të qytetarëve.

Në deklaratë, pedagogët u bëjnë thirrje forcave të rendit të ndalojnë çdo akt dhune ndaj studentëve dhe të mos zbatojnë urdhra që i konsiderojnë të paligjshëm. Ata paralajmërojnë se përgjegjësia për veprimet e policisë mund të mbetet mbi punonjësit që i zbatojnë, ndërsa pamjet e regjistruara nga qytetarët dhe mediat mund të shërbejnë për dokumentimin e tyre.

Pedagogët u drejtohen gjithashtu përfaqësive diplomatike në Tiranë, duke kërkuar që ato të reagojnë publikisht për mbrojtjen e të drejtave të qytetarëve shqiptarë, me të njëjtin standard që zbatohet për të drejtat e qytetarëve në vendet që përfaqësojnë.

Deklarata pĂ«rmban edhe njĂ« thirrje pĂ«r vetĂ« protestuesit, tĂ« cilĂ«ve u kĂ«rkohet tĂ« mbrojnĂ« bizneset dhe pronĂ«n publike e private. Sipas pedagogĂ«ve, shmangia e dĂ«mtimit tĂ« pronĂ«s do t’i hiqte qeverisĂ« mundĂ«sinĂ« pĂ«r ta pĂ«rdorur atĂ« si justifikim pĂ«r ushtrimin e dhunĂ«s dhe delegjitimimin e protestĂ«s.

Duke iu drejtuar qytetarëve të Tiranës, pedagogët kujtojnë lëvizjen studentore të vitit 1991 dhe u bëjnë thirrje të bashkohen me protestuesit për të parandaluar dhunën ndaj tyre.

“Ne jemi liderĂ« nĂ« auditorĂ«t e universiteteve, sot studentĂ«t janĂ« liderĂ« tanĂ« nĂ« shesh”, thuhet nĂ« deklaratĂ«, ku pedagogĂ«t ftojnĂ« qytetarĂ«t tĂ« bĂ«hen pjesĂ« e pĂ«rpjekjes pĂ«r mbrojtjen e studentĂ«ve.

Ndërkohë, kryeministri Edi Rama ka kundërshtuar kërkesat për dorëheqje, duke pretenduar se protestat po shfrytëzohen politikisht dhe nga faktorë të jashtëm.

Mbështetja e pedagogëve vjen në një moment kur protesta studentore është zgjeruar përtej kërkesave që lidhen me arsimin, duke u shoqëruar me pakënaqësi më të gjera ndaj qeverisjes, korrupsionit dhe mungesës së perspektivës për të rinjtë në Shqipëri.

Kryeminsitri Rama ka shprehur më herët se nuk do e japë dorëheqjen. Edhe ditën e hënë ai doli në një deklaratë gjatë një takimi me Policine e Shtetit,  ku përsëriti akuzat ndaj protestueve, duke folur për protesta të nxitura nga Rusia dhe Irani.

The post Pedagogët në krah të studentëve, kërkojnë qeveri kujdestare appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Protesta e studenteve, orë pas ore, 19 tetor

✇Citizens.al
By: Citizens.al

Protesta studentore në Shqipëri, ndiqni zhvillimet dhe dinamikën e protestave dhe reagimeve institucionale në këtë mbulim të përditësuar.

17:02, 19.10.2026

Pas premtimit të kryeministrit Edi Rama për një bonus prej 2,500 eurosh për efektivët e policisë të angazhuar në protestat studentore, qytetarët e mbledhur sot para Kryeministrisë hodhën para në drejtim të policëve, në një gjest simbolik. Veprimi u zhvillua pasi situata në protestë ishte qetësuar.

14:46, 19.10.2026

Protestat studentore vijuan edhe nĂ« qytete tĂ« tjera tĂ« vendit. NĂ« VlorĂ«, disa video tĂ« publikuara nĂ« rrjetet sociale treguan praninĂ« e policisĂ« brenda Universitetit “Ismail Qemali”, ndĂ«rsa sipas dĂ«shmive, studentĂ«ve nuk u lejohej tĂ« largoheshin nga godina. Policia deklaroi se ndĂ«rhyri pas njoftimit tĂ« administratorit tĂ« universitetit pĂ«r njĂ« grup prej 30–40 personash qĂ« po pengonin zhvillimin normal tĂ« mĂ«simit, me qĂ«llim normalizimin e situatĂ«s dhe vijimin e leksioneve.

13:40, 19.10.2026

Këshilli Shqiptar i Medias dënoi dhunën dhe pengimin e gazetarëve gjatë protestave në Tiranë, duke iu bashkuar thirrjes së Asociacionit të Gazetarëve të Shqipërisë për identifikimin e përgjegjësve dhe hetim të pavarur e transparent. Sipas dokumentimit të AGSH-së dhe raportimeve të redaksive, vetëm më 18 tetor u evidentuan gjashtë incidente ndaj punonjësve të medias, shumica të lidhura me veprimet e raportuara të policisë.

13:12, 19.10.2026

Ministri i PunĂ«ve tĂ« Brendshme, Ervin Demo, e cilĂ«soi situatĂ«n si tĂ« kaluar “vijĂ«n e kuqe”, duke dĂ«nuar sulmet ndaj policisĂ« dhe institucioneve. Ai tha se gjatĂ« gjashtĂ« ditĂ«ve tĂ« protestave janĂ« lĂ«nduar 295 persona, mes tyre policĂ«, protestues dhe gazetarĂ«. NdĂ«rsa drejtori i PolicisĂ« sĂ« Shtetit, SkĂ«nder Hita, falenderoi efektivĂ«t pĂ«r pĂ«rballimin e situatĂ«s, por nuk u ndal te rastet e raportuara tĂ« dhunĂ«s policore ndaj protestuesve dhe tĂ« miturve.


13:00, 19.10.2026

Kryeministri Edi Rama njoftoi një shpërblim prej 2,500 eurosh për efektivët e policisë të angazhuar në protesta. Ndryshe nga herët e tjera, kur Rama ishte treguar më i rezervuar në akuzat ndaj aktorëve të huaj për organizimin e protestave, këtë herë ai pretendoi se ato nxiten nga aktorë të huaj, duke përmendur Iranin dhe lëvizjen ANTIFA, pa paraqitur prova konkrete për këto akuza.

The post Protesta e studenteve, orë pas ore, 19 tetor appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Protesta: Rama shpërblen policët, ndëshkon studentët dhe akuzon Rusinë, Iranin e ANTIFA-n

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu

Kryeministri Edi Rama paralajmëroi heqjen e bursave dhe të arsimit falas për studentët që dhunojnë policinë, fatura dëmesh për familjet e të miturve dhe pasoja financiare edhe për protestuesit që nuk distancohen nga dhunuesit. Në të njëjtën kohë, ai premtoi një shpërblim prej 2.500 eurosh për çdo efektiv policie të angazhuar në terren. Rama i cilësoi përplasjet si pjesë të një skenari kundër Shqipërisë, duke përmendur Rusinë, Iranin dhe lëvizjen ANTIFA, pa paraqitur prova.

Në ditën e shtatë të përshkallëzimit të protestave kundër qeverisë, që vijojnë prej 142 ditësh, kryeministri Rama zhvilloi të hënën një takim me përfaqësues të Policisë së Shtetit, ku u premtoi edhe rritje page nga 1 janari.

“Do t’ju vĂ«mĂ« menjĂ«herĂ« nĂ« dispozicion njĂ« shumĂ« prej 2500 eurosh pĂ«r çdo efektiv qĂ« Ă«shtĂ« nĂ« kĂ«tĂ« front”, tha Rama, duke e justifikuar shpĂ«rblimin me “rezistencĂ«n”, “sakrificĂ«n” dhe “kurajĂ«n” e efektivĂ«ve gjatĂ« protestave.

Ministri i BrendshĂ«m, Ervin Demo, tha se situata “ka kaluar vijĂ«n e kuqe”, duke iu referuar sulmit ndaj komisariatit nr. 3 dhe dĂ«mtimeve tĂ« efektivĂ«ve tĂ« policisĂ«.

“JanĂ« 295 tĂ« lĂ«nduar nĂ« kĂ«to gjashtĂ« ditĂ«t e fundit dhe janĂ« 295 shqiptarĂ« qĂ« kanĂ« pĂ«suar dĂ«mtime, qofshin policĂ«, protestues, gazetarĂ« apo punonjĂ«s tĂ« tjerĂ«â€, tha Demo.

“ElementĂ«t e dhunĂ«s qĂ« janĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« kĂ«tĂ« protestĂ« kanĂ« arritur qartazi nĂ« nivelet qĂ« e tregojnĂ« qĂ« kjo nuk Ă«shtĂ« mĂ« as protestĂ« studentore, nĂ« fakt nuk mund tĂ« quhet mĂ« as protestĂ«â€, shtoi ai.

Rama: Protestat të nxitura nga Rusia, Irani dhe ANTIFA

Rama e paraqiti protestën si pjesë të një plani më të gjerë kundër Shqipërisë. Ai tha se Rusia dhe Irani kanë përdorur mijëra profile false në rrjetet sociale për të nxitur pakënaqësitë, fillimisht përmes protestave kundër projekteve turistike në Zvërnec dhe Sazan.

“Me mijĂ«ra e mijĂ«ra, dhjetĂ«ra mijĂ«ra profile false tĂ« krijuara enkas si shqiptarĂ« qĂ« kĂ«rkonin tĂ« mbronin natyrĂ«n, u vunĂ« nĂ« lĂ«vizje”, tha Rama, duke shtuar se nĂ« protestat aktuale janĂ« pĂ«rfshirĂ« edhe “mijĂ«ra e mijĂ«ra tĂ« tjera nga Republika terroriste e Iranit”.

Protestat për Zvërnecin dhe Sazanin nisën më 30 maj si një lëvizje qytetare paqësore dhe jopartiake, e cila u shtri në mbarë vendin dhe në diasporë, me mbi 325 aksione proteste deri në shtator.

Kryeministri nuk solli asnjë provë për përfshirjen e shërbimeve ruse apo iraniane. Ai i lidhi protestat edhe me ANTIFA-n, të cilën e përshkroi si pjesë të një ideologjie të re ekstremiste.

“JanĂ« tĂ« rinj dhe tĂ« reja tĂ« ideologjizuar, tĂ« ekstremizuar nĂ«n trysninĂ« apo nĂ«n frymĂ«zimin e asaj force tĂ« errĂ«t dhe tĂ« re qĂ« Ă«shtĂ« shfaqur nĂ« EvropĂ« dhe nĂ« Shtetet e Bashkuara, tĂ« cilĂ«n Presidenti i SHBA-sĂ« e ka shpallur organizatĂ« terroriste, ANTIFA”, u shpreh Rama.

ÇfarĂ« Ă«shtĂ« ANTIFA?

ANTIFA (shkurtim i “antifashist”) Ă«shtĂ« njĂ« emĂ«rtim i gjerĂ« pĂ«r grupe dhe aktivistĂ« tĂ« majtĂ« qĂ« thonĂ« se luftojnĂ« ekstremin e djathtĂ«, pa strukturĂ« qendrore apo udhĂ«heqje tĂ« pĂ«rcaktuar. Trump nĂ«nshkroi mĂ« 22 shtator 2025 njĂ« urdhĂ«r ekzekutiv pĂ«r ta shpallur atĂ« organizatĂ« terroriste tĂ« brendshme, megjithĂ«se nuk ekziston ligj nĂ« SHBA qĂ« e mbĂ«shtet njĂ« shpallje tĂ« tillĂ«.

Megjithatë, në të njëjtin fjalim, kryeministri pranoi se protestuesit janë nxënës dhe studentë, duke rënë ndesh me pretendimin e tij për dhjetëra mijëra profile të huaja.

“JanĂ« pengje tĂ« njĂ« fryme tĂ« njĂ« ideologjie tĂ« re, e cila ka vetĂ«m njĂ« mision: shkatĂ«rro! Ktheje tĂ« gjithĂ«n pĂ«rmbys, bĂ«je rrafsh se do ta fillojmĂ« nga e para”, deklaroi ai.

Rama vuri në pikëpyetje karakterin studentor të protestës dhe tha se protestuesit e dhunshëm nuk mund të paraqiten si zë i një të ardhmeje më të mirë.

“Po do tĂ« ulet kostoja e jetesĂ«s duke djegur e duke shkatĂ«rruar? Do tĂ« vijnĂ« paga mĂ« tĂ« mira duke thyer banka e duke djegur makina?”, tha Rama.

Paralajmërime për studentët dhe familjet e të miturve

Pjesë e rëndësishme e fjalimit të Ramës ishin paralajmërimet për pasoja financiare dhe administrative ndaj personave të përfshirë në dhunë.

Ai tha se familjet e të miturve që marrin pjesë në akte dhune do të përballen me faturën e dëmeve.

“U them tĂ« gjitha familjeve tĂ« atyre tĂ« miturve: Do tĂ« paguani nĂ« rast se nuk do tĂ« mbani pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« tuaj pĂ«r ata fĂ«mijĂ«, nĂ« rast se nuk dini ju t’i mbroni fĂ«mijĂ«t tuaj dhe i lini rrugĂ«ve, nga 15, 14, 13 apo 16 vjeç, qĂ« tĂ« marrin rolin e mburojĂ«s sĂ« atyre tĂ« tjerĂ«ve qĂ« janĂ« mbrapa. AtĂ«herĂ«, fatura financiare pĂ«r tĂ« gjitha kĂ«to dĂ«me do t’ju pĂ«rndjekĂ« deri nĂ« fund”, iu drejtua Rama familjarĂ«ve.

Ai paralajmëroi gjithashtu se studentët që dhunojnë policinë do të humbasin bursat, mbështetjen financiare dhe arsimin falas.

“U them tĂ« gjithĂ« atyre tĂ« tjerĂ«ve qĂ« ikin nga shkolla pĂ«r tĂ« dhunuar PolicinĂ«, qĂ« nuk do tĂ« kthehen nĂ« shkollĂ« normalisht, pa pasoja administrative pĂ«r kĂ«tĂ«. Nuk do tĂ« kenĂ« arsim falas. Ata studentĂ« qĂ« dalin dhe dhunojnĂ« PolicinĂ« e Shtetit nuk do tĂ« kenĂ« bursa, nuk do tĂ« kenĂ« mbĂ«shtetje financiare nga shteti”, tha Rama.

Në një postim në Facebook të hënën, Rama e shtriu kërcënimin edhe te protestuesit paqësorë.

“Protestuesit duhet tĂ« distancohen nga dhunuesit, pĂ«rndryshe do tĂ« paguajnĂ« financiarisht njĂ«soj si ata”, shkroi ai.

Kryeministri u shpreh i gatshëm për dialog me protestuesit paqësorë.

“Dialog nĂ« çdo orĂ«, nĂ« çdo ditĂ«, nĂ« çdo vend, me kĂ«do, pĂ«rveç forcave politike qĂ« janĂ« mbrapa dhunĂ«s dhe qĂ« nuk distancohen nga dhuna”, tha ai.

Por Rama përjashtoi çdo marrëveshje politike që do të përfshinte dorëheqjen e tij apo ndryshimin e qeverisë, duke këmbëngulur se mandati i tij përfundon në vitin 2029.

“UnĂ« nuk e kam pushtet personal. PĂ«r mua zyra e Kryeministrit nuk Ă«shtĂ« vend pune”, tha Rama, duke shtuar se Ă«shtĂ« ngarkuar nga “800 e kusur mijĂ« shqiptarĂ«â€ pĂ«r tĂ« qeverisur deri nĂ« pĂ«rfundim tĂ« mandatit.

Përshkallëzimi i protestave, që nisi më 13 tetor, është shoqëruar me përplasje të dhunshme mes demonstruesve dhe policisë, dëmtime të pronës publike e private dhe sulme ndaj institucioneve.

Në të njëjtën kohë, policia është përballur me kritika për përdorim të forcës ndaj protestuesve, ndërsa Avokati i Popullit ka nisur hetime administrative për përdorimin e forcës dhe trajtimin e personave të ndaluar, përfshirë të miturit.

The post Protesta: Rama shpërblen policët, ndëshkon studentët dhe akuzon Rusinë, Iranin e ANTIFA-n appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

32 raste dhune policore të dokumentuara: Letra që i kërkon llogari institucioneve

✇Citizens.al
By: Vjolanda Peca

Muhamet Skana, 21 vjeç, përfundoi në Spitalin e Traumës me frakturë në kafkë dhe në shtyllën kurrizore, pasi u godit nga një efektiv policie më 16 tetor, pranë Ministrisë së Arsimit, gjatë protestave studentore. Rasti i tij është një nga 32 episodet e dhunës së pretenduar policore, të dokumentuara gjatë pesë ditëve të protestave, nga 13 deri më 17 tetor, në një letër të hapur drejtuar Policisë së Shtetit.

Letra, e nënshkruar nga Qendra Res Publica, avokatë, qytetarë dhe organizata, i drejtohet Drejtorit të Përgjithshëm të Policisë së Shtetit, Skënder Hita, dhe drejtorit të Policisë së Tiranës, Oliger Torba. Nënshkruesit kërkojnë hetim të rasteve të raportuara dhe masa sistemike për të parandaluar përsëritjen e tyre, jo vetëm pezullime individuale.

Sipas letrĂ«s, Skana qĂ«ndronte i qetĂ« nĂ« rrugĂ«, me duart tĂ« lira anash trupit dhe pa mbajtur asgjĂ«, kur njĂ« efektiv e goditi befasisht dhe ai ra me kokĂ« nĂ« asfalt, siç tregojnĂ« pamjet e publikuara. Sipas motrĂ«s sĂ« tij, mĂ« pas u godit me shkop gome. Pamje tĂ« tjera e tregojnĂ« tĂ« shtrirĂ« nĂ« shpinĂ«, me duart para gjoksit pĂ«r t’u mbrojtur, ndĂ«rsa efektivĂ« me shkopinj e mburoja kalojnĂ« mbi tĂ«.

Sipas familjes, ai u mbajt rreth tri orë në komisariat pa u dërguar në spital, derisa familja kërkoi ambulancën. Në Spitalin e Traumës iu konstatuan frakturë në kafkë dhe në shtyllën kurrizore, si dhe hematoma në trup. Ai ndodhet në gjendje konfuzioni dhe humbjeje kujtese. Nënshkruesit e cilësojnë vonesën e ndihmës mjekësore si shkelje të drejtpërdrejtë të ligjit për Policinë e Shtetit, i cili e detyron punonjësin e policisë të kërkojë menjëherë ndihmë për personin e plagosur. Familja ka deklaruar se do ta ndjekë çështjen penalisht.

Letra ngre shqetësime edhe për punonjës policie me rroba civile dhe pa shenja identifikuese, të cilët kanë shoqëruar të rinj me forcë.

“PolicĂ« me rroba civile, pa asnjĂ« shenjĂ« identifikimi, fusin tĂ« rinj me forcĂ« nĂ« furgonĂ«. Policia e TiranĂ«s e ka pranuar vetĂ« se ishin punonjĂ«s tĂ« PolicisĂ« Kriminale”, shkruajnĂ« nĂ«nshkruesit.

Rastet e listuara përfshijnë protestues të tërhequr zvarrë dhe të goditur me shkelma ndërsa ishin në tokë, një të ri të goditur në grup me shkopinj gome derisa mbeti pa ndjenja, një student të përgjakur të lidhur me pranga pas kangjellave të Ministrisë së Arsimit, si dhe të mitur të goditur në Tiranë, Lezhë e Kamëz. Letra dokumenton edhe dhunën ndaj gazetarëve, përfshirë kryeredaktorin e Dosja.al, i cili u godit me grushte e shkelma ndërsa filmonte.

PĂ«r dhunĂ«n ndaj personave tĂ« rrĂ«zuar, letra Ă«shtĂ« e prerĂ«: “Forca e ligjshme ndal njĂ« rrezik dhe ndalet kur rreziku mbaron. Goditja e njĂ« personi qĂ« Ă«shtĂ« tashmĂ« nĂ« tokĂ« nuk ndal asnjĂ« rrezik: ajo ndĂ«shkon, nĂ« formĂ«n e vetĂ«gjyqĂ«sisĂ«.”

Nënshkruesit theksojnë se nuk e mohojnë dhunën e disa protestuesve ndaj policëve dhe dëmtimin e pronave, por sipas tyre përsëritja e të njëjtit model kërkon përgjegjësi institucionale.

“E pĂ«rsĂ«ritur pĂ«r pesĂ« ditĂ« radhazi, nga njĂ«si tĂ« ndryshme dhe nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n formĂ«, kjo dhunĂ« nuk Ă«shtĂ« mĂ« gabim i disa individĂ«ve me uniformĂ«, por problem i institucionit qĂ« ju drejtoni”, thuhet nĂ« letrĂ«n e hapur.

Dokumenti i referohet edhe gjetjeve paraprake të Avokatit të Popullit, i cili deklaroi më 16 tetor se ka takuar 214 persona të ndaluar dhe se për 26 prej tyre shenjat e dhunës dhe pretendimet për keqtrajtim janë pasqyruar në procesverbale. Avokati i Popullit konstatoi gjithashtu se të mitur janë marrë në pyetje pa praninë e prindit ose kujdestarit dhe të psikologut, si dhe mbipopullim në komisariate e mangësi në regjistrimin e personave të shoqëruar.

Më 15 tetor, Drejtori i Përgjithshëm Skënder Hita deklaroi se reagimi i Policisë ka qenë i drejtë dhe proporcional. Ai tha se janë pezulluar nga detyra shtatë punonjës policie për shkelje të konstatuara. Sipas letrës, pezullimet e bëra publike lidhen me dy raste: katër efektivë dhe shefi i rendit i Komisariatit nr. 1, për 19-vjeçarin që pësoi frakturë të këmbës pranë Kuvendit, dhe dy inspektorë të Komisariatit nr. 3, për të riun e tërhequr zvarrë dhe të goditur me shkelma. Për rastin e Muhamet Skanës, deri më 17 tetor nuk ishte bërë publike asnjë masë ndaj efektivëve.

Letra ngre shqetësime edhe për raportimet mediatike mbi përdorimin për herë të parë të plumbave të gomës më 17 tetor. Policia e Shtetit i ka kundërshtuar këto raportime, duke deklaruar se janë përdorur mjete shpërqendruese. Nënshkruesit kërkojnë sqarim të menjëhershëm për llojin e municioneve, bazën ligjore dhe urdhrat e përdorimit.

Bashkë me letrën, Res Publica ka paraqitur edhe një kërkesë për informacion sipas ligjit 119/2014, me 19 pyetje, mes tyre numri i raporteve të përdorimit të forcës, angazhimi i policëve me rroba civile, përdorimi i automjeteve pa shenja dhe kur janë njoftuar drejtuesit, deri te ministri dhe kryeministri, për incidentet.

Letra u është dërguar edhe Kryeministrit, Ministrit të Punëve të Brendshme, Agjencisë së Mbikëqyrjes Policore, Avokatit të Popullit, Mekanizmit Kombëtar për Parandalimin e Torturës dhe Prokurorisë së Tiranës.

“Ndaloni dhunĂ«n dhe mbroni tĂ« drejtĂ«n pĂ«r protestĂ« paqĂ«sore”

Paralelisht me letrën e Res Publica-s, 19 organizata të shoqërisë civile, kanë publikuar një deklaratë të përbashkët ku kërkojnë ndalimin e dhunës, mbrojtjen e personave të lënduar dhe respektimin e së drejtës për protestë paqësore.

Organizatat theksojnë se mbrojtja e jetës dhe dinjitetit duhet të jetë përparësi, si për protestuesit, ashtu edhe për punonjësit e policisë, gazetarët dhe kalimtarët. Ato kujtojnë se protesta paqësore është një e drejtë themelore, e garantuar nga neni 47 i Kushtetutës së Shqipërisë, neni 11 i Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe neni 21 i Paktit Ndërkombëtar për të Drejtat Civile dhe Politike.

Në deklaratë u bëhet thirrje protestuesve të shmangin dhunën dhe dëmtimin e personave apo pronës, ndërsa autoriteteve u kërkohet të lehtësojnë zhvillimin e protestave paqësore dhe të shmangin përshkallëzimin e situatës. Sipas organizatave, çdo përdorim i forcës nga policia duhet të jetë i ligjshëm, rreptësisht i nevojshëm dhe proporcional me situatën.

Ato nënvizojnë se aktet e dhunës nga individë të veçantë nuk justifikojnë ndërhyrje pa dallim ndaj protestuesve paqësorë. Gjithashtu, kërkojnë ndihmë të menjëhershme mjekësore për të lënduarit, mbrojtje të posaçme për të miturit, respektim të të drejtave të personave të ndaluar dhe hetim të shpejtë, të pavarur e të paanshëm për çdo pretendim për dhunë ose përdorim të paligjshëm të forcës.

Organizatat u bëjnë thirrje edhe përfaqësuesve politikë dhe drejtuesve të institucioneve të shmangin deklaratat që mund të rrisin tensionet dhe të krijojnë hapësirë për dialog.

“Respektoni tĂ« drejtĂ«n e protestĂ«s paqĂ«sore. Mbroni jetĂ«n dhe dinjitetin e çdo personi. AsnjĂ« jetĂ« nuk duhet vĂ«nĂ« nĂ« rrezik”, pĂ«rfundon deklarata e pĂ«rbashkĂ«t.

The post 32 raste dhune policore të dokumentuara: Letra që i kërkon llogari institucioneve appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Protesta e studenteve, orë pas ore, 18 tetor

✇Citizens.al
By: Citizens.al

Protesta studentore në Shqipëri, ndiqni zhvillimet dhe dinamikën e protestave dhe reagimeve institucionale në këtë mbulim të përditësuar.

18:45, 18.10.2026

Protestuesit vijojnë qëndresën, duke u përballur me forca të shumta policore. Gjatë protestës, ata i vunë flakën Komisariatit nr. 1. Pas pesë ditësh protestash studentore, kryeministri Edi Rama u shpreh sot se është i gatshëm të takohet me studentët që kërkojnë dialog, në Kryeministri ose në një format tjetër komunikimi. Megjithatë, studentët kanë deklaruar se nuk ka vend për negociata, duke kujtuar se protestuan paqësisht për 135 ditë, por kërkesat e tyre nuk u morën seriozisht.



17:45, 18.10.2026

Protestuesit u kanĂ« vĂ«nĂ« zjarrin disa objekteve, ndĂ«rsa janĂ« pĂ«rplasur dhunshĂ«m me policinĂ«. Kjo e fundit Ă«shtĂ« kundĂ«rpĂ«rgjigjur me ujĂ« me presion dhe gaz lotsjellĂ«s, por edhe duke hedhur gurĂ« drejt protestuesve. Pas ndĂ«rhyrjes sĂ« policisĂ«, protestuesit janĂ« shpĂ«rndarĂ« nĂ« zona pĂ«rreth sheshit “SkĂ«nderbej”, por nuk janĂ« tĂ«rhequr dhe vijojnĂ« tĂ« qĂ«ndrojnĂ« nĂ« rrugĂ«.

16:30, 18.10.2026

Ndryshe nga ditĂ«t e tjera, sot policia i shpĂ«rndau protestuesit shumĂ« shpejt, duke mos i lejuar tĂ« qĂ«ndronin nĂ« sheshin “DĂ«shmorĂ«t e Kombit”. Pak para se tĂ« mbĂ«rrinin te Kryeministria, protestuesit kaluan pranĂ« selisĂ« sĂ« PartisĂ« Socialiste, ku thyen xhamat e godinĂ«s. NdĂ«rkohĂ«, nga selia dolĂ«n disa persona tĂ« maskuar dhe tĂ« pajisur me shkopinj, tĂ« cilĂ«t u pozicionuan pĂ«rballĂ« protestuesve.

11:09, 18.10.2026

DitĂ«n e sotme, punonjĂ«sit e BashkisĂ« sĂ« TiranĂ«s kanĂ« dalĂ« nĂ« orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit pĂ«r tĂ« hequr gurĂ«t e trotuarit pĂ«rgjatĂ« bulevardit “DĂ«shmorĂ«t e Kombit”. GjatĂ« katĂ«r ditĂ«ve tĂ« fundit tĂ« protestave studentore, kĂ«ta gurĂ« janĂ« pĂ«rdorur nga protestuesit nĂ« drejtim tĂ« policisĂ«. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, Bashkia ka vendosur t’i heqĂ«, me qĂ«llim qĂ« tĂ« mos pĂ«rdoren mĂ« gjatĂ« pĂ«rplasjeve me efektivĂ«t. 

The post Protesta e studenteve, orë pas ore, 18 tetor appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Protesta e studenteve, orë pas ore, 17 tetor

✇Citizens.al
By: Citizens.al

Protesta studentore në Shqipëri, ndiqni zhvillimet dhe dinamikën e protestave dhe reagimeve institucionale në këtë mbulim të përditësuar.

17:25: 17.10.2026

Sot u shĂ«nua kulmi i pesĂ« ditĂ«ve tĂ« protestĂ«s studentore. PĂ«rplasjet mes protestuesve dhe policisĂ« nĂ« bulevardin “DĂ«shmorĂ«t e Kombit” u pĂ«rshkallĂ«zuan, ku njĂ« makinĂ« u dogj dhe protestuesit i vunĂ« flakĂ«n autobotit qĂ« hedh ujĂ« me presion. QytetarĂ«t hodhĂ«n gurĂ« nĂ« drejtim tĂ« policisĂ«, ndĂ«rsa efektivĂ«t ua kthyen ato. GjatĂ« pĂ«rplasjeve, njĂ« protestues u godit dhe u dĂ«rgua nĂ« qendrĂ«n shĂ«ndetĂ«sore.


16:20, 17.10.2026

NĂ« deklaratĂ«n e tij, drejtori i PĂ«rgjithshĂ«m i PolicisĂ« sĂ« Shtetit, SkĂ«nder Hita, foli pĂ«r dhunĂ«n ndaj efektivĂ«ve, duke deklaruar se 132 punonjĂ«s policie janĂ« dĂ«mtuar nĂ« tĂ« gjithĂ« ShqipĂ«rinĂ« gjatĂ« protestave studentore. Ai nuk u ndal te raportimet pĂ«r dhunĂ«n e ushtruar nga efektivĂ«t ndaj studentĂ«ve dhe tĂ« miturve. I pyetur pĂ«r pĂ«rdorimin e plumbave tĂ« gomĂ«s, Hita u shpreh: “Nga ana jonĂ« pĂ«rdoren vetĂ«m mjetet e pĂ«rcaktuara qĂ« pĂ«rdoren nga Bashkimi Evropian.”

15:15, 17.10.2026

Protestuesit janë zhvendosur nga Ministria e Arsimit drejt Kryeministrisë. Ndërkohë, raportohet se dhjetëra qytetarë janë goditur me plumba gome në qafë, fytyrë dhe zona të tjera delikate të trupit. Këto raste ngrenë shqetësime për respektimin e udhëzimeve të OKB-së të vitit 2020 për përdorimin e armëve me më pak pasoja vdekjeprurëse nga forcat e rendit. Pika 7.5.8 e udhëzimit përcakton se predhat goditëse nuk duhet të drejtohen drejt kokës, fytyrës apo qafës.

13:24, 17.10.2026

Përplasjet mes policisë dhe protestuesve janë përshkallëzuar. Përveç gazit lotsjellës dhe autobotëve me ujë, efektivët kanë përdorur edhe plumba gome kundër qytetarëve. Pas përshkallëzimit, qytetarët iu afruan policisë duke bërë thirrje që të mos ushtrohej dhunë, pasi kanë dalë të protestojnë edhe për të drejtat e vetë punonjësve të policisë dhe administratës, të cilët janë të keqpaguar.

12:45, 17.10.2026

NĂ« ditĂ«n e pestĂ« tĂ« protestĂ«s studentore, qindra tĂ« rinj u mblodhĂ«n sĂ«rish para MinistrisĂ« sĂ« Arsimit, ku dogjĂ«n tre kosha mbeturinash, si reagim pas “armĂ«pushimit” tĂ« mbrĂ«mjes sĂ« djeshme me policinĂ«. Kryeminsitri Rama njoftoi sot krijimin e dritares “DĂ«mi im” nĂ« e-Albania, pĂ«r dĂ«mshpĂ«rblimin e bizneseve tĂ« vogla tĂ« dĂ«mtuara gjatĂ« protestave tĂ« katĂ«r ditĂ«ve tĂ« fundit.


The post Protesta e studenteve, orë pas ore, 17 tetor appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Protesta e studenteve, orë pas ore, 16 tetor

✇Citizens.al
By: Citizens.al

Protesta studentore në Shqipëri, ndiqni zhvillimet dhe dinamikën e protestave dhe reagimeve institucionale në këtë mbulim të përditësuar.

16:05, 16.20.2026

Protestuesit marshuan nga Ministria e Arsimit drejt KryeministrisĂ«. GjatĂ« rrugĂ«s, ata ndaluan te Ministria e Financave, ku shkruan grafite nĂ« mur me parullat “RnB” dhe “BnB”, si dhe i vunĂ« flakĂ«n njĂ«rĂ«s prej dyerve tĂ« godinĂ«s. Zjarri u shua menjĂ«herĂ« nga forcat e policisĂ«. NdĂ«rkohĂ«, Policia e Shtetit njoftoi se, gjatĂ« tubimit tĂ« djeshĂ«m, 56 shtetas janĂ« arrestuar dhe 97 tĂ« tjerĂ« janĂ« proceduar penalisht, duke e çuar numrin total, pa ditĂ«n e sotme nĂ« 396 persona gjithsej.


14:48, 16.10.2026

Gjykata e ShkallĂ«s sĂ« ParĂ« ka vendosur lirimin nga paraburgimi tĂ« 17 prej 18 personave tĂ« arrestuar gjatĂ« protestave studentore tĂ« ditĂ«s sĂ« parĂ« pasi mbushĂ«n afatin prej 72 orĂ«sh, duke i vlerĂ«suar tĂ« ligjshme arrestimet nĂ« flagrancĂ« pĂ«r veprat penale tĂ« dyshuara. NdĂ«r ta, Klevi Mataj, i kthyer nĂ« simbol tĂ« protestĂ«s studentore, Ă«shtĂ« lĂ«nĂ« nĂ« masĂ«n e sigurisĂ« “arrest nĂ« shtĂ«pi”.

14:10, 16.10.2026

Edhe sot në ditën e katërt të protestës, policia ka përdorur dhunë ndaj protestuesve, përfshirë raste kur ata ishin neutralizuar dhe mund të shoqëroheshin në furgonat e policisë. Në pamjet e publikuara, disa prej tyre duken duke u dhunuar edhe pse nuk bëjnë rezistencë ndaj efektivëve Për dhunën e raportuar ndaj të miturve dhe studentëve, kryeministri Edi Rama dhe presidenti Bajram Begaj nuk kanë bërë ende asnjë deklaratë publike.

13:57, 16.10.2026

Dhjetëra persona janë shoqëruar nga policia pranë Ministrisë së Arsimit. Nga pamjet e publikuara, duket se këtë herë janë shoqëruar vetëm djem. Ndërkohë, studentët dhe gjimnazistët vijojnë të qëndrojnë në protestë, mes gazit lotsjellës dhe ujit të hedhur nga policia.

Ora 13:20, 16.10.2026

Ndryshe nga protestat paqĂ«sore tĂ« “Revolucionit Flamingo”, ndaj tĂ« cilave kryeministri Edi Rama publikonte vazhdimisht kritika, gjatĂ« katĂ«r ditĂ«ve tĂ« protestave studentore ai ka reaguar vetĂ«m dy herĂ«. NĂ« videon e publikuar sot nĂ« orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit, Rama pretendon se protestuesit po i nĂ«nshtrohen agjendave tĂ« tĂ« tjerĂ«ve, pa specifikuar se pĂ«r cilat agjenda bĂ«het fjalĂ« apo se si synon shteti shqiptar t’i kundĂ«rvihet atyre.

Ora 12:50, 16.10.2026

Më 16 tetor, mobilizimi i të rinjve është shtrirë edhe jashtë Tiranës. Në Lezhë, Laç, Shkodër, Burrel, Elbasan dhe Korçë, gjimnazistë e studentë kanë ndërprerë mësimin dhe janë bashkuar protestave në qytetet e tyre.

Ora 12:50, 16.10.2026

NĂ« orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit, efektivĂ« policie dhe persona civilĂ« tĂ« maskuar kanĂ« dhunuar dhe shoqĂ«ruar dhjetĂ«ra tĂ« rinj qĂ« po qĂ«ndronin nĂ« sheshin “SkĂ«nderbej”. PavarĂ«sisht dhunĂ«s dhe shoqĂ«rimeve tĂ« njĂ« dite mĂ« parĂ«, qytetarĂ«t janĂ« organizuar nĂ« disa grupe tĂ« mĂ«dha dhe po marshojnĂ« drejt MinistrisĂ« sĂ« Arsimit.

The post Protesta e studenteve, orë pas ore, 16 tetor appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Organizatat vendase dhe ndërkombëtare reagojnë ndaj dhunës policore në protestë

✇Citizens.al
By: Arbjona Çibuku

Organizatat vendase dhe ndërkombëtare kanë reaguar pas përplasjeve gjatë protestave studentore në Tiranë, që po vijojnë prej tre ditësh. Ato ngrenë shqetësime për përdorimin e forcës nga policia, respektimin e së drejtës për tubim dhe bëjnë thirrje për ndalimin e dhunën ndaj gazetarëve që raportojnë nga terreni.

Komiteti Shqiptar i Helsinkit (KShH) shprehu shqetësim për dhunën gjatë protestave dhe u bëri thirrje palëve të tregojnë përmbajtje për të shmangur përshkallëzimin e situatës.

Organizata theksoi rëndësinë e respektimit të së drejtës për tubim paqësor dhe lirisë së shprehjes, të garantuara nga Kushtetuta e Shqipërisë dhe Konventa Europiane për të Drejtat e Njeriut.

Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë (AGSH) dënoi dhunën, kërcënimet dhe pengimin e gazetarëve gjatë protestave të 13 dhe 14 tetorit.

Sipas organizatës, gjatë këtyre dy ditëve u dokumentuan të paktën 10 incidente që prekën 12 gazetarë, operatorë dhe ekipe mediatike. Rastet përfshijnë sulme fizike, dëmtime, kërcënime dhe pengim të raportimit.

Mes gazetarëve të prekur janë Izmir Akulli i Dosja.al, Anesti Bajramemaj dhe operatori Heri Simota të A2 CNN, Vjolanda Peca e Citizens.al, si dhe Fatime Halmusaj. AGSH raportoi gjithashtu për kërcënime ndaj gazetarit Xhoi Malësia të Top News.

Organizata u kërkoi Policisë së Shtetit, Agjencisë së Mbikëqyrjes Policore dhe Prokurorisë të hetojnë incidentet dhe të identifikojnë përgjegjësit.

Rrjeti rajonal SafeJournalists dënoi dhunën e raportuar ndaj gazetarëve dhe ngriti shqetësime për përdorimin e forcës nga policia gjatë mbulimit të protestave. Rrjeti theksoi se ruajtja e rendit publik nuk justifikon dhunën ndaj gazetarëve apo pengimin e punës së tyre.

Ndërkohë, Federata Ndërkombëtare e Gazetarëve (IFJ) dhe organizata të tjera kërkuan masa institucionale, hetime të pavarura dhe llogaridhënie për rastet e raportuara. Në letrën e tyre të përbashkët, ato kërkuan gjithashtu forcimin e mekanizmave që garantojnë sigurinë e gazetarëve gjatë protestave.

Këshilli Shqiptar i Medias (KShM) dënoi dhunën e raportuar ndaj gazetarëve gjatë protestave, duke iu referuar rasteve të dokumentuara nga AGSH. Këshilli i cilësoi sulmet dhe kërcënimet si të papranueshme dhe në kundërshtim me standardet europiane për lirinë e shtypit dhe mbrojtjen e gazetarëve.

Avokati i Popullit njoftoi më 13 tetor nisjen kryesisht të një hetimi administrativ për të vlerësuar nëse përdorimi i forcës nga policia gjatë protestës ishte i nevojshëm dhe proporcional.

Delegacioni i Bashkimit Europian në Shqipëri shprehu shqetësim për dhunën dhe pretendimet për përdorim të tepruar të forcës ndaj protestuesve dhe gazetarëve.

Në reagimin e publikuar më 14 tetor, delegacioni theksoi se liria e tubimit dhe e shprehjes janë të drejta themelore dhe kërkoi që rastet e raportuara të hetohen me përparësi. 

Reagimet e organizatave nënvizojnë nevojën për hetimin e rasteve të raportuara, respektimin e të drejtave themelore dhe garantimin e sigurisë së gazetarëve gjatë protestave. 

Dhuna policore ka vazhduar edhe ditën e tretë të protestës së studentëve, ku me dhjetra minorenë dhe studentë janë dhunaur nga policia dhej anë arrestuar.

The post Organizatat vendase dhe ndërkombëtare reagojnë ndaj dhunës policore në protestë appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Protesta e studenteve, orë pas ore 15 tetor

✇Citizens.al
By: Citizens.al

Protesta studentore në Shqipëri, ndiqni zhvillimet dhe dinamikën e protestave dhe reagimeve institucionale në këtë mbulim të përditësuar.

Ora 12:15, 16.10.2026

NĂ« orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit, efektivĂ« policie dhe persona civilĂ« tĂ« maskuar kanĂ« dhunuar dhe shoqĂ«ruar dhjetĂ«ra tĂ« rinj qĂ« po qĂ«ndronin nĂ« sheshin “SkĂ«nderbej”. PavarĂ«sisht dhunĂ«s dhe shoqĂ«rimeve tĂ« njĂ« dite mĂ« parĂ«, qytetarĂ«t janĂ« organizuar nĂ« disa grupe tĂ« mĂ«dha dhe po marshojnĂ« drejt MinistrisĂ« sĂ« Arsimit.

Ora 17:20, 15.10.2026

Dhjetëra persona janë shoqëruar nga policia, ndërsa në terren vihet re prani e shtuar e forcave të rendit. Sipas protestuesve, disa pjesëmarrës janë dërguar menjëherë në spital pasi janë dëmtuar nga granatat e gazit lotsjellës të hedhura nga policia. Pas disa shpërndarjesh dhe djegiesh të kioskave dhe shkatërrimit të bankave te nivelit të dyte, protestuesit janë mbledhur sërish para Kryeministrisë, ku vijojnë protestën prej më shumë se tetë orësh.

Ora 16:10, 15.10.2026

Protestuesit janĂ« mbledhur nĂ« bulevardin “DĂ«shmorĂ«t e Kombit”, ku janĂ« pĂ«rplasur me policinĂ«, e cila ka pĂ«rdorur ujĂ« me presion dhe gaz lotsjellĂ«s. NĂ« njĂ« deklaratĂ«, drejtori i PĂ«rgjithshĂ«m i PolicisĂ« sĂ« Shtetit, SkĂ«nder Hita, tha se janĂ« lĂ«nduar mbi 71 efektivĂ«, por nuk pĂ«rmendi numrin e qytetarĂ«ve tĂ« lĂ«nduar apo tĂ« shoqĂ«ruar nĂ« komisariat.

Ora 15:15, 15.10.2026

Protestuesit janĂ« shpĂ«rndarĂ« pĂ«rgjatĂ« UnazĂ«s sĂ« VogĂ«l, pasi dĂ«mtuan njĂ« bankĂ« tĂ« nivelit tĂ« dytĂ«, ndĂ«rsa nĂ« disa pika tĂ« kryeqytetit janĂ« ndezur zjarre. NdĂ«rkohĂ«, biznese tĂ« vogla kanĂ« vendosur nĂ« dyert e tyre postera me mesazhin: “Mos na dĂ«mtoni, jemi me protestĂ«n”.

Ora 14:20, 15.10.2026

Organizatat vendase dhe ndërkombëtare kanë reaguar pas përplasjeve gjatë protestave studentore në Tiranë, që po vijojnë prej tre ditësh. Ato ngrenë shqetësime për përdorimin e forcës nga policia, respektimin e së drejtës për tubim dhe bëjnë thirrje për ndalimin e dhunën ndaj gazetarëve që raportojnë nga terreni.

Ora 14:11, 15.10.2026

Protestuesit janĂ« zhvendosur drejt BashkisĂ« sĂ« TiranĂ«s, ku disa prej tyre kanĂ« hedhur gurĂ« dhe kapsolla nĂ« drejtim tĂ« godinĂ«s dhe forcave tĂ« policisĂ«. NjĂ« pjesĂ« tjetĂ«r e protestuesve Ă«shtĂ« mbledhur nĂ« sheshin “SkĂ«nderbej”. Prani e shtuar e efektivĂ«ve Ă«shtĂ« vĂ«nĂ« re edhe pranĂ« selisĂ« sĂ« PartisĂ« Socialiste.

Ora 12:52, 15.10.2026

Policia e Shtetit reagoi duke deklaruar se është në terren për të garantuar rendin, qetësinë dhe sigurinë publike. Ndërkohë, protestuesit kanë publikuar pamje ku efektivët e policisë shfaqen duke ndaluar, dhunuar dhe shoqëruar në komisariat të mitur.


Ora 12:45, 15.10.2026

Nxënësit e gjimnazeve në Korçë, Vlorë, Elbasan, Divjakë, Shkodër dhe Kamëz kanë dalë në protestë ditën e sotme dhe kanë bojkotuar mësimin.

Në ditën e tretë të protestës, mijëra studentë dhe nxënës të gjimnazeve të Tiranës kanë mbushur rrugët e qytetit, duke kërkuar dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama. Protesta, e thirrur për orën 10:00 përpara Kuvendit, nisi më herët, ndërsa deputetët u larguan nga salla pas anulimit të seancës plenare. Në një intervistë, kryeministri Edi Rama është shprehur se nuk do të japë dorëheqjen.

The post Protesta e studenteve, orë pas ore 15 tetor appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Protesta e studentëve nis me bojkot

✇Citizens.al
By: Arbjona Çibuku

Mëngjesi i sotëm ka nisur me protesta dhe bojkot të mësimit në disa universitete dhe gjimnaze në vend, në shenjë kundërshtimi ndaj qeverisë.

Ashtu siç kishin paralajmëruar, studentët e Fakultetit të Mjekësisë kanë bojkotuar mësimin dhe kanë nisur marshimin drejt Ministrisë së Arsimit, ku protesta është thirrur të mbahet në orën 14:00. 

Me thirrjet “Rama nĂ« burg”, “Berisha nĂ« burg” dhe “E ardhmja Ă«shtĂ« e jona”, tĂ« rinjtĂ« po marshojnĂ« nĂ« kryeqytet, ndĂ«rsa gjatĂ« rrugĂ«s u janĂ« bashkuar edhe studentĂ« tĂ« tjerĂ«.

Bojkotit i janĂ« bashkuar edhe studentĂ«t e Universitetit Politeknik tĂ« TiranĂ«s, tĂ« Fakultetit Ekonomik tĂ« Universitetit “AleksandĂ«r Xhuvani” nĂ« Elbasan dhe tĂ« Universitetit tĂ« DrejtĂ«sisĂ«. Fakulteti i HistorisĂ« dhe FilologjisĂ« dhe ai i Ekonomikut gjithashtu janĂ« duke marshuar, pasi kane bojkotuar mĂ«simin. Po ashtu, mĂ«simi Ă«shtĂ« bojkotuar edhe nĂ« gjimnazin “Partizani” nĂ« TiranĂ«.

Protesta e sotme vjen një ditë pas përplasjeve të dhunshme mes studentëve dhe policisë në Tiranë, gjatë protestës së thirrur më 13 tetor para Ministrisë së Arsimit. Gjatë tubimit pati përplasje fizike, ndërhyrje me shkopinj gome dhe përdorim të autobotit me ujë për shpërndarjen e turmës. Protestuesit hodhën vezë në drejtim të institucionit, ndërsa policia shoqëroi të paktën 10 persona. Përplasjet u shoqëruan me të lënduar dhe pamje të studentëve të gjakosur.

The post Protesta e studentëve nis me bojkot appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Studentët rizgjojnë protestën, policia përgjigjet me dhunë

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu

Qindra studentë dhe qytetarë protestuan sot para Ministrisë së Arsimit, ndërsa kërkuan arsim cilësor, kushte më të mira në konvikte dhe universitete dhe dorëheqje të qeverisë Rama.

Protesta e thirrur në orën 14:00 nisi me thirrje për dorëheqje, por pasoi me përplasje të dhunshme, hedhje gurësh dhe kangjellash drejt godinës së ministrisë dhe përdorim të gazit lotsjellës, shkopave të gomës dhe sprejit djegës nga policia.

Mesazhi kryesor i protestuesve ishte se të rinjtë nuk pranojnë të heshtin përballë problemeve që, sipas tyre, po i detyrojnë të largohen nga Shqipëria.

“Ne jemi kĂ«tu pĂ«r tĂ« treguar qĂ« rinia nuk bĂ«n mbrapa, jemi kĂ«tu pĂ«r tĂ« treguar qĂ« rinia nuk hesht, dhe mbi tĂ« gjitha jemi kĂ«tu pĂ«r tĂ« treguar se ne jemi e ardhmja dhe kĂ«tu vendosim ne dhe askush tjetĂ«r”, u shpreh studenti Redjan ShkĂ«mbi.

Ai ngriti shqetësimin për kushtet në konvikte dhe cilësinë e arsimit, duke e lidhur gjendjen e universiteteve me mungesën e perspektivës për të rinjtë.

“Konviktet janĂ« skandaloze, nuk ka kushte, nuk ka asnjĂ« lloj shĂ«rbimi arsimor qĂ« ne nesĂ«r apo pasnesĂ«r tĂ« na garantojĂ« tĂ« ardhmen. Diplomat qĂ« ne marrim nĂ«pĂ«r universitete nuk janĂ« asgjĂ« mĂ« tepĂ«r veçse njĂ« pasaportĂ« emigrimi”, tha ShkĂ«mbi.

Përtej kushteve infrastrukturore dhe cilësisë së mësimdhënies, studentët kërkuan një sistem arsimor më meritokratik, ku rezultatet të përcaktojnë mundësitë për studime dhe punësim.

“Ne duam kushte mĂ« tĂ« mira nĂ« sistemin arsimor, kushte mĂ« tĂ« mira nĂ«pĂ«r konvikte, kushte mĂ« tĂ« mira nĂ«pĂ«r auditore, por dhe njĂ« sistem mĂ« meritokratik”, u shpreh studentja Laura KĂ«rtalli.

Ajo tha se studentët kërkojnë që të rinjtë me rezultate të larta të kenë mundësi të përfitojnë kuota studimi, si në universitetet shqiptare, ashtu edhe në ato jashtë vendit, si dhe të kenë mundësi më të mira punësimi.

Kërtalli theksoi se, ndryshe nga protestat studentore të vitit 2018, kësaj here nuk duhet të ketë negociata me qeverinë.

“Ndryshe nga protesta e 2018-Ă«s, pa negociata me qeverisjen, sepse ne e dimĂ« qĂ« nuk mund tĂ« bĂ«sh dot negociata me kĂ«tĂ« sistem dhe me klanin mbipartiak Rama-Berisha”, tha ajo.

Një tjetër protestuese, Albina Ruko, e lidhi gjendjen e arsimit me largimin e të rinjve nga vendi, duke kërkuar dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.

“Arsyeja kryesore pse jemi sot bashkĂ« me studentĂ«t te Ministria e Arsimit Ă«shtĂ« sepse kĂ«rkojmĂ« dorĂ«heqjen e Edi RamĂ«s, pasi ai Ă«shtĂ« fajtor pĂ«r ikjen masive tĂ« tĂ« rinjve nga vendi, duke zbrazur dyert e universitetit, duke mos u dhĂ«nĂ« njerĂ«zve dhe tĂ« rinjve njĂ« mundĂ«si jetese nĂ« vendin e tyre”, u shpreh Ruko.

Në protestë morën pjesë edhe qytetarë që mbështetën studentët, duke rikujtuar kërkesat e lëvizjeve të mëparshme studentore dhe duke kërkuar më shumë investime në arsim.

“Jam protestuese e 2018-Ă«s dhe jam sot nĂ« 2026 tĂ« mbĂ«shtes studentĂ«t. Ne besojmĂ« se e ardhmja janĂ« rinia dhe pĂ«r rininĂ« duhet tĂ« ketĂ« mĂ« shumĂ« investim, mĂ« shumĂ« prioritet. Qeveria e kĂ«tyre 36 viteve nuk e ka prioritizuar kurrĂ« arsimin”, tha Megi Marku.

Sipas saj, të rinjtë duhet të kenë mundësi të ndërtojnë jetën në Shqipëri, pa u detyruar të emigrojnë për të gjetur mundësi më të mira.

Edhe Megi Mustafaraj ngriti shqetësimin për kostot e arsimit të lartë, duke treguar përvojën e saj pas përfundimit të një masteri të dytë në Shqipëri.

“UnĂ« sapo kam mbyllur njĂ« master tĂ« dytĂ« nĂ« vendin tim dhe pĂ«r tĂ« cilin m’u desh tĂ« paguaja dyfishin, pĂ«r shkak se ligji i arsimit tĂ« lartĂ«, i miratuar nĂ« 2015, mua mĂ« trajton si kliente dhe jo si studente”, u shpreh ajo.

Mustafaraj kundërshtoi tarifat më të larta për studentët që ndjekin një master të dytë, duke kërkuar një sistem arsimor që garanton akses më të barabartë në studime.

“Dua arsim cilĂ«sor dhe publik falas, jo njĂ« universitet i cili mua mĂ« trajton si biznes edhe si kliente”, tha ajo.

Ndërkohë, Kristi Gjoni, student, argumentoi se pakënaqësia e të rinjve shkon përtej arsimit dhe lidhet me koston e jetesës, pabarazinë dhe mbrojtjen e mjedisit.

“Protestat normalisht janĂ« nĂ« forma tĂ« ndryshme, mund tĂ« jetĂ« paqĂ«sore, mund tĂ« jetĂ« edhe mĂ« shumĂ« agresive, por besoj se çdo gjĂ« i shkon”, u shpreh ai.

Gjoni tha se kauzat që i shtyjnë të rinjtë të reagojnë lidhen drejtpërdrejt me jetën e tyre dhe të ardhmen që duan të ndërtojnë në vend.

Protesta e 13 tetorit riktheu në vëmendje pakënaqësitë e studentëve për kushtet e arsimit të lartë dhe mungesën e perspektivës për të rinjtë, ndërsa përshkallëzimi i saj në përplasje me policinë e zhvendosi vëmendjen edhe te dhuna gjatë tubimit.

Gjatë protestës shumë qytetarë mbetën të lënduar për shkak të gazit lotsjellës dhe sprejit, duke iu vështirësuar frymëmarrja, ndërsa u shoqëruan në spital për të marrë ndihmën e parë.

Sipas Policisë së Shtetit, deri më tani janë shoqëruar 23 qytetarë për veprime të mëtejshme procedurale, ndërsa janë lënduar gjashtë punonjës policie të Forcës Kombëtare të Sigurisë dhe dy gazetarë, Vjolanda Peca nga redaksia jonë e Citizens.al dhe Fatime Halmusa nga Fax News.

The post Studentët rizgjojnë protestën, policia përgjigjet me dhunë appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Fqijnët ulin taksimin dhe fitimet, Shqipëria hap një faqe interneti me oferta

✇Citizens.al
By: Vjolanda Peca

Sot, Ministria e EkonomisĂ« dhe Inovacionit lançoi “Pasqyra e Çmimeve”, njĂ« platformĂ« ku qytetarĂ«t krahasojnĂ« çmimet e produkteve bazĂ« nĂ« pesĂ« zinxhirĂ« supermarketesh. BashkĂ« me tĂ« nisi “KURSE”, njĂ« listĂ« me 325 produkte me çmim tĂ« zbritur deri mĂ« 12 janar.

Kryeministri Edi Rama foli pĂ«r njĂ« ulje mesatare prej 13,3% dhe pĂ«r ulje “deri nĂ« 40%”. Uljet prej 40% aktualisht janĂ« dy, njĂ« paketĂ« kripĂ« dhe njĂ« vezĂ« e vetme te Spar, secila nga 25 nĂ« 15 lekĂ«. PĂ«r secilĂ«n, qytetari kursen 10 lekĂ«.

Çmimet nĂ« platformĂ« i deklarojnĂ« vetĂ« supermarketet. Dyqanet e lagjes dhe tregjet nuk pĂ«rfshihen. Gati gjysma e produkteve tĂ« “KURSE” janĂ« higjienĂ« dhe pastrim, ndĂ«rsa fruta ka dy dhe perime njĂ«.

Megi Gashi nuk ka nevojĂ« pĂ«r platformĂ« pĂ«r ta ditur kĂ«tĂ«. Familja e saj e pĂ«rbĂ«rĂ« nga pesĂ« anĂ«tarĂ«, bashkĂ«shorti Iliri dhe tre fĂ«mijĂ«t me tĂ« cilĂ«t ka qenĂ« pjesĂ« e protestave tĂ« pĂ«rditshme pĂ«rballĂ« KryeministrisĂ« qĂ« nga dita e parĂ«. Çmimet e larta dhe pagat e ulĂ«ta janĂ« ndĂ«r arsyet kryesore qĂ« i shtyjnĂ« tĂ« protestojnĂ«.

“Shpenzimet janĂ« bĂ«rĂ« tĂ« papĂ«rballueshme. FĂ«mijĂ«t nĂ« shkollĂ« kanĂ« shpenzimet e veta, ushqimet, pampersat. Çmimet çdo herĂ« rriten, sa herĂ« shkon nĂ« supermarket nuk Ă«shtĂ« se i gjen me ulje, gjithmonĂ« i ke çmimet mĂ« tĂ« larta”, thotĂ« Megi.

Atë që thotë Megi e konfirmon edhe INSTAT. Sipas Anketës së Buxhetit të Njësive Ekonomike Familjare për vitin 2025, të publikuar më 6 tetor, një familje shqiptare shpenzon mesatarisht rreth 38 mijë lekë në muaj për ushqime dhe pije joalkoolike. Kjo është rreth 40% e gjithçkaje që shpenzon për konsum. Shpenzimet totale mujore të një familjeje për konsum arritën në rreth 95 mijë lekë.

Ushqimi nuk është shpenzim që bëhet një herë në muaj, paratë për këto shpenzime dalin nga buxheti i familjeve pothuajse çdo ditë.

Anketa nuk tregon vetë nëse familjet blejnë më shumë apo paguan më shumë për të njëjtat gjëra. Por çmimet vijojnë të rriten, sipas indeksit të harmonizuar të INSTAT-it, në korrik 2026 ushqimet në Shqipëri u shtrenjtuan 3,2% krahasuar me një vit më parë.

Kjo ndodhi ndĂ«rsa ushqimet e importuara po liroheshin. Sipas pĂ«rllogaritjeve tĂ« “Monitor” mbi tĂ« dhĂ«nat e INSTAT-it, çmimi mesatar i importeve tĂ« ushqimeve ra 6,5% nĂ« shtatĂ« muajt e parĂ« tĂ« 2026. Ky tregues, vjen dhe pĂ«r shkak tĂ« forcimit tĂ« lekut, por nga ana tjetĂ«r sugjeron se faktorĂ«t e rritjes po krijohen brenda vendit.

Në 2025, sipas të dhënave të Eurostat, niveli i çmimeve të ushqimeve në Shqipëri ishte 103,8  me mesataren e BE-së për 100. PBB për frymë, sipas fuqisë blerëse, është rreth 43% e asaj mesatareje.

Dy mjete që Shqipëria nuk i përdor

Taksimi mbi produktet dhe rregullimi i normës së fitimit janë dy mjete me të cilat qeveria mund të kontrollojë çmimin e asaj që qytetarët blejnë në rafte. Aktualisht, qeveria nuk e përdor asnjërin për të ulur çmimet e shportës.

E para është TVSH-ja. Buka, qumështi, vaji dhe mielli tatohen me normën standarde, 20%, ndërkohë që akomodimi turistik përfiton normë të reduktuar 6%.

Në rajon, ushqimet bazë tatohen me 10% në Serbi, 8% në Kosovë, 7% në Mal të Zi dhe 5% në Maqedoninë e Veriut. Në Bashkimin Europian, shumica e vendeve aplikojnë normë të reduktuar: Gjermania 7%, Franca 5,5%, Italia dhe Spanja 4% për ushqimet më bazë. Suedia e përgjysmoi TVSH-në mbi ushqimet në prill 2026, nga 12% në 6%.

Direktiva e BE-së ku Shqipëria synon të antarësohet, lejon deri në dy norma të reduktuara, madje edhe norma nën 5% për një listë të kufizuar produktesh bazë.

Faktori i dytë janë marzhet, ku fqinjët tanë kanë vendosur kufij mbi sa mund të fitojë tregtari nga produktet bazë.

Mali i Zi ka kufizuar marzhet në 5% për shitjen me shumicë dhe 7% për pakicën te mielli, sheqeri, vaji dhe kripa, një masë e shtyrë disa herë që nga 2024, së fundmi deri në mars 2026. Republika Srpska në Bosnjë aplikon kufij prej 6% dhe 8% për bukën, miellin, qumështin, kosin, vajin dhe kripën deri në fund të 2026. Maqedonia e Veriut ka kufizuar disa herë marzhet; masa e fundit përfshinte 73 produkte ushqimore bazë me marzh bruto deri në 10%.

Serbia Ă«shtĂ« rasti mĂ« i afĂ«rt me “PasqyrĂ«n”. Edhe ajo ka njĂ« portal qĂ« krahason çmimet, por raportimi Ă«shtĂ« i detyrueshĂ«m, me barkod dhe çmim pĂ«r njĂ«si. Portali erdhi bashkĂ« me njĂ« dekret qĂ« kufizoi marzhet e tregtarĂ«ve tĂ« mĂ«dhenj nĂ« 20%, nga shtatori 2025 deri nĂ« mars 2026, dhe me njĂ« ligj kundĂ«r praktikave tĂ« padrejta tregtare, miratuar nĂ« prill 2026.

Asnjë nga këto masa nuk ka kaluar pa kritika, e megjithatë shtetet kanë ndërhyrë në taksim, në kontrollin e marzhit ose në të dyja. Askund nuk janë mjaftuar vetëm me një pasqyrë.

Edhe Shqipëria e ka tentuar më parë këtë ndërhyrjen. Në mars 2022, në mes të protestave kundër rritjes së çmimeve, qeveria krijoi me akt normativ Bordin e Transparencës për produktet ushqimore bazë, me të drejtë të vendoste marzhin e fitimit. Bordi vendosi çmime tavan. Në shtator 2022, sheqeri nuk mund të shitej mbi 118 lekë kilogrami dhe mielli mbi 83 lekë.

Katër vjet më vonë, me qytetarë sërish në protestë poshtë Kryeministrisë, përgjigjja është një tabelë ku supermarketet deklarojnë vetë çmimet dhe një listë uljesh vullnetare. Shqipëria nuk ka sot një mekanizëm të gjerë aktiv për kufizimin e marzhit të fitimit dhe taksimit në ushqime. TVSH-ja mbi bukën mbetet 20%.

The post Fqijnët ulin taksimin dhe fitimet, Shqipëria hap një faqe interneti me oferta appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Nga ferma në tavolinë, Shqipëria ende larg Evropës për sigurinë ushqimore

✇Citizens.al
By: Arbjona Çibuku

NĂ« kuzhinĂ«n e saj, Laura Rama, 67 vjeç, thotĂ« se i “beson vetĂ«m vetes”. Prej kohĂ«sh ajo pĂ«rdor njĂ« pajisje tĂ« vogĂ«l qĂ« pretendon tĂ« tregojĂ« nĂ«se frutat dhe perimet qĂ« blen janĂ« “tĂ« pastra” apo “me histori kimike”. Pajisja nuk ka bazĂ« shkencore, por Laura preferon t’i besojĂ« asaj, pasi thotĂ« se besimin te institucionet e ka humbur prej vitesh.

“GjithmonĂ« jam kujdesur pĂ«r ushqimin. Kam mbi 20 vjet qĂ« ushqimet i marr nĂ« Maqedoni dhe janĂ« tĂ« sigurta,” thotĂ« ajo, ndĂ«rsa shpjegon se prej kohĂ«sh zgjedh tĂ« blejĂ« produkte jashtĂ« ShqipĂ«risĂ«, sepse sipas saj aty ndihet mĂ« e sigurt pĂ«r cilĂ«sinĂ« dhe kontrollin ushqimor.

Ajo shprehet skeptike pĂ«r cilĂ«sinĂ« e produkteve nĂ« tregjet lokale, duke pĂ«rmendur fruta dhe perime si patatet, panxharin apo pjeprin, tĂ« cilat sipas saj janĂ« “skandal”.

NĂ« njĂ« rast konkret, Laura tregon se ka pĂ«rdorur metoda shtĂ«piake pĂ«r tĂ« testuar dyshimet mbi pesticidet nĂ« patate. “I futa nĂ« sodĂ« dhe uthull, i lashĂ« gjithĂ« natĂ«n dhe rezultati tregoi se kishte shumĂ« mbetje. I hodha poshtĂ« sepse ishin vetĂ«m pesticid,” thotĂ« ajo. “Ka humbur besimi nĂ« çdo gjĂ« kĂ«tu te ne.”

Ashtu si pajisja, edhe ky test shtëpiak nuk mund të zbulojë mbetje pesticidesh. Soda dhe uthulla reagojnë me njëra-tjetrën, pavarësisht nga ajo që përmban perimja. Por fakti që qytetarët u drejtohen metodave të tilla tregon sa i thellë është mosbesimi te sistemi i kontrollit ushqimor.

Në tregjet që Laura shmang, qytetarë të tjerë raportojnë përvoja më të zakonshme, por jo më pak shqetësuese.

“Kam pasur disa herĂ« ushqime tĂ« skaduara. I kthej nĂ« dyqan, por thjesht i zĂ«vendĂ«sojnĂ«,” thotĂ« Stela Hoxha.

Ajo thotĂ« se tashmĂ« Ă«shtĂ« “dorĂ«zuar” dhe se minimumi qĂ« bĂ«n Ă«shtĂ« kontrolli i datĂ«s sĂ« skadencĂ«s, ndĂ«rsa pĂ«r mishin, bulmetin apo perimet ndjen se nuk ka asnjĂ« mĂ«nyrĂ« reale verifikimi.

“Nuk dimĂ« çfarĂ« hamĂ«. Nuk kontrollojmĂ« dot çdo gjĂ« dhe bĂ«het stresuese,” thotĂ« ajo.

Sipas një raporti të UNDP-së për konsumin në Shqipëri, qytetarët nuk i zgjedhin ushqimet vetëm nga çmimi apo shija, por edhe nga frika nëse janë të sigurta për shëndetin. Raporti tregon se mungesa e besimit te institucionet dhe te informacioni në etiketat e produkteve ndikon shumë në zgjedhjet që bëjnë konsumatorët. Në shumë raste, njerëzit ndryshojnë mënyrën e blerjes jo sepse janë më të informuar, por sepse duan të shmangin rreziqet që mendojnë se ekzistojnë në treg.

Teksa realiteti i konsumatorit është ky, qeveria flet për një realitet tjetër, atë të integrimit evropian, ku siguria ushqimore konsiderohet një nga shtyllat kryesore të negociatave.

NĂ« muajt e fundit, qeveria shqiptare e ka vendosur sigurinĂ« ushqimore nĂ« qendĂ«r tĂ« diskursit pĂ«r integrimin evropian. Kryeministri Edi Rama ka deklaruar nĂ« disa raste se standardet e Bashkimit Evropian nĂ« kĂ«tĂ« fushĂ« janĂ« “tĂ« panegociueshme” dhe se ShqipĂ«ria duhet tĂ« pĂ«rafrojĂ« plotĂ«sisht sistemin e kontrollit ushqimor me atĂ« evropian.

Në deklarata publike, ai ka theksuar gjithashtu se produktet që nuk përmbushin standardet do të bllokohen, duke e paraqitur këtë si pjesë të reformës së madhe drejt anëtarësimit në BE.

Por pavarësisht retorikës politike dhe reformave të shpallura, siguria ushqimore vijon të mbetet ndër sfidat më të mëdha të qeverisë dhe ndër shqetësimet kryesore të qytetarëve.

Në vitet e fundit, disa produkte shqiptare janë ndaluar ose kthyer nga tregjet evropiane për shkak të mbetjeve të pesticideve ose problemeve të tjera të sigurisë ushqimore. Raportime të ndryshme kanë evidentuar raste të frutave dhe perimeve të refuzuara në kufi dhe sinjalizime për tejkalim të normave të lejuara të substancave kimike.

Helmimet në Akademinë e Sigurisë

Debati mbi sigurinë ushqimore u rikthye së fundmi edhe pas dy incidenteve të njëpasnjëshme në Akademinë e Sigurisë në Sauk, ku dhjetëra kursantë u paraqitën me simptoma helmimi pas konsumimit të ushqimit në ambientet e institucionit.

Në më pak se dy muaj, 60 kursantë u helmuan. Shkaku i dyshuar ishte sërish ushqimi i kateringut, i cili vijoi të shërbehej edhe pas incidentit të parë, kur kompania u gjobit me 1.5 milionë lekë.

Autoriteti Kombëtar i Ushqimit (AKU) deklaroi se janë kryer kontrolle dhe analiza laboratorike, por se nuk është identifikuar një shkak i vetëm i qartë që ta lidhë incidentin me një produkt specifik.

Në një përgjigje zyrtare për Citizens.al, AKU tha se në rastet e helmimeve ushqimore procedurat përfshijnë marrjen e mostrave, analizat laboratorike dhe bashkëpunimin me Institutin e Shëndetit Publik, ndërsa masat administrative merren vetëm pas rezultateve të konfirmuara.

Institucioni konfirmoi se gjatĂ« kontrolleve Ă«shtĂ« identifikuar njĂ« produkt jokonform, “makarona tĂ« gatuara”, pĂ«r tĂ« cilin janĂ« marrĂ« masa administrative dhe aktiviteti Ă«shtĂ« pezulluar deri nĂ« pĂ«rmbushjen e kushteve higjieno-sanitare. Pas analizave tĂ« mĂ«tejshme, aktiviteti u rihap.

Por mungesa e një shkaku të vetëm dhe mungesa e transparencës së plotë mbi rezultatet e analizave ka lënë hapësirë për interpretime dhe për debat mbi kufijtë e gjurmueshmërisë në sistemin shqiptar të kontrollit ushqimor.

Zinxhiri nis në stalla dhe përfundon në tavolinë

Mungesa e sigurisë ushqimore nuk është vetëm një perceptim i konsumatorëve, si në rastin e Laurës, apo një rast i izoluar. Ekspertët dhe vetë institucionet pranojnë se problemi është strukturor dhe prek të gjithë zinxhirin ushqimor, nga fermat dhe stallat ku rriten kafshët, te raftet e supermarketeve.

Të dhënat e AKU-së, të siguruara nga Citizens.al, tregojnë se mbi 1 mijë ton produkte ushqimore janë bllokuar vetëm gjatë vitit 2025, ndërsa qindra biznese janë gjobitur për tregtim ushqimesh të pasigurta, mungesë higjiene dhe shkelje të standardeve të sigurisë ushqimore.

AKU i tha Citizens.al se gjatë vitit 2023 janë vendosur 4,817 paralajmërime, 504 gjoba dhe 338 raste bllokimi produktesh. Në vitin 2024 janë regjistruar 3,510 paralajmërime dhe 294 gjoba, ndërsa gjatë vitit 2025 numri i bllokimeve të produkteve është rritur në 475 raste.

Në një përgjigje me shkrim për Citizens.al, Ministria e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural argumenton se gjatë viteve të fundit janë ndërmarrë reforma për forcimin e sistemit të sigurisë ushqimore. Sipas ministrisë, kontrollet tashmë bazohen në analizën e riskut, janë miratuar plane kombëtare monitorimi dhe po avancon një reformë për bashkimin e institucioneve kryesore të kontrollit ushqimor në një strukturë të vetme.

Ministria pranon gjithashtu se mungesa e një sistemi të integruar të shkëmbimit të informacionit mbetet një nga sfidat kryesore të sistemit dhe thotë se po punohet për krijimin e një platforme të përbashkët ndërinstitucionale.

TĂ« dhĂ«nat e siguruara nga Citizens.al tregojnĂ« se gjatĂ« viteve 2023–2025, AKU ka regjistruar 715 ankesa nga konsumatorĂ«t, nga tĂ« cilat 156 kanĂ« sjellĂ« masa administrative. Shkeljet mĂ« tĂ« zakonshme lidhen me kushtet higjieno-sanitare, mungesĂ«n e gjurmueshmĂ«risĂ«, moszbatimin e sistemit HACCP, etiketimin e parregullt dhe tregtimin e mishit pa dokumentacionin veterinar pĂ«rkatĂ«s.

Edhe Qendra ALERT raporton se vetëm në pesë muajt e parë të vitit janë regjistruar 324 ankesa për sigurinë ushqimore. Eksperti Granit Sokolaj thotë se kjo është vetëm një pjesë e realitetit.

“Problemi Ă«shtĂ« se shumica e rasteve nuk provohen dot. Pesticidet dhe ndotjet kimike nuk dokumentohen lehtĂ«,” thotĂ« ai.

Sipas tij, një problem edhe më i madh mbetet mungesa e komunikimit të riskut nga institucionet.

“Konsumatori nuk di çfarĂ« Ă«shtĂ« kontrolluar dhe çfarĂ« jo. Edhe kur ka produkte tĂ« pasigurta, njoftimi vjen vonĂ«,” shton ai.

Ndërkohë, Instituti i Sigurisë Ushqimore dhe Veterinarisë (ISUV) deklaron se operon me 38 laboratorë dhe se një pjesë e analizave të specializuara vazhdojnë të kryhen jashtë vendit.

Sipas institucionit, rreth 1.88 milionĂ« euro janĂ« shpenzuar gjatĂ« viteve 2022–2024 pĂ«r analiza laboratorike nĂ« laboratorĂ« partnerĂ«, pasi ngritja e kapaciteteve tĂ« caktuara nĂ« vend nuk konsiderohet ekonomikisht e justifikuar. MegjithatĂ«, ISUV nuk dha tĂ« dhĂ«na konkrete mbi numrin e mostrave jokonforme pĂ«r pesticide, mbetje kimike apo toksina gjatĂ« viteve 2024–2025, duke ia referuar kĂ«tĂ« informacion institucioneve qĂ« administrojnĂ« programet e monitorimit.

Boshllëqet nisin që në fermë

Por në terren, sipas specialistëve, problemet nisin shumë më herët se raftet e marketeve.

Një burim pranë Autoritetit Kombëtar të Veterinarisë dhe Mbrojtjes së Bimëve (AKVMB), i cili foli në kushte anonimiteti, përshkruan një zinxhir ushqimor me boshllëqe serioze që fillojnë që në fermë.

“Problemi nis qĂ« nĂ« burim. Kushtet nĂ« shumĂ« stalla janĂ« jashtĂ« standardeve: ambiente tĂ« papastra, tĂ« amortizuara dhe pa kushte higjieno-sanitare, duke i ekspozuar kafshĂ«t ndaj sĂ«mundjeve dhe parazitĂ«ve, si nĂ« dimĂ«r ashtu edhe nĂ« verĂ«. NĂ« disa raste, mungesa e ndĂ«rhyrjes nĂ« kohĂ« çon edhe nĂ« ngordhje,” tha burimi pĂ«r Citizens.al.

Ai ngre shqetĂ«sime edhe pĂ«r transportin e qumĂ«shtit dhe pĂ«r mĂ«nyrĂ«n e marrjes sĂ« mostrave laboratorike. “Ka raste kur kontrolli bĂ«het formal, jo real,” thotĂ« ai.

Sipas tij, vaksinimi i kafshëve mbetet një tjetër problematikë serioze.

“Shpesh nuk kryhet nĂ« kohĂ«n e duhur ose nuk realizohet fare, çka ul efektivitetin e trajtimeve mjekĂ«sore dhe rrit riskun pĂ«r pĂ«rhapjen e sĂ«mundjeve,” shpjegon burimi.

Një nga shkeljet më të rënda, sipas tij, lidhet me rastet kur kafshët që rezultojnë me sëmundje infektive duhet të mbahen në karantinë deri në daljen negative të analizave, por megjithatë futen në treg për konsum.

Burimi ngre shqetësime edhe për mënyrën e transportimit të mostrave biologjike drejt laboratorëve.

“Mostrat duhet tĂ« transportohen nĂ« enĂ« tĂ« posaçme, por nĂ« praktikĂ« improvizohen me mjete tĂ« papĂ«rshtatshme,” thotĂ« ai.

Sipas tij, mungesa e transparencës në kontrollet laboratorike mbetet gjithashtu problem.

“NĂ« disa raste analizat e gjakut kryhen vetĂ«m te kafshĂ«t qĂ« konsiderohen tĂ« shĂ«ndetshme, ndĂ«rsa fermat e dyshuara shmangen nga kontrollet e plota,” shton burimi.

Eksperti i mbrojtjes së konsumatorit Hasan Stafa thotë se pjesa më e madhe e problematikave lidhet me produktet me origjinë shtazore dhe mënyrën si tregtohen ato.

Sipas tij, ankesat më të shpeshta lidhen me qumësht të tregtuar në mënyrë informale, vezë të shitura pa kushte higjieno-sanitare, produkte mishi të ruajtura jashtë temperaturave frigoriferike dhe ushqime artizanale pa standarde kontrolli.

“JanĂ« raste qĂ« rrezikojnĂ« drejtpĂ«rdrejt shĂ«ndetin e konsumatorĂ«ve,” thotĂ« Stafa.

Kjo konfirmohet edhe nga një burim pranë AKU-së, i cili i tha Citizens.al në kushte anonimiteti se bulmeti mbetet produkti më problematik në treg.

“Nga vetĂ« fakti qĂ« Ă«shtĂ« produkt me risk tĂ« lartĂ« prodhimi, bulmeti Ă«shtĂ« mĂ« problematiku. QumĂ«shti qĂ« del nĂ« treg ka shumĂ« probleme, qĂ« nisin qĂ« tek ajo çfarĂ« hanĂ« kafshĂ«t nĂ« fermĂ«, gjĂ« qĂ« nuk e kemi plotĂ«sisht nĂ« kontroll,” tha burimi.

Stafa thekson se gjurmueshmëria funksionon më mirë në industrinë e përpunimit, por mbetet problematike në tregjet ambulante dhe në therjet jashtë kontrollit veterinar.

“Problemi mĂ« i madh Ă«shtĂ« informaliteti dhe mungesa e koordinimit mes institucioneve,” shton ai.

Edhe burime pranë AKU-së nënvizojnë se informaliteti dhe korrupsioni në terren mbeten të larta.

Sipas Stafës, strukturat e AKU-së, të shëndetit publik dhe të mbrojtjes së konsumatorit nuk bashkëpunojnë në nivelin e duhur për monitorim të vazhdueshëm të tregut. Ai ngre shqetësime edhe për mënyrën si trajtohen ankesat e konsumatorëve dhe për mungesën e transparencës në treg, përfshirë produktet me etiketa në gjuhë të huaj dhe ofertat pa informacion të qartë mbi origjinën apo cilësinë.

NdĂ«rkohĂ« qĂ« qeveria premton standarde evropiane “tĂ« panegociueshme”, pĂ«r konsumatorĂ« si Laura dhe Stela zgjidhja mbetet individuale. NjĂ«ra i blen ushqimet pĂ«rtej kufirit. Tjetra mjaftohet me kontrollin e datĂ«s sĂ« skadencĂ«s.

The post Nga ferma në tavolinë, Shqipëria ende larg Evropës për sigurinë ushqimore appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Entuziazmi teatral i një projektligji

✇Citizens.al
By: Artan Rama

ÇfarĂ« mund tĂ« bĂ«jmĂ« mĂ« shumĂ« pĂ«r gazetarĂ«t dhe aktivistĂ«t? Duket se Ministria e DrejtĂ«sisĂ« e ka njĂ« pĂ«rgjigje, deri diku interesante: çdo padi kundĂ«r tyre, mund tĂ« rrĂ«zohet nĂ« fazĂ« tĂ« hershme tĂ« procesit gjyqĂ«sor. Kjo me sa duket do tĂ« realizohet pĂ«rmes projektligjit tĂ« sapo hartuar pĂ«r tĂ« ashtuquajturat “Padi SLAPP” – paditĂ« ku “tĂ« fuqishmit” kĂ«rcĂ«nojnĂ« me padi, gjoja pĂ«r tĂ« mbrojtur reputacionin e tyre, individĂ« dhe organizata tĂ« angazhuar nĂ« pjesĂ«marrje publike. Pra, kemi tĂ« bĂ«jmĂ« gjithmonĂ« me dy palĂ«: individĂ« me pushtet, korporata, grupe lobimi, politikanĂ« dhe agjenci shtetĂ«rore pĂ«rballĂ« gazetarĂ«ve, blogerĂ«ve, aktivistĂ«ve, sinjalizuesve, si dhe tĂ« tjerĂ« tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« debatin publik.

Projektligji nuk ka dalë ende në platformën publike ku diskutohen projektaktet, por javët e fundit janë kryer konsultime paraprake me disa organizata dhe grupe mbështetëse të lirisë së shprehjes. Duhet pranuar se nuk u tregua ndonjë interes i spikatur, veçanërisht nga gazetarët.

Projektligji u nxit nga Direktiva 2024/1069 (anti-SLAPP), e miratuar nga Parlamenti Evropian në fillim të 2024. Ajo duhet zbatuar nga shtetet anëtare të Bashkimit Evropian brenda dy viteve. Në këtë kontekst, Shqipëria, si vend kandidat (në vigjilje të pranimit), është në kohë. Një tjetër dokument ligjor (orientues) për mbrojtjen e pjesëmarrjes publike është Rekomandimi CM/Rec(2024)2 i Këshillit të Evropës dhe, së bashku, synojnë mbrojtjen e personave fizikë dhe juridikë që veprojnë në favor të çështjeve me interes publik, kundër padive dhe procedurave gjyqësore të iniciuara ndaj tyre, për të penguar veprimin në fjalë.

Pra, fjala Ă«shtĂ« pĂ«r padi, tĂ« cilat nĂ« projektligj konsiderohen “haptazi tĂ« pabazuara” dhe konkretisht (Pika 3/neni 9) kĂ«rkon qĂ« gjykata tĂ« rrĂ«zojĂ« padinĂ«, nĂ«se vlerĂ«son se ajo Ă«shtĂ« haptazi e pabazuar. Po çfarĂ« ndodh nĂ«se nuk janĂ« haptazi tĂ« tilla, a nuk duhen rrĂ«zuar edhe ato? NĂ« fakt, abuzimi fillon me titullin e projektligjit (“PĂ«r masat procedurale dhe mbrojtjen e personave
nga paditĂ« haptazi tĂ« pabazuara
”). KĂ«tu theksi bie te karakteri i padisĂ«, jo te abuzimi me tĂ« drejtat gjatĂ« procesit. Edhe sot, nĂ« Kodin e ProcedurĂ«s Civile (KPC) ekziston njĂ« kontekst pranimi me ligj i padive tĂ« pabazuara (Neni 34), tĂ« cilat, kur vĂ«rtetohen, rrĂ«zohen. MirĂ«po pabazueshmĂ«ria Ă«shtĂ« rezultat i konstatimit tĂ« veprimeve abuzive, tĂ« cilat rĂ«ndojnĂ«, jo padinĂ«, as paditĂ«sin, por procesin.

Megjithatë, edhe nëse kërkesa për rrëzimin e hershëm të padisë pranohet, vendimi është i ankimueshëm në shkallët e tjera të gjykimit (Neni 10). Pa dyshim që për paditësin kjo është një mundësi e artë për ta mbajtur dhe për ta zvarritur gazetarin brenda shqyrtimit gjyqësor me vite.

Pak më tej (Neni 12) parashikohet edhe gjobitja e paditësit, në masën 50,000 lekë deri në 300,000 lekë, në rast pranimi të kërkesës së hershme mbi pabazueshmërinë e padisë. Por paditësit janë persona me pushtet të madh politik dhe financiar, kështu që gjobat e caktuara, shpesh, janë të pandjeshme për ta. Vlera e gjobave është e barabartë me vlerën e një fature restoranti të një dreke pune, e cila përbën një grimcë në xhepin e rënduar të pushtetarëve.

Duhet kuptuar se anti-SLAPP nuk e përjashton gazetarin, aktivistin etj. nga përgjegjësia, por krijon mundësi për ta rrëzuar padinë në fazë të hershme, ende pa u çelur hetimi gjyqësor. Sipas projektligjit, për shqyrtimin e kërkesave (Neni 5) gjykata vendos brenda 60 ditëve nga paraqitja e tyre. Vihet re se kjo dispozitë përmbush nenin 7 të Direktivës, e cila u kërkon shteteve përshpejtimin e kërkesave për rrëzim të padive abuzive. A nuk janë shumë 60 ditë, veçanërisht në punën e një gazetari? Këtu nuk është rasti që të bëj një përllogaritje të angazhimit të një gazetari (hulumtues) për grumbullimin, verifikimin, klasifikimin, interpretimin, analizimin e përditshëm të informacionit, por mund të pohoj me siguri se 60 ditë, janë të mjaftueshme që paditësi të shpërqendrojë suksesshëm gazetarët e paditur nga çështjet me interes publik. A mundej të përshpejtohej ankimimi gjyqësor në të gjitha shkallët e gjykimit, brenda të njëjtit afat? Kjo po, do të ishte një mbrojtje efektive.

Në vitin 2017 dhe 2023 ndaj meje janë ngritur dy padi, gjerësisht të vlerësuara si SLAPP, respektivisht, nga një kompani ndërtimi (pjesë e një grupi të gjerë investimesh) dhe tjetra, nga e vetmja kompani përpunimi të integruar të mbetjeve urbane në vend, turnover-i i të cilave arrinte në qindra milionë euro secila. Problemi nuk qëndronte vetëm  te pabazueshmëria, por edhe me kostot gjyqësore që u përballa në SLAPP.

Mbrojtja e pjesĂ«marrjes publike nĂ« projektligj shtrihet edhe nĂ« garancitĂ« pĂ«r mbulimin e shpenzimeve gjyqĂ«sore, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« procedurat e gjata dhe presioni financiar tĂ« mos intimidojnĂ« dhe tĂ« heshtin zĂ«rat kritikĂ« nĂ« shoqĂ«ri. Por sĂ«rish barra e arsyetimit bie mbi gazetarin apo aktivistin (Neni 8/pika 2). KĂ«rkesa e tĂ« paditurit pĂ«r caktimin e njĂ« garancie financiare pĂ«r mbulimin e shpenzimeve gjyqĂ«sore, pĂ«r shkak tĂ« pamundĂ«sisĂ« financiare dhe mungesĂ«s sĂ« tĂ« ardhurave pĂ«r tĂ« pĂ«rballuar shpenzimet gjyqĂ«sore Ă«shtĂ«, nĂ« thelb, njĂ« barrĂ« prove. Ajo çka nis me mbrojtje, pĂ«rfundon me caktimin e njĂ« barre, madje, kur nuk Ă«shtĂ« e mjaftueshme, mund tĂ« paraqitet njĂ« kĂ«rkesĂ« e re – njĂ« barrĂ« e re. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, nuk Ă«shtĂ« e qartĂ« se çfarĂ« dhe se sa garanci duhet tĂ« kĂ«rkojĂ« i padituri. Sepse nĂ«se paditĂ«si nuk bie dakord me garancinĂ« dhe ankohet nĂ« apel, kjo mund tĂ« zgjasĂ« pa fund. Por nĂ«se duam tĂ« ruajmĂ« avantazhin qĂ« na jep njĂ« kĂ«rkesĂ« e hershme, cili Ă«shtĂ« kuptimi i ankimit nĂ« tĂ« gjitha nivelet, aq mĂ« tepĂ«r qĂ« nĂ« ShqipĂ«ri kĂ«to procese zgjasin me vite?!

Akoma, drafti anti-SLAPP zhgënjen edhe aty ku nuk pritej. Ku? Unë do të thoja te aleati i tij më i fortë: organizatat e Shoqërisë Civile, së paku të njohura si të tilla. Duke qenë se organizatat janë, shpesh, objekt i padive SLAPP, roli i tyre në projektligj supozohej të ishte i drejtpërdrejtë dhe i pakushtëzuar, kjo edhe për shkak të interesit të tyre të ligjshëm për të mbrojtur individët apo organizatat që angazhoheshin në pjesëmarrjen publike.

Ndërkohë vetë Direktiva (Direktiva 2024/1069) e dikton rolin mbështetës të organizatave, ndërsa Rekomandimi (CM/Rec(2024)2) shkon më thellë, duke sugjeruar ofrimin e ndihmës ligjore falas, por edhe mbështetje financiare dhe psikologjike për viktimat e SLAPP-it.

Projektligji nuk njeh asgjĂ« nga kĂ«to tĂ« fundit, madje le tĂ« kuptohet (Neni 7/pika 1) se gjykatat edhe mund ta refuzojnĂ« ofertĂ«n e shoqatave pĂ«r mbrojtjen e tĂ« paditurve, por, cinikisht, mund tĂ« pranojnĂ« (Pika 2) tĂ« lexojnĂ« mendimin e tyre, tĂ« ardhur me shkrim. NĂ«se njĂ« shoqate i jepej e drejta pĂ«r t’u shprehur me shkrim, lidhur me çështjen nĂ« shqyrtim, ç’vlerĂ« do tĂ« kishte leximi i saj nĂ« sallĂ«, pĂ«r aq kohĂ« sa shoqata nuk do tĂ« gĂ«zonte as cilĂ«sinĂ« e palĂ«s?!

Dispozita pĂ«shtjellohet edhe mĂ« shumĂ« pĂ«r shkak tĂ« kontradiktave qĂ« lindin mes pikave 1 dhe 2 me parashikimet e pikĂ«s 3, e cila, kjo e fundit, i referohet pjesĂ«marrjes sĂ« personave tĂ« tretĂ« nĂ« procesin civil. Duket njĂ« rrethanĂ« vĂ«rtet lehtĂ«suese, pasi me persona tĂ« tretĂ« nĂ«nkuptojmĂ« edhe “ndĂ«rhyrĂ«sit dytĂ«sorĂ«â€, tĂ« cilĂ«t, sipas KPC, paraqiten nĂ« gjykatĂ« me vullnetin e tyre pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur njĂ« palĂ« tĂ« caktuar. A nuk do ta bĂ«nte mĂ« tĂ« fortĂ« pozicionin e tĂ« paditurit kjo rrethanĂ«? – Po! Por vetĂ«m, nĂ«se pika 3 nuk do tĂ« pĂ«rbĂ«nte rast pĂ«rjashtimor nĂ« çështjet procedurale, sepse projektligji zbaton rregullat e KPC, pĂ«r aq sa nĂ« tĂ« nuk parashikohet ndryshe (Neni 2/pika 4), çka nĂ«nkupton se zbatueshmĂ«ria e pikĂ«s 3, nĂ« ndryshim nga pikat 1 dhe 2, mbetet nĂ« thelb plotĂ«suese, e kufizuar nĂ« veprim vetĂ«m pĂ«r çështje procedurale tĂ« parregulluara nĂ« kĂ«tĂ« projektligj. Rrjedhimisht, duke konsideruar se nĂ« aspektin procedural, pikat 1 dhe 2, pĂ«rbĂ«jnĂ« rregull tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m, favorizimi i kĂ«tyre tĂ« fundit, kundrejt pikĂ«s 3, e shndĂ«rron dispozitĂ«n nĂ« fjalĂ« nĂ« njĂ« instrument tĂ« dobĂ«t pĂ«r njĂ« mbrojtje efektive.

Avantazhi i dispozitave anti-SLAPP qĂ«ndron nĂ« mundĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« rrĂ«zuar padinĂ« nĂ« fazĂ« tĂ« hershme, njĂ« rrethanĂ« e ngjashme me kĂ«rkesat paraprake nĂ« KPC. SidoqoftĂ«, kjo mundĂ«si duhet vlerĂ«suar nĂ« mĂ« shumĂ« se njĂ« situatĂ«. Bie fjala, nĂ« rast se gjykata e refuzon kĂ«rkesĂ«n e tĂ« paditurit pĂ«r rrĂ«zimin e njĂ« padie haptazi tĂ« pabazuar, a nuk do tĂ« parashtrojĂ«, i padituri, le tĂ« themi gazetari, tĂ« njĂ«jtat argumente edhe gjatĂ« shqyrtimit tĂ« çështjes nĂ« themel? Por, a nuk foli gjyqtari (Neni 9)? Si  mundet qĂ« i njĂ«jti tĂ« vazhdojĂ« procesin?! ÇfarĂ« garancie ka gazetari nĂ« vijim tĂ« procesit, se e ashtuquajtura “padi haptazi abuzive” nuk do tĂ« pranohet?

Pra, sa të suksesshme mund të jenë dispozitat në fjalë? Nuk dua të përgjigjem në mënyrë shkurajuese, pasi vazhdoj të jem optimist mbi dobinë e pjesëmarrjes publike dhe mbrojtjes që ajo, realisht, meriton. Duket se hartimi i një drafti të posaçëm rrezikon të krijojë përplasje normash ligjore dhe mbivendosje ndaj njëra-tjetrës, si dhe jo garanci absolute. Vetë Direktiva nuk propozon, specifikisht, hartimin e një ligji të posaçëm, por u kërkon shteteve anëtare marrjen e masave për adresimin e kërcënimeve ndaj pjesëmarrjes publike.

AtĂ«herĂ«, le tĂ« ngremĂ« njĂ« pyetje! A mund tĂ« pĂ«rfshihet kjo dyzinĂ« dispozitash brenda dispozitave tĂ« KPC? KĂ«shtu, “paaftĂ«sia pĂ«r tĂ« zgjedhur gjykatĂ«n e duhur”, “sjelljet kĂ«rcĂ«nuese tĂ« paditĂ«sit”, “paditĂ« e shumta nga i njĂ«jti subjekt”, apo “joproporcionaliteti i padisĂ«â€, janĂ« rrethana tĂ« cilat mund tĂ« trajtohen (siç vijojnĂ« tĂ« trajtohen edhe sot) suksesshĂ«m brenda krerĂ«ve tĂ« KPC.

PĂ«rfshirja e dispozitave kyçe anti-SLAPP brenda Titullit “Gjykimet e Posaçme” tĂ« KPC, mund tĂ« ishte njĂ« zgjidhje mĂ« e pranueshme. NĂ« kĂ«tĂ« rast, edhe shqetĂ«simi pĂ«r mungesĂ«n e objektivitetit nĂ« gjykim do tĂ« binte, pasi gjyqtari do tĂ« shprehej nĂ« fund tĂ« procesit. KĂ«sisoj, paketa anti-SLAPP do tĂ« harmonizohej natyrshĂ«m me mekanizmat e Kodit (KPC). Edhe sot, asgjĂ« nuk e pengon tĂ« paditurin pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« njĂ« kĂ«rkesĂ« qĂ« nĂ« fazĂ« tĂ« hershme. Bie fjala, i padituri mund ta nisĂ« mbrojtjen duke thĂ«nĂ«: Kjo Ă«shtĂ« njĂ« padi abuzive
 dhe gjyqtari, bazuar nĂ« nenin 34 tĂ« KPC, pasi tĂ« konstatonte zvarritje, keqdashje, apo procedura gjyqĂ«sore abuzive nga ana e paditĂ«sit, mund ta gjobiste kĂ«tĂ« tĂ« fundit, por vetĂ«m nĂ« fund tĂ« procesit, çka do tĂ« shmangte dyshimin legjitim mbi anĂ«sinĂ« e gjyqtarit.

Itinerari i mĂ«tejshĂ«m i konsultimit nuk dihet. NdonĂ«se fjala Ă«shtĂ« pĂ«r masa procedurale, apo pĂ«r rrĂ«zimin e padive haptazi tĂ« pabazuara, qysh nĂ« fazĂ« tĂ« hershme tĂ« gjykimit, gjyqtarĂ«t nuk janĂ« pĂ«rfshirĂ« ende nĂ« konsultime. Çështja Ă«shtĂ« se pĂ«r ministrinĂ« ky nuk Ă«shtĂ« problem – Ă«shtĂ« zgjidhje.

Platforma e dialogut, një platformë bashkëpunimi mes gazetarëve, komunitetit mediatik dhe përfaqësuesve të qeverisë, pati privilegjin të njihej me projektligjin, por numri i gazetarëve pjesëmarrës ishte pranë zeros. Vetë Platforma e ka humbur autoritetin për të folur në emër të tyre qysh në janar, kur qeveria e shpërfilli, duke imponuar draftin e saj të dekriminalizimit të shpifjes, i kritikuar masivisht nga komuniteti mediatik si jo i mjaftueshëm. Ajo është ngushtuar në një platformë projekti me ekspertë të Këshillit të Evropës, duke e humbur sovranitetin, për shkak të mospjesëmarrjes në të të gazetarëve.

Autoriteti mund tĂ« kĂ«rkojĂ« mbylljen e draftimit tĂ« projektligjit dhe tĂ« pĂ«rdorĂ« PlatformĂ«n pĂ«r t’i veshur procesit njĂ« kostum evropian. Por kĂ«tu qĂ«ndron problemi. Çështja nuk Ă«shtĂ« dakordĂ«sia, e cila gabimisht perceptohet gjithmonĂ« si konsensus, por Ă«shtĂ« kundĂ«rshtia mes palĂ«ve qĂ« prodhon progres. Ministria mund tĂ« ketĂ« shpresuar se njĂ« draft pĂ«r mbrojtjen e gazetarĂ«ve, pĂ«rfshirĂ« edhe aktivistĂ«t, do tĂ« merrte duartrokitje publike. PĂ«rtej kĂ«saj, unĂ« vazhdoj tĂ« besoj se pikĂ«takimi mes gazetarisĂ« dhe aktivizmit nuk Ă«shtĂ« njĂ« pikĂ«takim harmonik, veçanĂ«risht nĂ« shqyrtimet gjyqĂ«sore, ku liria e shprehjes dhe aksesi nĂ« gjykatĂ« mund tĂ« pĂ«rplasen me njĂ«ra-tjetrĂ«n.

Ligji dhe zbatimi i tij nuk duhet t’i dorĂ«zohet teatralitetit qĂ« buron dhe ushqehet prej aktivizmit politik, pĂ«rndryshe, nĂ« njĂ« tjetĂ«r rrethanĂ« jo tĂ« largĂ«t, politizimi i rregullatorĂ«ve  mund tĂ« rezultojĂ« njĂ«soj i kĂ«rcĂ«nueshĂ«m me kĂ«rcĂ«nimin nga paditĂ« SLAPP.

The post Entuziazmi teatral i një projektligji appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Pasqyra e Flamingos dĂ«shton nĂ« testin “BESA”

✇Citizens.al
By: Lorin Kadiu

Vijim i artikullit: “Dosjet e KKT-sĂ«â€ zbulojnĂ« kush e zotĂ«ron bregdetin shqiptar“

NĂ« seksionin e pyetjeve dhe pĂ«rgjigjeve tĂ« “PasqyrĂ«s sĂ« Flamingos”, qeveria shkruan se makineritĂ« nĂ« ZvĂ«rnec ishin vendosur “si rezultat i njĂ« veprimi tĂ« paautorizuar nga ana e investitorĂ«ve” dhe se investitorĂ«t “i hoqĂ«n menjĂ«herĂ« nga zona”. Inspektorati KombĂ«tar i Mbrojtjes sĂ« Territorit i tha Citizens.al mĂ« 11 gusht se rrethimi i pronĂ«s “ishte hequr vullnetarisht nga subjekti”. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, sipas IKMT-sĂ«, “nuk mund tĂ« vijohej me procedurat e mĂ«tejshme ligjore tĂ« inspektimit”. MĂ« 9 tetor, koordinatorja e platformĂ«s dhe kĂ«shilltare e Kryeministrit, Jonida Shehu, na shkroi se ekziston njĂ« praktikĂ« “pĂ«r rrethimin, kantierin dhe shkeljet e lejes”, e cila “pret skadimin e afateve tĂ« ankimit”.

Tre burime zyrtare, tre versione të ndryshme për të njëjtën ngjarje. Në Pasqyrë nuk ka asnjë dokument për këtë praktikë.

MĂ« 27 korrik, nĂ« fund tĂ« hulumtimit “Dosjet e KKT-sĂ«â€, i shtruam “BESËS” sĂ« Kryeministrit disa pyetje. Kush vendos çfarĂ« Ă«shtĂ« “e publikueshme”? A do tĂ« ndalet makineria e lejeve gjatĂ« “testit tĂ« besimit”? MĂ« 3 tetor u hap Pasqyra. E lexuam tĂ« gjithĂ«n dhe e krahasuam me pĂ«rgjigjet qĂ« kemi marrĂ« nga institucionet. Ja çfarĂ« gjetĂ«m.

Kush vendos çfarë publikohet?

MĂ« 12 gusht, Agjencia e Zhvillimit tĂ« Territorit (AZHT) iu pĂ«rgjigj ankesĂ«s sonĂ« pranĂ« Komisionerit pĂ«r tĂ« DrejtĂ«n e Informimit. Procesverbalet e mbledhjeve tĂ« KKTU-sĂ« pĂ«r ZvĂ«rnecin, shkruante AZHT-ja, “nuk pĂ«rbĂ«jnĂ« akte administrative”. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, ky informacion na u mohua.

Më 3 tetor, të njëjtat procesverbale u bënë publike në Pasqyrë.

KoordinatorĂ«t e PasqyrĂ«s thonĂ« se ato u publikuan sipas kriterit tĂ« “interesit tĂ« lartĂ« publik”. MĂ« 12 gusht, kur protestat masive kishin mbushur 74 ditĂ«, ky interes nuk u gjykua mjaftueshĂ«m i lartĂ« qĂ« AZHT-ja tĂ« na i vinte materialet nĂ« dispozicion.

Por interesi i lartĂ« publik u ndal te procesverbalet. Sot, nĂ« ditĂ«n e 132-tĂ« tĂ« protestĂ«s, vendimet e KKTU-sĂ« nuk janĂ« nĂ« platformĂ«, sepse AZHT-ja nuk ka arritur ende t’i “zbardhĂ«â€. Mungon edhe projekti. MĂ« 3 tetor, Kryeministri tha se dosja nuk ka projektin, “sepse projekti ende nuk ka ardhur”. Por AZHT-ja na kishte shkruar nĂ« gusht se “projektin arkitektonik dhe hartat e planvendosjes sĂ« strukturave” mund t’i japĂ« “vetĂ«m pas zbardhjes sĂ« vendimit”. Pra projekti Ă«shtĂ« nĂ« AZHT. Thjesht nuk jepet.

Nga 42 dokumentet e Pasqyrës, katër janë vetëm tituj: projekti arkitektonik, VNM-ja e thelluar, deklarata mjedisore dhe studimi mjedisor. Pikërisht dokumentet për të cilat protestohet që nga 30 maji. Nga 38 dokumentet e tjera, gjashtë janë publikuar nga dy herë, me tituj të ndryshëm.

ÇfarĂ« tregojnĂ« procesverbalet?

Procesverbalet e publikuara zbulojnĂ« atĂ« qĂ« u diskutua nĂ« katĂ«r mbledhje tĂ« KĂ«shillit KombĂ«tar tĂ« Territorit pĂ«r ZvĂ«rnecin, nga tetori 2024 deri nĂ« prill 2026. Dy tĂ« parat u kryesuan nga zĂ«vendĂ«skryeministrja Belinda Balluku, dy tĂ« mĂ«vonshmet nga zĂ«vendĂ«skryeministrja Albana Koçiu. TĂ« katĂ«rta u mbajtĂ«n me drejtoreshĂ«n e AZHT-sĂ«, Adelajda Roka, nĂ« rolin e sekretares. Nga materialet, duket se diskutimi zgjat aq pak sa pĂ«rmblidhet nĂ« njĂ«-dy paragrafĂ«. TĂ« katĂ«rta herĂ«t, KĂ«shilli debaton kĂ«rkesat e investitorit, por nuk refuzon. VetĂ«m miraton “me kusht”.

MĂ« 4 tetor 2024, ministrja e atĂ«hershme e Turizmit dhe Mjedisit, Mirela Kumbaro, u thotĂ« investitorĂ«ve: “NĂ« lagunĂ« nuk duhet tĂ« ndĂ«rtohet asgjĂ«â€ dhe “Referuar materialit nuk jemi tĂ« qartĂ« se ku do tĂ« ndĂ«rtohet dhe ku jo”. Leja e zhvillimit “miratohet sipas kushteve dhe udhĂ«zimeve”. Platforma shkruan se propozimi i 25 shtatorit 2024 “nuk u miratua nĂ« formĂ«n e paraqitur”. Nuk shkruan se nĂ«ntĂ« ditĂ« mĂ« vonĂ« u miratua.

Më 28 janar 2025, KKT-ja miraton lejen e ndërtimit për tre blloqe banimi. Më 27 mars 2025, investitori e tërheq aplikimin. Këtë na e tregoi AZHT-ja, jo platforma. Pasqyra publikon miratimin, por jo tërheqjen.

MĂ« 30 mars 2026, vetĂ«m dy muaj para protestĂ«s sĂ« parĂ«, sekretariati konstaton nĂ« aplikimin e ri “zgjerim i liqenit dhe ndĂ«rtim brĂ«nda liqenit” dhe “lidhje me lagunĂ«n dhe marinĂ«â€. Leja e mĂ«parshme shfuqizohet “pĂ«r moslikujdim brĂ«nda afatit”. Leja e re e zhvillimit miratohet pesĂ« ditĂ« pasi Ă«shtĂ« depozituar aplikimi. NĂ« listĂ«n e miratimeve, platforma e daton kĂ«tĂ« vendim mĂ« 30 qershor 2026.

Leja pĂ«r “punimet e rrethimit” vjen mĂ« 29 prill 2026. Miratohet njĂ« ditĂ« pas aplikimit, me kushtin “vetĂ«m rehabilitim” pĂ«r rrugĂ«-kalime qĂ« do tĂ« shĂ«rbenin pĂ«r studimet mjedisore. Pas kĂ«saj, inspektorĂ«t e IKMT-sĂ« gjetĂ«n nĂ« terren “njĂ« gardh rrethimi”, “punime sistemimi tĂ« territorit” dhe “ndĂ«rtimin e dy rrugĂ«ve tĂ« aksesit brenda pronĂ«s”. MĂ« 10 qershor, AZHT-ja pranon se dokumenti i lejes “nuk Ă«shtĂ« lĂ«shuar”.

Pasqyra s’ka ende asnjĂ« pĂ«rgjigje pĂ«r pyetjet e qytetarĂ«ve

GjatĂ« lançimit tĂ« platformĂ«s, Kryeministri tha se pyetjet “janĂ« produkt i hulumtimit me inteligjencĂ« artificiale” dhe “nuk janĂ« pyetje tĂ« pĂ«rzgjedhura”. NĂ« platformĂ« janĂ« 27 pyetje. Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« vetĂ« sistemit, ato u ngarkuan nga vetĂ« platforma mĂ« 16 shtator, brenda gjysmĂ« minute, mĂ« shumĂ« se dy javĂ« para hapjes. Kur platforma u hap, tĂ« gjitha kishin pĂ«rgjigje.

Ne dĂ«rguam dy pyetje, mĂ« 4 dhe 5 tetor. AsnjĂ«ra nuk shfaqet ende nĂ« platformĂ«. Koordinatorja e platformĂ«s na tha se pyetjet do tĂ« publikohen “periodikisht dhe tĂ« grupuara”, dhe se pĂ«rgjigje do tĂ« marrin ato “qĂ« kĂ«rkojnĂ« pĂ«rgjigje tĂ« re”.

Asnjë nga 27 përgjigjet nuk ka autor apo institucion përgjegjës. Shumë pyetje mungojnë, dhe 13 nga ato që janë publikuar nuk lidhen me asnjë dokument. Pikërisht ato për të cilat ka më shumë debat.

Pyetjes “A ka aktualisht leje ndĂ«rtimi pĂ«r projektin nĂ« Sazan ose nĂ« ZvĂ«rnec?” platforma i pĂ«rgjigjet me njĂ« rresht: “Jo. Nuk ka sot leje ndĂ«rtimi pĂ«r projektet.” PĂ«rgjigjja nuk thotĂ« qĂ« njĂ« leje ndĂ«rtimi u miratua nĂ« janar 2025 dhe u tĂ«rhoq nga investitori dy muaj mĂ« vonĂ«. Nuk thotĂ« as qĂ« lejet e marsit dhe tĂ« prillit 2026 janĂ« miratuar, por nuk janĂ« zbardhur.

Te pyetja “ÇfarĂ« Ă«shtĂ« miratuar deri tani”, historia e ZvĂ«rnecit nis nĂ« vitin 2026. MungojnĂ« leja e zhvillimit e tetorit 2024 dhe leja e ndĂ«rtimit e janarit 2025. Leja e zhvillimit e 30 marsit 2026 shĂ«nohet gabimisht me datĂ«n 30 qershor.

Pyetjes “ÇfarĂ« do tĂ« analizojĂ« VlerĂ«simi i Thelluar i Ndikimit nĂ« Mjedis?” platforma i pĂ«rgjigjet thatĂ«, me njĂ« fjali: “habitatet, ujĂ«rat, toka, klima, peizazhi, komuniteti, dhe ndikimet”. NĂ« njĂ« pĂ«rgjigje tjetĂ«r pranon atĂ« qĂ« protestuesit kanĂ« thĂ«nĂ« prej muajsh: ekspertĂ«t qĂ« hartojnĂ« VNM-nĂ« “nuk janĂ« ‘ekspertĂ« tĂ« pavarur’”, sepse paguhen nga investitori.

Po aq domethĂ«nĂ«se janĂ« emrat dhe pyetjet qĂ« mungojnĂ«. NĂ« 27 pĂ«rgjigjet, emri i kompanisĂ« qĂ« zhvillon ZvĂ«rnecin, “ZvĂ«rnec South Adriatic Development”, nuk pĂ«rmendet asnjĂ«herĂ«. Nuk ka asnjĂ« pyetje pĂ«r pronarĂ«t e tokĂ«s nĂ« ZvĂ«rnec, as pĂ«r shitjet e aksioneve tĂ« kompanive. Fjala “protestĂ«â€ nuk pĂ«rmendet nĂ« asnjĂ« nga 27 pĂ«rgjigjet.

“Pasqyra e Sazanit”

Urdhri i Kryeministrit nr. 6, i 10 janarit 2025, i ngarkon AIDA-s “hartimin e administrimin e tĂ« gjitha procesverbaleve” tĂ« negociatave pĂ«r Sazanin. NĂ« PasqyrĂ« nuk Ă«shtĂ« publikuar asnjĂ« procesverbal. Ka vetĂ«m njĂ« tabelĂ« njĂ«-faqĂ«she qĂ« rendit datat dhe temat e dhjetĂ« mbledhjeve. Sipas platformĂ«s, pĂ«r Sazanin “nuk ka asnjĂ« marrĂ«veshje/kontratĂ« pĂ«rfundimtare”.

Ajo qĂ« publikohet nuk pĂ«rputhet me pĂ«rgjigjet e platformĂ«s. Platforma thotĂ« se shteti vĂ« nĂ« dispozicion “mĂ« pak se 10% e pronĂ«s”. Vendimi nr. 23 i Komitetit tĂ« Investimeve Strategjike parashikon kalimin e pronave shtetĂ«rore tĂ« ishullit “nĂ« pronĂ«si tĂ« KorporatĂ«s Shqiptare sĂ« Investimeve”, me pĂ«rjashtim tĂ« strukturave ushtarake, monumenteve tĂ« natyrĂ«s dhe stacioneve tĂ« plazhit. Platforma thotĂ« edhe se shteti “nuk qĂ«ndron nĂ« pozitĂ«n e njĂ« lehtĂ«suesi qĂ« subvencionon projektin”. NĂ« dhjetor 2024, kostot e pastrimit piroteknik tĂ« ishullit “do tĂ« mbulohen nga investitori”. NĂ« dhjetor 2025, “do tĂ« mbulohen nga vetĂ« ministria”.

PĂ«r ligjin e zonave tĂ« mbrojtura, platforma shkruan se “interesi formal pĂ«r investimin nĂ« Sazan u paraqit nĂ« prill 2024, pra pas miratimit tĂ« ligjit”. Dokumentet tregojnĂ« njĂ« kronologji tjetĂ«r. MĂ« 13 dhjetor 2023, Komisioni parlamentar i Mjedisit nisi shqyrtimin e ndryshimeve nĂ« ligj. Dy javĂ« mĂ« vonĂ«, mĂ« 27 dhjetor 2023, “Atlantic Incubator Partners LLC” i paraqiti AIDA-s shprehjen e interesit pĂ«r Sazanin. KĂ«tĂ« na e konfirmoi vetĂ« AIDA nĂ« prill 2024. MĂ« 19 shkurt 2024, Komisioni miratoi tekstin pĂ«rfundimtar tĂ« ligjit. Tri ditĂ« mĂ« vonĂ«, mĂ« 22 shkurt, e votoi Kuvendi.

PikĂ«risht nĂ« atĂ« tekst shfaqet klauzola qĂ« i hap rrugĂ« projektit. Ajo lejon nĂ« zonat e mbrojtura struktura akomoduese “5 yje ose mĂ« shumĂ« pavarĂ«sisht nĂ«se kjo pĂ«rcaktohet nĂ« VKM-nĂ« e shpalljes sĂ« zonĂ«s sĂ« mbrojtur”. Kjo klauzolĂ« nuk ekzistonte as nĂ« projektligjin e deputetĂ«ve, as nĂ« letrĂ«n e kryetarĂ«ve tĂ« bashkive qĂ« platforma e paraqet si nismĂ«n e ndryshimeve. U shfaq 54 ditĂ« pasi investitori kishte trokitur nĂ« derĂ«n e AIDA-s. TĂ« tre dokumentet janĂ« publikuar nĂ« vetĂ« PasqyrĂ«n.

A u mbajtĂ«n katĂ«r zotimet e “BESËS”?

KatĂ«r zotimet qĂ« i kĂ«rkuam “BESËS” mĂ« 27 korrik nuk kĂ«rkonin asgjĂ« tĂ« re, veç se transparencĂ«s mbi dokumente qĂ« ekzistojnĂ« dhe qĂ« institucionet na i kishin refuzuar. GjashtĂ« ditĂ« pas hapjes sĂ« PasqyrĂ«s, asnjĂ«ri nuk Ă«shtĂ« pĂ«rmbushur plotĂ«sisht.

  1. Vendimet e KKTU-së për Vjosë-Nartën: pjesërisht. Kemi procesverbalet, jo vendimet.
  2. Leja e 30 marsit dhe vendimi i 29 prillit: pjesërisht. Aktet nuk janë zbardhur. Platforma gabon edhe datën e njërit.
  3. Procesverbalet e negociatave për Sazanin: e pambajtur. Ka vetëm një faqe përmbledhëse.
  4. Përgjigje për kërkesat e refuzuara për informacion: pjesërisht. Procesverbalet u publikuan. Vendimet dhe projekti jo.

Nisma “BESA” mbyllej me fjalinĂ«: “TĂ« dyja janĂ« fitore, sepse tĂ« dyja janĂ« tĂ« vĂ«rteta.” Pasqyra na tregoi njĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« tĂ« tretĂ«: qeveria publikon vetĂ«m atĂ« qĂ« zgjedh vetĂ«.

Lexo edhe:

Dokumentet e quajtura “Sazan” zbulojnĂ« “masterplanin e fshehtĂ«â€ tĂ« ZvĂ«rnecit

Premtimet boshe të Ramës për transparencë

Dita Ndërkombëtare e së Drejtës për Informim


The post Pasqyra e Flamingos dĂ«shton nĂ« testin “BESA” appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

Jared Kushner flet për projektin e Zvërnecit 

✇Citizens.al
By: Arbjona Çibuku

Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, ka publikuar më 8 tetor një përgjigje ndaj revistës amerikane The New Yorker, ku kundërshton raportimet për interesat e tij të biznesit dhe projektin turistik të planifikuar në Zvërnec të Vlorës.

Kushner thotë se partneriteti i tij e bleu tokën nga një palë private për 230 milionë euro, një çmim që e përshkruan ndër më të lartët në rajon për një transaksion të kësaj përmase. Ai pretendon se dokumentacioni i pronësisë u shqyrtua nga këshilltarët ligjorë dhe u verifikua.

Ai e vlerëson projektin si një investim që mund të arrijë rreth 4 miliardë euro dhe të krijojë vende pune e aktivitet ekonomik. Por dokumentet e analizuara dhe të raportuara më parë nga Citizens.al ngrenë pyetje mbi transaksionet e tokës, strukturën e kompanive që zotërojnë asetet dhe kontrollojnë zhvillimin, si dhe transparencën e pronësisë. Ndërkohë, The New Yorker e vendos projektin në kontekstin e marrëdhënies së Kushnerit me kryeministrin Edi Rama dhe interesave të tij private. Sakaq, SPAK-u ka nisur hetimet për transaksionet e tokës dhe çështjet që lidhen me përfitimin e titujve të pronësisë.

Investimet në Shqipëri 

NĂ« reagimin e tij, Kushner thotĂ« se interesi pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« nisi nĂ« verĂ«n e vitit 2021, kur ishte “qytetar privat”, pra Trump nuk ishte mĂ« president. Ai argumenton se projekti nuk u krijua pĂ«r t’i bĂ«rĂ« favore politike Donald Trumpit, pasi interesi i tij nisi shumĂ« pĂ«rpara se Trump tĂ« shpallte kandidimin pĂ«r zgjedhjet e 2024-s.

Megjithatë, raportimi i Citizens.al i publikuar më 16 janar 2025, dokumenton një kronologji konkrete të zhvillimit të projektit. Në fund të korrikut 2023, kryeministri Edi Rama shoqëroi Jared Kushnerin, Ivanka Trump dhe ish-ambasadorin amerikan Richard Grenell gjatë një vizite në Tiranë.

Pesë muaj më vonë, më 27 dhjetor 2023, përmes kompanisë Atlantic Incubator Partners, Kushner i paraqiti qeverisë shqiptare një propozim për zhvillimin e dy projekteve turistike, në Sazan dhe Zvërnec. Në mars 2024, ai e bëri publik planin në një intervistë për Bloomberg. Ndërsa më 30 dhjetor 2024, Komiteti i Investimeve Strategjike i dha projektit në Sazan statusin e investitorit strategjik për dhjetë vjet. Kjo kronologji tregon se, pavarësisht se kur nisi interesimi personal i Kushnerit për Shqipërinë, projekti ishte kthyer në një propozim konkret drejtuar qeverisë shqiptare që në dhjetor 2023, ndërsa më pas përfitoi status dhe lehtësi të parashikuara nga legjislacioni për investimet strategjike.

Në artikullin e publikuar më 21 shtator, The New Yorker e vendos projektin në kontekstin e marrëdhënies së Kushnerit me Ramën dhe të interesave të tij private. Revista shkruan se Rama e shihte projektin si një mundësi për të sjellë një zhvillim të veçantë turistik në Shqipëri, ndërsa kritikat publike u përqendruan te mungesa e transparencës dhe te vendimet që mundësuan ndërhyrjen në zonën e mbrojtur.

Nga ana tjetër, një artikull i Citizens.al, publikuar më 8 qershor, dokumenton se grupi i biznesmenëve nga Katari, Moutaz dhe Ramez Al-Khayyat, ka marrë kontroll më të drejtpërdrejtë mbi kompanitë që zotërojnë asetet dhe zhvillojnë projektet në Zvërnec dhe Sazan.

Dokumentet e Qendrës Kombëtare të Biznesit tregojnë se, më 7 maj 2026, aksionet e Universal Properties Projects B.V., pronarit zyrtar të kompanisë zhvilluese Zvërnec South Adriatic Development, kaluan te Sazan Development Holding, me seli në Doha të Katarit dhe pjesë e grupit Al-Khayyat. Sipas Citizens.al, transaksioni u krye për 306 mijë euro.

Ndërkohë, në nëntor 2025, Albania Land Development, kompania që sipas investigimit zotëron rreth 120 hektarë troje dhe marrëveshje me persona që pretendojnë pronësi mbi toka në Zvërnec, kaloi te Sazan Operations Holding për 10 mijë euro.

Të dhënat tregojnë një strukturë ku i njëjti grup biznesi po merr kontroll si mbi kompaninë që disponon asetet dhe marrëveshjet e pronësisë, ashtu edhe mbi kompaninë që do të zhvillojë resortin.

MĂ« tej, Kushner shkruan se “familja Kastrati, njĂ« familje e njohur biznesi shqiptare me rrĂ«njĂ« tĂ« thella dhe krenari tĂ« madhe pĂ«r vendin e tyre”, ishte ajo qĂ« fillimisht i solli nĂ« vĂ«mendje mundĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« investuar nĂ« tokĂ«n nĂ« ZvĂ«rnec.

Emri i Kastratit u shfaq më vonë në projektin e Sazanit. Projekti fillimisht u bë publik si investim i Kushnerit, por pas nisjes së protestave raportimet treguan se pas projektit fshihej një grup sipërmarrësish me të shkuar të dyshimtë, mes tyre edhe Kastrati, një nga investitorët me përfitimet më të mëdha publike në Shqipëri.

Kushner përmend edhe Ramez dhe Moutaz Al-Khayyat, me të cilët thotë se u takua për herë të parë në Doha gjatë Kupës së Botës 2022. Ai shprehet se u impresionua nga historia dhe përvoja e tyre në ndërtim, duke përshkruar largimin e tyre nga Siria dhe rindërtimin e bizneseve në Katar. Sipas tij, përvoja e tyre në zhvillimin e Dohas i bëri partnerë të përshtatshëm për projektin shqiptar.

PĂ«r rolin e vet, Kushner thotĂ« se Ă«shtĂ« “partner nĂ« pakicĂ«â€ dhe se nuk merret me menaxhimin e pĂ«rditshĂ«m. Ai ia atribuon kĂ«tĂ« pĂ«rgjegjĂ«si Asher AbehserĂ«s, tĂ« cilin e pĂ«rshkruan si partner biznesi dhe CEO tĂ« projektit gjatĂ« katĂ«r viteve tĂ« fundit. Kushner thotĂ« se kontributi i tij personal Ă«shtĂ« pĂ«rqendruar kryesisht te vizioni, dizajni dhe pĂ«rzgjedhja e partnerĂ«ve.

Hetimi i SPAK-ut dhe pyetjet në Holandë

Ndërsa Kushner e paraqet blerjen si një transaksion privat, çështja e pronësisë së tokës në Zvërnec është objekt i hetimeve paraprake të SPAK-ut. Dokumentet gjyqësore të raportuara më parë tregojnë se transaksionet e lidhura me tokën kanë arritur në rreth 211 milionë euro. Hetimi lidhet me dyshime për parregullsi në përfitimin dhe kalimin e titujve të pronësisë, si dhe me mënyrën si janë kryer transaksionet.

Mbi 128 milionë euro nga kontratat e shitjes së tokës u sekuestruan me vendim gjykate. Autoritetet po shqyrtojnë transaksionet e tokës dhe dyshimet për parregullsi; hetimi paraprak nuk përbën përfundim mbi fajësinë e personave apo kompanive të përfshira.

Çështja ka kaluar edhe pĂ«rtej ShqipĂ«risĂ«. Siç raportoi Citizens.al mĂ« 9 korrik, deputetĂ«t holandezĂ« Luc Stultiens dhe Julian Bushoff, nga partia PRO, i drejtuan pyetje parlamentare ministrit tĂ« Financave dhe sekretarit tĂ« shtetit pĂ«r financat, duke kĂ«rkuar shpjegime mbi rolin e kompanive holandeze nĂ« projekt dhe mundĂ«sinĂ« qĂ« strukturat e pronĂ«sisĂ« tĂ« pĂ«rdoren pĂ«r tĂ« fshehur pronarĂ«t pĂ«rfitues.

Aeroporti dhe zona e mbrojtur

Kushner kundĂ«rshton gjithashtu pretendimin se zyrtarĂ«t shqiptarĂ« miratuan Aeroportin e VlorĂ«s me kĂ«rkesĂ«n e tij. “Aeroporti ishte miratuar tashmĂ« kur unĂ« e pashĂ« projektin pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«â€, shkruan ai, duke shtuar se infrastruktura aeroportuale ishte njĂ« nga faktorĂ«t qĂ« e tĂ«rhoqĂ«n drejt investimit dhe ndikuan nĂ« vizionin e tij pĂ«r zhvillimin e rajonit.

Megjithatë, Aeroporti i Vlorës ka qenë prej vitesh objekt debatesh për mënyrën e dhënies së koncesionit dhe ndikimin e tij mjedisor. Qeveria ia dha projektin me koncesion 35-vjeçar në dhjetor 2019, ndërsa punimet nisën në nëntor 2021, pranë lagunës së Nartës, një zonë e mbrojtur me rëndësi për biodiversitetin dhe shpendët migratorë. Organizatat mjedisore kanë kundërshtuar projektin për ndikimin e mundshëm mbi ekosistemin, ndërsa gjatë procedurës së koncesionit janë ngritur edhe pretendime për favorizime.

Në korrik 2025, Citizens.al raportoi se SPAK kishte regjistruar një procedim penal për kontratën koncesionare të aeroportit, i cili ndodhej në fazën e hetimeve paraprake. Ky hetim lidhet me kontratën e aeroportit dhe nuk përbën, në vetvete, provë për ndonjë lidhje të paligjshme mes tij dhe investimit të Kushnerit. Megjithatë, aeroporti është pjesë e kontekstit më të gjerë të zhvillimeve turistike të planifikuara në këtë zonë të bregdetit, ku përfshihen edhe projektet në Zvërnec dhe Sazan.

Kushner deklaron se projekti nĂ« ZvĂ«rnec do t’u nĂ«nshtrohet kĂ«rkesave rregullatore dhe mjedisore tĂ« ShqipĂ«risĂ« dhe se synon ta bĂ«jĂ« zonĂ«n mĂ« tĂ« gjelbĂ«r e mĂ« tĂ« pasur nĂ« biodiversitet. “NĂ«se miratohet, shpresoj tĂ« krijojmĂ« diçka pĂ«r tĂ« cilĂ«n shqiptarĂ«t do tĂ« ndihen krenarĂ« dhe qĂ« familjet nga ShqipĂ«ria dhe nga e gjithĂ« bota do ta shijojnĂ« pĂ«r breza me radhĂ«â€, pĂ«rfundon ai.

NdĂ«rkohĂ«, pyetjet mbi historikun e pronĂ«sisĂ« sĂ« tokĂ«s, transaksionet nĂ«n hetim dhe strukturĂ«n e kompanive qĂ« kontrollojnĂ« projektin mbeten pĂ«r t’u sqaruar nga dokumentet dhe autoritetet kompetente.

The post Jared Kushner flet për projektin e Zvërnecit  appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
↗

“S’duam HEC-e, duam ujĂ«â€: Vukli nĂ« protestĂ«, kompania: “BanorĂ«t s’kanĂ« nevojĂ« tĂ« informohen”

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu

Shiu binte pa ndërprerje në Vukël të Malësisë së Madhe, por kjo nuk i ndali banorët të mblidheshin të enjten, më 8 tetor, për të protestuar kundër ndërhyrjeve në lumin Cem. Në një zonë ku uji lidhet ngushtë me jetën, nga vaditja e tokave te peizazhi që rrethon fshatin, frika se lumi mund të ndryshojë përgjithmonë i nxori njerëzit nga shtëpitë.

“S’duam HEC-e, duam ujĂ«!”, thĂ«rrisnin banorĂ«t, ndĂ«rsa kĂ«rkonin qĂ« punimet tĂ« ndalen dhe institucionet t’u japin shpjegime pĂ«r atĂ« qĂ« po ndodh nĂ« lumin e tyre.

Banorët e Vuklit në protestë kundër HEC-eve në lumin Cem.

Në shtratin e lumit janë shfaqur makineri, të cilat, sipas banorëve, kanë nisur ndërhyrjet për ndërtimin e pritave. Ata thonë se fillimisht kishin dijeni për tre hidrocentrale, përkatësisht Kozhnjë 1, Kozhnjë 2 dhe Tamara, por së fundmi dëgjuan se në zonë po ndërtohet edhe një i katërt, punimet e të cilit kanë nisur tanimë në terren.

Përtej numrit të veprave që parashikohen, shqetësimi i tyre është se projektet po ecin përpara pa një proces të qartë informimi dhe konsultimi me komunitetin.

“PĂ«rveç kĂ«saj masakre natyrore, kĂ«tu po bĂ«het edhe masakĂ«r me shtĂ«pitĂ« tona, me tokat tona, me banesat tona. AsnjĂ« konsultim nuk Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« me banorĂ«t, as me komunitetin. Thjesht kanĂ« ardhur kĂ«tu dhe kanĂ« thĂ«nĂ« qĂ« do tĂ« vazhdojnĂ« punimet”, thotĂ« Niko Gjelaj, njĂ« prej banorĂ«ve nismĂ«tarĂ« tĂ« protestĂ«s.

Për të, ajo që po ndodh nuk është thjesht një ndërhyrje në lumë, por një kërcënim për të gjithë zonën.

“Nuk bĂ«het fjalĂ« vetĂ«m pĂ«r njĂ« HEC qĂ« do tĂ« ndĂ«rtohet kĂ«tu, bĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« zinxhir qĂ« do tĂ« shkojĂ« nga kĂ«tu deri nĂ« TamarĂ«. S’do tĂ« ketĂ« mĂ« troftĂ«, s’do tĂ« ketĂ« mĂ« Cem, s’do tĂ« ketĂ« mĂ« banorĂ«, s’do tĂ« ketĂ« mĂ« ujĂ«. Nuk jemi mbledhur vetĂ«m nga zemĂ«rimi, por nga dashuria qĂ« kemi pĂ«r vendin tonĂ«, pĂ«r lumin”, u shpreh ai para bashkĂ«fshatarĂ«ve tĂ« tjerĂ«.

Për banorët, lumi Cem nuk është vetëm një element i peizazhit malor. Uji i tij lidhet drejtpërdrejt me tokat bujqësore dhe mundësinë për të vazhduar jetën në fshat.

“KĂ«tu bĂ«het njĂ« HEC qĂ« nuk Ă«shtĂ« nĂ« shĂ«rbim tĂ« zonĂ«s, as tĂ« kurrkujt, pĂ«rveç njĂ« personi, ku do tĂ« marrin ujin tonĂ«. Lagjet kĂ«tu nuk do tĂ« kenĂ« as ujĂ« pĂ«r tĂ« vaditur, asnjĂ« lloj gjĂ«je, kur uji tĂ« hyjĂ« nĂ« tuba”, thotĂ« GĂ«zim Gjelaj, njĂ« tjetĂ«r banor i Vuklit.

Makineritë dhe nisja e punimeve në shtratin e lumit Cem të Vuklit
Makineritë dhe nisja e punimeve në shtratin e lumit Cem të Vuklit

Sipas tij, hidrocentrali nuk do të jetë në shërbim të komunitetit, ndërsa ndërhyrjet do të dëmtojnë natyrën e zonës. Shqetësimi nuk lidhet vetëm me mungesën e ujit. Banorët druhen se punimet dhe ndryshimet në rrjedhën e lumit mund të shtojnë rrezikun e përmbytjeve, duke dëmtuar tokat dhe banesat.

“KĂ«tu pĂ«rmbyten shtĂ«pitĂ«, ashtu siç Ă«shtĂ« pĂ«rmbytur edhe toka tjetĂ«r aty”, thotĂ« Mark Gjelaj, i cili kĂ«rkon qĂ« dokumentacioni i projektit tĂ« bĂ«het publik pĂ«rpara se tĂ« vazhdojnĂ« punimet.

Edhe Prende Gjelaj e sheh ndërhyrjen si një kërcënim të drejtpërdrejtë për banesat dhe pronat e komunitetit.

“KĂ«tu Ă«shtĂ« vendi ynĂ«, kĂ«tu Ă«shtĂ« toka jonĂ«. Ne na mbyt tokĂ«n, na mbyt shtĂ«pinĂ«, na mbyt gjithçka”, thotĂ« ajo. PĂ«r Prenden, problemi Ă«shtĂ« se banorĂ«t nuk dinĂ« se kush po ndĂ«rhyn nĂ« zonĂ« dhe çfarĂ« pasojash mund tĂ« kenĂ« projektet pĂ«r jetĂ«n e tyre.

“KĂ«ta nuk dinĂ« mĂ« gjatĂ«, vetĂ«m vijnĂ« pĂ«r interesat e tyre, pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« çfarĂ« u intereson atyre. Se çfarĂ« bĂ«het me ne nuk mendojnĂ« aspak”, shton ajo.

Cemi buron në lartësitë alpine të Kelmendit. Në Tamarë, Cemi i Vuklit bashkohet me atë të Selcës dhe së bashku rrjedhin drejt Malit të Zi.

Komunitetet, të fundit që e marrin vesh

Mungesa e informacionit është një nga shqetësimet kryesore të ngritura gjatë protestës. Banorët thonë se nuk kanë marrë shpjegime të qarta për numrin e hidrocentraleve, shtrirjen e punimeve dhe ndikimin që mund të kenë ato në ujë, tokë e banesa.

Besjana Guri, nga Qendra LUMI, thotë se kjo mënyrë veprimi nuk është e pazakontë në projektet që prekin burimet natyrore: vendimmarrja bëhet larg komuniteteve, ndërsa njerëzit mësojnë për të vetëm kur shohin makineritë në terren.

“Kontratat, planet bĂ«hen nĂ«pĂ«r zyra dhe komunitetet qĂ« preken janĂ« tĂ« fundit qĂ« e marrin vesh. VetĂ«m kur shohin makineritĂ«, ose nga gojĂ«dhĂ«nat, dhe asnjĂ«herĂ« nuk kanĂ« informacion konkret”, thotĂ« Guri.

Sipas saj, në zonë mungon edhe një tabelë informuese që të tregojë se çfarë po ndërtohet, ndërsa banorët nuk kanë pasur një dëgjesë publike të mirëfilltë ku të njihen me projektin dhe të shprehin shqetësimet e tyre.

“As çfarĂ« do tĂ« bĂ«het, as nuk kanĂ« njĂ« tabelĂ« informacioni, as nuk kanĂ« njĂ« dĂ«gjesĂ« tĂ« mirĂ«filltĂ«â€, thekson Guri.

ShqetĂ«simit pĂ«r ujin dhe banesat i shtohet edhe ai pĂ«r ndikimin mjedisor. Guri thotĂ« se zona ku janĂ« shfaqur makineritĂ« ndodhet brenda Parkut KombĂ«tar “Alpet e ShqipĂ«risĂ«â€, status qĂ« e bĂ«n tĂ« domosdoshĂ«m verifikimin e pĂ«rputhshmĂ«risĂ« sĂ« ndĂ«rhyrjeve me rregullat e zonĂ«s sĂ« mbrojtur.

Nga protesta e zhvilluar më 8 tetor 2026 në Vukël të Malësisë së Madhe
Nga protesta e zhvilluar më 8 tetor 2026 në Vukël të Malësisë së Madhe

“KĂ«tu ku jemi sot, jemi nĂ« Parkun KombĂ«tar tĂ« Alpeve tĂ« ShqipĂ«risĂ«. Park KombĂ«tar, ligjĂ«risht do tĂ« thotĂ« mbrojtja mĂ« e lartĂ« qĂ« mund tĂ« ketĂ« njĂ« zonĂ« e mbrojtur”, thotĂ« Besjana Guri.

Sipas Gurit, prania e makinerive në lumë ngre pikëpyetje për lejueshmërinë e punimeve dhe për mënyrën se si po zbatohet legjislacioni për mbrojtjen e natyrës.

“NĂ« qoftĂ« se brenda njĂ« parku kombĂ«tar shohim makineritĂ« nĂ« lumĂ«, nuk e di se çfarĂ« mund tĂ« mendojmĂ« pĂ«r njĂ« zonĂ« qĂ« nuk Ă«shtĂ« e mbrojtur ligjĂ«risht”, shprehet ajo, duke shtuar se, sipas vlerĂ«simit tĂ« saj, nĂ« kĂ«tĂ« zonĂ« nuk mund tĂ« ndĂ«rtohet digĂ«.

Dokumentet qĂ« Citizens.al disponon pĂ«r hidrocentralet nĂ« VukĂ«l tregojnĂ« se pĂ«rdorimi i ujit pĂ«r prodhim energjie Ă«shtĂ« autorizuar edhe mĂ« herĂ«t. NjĂ« leje e KĂ«shillit tĂ« Basenit UjĂ«mbledhĂ«s Drin-BunĂ«, e datĂ«s 10 qershor 2013, i Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« shoqĂ«risĂ« “VVTS Energji” sh.p.k. pĂ«r hidrocentralin “Vuklit”, nĂ« pĂ«rroin e DershĂ«s. Dokumenti parashikon shfrytĂ«zimin e njĂ« prurjeje prej 1.2 metra kub ujĂ« nĂ« sekondĂ« dhe pĂ«rcakton se leja Ă«shtĂ« e vlefshme deri mĂ« 9 qershor 2043.

Në këtë leje, përdorimi i ujit për prodhim energjie kushtëzohet shprehimisht me faktin që të mos kufizohen furnizimi me ujë të pijshëm dhe nevojat e bujqësisë në zonë.

NjĂ« autorizim i posaçëm i datĂ«s 6 prill 2010, pĂ«r hidrocentralin “Vukel”, i Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« shoqĂ«risĂ« “WTS Energji” sh.p.k. pĂ«r pĂ«rdorimin e ujit tĂ« lumit Cem tĂ« Vuklit. Dokumenti parashikon shfrytĂ«zimin e katĂ«r metrave kub ujĂ« nĂ« sekondĂ« dhe pĂ«rcakton se autorizimi Ă«shtĂ« i vlefshĂ«m deri mĂ« 5 prill 2040, gjithashtu me kushtin qĂ« tĂ« mos kufizohen furnizimi me ujĂ« tĂ« pijshĂ«m dhe nevojat e bujqĂ«sisĂ«.

Citizens.al kontaktoi njĂ« pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« kompanisĂ« “WTS Energji”. Sipas tij, hidrocentrali “Vukel” Ă«shtĂ« njĂ« HEC i vogĂ«l, i ndĂ«rtuar nĂ« kohĂ«n e PartisĂ« sĂ« PunĂ«s, tĂ« cilin kompania e ka blerĂ« nga shteti shqiptar rreth vitit 2003, pĂ«rmes privatizimit.

“E kam me licencĂ« gjithçka. Kam blerĂ« tĂ« drejtĂ«n me pĂ«rdor ujin”, tha ai, duke shtuar se kompania ka blerĂ« edhe godinĂ«n dhe digĂ«n dhe se synimi tani Ă«shtĂ« ta riparojĂ« hidrocentralin e ta vĂ«rĂ« sĂ«rish nĂ« punĂ«.

I pyetur pse banorët nuk janë informuar për punimet, përfaqësuesi i kompanisë u përgjigj se nuk ka nevojë që ata të kenë informacion, pasi lumi është pronë e shtetit. Ai refuzoi të jepte detaje të tjera dhe e mbylli bisedën me fyerje dhe një ton të ashpër.

Makineritë dhe nisja e punimeve në shtratin e lumit Cem të Vuklit
Makineritë dhe nisja e punimeve në shtratin e lumit Cem të Vuklit

Një fshat që po tkurret

Nga protesta e zhvilluar më 8 tetor 2026 në Vukël të Malësisë së Madhe

Nga protesta e zhvilluar më 8 tetor 2026 në Vukël të Malësisë së Madhe

Përtej dëmit të mundshëm mjedisor, banorët e lidhin të ardhmen e hidrocentraleve me një problem që Kelmendi e njeh prej vitesh: largimin e popullsisë. Ata druhen se humbja e aksesit në ujë dhe dëmtimi i tokave do ta bëjnë edhe më të vështirë qëndrimin në zonë.

“NjĂ«sia Kelmend nĂ« vitin 2000 kishte 5 mijĂ« banorĂ«. Aktualisht ka 1.400 banorĂ«. Po shpopullohet vendi, po ikin tĂ« gjithĂ«, pĂ«r arsye se kur tĂ« merr ujin, tĂ« merr çdo gjĂ«. Kur tĂ« merr tokĂ«n, tĂ« merr çdo gjĂ«â€, thotĂ« Martin Markvukaj.

Ai e lidh këtë largim jo vetëm me mungesën e shërbimeve, por edhe me vështirësinë për të siguruar kushtet bazë të jetesës në një zonë ku bujqësia dhe burimet natyrore janë të rëndësishme për komunitetin.

“Kur nuk ke shĂ«rbime shĂ«ndetĂ«sore, qendra shĂ«ndetĂ«sore e tĂ« gjitha, domethĂ«nĂ« qĂ« ti detyrohesh tĂ« emigrosh”, shton Markvukaj.

Për banorët e mbledhur në shi, protesta nuk ishte vetëm kundërshtim ndaj makinerive që kanë hyrë në lumë. Ishte edhe një kërkesë që vendimet për territorin ku jetojnë të mos merren pa dijeninë e tyre dhe pa u shpjeguar pasojat që mund të sjellin.

Lexo gjithashtu:

Tre hidrocentrale i marrin shtratin lumit të Cemit në Malësi të Madhe

The post “S’duam HEC-e, duam ujĂ«â€: Vukli nĂ« protestĂ«, kompania: “BanorĂ«t s’kanĂ« nevojĂ« tĂ« informohen” appeared first on Citizens.al.

  •  
  • ↗
❌