Viti i Ri nisi me edhe një variant tjetër të listës së gjatë të rreziqeve të fshehura për shëndetin në jetën tonë të përditshme. Këtë herë, siç raportoi The Telegraph në janar, studiues në Sorbonë, në Paris, pohuan se kishin zbuluar se konservuesit e shtuar në ushqime për t’u zgjatur afatin e përdorimit (nitritet në […]

The post A është çdo ushqim që hamë i lidhur me kancerin? appeared first on BoldNews.al.

The post KOMENT – Dezinformimi pengon edhe shërimin e kancerit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Ora e ditës kur jepet kimioterapia mund të luajë një rol të rëndësishëm në efektivitetin e saj, sipas një studimi të ri klinik të pacientëve me kancer të mushkërive në fazë të avancuar. Gjetjet tregojnë se trajtimi që fillon më herët gjatë ditës konkretisht para orës 3 të pasdites shoqërohet me rezultate më të mira krahasuar me administrimin e tij më vonë.

Studimi, një provë e fazës 3 e rastësishme që përfshin 210 pacientë, u botua në Nature Medicine dhe bazohet në të dhëna që tregojnë se ritmet cirkadiane, “ora biologjike” e brendshme e trupit, ndikojnë në funksionin e sistemit imunitar dhe përgjigjen e tij ndaj trajtimeve.

Çfarë tregoi studimi?

Studiuesit, të udhëhequr nga Yongchang Zhang, i ndanë pacientët me kancer të mushkërive me qeliza jo të vogla në fazë të avancuar – të cilët nuk kishin marrë ndonjë trajtim të mëparshëm në dy grupe. Grupi i parë mori imunokimioterapi para orës 15:00, ndërsa grupi i dytë e mori atë pas orës 15:00, për katër ciklet e para të trajtimit.

Pas një ndjekjeje mesatare prej gati 29 muajsh, pacientët që morën trajtim më parë përjetuan:

-pothuajse dyfishi i kohës pa përkeqësim të sëmundjes (11.3 muaj kundrejt 5.7),
-mbijetesë më e gjatë e përgjithshme (28 muaj kundrejt 16.8),
-shkallë më të larta përgjigjeje ndaj trajtimit (69.5% kundrejt 56.2%).

Është e rëndësishme të theksohet se nuk u regjistruan ndryshime në ngjarjet anësore të lidhura me imunitetin, duke sugjeruar që përfitimi nuk shoqërohet me toksicitet të shtuar.

Pse koha mund të ketë rëndësi

Analiza të mëtejshme treguan se pacientët në grupin e mëngjesit kishin limfocite T CD8+ më aktive në gjakun e tyre – qeliza që janë çelësi i përgjigjes imune kundër kancerit. Ky zbulim përforcon idenë se sistemi imunitar reagon ndryshe ndaj trajtimit në varësi të kohës së ditës .

Indikacione të ngjashme janë gjetur në të kaluarën nga studime retrospektive në forma të tjera të kancerit, por deri më tani të dhënat nga provat klinike të rastësishme kanë munguar.

Kufizimet dhe hapat e mëtejshëm

Vetë studiuesit theksojnë se nevojiten studime të mëtejshme për të konfirmuar përfitimet afatgjata, si dhe për të hetuar mekanizmat e saktë biologjikë. Përveç kësaj, të gjithë pjesëmarrësit në studim ishin nga Kina, gjë që kufizon përgjithësueshmërinë e rezultateve.

Nëse gjetjet konfirmohen në popullata të tjera, rregullimi i kohës së kimioterapisë mund të jetë një mënyrë e thjeshtë dhe me kosto të ulët për të përmirësuar trajtimin e kancerit pa ndryshuar ilaçet ose protokollet e trajtimit. Një kujtesë se në mjekësi, nuk është vetëm ajo që jep që ka rëndësi, por edhe kur.

The post Cila orë e ditës është më efektive kur bëhet kimioterapia appeared first on iconstyle.al.

37% e të gjitha rasteve të reja me kancer gjatë një viti ishin të lidhura me shkaqe të parandalueshme. Për herë të parë, OBSH ka kryer një analizë globale që tregon rrezikun e kancerit nga shkaqe të parandalueshme. Studimi shqyrton 30 shkaqe të parandalueshme, duke përfshirë duhanin, alkoolin, indeksin e lartë të masës trupore, inaktivitetin […]

The post “Shkaku kryesor duhani”, OBSH: 37% e rasteve të reja të kancerit mund të parandalohen appeared first on BoldNews.al.

Pretendimi: Parlamenti anglez ka miratuar Aktin e Kancerit në 1939, që e bën të jashtëligjshme të kurosh kancerin

Verdikti: Mungon konteksti

———————————————————————-

Në rrjetet sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon pretendimi se në 1939, parlamenti anglez ka miratuar “Aktin e Kancerit”, që e bën të jashtëligjshme të kurosh kancerin.

Megjithatë, Akti i Kancerit 1939 nuk e bën të paligjshëm kërkimin mbi kurat e kancerit, publikimin e gjetjeve kërkimore ose këshillimin e mjekëve për pacientët në lidhje me trajtimet.

Legjislacioni origjinal, i miratuar përpara krijimit të Shërbimit Shëndetësor Kombëtar të Mbretërisë së Bashkuar, përshkruante se si duhet të paguhen dhe administrohen trajtimet e kancerit në të gjithë vendin.

Me kalimin e kohës, shumica e neneve janë shfuqizuar ose janë përfshirë në ligje të tjera, por një pjesë mbetet në fuqi, specifikisht neni 4, që lidhet me ndalimin e reklamave të caktuara.

4. Ndalimi i reklamave të caktuara. (1) Askush nuk duhet të marrë pjesë në publikimin e ndonjë reklame— (a) që përmban një ofertë për të trajtuar ndonjë person për kancer, ose për të përshkruar ndonjë ilaç për të, ose për të dhënë ndonjë këshillë në lidhje me trajtimin e tij; ose

Ai ndalon publikimin e çdo reklame që përmban oferta për trajtimin e kancerit, dhënien e ilaçeve ose dhënien e këshillave në lidhje me trajtimin.

Përjashtime bëhen për materialet që u drejtohen anëtarëve të parlamentit, mjekëve, infermierëve dhe farmacistëve, së bashku me reklamat e prodhuara nga këshillat vendas dhe spitalet vullnetare, të cilat ishin spitale private, jofitimprurëse.

Nick James, një studiues në Institutin e Kërkimeve për Kancerin, tha për AAP se pretendimi se legjislacioni përfaqëson një ndalim të kurave për kancerin nuk kishte asnjë bazë.

Ai ishte hartuar për të mbrojtur publikun nga mashtruesti “që ofronin terapi të paprovuara”, tha ai. “Qëllimi kryesor i aktit është i kundërt – të ‘parashikojë më tej trajtimin e kancerit’ dhe të ‘ndalojë reklama të caktuara'”, tha James.

Ndalimi i reklamave përfshin kimioterapinë dhe rrezatimin së bashku me trajtimet e paprovuara ose alternative. 

Frances Downey, drejtuese e politikës së shkencës dhe kërkimit në Cancer Research UK, tha se Akti i Kancerit është hartuar për të mbrojtur pacientët nga bombardimi me reklama për trajtime. Kjo përfshin reklama nga profesionistë mjekësorë, kompani farmaceutike dhe praktikues alternativë, tha Dr. Downey.

Simon Crabb, një ekspert i terapive eksperimentale të kancerit në Universitetin e Southampton, tha se Mbretëria e Bashkuar ka një “kulturë shumë të gjallë kërkimore për kancerin” të mbështetur nga qeveria, organizatat bamirëse dhe sektori komercial.

“Në Mbretërinë e Bashkuar, reklamimi direkt tek pacienti për shumicën e trajtimeve mjekësore (jo vetëm trajtimet e kancerit) është i kufizuar, ndryshe nga, për shembull, në SHBA,” tha Crabb. “Por kjo nuk kufizon kërkimin dhe/ose raportimin e përparimeve kërkimore.”

Rregulloret e Barnave Njerëzore 2012 ndalojnë reklamat për shumicën e barnave vetëm me recetë në Mbretërinë e Bashkuar.

Disa individë janë gjobitur sipas Aktit të Kancerit në Mbretërinë e Bashkuar, përfshirë një burrë që reklamoi aftësinë e tij për të kuruar kancerin përmes “shërimit me energji“ dhe një grua që promovoi ilaçe bimore të shitura në eBay si trajtime për kancerin.

Nëse, në një ngjarje të jashtëzakonshme, një individ do të zbulonte vërtet kura për kancerin të bazuara në shërim me energji, ai do të ishte i lirë sipas Aktit të Kancerit të vitit 1939 të publikonte rreth zbulimeve të tij në revista shkencore, t’i diskutonte ato privatisht ose në kontekste akademike, ose të vazhdonte kërkimin mbi konceptin. Megjithatë, ata nuk do të lejoheshin ta paraqisnin atë informacion para publikut të gjerë në reklama në Mbretërinë e Bashkuar.

Në vitin 2019, një peticion publik për shfuqizimin e Aktit të Kancerit me argumentin se ndalonte personelin mjekësor të diskutonte trajtimet e kancerit u hodh poshtë nga qeveria, e cila kundërshtoi pretendimin qendror të peticionit.

“Akti i Kancerit i vitit 1939 nuk i pengon mjekët të diskutojnë, hetojnë ose ofrojnë trajtime të kancerit”, thuhej në përgjigjen e qeverisë në atë kohë.

The post Ligjet britanike nuk ndalojnë mjekët të kurojnë kancerin appeared first on Faktoje.al.

Në Shqipëri mbi 7 mijë persona janë prekur nga kanceri vetëm vitin e fundit. Këto sëmundje zënë vendin e dytë pas atyre kardiovaskulare edhe sa i përket humbjeve të jetës. 16% e vdekjeve në vendin tonë kanë shkak fillestar sëmundjet kancerogjene. Gjatë prezantimit të të dhënave deri në vitin 2024 ekspertët folën për rritje të disa sëmundjeve tumorale edhe për shkak të stilit të jetës.

Source

Pas sëmundjeve kardiovaskulare, kanceri është shkaku i dytë i humbjes të jetës  në vend.  Specialistët e  Institutit të Shëndetit Publik i referohen shifrave të vitit 2024 dhe   thonë se ai është përgjegjës për  16 % të vdekjeve dhe rreth 7 mijë raste të reja në vit.  Më i shpeshtë është kanceri i mushkërive dhe ai i gjirit.

“Ajo që bie në sy është një rritje e vazhdueshme që nga 2015 kur kemi filluar të përdorim këtë metodologji të regjistrit të kancerit. Pra ka një rritje vjetore prej  2.5-2.6%  çdo vit.”- tha ai

Me plakjen e popullsisë projeksionet e  mjekëve janë për shtim të  numrit të rasteve vitet  e ardhshme.

“Prirja e deritanishme deri në 10 vjet,  prirjet e plakjes së popullsisë pavarësisht se popullata e Shqipërisë rezidente mund të vijë në rënie më shumë gjasë kanceret do të vijnë në rritje në Shqipëri të paktën rastet e reja. Ne shpresojmë që trendi i  vdekshmërisë të jetë ai që kemi vrejtur në dhjetë vjet, por  shëndetësia shqptare duhet te jetë e përgatitur në vitet që vijojnë të kemi dhe 10 mijë  raste te reja në vit apo dhe më shumë çka do të thotë që barra e kësaj sëmundje do të vijë vetem duke u rritur”, u shpreh mjeku.

Ministrja e Shëndetësisë  premtoi  ofrimin e shërbimit  onkologjik afër pacientit me krijimin e Institutit Kombëtar të Onkologjisë dhe Rrjetit Kombëtar të Kancerit. Ndërkohë  tha se në Qendrën Spitalore Universitare “Nënë Tereza” në Tiranë do të shtohen pajisjet diagnostikuese dhe  zgjerohet lista e barnave.

“Rrjeti Kombëtar i Kancerit do të mundësojë ofrimin e shërbimit onkologjik afër pacientit, me të njëjtat protokolle trajtimi si në Tiranë, nëpërmjet një modeli Hub and Spoke. Plotësimi i mungesave të barnave onkologjike dhe zgjerimi i listës së barnave të rimbursueshme. Përmirësimin e kapaciteteve të trajtimit me radioterapi.  Kjo ka qenë një problematikë e vazhdueshme e shërbimit onkologjik. Falë një bashkëpunimi të shkëlqyer me Agjencinë Atomike, shumë shpejt do të kemi 3 açeleratore lineare funksionale dhe sigurisht po punojmë të sjellim aparatin e ri modern të brakiterapisë sa më shpejt”, shtoi ministrja.

Kanceri  është një sfidë e përbashkët e gjithë shoqërisë dhe, si i tillë tha ministrja e shëndetësisë  kërkon një qasje të mirë-koordinuar.  Për të parandaluar  kancerin e qafës së mitrës këtë vit  u zgjerua fasha e depistimit  me moshat nga 35 në 55 vjeç dhe nisi vaksinimi kundër human papiloma virus dhe per  djemtë./abcnews.al

Pulë, viç, derr, gjeldeti apo qengj, zgjedhja e mishit është një dilemë e përhershme për shumë njerëz. Shpesh vendosim bazuar te shija dhe jo te vlerat ushqyese, por çfarë thonë studimet më të fundit dhe ekspertët e ushqimit? Nutricionistja e njohur britanike Amanda Serif ka analizuar llojet më të zakonshme të mishit dhe ndikimin e tyre në shëndet.

Nga salçiçet e lira për hot dog deri te bifteku i shtrenjtë Wagyu, mishi është pjesë qendrore e dietës për miliona njerëz në mbarë botën. Çdo kulturë ka preferencat e saj: diku konsumohet më shumë qengji, diku pula, ndërsa në disa vende edhe lloje më pak të zakonshme. Megjithatë, pavarësisht dallimeve, ekspertët bien dakord se mishi i freskët dhe i papërpunuar është një burim i rëndësishëm proteinash, hekurit, zinkut dhe vitaminave.

Mishi i përpunuar – rreziku që nuk duhet nënvlerësuar

Jo të gjitha produktet e mishit janë njësoj. Produktet e përpunuara si sallamet, proshuta dhe salçiçet përmbajnë shpesh sasi të larta kripe dhe yndyrash të ngopura. Organizata Botërore e Shëndetësisë i ka klasifikuar këto produkte si kancerogjene dhe paralajmëron se konsumimi i rregullt rrit rrezikun e kancerit kolorektal.

“Një konsum i moderuar i mishit të freskët mund të jetë pjesë e një diete të shëndetshme, por salçiçet e skuqura çdo ditë nuk duhet të jenë ideja e askujt për ushqim të balancuar”, thekson Amanda Serif.

Pulë apo gjeldeti?

Mishi i pulës është më i konsumuar në botë dhe një burim i shkëlqyer proteinash të plota. Gjoksi i pulës ka më pak yndyrë dhe kalori, ndërsa kofshët janë më të shijshme për shkak të përmbajtjes më të lartë të yndyrës dhe mineraleve.

Gjeldeti, nga ana tjetër, konsiderohet edhe më i pasur me proteina dhe më i varfër në yndyrë, duke e bërë një zgjedhje shumë të mirë për ata që synojnë një dietë të lehtë dhe të shëndetshme.

Viçi – i vlefshëm, por me masë

Mishi i viçit është i pasur me hekur lehtësisht të përthithshëm dhe proteina cilësore, të domosdoshme për prodhimin e hemoglobinës. Megjithatë, si mish i kuq, ai duhet konsumuar me masë. Rekomandimi është jo më shumë se 2–3 porcione në javë (350–500 g) dhe preferimi i copave më të ligëta.

Derr – nga shumë i shëndetshëm te shumë i rrezikshëm

Mishi i derrit është ndër më të konsumuarit në Europë dhe ka një profil shumë të ndryshueshëm ushqyes. Filetoja e derrit është e pasur me proteina dhe relativisht e varfër në yndyrë, ndërsa barku i derrit është jashtëzakonisht kalorik dhe i pasur me yndyrë të ngopur. Problemi kryesor mbetet përpunimi i tij në produkte si proshuta dhe sallami, të cilat rrisin rrezikun për sëmundje kardiovaskulare dhe kancer.

Mishi nuk është armik i shëndetit, por zgjedhja e llojit, sasisë dhe mënyrës së përgatitjes është vendimtare. Preferoni mish të freskët, copa të ligëta, shmangni produktet e përpunuara dhe mos e teproni me sasinë. Një dietë e balancuar fillon gjithmonë me moderim dhe informim.

The post E vërteta që nuk thuhet shpesh: Cili mish rrit rrezikun e kancerit appeared first on iconstyle.al.

Pothuajse 40 përqind e rasteve të reja të kancerit në nivel global ka të ngjarë të parandalohen, sipas një studimi të ri.

Studimi zbuloi se pirja e duhanit kontribuoi në më shumë raste të kancerit në nivel global sesa çdo faktor tjetër rreziku, e ndjekur nga infeksionet dhe përdorimi i alkoolit.

Hulumtimi u botua në Nature Medicine të martën, një ditë para Ditës Botërore të Kancerit. Studimi mori në konsideratë 36 lloje kanceresh në 185 vende, nga të dhënat e rasteve në mbarë botën në vitin 2022.

Gjithashtu, u shqyrtuan 30 faktorë të modifikueshëm të rrezikut të kancerit, të cilët mund të kontrollohen, ndryshohen ose menaxhohen për të ulur shanset e prekjes nga sëmundja.

Aktualisht, pirja e duhanit, infeksionet dhe pirja e alkoolit janë faktorët kryesorë që kontribuojnë në rastet e kancerit në nivel global, që do të thotë se kontrollimi i tyre mund të ulë potencialisht rrezikun e sëmundjes.

Duke përdorur të dhëna nga viti 2012, studiuesit shqyrtuan gjithashtu ekspozimin në nivel popullate ndaj secilit faktor rreziku, duke zbuluar numrin e rasteve të lidhura drejtpërdrejt me secilin kontribues.

Më parë, shumica e studimeve mbi kancerin janë përqendruar në faktorë të vetëm rreziku dhe në numrin e vdekjeve, në vend të numrit të përgjithshëm të rasteve.

Pirja e duhanit dhe infeksionet shkaqet kryesore të rasteve të kancerit të parandalueshme

Nga gjithsej 18.7 milionë raste të reja të kancerit në nivel global në vitin 2022, rreth 7.1 milionë, ose 38 përqind, ishin të lidhura me shkaqe të parandalueshme. Kanceri i stomakut, mushkërive dhe qafës së mitrës përbënte pothuajse gjysmën e rasteve të kancerit të parandalueshme.

Rreth 15 përqind e rasteve të parandalueshme ishin për shkak të pirjes së duhanit, i cili ishte faktori kryesor i rrezikut, ndërsa 10 përqind ishin për shkak të infeksioneve. Konsumi i alkoolit shkaktoi 3 përqind të këtyre rasteve.

Midis 9.2 milionë rasteve të reja tek gratë, afërsisht 30 përqind u konsideruan të shmangshme, me mbi 11 përqind të këtyre të përkeqësuara nga infeksione të tilla si papillomavirusi njerëzor (HPV).

Rajonet me të ardhura të ulëta dhe të mesme, si Afrika Sub-Sahariane, kanë shumicën e këtyre rasteve. Kanceri i qafës së mitrës, në veçanti, ishte veçanërisht i përhapur në këto zona.

Nga ana tjetër, në rajonet me të ardhura të larta si pjesa më e madhe e Evropës dhe Amerikës së Veriut, pirja e duhanit kontribuoi në numrin më të madh të rasteve të kancerit tek gratë.

Pirja e duhanit ishte gjithashtu kontribuesi më i madh në rastet globale të kancerit tek burrat, si në rajonet me të ardhura të ulëta ashtu edhe në ato me të ardhura të larta, përgjegjës për gati 25 përqind të 4.3 milion rasteve të kancerit të shmangshme. Shkaku i dytë kryesor tek burrat ishin infeksionet, të cilat ishin më të zakonshme në Azi, Afrikë dhe Amerikën e Jugut.

Ky studim i fundit synon ta bëjë më të lehtë zhvillimin e strategjive të parandalimit të kancerit duke marrë në konsideratë rajone të ndryshme dhe faktorët e tyre më të mëdhenj të rrezikut, në vend që të miratohet një qasje “një masë i përshtatet të gjithëve./VOXNEWS

The post Studimi: 40% e rasteve të reja të kancerit në botë mund të parandalohen! appeared first on iconstyle.al.

Një në gjashtë gra dhe një në shtatë burra në Gjermani diagnostikohen me kancer para moshës 65 vjeç, sipas të dhënave nga Instituti Robert Koch. Cilat lloje tumoresh janë veçanërisht të zakonshme?

Pothuajse një në dy persona në Gjermani do të zhvillojë kancer në një moment të jetës së tyre.

Sipas Institutit Robert Koch (RKI) në Buletinin e tij Epidemiologjik, 49 përqind e burrave dhe 43 përqind e grave diagnostikohen me kancer.

Dhe përafërsisht një në gjashtë gra dhe një në shtatë burra do të preken nga sëmundja para moshës 65 vjeç, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.

Sipas tyre, në vitin 2023, afërsisht gjysmë milioni njerëz në Gjermani u diagnostikuan rishtazi me kancer.

Nga këto 517,800 raste të kancerit, rreth 276,400 ndodhën tek burrat dhe afërsisht 241,400 tek gratë.

Afërsisht gjysma e të gjitha rasteve të reja përfshinin prostatën (79,600), gjirin (75,900), mushkëritë (58,300) ose zorrën e trashë dhe rektumin (55,300).

Dita Botërore e Kancerit më 4 shkurt

Sipas statistikave të vdekshmërisë, në Gjermani u regjistruan afërsisht 229,000 vdekje nga kanceri në vitin 2023, nga të cilat rreth 123,000 ishin burra dhe rreth 106,000 ishin gra.

Këto shifra vijnë nga raporti "Kanceri në Gjermani", i publikuar dhjetorin e kaluar nga Regjistri Gjerman i Kancerit dhe Qendra për të Dhënat e Regjistrit të Kancerit në Institutin Robert Koch.

Për të shënuar Ditën Botërore të Kancerit më 4 shkurt, Instituti Robert Koch (RKI) ofron informacione mbi gjetjet dhe zhvillimet aktuale.

Prej 3 ditësh në spitalin Onkologjik nuk bëhen rrezet për personat të cilët vuajnë nga kanceri. Sipas gazetarit Osman Stafa, prej 3 ditësh 2 akserelatorët e vetëm që ndodhen në atë spital, nuk punojnë. Kjo për shkak se njërit prej bunkerëve i është prishur dera, dhe tjetri ka probleme me funksionalitetin. Sipas gazetarit janë rreth […]

The post Skandal/ Onkologjiku prej 3 ditësh pa radioterapi, 100 pacientë në ditë pa trajtim appeared first on BoldNews.al.

PARIS, 10 janar /ATSH-AFP/ – Sulfite, nitrite, sorbate… Të gjetura gjerësisht në ushqimet e përpunuara, këta aditivë janë dyshuar për vite me radhë se kontribuojnë në zhvillimin e sëmundjeve të caktuara.

Dy studime të mëdha franceze tani tregojnë se ato shoqërohen me një rrezik më të madh të kancerit dhe diabetit.

“Nuk është për shkak se konsumojmë produkte me konservantë që do të prekemi menjëherë nga kanceri, por duhet të kufizojmë frekuencën e ekspozimit ndaj këtyre produkteve”, tha Mathilde Touvier, epidemiologia që mbikëqyri këto dy studime.

“Mesazhi për publikun e gjerë është që, kur përballen me një raft supermarketi, të zgjedhin ushqimet më pak të përpunuara”, theksoi ajo.

Gjetjet e këtyre studimeve, të kryera nga i njëjti ekip nga Instituti Kombëtar Francez i Shëndetit dhe Kërkimeve Mjekësore (Inserm) dhe të botuara në revistat BMJ dhe ”Nature Communications”, duhet të interpretohen me kujdes, duke pasur parasysh madhësinë e moderuar të rreziqeve të vëzhguara.

Megjithatë, ky hulumtim është jashtëzakonisht i fuqishëm.

“Këto rezultate mund të kenë implikime të rëndësishme për shëndetin publik, duke pasur parasysh praninë e kudondodhur të konservuesve në një gamë të gjerë ushqimesh dhe pijesh”, përfundon studimi i botuar në ”Nature Communications”, i cili përqendrohet në rrezikun e diabetit.

Këto botime vijnë në një kohë kur rreziqet shëndetësore të shumë ushqimeve të përpunuara janë gjithnjë e më të dokumentuara mirë, por rregullimi i tyre mbetet subjekt i mosmarrëveshjeve politike.

Në Francë, publikimi i një plani strategjik mbi ushqimin dhe klimën u bllokua në minutën e fundit në vjeshtë, për shkak të mosmarrëveshjeve qeveritare mbi rreziqet që paraqesin ushqimet ultra të përpunuara.

Në të kundërt, Mbretëria e Bashkuar sapo ka ndaluar reklamat televizive gjatë ditës për ushqime të caktuara të përpunuara.

Në këtë kontekst, dy studimet e botuara të enjten ofrojnë përgjigje të rëndësishme.

Kjo është hera e parë që studiuesit kanë qenë në gjendje të dallojnë kaq saktë rreziqet që lidhen me secilin konservues.

Studiuesit i bazuan gjetjet e tyre në një studim të një grupi të madh francezësh – më shumë se 100 000 – të ndjekur për disa vite me pyetësorë shumë të rregullt në lidhje me dietën e tyre si dhe të dhëna të sakta mbi përbërjen e produkteve që konsumonin.

– Rreziqe të vlerësuara dobët –

Ata arrijnë në përfundimin se konsumi i disa konservantëve – veçanërisht sorbateve, sulfiteve dhe nitriteve – shoqërohet me një incidencë më të lartë të kancerit.

Lidhja më e fortë është midis nitritit të natriumit (E250) dhe kancerit të prostatës, rreziku i të cilit rritet me rreth një të tretën.

Ky nivel rreziku mbetet i kufizuar në nivel individual – për krahasim, pirja e duhanit rrit rrezikun e kancerit të mushkërive me më shumë se 15 herë tek duhanpirësit e rëndë.

Megjithatë, në nivel kolektiv, ai përfaqëson një numër të konsiderueshëm sëmundjesh shtesë, duke pasur parasysh praninë e përhapur të këtyre aditivëve në ushqim.

Dhe, krahasuar me kancerin, rreziqet e lidhura me konservantët ndonjëherë duken më të theksuara për diabetin. Për shembull, konsumi i rregullt i sorbatit të kaliumit (E202) shoqërohet me një incidencë dyfish më të madhe të kësaj gjendjeje.

Ndërsa këto studime janë metodologjikisht të shëndosha, ato nuk përcaktojnë një lidhje të drejtpërdrejtë shkakësore midis këtyre problemeve shëndetësore dhe konsumit të aditivëve në fjalë.

Sulfitet, për shembull, gjenden kryesisht në pijet alkoolike, siç theksohet nga dy studiues që nuk janë përfshirë në këto studime, Xinyu Wang dhe Edward Giovannucci, në një koment të botuar në të njëjtin numër të BMJ. Prandaj është e vështirë të bëhet dallimi midis efektit të këtyre konservuesve dhe efektit të dokumentuar mirë të vetë alkoolit.

Për më tepër, ata theksojnë se “konservuesit ofrojnë përfitime të konsiderueshme duke zgjatur afatin e ruajtjes së produkteve dhe duke ulur kostot e ushqimit (…) për ata me të ardhura më të ulëta”.

Por përdorimi i këtyre aditivëve është “shumë i zakonshëm dhe shpesh i vlerësuar dobët, ndërsa efektet e tyre afatgjata janë të pasigurta”, vërejnë këta studiues. Studimi i Inserm gjithashtu argumenton për një rivlerësim të rregullores së tyre, duke përfshirë, në veçanti, “kufizime më të rrepta në përdorimin e tyre”./  a.jor.

The post KOMENT – Konservantët ushqimorë shtojnë frekuencën e kancerit dhe diabetit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Viti 2025 për Klinikën e Onkologjisë në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës (QKUK) është karakterizuar nga sfida të mëdha, por edhe nga përmirësime të rëndësishme në shërbime dhe infrastrukturë.

Drejtori i Klinikës, Ilir Kurtishi, ka bërë të ditur se numri i rasteve të reja me sëmundje malinje ka mbetur i njëjtë me vitin paraprak, rreth 2 mijë e 100 pacientë, çka sipas tij përbën një shenjë pozitive. Megjithatë, shqetësuese mbetet rritja e rasteve te moshat 30–50 vjeç.

“Ka qenë një vit me plot sfida, një vit të cilin Klinika e Onkologjisë e ka përmbyllur me sukses, me trajtime adekuate për pacientët të cilët kanë pasur nevojë për këto shërbime. Një vit ku kemi futur një aparaturë të re në funksion në shërbimin e radioterapisë, që në masë të madhe do ta lehtësojë punën e stafit dhe do të rrisë sigurinë në trajtimin e pacientëve me rrezatim. Kjo shënon një kthesë të madhe në Klinikën e Onkologjisë dhe në të njëjtën kohë gjatë vitit 2025 kemi aktivizuar kartelën elektronike për pacientët, që në masë të konsiderueshme lehtëson punën e pacientëve të cilët trajtohen dhe marrin shërbime në klinikën tonë. Meqenëse sëmundjet malinje janë në rritje në çdo vend, Kosova në këtë vit sëmundjet malinje e gjen me numër të njëjtë me vitin paraprak. Deri në fund të vitit ne do të regjistrojmë dhe do të identifikojmë pacientët të cilët për herë të parë kanë hyrë në klinikën tonë, janë një numër gati dy mijë e 100, që është numri i njëjtë me vitin 2024 dhe kjo është një shenjë e mirë që të mos kemi një numër më të lartë. Shpresojmë që viteve në vazhdim ky numër të mbetet së paku kaq ose të ulet, që ta kemi më të lehtë përballimin e këtij fluksi të pacientëve dhe t’i trajtojmë në mënyrë korrekte”, ka deklaruar Kurtishi.

Drejtori i Onkologjisë thekson se incidenca e sëmundjeve malinje te personat nën 50 vjeç është në rritje, ndërsa rastet te moshat mbi 60 vjeç po shënojnë rënie të lehtë. Ai nënvizon se Klinika e Onkologjisë mbetet institucioni i vetëm publik që trajton shumicën dërrmuese të këtyre rasteve dhe se investimet e fundit e kanë bërë atë konkurruese me vendet e rajonit, duke theksuar se Klinika trajton çdo ditë qindra pacientë, ndërsa gjatë javëve të ngarkuara ofron shërbime për mbi 900 pacientë.

“Numri i pacientëve në rritje lidhet me faktin se jetëgjatësia e pacientëve me sëmundje malinje është rritur, andaj kanë edhe nevojë për më shumë shërbime, më shumë trajtime dhe më shumë kontrolle. Kjo normalisht rrit edhe numrin e rasteve që kërkojnë kontrolle më të shpeshta tek onkologu. Onkologjia çdo ditë trajton së paku në shërbimin ditor 200–250 pacientë dhe rreth 120–130 në shërbimin e radioterapisë. Ky është një numër mjaft i lartë i rasteve që paraqiten në klinikën tonë dhe trajtohen gjatë një dite. Kemi javë ku për pesë ditë ofrojmë shërbime për më shumë se 900 pacientë që kanë nevojë për këto shërbime. Ajo çka është trend në vendet e rajonit dhe në Kosovë në vitet e fundit, incidenca e sëmundjeve malinje te moshat nën 50 vjeç ka tendencë të rritet. Paraqiten pacientë me sëmundje malinje në mosha më të reja, nga 30–50 vjet. Nga viti në vit këto raste po shtohen, ndërsa në anën tjetër në një numër të vogël po ulen rastet e sëmundjeve malinje që paraqiten te mosha mbi 60 vjeç”, tha Kurtishi.

Kurtishi ka shpjeguar se rritja e numrit të pacientëve lidhet edhe me rritjen e jetëgjatësisë së të prekurve nga kanceri, gjë që sjell nevojë për më shumë trajtime dhe kontrolle.

“Klinika e Onkologjisë mjekon të rriturit, ose personat nga mosha 18 vjeç e lart, deri në moshat e shtyra, për tumoret solide, jo për tumoret hematologjike, jo leukemitë dhe limfomat dhe jo tumoret e fëmijëve. Kjo kap një gamë të tërë të sëmundjeve malinje të secilit sistem, duke filluar nga truri, koka, qafa, sistemi respirator, muskujt, lëkura e kështu me radhë. Tumoret e të gjitha lokalizimeve trajtohen në Klinikën e Onkologjisë. Është i vetmi institucion publik që bën trajtimin e këtyre rasteve, meqenëse më shumë se 99 për qind e rasteve trajtohen në këtë klinikë dhe vetëm në institucione private bëhen kontrolle minore. Deri para dy-tre viteve kemi instaluar aparaturën e parë, vitin e kaluar aparaturën e dytë dhe sivjet aparaturën e tretë. Kjo tregon një angazhim maksimal të institucioneve tona për funksionalizimin, modernizimin dhe një qasje më korrekte, më dinamike dhe më të mirë në trajtimin e sëmundjeve malinje, duke bërë më të mirën që pacientët tanë të kenë trajtimin meritor. Të gjitha këto investime, aparatura të reja dhe trajtime moderne bëjnë që Klinika e Onkologjisë të jetë konkurruese me vendet e rajonit në kuptim të trajtimit të sëmundjeve malinje të qytetarëve tanë. Ajo që është më e rëndësishme është që të bëhen vizita te mjeku kur ka nevojë, të mos kenë frikë dhe të mos hezitojnë për kontrolle, të mos neglizhojnë simptomat eventuale që paraqiten, por të lajmërohen te mjeku familjar, në mënyrë që të kemi diagnostikim të hershëm dhe trajtim të sëmundjes”, përfundoi drejtori i Onkologjisë, shkruan EO.

Në fund, Kurtishi u bën thirrje qytetarëve që të mos neglizhojnë simptomat dhe të kërkojnë kontrolle të hershme mjekësore, duke theksuar se diagnostikimi në fazat e hershme është kyç për trajtim të suksesshëm.

TIRANË, 21 dhjetor /ATSH/- Studiuesit në Shkollën e Mjekësisë të Universitetit të Uashingtonit në Saint Louis, në bashkëpunim me Universitetin Northwestern, kanë zhvilluar një terapi jo-invazive të bazuar në nanoteknologji – që zhduku tumoret e glioblastomës te minjtë – duke përdorur pika të thjeshta nazale, sipas “ScienceDaily”.

Gjatë trajtimit u përdorën acide nukleike sferike – bërthama nanopjesëzash ari të veshura me fije të shkurtra ADN-je, të dizajnuara për të aktivizuar rrugën imune cGAS-STING brenda trurit.

Vargu “cGAS” i referohet rrugës së sinjalizimit cGAS-STING, një komponent thelbësor i sistemit imunitar të lindur.

Kjo rrugë vepron si sensori kryesor i trupit për zbulimin e ADN-së me dy fije të huaja ose të vendosura gabimisht (dsDNA) brenda citoplazmës së qelizës, gjë që në përgjithësi tregon një infeksion (viral ose bakterial) ose dëmtim qelizor.

Të administruara intranazalisht, këto “nanopika” udhëtojnë përgjatë rrugëve nervore nga zgavra e hundës në tru, duke anashkaluar barrierën gjak-tru pa ndërhyrje kirurgjikale.

Gjatë testimit te minjtë, nanoterapia i shndërroi me sukses këto tumore tipike “të ftohta” – që zakonisht i shmangen zbulimit imunitar – në tumore “të nxehta”, që i përgjigjen imunitetit, duke shkaktuar një sulm imunitar lokal të fokusuar – me përhapje minimale në pjesën tjetër të trupit.

Për të rritur efektin anti-tumor, studiuesit kombinuan nanopikat që aktivizojnë STING me barna që rrisin aktivitetin e Qelizave T.

Qelizat T janë qelizat e bardha të gjakut të quajtura limfocite.

Ky kombinim me dy doza eliminoi tumoret e trurit te minjtë dhe gjeneroi memorie imunitare afatgjatë – që parandaloi përsëritjen e tumorit.

Ekipi tani po eksploron mënyra për të integruar karakteristika shtesë aktivizuese imunitare në nanostruktura, në mënyrë që objektiva të shumëfishta të imunoterapisë të mund të adresohen në një trajtim të vetëm, jo-invaziv.

Ndërsa gjetjet janë ende paraklinike, ato shënojnë një hap të rëndësishëm drejt imunoterapive më të sigurta dhe më efektive për glioblastomën dhe potencialisht kanceret e tjera që i rezistojnë trajtimeve aktuale të bazuara në imunitet. //a.i/

The post Shkencëtarët krijojnë “nanopika” nazale që zhdukin plotësisht tumoret e trurit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Pretendimi: Spitali Johns Hopkins ka botuar ​​një përditësim mbi kancerin ku detajohet se si përhapet kanceri dhe rekomandohen metoda për trajtimin e sëmundjes.

Verdikti: E pavërtetë

———————————————————

Në rrjetet sociale shqipfolëse po qarkullon pretendimi se, pas shumë vitesh që rekomandonte kimioterapinë për trajtimin e kancerit, spitali Johns Hopkins ka vendosur t’u tregojë njerëzve se ka alternativa, duke detajuar se si përhapet kanceri dhe duke rekomanduar metoda për trajtimin e sëmundjes.

Postimi pretendon se Johns Hopkins tha se qelizat kancerogjene nuk shfaqen në testet standarde derisa të shumohen në disa miliarda; qelizat kancerogjene ndodhin midis 6 nga 10 herë gjatë jetës së një personi; një sistem imunitar i fortë shkatërron dhe parandalon qelizat kancerogjene; ​​kanceri tregon mangësi ushqyese; dhe ndryshimet në dietë dhe suplementet do të forcojnë sistemin imunitar.

Teksti vazhdon duke pretenduar se kimioterapia përfshin helmimin e qelizave kancerogjene që rriten me shpejtësi, ndërsa shkakton dëmtime të organeve dhe se rrezatimi dëmton qelizat, indet dhe organet e shëndetshme.

Rekomandimet e pretenduara nga Johns Hopkins përfshijnë ndërprerjen e sheqerit dhe qumështit, ngrënien e peshkut, perimeve të freskëta, lëngjeve, farave dhe arrave dhe shmangien e kafeinës, ndër të tjera.

Në përgjigje ndaj pretendimeve, Johns Hopkins Medicine ka lëshuar ​​një deklaratë duke thënë se nuk e kishte lëshuar këtë informacion dhe se pretendime të ngjashme të rreme qarkullojnë që nga viti 2004.

“Johns Hopkins nuk e publikoi informacionin, i cili shpesh është një bashkëngjitje në email, dhe as nuk e miratojmë përmbajtjen e tij”, thuhet në deklaratë, duke i inkurajuar njerëzit të lexojnë informacionin në faqen e saj të internetit ose në faqen e Institutit Kombëtar të Kancerit. “Emaili gjithashtu përmban një drejtshkrim të gabuar të institucionit tonë si ‘John’ Hopkins; ndërsa drejtshkrimi i saktë është ‘Johns’ Hopkins”.

Deklarata vërren se autorë anonimë zakonisht ua atribuojnë punën e tyre institucioneve të respektuara kërkimore në një përpjekje për të fituar besueshmëri.

“Thelbi i këtij email-i viral është se terapitë e kancerit si kirurgjia, kimioterapia dhe radioterapia nuk funksionojnë kundër sëmundjes dhe njerëzit duhet të zgjedhin një sërë strategjish dietike”, shkroi Johns Hopkins Medicine, duke shtuar se terapitë tradicionale si rrezatimi dhe kimioterapia janë efektive.

Pretendimet e postimit, si ai se të gjithë kanë qeliza kancerogjene, një sistem imunitar i fortë që shkatërron kancerin dhe marrja e suplementeve për të parandaluar kancerin, janë konfirmuar të gjitha si mashtrime nga Johns Hopkins në deklaratën e tyre autentike.

Elizabeth Jaffee, bashkëdrejtoreshë e imunologjisë së kancerit dhe eksperte kryesore për kancerin dhe sistemin imunitar në Johns Hopkins, tha: “Kur bëhet fjalë për kancerin dhe sistemin imunitar, nuk është çështje e fortë apo e dobët siç pretendon raporti fiktiv, por më tepër një çështje njohjeje.”

Ajo shtoi se qeliza kancerogjene maskohet si një qelizë normale dhe e shëndetshme.

Drejtori i Qendrës së Kancerit Kimmel në Johns Hopkins, William Nelson, thotë se ndërsa suplementet ndihmojnë në përmbushjen e mangësive të vitaminave, marrja e dozave shtesë nuk ofron përfitime shtesë.

Nelson tha gjithashtu se kimioterapia dhe radioterapia vrasin qelizat kancerogjene “me selektivitet të jashtëzakonshëm” dhe kufizimi i efekteve anësore të zakonshme të rënies së flokëve dhe parametra të ulëta të gjakut janë pjesë e trajtimit.

Në deklaratë, ekspertët shtojnë se, ndërsa një dietë e dobët dhe mbipesha e shoqëruar me një dietë të dobët është një faktor rreziku për zhvillimin e kancerit, nuk ka prova se ushqime të caktuara mund të shkaktojnë vdekjen ose rritjen e kancerit.

Faktoje ka përgënjeshtruar edhe më parë pretendime mbi kimioterapinë dhe kancerin.

The post I rremë rekomandimi nga Johns Hopkins për shmangien e kimioterapisë appeared first on Faktoje.al.

Mbreti Charles III ka ndarë një përditësim inkurajues mbi gjendjen e tij shëndetësore, duke njoftuar se trajtimi i kancerit ka dhënë rezultate pozitive dhe se, falë diagnozës së hershme, mjekët pritet të reduktojnë terapinë në fillim të vitit të ri. Në një videomesazh të publikuar nga Pallati Buckingham, monarku britanik e përshkroi këtë moment si […]

The post Lufta me kancerin, Mbreti Charles: Diagnoza e hershme shpëton jetë appeared first on BoldNews.al.

Mbreti Charles III deklaroi se mjekët e tij planifikojnë të reduktojnë shkallën e trajtimit të tij për kancerin duke nisur nga viti i ardhshëm, duke dhënë sinjalin më të fortë të përmirësimit të gjendjes së tij shëndetësore që prej momentit kur bëri publike diagnozën në fillim të vitit 2024. Në një mesazh të regjistruar paraprakisht dhe transmetuar në kuadër të një programi ndërgjegjësimi për kancerin, monarku britanik u shpreh se falë diagnozës së hershme dhe trajtimit efektiv, regjimi i tij mjekësor mund të lehtësohet.

“Sot mund të ndaj me ju lajmin e mirë se, falë zbulimit të hershëm, ndërhyrjes së duhur dhe ndjekjes së këshillave mjekësore, trajtimi im për kancerin mund të reduktohet në vitin e ri,” tha ai.

Mbreti 77-vjeçar e cilësoi këtë zhvillim si një “bekim personal”, por edhe si dëshmi të përparimeve të mëdha që janë bërë në trajtimin e kancerit vitet e fundit. Ai theksoi se nuk është shpallur ende i shëruar plotësisht dhe se trajtimi nuk do të ndërpritet, ndërsa as këtë herë nuk bëri publik llojin e kancerit nga i cili vuan.

Deklaratat e tij sugjerojnë se sëmundja po menaxhohet në mënyrë efektive nga ekipi mjekësor, një lajm që sjell lehtësim për familjen mbretërore britanike, e cila është përballur me një vit të vështirë shëndetësor. Në vitin 2024, edhe Catherine, Princesha e Uellsit, u diagnostikua me kancer, ndërsa në janar të këtij viti njoftoi se ishte në remision pas përfundimit të kimioterapisë.

Sipas Pallatit Buckingham, Mbreti Charles ka reaguar “jashtëzakonisht mirë ndaj trajtimit” dhe tani do të kalojë në një fazë më parandaluese, me një orar dukshëm më të reduktuar. Pallati nuk dha detaje mbi natyrën e trajtimit apo sa kohë pritet të zgjasë.

Mbreti u diagnostikua me kancer gjatë një ndërhyrjeje kirurgjikale për prostatë të zmadhuar në fillim të vitit 2024. Ai ka theksuar vazhdimisht rëndësinë e zbulimit të hershëm, duke inkurajuar qytetarët të marrin pjesë në programet e kontrollit shëndetësor.

“Shumë njerëz e shmangin kontrollin sepse e imagjinojnë si diçka të frikshme apo të sikletshme. Por kur më në fund e bëjnë, shpesh ndihen të lehtësuar,” u shpreh ai.

Ndryshe nga tradita e zakonshme e familjes mbretërore për diskrecion maksimal rreth shëndetit, Charles ka zgjedhur një qasje më të hapur, por të kontrolluar, duke e bërë publike diagnozën e tij në shkurt 2024 për të shmangur spekulimet dhe për të rritur ndërgjegjësimin për kancerin.

Pavarësisht sëmundjes, Mbreti Charles ka mbajtur një agjendë të ngjeshur me angazhime publike dhe vizita shtetërore. Ai është takuar me liderë botërorë si Presidenti amerikan Donald Trump, Presidenti francez Emmanuel Macron, Perandori Naruhito i Japonisë dhe Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, si dhe ka marrë pjesë në ngjarje historike, përfshirë një shërbesë ekumenike në Vatikan.

The post Charles fiton betejën me kancerin, mbreti: Mjekët më thanë se trajtimi do të reduktohet nga viti i ri appeared first on iconstyle.al.

LONDËR, 10 dhjetor /ATSH/ – Një dhurues sperme, i cili pa vetëdije mbante një mutacion gjenetik që rrit ndjeshëm rrezikun e kancerit, ka lindur të paktën 197 fëmijë në të gjithë Evropën, duke provokuar një hetim të madh, sipas BBC.

Disa fëmijë kanë vdekur tashmë dhe vetëm një pakicë që trashëgon mutacionin do t’i shpëtojë kancerit gjatë jetës së tyre.

Sperma nuk u shit në klinikat e Mbretërisë së Bashkuar, por BBC mund të konfirmojë se një numër “shumë të vogël” familjesh britanike, të cilat janë informuar, përdorën spermën e donatorit ndërsa kishin trajtim për fertilitet në Danimarkë.

Banka Evropiane e Spermës në Danimarkë, e cila shiti spermën, tha se familjet e prekura shprehin “ngushëllimet e tyre më të thella” dhe pranuan se ”sperma është përdorur për të bërë shumë foshnje në disa vende”.

Hetimi është kryer nga 14 transmetues publikë, përfshirë BBC-në, si pjesë e Rrjetit të Gazetarisë Investigative të Unionit Evropian të Transmetimeve.

Sperma erdhi nga një burrë anonim, i cili u pagua për të dhuruar si student, duke filluar nga viti 2005. Sperma e tij u përdor më pas nga gratë për rreth 17 vjet.

Ai është i shëndetshëm dhe kaloi kontrollet e kontrollit të donatorëve. Megjithatë, ADN-ja në disa nga qelizat e tij pësoi mutacion para se të lindte.

Ajo dëmtoi gjenin TP53 – i cili ka rolin vendimtar në parandalimin e shndërrimit të qelizave të trupit në kancerogjene.

Pjesa më e madhe e trupit të donatorit nuk përmban formën e rrezikshme të TP53, por deri në 20% e spermës së tij e përmban.

Megjithatë, çdo fëmijë i lindur nga spermatozoidet e prekura do të ketë mutacionin në çdo qelizë të trupit të tyre.

“Është një diagnozë e tmerrshme”, tha për BBC-në Clare Turnbull, një gjenetiste e kancerit në Institutin e Kërkimeve të Kancerit në Londër.

“Është një diagnozë shumë sfiduese për t’u vendosur në një familje, ekziston një barrë e përjetshme e të jetuarit me atë rrezik, është qartësisht shkatërruese”, theksoi ajo.

Skanimet MRI të trupit dhe të trurit janë të nevojshme çdo vit, si dhe ultratingujt e barkut, për të provuar të dallojnë tumoret.

Gratë shpesh zgjedhin të heqin gjinjtë e tyre për të ulur rrezikun e kancerit.

Banka Evropiane e Spermës tha se “vetë donatori dhe anëtarët e familjes së tij nuk janë të sëmurë” dhe një mutacion i tillë “nuk zbulohet në mënyrë parandaluese nga shqyrtimi gjenetik”.

Ata thanë se “e bllokuan menjëherë” donatorin sapo u zbulua problemi me spermën e tij./ a.jor.

The post FOKUS – Rreth 200 fëmijë dyshohet se janë ngjizur me spermë kanceroze appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Një investigim në të cilin mori pjesë BBC tregon se për ngjizjen e rreth 200 fëmijëve në 14 vende të Europës, u përdorur material gjenetik nga një dhurues që ishte bartës i gjenit shkaktuar të kancerit. Në hartën ilustruese, ku shënohen me ngjyrë të kuqe vendet e prekura, rezulton edhe Shqipëria. Duket se as personi […]

The post Sperma nga donatori me gjen që shkakton kancer u përdor për të ngjizur rreth 200 fëmijë, edhe shqiptar appeared first on BoldNews.al.

Europa është tronditur nga një rast i pazakontë që ka të bëjë me një dhurues sperme nga I cili kanë lindur të paktën 197 fëmijë. Ky person pa vetëdije, mbante një mutacion gjenetik që rrit ndjeshëm rrezikun e kancerit.

Nga investigimi I disa mediave europiane është zbuluar që sperma është shpërndarë në disa vende të kontinentit dhe sipas një harte të publikuar nga BBC, duket se ajo ka mbërritur edhe në Shqipëri.

Disa fëmijë kanë vdekur tashmë dhe vetëm një pakicë që trashëgon mutacionin do t’i shpëtojë kancerit gjatë jetës së tyre.

Donacioni u bë në Bankën Europiane të Spermës në Danimarkë dhe u krye nga një burrë anonim I cili u pagua për të dhuruar kur ishte student dhe më pas u përdor nga gratë për rreth 17 vjet.

Ai është i shëndetshëm dhe i kaloi kontrollet si donatorë. Megjithatë, ADN-ja në disa nga qelizat e tij pësoi mutacion para se të lindte.

Ajo dëmtoi gjenin TP53 – i cili ka rolin vendimtar në parandalimin e qelizave të trupit që të shndërrohen në kancerogjene. Pjesa më e madhe e trupit të donatorit nuk përmban formën e rrezikshme të TP53, por deri në 20% e spermës së tij e përmban.

Megjithatë, çdo fëmijë i lindur nga spermatozoidet e prekura do të ketë mutacionin në çdo qelizë të trupit të tyre.

Kjo njihet si sindroma Li Fraumeni dhe vjen me një shans deri në 90% për të zhvilluar kancer, veçanërisht gjatë fëmijërisë, si dhe kancer të gjirit më vonë në jetë.

Mjekët që po shihnin fëmijë me kancer të lidhur me dhurimin e spermës ngritën shqetësime në Shoqatën Evropiane të Gjenetikës Njerëzore këtë vit. Ata raportuan se kishin gjetur 23 fëmijë me mutacioni gjenetik dhe dhjetë prej tyre ishin diagnostikuar tashmë me kancer.

Shifra është të paktën 197 fëmijë, por ky mund të mos jetë numri përfundimtar pasi të dhënat nuk janë marrë nga të gjitha vendet. Gjithashtu nuk dihet se sa prej këtyre fëmijëve e kanë trashëguar variantin e rrezikshëm.

Ky rast, së bashku me atë të një burri të cilit iu urdhërua të ndalonte pasi kishte lindur 550 fëmijë përmes dhurimit të spermës, ka ngritur përsëri pyetje nëse duhet të ketë kufizime më të ashpra.