Shkruan: Uran Haxha

Mëngjesi i 9 prillit të vitit 2025 ishte tragjik për Habib Dinën nga Rahoveci. Në një hektar vresht në kodrat lindore të qytetit nuk kishte mbetur asnjë syth i padëmtuar.

Ngrica e orëve të para të mëngjesit, që zbriti nën -5 gradë, shkatërroi gjithçka.

“Kur kam dalë në vnesht, e kam pas krejt shkrumb… m’u ka dok si me i pas ra një mortajë”, thotë ai.

Ky fenomen goditi pjesën më të madhe të vreshtave të Rahovecit e Suharekës. Dëmi ishte i madh për të gjithë, pasi hardhitë e rrushit kishin filluar të lulëzojnë, pasi në mars temperaturat ishin mbi 20 gradë Celsius.

Përkundër përvojës familjare me breza, Habibi thotë se kishin të pamundur të parashikojnë një mot të tillë. Metodat tradicionale nuk pinë më ujë: kur bie shi, bie pafund duke shkaktuar vërshime, e kur fillon vapa, ajo zgjatë me javë pa asnjë rigë shiu.

Shkenca prapa "çmendurisë" së motit

Këto çrregullime janë derivat i drejtpërdrejt i ngrohjes globale, që e shkaktojmë vet ne njerëzit. Aktivitetet njerëzore, si djegia e lëndëve fosile, shpyllëzimi dhe bujqësia intensive kanë rritur emetimet e gazeve serrë si dioksidi i karbonit, metani dhe oksidi i azotit.

Ironikisht, vetë bujqësia është edhe viktimë, edhe shkaktare në një masë. Çdo lëvrim toke liron gazra në atmosferë, ndërsa përdorimi i plehrave kimike dhe blegtoria rrisin praninë e oksidit të azotit dhe metanit.

Këto gazra krijojnë një shtresë në atmosferë që bllokon nxehtësinë e diellit, duke rritur temperaturën mesatare të planetit.

Krejt këto ç’rregullime kanë burimin tek ndryshimet klimatike, që dukeshin të largëta për njerëzit në Kosovë para disa viteve.

Megjithatë, një raport i vitit 2024 nga NATO për Ndikimin e Klimës në Siguri ngriti alarmin në Kosovë. Vendi ynë ishte në pikën e kuqe të rajonit, ku pritet të përballemi me rritje më të shpejtë të temperaturave sesa mesatarja botërore, duke përjetuar valë të nxehta të gjata, përmbytje të përsëritura dhe zjarre pyjore gjithnjë e më të rrezikshme.

Kjo situatë, e kombinuar me rritjen e popullsisë dhe me menaxhimin e dobët të burimeve ujore, rrezikon të çojë vendin drejt mungesës serioze të ujit në dekadat e ardhshme.

Sipas raportit, “parashikimet e temperaturave më të larta dhe rritja e rrezikut nga zjarret, ulja e reshjeve dhe shtimi i popullsisë tregojnë se deri në vitin 2050, katër nga pesë pellgjet ujore të Kosovës mund të përballen me stres ose mungesë uji, gjë që mund të ndikojë në furnizimin me ujë si për popullsinë lokale, ashtu edhe për trupat e KFOR-it”.

Raporti i NATO-s i vitit 2024 thekson se në Kosovë, numri i ditëve me temperatura mbi 35°C mund të rritet nga 4.4 ditë në vit në periudhën 2020–2039 në mbi 39 ditë deri në fund të shekullit, në skenarin më të keq.

Viti 2024 ishte viti më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë në histori me rreth 1.55 gradë celsius mbi nivelin paraindustrial. Por, ky rekord po ‘thyhet’ vit pas viti nga 2015-ta, sipas Organizatës Meteorologjike Botërore.

Këto ç’rregullime vijnë si pasojë e ndryshimeve afatgjata në temperaturat dhe modelet e motit në shkallë globale, që shkaktohen nga vet njerëzit.

Ato ndodhin për shkak të rritjes së emetimeve të gazeve serrë si dioksidi i karbonit, metani dhe oksidi i azotit, të cilat çlirohen nga djegia e lëndëve djegëse fosile, shpyllëzimi, bujqësia intensive dhe industria.

Këto gazra grumbullohen në atmosferë dhe bllokojnë nxehtësinë e diellit brenda hapësirës tokësore, duke shkaktuar ngrohje globale. Si pasojë, ndryshojnë modelet e reshjeve, rritet frekuenca e thatësirave, përmbytjeve dhe valëve të nxehtësisë, gjë që ndikon drejtpërdrejt tek ne. E kështu vijnë ndryshimet klimatike, që një prej caqeve e kanë bujqësinë.

“Bujqësia s’është më si dikur”

Ecnim mes rreshtave të vreshtave në Rahovec bashkë me Habib Dinën. Ai ka një jetë në vreshta. Familjarisht gjithmonë kanë punuar. Duket që më lehtë ec mes hardhive se sa në asfalt.

telegrafi.com

Dëshira për ta avancuar jehonën e rrushit të qytetit të tij nuk e ka lënë edhe pa aktivitet shoqëror, duke e themeluar dhe udhëhequr Shoqatën e vreshtarëve.

Ai së bashku me vreshtarët e tjerë kërkuan ndihmë edhe për dëmin e shkaktuar nga ngricat e fillimit të vitit 2025.

Me ta u morën fillimisht Ministria e Bujqësisë e tutje Komuna e Rahovecit, por nuk u kompensua për dëmet e ngricave. Vizita në terren, raporte dhe aty përfundoi gjithçka. Në llogaritë e tyre nuk u derdh asnjë cent.

Habib Dina frikësohet se të tilla “sulme” nga natyra mund të jenë më të shpeshta, marrë parasysh trendin e 15 viteve të fundit.

“Nga viti 2010 e tutje ka filluar ndryshimi. Ka ra breshër shumë, gati çdo vit e shkatërronte një territor të vreshtave”, thotë ai, teksa kujton se si, në verat e fundit, reshjet e breshrit janë shndërruar në kërcënim të përvitshëm, shpesh duke rënë edhe natën.

“Para katër viteve ka ra breshër në ora 22:00. Natën nuk ka ra kurrë bre breshër, rrallë e rrallë herë. Kjo tregon se moti është ç’rregullu”, shton ai, duke tundur kokën.

Megjithatë, ai tregon për parashikimin tradicional që ju ka ndihmuar dikur, “nëse dita ka qenë e nxehtë e nata e çelne, gjasat për brymë janë 100%. Aty mundesh me e mbrojt hardhinë me tym, ose me ujë. Në shtetet e zhvilluara përdorin sisteme që lagin vreshtin gjatë natës. Kështu e heqin të ftohtin. Ne kemi ndezë kashtë edhe goma nëpër vresht dhe e kemi mujtë të ftohtit”, kujton ai, që në -6 gradë këto masa parandaluese nuk kryejnë punë.

Por, breshëri e ngrica janë vetëm fillimi i tregimit të tij. “Këto katër vitet e fundit ka nisë mos me pas borë gjatë dimrit”, shpjegon Habibi. “E bora ndikon në resurset nëntokësore që nuk ngihet toka me ujë. E kur nuk ngihet toka, nuk ka as pusetë që me nxjerr ujë për me ujit. Sistemet e ujitjes nuk janë të shpërndara më pas”.

Mungesa e ujit është ndër pikat më të brishta të bujqësisë në Kosovë.

Inxhinieri i bujqësisë, shumë vjet udhëheqës i programit të USAID-it për bujqësi, Fatmir Selimi shpjegon se nga 280 mijë hektarë me potencial për ujitje, vetëm rreth 20 mijë janë realisht nën ujitje.

“Sistemi i ujitjes përdoret vetëm në 10–15% të kapaciteteve ekzistuese”, thotë Selimi, duke theksuar se mungesa e dijes tek bujqit në shumë raste dhe mungesa e planifikimit për përdorimin e ujit e rëndon problemin.

Ai thotë se sistemet moderne të ujitjes, si ato pikë–pikë dhe digjitalizimi i tyre, po hyjnë ngadalë në përdorim, por pa një strategji të qëndrueshme për menaxhimin e ujit, çdo verë e nxehtë e kthen mungesën e ujit në krizë.

Ky ç’ekuilibër nuk përfundon më kaq. Vreshtaria është një nga sektorët më të ndjeshëm ndaj ndryshimeve klimatike. Rrushi kërkon ekuilibër midis diellit dhe shiut, nxehtësisë dhe lagështisë.

“Thatësia ndikon në rendiment, në pjekje, në kohën kur del rrushi”, shpjegon Habibi, “nëse rrushi ka pas kushte normale me dalë me datën 1 shtator, nga thatësia ai s’mundet edhe mbetet i imët, nuk ka kualitet.”

Vera e vitit 2024, kujton ai, ishte ndër më të nxehtat ndonjëherë, “temperaturat kanë arrit deri në 44 gradë. Edhe nata ka qenë e nxehtë, e këtë vit veç pak më e flladitshme”.

Në kushte të tilla, prodhimi bie, cilësia ulet, dhe tregu humbet.

“Kur del rrushi pa kualitet, importi të mund. Tregtarët largohen, e humb klientin”, tregon ai.

Në mungesë të sistemit të ujitjes dhe pajisjeve mbrojtëse, fermerët përballen të pambrojtur.

“Nuk jemi të përgatitur, as nuk ka kushte. Qeveria nuk është interesu. Ne veç çka është prej Zotit”, thotë Habibi me një ton dorëheqjeje.

Për të, vreshtaria nuk është vetëm punë, por pasuri kombëtare që duhet ruajtur. “Vreshtaria e Kosovës është pasuri. Duhet me pas ligj për me e mbrojt”, thotë me bindje.

Këtë hall ai thotë se nuk e kishin menduar, pasi dikur ka qenë disi e projektuar të funksionojë si duhet.

“Atëherë ka qenë në vijë, si e programume, pritshe me ra shi qat javë, edhe bike. Borë ka pas. Ka pas stinë. E tash s’ke as pranverë, as vjeshtë”, thotë teksa buzëqesh lehtë, si të kujtonte një rend natyror që s’kthehet më.

“Pranvera po bëhet e ftohtë, po kthehet kah dimri, e vjeshta po merr nxehtë. Në vitin 2024 pemët kanë lulëzu në vjeshtë. Ajo ia ka prish ciklin. Çdo ndryshim që ndodh, patjetër që e ka efektin e vet”.

Sipas ekspertit të bujqësisë Fatmir Selimi, bujqësia e Kosovës nuk është përgatitur për një klimë që ka ndryshuar kaq shpejt.

“Bujqësia e Kosovës ka qenë e mësuar me kushtet përafërsisht të njëjta gjatë viteve dhe pasi ka filluar ndryshimi në këto 10 deri 15 vitet e fundit, bujqit po ndryshojnë dhe po tentojnë me ju përshtatë kushteve të reja”, thotë ai, duke treguar se përshtatja nuk po ndodhë e plotë.

Raportet e ministrisë

Tregimi i Habibit nuk është i vetëm. Ato që ai i ka bartë në shpinën e tij, e tregojnë edhe raportet zyrtare të Ministrisë së Bujqësisë. Pasojat e ndryshimeve klimatike lexohen qartë në Raportet e Gjelbra të viteve të fundit.

Në Raportin e Gjelbër të vitit 2023, sektori i pemëve paraqitet si një nga më të prekurit nga ndryshimet klimatike. Aty thuhet se rendimentet e mollëve, dardhave dhe kumbullave kanë rënë dukshëm për shkak të ngricave të prillit që dëmtuan frutat e hershme, ndërsa temperaturat ekstreme dhe mungesa e reshjeve në verë çuan në tkurrje të prodhimit në kulturat që kërkojnë lagështi të vazhdueshme, si rrushi dhe pjeshka.

Në të njëjtin raport, përmendet se rendimentet e grurit dhe misrit në rajonet e Dukagjinit e Anadrinit ishin më të ulëta për shkak të thatësisë gjatë fazës së pjekjes, çka solli kokrra më të vogla dhe cilësi më të dobët.

E njëjta gjendje pasqyrohet edhe në Raportin e Gjelbër të vitit 2022, ku Ministria konstaton se periudhat e zgjatura të thatësirës dhe temperaturat e larta gjatë verës kishin shkaktuar ulje të rendimenteve të drithërave dhe dëmtime të kulturave në perime. Po aty theksohet se breshëri dhe reshjet e forta në muajt maj–qershor kishin shkatërruar pjesërisht prodhimin në Rahovec e Suharekë, duke e lënë një pjesë të fermerëve pa të ardhura. Në raport, për herë të parë, përmendet se “ndryshimet klimatike po krijojnë pasiguri të madhe në planifikimin bujqësor”.

Në Raportin e Gjelbër 2021, kjo pasiguri shihet në mungesën të borës gjatë dimrit dhe në mungesën e reshjeve të pranverës që kanë ndikuar në uljen e rendimenteve. Ministria konstaton se rendimenti i grurit dhe misrit ishte më i ulët se në vitin 2020, ndërsa në sektorin e pemëve vërehet se “lulëzimi i vonuar dhe temperaturat e larta gjatë verës kanë ndikuar në cilësinë e frutave”. Raporti paralajmëron për “ndryshime të papritura të temperaturave” që shkaktojnë stres në bimë, një dukuri që bujqit tashmë e përjetojnë çdo sezon.

Nëse kthehemi edhe më herët, Raporti i Gjelbër i vitit 2019 kishte qenë një ndër të parët që kishte paralajmëruar drejtimin që do të merrte klima. Në të dokumentohet se temperaturat mesatare vjetore për periudhën 2002–2018 kishin shënuar rritje të ndjeshme, ndërsa sasia e reshjeve kishte rënë në mënyrë të vazhdueshme.

Ky raport lidh drejtpërdrejt këto ndryshime me rënien e rendimenteve në disa kultura bazë, si gruri dhe patatja, të cilat u përballën me mungesë uji dhe reshje të pakontrolluara gjatë sezonit të mbjelljeve. Ministria kishte paralajmëruar që “kushtet klimatike të paqëndrueshme po ndikojnë në ciklet prodhuese dhe në koston e prodhimit bujqësor”, një vërejtje që sot tingëllon si parashikim i përmbushur.

Sipas inxhinierit të bujqësisë Fatmir Selimi, shumë bujq kanë filluar të kuptojnë se ndryshimi është i pashmangshëm, dhe po e përballojnë atë me dije. Ai thotë se bujqit po modernizohen, po bëjnë analiza të tokës dhe ujit, po marrin këshilla teknike dhe po i përshtatin kulturat dhe teknologjitë me kërkesat e tregut dhe me klimën e re.

“Efikasiteti në prodhimtari është rritur pasi që bujqit kanë rritur njohuritë, këshillohen me ekspertë privat, marrin këshilla nga barnatoret bujqësore dhe përdorin inpute dhe teknologji të reja që të rrisin prodhimtarinë dhe kualitetin dhe të zvogëlojnë koston e prodhimit”, thotë ai.

Kjo përshtatje e bujqve sipas tij shihet tek gruri ku përdorimi i variteteve të reja ka sjellë rritje të rendimentit, teksa zhvendosja e prodhimtarisë në masë të madhe në sera edhe të digjitalizuara, farave hibride e plehrave cilësorë, po i mban bujqit në lojë.

Sidoqoftë, Selimi kujton se ndikimi i klimës i prek pothuaj të gjitha kulturat, por goditje më të fortë jep te pemët dhe perimet. Efekti është jo vetëm një sezonal, por që humbja e investimit nga dëmi që mund t’i bëj ngrica, breshëri apo thatësia, një bujk e demoralizon për të vazhduar tutje dhe ju shton frikë bujqve të rinj.

Ai tregon se “në vitet e fundit kemi pas reshje të tepërta në muajin maj dhe qershor që ka ndikuar në mospunim të tokës dhe zvogëlim të rendimentit”, duke shtuar se reshjet e tepërta çojnë në situatën kur kulturat bujqësore sulmohen nga sëmundje që shkatërrojnë gjithë rendimentin.

Bashkim Kastrati nga Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës, hidrolog që përcjell ndryshimet klimatike, në analizat e tij ka treguar se nëse krahasojmë vitet 1991-2015 me vitet 2016-2024 rënia në sasinë mesatare të reshjeve është afër 14 milimetra. Gjithashtu, një krahasim në sasinë mesatare të reshjeve në nivel vendi nga 2015-2024 ka një rënie 4.4%. Megjithatë, nëpër vite edhe sikur sasia e reshjeve mos të ketë ndryshuar shumë, problemi që sjell ndryshimi klimatik është tek shpërndarja e reshjeve nëpër muaj.

“Pranvera po karakterizohet gjithnjë e më shumë me reshje intensive dhe të përqendruara në periudha të shkurtra. Këto shira të rrëmbyeshëm nuk arrijnë të përthithen nga toka, duke shkaktuar erozion, largim të lëndëve ushqyese dhe vështirësi në mbjelljet e hershme. Ndërkohë, numri i ditëve me reshje të moderuara po zvogëlohet, çka e bën furnizimin natyror të tokës me ujë shumë të paqëndrueshëm”, tregon Kastrati.

Rritja e reshjeve me intensitet të lartë dhe përmbytja si rezultat shpeshherë i këtyre reshjeve shihet si një prej efekteve të qarta të ndryshimeve klimatike, sipas një raporti të trupës së Kombeve të Bashkuara, Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), vjen si pasojë e përshpejtimit të ciklit të ujit nën ngrohjen globale.

Duke u kthyer në Kosovë, Kastrati tregon që kur shihen modelet dhe diagramet e reshjeve, vërehet qartazi se vera është e thatë, e temperatura mbi 35 gradë me ditë të tëra.

“Të dhënat e paraqitura tregojnë se muajt verorë po shënojnë një rënie të rëndësishme të reshjeve, e cila në disa skenarë mund të arrijë deri në –50%. Ky deficit shoqërohet me temperatura më të larta, avullim më të madh dhe mungesë të ditëve me shi të njëpasnjëshme, duke krijuar kushte për thatësira agrometeorologjike”, tregon ai.

Regional Rural Development Standing Working Group kanë bërë një analizë për Ballkanin Perëndimor ku trajtojnë rrezikun e ndryshimeve klimatike. Ajo që parashikohet deri në vitin 2050 duke u bazuar në Shërbimin për Indikatorët e Ujit në Adaptimin ndaj Ndryshimeve Klimatike (SWICCA) për të ardhmen në aspektin e reshjeve është shqetësuese.

“Sipas kësaj parashikimi, shihet se gjatë periudhës qershor–tetor do të ketë më pak reshje, duke filluar nga 4.8% në qershor deri në 11.9% në korrik, ndërsa temperaturat do të rriten nga 1.5 në 3°C në të njëjtën periudhë. Në pjesën tjetër të vitit, nëntor–maj, reshjet do të rriten nga 7.6% në dhjetor deri në 17.6% në shkurt, gjë që mund të shkaktojë përmbytje”, thuhet aty. Ashtu sikur edhe nisi në 18 dhe 19 nëntor të viti 2025, kur brenda dy ditëve pati reshje dhe përmbytje në disa zona të Kosovës.

Këtë rrezik e konfirmon edhe Ministria e Bujqësisë, duke thënë se nëse trendet klimatike vazhdojnë, do të ketë rrezik serioz në ulje të rendimenteve, stres ujor e erozion, bujqësia do të përballet me rreziqe serioze (ulje të rendimenteve, ulje në të ardhura, stres ujor e erozion.

‘Bujqit presin shtetin që s’po u vjen’

Fakti i konfirmuar nëpër raportet e Gjelbra të ministrisë nuk përcillet me veprime që vërehen. Përveç subvencionimit dhe granteve, bujqit kanë nevojë për dorën e shtetit edhe në rastet kur kulturat e tyre bujqësore dëmtohen nga kushtet ekstreme natyrore.

Ngrica e prillit në vreshta bëri dëme shumë të mëdha. Në dokumentin e vlerësimit të dëmeve në terren nga komisioni i ministrisë, kemi parë që është mbi 7 milionë euro, duke prekur prej 20 deri 70% të varieteteve të vreshtave.

Duke ditur që bujqësia është një prej sektorëve kryesorë në Kosovë, për Fatmir Selimin fatkeqësisht deri tash ka pasur improvizime dhe jo një strategji serioze.

“Kosova ka nevojë urgjente për Strategjinë e përballimit me ndryshime klimatike në bujqësi, për diversifikim të kulturave bujqësore dhe një politikë të qartë për përdorimin e ujit, tokës dhe pyjeve si burime natyrore”, thotë ai që për shumë vjet ka ndihmuar në këto aspekte përmes organizatave ndërkombëtare.

Këto politika, sipas Selimit, nuk mund të mbesin vetëm në letër, dhe jo vetëm në nivel qendror, por edhe në atë lokal.

Në nivel kombëtar ai sheh nevojën për ligje, rregullore dhe kritere të qarta që adresojnë ndryshimet klimatike, ndërsa niveli lokal duhet t’i zbresë këto në praktikë, përmes kushteve konkrete dhe këshillimit të bujqve.

Në anën tjetër ministria thotë se ata parashikojnë të gjitha këto në strategji dhe në planin e veprimit të tyre, në të cilin janë paraparë investime prej planeve të menaxhimit e deri te sigurimi e kompensimi.

Por, në këtë peizazh bujqësor, ngecjet më të mëdha ai i sheh pikërisht aty ku duhej të ishin zgjidhjet. Sipas tij, sektori bujqësor ka bërë përpjekje të modernizohet dhe të përdorë teknologji të reja për të zvogëluar dëmet nga klima, por institucionet kanë mbetur prapa.

“Ngecjet më të mëdha janë në zhvillimin e politikave përkrahëse që mund të zbatohen në praktikë dhe zhvillimi i informative të sakta dhe dijenisë se si duhet të ballafaqohet me këto ndryshime dhe zhvillimin e qëndrueshëm të bujqësisë në Kosovë”, thotë Selimi.

Një prej boshllëqeve më të mëdha është mungesa e një sistemi funksional të sigurimeve bujqësore, pikërisht në një kohë kur dëmet nga thatësirat, përmbytjet, breshëri dhe ngricat po rriten nga viti në vit.

Selimi kujton se “procesi i zhvillimit të sigurimeve bujqësore ka filluar nga viti 2014 nëpërmjet një studimi që ka zhvilluar programi për bujqësi i USAID-it NOA (New Opportunities for Agriculture) me kërkesë të Ministrisë së Bujqësisë”. Më pas, me mbështetjen e IFC/Bankës Botërore, është ndërtuar një model sigurimesh që është testuar dhe ka funksionuar deri në vitin 2023.

Por, ndryshimet ligjore e kanë lënë këtë sistem në ajër.

“Ministria e Bujqësisë ka vendosë me Ligjin për Bujqësi dhe Zhvillim Rural të zhvendosë sigurimet bujqësore nga përkrahja direkte/subvencionet në përkrahje me grante dhe deri më tani nuk ka arrit ta zbatojë këtë sistem të ri”, shpjegon ai.

Ministria nuk e zë në gojë këtë zhvillim, por ata qasen duke treguar rreth kompanive private të sigurimeve që prej 2023 e tutje nuk kanë ofruar më polica të sigurimit.

“Disa kompani të sigurimeve kanë ofruar polica të sigurimit bujqësor deri në vitin 2023. Megjithëse ekziston Masa për Sigurime Bujqësore, gjatë vitit 2024 këto kompani nuk kanë ofruar polica të sigurimit bujqësor”, thuhet në përgjigjen e tyre.

Për Selimin, sigurimet janë një prej mjeteve të pakta që mund ta bëjnë bujqësinë më pak të rrezikshme në kohë krize klimatike. “Sigurimet bujqësore duhet të përkrahin bujqit që të zvogëlojnë rrezikun nga dëmet që nuk i kemi planifikuar dhe të mbulojë shpenzimet të cilat bujku nuk ka mundësi të i rekuperojë”, thotë ai.

Efekti ekonomik

Ndryshimet klimatike në një ambient sikur ky i Kosovës ku parandalimi dhe përballja me të është në nivel të ulët, aq sa Ministria e Bujqësisë nuk ka asnjë vlerësim të detajuar, të nivelit të humbjeve të fermerëve të shpërndara sipas thatësirës apo përmbytjeve, ngricave apo faktorë të tjerë, bëhen edhe më të dukshme.

E pasojat në ekonomi nga ndryshimet klimatike janë të shumta.

Së pari, nëse një kulturë bujqësore nuk ka rendiment në Kosovë, menjëherë hapet rruga nga tregtarët për ta importuar atë. Importi i një kulture bujqësore do të thotë rritje e çmimit për atë dhe ndikim negativ në rritjen ekonomike.

Raportet e çmimeve të prodhimeve dhe çmimet në bujqësi nga Agjencia e Statistikave të Kosovës, e paraqesin këtë gjendje qartazi.

Tremujori i dytë i vitit 2025 tregon një rritje të çmimeve të prodhimeve bujqësore për 8% krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit 2024. Njëjtë edhe në tremujorin e tretë i vitit 2025, që e tregon se rritja vazhdon të jetë në nivel të njëjtë me vitin paraprak, duke shënuar 8.2% rritje.

Nëse analizojmë pemët dhe perimet si baza e shportës së konsumatorit, rritja në tremujorin e tretë, si muaj që mbushin tregun me pemë dhe perime, shihet qartazi rritja e cila është eksponenciale prej vitit 2020.

Vetëm importin e rrushit të tryezës për vitin 2025 në Kosovë për periudhën janar-nëntor, del se kemi importuar diku pak më shumë se 3 tonë rrush, me vlerë të mallit 3.34 milionë euro, që me taksë të doganës dhe TVSH, shkon në total diku 4 milionë euro.

Rasti me ngrica në prill na e nxjerr qartë efektin. Në vitin 2025 kemi importuar më shumë rrush se sa vitin 2024. Afër 1 ton rrush i freskët i tryezës është importuar më shumë se sa në vitin 2024.

Kurse për 2025 në periudhën janar-nëntor, vetëm speca të freskët, sipas Doganës së Kosovës, janë importuar afër 11.5 tonë speca të freskët, në vlerë të mallit afër 10.3 milionë euro, që i shtohen afër 130,000 euro taksë doganore, 1.8 milion euro TVSH dhe një pjesa tjetër e kostove të transportit.

Kështu ndikon mungesa e produktit vendor, duke u zëvendësuar me produkt të importit.

Sipas Fatmir Selimit, ndikimi ekonomik i ndryshimeve klimatike në bujqësinë e Kosovës është tashmë i dukshëm dhe po reflektohet drejtpërdrejt në të ardhurat e fermerëve dhe në stabilitetin e tregut ushqimor. Ai vlerëson se humbjet nga thatësirat, përmbytjet dhe valët ekstreme të nxehtësisë po rrisin koston e prodhimit, duke e bërë bujqësinë gjithnjë e më pak të parashikueshme financiarisht. Rendimentet e paqëndrueshme, sipas tij, po ndikojnë edhe në çmimet e produkteve bujqësore, duke rritur varësinë nga importi dhe duke dobësuar konkurrueshmërinë e prodhuesve vendorë.

Në shumë raste, dëmet klimatike nuk kompensohen, çka i shtyn fermerët drejt borxheve ose heqjes dorë nga prodhimi.

Bujqve kosovarë nuk u janë ulur të hyrat vetëm nga dështimi i zhvillimit të kulturave për shkak të ndodhive natyrore që shkaktohen nga ndryshimet klimatike. Atyre u janë shtrenjtuar edhe inputet që i përdorin për të punuar.

Agjencia e Statistikave të Kosovës në raportin e tyre për Indeksin e Çmimeve të Inputeve dhe Çmimet në Bujqësi 2020–2024, konstaton se ka një rritje të ndjeshme të kostove për inputet bujqësore, veçanërisht krahasuar me vitin bazë 2020. Sipas të dhënave, indeksi i përgjithshëm i inputeve bujqësore në vitin 2024 është rritur me 39.6% krahasuar me vitin 2020. Inputet që lidhen me investimet bujqësore, si makineritë, pajisjet dhe ndërtesat e fermave, kanë shënuar rritjen më të madhe. Indeksi i këtij grupi është rritur me 55.8% në vitin 2024 krahasuar me vitin 2020.

Për bujqit tashmë është e nevojshme një linjë e qartë për investime vetëm në përballje me ndryshime klimatike, sikur janë sistemet e mbrojtjes nga breshëri, drenazhimet për t’i shpëtuar përmbytjeve, kanalet e ujitjes për luftë kundër thatësisë e forma të shpërndarjes së ujit apo ngrohësve për t’i shpëtuar ngricave.

Me shpresë të vogël, herë më mirë e herë më keq, bujqit vazhdojnë luftën e tyre ndaj ndryshimeve klimatike dhe luftën e mbijetesës me këtë veprimtari.

PRISHTINË, 7 janar/ATSH/ Sot, në orët e mbrëmjes, Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka vizituar Komunën e Malishevës, ku është pritur nga kryetari i Komunës, Ekrem Kastrati. Qëllimi i vizitës ishte njoftimi i drejtpërdrejtë me gjendjen e krijuar nga reshjet e fundit dhe sfidat me të cilat po përballet Komuna e Malishevës.

Pas takimit, presidentja Osmani dhe kryetari Kastrati vizituan digën e Liqenit të Mirushës, për t’u njohur nga afër me gjendjen dhe rrezikun eventual që mund të paraqesë ajo.

Vjosa Osmani përgëzoi Komunën e Malishevës dhe të gjitha ekipet emergjente për menaxhimin e situatës, duke shprehur solidarizimin e plotë me qytetarët dhe institucionet lokale. Ajo theksoi se, pavarësisht situatës së vështirë, nuk ka pasur humbje jete dhe se mbrojtja e jetës së qytetarëve ka qenë prioritet.

“Bashkë gjithmonë mund të punojmë në menaxhimin dhe parandalimin e situatave të tilla, sidomos tani që problemet janë identifikuar, gjë që e lehtëson marrjen e masave nga të gjitha nivelet”, tha Presidentja Osmani, duke ofruar mbështetjen e plotë të Presidencës në përballimin e situatës, citohet ajo në komunikatë.

“Kemi monitoruar vazhdimisht digën e Liqenit të Mirushës, për shkak të rrezikut që mund të paraqesë ndonjë avari”. Po ashtu, kryetari Kastrati, e ka informuar presidenten edhe për dëmet e shkaktuara deri më tani.

Ai po ashtu kërkoi mbështetjen e nivelit qendror për sanimin e dëmeve, kompensimin e të dëmtuarve dhe rindërtimin e infrastrukturës së dëmtuar, përfshirë digën dhe disa ura.

Osmani, gjatë ditës ka vizituar edhe Gjakovën pas vërshimeve të ditëve të fundit, ku ka shprehur solidaritet me qytetarët dhe ka vlerësuar angazhimin institucional për menaxhimin e situatës. /Kosovapress/

The post Osmani dhe Kastrati inspektojnë digën e Mirushës pas rrezikut nga vërshimet appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Ish-komandanti i Forcës së Sigurisë së Kosovës, Kadri Kastrati, ka vlerësuar se publikimi i detajeve për armatimin që blen FSK-ja nuk duhet të përdoret për qëllime mediatike apo politike.

Në emisionin FIVE, Kastrati tha se qeveria dhe institucionet duhet të tregojnë kujdes të shtuar dhe të mos i shndërrojnë Forcat e Armatosura në mjet fushate.

Ai ka shtuar se ndonëse karakteristikat teknike të armatimit janë të njohura publikisht, detaje si sasia, vendosja dhe mënyra e përdorimit nuk duhet të publikohen.

“Me të vërtetë me keqardhje i shoh të gjitha këto ngjarje mediatike. Do të sugjeroja fuqishëm, si për Qeverinë ashtu edhe për institucionet, që të mos i përdorin forcat tona të armatosura për fushata mediatike apo politike. Të gjitha armët që blihen, qoftë tipi apo sasia e tyre, nuk do të duhej të bëheshin publike për një pjesë të publikut – e ajo pjesë janë fqinjtë tanë. Pse duhet ta dinë ata se me çfarë po furnizohemi, me cilët dronë apo raketa? Këto çështje nuk do të duhej të ishin kaq mediatike. E kemi parë edhe me dronët që erdhën nga Turqia – çdo blerje bëhet publike dhe shndërrohet në lajm për interesa të ngushta, qofshin ato mediatike apo politike”, ka deklaruar ai.

Kastrati përmendi edhe rastin e mëhershëm të dronëve të blerë nga Turqia, duke thënë se çdo blerje po shoqërohet me ekspozim të tepruar mediatik për interesa politike apo të ngushta.

“Armiku asnjëherë nuk bën ta dijë se me çfarë sasie të armatimeve dhe çfarë numri posedon FSK-ja sa i përket karakteristikat e këtyre armëve ato dihen janë publike mirëpo sasia vendndodhja e tyre, përdorimi i tyre kush i përdorë duhet të jenë jo publike” ka theksuar ai.

Deklarata e tij vjen pas pranimit nga Kosova të një dërgese me sisteme raketore kundërtanke OMTAS nga Turqia.

Avokati Emrush Kastrati vlerëson se procesi ndaj ish-krerëve të UÇK-së në Hagë është i tejzgjatur dhe totalisht i padrejtë.

Megjithatë, Kastrati në “FIVE” u shpreh optimist se ish-krerët do të lirohen në pranverë.

“Besoj që në pranverën e hershme do të kemi rezultate pozitive sidomos pas dëshmive të dëshmitarëve kyq si Rubin, Clark e Hill”, u shpreh Kastrati.

Avokati tjetër, Skendër Musa, u shpreh se dëshmitarët e mbrojtjes kanë qenë më të fuqishëm e më kredibil teksa për dëshmitarët e prokurorisë u shpreh se kanë qenë të përgatitur nga autoritetet serbe dhe UNMIK-u.

“Ka qenë një proces i rëndë e sfidues jo vetëm për të akuzuarit e mbrojtjen por për shqiptarët në përgjithësi sidomos në dëgjimin e dëshmitarëve pasi kanë qenë dëshmitarë të prokurorisë të përgatitur nga Serbia, Eulex e të tjerë – por vitin e fundit janë dëgjuar dëshmitarët e mbrojtjes kanë qenë më te fuqishëm dhe më kredibil sidomos gjatë procesit të luftës”.

“Gjithë këtij procesi i ka ardhur fundit dhe të gjithë presim një epilog pozitiv dhe me këtë verdikt të pastrohet çdo njollë ndaj UÇK-së dhe luftës së tyre”, tha Musa.

- YouTube youtu.be

Kryetari i Komunës së Malishevës, Ekrem Kastrati, ka shprehur shqetësimin e thellë për ndërprerjet e shpeshta dhe të zgjatura të energjisë elektrike në territorin e komunës.

Sipas tij, këto ndërprerje po shkaktojnë vështirësi serioze për qytetarët dhe bizneset lokale.

Në një reagim zyrtar, Kastrati thekson se situata është veçanërisht e vështirë në këtë periudhë, kur temperaturat janë të ulëta, është afër festave të fundvitit dhe prezente është edhe diaspora.

Ai paralajmëron se ndërprerjet po ndikojnë negativisht në jetën e përditshme, funksionimin e shkollave, qendrave shëndetësore dhe shërbimeve komunale, si dhe po krijojnë pasoja ekonomike për bizneset.

Kryetari i Komunës ka bërë thirrje për veprime të menjëhershme nga Qeveria e Kosovës për trajtimin e situatës energjetike dhe garantimin e furnizimit të qëndrueshëm me energji elektrike për qytetarët e Malishevës. Ai ka kërkuar gjithashtu nga KEDS dhe KESCO sqarime për arsyet e ndërprerjeve dhe ndërhyrje urgjente teknike për evitimin e mungesës së energjisë.

“Qytetarët e Malishevës meritojnë trajtim të barabartë, ashtu si çdo komunë tjetër e vendit. Furnizimi me energji elektrike është një shërbim bazik dhe e drejtë themelore që duhet të garantohet pa përjashtime,” ka deklaruar Kastrati.

Komuna e Malishevës ka njoftuar se do të vazhdojë të kërkojë zgjidhje të menjëhershme dhe afatgjata për këtë problem. /Telegrafi/

Kryetari i Komunës së Malishevës, Ekrem Kastrati, ka bërë të ditur se sot është vënë gurthemeli për ndërtimin e Nënstacionit të ri energjetik 220/35/10(20) kV në Malishevë, projekt ky që synon rritjen e sigurisë dhe përmirësimin e cilësisë së furnizimit me energji elektrike për qytetarët dhe bizneset lokale.

Sipas Kastratit, ky projekt përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt stabilizimit energjetik në komunë, e cila për vite me radhë është përballur me ndërprerje të shpeshta të rrymës.

“Sot shënojmë një moment të rëndësishëm për komunën tonë, vënien e gurthemelit për ndërtimin e Nënstacionit të ri 220/35/10(20) kV në Malishevë, një projekt i shumëpritur që ka rëndësi të madhe për sigurinë dhe cilësinë e furnizimit me energji elektrike në komunën tonë dhe më gjerë”, ka shkruar Kastrati në Facebook.

Ai theksoi se përfitues të drejtpërdrejtë të këtij investimi do të jenë familjet, mërgata dhe sektori privat, të cilët janë prekur rëndë nga problemet energjetike në vitet e fundit.

“Ky është një lajm i mirë për çdo familje të Malishevës, për mërgatën tonë që na viziton gjatë festave, si dhe për bizneset tona lokale, të cilat për vite me radhë janë përballur me ndërprerje të shpeshta të energjisë elektrike”, bëri të ditur ai.

Megjithatë, kryetari i Malishevës ngriti edhe kritika ndaj institucioneve qendrore për, siç tha ai, trajtim të pabarabartë të komunës ndër vite, përcjell Telegrafi.

“Për shumë vite me radhë, Malisheva është diskriminuar nga institucionet e nivelit qendror. Katër dimra radhazi, qytetarët tanë kanë mbetur pa energji elektrike, me ndërprerje të vazhdueshme që ua kanë prishur festat familjare, kanë dëmtuar bizneset dhe kanë krijuar pasiguri të vazhdueshme në jetën e përditshme”, shtoi Kastrati.

Ai theksoi se komuna nuk ka kërkuar privilegje, por vetëm trajtim të barabartë dhe respekt institucional.

“Malisheva nuk ka kërkuar asgjë më shumë se trajtim të barabartë dhe respekt institucional. Kjo situatë nuk ka qenë e drejtë dhe nuk duhet të përsëritet më”, thuhet në postimin e tij.

Në fund, Kastrati kërkoi që projekti të përfundojë brenda afatit të paralajmëruar prej 13 muajsh, duke paralajmëruar se do të kërkojë llogaridhënie për realizimin e tij të plotë.

“Pres dhe uroj që ky projekt të përfundojë brenda afatit prej 13 muajsh dhe të mos mbetet një tjetër projekt i nisur e i lënë përgjysmë. Si kryetar i komunës, do të jem zë i fuqishëm i qytetarëve dhe do të kërkoj llogaridhënie që ky projekt të realizohet plotësisht dhe në kohë”, përfundoi Kastrati.

Në vënien e gurthemelit ishte edhe Ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, ku në fjalën e saj theksoi se, sot po fillojnë punimet në nënstacionin e ri në Malishevë në vlerë prej 6.8 milionë euro, investim ky që lidhë për herë të parë Malishevën në rrjetin 220 kV, që është ndryshim i kategorisë, jo vetëm për kapacitet më të larta, por edhe për punime të qëndrueshme dhe më të besueshme krahas rrjetit i cili gjithashtu është 35 kV.

"Unë e di që Malisheva ka pasur nevojë për këtë investim qysh moti. Problemet i keni që nga viti 2007, pra, kjo që po bëjmë sot, që po nisim sot, është përmirësim i një padrejtësie të gjatë për Malishevën.

"Qysh në vitin 2021, kur e kemi marrë mandatin, e kemi ditur që Malisheva e ka këtë problem jashtëzakonisht të madh, dhe e kemi ngritur këtë çështje menjëherë, ku në vitin 2022 KOSTT-i e ka vendosur në plan pesëvjeçar të investimeve. Më pas në vitin 2023, KOSTT-i e ka tenderuar dhe kontraktuar dizajnin e projektit. Pastaj në 2024-tën, e gjatë këtij viti është marrë leja ndërtimore e procedurat e tjera të nevojshme, dhe jam e lumtur që më në fund, kontrata është nënshkruar, para disa javësh, e sot po fillojnë punimet", ka thënë Rizvanolli. /Telegrafi/

Me rastin e festave të fundvitit 2025, kryetari i Komunës së Malishevës, Ekrem Kastrati, së bashku me mësimdhënësit dhe prindërit, organizuan një aktivitet të veçantë për fëmijët e komunës, duke sjellë buzëqeshje dhe atmosferë festive në prag të Vitit të Ri.

Gjatë aktivitetit, fëmijët u pritën me dhurata simbolike, argëtim dhe programe artistike të përgatitura posaçërisht për ta. Kryetari Kastrati uroi të gjithë fëmijët dhe familjet e tyre për shëndet dhe suksese në vitin e ardhshëm, duke theksuar rëndësinë e kujdesit dhe investimit në mirëqenien e brezit të ri.

“Fëmijët janë e ardhmja e komunitetit tonë, dhe institucioni do të vazhdojë të mbështesë iniciativa që synojnë edukimin, argëtimin dhe zhvillimin e tyre”, tha Kastrati.

Prindërit dhe të pranishmit vlerësuan nismën si një gjest domethënës që forcon frymën e solidaritetit dhe festës në komunitet. Aktiviteti u mbyll me duartrokitje dhe urime për festa të mbara. /Telegrafi/

Kryetari i Komunës së Malishevës, Ekrem Kastrati, ka pritur sot në takim Ambasadorin e Mbretërisë së Bashkuar në Kosovë, Jonathan Hargreaves, me të cilin ka diskutuar për mundësitë e bashkëpunimit në dobi të qytetarëve.

Në një njoftim të publikuar në Facebook, Kastrati e ka cilësuar takimin si të ngrohtë dhe miqësor, duke theksuar marrëdhëniet e mira ndërmjet Malishevës dhe Mbretërisë së Bashkuar.

“Sot pata kënaqësinë të mirëpres në Malishevë Ambasadorin e Mbretërisë së Bashkuar në Kosovë, mikun tim, Jonathan Hargreaves. Ishte një takim i ngrohtë e miqësor, ku biseduam për bashkëpunim në dobi të qytetarëve tanë”, ka shkruar Kastrati.

Ai ka vlerësuar lart rolin dhe mbështetjen e vazhdueshme të Britanisë së Madhe për Kosovën, veçanërisht gjatë periudhave më të vështira për vendin.

“Malisheva, me shpirtin e saj mikpritës, vlerëson lart Britaninë e Madhe për rolin dhe mbështetjen e saj në periudhat më të vështira për vendin tonë”, ka theksuar kryetari i Malishevës.

Kastrati e ka falënderuar ambasadorin Hargreaves për vizitën dhe përkrahjen e vazhdueshme ndaj komunës dhe Kosovës. /Telegrafi/

Kolegji i Posaçëm të Apelimit, KPA vendosi të mërkurën më 17 dhjetor lënien në fuqi të shkarkimit nga detyra të prokurorit të Lezhës, Sabri Kastrati. Vendimi u mor në mënyrë unanime nga trupi gjykues i Kolegjit i kryesuar nga Albana Shtylla, me relator Sokol Çomo dhe anëtare Ina Rama, Mimoza Tasi e Rezarta Schuetz, pas […]

The post KPA lë në fuqi shkarkimin e prokurorit Sabri Kastrati appeared first on BoldNews.al.

Kolegji i Posaçëm të Apelimit, KPA vendosi të mërkurën më 17 dhjetor lënien në fuqi të shkarkimit nga detyra të prokurorit të Lezhës, Sabri Kastrati. Vendimi u mor në mënyrë unanime nga trupi gjykues i Kolegjit i kryesuar nga Albana Shtylla, me relator Sokol Çomo dhe anëtare Ina Rama, Mimoza Tasi e Rezarta Schuetz, pas […]

The post KPA lë në fuqi shkarkimin e prokurorit Sabri Kastrati appeared first on Reporter.al.

Humanisti dhe hoxha Halil Kastrati ka ndërmarrë një veprim humanitar të veçantë duke strehuar një të moshuar të vetmuar dhe të braktisur në komunën e Malishevës.

Sipas njoftimit të bërë nga Kastrati në Facebook, i moshuari kishte qenë i rrënuar fizikisht dhe emocionalisht, i ftohtë, i uritur dhe i izoluar, duke shfaqur shenja të qarta lodhjeje dhe dëshpërimi.

Brenda vetëm 24 orëve që pas ndërhyrjes, i moshuari është dërguar në shtëpinë e të moshuarve, ku ka marrë trajtim të plotë: është larë, është veshur, ushqyer dhe ngrohur, ndërkohë që ka marrë mbështetje dhe respekt të plotë.

Halil Kastrati strehon një të moshuar të braktisur në Malishevë

“Dhe mbi të gjitha, iu kthye shpresa. Sytë që dje ishin të fikur, sot qeshin, trupi që dje mezi qëndronte, sot ecën me dinjitet,” shkruan Kastrati në postim.

Ky rast tregon fuqinë e veprave humanitare të shpejta dhe të përkushtuara, duke ndryshuar jo vetëm pamjen, por edhe jetën e një personi të braktisur.

Kastrati falënderon të gjithë bamirësit që e mbështesin këtë punë dhe i bën thirrje shoqërisë për solidaritet ndaj më të pambrojturve. /Telegrafi/

Hoxha dhe humanisti Halil Kastrati ka ndërmarrë një veprim humanitar në Komunën e Malishevës, pas njoftimit për një të moshuar që jetonte i vetëm dhe në kushte të rënda jetese.

Sipas njoftimit, i moshuari ishte i braktisur nga familja dhe i harruar nga shoqëria, duke jetuar në kushte të papërshtatshme dhe të padenja për jetën njerëzore.

I rënduar nga varfëria dhe vitet, ai kishte shprehur vetëm disa fjalë që pasqyronin gjendjen e tij të vështirë, duke thënë: “Mirë që toka po na mban”, përcjell Telegrafi.

Pas takimit me të moshuarin, Halil Kastrati së bashku me bashkëpunëtorët e tij ndërhynë menjëherë, duke e strehuar atë në një shtëpi për të moshuarit. Aty, ai do të ketë kushte më të mira jetese, ushqim, ngrohtësi, kujdes shëndetësor dhe mbështetje të vazhdueshme, me synimin që të jetojë me dinjitet.

Kastrati ka theksuar se askush nuk duhet të kalojë vitet e fundit të jetës në vetmi dhe se asnjë njeri nuk duhet të ndihet barrë për shoqërinë.

Ai ka shprehur mirënjohje ndaj Zotit dhe bamirësve që mbështesin veprimet humanitare, duke bërë thirrje për më shumë solidaritet dhe kujdes ndaj personave më të pambrojtur në shoqëri. /Telegrafi/

Ish-deputeti i PDK-së, Ardian Kastrati, ka kaluar në radhët e Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës.

Lajmin e ka bërë të ditur kryetari i AAK-së, Ramush Haradinaj, i cili e prezantoi Kastratin përmes një video-adresimi në Facebook.

Sipas Haradinajt, Ardian Kastrati do të jetë kandidat për deputet në listën e AAK-së.

“Ardian Kastrati, nga sot krah nesh! Profesor i shkencave politike dhe një figurë e formuar në akademi, institucione dhe diplomaci. Nga Lëvizja Studentore ’97–’98 e deri te përfaqësimi në Kuvendin e Kosovës u dallua si një ndër figurat më të zëshme, më aktive dhe i palëkundur në qëndrimet e tij”, shkroi Haradinaj.

Ai shtoi se ardhja e Kastratit në AAK është pjesë e një vizioni më të gjerë:
“Mirësevjen Ardian, po bashkohemi sepse jemi të vendosur dhe të qartë se çka duam për Kosovën tonë: zhvillim, siguri dhe integrim.”

Me këtë lëvizje politike, AAK-ja forcon listën e saj zgjedhore me një tjetër figurë të njohur nga fusha e politikës dhe akademisë.

Kryetari i komunës, Alban Hyseni së bashku me hoxhën dhe humanistin Halil Kastrati, ka vizituar sot Qendrën e re për të Moshuarit, një projekt i konsideruar si ndër më të rëndësishmit për ofrimin e shërbimeve dhe mbështetjes për gjeneratat e moshuara.

Sipas njoftimit, punimet në qendër janë drejt finalizimit, ndërsa objekti pritet të ofrojë një hapësirë të sigurt dhe të dinjitetshme për të moshuarit që kanë nevojë për kujdes dhe përkrahje institucionale.

Kryetari ka falënderuar Halil Kastratin për mbështetjen e vazhdueshme në realizimin e këtij projekti, duke vlerësuar kontributin e tij në fuqizimin e shërbimeve sociale në komunë. /Telegrafi/

Ndonëse nuk dihen shifrat e sakta për numrin e bashkatdhetarëve që vijnë në Kosovë gjatë fundvitit, organizatat që i monitorojnë fushatat dhe proceset zgjedhore vlerësojnë se ndikimi i tyre në rezultat ka qenë i rëndësishëm por jo përcaktues për ndonjë parti. Në anën tjetër ata që jetojnë në Kosovë shprehen të pakënaqur që po brenda tetë muajve po shkojmë dy herë në zgjedhje nacionale.

Të paktën në muajin e fundit jozyrtarisht u përmend që ka tendencë të paktën nga një parti që zgjedhjet të mbahen sa më afër fundit të vitit, dhe kjo u konfirmua dje kur Vetëvendosje e propozoi 28 dhjetorin datë të zgjedhjeve të parakohshme.

E gjithë kjo në përpjekje që shfrytëzohet prezenca fizike e diasporës për votë.

Në zgjedhjet nacionale numri i votave që vijnë nga diaspora shpesh herë i afrohet 70-80 mijëshit.

Televizioni kërkoi nga Policia e Kosovës kemi kërkuar të dhënat për numrin e qytetarëve që hyjnë në territorin e Kosovës gjatë javës së fundit të dhjetorit por ky institucion nuk është përgjigjur.

Nga organizatat që i monitorojnë fushatat por edhe proceset zgjedhore vlerësojnë se çështja e votimit të diasporës as nuk duhet të ekzistojë si temë për llogari politike, dhe se ndikimi i votës së diasporës ka qenë minor, por asnjëherë i parëndësishëm.

“Meqenëse kemi monitoruar nga afër gjithë procesin zgjedhor edhe atë nacional edhe atë në zgjedhjet lokale, është që çështja e diasporës është kriju prej partive politike dhe është përdorur jashtëzakonisht shumë për populizëm. Pra partitë janë në një lloj gare se cila datë të vendoset për zgjedhjet e parakohshme të dhjetorit edhe duke kalkulu se sa mund të vijnë dhe sa do të jenë prezente matja e diasporës në ato ditë në Kosovë”, tha Burbuqe Kastrati, nga Lëvizja FOL.

Zgjedhjet e parakohshme nacionale u shpallën dje pasi për 7 muaj partitë politike nuk u morën vesh për koalicion dhe për pushtet.

Qytetarët vlerësojnë se këto zgjedhje shumë lehtë mund të shmangeshin, por sipas tyre inatet politike po i vuan populli.

“Absotlutisht shumë lehtë kanë mundur me i evitu këto gjëra, po inati, inati i shqiptarëve shumë i keq, edhe po vuan, kush po vuan, po vuan populli”, tha qytetari, Azem Azemi.

“A për qytetarët Inshallah Zoti jav jep të marën e të mirën e shëndetin, tjetër nuk di çka të them… ja prej politike po të kallxoj sikur 1 e 1 që bëjnë 2 aty nuk hup kurgjo, a prej politike një herë për një herë s’ka kurgjo dashamirë”, tha Nezir Haxholli.

Qytetarët e intervistuar nuk janë entuziast të faktit se për mbi një vit, vendi po shkon tri herë në zgjedhje, një herë për kryetar komunash e dy herë në nivel nacional.

“Po shihet që nuk ka kulturë politike, dhe po dominon egoja, egoja e sëmurë fatkeqësisht, edhe tash e bijnë vete veten dhe popullin në katrahurë që nuk mendohet me mend mos me mendu për çështje kombëtare por vetëm për interesa personale.. se di ku po kanë moral me dalë para popullit me lypë votë apet…”, u shpreh Rexhep Delolli.

Buxheti i planifikuar për organizimin e zgjedhjeve parlamentare të datës 9 shkurt ishte 8.7 milionë euro, prej të cilave u harxhuan gati 8 milionë euro. Edhe këtë herë shifra mund të jetë përafërsisht e njëjtë./Tv Dukagjini/

- YouTube youtu.be

Ish-deputeti i PDK-së, Ardian Kastrati, në Debat Plus në RTV Dukagjini ka komentuar Konventën e 12-të të PDK-së, ku Bedri Hamza u zgjodh kryetar i ri i partisë.

Ai tha se nga perspektiva e tij ky është “gjysmë lajm i mirë dhe gjysmë lajm i keq”.

“Po nis me të mirën, dhe lajmi i mirë është që Memli Krasniqi nuk është më në krye të partisë… Ai ka qenë një bashkëpunëtor mjaft i denjë i Albin Kurtit gjatë këtyre 5-6 viteve të fundit,” deklaroi Kastrati.

Ai shtoi se PDK tani ka “një njeri kredibil, me integritet”, por mbetet të shihet “sa do të mund ta zbatojë këtë integritet në terren”.

Sipas Kastratit, PDK gjendet në një nga momentet më të vështira të strukturimit që nga themelimi i saj.

Kryetari i Komunës së Malishevës, Ekrem Kastrati, ka shprehur ngushëllime për familjen Morina nga fshati Golluboc, pas ngjarjes tragjike ku dy djemtë e kësaj familjeje humbën jetën në një vrasje të dyfishtë.

Në telegramin e ngushëllimit, kryetari Kastrati ka theksuar se kjo ngjarje e rëndë ka tronditur gjithë komunën dhe se institucionet lokale që ai drejton qëndrojnë pranë familjes në këtë moment të vështirë.

“Jemi pranë jush me dhimbje dhe solidaritet në këtë moment të vështirë. Urojmë që ta gjeni forcën për të përballuar këtë humbje të pazëvendësueshme”, thuhet ndër të tjera në telegramin e kryetarit Kastrati, raporton Telegrafi.

Ai gjithashtu ka bërë thirrje për zbardhjen e plotë të rastit, duke kërkuar që organet e rendit dhe drejtësisë të veprojnë me efikasitet dhe që autorët të përballen me ligjin.

Ngjarja tragjike ka ndodhur të enjten në fshatin Golluboc të Malishevës, ku dy vëllezër kanë mbetur të vrarë. Policia ka arrestuar tashmë të dyshuarin për këtë vrasje. /Telegrafi/

Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGJK), në vijim të takimit të tij të 355-të, ka miratuar emërimin e Migjen Kastratit si gjyqtar mbikëqyrës në Gjykatën Themelore në Pejë, dega Istog.

Ky vendim u mor pas shqyrtimit të aplikacioneve, intervistimit dhe vlerësimit të kandidatëve nga Paneli i KGJK-së, dhe bazuar në rekomandimin e Komisionit Vlerësues.

Procesi i votimit përfundoi me votë unanime për Kastratin.

Emërimi i tij kontribuon në forcimin e funksionimit të sistemit gjyqësor në nivel lokal, duke garantuar administrim të drejtë dhe efektiv të çështjeve në këtë degë të gjykatës.

Për shumë më DETAJE. /Telegrafi/

Komuna e Malishevës i është bashkuar fushatës nacionale “Mos hesht”, e cila synon parandalimin e trafikimit me qenie njerëzore dhe ngritjen e vetëdijes qytetare për këtë fenomen.

Fushata, e cila do të zhvillohet në bashkëpunim me institucionet lokale dhe shkollat e komunës, ka për qëllim informimin e të rinjve për format e trafikimit, mënyrat e mbrojtjes dhe rrugët ligjore për të kërkuar ndihmë.

Brenda aktiviteteve parashihen orë mësimore me temën “Mbrojtja dhe Parandalimi nga Trafikimi me Qenie Njerëzore”, që do të mbahen nëpër shkollat e komunës.

Kryetari i Komunës së Malishevës, Ekrem Kastrati, ka përkrahur fuqishëm nismën, duke ofruar mbështetje të plotë institucionale për realizimin e fushatës. Gjatë takimit me koordinatoren për të drejta të njeriut dhe barazi gjinore, Vera Bytyçi, bartëse e fushatës, Halit Mazrekun, koordinator i KKSB-së, dhe Sabit Berishën, ushtrues detyre i drejtorit të Drejtorisë për Arsim dhe Edukim, ai theksoi rëndësinë e bashkëpunimit ndërinstitucional për parandalimin e këtij fenomeni.

“Parandalimi i trafikimit me qenie njerëzore është përgjegjësi e përbashkët. Si komunë, jemi të përkushtuar të mbështesim çdo iniciativë që synon mbrojtjen e qytetarëve tanë, veçanërisht të rinisë. Vetëdijesimi dhe edukimi janë armët më të forta kundër këtij fenomeni”, u shpreh kryetari Kastrati.

Fushata “Mos hesht” do të vazhdojë gjatë ditëve në vijim në disa institucione arsimore dhe publike të komunës, përmes ligjëratave, diskutimeve dhe aktiviteteve ndërgjegjësuese që synojnë inkurajimin e raportimit të rasteve të dyshimta dhe mbrojtjen e dinjitetit njerëzor. /Telegrafi/

Janë zbardhur detaje të reja në lidhje me hetimet që po kryhen nga Prokuroria e Posaçme (SPAK) për koncesionin e Portit të Limionit në Sarandë, e cila është pronë e ushtrisë. Më konkretisht janë zbardhur emrat e 6 personave, ndaj të cilëve një ditë më parë, oficerët e BKH-së ushtruan kontrolle për çështjen në fjalë, […]

The post Hetimet për Portin e Limionit/ SPAK kontrolle vartësve të Ballukut dhe ish-drejtoreshës së Xhaçkës appeared first on BoldNews.al.