Presidenti i SHBA, Donald Trump njoftoi të mërkurën se administrata e tij po tërheq Gardën Kombëtare nga Chicago, Los Angeles dhe Portland, duke theksuar se forcat mund të rikthehen nëse, sipas tij, nivelet e krimit fillojnë të rriten sërish.
Në një postim në rrjetet sociale, Trump theksoi se krimi ishte ulur ndjeshëm falë pranisë së trupave, por paralajmëroi se ata do të “kthehen, ndoshta në një formë shumë më të fortë”, në rast përkeqësimi të situatës.
Vendosja e Gardës Kombëtare në këto qytete, si dhe në Washington DC dhe Memphis, erdhi pasi Trump tha se ishte e nevojshme për të luftuar krimin dhe për të mbrojtur pronën dhe personelin federal gjatë protestave, veçanërisht atyre kundër politikave të tij të ashpra të imigracionit.
Megjithatë, udhëheqësit lokalë dhe demokratët e kanë kundërshtuar ashpër këtë veprim, duke e cilësuar të panevojshëm dhe si tejkalim të kompetencave federale, si dhe duke akuzuar administratën për ekzagjerim të incidenteve të izoluara të dhunës.
Më herët, më 23 dhjetor, Gjykata Supreme e SHBA-së bllokoi përpjekjen e Trump për të vendosur Gardën Kombëtare në Illinois, duke deklaruar se autoriteti i presidentit për të marrë kontroll federal mbi trupat zbatohet vetëm në rrethana “të jashtëzakonshme” dhe se qeveria nuk kishte identifikuar bazë ligjore që ushtria të zbatonte ligjet në atë shtet.
Sheqeri është i pranishëm pothuajse kudo në ushqimet e përpunuara, pijet e gazuara dhe ëmbëlsirat, shpesh edhe pa e kuptuar. Por çfarë ndodh nëse ia mbyllni derën për vetëm një javë? Trupi fillon të reagojë që në ditët e para, duke treguar se ndryshimet mund të jenë më të dukshme se sa mendoni.
Dita 1–2: Trupi sinjalizon mungesën e sheqerit. Shumë njerëz përjetojnë dëshirë të fortë për ëmbëlsira, lodhje më të shpejtë dhe ndryshime të humorit. Kjo është faza e zakonshme e “shkëputjes”.
Dita 3–4: Energjia fillon të stabilizohet. Ndjeni më pak urëzim të papritur, më pak fryrje dhe përqendrim më të mirë. Organizmi po mëson të funksionojë pa sheqer të tepërt.
Dita 5: Lëkura mund të ndryshojë. Shumë persona vërejnë më pak skuqje dhe yndyrë në fytyrë, ndjesi më të lehta gjatë ditës.
Dita 6: Ndiheni më të lehtë. Trupi mban më pak ujë, tret ushqimin më mirë dhe ka më pak ënjtje abdominale, shpesh edhe gjumi përmirësohet.
Dita 7: Trupi ju falënderon. Energji më e qëndrueshme, dëshirë më e ulët për ëmbëlsira, humor më i balancuar dhe ndjesi e përgjithshme më e mirë janë rezultatet e dukshme.
Ndalimi i sheqerit për vetëm një javë është një sfidë e vogël, por efektet në trup dhe mirëqenie janë surprizuese. Nëse pas shtatë ditësh ndiheni më mirë, imagjinoni ndryshimet që mund të sjellë një muaj pa sheqer.
Puthjet nuk janë vetëm një shprehje e dashurisë, por edhe një mënyrë e natyrshme për të përmirësuar shëndetin. Sipas ekspertëve, shkëmbimi i pështymës funksionon si një “mini-vaksinë” për sistemin imunitar, duke stërvitur trupin për të përballuar bakteret e reja që mund të përballojë në përditshmëri.
Puthjet aktivizojnë rreth 30 muskuj të fytyrës, gjë që jo vetëm përmirëson tonin e lëkurës, por gjithashtu ndihmon në rritjen e rrahjeve të zemrës dhe frymëmarrjes. Ekspertët i konsiderojnë ato një lloj mini-trajnimi kardio, që ndihmon trupin të qëndrojë aktiv dhe në formë.
Por përfitimet nuk ndalen këtu. Puthjet rrisin prodhimin e pështymës, një element thelbësor për pastrimin natyral të gojës. Kjo ndihmon në forçimin e smaltit të dhëmbëve dhe luftimin e baktereve të dëmshme, duke kontribuar në shëndetin oral.
Nga një perspektivë më e gjerë, puthjet kombinojnë përfitimet fizike dhe emocionale. Aktivizimi i muskujve, përmirësimi i qarkullimit të gjakut dhe stimulimi i sistemit imunitar janë avantazhe që shkojnë përtej momentit romantik.
Pra, herën tjetër që shkëmbeni një puthje, mos e shikoni vetëm si një akt dashurie, trupi juaj po përfiton shumë më tepër nga sa mendoni. Përveç ndjenjës së ngrohtësisë dhe lidhjes emocionale, puthjet mund të konsiderohen si një “mini-trajnim” për trupin dhe sistemin imunitar, duke i dhënë shëndetit tuaj një përfitim të natyrshëm dhe të këndshëm.
Simptomat përfshijnë dobësi, marramendje dhe lodhje; shkaqet mund të jenë gjakderdhja, të vjellat ose lëndimet. Personat që përjetojnë shok hipovolemik humbin më shumë se 20 për qind të lëngjeve të trupit
Hipovolemia është një komplikacion i rrezikshëm për jetën, që ndodh kur trupi humb shumë lëngje, si gjakun apo ujin, duke prishur funksionimin normal të organeve.
Rreth 50 deri në 60 për qind të trupit të njeriut përbëhet nga lëngjet. Tek hipovolemia humbet më shumë se 15 për qind e lëngjeve qarkulluese, prandaj fillimi i menjëhershëm i trajtimit është thelbësor për të parandaluar komplikacionet kërcënuese për jetën, si dëmtimi i organeve, shoku ose vdekja.
Hipovolemia mund të zhvillohet papritur, si pasojë e lëndimeve, gjakderdhjes, të vjellave, diarresë ose djersitjes së tepërt. Zbulimi i hershëm i simptomave dhe ndërhyrja e shpejtë mjekësore përmirësojnë ndjeshëm rezultatin.
Çfarë është shoku hipovolemik
Shoku hipovolemik është forma më e rëndë e hipovolemisë dhe kërkon trajtim urgjent. Kjo gjendje shfaqet kur trupi humb një sasi të madhe lëngjesh ose gjaku, duke e bërë të pamundur që zemra të pompojë mjaftueshëm gjak nëpër organizëm. Shoku hipovolemik mund të çojë në dështim të organeve.
Personat që përjetojnë shok hipovolemik humbin më shumë se 20 për qind të lëngjeve të trupit, dhe kjo mund të ndodhë si pasojë e lëndimeve të rënda (prerje ose djegie), gjakderdhjes së brendshme, të vjellave ose diarresë, shkruan Cleveland Clinic, përcjell Telegrafi.
Si ndikon hipovolemia në trup
Trupit i nevojitet një sasi e caktuar lëngjesh (gjak) që organet të funksionojnë normalisht. Ashtu si bimët në kopsht që kanë nevojë për ujë për të “mbijetuar”, ndërsa trupit i duhen lëngje që të mos “vyshket”.
Nëse bie thatësira dhe bimët nuk kanë mjaft ujë, ato fillojnë të thahen. Në mënyrë të ngjashme, kur trupi humb shumë lëngje, ai fillon të “shterojë”. Kur diagnostikohet hipovolemia, profesionisti shëndetësor i jep pacientit lëngje, ashtu si një kopshtar i jep ujë bimëve kur nuk bie shi.
Simptomat e hipovolemisë
Simptomat e hipovolemisë ndryshojnë në ashpërsi nga personi në person. Shenjat përfshijnë:
• marramendje kur ngriheni në këmbë, • lëkurë dhe gojë të thatë, • lodhje ose ndjenjë dobësie, • ngërçe muskulore, • pamundësi për të urinuar ose urinë më të errët se zakonisht.
Simptomat e rënda, që mund të tregojnë shok hipovolemik kërcënues për jetën, përfshijnë:
• hutim, • vështirësi në frymëmarrje ose frymëmarrje të shpejtuar, • djersitje të tepruar, • humbje të vetëdijes, • tension të ulët, • temperaturë të ulët trupore, • zbehje ose ngjyrë blu të lëkurës dhe buzëve (cianoza).
Nëse shfaqet ndonjë prej këtyre simptomave, veçanërisht pas një lëndimi, duhet kërkuar menjëherë ndihmë urgjente.
Çfarë e shkakton hipovoleminë
Humbja e lëngjeve trupore apo e gjakut çon në hipovolemi. Trupi mund të humbë lëngje ose gjak në disa mënyra, duke përfshirë:
• Lëndimet: prerje, djegie ose plagë të jashtme. • Sëmundjet: gjendje të shoqëruara me të vjella dhe diarre të shpeshta. • Hemorragjinë e brendshme: gjendje që shkaktojnë gjakderdhje brenda trupit. • Dehidratimin ose kequshqyerjen: mungesa e marrjes së ujit dhe kripërave (elektroliteve) ul vëllimin e gjakut. • Djersitjen e tepërt: aktivitetet e rënda që shkaktojnë djersitje të zgjatur ose gjendjet që nxisin djersitje të tepruar (hiperhidrozë).
Si diagnostikohet hipovolemia
Pas marrjes së anamnezës, profesionisti shëndetësor kryen një ekzaminim fizik dhe rekomandon analiza laboratorike për të kontrolluar nivelin e lëngjeve dhe natriumit në trup. Niveli i ulët i natriumit mund të jetë shenjë e hipovolemisë. Pas analizave dhe konfirmimit të diagnozës, përcaktohet shkaku i humbjes së lëngjeve për të nisur trajtimin e duhur.
Analizat për diagnostikimin e hipovolemisë
Profesionalisti shëndetësor mund të kryejë disa teste, duke përfshirë:
• Vlerësimin e lëkurës dhe mukozave: gjatë ekzaminimit shikohet nëse lëkura dhe mukozat (goja, gjuha, hunda) janë të thata. • Matjen e pulsit, temperaturës dhe tensionit: këto maten në ulur dhe në këmbë për të vëzhguar ndryshimet. Marramendja gjatë ngritjes në këmbë është shenjë e hipovolemisë. • Analiza të gjakut ose urinës për vlerësimin e funksionit të veshkave. • Ekzaminime me imazh (ultratinguj, ekokardiogram).
Trajtimi i hipovolemisë
Fillimi i shpejtë i trajtimit sjell rezultatet më të mira. Qëllimi është rritja e sasisë së lëngjeve në trup përmes resusitimit me lëngje. Gjatë këtij procesi, lëngu i jepet pacientit në mënyrë intravenoze (IV). Në varësi të nevojave të trupit, trajtimi mund të përfshijë:
• Transfuzion gjaku: për të zëvendësuar gjakun e humbur. • Solucione kristaloide: molekula të vogla të tretura në tretësirë fiziologjike, tretësirë sheqeri (dekstrozë) ose tretësira me natrium, klorur, kalium, kalcium dhe laktat (Ringer-laktat). • Koloide: molekula të mëdha që qëndrojnë brenda enëve të gjakut (albumin, hetastarch).
Përveç zëvendësimit të lëngjeve, trajtohet edhe shkaku themelor i hipovolemisë, që mund të përfshijë:
• Trajtimin e infeksioneve ose sëmundjeve. • Përkujdesjen dhe shërimin e plagëve. • Plotësimin e lëndëve ushqyese që mungojnë (si natriumi ose elektrolitet).
Si të zvogëlohet rreziku i hipovolemisë
Edhe pse faktorët e jashtëm që çojnë në hipovolemi nuk mund të shmangen gjithmonë, disa hapa të rëndësishëm janë:
• Trajtimi i menjëhershëm i infeksioneve, lëndimeve ose sëmundjeve. • Shmangia e aktiviteteve që shkaktojnë djersitje të tepërt. • Pirja e mjaftueshme e ujit dhe ruajtja e hidratimit. • Parandalimi i prerjeve dhe djegieve duke përdorur pajisje personale mbrojtëse (PPE).
Vitaminë D është thelbësore për shëndetin e kockave dhe funksionimin optimal të trupit. Ajo ndihmon për përthithjen e kalciumit, rritjen dhe rigjenerimin e qelizave, si dhe ka një rol të rëndësishëm në reduktimin e inflamacionit. Por, kur organizmi nuk e merr mjaftueshëm, fillojnë të shfaqen disa sinjale që shpesh nuk u kushtohet vëmendje.
Një nga shenjat më të zakonshme është djersitja e tepërt, veçanërisht gjatë dimrit. Edhe pse temperatura e ambientit nuk është e lartë, trupi mund të prodhojë më shumë djersë për të kompensuar mungesën e vitaminës D.
Lodhja e papritur dhe ndjesia e marrjes mendsh janë gjithashtu tregues të zakonshëm. Edhe pas një nate gjumi të qetë, mund të ndihesh i/e lodhur, dhe kjo mund të lidhet me nivelin e ulët të vitaminës D.
Mungesa e kësaj vitamine mund të ndikojë edhe në gjendjen emocionale. Disa studime sugjerojnë lidhje mes mungesës së vitaminës D dhe depresionit, duke ndikuar në prodhimin e hormoneve të lumturisë, si dopamina dhe serotonina.
Dhimbjet në kocka dhe muskuj janë një tjetër sinjal. Personat me artrit ose dhimbje të përsëritura në kyçe shpesh rezultojnë me nivele të ulëta të vitaminës D.
Si mund ta furnizosh trupin me vitaminë D? Ekspozimi i moderuar në diell mbetet një nga mënyrat më të natyrshme, por gjithmonë duke përdorur mbrojtje me SPF për të shmangur dëmtimin e lëkurës. Përveç diellit, disa ushqime janë burime të pasura me vitaminë D, si salmoni, sardele, toni, vezët, djathi, kërpudhat, qumështi, kos dhe disa drithëra apo lëng portokalli.
Në rastet kur nivelet janë shumë të ulëta, mjeku mund të rekomandojë suplemente specifike. Konsultimi me një profesionist shëndetësor është gjithmonë i rëndësishëm para fillimit të çdo suplementi.
Ndërgjegjësimi për mungesën e vitaminës D mund të bëjë një ndryshim të madh në energjinë, humorin dhe shëndetin e përgjithshëm të trupit.
Era e trupit është një nga faktorët që formon përshtypjen e parë te të tjerët. Çdo person ka një profil unik të erës, si një gjurmë gishtash. Gjatë viteve të fundit, kërkimet kanë treguar se ndodhen shumë faktorë, përfshirë personalitetin, shëndetin, hormonet dhe ushqimin, që ndikojnë në erën që lëshojmë.
Ushqimi ka një ndikim të madh në erën e trupit, duke e përmirësuar ose përkeqësuar atë. Kur konsumojmë ushqime si hudhra dhe qepët, ato ndihmojnë në krijimin e komponenteve sulfurikë që ndikojnë në erën e djersës dhe frymës. Përkundër asaj që mund të mendojmë, disa kërkime sugjerojnë se hudhra mund të bëjë që djersa të jetë më tërheqëse për të tjerët.
Nga ana tjetër, perimet si brokoli, lulelakra dhe lakra janë të pasura me përbërës sulfurikë, të cilët mund të krijojnë një erë të pakëndshme. Ndërsa perimet janë të dobishme për shëndetin, ato mund të ndikojnë në mënyrën se si na perceptojnë të tjerët.
Konsumimi i mishit dhe peshkut gjithashtu mund të ndikojë në erën e trupit. Aminoacidet dhe yndyrnat që përmbajnë këto ushqime mund të shkaktojnë një erë më të fortë, duke ndërvepruar me bakteret e lëkurës. Sidoqoftë, disa studime kanë treguar se një dietë pa mish mund të ketë një ndikim më pozitiv në erën trupore.
Një faktor tjetër që ka efekt në erën është alkooli. Alkooli jo vetëm që shkakton erë të pakëndshme nga fryma, por gjithashtu mund të ndikojë në djersën e trupit duke lëshuar kimikate të tjera të dëmshme.
Çdo faktor që lidhet me ushqimin, shëndetin dhe rutinën tonë higjenike ka ndikim në atë si perceptohemi nga të tjerët. Por, asnjëherë nuk ka një formulë të saktë për të përcaktuar se si do të ndikojë një ndryshim i tillë në tërheqjen që ushtrojmë.
PARIS, 27 tetor /ATSH/ – Miliona njërëz do të shijojnë një orë shtesë gjumë, ndërsa kthehemi në orën standarde, por ekspertët këshillojnë të shkohet edhe jashtë për diell në mëngjes, kjo ndihmon trupin të rregullojë orën biologjike më shpejt, sipas AP.
Ora dimërore filloi dje në orën 2:00 të mëngjesit, që do të thotë se duhet të ktheni akrepat një orë pas para se të flini. Koha standarde do të zgjasë deri më 29 mars, kur sërish do të kthehemi tek ora verore.
Ndërsa shumë njerëz ankojnë për ndryshimet e dyfishta të kohës çdo vit, studimet tregojnë se ndryshimi i pranverës është më i vështirë, pasi humbim një orë gjumë që, pretendimet thonë, e rikuperojmë në vjeshtë.
Por edhe fundi i orës verore mund të sjellë probleme, me ditët më të shkurtra dhe më pak dritë pas shkollës ose punës për aktivitete jashtë.
Studimet shëndetësore kanë rekomanduar prej kohësh adoptimin e kohës standarde gjatë gjithë vitit.
Studimet e fundit nga “Stanford University” e mbështesin këtë, duke treguar se lëvizja e akrepave shkon kundër shëndetit tonë. Koha standarde permanente është pak më e mirë, pasi përputhet më shumë me ritmin natyror të trupit (circadian rhythm).
Jamie Zeitzer, bashkëdrejtor i “Center for Sleep and Circadian Sciences”në Stanford, shpjegon: se “mënyra më e mirë për ta parë është sikur ora qendrore është një dirigjent orkestre, ndërsa secili organ i trupit është një instrument tjetër”.
Roli i dritës dhe ritmit biologjik
Drita e mëngjesit ndihmon të rregullohet ritmi biologjik. Nga mbrëmja, hormoni melatonin rritet dhe shkakton përgjumje. Shumë dritë në mbrëmje, qoftë nga aktiviteti jashtë apo ekranet artificiale, vonon këtë proces dhe çon në çrregullim të ciklit. Ky ritëm ndikon jo vetëm tek gjumi, por edhe tek presioni i gjakut, rrahjet e zemrës, hormonet e stresit dhe metabolizmi.
Si ndikojnë ndryshimet e kohës tek gjumi?
Edhe një ndryshim njëorësh mund të çrregullojë orarin e gjumit, pasi puna dhe shkolla nuk ndryshojnë. Ndryshimi i pranverës shpesh është më i vështirë, me mëngjese më të errëta dhe mbrëmje më të gjata, duke vështirësuar fjetjen në orarin e zakonshëm.
Studimet tregojnë rritje të aksidenteve rrugore dhe sulmeve në zemër në ditët e para pas ndryshimit.
Disa persona me “depresion sezonale” mund të përjetojnë vështirësi për shkak të ditëve më të shkurtra. Por shumica e njerëzve përshtaten lehtë, sikurse pas një udhëtimi me ndryshim kohe (jet lag).
Rreth 1 në 3 të rritur flenë më pak se 7 orë natën, dhe mbi gjysma e adoleshentëve nuk flenë 8 orë të rekomanduara. Mungesa kronike e gjumit lidhet me sëmundje zemre, rënie të kujtesës, obezitet dhe probleme të tjera shëndetësore.
Si të përgatitemi për ndryshimin e kohës
Ndryshimi gradual i orarit të gjumit, edhe 15 minuta për natë në ditët para ndryshimit, ndihmon trupin të përshtatet. Por drita e diellit në mëngjes mbetet thelbësore për të rivendosur ritmin biologjik. Nëse nuk mund të shkoni jashtë, uluni pranë dritareve. /Ad.Ab./
Disa vite më parë, qëllimi prej 10,000 hapash në ditë ishte, veçanërisht për brezat e rinj, një tjetër trend i TikTok. Ata që kishin blerë orë inteligjente kishin një nxitje tjetër për t’i përdorur ato, duke vendosur një qëllim specifik dhe duke ecur edhe brenda për ta arritur atë.
Shumë njerëz sot pyesin veten se cilat janë përfitimet e këtij lloj ushtrimi , të cilin disa e konsiderojnë më “më dembel” sesa, për shembull, vrapimi. E vërteta është se ky numër specifik u bë popullor në mesin e atyre që praktikojnë ecjen për shkak të një matësi që u lançua në vitin 1964 në Japoni dhe u quajt “matësi i 10 mijë hapave”. Sot, shkencëtarët pohojnë se edhe 7.5 mijë hapa janë të mjaftueshëm për të qëndruar në formë, megjithatë, nëse duam të ruajmë qëllimin tonë origjinal, të përditshëm, përfitimet e tij për trupin janë të shumëfishta.
Në nivelin e parë, ky lloj ushtrimi forcon muskujt , veçanërisht në pjesën e poshtme të trupit, duke përmirësuar qarkullimin e gjakut, ndër të tjera. Gjithashtu zvogëlon shanset për të përjetuar dhimbje shpine, ndërsa është mënyra ideale për t’u rikuperuar pas ushtrimeve shumë intensive.
Ecja gjithashtu stërvit zemrën, e cila stërvitet të rrahë më pak herë në minutë, duke rritur shumë qëndrueshmërinë tonë. Sipas studimeve që janë kryer, ecja e përditshme gjithashtu ul ndjeshëm shanset për të zhvilluar sëmundje kardiovaskulare.
Ecja gjithashtu ushtron mushkëritë , të cilat zgjerohen, duke na lejuar të thithim më shumë oksigjen dhe të fitojmë më shumë energji. Për ish-duhanpirësit, ecja është ushtrimi ideal për t’u rikthyer gradualisht në gjendjen fizike që kishin para se të fillonin këtë zakon të dëmshëm.
Ecja ka gjithashtu një efekt shumë të rëndësishëm në shëndetin mendor , pasi gjatë ushtrimeve trupi ynë sekreton endorfina , një klasë hormonesh që përmirësojnë humorin tonë dhe zvogëlojnë stresin. Ecja, për shkak të lehtësisë së saj, konsiderohet një ushtrim ideal për ata që vuajnë nga depresioni dhe çrregullimi i ankthit dhe që fillimisht duan të ushtrohen në mënyrën më të thjeshtë të mundshme, larg palestrave dhe aktiviteteve në grup.
Së fundmi, studimet kanë treguar se ecja përmirëson edhe kujtesën , ndërkohë që na ndihmon të mendojmë më qartë. Pra, një muaj pas fillimit të këtij zakoni, ne tashmë shohim një përmirësim të ndjeshëm në gjendjen tonë fizike, por edhe në humorin tonë.
Pra, edhe nëse nuk kemi kohë ose durim për të bërë kaq shumë mijëra hapa çdo ditë, ia vlen të fillojmë me qëllime të vogla dhe të rrisim gradualisht distancat: trupi ynë do të na falënderojë së shpejti.
Veshja e çorapeve gjatë natës, edhe pse mund të duket një zakon i çuditshëm për shumë njerëz, ka përfitime të dukshme për ata që kanë vështirësi në fjetje. Ky truk i thjeshtë është një mënyrë natyrale për të ndihmuar trupin të kalojë në fazën e relaksimit dhe përgatitjes për gjumë. Kur ngrohni këmbët me çorape, ndihmoni në zgjerimin e enëve të gjakut, një proces që mund të aktivizojë mekanizmat natyralë të trupit për të ulur temperaturën e tij dhe për të sinjalizuar se është koha për të pushuar.
Ky mekanizëm është i lidhur me një koncept që quhet vasodilatacion, që ndihmon në përhapjen e gjakut nëpër trup. Kjo i thotë trupit të “ndalojë” aktivitetin dhe t’i japë përparësi relaksimit, duke kontribuar në një rënie më të shpejtë në gjumë. Shumë njerëz që e kanë provuar këtë metodë thonë se ka qenë një ndihmesë e madhe për ata që kanë pasur shqetësime me gjumin, sidomos gjatë muajve të ftohtë kur ndjenja e ngrirjes në këmbë mund të pengojë qetësinë.
Nëse keni pasur vështirësi për të fjetur, veshja e çorapeve mund të jetë një alternativë e thjeshtë dhe e efektshme që nuk kërkon barna apo trajtime të tjera të ndërlikuara. Provojeni dhe mund të shihni përmirësime të mëdha në cilësinë e gjumit tuaj.
Studimet më të fundit tregojnë se gjumi është po aq i rëndësishëm sa dieta dhe aktiviteti fizik për mënyrën si trupi përpunon ushqimin. Një hulumtim i publikuar së fundmi ka zbuluar se njerëzit që flenë vetëm 5.5 orë në natë djegin 55% më pak dhjam dhe humbasin 60% më shumë muskuj në krahasim me ata që flenë 8.5 orë edhe pse të dyja grupet ndjekin të njëjtën dietë.
Kjo ndodh sepse gjumi i pamjaftueshëm çrregullon balancën hormonale në trup. Hormonet ghrelin dhe leptin, që rregullojnë urinë dhe ndjesinë e ngopjes, dalin jashtë kontrollit. Si rezultat, ndihesh më i uritur edhe kur ke marrë mjaftueshëm energji.
Në të njëjtën kohë, rritet niveli i kortizolit, hormoni i stresit, që i dërgon trupit sinjale për të ruajtur energjinë në formën e dhjamit. Po ashtu, zhvillohet një formë e rezistencës ndaj insulinës, që e shtyn trupin të magazinojë kaloritë si yndyrë në vend që t’i përdorë për energji apo rikuperim muskujsh.
Ky efekt është veçanërisht i ndjeshëm gjatë menopauzës, kur problemet me gjumin bëhen më të shpeshta. Ekspertët rekomandojnë që përveç dietës dhe aktivitetit fizik, të kushtohet vëmendje serioze edhe cilësisë dhe sasisë së gjumit për një metabolizëm të shëndetshëm dhe humbje efektive të yndyrës.
Uji është baza e jetës dhe pothuajse 60% e trupit tonë përbëhet nga ai. Çdo organ varet nga uji për të funksionuar siç duhet, por shpesh nënvlerësojmë rëndësinë e tij dhe harrojmë të pimë sasinë e duhur gjatë ditës. Ekspertët paralajmërojnë se dehidratimi, edhe në nivele të lehta, mund të sjellë pasoja serioze për shëndetin.
Një nga efektet e para është rënia e energjisë dhe lodhja e shpejtë. Dr. Michael Greger, nutricionist, shpjegon se edhe një ulje prej 2% e ujit në trup mjafton për të shkaktuar lodhje dhe mungesë përqendrimi. Mungesa e ujit ndikon gjithashtu në trurin dhe kujtesën, duke shkaktuar konfuzion dhe nervozizëm, pasi qarkullimi i gjakut dhe transportimi i oksigjenit ngadalësohet.
Lëkura është organi i parë që reflekton mungesën e ujit. Dermatologia Dr. Whitney Bowe paralajmëron se pa hidratim, lëkura humbet elasticitetin, bëhet e thatë dhe rrudhat shfaqen më herët. Uji ndihmon edhe në tretje, duke zbutur ushqimin dhe parandaluar kapsllëkun, fryrjen dhe aciditetin në stomak.
Dehidratimi afatgjatë rrit gjithashtu rrezikun për zemrën dhe veshkat, ndërsa mungesa e ujit mund të shkaktojë edhe dhimbje koke për shkak të tkurrjes së indeve të trurit. Sipas OBSH-së, rekomandohet të pini rreth 2 deri 2.5 litra ujë në ditë, varësisht nga mosha, pesha dhe aktiviteti fizik.
Një shenjë e thjeshtë e hidratimit është ngjyra e urinës, sa më e qartë, aq më i hidratuar jeni. Kujdesi ndaj ujit është një hap i thjeshtë, por vendimtar për një trup të shëndetshëm dhe jetë më të gjatë.
Procesi i humbjes së peshës është shpesh shumë më kompleks sesa thjesht “haje më pak dhe lëviz më shumë”. Sipas Dr. Siwak, një eksperte në fushën e endokrinologjisë dhe metabolizmit, trupi ynë ka një sistem biologjik të ndërtuar për të parandaluar urinë dhe humbjen e yndyrës, një mekanizëm mbijetese i lashtë që në ditët e sotme mund të punojë kundër nesh.
Ky sistem, i njohur si “lipo-stat”, reagon ndaj humbjes së yndyrës duke ulur nivelin e hormonit leptin, i cili sinjalizon trurit se trupi po “uritet”. Si pasojë, rritet ndjenja e urisë dhe ngadalësohet metabolizmi, duke e bërë më të vështirë humbjen e mëtejshme të peshës.
“Trupi e sheh humbjen e peshës si një kërcënim,” shpjegon Dr. Siwak. “Kjo është arsyeja pse shumë njerëz përjetojnë ndalesa ose rikthim të kilogramëve.” Ajo përdor analogjinë e termostatit: “Edhe nëse e ul temperaturën, sistemi i ngrohjes do ta sjellë përsëri në nivelin e mëparshëm.”
Përveç biologjisë, edhe faktorë të tjerë ndikojnë fuqishëm: mungesa e gjumit, stresi, zakonet emocionale, oraret e parregullta të punës dhe madje edhe medikamentet e përshkruara mund të ndikojnë në rritjen e peshës ose vështirësinë për ta humbur atë. Dr. Siwak thekson gjithashtu se gjenetika luan një rol të madh, deri në 70% e indeksit të masës trupore (BMI) mund të jetë e trashëguar.
Për ata që luftojnë me peshën, mesazhi i saj është i qartë: Ajo këshillon qasje afatgjatë, ushqim të ekuilibruar, aktivitet të qëndrueshëm fizik dhe mbi të gjitha, mirëkuptim ndaj vetes.
Sheqeri është një nga përbërësit më të pranishëm në dietën tonë të përditshme, shpesh pa e kuptuar se sa shumë e konsumojmë. Ai gjendet jo vetëm tek ëmbëlsirat dhe pijet e gazuara, por edhe në produkte të zakonshme si buka, salcat, drithërat, frutat e përpunuara dhe madje edhe produktet “light”.
Sa konsumojmë realisht?
Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), një person mesatar konsumon rreth 20–25 kilogramë sheqer në vit, ose e thënë ndryshe, 50–70 gramë në ditë. Në disa vende perëndimore kjo shifër shkon edhe më lart, duke kaluar 35–40 kilogramë në vit për person.
Kjo është dukshëm më shumë se rekomandimi i OBSH-së, e cila këshillon që sheqeri të përbëjë jo më shumë se 5–10% të kalorive ditore, që përkthehet në rreth 25 gramë (6 lugë çaji) në ditë për një të rritur.
Pse është problem?
-Konsumi i lartë i sheqerit lidhet me një sërë problemesh shëndetësore:
-Obeziteti dhe mbipesha, si pasojë e kalorive të tepërta të zbrazëta.
-Diabeti i tipit 2, pasi sheqeri rrit nivelin e glukozës dhe insulinës në gjak.
-Problemet kardiovaskulare, përfshirë tensionin e lartë të gjakut dhe rrezikun për sëmundje zemre.
-Prishja e dhëmbëve, për shkak të acidit që krijohet nga fermentimi i sheqerit në gojë.
Ku fshihet sheqeri?
Një nga arsyet pse konsumojmë kaq shumë sheqer është se ai shpesh është i padukshëm. Vetëm një kanaçe pije e gazuar përmban rreth 35–40 gramë sheqer, pra më shumë se e gjithë sasia e rekomanduar ditore. Edhe produkte që duken “të shëndetshme” si kos me fruta, lëngje të ambalazhuara apo drithëra për mëngjes, mund të kenë sasi të larta sheqeri të shtuar.
Si ta ulim konsumin?
-Lexoni gjithmonë etiketat dhe shmangni produktet me “sheqer të fshehur” (sakarozë, fruktozë, glukozë, maltodekstrinë).
-Zëvendësoni pijet e gazuara me ujë ose çajra natyralë pa sheqer.
-Konsumoni fruta të freskëta në vend të ëmbëlsirave të përpunuara.
-Përgatisni ushqime në shtëpi për të kontrolluar sasinë e sheqerit.
Edhe pse shpesh sheqeri duket i pashmangshëm, ndërgjegjësimi për sasinë që konsumojmë është hapi i parë drejt një stili jetese më të shëndetshëm. Shifrat tregojnë se konsumojmë shumë më tepër se ç’këshillohet, prandaj moderimi dhe zgjedhjet e kujdesshme janë thelbësore për shëndetin tonë afatgjatë.
Kur kërkojmë ushqimet ideale që të përfshihen në dietën tonë dhe t’i sjellin dobi trupit tonë, mund të jetë e vështirë t’i gjejmë ato. Kjo është veçanërisht e vërtetë kur duam të kemi performancë optimale edhe në stërvitjet tona. Për ta bërë këtë, është e rëndësishme të dimë vetitë dhe lëndët ushqyese që po konsumojmë ose duam të konsumojmë në mënyrë që ta bëjmë këtë në kohën dhe sasinë e duhur.
Ajo që shumë njerëz kërkojnë është ‘pompa’ muskulore dhe, për ta arritur këtë, eksperti dhe trajneri Borja San Felix ka rekomanduar tre lloje ushqimesh që janë thelbësore para një stërvitjeje të vështirë.
Çfarë është ‘pompa’ e muskujve?
Kur flasim për ‘pompën’ e muskujve, i referohemi bllokimit të muskujve. Kjo ndjesi ënjtjeje është zakonisht e përkohshme dhe rrit ndjeshëm madhësinë e muskujve që ndodh gjatë dhe pas ushtrimeve. Kjo për shkak të rritjes së rrjedhjes së gjakut. Për të rritur këtë efekt dhe për të nxitur rritjen e muskujve, ka disa ushqime kryesore që do t’i diskutojmë më poshtë.
Megjithatë, është e rëndësishme të mbahet mend se, për ta arritur këtë, përveç dietës duhet t’i kushtojmë vëmendje edhe faktorëve të tjerë. Njëri prej tyre, dhe kryesori, është stërvitja. Kryerja e ushtrimeve të forcës me shumë përsëritje dhe pushime të shkurtra ndihmon në maksimizimin e mbingarkesës muskulore, e njohur si ‘pompë’.
Gjithashtu duhet të kemi parasysh se duhet të kemi hidratim të duhur për t’i mbajtur muskujt të hidratuar mirë dhe për të nxitur transportin e lëndëve ushqyese. Pushimi është gjithashtu çelësi. Duhet të flini mjaftueshëm, rreth tetë orë, në mënyrë që muskujt të rikuperohen dhe të rriten.
Siç thotë Borja San Felix, ndoshta nuk keni një “pompë” të mirë muskulore në palestër dhe trupi juaj ndoshta po qan për disa lëndë ushqyese që nuk po ia jepni.
Njëra prej tyre mund të jetë karbohidratet, një tjetër natriumi (i pranishëm në kripë) dhe uji. Nëse nuk merrni mjaftueshëm karbohidrate, muskuli nuk ka mjaftueshëm glikogjen dhe ‘shfryhet’, njësoj siç ndodh me lëndët e tjera ushqyese.
Për ta bërë këtë, eksperti rekomandon konsumimin e tyre një ose dy orë para stërvitjes, me masat e rekomanduara që janë midis 0.5 dhe 1 gram karbohidrate për kilogram peshë, 1 deri në 2 gram kripë (natrium) dhe midis 500 dhe 1000 ml ujë. Kjo do të ndihmojë në përmirësimin e bllokimit, performancës dhe mënyrës se si dukeni dhe ndiheni gjatë dhe pas stërvitjes. Këto këshilla janë veçanërisht për stërvitjen para pesha.
Mëngjesin e sotëm, një ngjarje e rëndë është regjistruarvnë fshatin Dragostunjë të Librazhdit, ku është gjetur nga kalimtarët një trup i pajetë.
Sipas burimeve paraprake, viktima është një shtetas i gjinisë mashkull. Dyshimet e para nga grupi hetimor, tregojnë se ai mund të ketë pësuar një infarkt.
Informacionet paraprake sugjerojnë se viktima, i identifikuar si Nazmi Cani (63-vjeç), nuk është ndjerë mirë gjatë kohës që po drejtonte automjetin, dhe pasi e ka ndaluar makinën e ka zbritur prej saj, dyshohet se ka pësuar infarktin fatal.
Grupi hetimor ndodhet në vendngjarje dhe vijon puna për sqarimin e plotë të rrethanave.
Një startup gjerman po ofron të “ngrijë” trupin tënd për 200 mijë dollarë me shpresën se do të mund të rikthehesh në jetë në të ardhmen.
Pasi njeriu ndërron jetë, trupi i tij vendoset në një depozitë me azot të lëngshëm në -196°C, duke u ruajtur në një gjendje të “pauzuar”, me besimin se shkenca e së ardhmes do të arrijë ta risjellë në jetë.
Deri tani, rreth 1,000 persona kanë nënshkruar për këtë “udhëtim në të ardhmen”, duke përdorur siguracionin e jetës për të mbuluar koston.
Nuk është e sigurt nëse kjo teknologji do të funksionojë ndonjëherë, por disa janë të gatshëm të investojnë gjithçka për një shans të dytë.
Fitorja 2-0 e FC Copenhagen ndaj FC Dritës në ndeshjen e parë të raundit të dytë kualifikues për Ligën e Kampionëve i ka lënë pa fjalë as trajnerin danez Jacob Neestrup, e as yllin norvegjez të ekipit, Mohamed Elyounoussi – por jo vetëm për rezultatet, por edhe për mënyrën sesi Drita u paraqit në “Parken”.
Në një ndeshje ku dy penalltitë e Magnus Mattsson vendosën gjithçka në pjesën e dytë, trajneri Neestrup e përshkroi përballjen si “sfiduese” dhe vlerësoi punën e lojtarëve të tij, por edhe qasjen taktike të kampionëve nga Gjilani, me trajnerin Zekirija Ramadani.
“Në përputhje me pritshmëritë, Drita ishte e vështirë për t’u çarë, ndaj na u desh shumë durim. Ata kanë një mbrojtje solide dhe e kontrolluan lojën me thellësi dhe topa të gjatë. Na vunë në siklet me ritmin që na e ndërprenë përmes këndoreve dhe rivënieve anësore – gjëra që nuk i menaxhuam gjithmonë mirë”, deklaroi Neestrup.
Trajneri i kampionëve danezë pranoi se nuk ishte ndeshje e lehtë dhe se fitorja erdhi falë thellësisë së skuadrës dhe durimit në lojë.
Ai përmendi gjithashtu se hyrja e Mattsson ishte vendimtare dhe theksoi paraqitjen e mirë të Moukoko dhe përballimin e ndryshimeve të papritura në formacion për shkak të lëndimeve.
Por ishte ylli i gjigantëve danez, Mohamed Elyounoussi ai që e vuri në pah më qartë atë që e bëri Dritën “të veçantë” në këtë sfidë.
“Nuk kam përjetuar kurrë diçka të tillë. Më ndiqte një lojtar gjatë gjithë kohës, kudo që shkoja – qoftë në krahun e djathtë apo të majtë. Ishte një mbulim ekstrem, një për një, që më habiti”, u shpreh sulmuesi norvegjez.
Ai tregoi se për të “shkëputur” ndjekjen, u përpoq të ndërronte pozicione në mënyrë të qëllimshme dhe se nga ato lëvizje erdhën dy penalltitë e fituara.
“Drita na testoi durimin dhe disiplinën taktike. Duhej të improvizonim me rotacione për të thyer sistemin e tyre të markimit,” shtoi ai.
Pavarësisht humbjes, Drita doli nga kjo përballje me kokën lart dhe me respekt të madh nga një skuadër elitare evropiane. /Telegrafi/
Një studim i gjatë me rezonancë magnetike (fMRI), i realizuar nga Ana Triana dhe dy universitete në Finlandë, ndoqi për 133 ditë aktivitetin e trurit dhe zakonet ditore të një individi.
Çfarë u zbulua? Gjumi, lëvizja, humori dhe frymëmarrja ndikojnë trurin jo vetëm atë ditë, por lënë gjurmë që zgjasin deri në 15 ditë.
Efektet afatshkurtra ndihmojnë trurin të përshtatet, ndërsa ato afatgjata prekin zonat që lidhen me kujtesën dhe përqendrimin.
Po, edhe netët pa gjumë nga para dy javësh janë ende me ty sot.
Një ngjarje e rëndë është shënuar në Pogradec, ku një trup i pajetë është gjetur këtë mëngjes në ujërat e liqenit. Policia kufitare ka bërë të mundur nxjerrjen e trupit në breg dhe po vijon punën për identifikimin e viktimës. Dyshohet se bëhet fjalë për një shtetas të moshuar, por identiteti i tij nuk është […]
Riktheni energjinë dhe balancën në trup me këtë pije të pasur
Kjo pije është e pasur me hekur, vitamina, minerale dhe antioksidantë, dhe përgatitet për më pak se dy minuta.
Është një ndihmë e madhe për trupin tuaj, veçanërisht nëse vuani nga anemia me mungesë hekuri apo ndjeni mbajtje të lëngjeve në organizëm.
Anemia është një nga çrregullimet më të përhapura të gjakut dhe ndodh kur trupi nuk ka mjaft rruaza të kuqe të gjakut për të transportuar oksigjenin në mënyrë efikase.
Mungesa e hekurit, vitaminës B12 ose acidit folik janë shkaqet më të zakonshme. Kjo gjendje mund të shkaktojë:
Lodhje të vazhdueshme Gulçim dhe marramendje Zbehje të fytyrës dhe buzëve Ftohje të duarve dhe këmbëve Dhimbje koke dhe përqendrim të dobët
Për të ndihmuar trupin në prodhimin e shëndetshëm të gjakut dhe për të përmirësuar qarkullimin, ky lëng natyral është një mbështetje e thjeshtë, efektive dhe e shijshme, transmeton Telegrafi.
Përbërësit (1 racion):
2 dardha – të pasura me vitaminë C, ndihmojnë përthithjen e hekurit dhe kanë efekt diuretik të butë ½ filxhani spinaq të freskët – burim i mirë i hekurit jo-hem, acid folik dhe klorofile ½ filxhani sallatë të gjelbër – ndihmon në pastrimin e gjakut dhe balancimin e lëngjeve 1 grusht i vogël majdanoz – përmban shumë hekur dhe vitaminë C; stimulon funksionin e veshkave 1 limetë – e pasur me vitaminë C, e cila rrit përthithjen e hekurit në zorrë 2-3 fletë nenexhik ose mente – freskuese dhe qetësuese për stomakun
Përgatitja:
Lani mirë të gjithë përbërësit me ujë të ftohtë.
Qëroni limetën dhe priteni në copa të vogla.
Vendosini të gjithë përbërësit në blender.
Bluajini për rreth 30-60 sekonda derisa të krijohet një përzierje homogjene.
Kulloni nëse dëshironi një teksturë më të lëmuar, ose pijeni direkt për të përfituar fibrat.
Këshilla për përdorim:
Pijeni këtë lëng në mëngjes, esëll, që përthithja e hekurit të jetë maksimale.
Mos e kombinoni me produkte që pengojnë përthithjen e hekurit, si qumështi, çaji i zi apo kafeja, së paku për 1 orë pas konsumit.
Mund ta përdorni për 7-10 ditë radhazi, dhe pastaj të bëni pauzë.
Ky lëng ndihmon gjithashtu në detoksifikimin e trupit, uljen e inflamacionit dhe largimin e tepricës së lëngjeve, që shpesh shkakton ndjenjën e rëndesës dhe fryrjes.
Për një efekt të qëndrueshëm, kombinoni me ushqim të balancuar dhe aktivitet të lehtë fizik. /Telegrafi/
Login
