Votuesit në të gjithë kontinentin evropian do të përballen me zgjedhje të rëndësishme këtë vit, duke vendosur për të ardhmen politike dhe gjeopolitike të Bashkimit Evropian.

Euronews sjell një pasqyrë të testeve kryesore elektorale që presin BE-në dhe vendet e tjera europiane në vitin 2026.

Viti 2025 rezultoi vendimtar për zgjedhjet në shumicën e vendeve të BE-së. Rumania u përfshi në qendër të fushatave të koordinuara të ndërhyrjes së huaj në rrjetet sociale, ndërsa kryeministri i Polonisë, Donald Tusk, nuk arriti të konsolidojë pozicionin e partisë së tij kundër konservatorëve në garën presidenciale.

Ndërkohë, Kristiandemokratët rikthyen pushtetin në Gjermani, ndërsa miliarderi i djathtë Andrej Babiš u rizgjodh në Republikën Çeke.

Ndërsa BE-ja hyn në vitin 2026, lufta e Rusisë në Ukrainë vazhdon të dominojë skenën në krahun lindor të bllokut. Shtetet anëtare mbeten të ndara mbi mënyrën më të mirë për të mbështetur Kievin, dhe tensionet në rritje midis BE-së dhe SHBA-së shtojnë pasiguri strategjike.

Zgjedhjet kryesore të këtij viti mund të ndryshojnë përsëri ekuilibrin politik dhe gjeopolitik të Evropës, duke përcaktuar jo vetëm udhëheqësit e ardhshëm, por edhe kursin e bllokut në një kohë sfidash të shumta ndërkombëtare.

Hungaria - Fundi i epokës Orban?

Viti 2026 mund të shënojë përfundimin e periudhës më të gjatë të vazhdueshme në pushtet në Bashkimin Evropian.

Viktor Orbán shërbeu për herë të parë si kryeministër i Hungarisë midis viteve 1998 dhe 2002, dhe ka qëndruar në pushtet që nga rizgjedhja e tij në 2010. Ndërsa kërkon një mandat të gjashtë, ai përballet me një sfidues serioz: Peter Magyar, një ish-udhëheqës i brendshëm i partisë Fidesz që tashmë është bërë lider i opozitës.

Partitë e Orbánit, Fidesz, dhe të Magyarit, Tisza, nuk ndryshojnë shumë në çështjet shoqërore, si të drejtat e komunitetit LGBTQ+ apo politikat e migracionit. Megjithatë, Magyar argumenton fuqishëm për rritjen e fuqisë blerëse të qytetarëve hungarezë, e cila aktualisht është një nga më të ulëtat në Evropë, dhe për përmirësimin e marrëdhënieve me Brukselin, i cili ende lidh pagesat miliona euro të fondeve të kohezionit me respektimin e sundimit të ligjit.

Kampanja e Magyar duket se po prek zemrat e votuesve: sondazhet e fundit e vendosin partinë Tisza 13 për qind përpara. Por, pavarësisht rezultatit, zgjedhjet do të kenë pasoja shumë përtej kufijve të Hungarisë.

Orbán qëndron në qendër të kampit nacional-konservator evropian, duke u lidhur ngushtë me pikëpamjet e presidentit amerikan, Donald Trump, dhe duke sfiduar hapur qëndrimet kryesore të BE-së mbi migracionin, standardet demokratike, dhe veçanërisht mbi luftën në Ukrainë.

Ngurrimi i Budapestit për të sanksionuar Moskën ose për të mbështetur Kievin ka thelluar ndarjet brenda bllokut. Një ndryshim në udhëheqje mund të riformulojë dinamikat e pushtetit brenda Këshillit Evropian në një moment kritik për të ardhmen e Ukrainës.

Spanja, Gjermania, Franca dhe Italia – Llogaridhënie lokale për qeveritë kombëtare

Katër nga fuqitë më të mëdha të Bashkimit Evropian po përgatiten për zgjedhje rajonale dhe komunale që do të tregojnë sa shumë po përparon e djathta ekstreme dhe do të japin një “matës” të nivelit të mosbesimit ndaj autoriteteve në Madrid, Berlin, Paris dhe Romë.

Në Spanjë, partia socialiste PSOE e kryeministrit, Pedro Sanchez po përballet me pasojat e humbjes në zgjedhjet rajonale të 21 dhjetorit në Extremadura, duke regjistruar rezultatin më të dobët ndonjëherë në një bastion tradicional të saj.

Ndërkohë, në Madrid, koalicioni qeverisës i Sanchez është nën presion pas disa skandaleve të korrupsionit dhe po përpiqet të miratojë një buxhet për vitin e tretë radhazi.

Zgjedhjet rajonale që po afrojnë në Spanjë – në Aragon më 8 shkurt, në Castilla y León më 15 mars, dhe në Andalusia, rajoni më i madh i vendit për nga sipërfaqja dhe popullsia, më së voni më 30 qershor – do të jenë prova kyçe jo vetëm për PSOE-në, por edhe për Partinë Popullore (PP), opozita qendrore e djathtë.

Pyetja kryesore është nëse PP mund të sigurojë shumicën para zgjedhjeve të përgjithshme të vitit 2027 pa u mbështetur tek partia ekstreme e djathtë Vox.

Po më 15 dhe 22 mars, francezët do të shkojnë gjithashtu në votime për të zgjedhur kryetarët e bashkive në të gjithë vendin. Ashtu si në Spanjë, këto zgjedhje lokale do të shërbejnë si një tregues i fortë për klimën politike para zgjedhjeve presidenciale të vitit 2027.

Franca përballet aktualisht me një krizë politike për shkak të paqëndrueshmërisë së gjatë të qeverisë, me mbështetje rekord të ulët për presidentin Emmanuel Macron dhe me rritjen e vazhdueshme të partisë ekstreme të djathtë, National Rally (RN), edhe pse liderja e saj, Marine Le Pen, është ndaluar të kandidojë për detyrë publike.

Në Itali, zgjedhjet komunale në qytetet kryesore si Roma, Milano, Bologna dhe Torino u shtynë gjatë pandemisë dhe janë caktuar përsëri për pranverën e vitit 2027. Për vitin 2026, votuesit do të shkojnë në kutitë e votimit vetëm në një numër më të vogël qytetesh, përfshirë Venezia, Reggio Calabria, Arezzo, Andria dhe Pistoia.

Italianët gjithashtu do të votojnë për një referendum mbi reformën kushtetuese të sistemit të drejtësisë. Ai pritet të mbahet në pranverën e ardhshme, edhe pse data ende nuk është përcaktuar. Ky referendum do të shihet si një test i mbështetjes publike për koalicionin e kryeministres, Giorgia Meloni para zgjedhjeve të përgjithshme të vitit 2027.

Në Gjermani, disa lande po përgatiten për zgjedhje rajonale: Baden-Württemberg dhe Rheinland-Pfalz në mars, dhe Sachsen-Anhalt, Berlini dhe Mecklenburg-Vorpommern në shtator.

Këto zgjedhje shtetërore do të testojnë popullaritetin e kancelarit Friedrich Merz, i cili është në detyrë që nga maji, dhe gjithashtu do të matin rritjen e ekstremit të djathtë jo vetëm në ish-Gjermaninë Lindore të deindustrializuar, por edhe në perëndimin më të pasur të vendit.

Suedia - Hija e ndërhyrjes së huaj

Duke shkuar drejt zgjedhjeve të përgjithshme në muajin shtator, kryeministri suedez Ulf Kristersson shkroi në X se “kur Suedia të shkojë në votime vitin e ardhshëm, do ta bëjmë këtë në një situatë serioze sigurie që duhet ta marrim parasysh”.

Kristersson po qeveris një koalicion qendror që përfshin social-demokratët, liberalët dhe Kristiandemokratët, i cili aktualisht renditet në sondazhe në nivele të ngjashme me rezultatet e zgjedhjeve të vitit 2023.

Që atëherë, Suedia ka përjetuar një rritje të kriminalitetit të dhunshëm, fenomen që ushqen retorikën e djathtë e cila dëgjohet në të gjithë Evropën, ku shpesh përdoret për të mbështetur argumente anti-migracioni.

Megjithatë, “situata serioze e sigurisë” që shqetëson kryeministrin nuk lidhet vetëm me kriminalitetin e brendshëm, por edhe me kërcënimin e ndërhyrjes së huaj.

— (@)

Në muajin nëntor, Ministria e Mbrojtjes së Suedisë njoftoi se kishte forcuar kapacitetet mbrojtëse kibernetike dhe ishte në gatishmëri për të përballuar ndërhyrje elektorale të ngjashme me ato të vërejtura në Gjermani, e cila këtë vit deklaroi se Rusia do të “pagojë një çmim” për “sulmet hibride” ndaj infrastrukturës zgjedhore.

Operacionet e tilla të ndërhyrjes së huaj ka të ngjarë të favorizojnë partitë kritike ndaj imigracionit, skeptike ndaj integrimit në BE dhe më ambigue në qëndrimin e tyre ndaj Moskës - një prirje që pasqyrohet tek Demokratët suedezë.

Zgjedhjet në Suedi pritet të jenë gjithashtu një test i qëndrueshmërisë demokratike të BE-së, pas zbatimit të Ligjit për Shërbimet Digjitale (DSA), i cili trajton ndërhyrjen zgjedhore në rrjetet sociale, dhe Mburojës së propozuar të Demokracisë nga blloku evropian.

Danimarka - nën presion, brenda dhe jashtë vendit

Pas humbjes historike në Kopenhagen, për herë të parë që nga viti 1938, kryeministrja Mette Frederiksen dhe Social Demokratët e saj do të përballen tani me një votim kombëtar.

Analistët vënë në dukje se qëndrimi i ashpër i Frederiksen ndaj imigracionit nuk dha rezultat.

Sondazhet tregojnë se kryeministrja, e cila është në pushtet që nga viti 2019, mund të humbasë pozicionin e saj, ndërsa koalicionit qeverisës - i përbërë nga parti që shtrihen nga e majta e mesme deri tek e djathta e mesme - duket gjithnjë e më i brishtë.

Danimarka gjithashtu është e shqetësuar për integritetin e saj territorial. Në fillim të këtij muaji, presidenti amerikan, Donald Trump, përsëriti pretendimet për ‘pushtimin’ e Greenlandës, një territor autonom i Mbretërisë së Danimarkës.

Votimi duhet të zhvillohet para tetorit 2026, megjithëse data ende nuk është konfirmuar.

Bullgaria - Pa qeveri, por euroja ka ardhur

Që nga 1 janari 2026, Bullgaria ka adoptuar zyrtarisht euron si monedhën e saj.

Megjithatë, vendi ka përjetuar një paqëndrueshmëri të konsiderueshme politike që nga muaji nëntor, pas dorëheqjes së qeverisë për shkak të protestave masive në rrugë kundër korrupsionit dhe ndikimit oligarkik.

Një zgjedhje presidenciale është caktuar tashmë për më 8 nëntor, dhe pritet gjithashtu një votim parlamentar për të zgjidhur bllokadën politike në vend.

Letonia dhe Sllovenia - Krerët e ri të mundshëm të shtetit

Sllovenia dhe Letonia do të mbajnë zgjedhjet parlamentare në muajin mars, gjegjësisht në tetor.

Në Slloveni, sondazhet tregojnë se opozita qendrore e djathtë, Partia Demokratike, ka një avantazh të lehtë ndaj Lëvizjes Freedom Movement, partia qendrore e majtë që aktualisht qeveris dhe që udhëhiqet nga kryeministri Robert Golob.

Analistët parashikojnë se formimi i një qeverie pas zgjedhjeve mund të jetë i vështirë, pasi disa parti të reja dhe më të vogla po hyjnë në garë.

Në Letoni, zgjedhjet do të përcaktojnë se kush do të pasojë koalicionin aktual qendër-djathtas të kryeministres Evika Siliņa.

Partia e saj aktualisht renditet e dyta në sondazhe, pak pas aleancës konservatore National Alliance.

Në fillim të vitit 2025, zgjedhjet lokale zbuluan dobësi në sistemin IT të votimeve, por Komisioni Qendror Zgjedhor i Letonisë njofton se ato janë zgjidhur përpara votimit të tetorit 2026.

SHBA-ja, Brazili, Izraeli dhe Rusia: Zgjedhje globale me ndikim në BE

BE-ja nuk është vetëm në mëshirën e votuesve të vet.

Në muajin nëntor, qytetarët amerikanë do të shkojnë në kutitë e votimit për zgjedhjet e gjysmës së mandatit kongresional, që përcaktojnë përbërjen e Dhomës së Përfaqësuesve dhe një të tretën e vendeve në Senatin amerikan.

Rezultati i këtyre zgjedhjeve mund të përcaktojë sa pushtet do të ketë administrata e Donald Trump, brenda dhe jashtë vendit. Evropianët do të ndjekin me kujdes zhvillimet.

Në fillim të këtij muaji, administrata amerikane publikoi një Strategji Kombëtare të Sigurisë, ku premtoi të “kultivojë rezistencë ndaj rrjedhës aktuale të Evropës brenda vendeve evropiane” për të ndalur atë që e përshkruan si “rënien civilizuese”.

Brazilianët do të shkojnë në kutitë e votimit në muajin tetor.

Presidenti aktual, Luiz Inacio Lula da Silva, i favorizuar në sondazhe, kërkon rizgjedhjen e tij.

Interesi i Bashkimit Evropian në këtë votim lidhet kryesisht me të ardhmen e marrëveshjes tregtare Mercosur, e cila ka mbi dy dekada që është në zbatim.

Edhe Izraeli do të mbajë zgjedhje parlamentare dhe do të votojë për kryeministrin e tij, duke pasur potencialin të ndryshojë dinamikat e pushtetit që kanë formësuar konfliktet në rajon.

Nga ana tjetër, Rusia do të zhvillojë zgjedhje parlamentare, por pritet që rezultati të manipulohet në favor të presidentit Vladimir Putin, me partitë opozitare kryesisht të heshtura dhe me një liri të shtypit gjithnjë e më të kufizuar. /Telegrafi/

Në një deklaratë mbi Venezuelën, të mbështetur nga 26 nga 27 shtetet anëtare të BE-së, përfaqësuesja e politikës së jashtme të bllokut, Kaja Kallas, ka bërë thirrje për "qetësi dhe përmbajtje nga të gjithë aktorët".

Vendet e BE-së kërkuan gjithashtu që "parimet e së drejtës ndërkombëtare dhe Karta e OKB-së duhet të mbështeten", veçanërisht nga anëtarët e Këshillit të Sigurimit të OKB-së, transmeton Telegrafi.

Trafiku i drogës duhet të trajtohet "në respekt të plotë të integritetit territorial dhe sovranitetit", shton deklarata.

Ajo gjithashtu bëri thirrje që të respektohet vullneti i popullit venezuelian.

Kjo duket të jetë një kritikë e fshehur paksa ndaj qasjes së SHBA-së, pasi forcat e saj pushtuan Venezuelën për të kapur Nicolas Maduron.

Vlen të përmendet se deklarata nuk u mbështet nga Hungaria, kryeministri i së cilës i ekstremit të djathtë, Viktor Orban, është një aleat i ngushtë i Trump. /Telegrafi/

Kreu i Kuvendit, Afrim Gashi, së bashku me Zëvendës Kryeministrin e Parë, Bekim Sali, zhvilluan një takim miqësor me Nënkryetarin e Lëvizjes Vetëvendosje, Glauk Konjufca.

Siç njoftuan nga parlamenti, takimi kishte si fokus diskutimin mbi rezultatet e zgjedhjeve parlamentare dhe nevojën për konstituimin e shpejtë të institucioneve për të siguruar stabilitet dhe avancim.

Gashi theksoi rëndësinë e bashkëpunimit ndërinstitucional në një kohë të tillë dhe diskutoi sfidat dhe mundësitë që ofrojnë rrethanat gjeopolitike.

“U pajtuam të vazhdojmë të punojmë fuqishëm në forcimin e marrëdhënieve tona, me qëllim të kontribuimit në zhvillimin dhe integrimin europian të vendeve tona,” tha Gashi.

Në njoftimin e kuvendit u tha se ky takim reflekton angazhimin e institucioneve për të përmirësuar bashkëpunimin dhe stabilitetin rajonal.

"Maqedonia duhet të vazhdojë të qëndrojë parimore në pozicionet e saj dhe të insistojë në marrjen e një garancie nga Bashkimi Evropian se ndryshimet kushtetuese do të jenë kushti i fundit nga pala bullgare. Nëse merret një garanci e tillë, Kushtetuta do të ndryshohet, por këto ndryshime do të hyjnë në fuqi vetëm në ditën e anëtarësimit të plotë të Maqedonisë në BE. Aktualisht, një garanci e tillë nuk është marrë dhe për këtë arsye qëndrimi parimor mbetet se kjo është lëshimi i fundit që Maqedonia mund të bëjë", deklaron zëvendëskryeministri për sistem politik, Ljupço Dimovski.

Ai i cilëson kërkesat e BDI-së për zbatimin e parimit të Badenterit në Gjykatën Kushtetuese dhe gjatë zgjedhjes së Qeverisë si folklor politik-partiak. Sipas tij, në këto kërkesa shihet një përpjekje për rikonceptimin dhe riformatimin e sistemit shtetëror, si dhe dëshira që nacionalizmi të rikthehet sërish në plan të parë për interesa të caktuara politike.

Dimovski thekson se Qeveria funksionon mirë me përfaqësuesit legjitimë të shqiptarëve në Maqedoni, gjë që, sipas tij, u konfirmua edhe nga rezultatet e fundit të zgjedhjeve lokale. Ai shton se interesat e shqiptarëve në Maqedoni janë të përfaqësuara plotësisht përmes përfaqësuesve të tyre si në Kuvend ashtu edhe në Qeveri.

“BDI i hap sërish këto çështje sepse aktualisht i konvenojnë, ndërsa qëllimi është të rrisin rejtingun dhe reputacionin e humbur në masë të madhe te votuesit”, vlerëson zëvendëskryeministri.

Dimovski shprehet se nuk mund të thotë saktësisht se kur pritet miratimi i ndryshimeve në Kodin Zgjedhor, por thekson se për çdo ndryshim do të jetë i domosdoshëm konsensusi politik. Sa i përket çështjes së migrantëve, për të cilën akuzon LSDM-ja, ai pohon se nuk është nënshkruar asnjë marrëveshje dhe nuk janë marrë asnjë obligim në lidhje me këtë temë. Njëkohësisht, ai rikujton se tashmë është miratuar një vendim qeveritar, i konfirmuar edhe nga Kuvendi, për vazhdimin e menaxhimit të krizës së migrantëve edhe gjatë vitit 2026.

I pyetur se çfarë e mban bashkëpunimin mes SPM-së dhe OBRM-PDUKM-së për më shumë se dy dekada, Dimovski thekson se qëndrimet e përbashkëta lidhur me çështjen kombëtare dhe të ardhmen e shtetit e bëjnë këtë koalicion të suksesshëm. Në këtë kontekst, ai u bën thirrje të gjithë faktorëve politikë të kontribuojnë në ndërtimin e unitetit kombëtar, i cili, sipas tij, i nevojitet më së shumti Maqedonisë në këtë moment.

“Marrëdhëniet mes OBRM-PDUKM-së dhe SPM-së janë një shembull i mirë se si duhet ndërtuar uniteti kombëtar. Ne arritëm ta bëjmë këtë brenda koalicionit dhe brenda Qeverisë, ndërsa tani u zgjasim dorën të gjitha partive politike, si në pushtet ashtu edhe në opozitë, për të ndërtuar këtë unitet, sepse Maqedonia përballet me sfida serioze. Ne duhet të jemi të bashkuar për të qenë më të sigurt dhe më të fortë në realizimin e interesave tona. Të mos jemi të përçarë, por të bashkuar. Kohezioni është shumë i rëndësishëm, ndërsa uniteti edhe më i rëndësishëm. Vetëdija se duhet të arrihet kjo është thelbësore dhe për këtë arsye, prej vitesh, si kryetari i OBRM-PDUKM-së dhe kryeministri, ashtu edhe unë si kryetar i SPM-së, u bëjmë apel të gjitha forcave me mendje të shëndoshë në shtet që të përpiqemi ta arrijmë këtë unitet kombëtar”, porosit Dimovski.

Rreth 40 persona kanë vdekur dhe 115 të tjerë janë lënduar pas një zjarri që përfshiu një vendpushim skish në jugperëndim të Zvicrës.

Autoritetet thanë se disa kombësi ishin të përfshira me shumë gjasa në zjarrin e Ditës së Vitit të Ri, i cili ndodhi në një bar të quajtur Le Constellation në vendpushimin e Crans-Montana.

Po trajtohet si zjarr dhe nuk ka "asnjë dyshim" për sulm.

Presidenti i Zvicrës, Guy Parmelin, e ka quajtur atë "një nga tragjeditë më të këqija që vendi ka përjetuar".

Të lënduarit janë transportuar në spitale në të gjithë Zvicrën.

Një njësi djegiesh në Milano, në Italinë fqinje, është vënë gjithashtu në dispozicion.

Puna është duke vazhduar për të identifikuar viktimat dhe për t'u kthyer trupat familjeve sa më shpejt të jetë e mundur.

Por ambasadori italian në Zvicër paralajmëroi se mund të duhen javë për të identifikuar të vdekurit për shkak të djegieve të rënda.

Presidenti francez Emmanuel Macron tha se Franca ishte “e gatshme të ofronte çdo ndihmë” dhe se njerëzit e lënduar në zjarr ishin të mirëpritur të trajtoheshin në spitalet franceze.

BE-ja po ofron gjithashtu ndihmë mjekësore për viktimat, ka njoftua presidentja e bllokut Ursula von der Leyen. /Telegrafi/

Presidentja Gordana Siljanovska Davkova pret që vendi të vazhdojë të zhvillohet këtë vit, të vazhdojë procesin e reformave në disa fusha me qëllim që të shmangen dobësitë sistemike, të punojë në sundimin e ligjit, por edhe të investojë në arsim, shkencë dhe kulturë, në të cilat, siç thotë, mund të jemi më të mëdhenj se më të mëdhenjtë.

“Dëshiroj të na kuptojnë, që të mund të arrinim dëshirën tonë natyrore, nëse kemi mundur në mënyrë historike dhe kulturore të jemi, nuk mund ta ndryshojmë gjeografinë, mund ta falënderojmë, të mendojmë në mënyrë rajonale dhe evropiane, të jemi pjesë e Evropës. Është logjike që BE-ja do të jetë Evropë kur ata që janë atje ta mësojnë vërtet demokracinë nga brenda dhe shpresoj se do të bëjmë një hap drejt këtij destinacioni natyror”, tha presidentja.

Konsideron se ajo që është nisur në vend si një proces reformash duhet të vazhdojë këtë vit për të eliminuar shkaqet e dobësive sistemike.

“Çfarë na pret? Ajo që ka filluar nuk duhet të mbetet e njëjtë, por duhet të zhvillohet, sepse nëse keni filluar reformat në gjyqësor, ato duhet të vazhdojnë. Duhet të mendoni në mënyrë sistematike sepse kur analizoni problemet më tronditëse, të tmerrshme dhe tragjike si ai në Koçan, gjithmonë në fund arrijmë në përfundimin se problemi është sistemik. Nuk është një incident i lidhur me një ose disa individë. Duhet të largohen shkaqet”, tha Siljanovska Davkova.

Sipas saj prandaj është shumë i rëndësiahëm miratimi i Ligjit për Këshillin Gjyqësor i cili, siç thekson, është hapi i parë ose fillimi. Është i rëndësishëm edhe Ligji për Prokurorinë Publike, Kodi Penal, sepse sipas saj, ato mundësojnë një qasje sistematike në pozicionimin e institucioneve, kompetencës, por, siç thekson, kryesisht në rekrutimin e një profili njerëzish që besojnë në atë që është shkruar në ligje, sepse është një standard dhe praktikë evropiane dhe lidhet me sundimin e ligjit.

Sipas saj, është e nevojshme të ketë një plan kombëtar për zhvillim, përndryshe në të kundërtën, shumë vështirë do të dimë ku t’i ndajmë pratë, në çfarë të japim prioritet si shtet dhe në cilën mënyrë.

Në këtë ditë parë të vitit 2026, në një postim në rrjetin social X, Presidenti i Republikës, Bajram Begaj, përshëndeti dhe i uroi suksese e arritje Presidencës Qipriote të Bashkimit Evropian, për gjysmën e parë të vitit 2026, në një periudhë tejet të rëndësishme për Evropën dhe mbarë botën.

Kreu i Shtetit shpreh bindjen se Presidenca Qipriote, do të jetë e përqendruar në avancimin e procesit të integrimit evropian të vendeve të Ballkanit Perëndimor, duke e konsideruar këtë proces si prioritet strategjik.

Presidenti i Republikës, uron që gjatë kësaj periudhe të nisë mbyllja e kapitujve të parë të negociatave për anëtarësimin e plotë të Shqipërisë në Bashkimin Evropian, si një hap i rëndësishëm drejt realizimit të aspiratës evropiane të vendit.

Postimi i Begajt:

“Shqipëria i uron suksese dhe arritje Presidencës Qipriote të Bashkimit Evropian për gjysmën e parë të vitit 2026, në këto momente tejet të rëndësishme për Evropën dhe mbarë botën.

Jemi të bindur se Presidenca Qipriote do të jetë e fokusuar në procesin e integrimit evropian të vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe shpresojmë që Shqipëria të nisë mbylljen e kapitujve të parë të negociatave për anëtarësimin e plotë në Bashkimin Evropian”.

The post Begaj uron Qipron për Presidencën në Bashkimin Evropian: Momente të rëndësishme, shpresojmë që Shqipëria të nisë mbylljen e kapitujve të parë për negociatat appeared first on Albeu.com.

Polonia ka kërkuar nga Komisioni Evropian të hetojë platformën TikTok pas publikimit të përmbajtjeve të gjeneruara nga inteligjenca artificiale (AI) që, përfshirë edhe thirrje për të nxjerrë Poloninë nga Bashkimi Evropian, sipas zyrtarëve, kishte të ngjarë të ishin dezinformim rus.

Në TikTok u shfaq një profil që publikonte video me gra të reja të veshura me ngjyrat kombëtare të Polonisë dhe mesazhe që inkurajonin daljen e vendit nga BE-ja. Ky profil u bë mjaft i njohur në pak kohë, por më pas u hoq nga platforma, raportojnë mediat polake.

Zëvendësministri i Digitalizimit të Polonisë, Dariusz Standerski, tha në një letër drejtuar Komisionit Evropian se përmbajtja e tillë përbënte kërcënim për rendin publik, sigurinë e informacionit dhe proceset demokratike në Poloni dhe në të gjithë Bashkimin Evropian.

Ai gjithashtu vuri në dukje se mënyra e shpërndarjes së materialeve dhe përdorimi i materialeve sintetike audiovizuale tregonin se platforma nuk po i përmbushte detyrimet e saj si një platformë shumë e madhe online (Very Large Online Platform – VLOP).

Një zëdhënës i qeverisë polake tha se përmbajtjet ishin gati sigurisht dezinformata me origjinë ruse, duke u bazuar te elemente të sintaksës së gjuhës ruse të gjetura në video.

TikTok tha se është në kontakt me autoritetet polake dhe se ka larguar përmbajtje që shkel rregullat e platformës. Përfaqësues të Komisionit Evropian dhe të ambasadës ruse në Varshavë nuk kanë dhënë komente të menjëhershme. /Telegrafi/

Polonia i ka kërkuar Komisionit Evropian të hetojë TikTok pasi platforma e mediave sociale ka pritur përmbajtje të gjeneruar nga inteligjenca artificiale, duke përfshirë thirrje që Polonia të tërhiqet nga BE-ja, tha ajo të martën, duke shtuar se përmbajtja ishte pothuajse me siguri dezinformim rus.

Një profil i TikTok që tregon video të grave të reja të veshura me ngjyrat kombëtare polake dhe që bën thirrje që Polonia të largohet nga BE-ja ka fituar popullaritet në javët e fundit. Profili tani është zhdukur nga platforma, transmeton Telegrafi.

"Përmbajtja e zbuluar përbën një kërcënim për rendin publik, sigurinë e informacionit dhe integritetin e proceseve demokratike në Poloni dhe në të gjithë Bashkimin Evropian," tha Zëvendësministri i Digjitalizimit, Dariusz Standerski në një letër dërguar Komisionit.

"Natyra e narrativave, mënyra se si ato shpërndahen dhe përdorimi i materialeve sintetike audiovizuale tregojnë se platforma nuk po përmbush detyrimet e vendosura mbi të si një Platformë Shumë e Madhe Online (VLOP)", shtoi ai.

Një zëdhënës i qeverisë polake tha të martën se përmbajtja ishte padyshim dezinformim rus pasi regjistrimet përmbanin sintaksë ruse.

"Ne kemi qenë në kontakt me autoritetet polake dhe kemi hequr përmbajtje aty ku shkel rregullat tona", tha një zëdhënës i TikTok për Reuters në një koment të dërguar me email.

Vendet e BE-së po marrin masa për të parandaluar çdo përpjekje të shtetit të huaj për të ndikuar në zgjedhje dhe politikën lokale, pasi paralajmëruan për spiunazh dhe sabotim të sponsorizuar nga Rusia. Rusia ka mohuar vazhdimisht ndërhyrjen në zgjedhjet e huaja.

Vitin e kaluar, Komisioni hapi procedura zyrtare kundër firmës së mediave sociale TikTok, në pronësi të ByteDance të Kinës, për shkak të dështimit të saj të dyshuar për të kufizuar ndërhyrjen në zgjedhje, veçanërisht në zgjedhjet presidenciale rumune në nëntor 2024.

Polonia i bëri thirrje Komisionit të fillojë procedurat në lidhje me shkeljet e dyshuara të Aktit gjithëpërfshirës të Shërbimeve Digjitale të bllokut, i cili rregullon mënyrën se si operojnë kompanitë më të mëdha të mediave sociale në botë në Evropë.

Sipas Aktit, platformat e mëdha të internetit si X, Facebook, TikTok dhe të tjera duhet të moderojnë dhe heqin përmbajtje të dëmshme si gjuha e urrejtjes, racizmi ose ksenofobia. Nëse nuk e bëjnë këtë, Komisioni mund të vendosë gjoba deri në 6% të xhiros së tyre vjetore në mbarë botën. /Telegrafi/

Kur qeveritë e Shqipërisë dhe Italisë nënshkruan në vitin 2023 marrëveshjen për kampin e Gjadrit, projekti u promovua si “zgjidhje inovative” për menaxhimin e krizës së migracionit në Mesdhe.

Premtimi nga Kryeministrja e Italisë, Giorgia Meloni, ishte i qartë: mijëra azilkërkues, të cilët do të kapeshin në det do të silleshin në Shqipëri, për t’u trajtuar dhe riatdhesuar me procedura të shpejtuara.

Ndryshe, Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama, theksonte se vendi ynë nuk do të kishte asnjë kosto, përkundrazi do të përfitohej mbështetje politike.

Rreth dy vite më vonë, tabloja e kësaj marrëveshjeje shfaqet komplekse: numër i papërfillshëm transferimesh, kosto në rritje, kritika të forta ndërkombëtare dhe heshtje e zgjatur nga Brukseli.

Në mes qëndron vetë kampi, thuajse bosh, i kthyer tashmë në “patate të nxehtë” për Melonin sa herë shfaqen kriza të pushtetit të saj në Itali.

Nisja e tjetërsimit të “projektit Gjadër”

Fillimi i vitit 2025 e gjeti Gjadrin thuajse bosh. Organizata italiane që menaxhonte disa pjesë të procesit pezulloi shërbimet duke pushuar një numër të konsiderueshëm punonjësish.

Ky ishte një sinjal se struktura nuk po funksiononte sipas planit fillestar.

Prej vjeshtës 2024 në Gjadër ishin sjellë rreth 80 refugjatë, shumica prej të cilëve të kthyer mbrapsht në Itali pasi gjykatat lokale kundërshtuan procedurat e shpejtuara të azilit dhe vendimin e qeverisë Meloni për të njohur si vende të sigurta disa shtete që nga Bashkimi Evropian (BE) nuk konsiderohen të tilla.

Në të njëjtën kohë, ish-kryeministri Matteo Renzi, i cili vizitoi kampin, kritikoi publikisht projektin, duke folur për “rreth 1 miliard euro të humbura kot”.

Në fund të marsit, qeveria italiane ndryshoi qasje. Nga Italia u njoftua se Gjadri do të përdorej gjithnjë e më shumë si qendër deportimesh (CPR) për emigrantët pa dokumente në Itali, e jo më si pikë pritjeje dhe verifikimi të shpejtuar të kërkesave për azil nga refugjatët që kapeshin në detin Mesdhe.

Ndryshimi i strategjisë nënkuptonte, praktikisht, pranimin indirekt se modeli i parë i planifikuar në marrëveshjen “Rama-Meloni” kishte dështuar.

Në të njëjtën kohë, raportimet nga qendrat migratore italiane evidentuan se emigrantëve u thuhej se “Do t’i çonin në Shqipëri” nëse nuk bashkëpunonin, duke e përdorur kështu Gjadrin si mjet presioni. Kjo ngre pyetje serioze për shkeljen e të drejtave të njeriut.

Kritikat në rritje kundër kampit

Në fund të muajit maj, aktivistë shqiptarë u mblodhën jashtë kampit të Gjadrit për të kujtuar Hamid Badoui, emigrantin maroken që u vetëvra në një qendër në Itali, pasi kishte shprehur frikë nga transferimi drejt Shqipërisë.

Në Gjadër asokohe qenë raportuar për mbi 40 incidente që përfshinin mungesë garancish ligjore, kushte degraduese dhe vetëlëndime.

Në qershor, në Gjadër u soll kontingjenti i katërt i emigrantëve që pas ndryshimit të funksionit të kampit. Në total u sollën 15 persona me numrin e përgjithshëm të tre prurjeve të shkuara: 125.

Projekti që premtonte 3 mijë persona në muaj po operonte në kufijtë më minimalë të mundshëm.

Organizata ndërkombëtare si Human Rights Watch (HRW) kritikoi planet e BE-së për ta përdorur Evropën si “magazinë për emigrantët“.

Megjithatë, teksa legjitimiteti i kampit mbetej i paqartë dhe nën kritika, Kryeministri Edi Rama e mbrojti sërish duke e cilësuar marrëveshjen me Melonin unike dhe të veçantë. Ndryshe, kërkesën britanike për ta replikuar atë, Rama e cilësoi si “kërkesë për të hedhur emigrantët në një vend tjetër”.

Por në gusht, Gjykata Evropiane e Drejtësisë (GJED) vuri edhe më shumë në pikëpyetje marrëveshjen në fjalë. Me një vendim që pritej prej vitit 2024, ajo sqaroi se shtetet nuk mund të përdorin listat “formale” të cilësimeve “vendeve të sigurta” për të shmangur vlerësimet individuale për azil.

Mesazhi ishte i qartë: deportimi automatik është i paligjshëm. Vendimi e dobësoi politikisht projektin e Melonit, dhe me të, edhe funksionin e Gjadrit.

Por ndikimi real i vendimit të GJED-së do të shihet pas shtrirjes së funksionimit të rregullores së re të BE-së për emigracionin.

Rikthimi i protestave dhe cilësimit të Gjadrit si dështim

Nëntori riktheu protestat. Në dyvjetorin e marrëveshjes Rama-Meloni, aktivistë shqiptarë dhe italianë marshuan kundër planit, duke kërkuar shfuqizimin e kampit dhe politikave të saj lidhur me migracionin.

Banderolat kundërshtonin praktikën e qendrave migratore si “ilegjitime” dhe “kriminale”.

Pak ditë më vonë, në një analizë të Citizens.al shpjeguam se përkundër investimit rreth 100 milionë euro dhe kapacitetit për të pritur 3,000 refugjatë në muaj, kampi mbante vetëm rreth 20 persona në pritje të procedurave për deportim ose riatdhesim.

Analiza, e cila u shoqërua me një video-shpjegim, nënvizoi se modeli i Gjadrit u ndryshua dhe humbi qëllimin e tij fillestar.

Por në fund të vitit 2025, presioni u shtua. Komiteti i OKB-së kundër Torturës konstatoi mungesë transparence, hetimesh dhe mekanizmash mbikëqyrës për rastet e keqtrajtimeve dhe dhunës.

Në kritika ishte dhe Shqipëria, së cilës i theksohej se nuk ofronte të dhëna të besueshme. Qëndrimi i qeverisë shqitpare se kampi ishte nën juridiksionin italian, u cilësua i pajustifikueshëm në këtë drejtim.

Kërkesa ishte e prerë: të sigurohet akses i plotë, hetime të pavarura, ndjekje penale dhe dëmshpërblime për viktimat e mundshme.

Në të njëjtën kohë, ActionAid denoncoi parregullsi financiare duke argumentuar se fondet për projektin u rritën nga 39.2 milionë në 65 milionë euro. Ndërkohë që 61 milionë u disbursuan kryesisht me procedura të mbyllura, duke ngritur dyshime për tenderë të manipuluar dhe shpenzime të fryra.

Sipas organizatës, kampi ishte shfrytëzuar vetëm 39% deri në mars 2025, ndërsa kostoja për çdo person ishte gati trefishi i qendrave italiane.

Sot kampi i Gjadrit funksionon si pikë riatdhesimi, por me flukse minimale. Anijet nuk vijnë më rregullisht, ndërsa kritikat shtohen.

Opozita italiane e ka quajtur “obsesion ideologjik”, ndërsa kritikët në Shqipëri e shohin si precedent të rrezikshëm: një territor i dhënë hua për politikat shtrënguese të një vendi tjetër.

Në një klimë ku emigracioni mbetet temë qendrore politike për shumë vende të BE-së, viti 2025 tregoi se bashkëpunimi ndërkombëtar pa mekanizma llogaridhënieje dhe mbikëqyrjeje serioze mund të prodhojë më shumë probleme sesa zgjidhje.

Në mungesë të transparencës së plotë dhe rezultatesh të matshme nga autoritetet e të dyja palëve, Gjadri mbetet në diskutim si një model që funksionon dhe ia vlen të zgjerohet, apo një model që duhet thënë zyrtarisht që dështoi dhe të mos përsëritet më.

The post Gjadri, simbol i dështimit në politikën me migracionin appeared first on Citizens.al.

Kryetari aktual i OBRM-Popullore, Ljubço Georgievski, shprehet se nuk e kupton pse autoritetet aktuale maqedonase janë kundër “propozimit francez”, kur ai e ka shfuqizuar politikën rigide bullgare.

“Para nesh është një propozim i Bashkimit Evropian, që ne e quajmë ‘propozimi francez’, i cili është shumë i qartë, shumë i saktë dhe nuk e kuptoj pse shkohet kundër atij propozimi”, thotë Georgievski në një intervistë për portalin “Racin”.

“Nuk guxojmë të harrojmë se ai ‘propozim francez’, praktikisht dhe de facto, ishte shfuqizim i një pozicioni rigid të politikës bullgare me atë qëndrimin e pakëndshëm se deri në vitin 1945 keni qenë bullgarë, ndërsa nga viti 1945 jeni maqedonas, që ishte miratuar nga parlamenti bullgar. Në Maqedoni i jepet shumë pak rëndësi faktit se ‘propozimi francez’ praktikisht e shfuqizoi këtë ide. Ai e anuloi atë qëndrim, sepse për ‘propozimin francez’ u votua gjithashtu edhe në parlamentin bullgar dhe, në vend që kjo të interpretohej si fitore, ne e interpretojmë si humbje. Nuk e di për çfarë arsyesh, ndoshta fillimisht për arsye të politikës ditore, por më pas kjo u bë pjesë e bllokadës sonë. Bullgaria evoluoi nga ajo pozitë dhe shohim se pas propozimit francez, qëndrimet provokuese nga politikanët bullgarë janë reduktuar në minimum. Tani edhe futja e bullgarëve në Kushtetutë na paraqitet si problem. Edhe protokolli na është problem, e deri te pozicioni më i ri që po e dëgjojmë muajt e fundit, ku ne u imponojmë kushte Bashkimit Evropian dhe Bullgarisë. Tani ne jemi ata që vendosim kushte ndaj BE-së, nëse duam të ecim përpara. E gjithë kjo tregon se ata që janë kryesorët dhe përgjegjësit për rrugën tonë drejt BE-së në këtë moment, nuk kanë një politikë serioze për ta kaluar këtë pikë të fundit dhe për të filluar integrimin tonë final evropian, përveç nëse po ndodh diçka pas skenave që ne nuk e dimë”, thotë Georgievski.

Riho Terras, raportuesi i Parlamentit Evropian për Kosovën, ka komentuar rezultatet e Zgjedhjeve të Jashtëzakonshme Parlamentare, duke theksuar se ato mund të vendosin pikën përfundimtare mbi bllokadën politike që ka kushtuar vendit miliona euro nga fondet e Bashkimit Evropian.

“Rezultati i zgjedhjeve të Kosovës duhet të përfundojë më në fund bllokadën politike që i ka kushtuar vendit miliona euro fonde të BE-së”, ka shkruar Terras në një postim në rrjetin social X, raporton Telegrafi.

Ai gjithashtu nënvizoi përgjegjësinë e kryeministrit Albin Kurti, duke thënë se: “Kryeministri Albin Kurti tani ka një mandat të qartë dhe përgjegjësinë për të qeverisur në mënyrë më pragmatike”.

Raporti i Terras vjen në një moment kur Kosova shpreson për formimin e shpejtë të Qeverisë së re pas zgjedhjeve të 28 dhjetorit, që i japin mundësi vendit të rifillojë projektet dhe marrëdhëniet me partnerët ndërkombëtarë. /Telegrafi/

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, beson se Bashkimi Evropian nuk duhet të bëhet plotësisht i pavarur nga Shtetet e Bashkuara në fushën e mbrojtjes, pavarësisht qëndrimit të marrë për këtë çështje nga qeveria e presidentit amerikan, Donald Trump.

Shtetet e Bashkuara presin që Evropa të marrë më shumë përgjegjësi dhe të shpenzojë më shumë para për mbrojtjen, tha Rutte për dpa në një intervistë të fundit, raporton tagesspiegel.

“Jam absolutisht i bindur se SHBA-ja është plotësisht e përkushtuar ndaj NATO-s. Nuk ka asnjë dyshim. Pritshmëritë janë rritur. Në të vërtetë, ne duam të shpenzojmë më shumë, Evropa do të marrë më shumë përgjegjësi”, tha ai.

Ish-kryeministri i Holandës theksoi samitin e NATO-s në Hagë në muajin qershor, ku të gjithë aleatët ranë dakord për rritjen e shpenzimeve për mbrojtjen në 5 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) deri në vitin 2035.

“Mendoj se kjo është ende një nga fitoret më të mëdha të politikës së jashtme të presidentit Trump, këto 5 për qind, një përkushtim i qartë ndaj prodhimit më të madh”, tha Rutte dhe shtoi se “shtatëdhjetë e pesë për qind e ndikimit ekonomik është ende jashtë BE-së”.

Duke pranuar rëndësinë e BE-së, ai vuri në dukje se 23 vendet e BE-së brenda NATO-s përbëjnë vetëm rreth një të katërtën e ndikimit të përgjithshëm ekonomik të aleancës.

“Shtatëdhjetë e pesë për qind është ende jashtë BE-së”, tha ai, duke iu referuar anëtarëve të NATO-s si Britania, Norvegjia, Kanadaja dhe SHBA-ja. /Telegrafi/

Presidenti francez, Emmanuel Macron, dhe Bashkimi Evropian kanë akuzuar Uashingtonin për “shtrëngim dhe frikësim”, pasi SHBA-të vendosën një ndalim vizash për pesë figura të shquara evropiane, të cilat kanë qenë në zemër të fushatës për të futur ligje që rregullojnë gjigantët amerikanë të teknologjisë.

Ndalimet e vizave u vendosën të martën për Thierry Breton, një ish-komisioner i BE-së dhe një nga arkitektët e Aktit të Shërbimeve Digjitale (DSA) të bllokut, dhe katër aktivistë kundër dezinformimit, përfshirë dy në Gjermani dhe dy në Mbretërinë e Bashkuar, transmeton Telegrafi.

Lëvizja shënjestroi gjithashtu Imran Ahmed, drejtorin ekzekutiv britanik të Qendrës për Kundërshtimin e Urrejtjes Digjitale me seli në SHBA; Anna-Lena von Hodenberg dhe Josephine Ballon të organizatës jofitimprurëse gjermane HateAid; dhe Clare Melford, bashkëthemeluese e Indeksit Global të Dezinformimit.

Duke justifikuar ndalimet e vizave, sekretari i shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, shkroi në X: “Për një kohë shumë të gjatë, ideologët në Evropë kanë udhëhequr përpjekje të organizuara për të detyruar platformat amerikane të ndëshkojnë pikëpamjet amerikane që kundërshtojnë. Administrata Trump nuk do t'i tolerojë më këto akte të shëmtuara të censurës ekstraterritoriale”.

DSA shihet nga Uashingtoni si një formë censure, ndërsa udhëheqësit evropianë thonë se rregulloret janë të nevojshme për të kontrolluar gjuhën e urrejtjes, por debati kërcënon të bëhet pjesë e një konflikti shumë më të gjerë kulturor dhe politik midis administratës së Donald Trump dhe Evropës.

Inteligjenca Artificiale dhe teknologjitë digjitale gjithmonë kanë pasur gjasa të bëhen një teatër i madh konfrontimi midis SHBA-së dhe Evropës, pasi këto teknologji bëhen gjithnjë e më qendrore për ushtrimin e pushtetit.

Macron e dënoi ndalimin e vizave me tërbim.

“Këto masa përbëjnë frikësim dhe shtrëngim që synojnë minimin e sovranitetit digjital evropian”, shkroi ai, gjithashtu në X.

“Rregulloret digjitale të Bashkimit Evropian u miratuan pas një procesi demokratik dhe sovran nga Parlamenti Evropian dhe Këshilli. Ato zbatohen brenda Evropës për të siguruar konkurrencë të drejtë midis platformave, pa synuar asnjë vend të tretë, dhe për të siguruar që ajo që është e paligjshme jashtë linje është gjithashtu e paligjshme në internet. Rregullat që rregullojnë hapësirën digjitale të Bashkimit Evropian nuk kanë për qëllim të përcaktohen jashtë Evropës”, shtoi presidenti francez.

Ministri i Jashtëm francez, Jean-Noël Barrot, tha: “Popujt e Evropës janë të lirë dhe sovranë dhe nuk mund të lejojnë që rregullat që rregullojnë hapësirën e tyre dixhitale t'u imponohen nga të tjerët”.

Breton, një ish-ministër francez i financave dhe komisioner evropian për tregun e brendshëm nga viti 2019 deri në vitin 2024, tha: “A është kthyer gjuetia e shtrigave e McCarthy-t? Si kujtesë: 90% e parlamentit evropian - organi ynë i zgjedhur në mënyrë demokratike - dhe të gjitha 27 shtetet anëtare votuan unanimisht DSA-në. Për miqtë tanë amerikanë: censura nuk është aty ku mendoni se është”.

Një zëdhënës i Komisionit Evropian tha: “Nëse është e nevojshme, ne do të përgjigjemi shpejt dhe me vendosmëri për të mbrojtur autonominë tonë rregullatore kundër masave të pajustifikuara”.

BE-ja këmbëngul se masa e saj është projektuar për ta bërë mjedisin online më të sigurt, pjesërisht duke i detyruar gjigantët e teknologjisë të bëjnë më shumë për të luftuar përmbajtjen e paligjshme, duke përfshirë gjuhën e urrejtjes dhe materialet e abuzimit seksual me fëmijë.

Uashingtoni ka mbajtur një qëndrim të ndryshëm, duke pretenduar se BE po ndjek kufizime “të panevojshme” mbi lirinë e shprehjes në përpjekjet e saj për të luftuar gjuhën e urrejtjes, dezinformimin dhe dezinformimin, dhe se DSA synon padrejtësisht gjigantët e teknologjisë amerikane dhe qytetarët amerikanë.

Platforma X e Elon Musk u gjobit me 120 milionë euro nga BE për shkelje të rregullave të përmbajtjes online.

Breton u zëvendësua në rolin e tregut të brendshëm në BE nga një politikan tjetër francez, Stéphane Séjourné, i cili është nënkryetar ekzekutiv i Komisionit. Séjourné shprehu mbështetjen e tij për paraardhësin e tij duke thënë: “Asnjë sanksion nuk do ta heshtë sovranitetin e popujve evropianë”. Solidaritet i plotë me të dhe të gjithë njerëzit e Evropës të prekur nga kjo”. /Telegrafi/

Aleksandar Vuçiq deklaroi në Konferencën e Ambasadorëve se Serbia mbetet në rrugën evropiane dhe theksoi se Beogradi kishte pritur më shumë mbështetje nga administrata e re amerikane.

Duke folur për përparimet e pritura në marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, presidenti serb tha se “për momentin Serbia nuk ka mundur t’i ndiejë ato, as sa i përket tarifave, as sa i përket sanksioneve ndaj Industrisë së Naftës së Serbisë”.

Ai ka porositur ambasadorët e Serbisë se duhet të përfaqësojnë politikën shtetërore sipas së cilës Kosova është pjesë e Serbisë, duke theksuar se faktorët rajonalë dhe botërorë kanë nisur një valë të re të njohjeve të pavarësisë së Kosovës, raporton N1.

“Ta dini, çfarëdo që t’ju thonë, çfarëdo që të thirren, asnjë marrëveshje nuk e respektojnë as Prishtina, as Bashkimi Evropian, as Shtetet e Bashkuara të Amerikës, madje as ato që na i kanë imponuar - për ne Kosova është pjesë e Serbisë, kështu ka qenë dhe kështu do të jetë”, tha Vuçiq.

“Ne jemi të shtypur pas murit dhe do ta mbrojmë vendin tonë”, u shpreh Vuçiq.

Ndryshe, Kosovën së fundi e ka njohur Bahamet, duke u bërë shteti i 121-të që e njeh pavarësinë e vendit tonë. /Telegrafi/

Departamenti Amerikan i Shtetit tha se do t'u mohonte vizat pesë personave, përfshirë një ish-komisioneri të BE-së, për shkak se kërkonin të "detyronin" platformat amerikane të mediave sociale të shtypnin pikëpamjet që ata kundërshtonin.

"Këta aktivistë radikalë dhe OJQ të armatosura kanë avancuar masat e censurës nga shtetet e huaja - në secilin rast duke synuar folësit amerikanë dhe kompanitë amerikane", tha Sekretari i Shtetit, Marco Rubio në një deklaratë.

Thierry Breton, ish-rregullatori kryesor i teknologjisë në Komisionin Evropian, sugjeroi se po zhvillohej një "gjueti shtrigash", transmeton Telegrafi.

Breton u përshkrua nga Departamenti i Shtetit si "mendja kryesore" e Aktit të Shërbimeve Digjitale (DSA) të BE-së, i cili imponon moderim të përmbajtjes në firmat e mediave sociale.

Megjithatë, kjo ka zemëruar disa konservatorë amerikanë që e shohin atë si një përpjekje për të censuruar mendimet e krahut të djathtë. Brukseli e mohon këtë.

Breton është përplasur me Elon Musk, njeriun më të pasur në botë dhe pronarin e X, për shkak të detyrimeve për të ndjekur rregullat e BE-së.

Komisioni Evropian së fundmi e gjobiti X me 120 milionë euro për shkak të shenjave të saj blu - gjoba e parë sipas DSA-së.

Tha se sistemi i tik-takut blu i platformës ishte "mashtrues" sepse firma nuk po "verifikonte përdoruesit në mënyrë kuptimplotë".

Në përgjigje, faqja e internetit e Musk bllokoi Komisionin nga bërja e reklamave në platformën e tij.

Duke reaguar ndaj ndalimit të vizave, Breton postoi në X: "Për miqtë tanë amerikanë: Censura nuk është aty ku mendoni se është".

Clare Melford, e cila kryeson Indeksin Global të Dezinformimit (GDI) me bazë në Mbretërinë e Bashkuar, u rendit gjithashtu.

Nënsekretarja e Shtetit e SHBA-së, Sarah B Rogers akuzoi GDI-në se përdor paratë e taksapaguesve amerikanë "për të nxitur censurën dhe listën e zezë të fjalës dhe shtypit amerikan".

Një zëdhënës i GDI-së i tha BBC-së se "sanksionet e vizave të shpallura sot janë një sulm autoritar ndaj lirisë së fjalës dhe një akt i egër i censurës qeveritare".

"Administrata Trump, edhe një herë, po përdor të gjithë peshën e qeverisë federale për të frikësuar, censuruar dhe heshtur zërat me të cilët nuk pajtohen. Veprimet e tyre sot janë imorale, të paligjshme dhe jo-amerikane", shtoi ai.

Imran Ahmed i Qendrës për Kundërshtimin e Urrejtjes Digjitale (CCDH), një organizatë jofitimprurëse që lufton urrejtjen dhe dezinformimin në internet, u ndalua gjithashtu.

Rogers e quajti Ahmed një "bashkëpunëtor kyç me përpjekjet e Administratës Biden për ta përdorur qeverinë si armë kundër qytetarëve amerikanë".

Gjithashtu subjekt i ndalimeve ishin Anna-Lena von Hodenberg dhe Josephine Ballon e HateAid, një organizatë gjermane që Departamenti i Shtetit tha se ndihmoi në zbatimin e DSA-së.

Në një deklaratë për BBC-në, dy drejtorët ekzekutivë e quajtën atë një "akt shtypjeje nga një qeveri që po shpërfill gjithnjë e më shumë sundimin e ligjit dhe po përpiqet t'i heshtë kritikët e saj me çdo mjet të nevojshëm".

"Ne nuk do të frikësohemi nga një qeveri që përdor akuza për censurë për të heshtur ata që mbrojnë të drejtat e njeriut dhe lirinë e shprehjes", shtuan ata.

Rubio tha se ishin ndërmarrë hapa për të vendosur kufizime vizash për "agjentët e kompleksit global të censurës industriale, të cilët, si rezultat, do të ndalohen përgjithësisht të hyjnë në Shtetet e Bashkuara".

"Presidenti Trump ka qenë i qartë se politika e tij e jashtme "Amerika e Para" hedh poshtë shkeljet e sovranitetit amerikan. Tejkalimi i ndikimit jashtëterritorial nga censorët e huaj që synojnë fjalimin amerikan nuk bën përjashtim", shtoi ai. /Telegrafi/

Në një samit kritik në fillim të këtij muaji, udhëheqësit evropianë iu drejtuan një mjeti që do të dukej i paimagjinueshëm vetëm pak muaj më parë për të thyer një bllokim: lëshimin e borxhit të përbashkët të mbështetur nga buxheti i përbashkët për të mbajtur Ukrainën mbi ujë ndërsa lufta vazhdonte, shkruan euronews.

Truku? Ai anashkaloi nevojën për unanimitet midis shteteve anëtare, duke mbledhur ata që donin të punonin së bashku, ndërsa mbajti Hungarinë, Sllovakinë dhe Republikën Çeke jashtë marrëveshjes si kusht që ajo të ecë përpara, transmeton Telegrafi.

Duke vepruar kështu, BE jo vetëm që arriti të siguronte 90 miliardë euro për Ukrainën për vitin 2026 dhe 2027 siç kishte premtuar, por gjithashtu tregoi një rrugë të re përpara - një rrugë ku kërkesa e unanimitetit nuk ka më nevojë të pengojë koalicionet e të vullnetshmëve.

Kjo është thjesht e jashtëzakonshme për një bashkim shpesh të kufizuar nga vendimmarrja unanime. Gjithashtu ndërton një temë që po fiton vrull në Bruksel: gjetja e alternativave për të anashkaluar vetot kombëtare, veçanërisht kur ushtrohet nga Hungaria, e cila e ka bërë të drejtën e vetos pjesën qendrore të politikës së saj të Brukselit kur bëhet fjalë për Ukrainën - nga financimi i saj deri te kandidatura e Kievit për t'u bashkuar me BE-në.

Për të emetuar borxh të përbashkët në 24 vende, duke anashkaluar Budapestin, Pragën dhe Bratislavën, BE-ja përmendi parimin e "bashkëpunimit të zgjeruar" siç parashikohet në traktatet e saj. Ky është vetëm ndryshimi i fundit ligjor që Brukseli ka përdorur për të thyer një bllokim.

Kohët e fundit, ajo përdori gjithashtu Nenin 122 të traktateve, të miratuar me shumicë të kualifikuar, për të mbajtur të bllokuara për një kohë të pacaktuar në BE asetet e ngrira ruse të mbajtura në Evropë.

Deri atëherë, asetet ishin mbajtur nën një regjim standard sanksionesh, i cili funksiononte me unanimitet dhe për këtë arsye varej nga sigurimi i një po nga Hungaria dhe Sllovakia.

Ndërsa Neni 122 është formuluar në traktate si një mjet me anë të të cilit do të adresoheshin krizat e rënda ekonomike, plani për ta përdorur atë për të zhbllokuar fondet për Ukrainën ishte qartë një mënyrë për të anashkaluar shtetet anëtare të pabindura.

Është një shembull tjetër i një strategjie që blloku po përdor gjithnjë e më shumë për të anashkaluar vetot për çështje ku ekziston një konsensus pothuajse i plotë, një qasje që po fillon të japë rezultate - por jo pa rreziqe.

“Ne shohim një angazhim të drejtpërdrejtë nga ana e udhëheqjes së BE-së për të anashkaluar vetot e mundshme që vijnë nga Hungaria dhe Sllovakia dhe për të vendosur vendime të rëndësishme në bazë të votimit me shumicë të kualifikuar”, tha për Euronews, Dániel Hegedus, një drejtor rajonal i Fondit Gjerman Marshall.

“Nga ana tjetër, nuk mendoj se kjo është e paprekshme. As ligjërisht dhe as politikisht”, shtoi ai.

Sipas një liste të përpiluar nga lektori i University College London, Michal Ovádek, që nga viti 2011, në BE janë ushtruar gjithsej 46 veto nga 15 shtete anëtare në 38 çështje.

Hungaria ka vënë veton ndaj propozimeve të BE-së më shumë se çdo shtet tjetër anëtar në historinë e kohëve të fundit, me një total prej 19.

Polonia renditet e dyta me shtatë veto, ndërsa Sllovakia, e cila gjithashtu ka qenë shpesh në titujt kryesorë në të gjithë Evropën për vendimet kontraverse të kryeministrit Robert Fico, ka bllokuar dy vendime, të dyja këtë vit.

Hungaria ka vënë veton ndaj një numri të konsiderueshëm deklaratash të përbashkëta të politikës së jashtme, por gjithashtu ka bllokuar propozime për t'i dhënë mbështetje konkrete Ukrainës dhe për të filluar bisedimet zyrtare të pranimit në BE me Kievin.

Rezultati është se shumica e deklaratave të BE-së që mbështesin Ukrainën janë lëshuar në emër të BE-26, duke përjashtuar Hungarinë. Kjo nuk e ndryshon faktin se të gjitha shtetet anëtare mund të vënë veton ndaj vendimeve që kërkojnë unanimitet për ndryshime të mëdha politike.

Mikuláš Dzurinda, kryetari i qendrës kërkimore Martens Centre dhe ish-kryeministër i Sllovakisë, i tha Euronews se udhëheqës si kancelari gjerman Friedrich Merz dhe presidenti francez Emmanuel Macron tani mbështesin ndryshimet në rregullat e votimit të bllokut.

Por çdo veprim i tillë do të kërkonte një ndryshim të traktatit, i cili ndoshta do të kundërshtohej nga Hungaria - dhe potencialisht edhe nga shtete të tjera anëtare. Megjithatë, meqenëse përdorimi sistematik i fuqisë së vetos ka paraqitur një problem për BE-në për vite me radhë, Brukseli tani po kërkon zgjidhje më krijuese.

Një diplomat i BE-së, i cili foli për Euronews në kushte anonimiteti, tha se Komisioni Evropian tani po strukturon qëllimisht propozimet e tij në mënyrë që të shmangë kërkesën për pëlqim unanim nga shtetet anëtare.

Një përpjekje për të anashkaluar veton e mundshme nga Sllovakia dhe Hungaria ndodhi në maj të këtij viti me prezantimin e planit të REpowerEU, një paketë e hartuar për të hequr gradualisht importet e karburanteve fosile ruse deri në vitin 2027.

Në vitin 2022, BE vendosi sanksione mbi importet e naftës ruse pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Moska, por Hungaria dhe Sllovakia morën përjashtime. Këtë herë, Komisioni Evropian ka vendosur të heqë gradualisht karburantet ruse plotësisht pavarësisht kundërshtimit të Budapestit dhe Bratislavës.

Për ta bërë këtë, blloku ka zgjedhur një strategji pa veto: vetë plani rrugor nuk është ligjërisht i detyrueshëm, por legjislacioni për uljen e importeve të naftës dhe gazit do të miratohet me shumicë të kualifikuar në Këshillin Evropian. Hungaria dhe Sllovakia do të jenë të detyruara të heqin dorë nga gazi rus kundër vullnetit të tyre.

Të dy vendet kanë sinjalizuar tashmë se do të padisin BE-në dhe do të kërkojnë që masa të anulohet.

"Kjo nuk është hera e parë që BE-ja ka riklasifikuar masa që nuk mund të fitojnë mbështetje të mjaftueshme për t'u përcaktuar si sanksione", tha eksperti i së drejtës ndërkombëtare Tamás Lattmann.

"Kjo ka qenë në agjendë për vite me radhë: nëse masat nuk mund të vendosen në prokurimin e lëndëve të para ruse me regjime sanksionesh që nuk kanë konsensus, ato mund të riklasifikohen si tregti e jashtme ose diçka tjetër, dhe kjo bëhet një kompetencë e BE-së", tha Lattmann për podkastin Pirkadat.

Një burim në Komisionin Evropian i tha Euronews se Evropa gjithashtu mund të anashkalojë kundërshtimin nga shtetet anëtare duke miratuar një model të ngjashëm me Koalicionin e të Gatshmëve, një grup vendesh me mendje të ngjashme të gatshme të mbështesin Ukrainën.

Ish-Presidenti i Bankës Qendrore Evropiane, Mario Draghi, një zë shumë me ndikim në debatin evropian, ka folur në favor të këtij modeli, duke e quajtur atë "federalizëm pragmatik", pasi kushtet politike për një bashkim të vërtetë federal nuk ekzistojnë në BE për momentin.

BE-ja ka parë shumë shembuj se si vendet me të njëjtat mendime mund të përparojnë së bashku përmes bashkëpunimit vullnetar, midis tyre projekti Shengen dhe iniciativa të ndryshme në migrim dhe financë.

Kjo metodë është politikisht opsioni më i pranueshëm për vendet më të ngurra të bllokut, dhe BE-ja tashmë po vepron si një organizatë me shumë shpejtësi.

Modeli i Koalicionit të Gatishmërisë mund të zbatohet edhe për çështje përtej Ukrainës, duke u shtrirë në mbrojtje dhe financë. Kryetarja e Fondit Monetar Ndërkombëtar, Kristalina Georgieva, foli gjithashtu në favor të tij në një intervistë me Euronews, duke iu referuar atij si një format i dobishëm kur unanimiteti nuk mund të arrihet pavarësisht përpjekjeve me mirëbesim.

Një fushë ku shumica e kualifikuar mund të luajë një rol vendimtar është zgjerimi i BE-së.

Unanimiteti kërkohet gjithmonë për të miratuar fillimin e bisedimeve të pranimit dhe për të hapur çdo kapitull negociues. Në samitin e dhjetorit 2023, Orbán e hoqi veton e tij mbi bisedimet e pranimit të Ukrainës pasi la dhomën e udhëheqësve për një pushim, ndërsa shtetet e tjera anëtare e miratuan këtë veprim. Por që atëherë, ai ka bllokuar hapjen e kapitujve negociues, duke penguar bisedimet e pranimit.

Më parë këtë vit, Presidenti i Këshillit Evropian, António Costa propozoi ndryshimin e rregullave të zgjerimit për të përshpejtuar procesin, duke eliminuar vendimin unanim të kërkuar për secilin kapitull.

Por ndryshimet do të kishin kërkuar një ndryshim të traktatit, dhe kryeministri hungarez e hodhi poshtë shpejt idenë në samitin informal të Kopenhagenit në tetor.

Tani për tani, BE po përshpejton punën teknike mbi kapitujt negociues, duke synuar që pjesa më e madhe e punës të përfundojë sapo të jepet miratimi politik.

Komisionerja e Zgjerimit, Marta Kos i tha Euronews në samitin kryesor të BE-së se Ukraina është "teknikisht e gatshme" për të hapur grupet dhe se blloku duhet të jetë krijues në gjetjen e një zgjidhjeje për të.

Por siç është situata, nëse rregullat nuk ndryshohen ose Orbán nuk mund të bindet, përpjekja e Kievit për t'u afruar me BE-në do të mbetej në harresë.

Megjithatë, disa ekspertë paralajmërojnë se anashkalimi i shteteve anëtare kundërshtare në fusha të shumta të ndryshme mund të kthehet kundër BE-së.

Hungaria dhe Sllovakia kanë sinjalizuar tashmë se do të kundërshtojnë heqjen graduale të karburanteve ruse sipas kuadrit REPowerEU sapo të miratohet legjislacioni.

Komisioni përballet me të njëjtat rreziqe në lidhje me përdorimin e Nenit 122 për të zgjatur ngrirjen e aseteve ruse; sipas Hegedűs, Hungaria ka një shans për të fituar këto dosje.

"Sigurisht, ne e dimë se një vendim mund të pritet brenda 18 deri në 24 muajsh, dhe praktikisht, ne duhet të mbijetojmë dy muajt e ardhshëm. Pra, është një problem afatgjatë, praktikisht po e prish kanaçen", tha Hegedűs.

Megjithatë, anashkalimi i unanimitetit mund të paraqesë probleme të tjera. Dhe nuk është e qartë nëse të gjitha shtetet anëtare do të donin të shihnin fuqinë e vetos të gërryer me kalimin e kohës, pasi shpesh shihet si mjeti i fundit për të mbrojtur interesat kombëtare.

Të gjitha shtetet anëtare në një moment kanë kërcënuar të përdorin veton e tyre në Këshill. Gjithashtu shërben si një barazues midis shteteve anëtare më të vogla dhe më të mëdha, pasi siguron që anëtarët e çdo madhësie të caktuar të kenë fuqi të barabartë rreth tryezës së negociatave.

"Një fuqi vetoje është vija e fundit e mbrojtjes së interesave jetësore. Çdo rast anashkalimi ka çuar në një sërë problemesh të reja, shpesh në mosfunksionimin ose diskreditimin e vetë sistemit", tha Lattmann. /Telegrafi/

Në kuadër të programit “Mbështetje për fuqizimin e menaxhimit të qëndrueshëm dhe shumëqëllimor të pyjeve për të përmirësuar jetesën në vendet rurale dhe për të adresuar ndryshimin klimatik në Kosovë”, të zbatuar nga Organizata e Kombeve të Bashkuara për Ushqim dhe Bujqësi - FAO me mbështetje nga Bashkimi Evropian dhe Suedia, është publikuar episodi i pestë i serisë së podcasteve “Duaj e Ruaj Pyjet”.

Përdorimi i sistemeve digjitale për menaxhimin e pyjeve ka ndikuar drejtpërdrejt në rritjen e transparencës, përmirësimin e monitorimit dhe forcimin e qeverisjes mjedisore në Kosovë.

- YouTube www.youtube.com

Nexhmije Kamberi, Zyrtare për biodiversitet në Agjencinë për Mbrojtjen e Mjedisit të Kosovës, tha se këto sisteme mundësojnë monitorim në kohë reale përmes imazheve satelitore dhe GIS-it.

“Sistemet digjitale lehtësojnë koordinimin institucional, rrisin transparencën dhe mundësojnë qasje në të dhëna të verifikuara,” tha Kamberi shkruan Telegrafi.

Ajo theksoi se digjitalizimi ndihmon edhe në harmonizimin e legjislacionit pyjor me standardet evropiane dhe në forcimin e bashkëpunimit ndërinstitucional.

Ajo theksoi se teknologjia mundëson monitorim më efikas të gjendjes së pyjeve.

“Monitorimi përmes imazheve satelitore dhe GIS-it mundëson analiza në kohë reale mbi ndryshimet e mbulesës pyjore,” u shpreh ajo.

Ky podcast është pjesë e serisë së podcasteve të programit “Mbështetje për fuqizimin e menaxhimit të qëndrueshëm dhe shumëqëllimor të pyjeve për të përmirësuar jetesën në vendet rurale dhe për të adresuar ndryshimin klimatik në Kosovë”, të zbatuar nga Organizata e Kombeve të Bashkuara për Ushqim dhe Bujqësi – FAO. Video është prodhuar me mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian dhe Suedisë. Përmbajtja e saj nuk pasqyron domosdoshmërish pikëpamjet e Bashkimit Evropian dhe Suedisë./Telegrafi/.

BE-ja tha sot (të hënën) se blloku prej 27-vendesh qëndron në "solidaritet të plotë" me vendin anëtar Danimarkën, pasi Shtetet e Bashkuara emëruan një të dërguar për Grenlandën, që është territor danez.

"Integriteti dhe sovraniteti territorial janë parime themelore të së drejtës ndërkombëtare", thanë shefja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen dhe Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa në X.

"Këto parime janë thelbësore jo vetëm për Bashkimin Evropian, por edhe për kombet në mbarë botën. Ne qëndrojmë në solidaritet të plotë me Danimarkën dhe popullin e Grenlandës", thanë ata.

Ndryshe, presidenti amerikan, Donald Trump ka emëruar Guvernatorin e Luizianës, Jeff Landry (R), si të dërguarin e tij të posaçëm për Grenlandë të dielën, pasi presidenti shprehu vazhdimisht interes për blerjen e territorit autonom në fillim të këtij viti

Trump tha në Truth Social se Landry "e kupton se sa thelbësore është Grenlanda për Sigurinë tonë Kombëtare dhe do të përparojë fuqishëm Interesat e Vendit tonë për Sigurinë, Mbijetesën dhe Sigurinë e Aleatëve tanë, dhe në fakt, të Botës".

Në anën tjetër, vetë Landry ka deklaruar se është një nder të shërben në një "pozicion vullnetar për ta bërë Grenlandën pjesë të SHBA-së. /Telegrafi/

Bashkimi Evropian është gati të heqë ndalimin e shitjes së veturave të reja me motorë me djegie të brendshme.

Automjetet me motorë me djegie të brendshme do të lejohen ende përtej vitit 2035.

Megjithatë, Hyundai nuk po tërhiqet nga ofensiva e saj elektrike në kontinent.

Në janar, ajo do të prezantojë automjetin e saj elektrik më të madh ndonjëherë, megjithëse detajet mbeten të mbuluara me mister.

Sipas standardeve evropiane, Ioniq 9 është tashmë një automjet masiv.

SUV-i me tre rreshta shtrihet mbi pesë metra, gjë që ngre pyetjen se çfarë po planifikon Hyundai më pas.

Kompania në mënyrë misterioze thotë se modeli i saj elektrik i ardhshëm "plotëson linjën ekzistuese të modeleve elektrike të markës".

Kjo nuk ofron shumë, por logjika sugjeron se nuk do të jetë një tjetër SUV me përmasa gjigante. /Telegrafi/