Ndërsa akulli i Arktikut po shkrihet dhe tensionet gjeopolitike po rriten, krahu verior i NATO-s po shfaqet si një nga “teatrot” më të rëndësishme dhe të neglizhuara të aleancës.

Dhe Evropa tani po përballet me një të vërtetë të hidhur: është strategjikisht e papërgatitur për të luajtur një rol në një rajon që pritet të bëhet një korridor kyç ushtarak dhe ekonomik, thuhet në një shkrim të Euronews, përcjell Telegrafi.

Sipas tij, shumica e aleatëve evropianë mund të mos jenë pajtuar me politikën agresive të presidentit të Shteteve të Bashkuara Donald Trump për Arktikun, por shumica duket se pajtohen me thelbin e mesazhit të tij: Arktiku ka nevojë për vëmendje të veçantë, dhe ka nevojë për të shpejt.

Problemi i tyre: atyre u mungojnë si doktrinat ashtu edhe aftësitë ushtarake të nevojshme për t'i zbatuar ato.

Në nivel ushtarak, Arktiku është thelbësor për mbrojtjen e Atlantikut të Veriut, veçanërisht duke pasur parasysh se flota veriore e Rusisë i tejkalon në numër kapacitetet e NATO-s.

Gara që po bëhet më e nxehtë se kurrë: Pse Rusia, Kina dhe SHBA-të e kanë në shënjestër Arktikun?

"Kur flasim për mbrojtjen e Mbretërisë së Bashkuar, hendeku midis Grenlandës, Islandës dhe Mbretërisë së Bashkuar në veçanti është shumë, shumë i rëndësishëm", ka thënë për Euronews, Anthony Heron, një bashkëpunëtor kërkimor në Institutin Arktik.

Sipas tij, "çdo forcë ose ushtri kundërshtare që do t'i afrohet Mbretërisë së Bashkuar ka shumë të ngjarë të vijë nga rajoni i Arktikut".

Monitorimi i asaj hapësire, shtoi ai, varet nga ndërgjegjësimi i vazhdueshëm për domenin në të gjithë një rajon të gjerë, me popullsi të pakët dhe “armiqësor ndaj mjedisit”.

Dhe ky ndërgjegjësim nuk ka të bëjë vetëm me veprimet ushtarake.

Nën akull shtrihet infrastruktura që mbështet ekonomitë moderne: kabllot nënujore dhe linjat e energjisë që mbajnë vëllime të mëdha të dhënash midis Evropës dhe Amerikës së Veriut, të cilat janë objektiva tërheqëse për spiunazh dhe sabotim.

Projektet e tjera të kabllove Arktike në proces përfshijnë “Far North Fiber”, e cila synon të lidhë Japoninë me Evropën përmes Kalimit Veriperëndimor, dhe “Polar Connect”, e cila planifikon të ofrojë lidhje të sigurt përmes Arktikut me Azinë dhe Amerikën e Veriut.

"Ndërgjegjësimi për rëndësinë dhe aftësia për të gjurmuar nëndetëset në Arktik janë çelësi për të siguruar që këto kabllo nënujore dhe linja energjie të jenë të sigurta", vlerëson Heron. "Nëse do të priteshin linja të tilla, do të ishte katastrofike për ekonominë".

Ndryshimi i klimës po krijon gjithashtu rrugë të reja transporti përmes Arktikut, të cilat do të shkurtonin ndjeshëm kohën e tranzitit krahasuar me kanalet e Suezit dhe Panamasë.

Por ato gjithashtu prezantojnë një shtresë të re të konkurrencës strategjike.

Trump thotë se ka arritur një 'marrëveshje kornizë' për Grenlandën - pezullon tarifat për evropianët

Rusia, thekson Heron, ka të ngjarë të zgjerojë praninë e saj ushtarake për të mbrojtur këto korsi, duke rritur rreziqet për NATO-n nëse nuk arrin të përgjigjet.

"Nëse rrimë duarkryq dhe humbasim mundësinë", paralajmëron ai, duke shtuar se "kjo me të vërtetë do të shkaktojë trazira ekonomike".

Problemi i kapaciteteve

Megjithatë, pavarësisht rëndësisë në rritje të rajonit, pozicioni i NATO-s në Arktik mbetet i pabarabartë dhe shumë i varur nga SHBA-ja - dhe Grenlanda është një shembull konkret.

"Kur flasim për Grenlandën, është kryesisht një prani amerikane për sa i përket satelitëve", thotë Heron, edhe pse ishulli është "shumë, shumë mirë i vendosur për sa i përket ndërgjegjësimit për domenin dhe zbulimit të hershëm të kërcënimeve", veçanërisht për gjurmimin e lëvizjeve ruse përmes boshllëkut GIUK.

Kjo mbështetje përforcon një problem më të gjerë strukturor.

Ndërsa Danimarka, Suedia dhe Norvegjia kanë investuar prej kohësh në forcat e motit të ftohtë - Komandanti Suprem i Forcave Aleate të NATO-s për Evropën muajin e kaluar i përshkroi aftësitë e tyre si "të jashtëzakonshme" dhe "të pozicionuara në mënyrë unike për të forcuar sigurinë veriore të NATO-s dhe Arktikun" – por aleatët e tjerë evropianë po mbeten prapa.

"Shtetet fqinje të Arktikut, dhe kjo përfshin Mbretërinë e Bashkuar dhe Francën, nuk kanë një doktrinë specifike arktike", tha Heron.

Më thelbësisht, dekada të tëra investimesh të pamjaftueshme nga aleatët e NATO-s nënkuptojnë se aktualisht ka pak kapacitete moderne të vendosura në Arktik, dhe thjesht zhvendosja e aseteve dhe burimeve atje nga teatro të tjerë nuk është e mundur për shkak të kushteve të vështira.

Dhe ndërsa NATO nuk mban një prani gjatë gjithë vitit në Arktik, Rusia ka rreth 30-40 baza të specializuara dhe fusha ajrore të përmirësuara të shpërndara rreth territorit të saj arktik.

"Jo çdo kapacitet që keni diku tjetër mund të transpozohet thjesht në Arktik dhe të funksionojë atje", thekson për Euronews, Verineia Codrean, shefe e strategjisë në Euroatlas.

Kompania e saj, e cila ka kontrata me shumë qeveri evropiane, prodhon automjete të përparuara autonome nënujore me qëndrueshmëri deri në 16 javë.

Kjo për shkak se i ftohti ekstrem i Arktikut, mbulesa e akullit dhe largësia e tij degradojnë të gjitha sistemet që funksionojnë mirë në mjedise më të buta, nga dronët dhe sensorët deri te pajisjet e komunikimit dhe navigimi bazë.

Problemi i investimeve

Arktiku, i cili mbulon afërsisht 4% të sipërfaqes së Tokës, imponon kufizime serioze teknike.

"Nëse shikoni një zonë si Grenlanda ose Poli i Veriut, nuk ka infrastrukturë fikse", thotë për Euronews, James Campion, CEO dhe bashkëthemelues i kompanisë suedeze të teknologjisë së thellë 6G TERASi. "Çdo forcë mbrojtëse që vepron në zonë duhet të sjellë të gjitha ato pajisje me vete".

Edhe vendosja e komunikimeve mund të bëhet një ndërmarrje e madhe logjistike. Kullat tradicionale ushtarake të radios të përdorura nga ushtria mund të zgjasin orë të tëra për t'u montuar dhe kërkojnë që ekipe të mëdha të vendosen në kushte të vështira.

Kompania e Campion ofron një sistem që kombinon pajisje të lehta radioje me platforma dronësh që do të kërkonin vetëm një person për t'u vendosur - megjithëse mbetet eksperimental dhe me rreze të kufizuar veprimi.

Ajo do të vendoset për herë të parë në mars me qëllim që më pas të rritet rrezen e veprimit të sistemit.

Moti i ftohtë gjithashtu shkurton qëndrueshmërinë.

Ngrica mund të imobilizojë dronët brenda pak minutash, bateritë shkarkohen me shpejtësi dhe madje edhe kabllot mund të bëhen të brishta dhe të këputen.

Alternativa do të ishte përdorimi i shërbimeve të bazuara në satelit të cilat mund të ofrojnë shtrirje, por ato sjellin dobësitë e tyre.

"Këto sisteme fillojnë të vihen nën kërcënim", mendon Campion, "dhe ato janë gjithashtu nën kontrollin e palëve të treta që mund të jenë ose jo në përputhje me interesat tona."

Por kjo është vetëm maja e ajsbergut.

Sfidat bëhen edhe më të mprehta për aftësitë që nevojiten nën mbulesën e akullit.

Lundrimi pranë polit magnetik është i vështirë, komunikimi është i ndërprerë dhe rishfaqja mund të jetë e pamundur për periudha të gjata për shkak të mbulesës së akullit, tha Codrean.

"Në Arktik, 24 orë nuk të çojnë aq larg", tha ajo.

Sistemet që konsiderohen me rreze të gjatë veprimi diku tjetër mezi arrijnë të gjejnë sipërfaqen e asaj që nevojitet në Arktik.

Kjo për shkak se dronët zakonisht duhet të kthehen në sipërfaqe ose të kalojnë pranë sensorëve për të transferuar të dhënat që kanë mbledhur.

"Nëse ai aset nuk është në gjendje të shkojë shumë larg dhe duhet të rimbushet çdo dy ditë, atëherë duhet ta riktheni. Dhe ku do ta rikthenit nëse ka akull përreth jush? Nëse duhet ta riktheni në pikën tuaj të fillimit, nuk mund të shkojë aq larg".

Platformat e reja, të tilla si automjetet autonome nënujore të mundësuara nga “qelizat e karburantit me hidrogjen”, mund të funksionojnë për javë ose edhe muaj nën akull, por këto aftësi janë ende në fillimet e tyre.

Dhe ndoshta është nën akull që kapacitetet e reja janë më të nevojshme, sipas Codrean, sepse kabllot e reja që do të vendosen do të kërkojnë hartëzim bazë të shtratit të detit.

"E ardhmja e sigurisë së Arktikut do të vendoset nën ujë, jo në ajër ose mbi akull", i tha ajo Euronews.

Autonomia strategjike evropiane, shtoi ajo, "nuk do të ndërtohet vetëm përmes diplomacisë, por përmes aftësive të vazhdueshme nënujore".

Në këtë drejtim, ka shenja se qeveritë evropiane po fillojnë ta shohin rajonin shumë më strategjikisht.

Franca, për shembull, publikoi një strategji mbrojtëse për Arktikun vitin e kaluar, duke reflektuar një njohje gjithnjë e në rritje se Arktiku ofron avantazhe ushtarake dhe ekonomike afatgjata.

Por, duke vepruar kështu, do të kërkohen kompromise të vështira.

"Realiteti brutal është se do të duhen investime të konsiderueshme", tha Heron. "Kjo padyshim do të tërheqë natyrshëm fondet nga fusha të tjera me të cilat publiku i NATO-s mund të jetë i pakënaqur". /Telegrafi/

Presidentja e Komisionit Evropian nuk ka marrë ende një vendim mbi zbatimin e përkohshëm të marrëveshjes së tregtisë së lirë me Mercosur.

Ursula von der Leyen është në parim pro, por është ende duke vlerësuar rreziqet e kësaj vendimi. Tema duhej të diskutohej dje në Paris me Emmanuel Macron, si dhe në samitin informal të krerëve të shteteve dhe qeverive javën e ardhshme.

Von der Leyen dëshiron të dijë cilët liderë e konsiderojnë zbatimin e përkohshëm të marrëveshjes Mercosur si një çështje ekzistenciale në planin e politikës së brendshme. Do të konsultohen liderët e Francës, Polonisë, Irlandës dhe Austrisë.

Në llogaritjen e rrezikut, von der Leyen duhet të marrë parasysh edhe Parlamentin Evropian, i cili, nëse do të rrëzonte ratifikimin, do ta dështonte përfundimisht marrëveshjen me Mercosur.

Megjithë presionet e kancelarit gjerman, Friedrich Merz, për zbatimin e përkohshëm, von der Leyen ka ende pak kohë për të përfunduar vlerësimet e saj.

Kërkohet një ratifikim nga një prej katër vendeve të Amerikës së Jugut (Brazili, Argjentina, Paraguaji dhe Uruguaji). Paraguaji pritet të jetë i pari pas disa muajsh.

Grupet parlamentare akoma nuk kanë një koordinim rreth draft ligjit për ndryshimin e ligjit për qeveri me të cilin rregullohet funksionimi i qeverisë teknike në zgjedhjet e ardhshme, pas riorganizimit të disa ministrive.

Sipas partisë në pushtet, për shfuqizimin e qeverisë teknike pas zgjedhjeve të ardhshme nevojitet marrëveshje më e gjerë.

“Nuk kemi më Ministri për Punë dhe Politikë Sociale që të mund të zgjidhet ministër për Punë dhe Politikë Sociale. Nuk kemi më ministri për Shoqëri Informatike dhe Administratë, këto dyja janë ndarë kështu që nuk mund të zgjidhet ministër. Këto ndryshimet janë të patjetërsueshme për të pasur qeveri teknike në zgjedhjet e ardhshme. Qëndrimi ynë të cilin duam ta harmonizojmë me të gjitha partitë politike është që pas zgjedhjeve të ardhshme, ta shfuqizojmë qeverinë teknike sepse e ka tejkalu edhe afatin edhe mandatin e ekzistencës”, deklaroi Brane Petrushevski, OBRM-PDUKM.

LSDM-ja mbetet kategorikisht kundër kurse VLEN-i është në të njëjtin qëndrim me partnerin e koalicionit, OBRM-PDUKM.

Për Frontin Evropian, disa nga ndryshimet e propozuara, posaçërisht neni që ka të bëjë me afatin e zbatimit të ndryshimeve, janë të paqarta. Megjithatë, ata thonë se shfuqizimi nuk mund të bëhet pa ndërmjetësimin e përfaqësuesve ndërkombëtarë.

“Në qoftë se Marrëveshja e Përzhinës është arritur që të finalizohet dhe të nënshkruhet me prezencën e komunitetit ndërkombëtarë, e njëjta duhet edhe të shfuqizohet me prezencën e komunitetit ndërkombëtarë. Në qoftë se do të jetë kështu siç qeveria aktuale e kërkon shfuqizimin e qeverisë teknike, ato e bëjmë me të vetmin qëllim që ta keqpërdorin në zgjedhjet e ardhshme parlamentare ose cilatdo qofshin ato, ta keqpërdorin pushtetin dhe pozitën e tyre”, tha Rina Ajdari, Koordinatore e grupit parlamentar të Frontit Evropian.

Draft ndryshimet parashikojnë që ligji të hyjë në fuqi në ditën e tetë pas publikimit në Gazetën Zyrtare kurse dispozitat e tij do të zbatohen deri në ditën e publikimit të rezultateve përfundimtare dhe ndarjes së mandateve sipas njësive zgjedhore nga ana e KSHZ-së, për zgjedhjet e para me radhë për deputetë të mbajtura pas hyrjes në fuqi të këtij ligji. /Alsat.mk

Në kuadër të brifingut të dedikuar monitorimit të progresit në zbatimin e Agjendës Reformuese, i cili u mbajt në Qeveri dhe ku morën pjesë anëtarë të Qeverisë, ambasadorët e Bashkimit Evropian dhe përfaqësues të komunitetit ndërkombëtar, u bë një pasqyrë e detajuar e rezultateve të deritanishme dhe prioriteteve të ardhshme në fushat kyçe reformuese.

Në këtë ngjarje, fjalim mbajti edhe ministrja e Energjisë, Minierave dhe Burimeve Minerale, Sanja Bozhinovska, e cila u ndal në aktivitetet dhe rezultatet e Ministrisë në fushën e tranzicionit të drejtë, integrimit të tregut dhe avancimit të politikave energjetike në përputhje me standardet evropiane.

Ministrja informoi se strukturat drejtuese të parashikuara me Udhërrëfyesin për Tranzicion të Drejtë janë plotësisht funksionale dhe se është miratuar me sukses Plani Vjetor i Zbatimit për vitin 2026, i harmonizuar me dokumentet strategjike dhe prioritetet investuese të Qeverisë.

Theks i veçantë iu kushtua miratimit të Ligjit të ri për Energjetikë, me të cilin shteti bëri një hap të rëndësishëm drejt harmonizimit të plotë me Paketën për Integrimin e Energjisë Elektrike të Komunitetit të Energjisë, si dhe progresit në përgatitjen e akteve nënligjore nga ana e SHA MEPSO.

Në fjalimin e saj, ministrja theksoi gjithashtu gatishmërinë institucionale të operatorëve për zbatimin praktik të mekanizmave evropianë të tregut, si dhe njohjen ndërkombëtare përmes anëtarësimit në Italian Working Border Table.

Në aspektin e dimensionit social, u theksua se Ministria zbaton në mënyrë aktive masa për mbrojtjen e konsumatorëve të cenueshëm, me një metodologji të miratuar për matjen e varfërisë energjetike dhe me mbështetje të siguruar për mijëra familje.
Gjithashtu, ministrja informoi për miratimin e Planit Trevjeçar për rinovimin e objekteve të Qeverisë Qendrore. Rezultatet e arritura, siç u theksua, përbëjnë një dëshmi të qartë të përkushtimit të institucioneve ndaj një tranzicioni të suksesshëm energjetik, integrimit të tregut dhe zhvillimit të qëndrueshëm, në interes të qytetarëve dhe ekonomisë.

Siç paralajmëroi kryeministri Hristijan Mickoski, do të mbahen rregullisht cikle takimesh, përkatësisht brifingje, me përfaqësues të vendeve anëtare të Bashkimit Evropian që janë rezidente në vendin tonë, me qëllim informimin e përfaqësuesve ndërkombëtarë mbi hapat e ndërmarrë në zbatimin e Agjendës Reformuese.

Ministria e Energjisë, Minierave dhe Burimeve Minerale do të vazhdojë me zbatimin e përgjegjshëm dhe transparent të reformave, në bashkëpunim të ngushtë me Qeverinë, institucionet dhe partnerët ndërkombëtarë, me qëllim sigurimin e një sistemi energjetik të sigurt, modern dhe të drejtë.

BE-ja ka njoftuar propozimet për paketën e saj të 20-të të sanksioneve kundër Rusisë, që mbulojnë energjinë, shërbimet financiare dhe tregtinë.

Ajo përfshin një ndalim të plotë të shërbimeve detare për naftën bruto ruse, si dhe shtimin e 43 anijeve të tjera pjesë e të ashtuquajturës 'flotë në hije' të Kremlinit, njoftoi presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen.

Një ndalim i ri për mallrat dhe shërbimet do të shtrëngojë kufizimet e eksportit që vijnë nga Rusia, ndërsa ndalimet e reja të importit për metalet, kimikatet dhe mineralet kritike do të vlejnë më shumë se 570 milionë euro.

Do të merren masa gjithashtu kundër kompanive dhe platformave që mundësojnë tregtinë e kriptomonedhave dhe do të listohen 20 banka të tjera rajonale ruse në listën e sanksioneve.

“Rusia do të ulet në tryezën e bisedimeve vetëm me qëllim të sinqertë nëse i bëhet presion ta bëjë këtë. Kjo është e vetmja gjuhë që Rusia e kupton. Kjo është arsyeja pse po bëjmë një hap përpara sot”, tha von der Leyen.

Ndryshe, propozimi duhet të miratohet nga 27 shtetet anëtare të BE-së përpara se të hyjë në fuqi zyrtarisht.

Paketa e 19-të e sanksioneve të bllokut - e cila synonte flotën e saj në hije dhe ndaloi importet e gazit natyror të lëngshëm - hyri në fuqi në nëntor. /Telegrafi/

Më shumë se dy të tretat e njerëzve që jetojnë në familje në BE posedojnë shtëpinë e tyre, përkundrejt 32% që jetojnë në banesa me qira. Në Maqedoni rreth 87% jetojnë në shtëpinë e tyre, ndërsa 12,9% me qira, tregojnë të dhënat e Eurostatit.

Sipas të dhënave të fundit, në vitin 2024, më shumë se dy të tretat e popullsisë që jeton në familje në BE kishin në pronësi shtëpinë e tyre, që është pak më pak krahasuar me 69% në vitin 2023. Pjesa tjetër prej 32% jetonte në banesa me qira, që paraqet rritje nga 31% në vitin paraprak.

Për Maqedoninë dhe vendet e rajonit, të dhënat e fundit të disponueshme të Eurostatit janë për vitin 2023, prandaj pjesa më e madhe e njerëzve jetojnë në shtëpi në pronësi në Shqipëri – 95,5%, më pas vjen Kroacia – 91,2%, Serbia – 89,9%, Maqedonia – 87,1%, Bullgaria – 86,1% dhe Greqia – 69,6%.

Guvernatori i Bankës Qendrore të Republikës së Kosovës (BQK), Ahmet Ismaili, mori pjesë në panelin me temë “Sektori bankar dhe financiar i Kosovës: Një mundësi reale për investitorët francez”, i organizuar në kuadër të konferencës “Dita e Biznesit Francez”.

Konferenca u organizua nga Ambasada e Francës në Kosovë dhe Këshilli i Investitorëve Evropian, duke mbledhur përfaqësues të lartë të institucioneve vendore dhe ndërkombëtare, si dhe duke përfshirë katër panele tematike me fokus aktual.

Gjatë diskutimit në panel, Guvernatori Ismaili prezantoi zhvillimet kryesore në ekonominë e vendit, reformat e ndërmarra nga BQK-ja si dhe stabilitetin financiar.

Ai theksoi se sektori bankar i Kosovës mbetet ndër më të qëndrueshmit në rajon, i mbështetur nga nivele të larta të kapitalizimit dhe likuiditetit, si dhe nga një nivel i ulët i kredive joperformuese, duke luajtur një rol kyç në mbështetjen e aktivitetit ekonomik dhe zhvillimit të qëndrueshëm të vendit.

Më tej, Guvernatori Ismaili shpalosi angazhimin e BQK-së për forcimin e kornizës rregullative dhe mbikëqyrëse, promovimin e produkteve dhe shërbimeve financiare inovative, si dhe avancimin e gjithëpërfshirjes financiare, me qëllim të krijimit të një sektori financiar të qëndrueshëm, konkurrues dhe të integruar me tregjet ndërkombëtare.

Stabiliteti financiar përforcohet nga korniza ligjore dhe rregullative e harmonizuar me atë të Bashkimit Evropian, si dhe nga përdorimi i euros si valutë zyrtare, të cilat garantojnë siguri juridike dhe kushte të barabarta konkurrence për bizneset dhe investitorët nga vendet e BE-së.

Në këtë kontekst, Guvernatori i BQK-së vuri në pah rëndësinë e inovacionit financiar dhe digjitalizimit si parakushte thelbësore për krijimin e një mjedisi tërheqës për investime të huaja.

Tutje, Guvernatori Ismaili elaboroi mbi nevojën për diversifikimin e burimeve të financimit përtej sektorit bankar, përfshirë avancimin e skemave garantuese dhe zhvillimin e tregut të kapitalit, me qëllim të zgjerimit të mundësive për tregti dhe investime, si dhe rritjes së konkurrencës në ekonomi.

Ai foli gjithashtu për agjendën e digjitalizimit dhe integrimeve në sektorin financiar, duke përfshirë modernizimin e infrastrukturës së pagesave përmes projektit të pagesave të shpejta TIPS Clone, progresin drejt anëtarësimit në SEPA, bankingun e hapur, si dhe iniciativat rajonale që synojnë rritjen e efikasitetit dhe ndërveprueshmërisë së sistemeve financiare.

Plani i Rritjes së Bashkimit Evropian dhe projektet e tjera me institucionet financiare ndërkombëtare, të cilat pritet të ratifikohen nga Kuvendi, janë gjithashtu në funksion të arritjes së këtyre objektivave.

Krahas nxitjes së inovacionit, BQK po forcon mbikëqyrjen e ofruesve të shërbimeve financiare, standardet e sigurisë kibernetike dhe mbrojtjen e konsumatorit, duke siguruar që modernizimi i sistemit financiar të shoqërohet me ruajtjen e plotë të stabilitetit financiar.

Në përfundim, Guvernatori Ismaili nënvizoi se sektori financiar i Kosovës kombinon stabilitetin, modernizimin dhe inovacionin brenda një kornize konkurruese të harmonizuar me Bashkimin Evropian.

Me një sistem bankar stabil dhe konkurrues, infrastrukturë moderne, potencial në rritje në fushën e fintech-ut dhe një mjedis tatimor tërheqës, Kosova ka potencial të shndërrohet në një destinacion strategjik investimi, me perspektiva të qarta për rritje afatgjatë dhe integrim evropian.

BQK mori pjesë në këtë konferencë në kuadër të rolit të saj proaktiv për nxitjen e dialogut profesional dhe promovimin e bashkëpunimit, në funksion të ndërtimit të sistemeve financiare më të qëndrueshme, më të sigurta dhe më të integruara në rajon, në përputhje me Planin Strategjik të BQK-së. /Telegrafi/

Janari iku, e shkurtit i erdhi edhe dita e pestë, por në Kosovë ende nuk është finalizuar procesi zgjedhor, si kusht për themelimin e institucioneve të reja.

Në këso rrethana, rreth 900 milionë euro, fonde të Bashkimit Evropian, po presin edhe më tej aminin e deputetëve për t’u disbursuar për Kosovën.

Nga Bashkimi Evropian thonë se pavarësisht vonesave, Kosova mbetet ende e kualifikuar për të marrë deri në 882 milionë euro në kuadër të Planit të Rritjes.

Sipas tyre, vonesat po ndodhin për shkak të mosformimit të institucioneve në Kosovë pas dy proceseve zgjedhore vitin e kaluar.

E, në qeverinë në detyrë, thonë se pas formimit të institucioneve të reja prioritet është votimi i marrëveshjeve ndërkombëtare, mes të cilave edhe Plani i Rritjes.

Në ekzekutiv deklarojnë se, pavarësisht se mjetet nuk janë ndarë, po vazhdojnë punën drejt realizimit të agjendës së reformave të dakorduara me BE-në mbi këtë ujdi.

Zëdhënësja e Komisionit Evropian, Anitta Hipper, thotë për KosovaPress se është në interes të Kosovës që ratifikimi i marrëveshjeve ndërkombëtare të ndodhë sa më shpejt për të shfrytëzuar të gjitha mundësitë nën Planin e Rritjes.

Sipas saj, pa marrjen e dritës së gjelbër të këtyre ujdive, Kosova nuk mund të bëjë kërkesë për pagesë në kuadër të reformave.

“Kosova ishte ndër partnerët e parë të Ballkanit Perëndimor që miratoi Agjendën e saj të Reformave të kërkuar nga Plani i Rritjes së BE-së, i cili u miratua nga Komisioni Evropian në tetor 2024. Prandaj, Kosova mbetet e kualifikuar për të marrë deri në 882 milionë euro fonde në kuadër të Planit të Rritjes, në varësi të hyrjes në fuqi të marrëveshjeve lidhur me Facilitetin për Reforma dhe Rritje, si dhe të gjitha kushteve të tjera për pagesë.

Për shkak të vonesës në formimin e institucioneve, marrëveshjet lidhur me Facilitetin për Reforma dhe Rritje ende nuk kanë hyrë në fuqi. Pa ratifikimin e marrëveshjeve, Kosova nuk mund të bëjë kërkesë për pagesë në kuadër të Facilitetit për Reforma dhe Rritje. Faciliteti për Reforma dhe Rritje është një instrument me kohë të kufizuar, i miratuar për periudhën 2024–2027, dhe është në interes të Kosovës që ratifikimi të ndodhë sa më shpejt për të shfrytëzuar plotësisht të gjitha mundësitë nën Planin e Rritjes, për të mirën e popullsisë së saj”, thuhet në përgjigjet e saj për KosovaPress.

Në anën tjetër, Klisman Kadiu, këshilltar i zëvendëskryeministrit në detyrë për Integrime Evropiane, Besnik Bislimi, thotë se vonesat e alokimit të mjeteve të BE-së për Kosovën ndodhin për shkak të mosgatishmërisë së partive opozitare për t’i kaluar në legjislaturën e kaluar.

Sipas tij, pavarësisht se mjetet nuk janë disbursuar për Kosovën, qeveria në detyrë po punon në realizimin e reformave të dakorduara me BE-në mbi Planin e Rritjes.

“Qeveria në detyrë, në ndërkohë që Kuvendi ishte i formuar, para zgjedhjeve të parakohshme, propozoi votimin e marrëveshjeve ndërkombëtare, mes të cilave edhe Planin e Rritjes, nga i cili Kosova do të përfitojë rreth 882 milionë euro dhe parafinancimin fillestar prej mbi 60 milionë eurosh. Opozita refuzoi ta votojë atë, duke mbajtur peng miratimin e marrëveshjes dhe fillimin e lirimit të fondeve nga BE për Kosovën. Po të mos kishte bllokim të palogjikshëm nga ana e opozitës, Kosova sot do ta kishte marrë shumën e parafinancimit. Me të formuar institucionet e reja, përsëri do të jetë prioritet votimi i marrëveshjeve ndërkombëtare, mes të cilave edhe Plani i Rritjes. Në ndërkohë, qeveria vazhdon punën drejt realizimit të agjendës së reformave të dakorduara me BE mbi Planin e Rritjes, për të cilën raportojmë edhe drejt Unionit në baza të rregullta rreth vazhdimësisë dhe avancimit të reformave”, deklaron Kadiu në përgjigjen për KosovaPress.

Por, pavarësisht se Kosova është vonë në ratifikimin e marrëveshjeve me BE-në, sipas profesorit të integrimeve evropiane, Dritëro Arifi, këtyre ujdive, ende s’u ka skaduar afati.

Sipas tij, vetëm 65 milionë eurot janë të sigurta si mjete të parafinancimit, ndërsa pjesa tjetër duhet të dëshmohet përmes realizimit të reformave.

“Ne veçse jemi vonë. Ne jemi vonë më shumë se një vit në ratifikimin e dy marrëveshjeve me Bashkimin Evropian, por kjo nuk është e tëra. Është paraparë një shumë, një parapërcaktim i 61 milionë eurove për të filluar reformat. Ne ende s’kemi filluar reformat dhe kjo paradhënie e parë varet nga ratifikimi i dy marrëveshjeve për të filluar reformat. Çdo mjet tjetër për t’u alokuar në qeveri duhet të dëshmohet se reformat e ndërmarra kanë përfunduar. Nuk është aq e thjeshtë me i marrë ato fonde, pasi ne po mendojmë se 880 milionë euro do t’i marrim menjëherë, mirëpo jo. Vetëm 61 milionë i marrim menjëherë dhe të tjerat duhet të dëshmohet, evidentohet dhe faktohet se reforma është aprovuar. Edhe nëse sot do ta kishim qeverinë, do të duhej të punonim me shpejtësi të dritës dhe t’i arrinim reformat me kohë”, potencoi ai.

Disbursimi i mjeteve të parafinancimit për Kosovën është i ndërlidhur me miratimin e dy marrëveshjeve ndërkombëtare në Kuvend, të cilat, për shkak të moskonstituimit të legjislaturës së dhjetë, ende nuk ka ndodhur.

Plani i Rritjes është një kornizë e re e BE-së për përshpejtimin e reformave për integrim evropian të tërë rajonit, që kombinon reformat me kontribut të drejtpërdrejtë financiar nga fondet e BE-së në buxhetet e vendeve përfituese dhe projekte investuese. Me zbatimin e këtyre reformave, Kosova do të përfitojë deri në 882,6 milionë euro fonde të BE-së. Nga kjo shumë totale, 253,3 milionë euro janë grante, ndërsa pjesa tjetër prej 629,3 milionë eurosh janë hua afatgjata.

Përdoruesit e internetit në BE po ndërmarrin më shumë veprime për të mbrojtur të dhënat e tyre personale në internet, shkruan euronews.

Ndërsa të dhënat e reja tregojnë rezistencë në rritje ndaj gjurmimit në internet, sa larg është e gatshme të shkojë BE për të rimarrë sovranitetin digjital?

Të dhënat e reja tregojnë se qytetarët e BE-së po marrin më shumë masa paraprake me të dhënat e tyre personale në internet, ndërsa Evropa përpiqet të rimarrë sovranitetin e saj digjital nga kompanitë e mëdha të teknologjisë amerikane, transmeton Telegrafi.

Në vitin 2025, shumica e përdoruesve të internetit në Bashkimin Evropian zgjodhën të mos lejonin që të dhënat e tyre personale të përdoren për reklama, ndërsa 56.2% kufizuan ose refuzuan qasjen në vendndodhjen e tyre gjeografike, sipas të dhënave të fundit të Eurostat.

Kufizimi i qasjes në profilet e mediave sociale ose në ruajtjen e përbashkët në internet u bë gjithashtu më i zakonshëm, me 46% të përdoruesve të internetit që ndërmorën një hap të tillë.

Shifra përfaqëson një rritje prej pesë pikësh përqindjeje krahasuar me vitin 2023.

Përveç kësaj, 39% e njerëzve kontrolluan nëse faqja e internetit ku ata dhanë të dhëna personale ishte e sigurt, dhe 37.6% lexuan deklaratat e politikës së privatësisë përpara se të ndanin të dhënat e tyre personale.

Përqindja më e lartë e përdoruesve të internetit që morën masa për të mbrojtur të dhënat e tyre u regjistrua në Finlandë (92.6%), e ndjekur nga Holanda (91.2%) dhe Çekia (90.3%).

Në të kundërt, përqindjet më të ulëta u regjistruan në Rumani (56%), Slloveni (57.4%) dhe Bullgari (62%).

Kërcënimet ndaj të dhënave personale

Në disa raste, organizatat dhe rregullatorët evropianë kanë çuar kompanitë e teknologjisë në gjykatë për keqpërdorimin e supozuar të informacionit personal të qytetarëve.

Në janar 2026, autoriteti austriak i mbrojtjes së të dhënave ngriti një padi kundër Microsoft, për vendosjen e paligjshme të cookie-ve të gjurmimit në pajisjet e një fëmije pa pëlqimin e tyre.

Padia, e bërë nga grupi i të drejtave të privatësisë noyb në qershor 2024, synonte softuerin arsimor të Microsoft, Microsoft 365 Education, i cili përdoret nga miliona studentë dhe mësues në shkollat evropiane.

Vitin e kaluar, nëntë organizata të shoqërisë civile ngritën një padi të përbashkët kundër X të Elon Musk për shkelje të supozuara të Aktit të Shërbimeve Digjitale (DSA) të BE-së.

Padia synonte përdorimin nga platforma të informacionit personal të ndjeshëm, siç janë mendimet politike, orientimi seksual, besimet fetare dhe gjendjet shëndetësore, për reklama të synuara.

Ajo bazohej në një hulumtim nga AI Forensics, një organizatë jofitimprurëse evropiane që heton algoritmet me ndikim, e cila zbuloi, ndër të tjera, se Dell Technologies kishte synuar përdorues në X me interesa në medikamente specifike, orientim seksual dhe besim.

Si po reagojnë qeveritë e BE-së?

BE-ja dhe shtetet e saj anëtare duket se po shtojnë përpjekjet për të ndaluar shkeljen e rregullave të saj digjitale dhe për të fituar më shumë pavarësi digjitale.

Dhjetorin e kaluar, BE-ja e gjobiti X me një gjobë prej 120 milionë eurosh, dënimi i saj i parë ndonjëherë sipas DSA-së, për shkelje të detyrimeve të transparencës dhe rregullave të reklamimit.

BE-ja po punon gjithashtu për rritjen e sovranitetit të saj digjital nga kompanitë e mëdha teknologjike amerikane, pasi Amazon Web Services, Microsoft dhe Google aktualisht kontrollojnë rreth 70% të tregut të cloud-it në Evropë.

Në një nga masat, Komisioni Evropian është gati të miratojë Aktin e ri të Zhvillimit të Cloud-it dhe AI-së.

Synon të trefishojë të paktën kapacitetin e qendrës së të dhënave të BE-së brenda pesë deri në shtatë viteve të ardhshme.

Ndërkohë, në nivel kombëtar, Franca njoftoi se do të zëvendësojë platformat amerikane Microsoft Teams dhe Zoom me platformën e saj të videokonferencave të zhvilluar në vend.

Platforma Visio do të përdoret në të gjitha departamentet qeveritare deri në vitin 2027. /Telegrafi/

- YouTube www.youtube.com

Vendet e Bashkimit Evropian arritën një marrëveshje për një hua prej 90 miliardë eurosh për të mbuluar nevojat financiare dhe ushtarake të Ukrainës për vitet 2026 dhe 2027.

Brukseli planifikon të bëjë pagesën e parë në fillim të prillit për të siguruar vazhdimësinë e ndihmës së huaj për Kievin, shkruan Euronews.

Ambasadorët e vendeve anëtare ranë dakord për tekstet ligjore të mërkurën pasdite, pasi Qiproja, që kryeson Këshillin, prezantoi një version të ri të propozimit.

“Marrëveshja e sotme tregon se BE-ja vazhdon të veprojë me vendosmëri në mbështetje të Ukrainës dhe popullit të saj. Financimi i ri do të sigurojë një rezistencë të fortë të vendit ndaj agresionit rus”, deklaroi ministri i Financave i Qipros, Makis Keravnos.

Çifti ukrainas po iknin nga trupat ruse kur u hodhën në erë nga dronët kamikaz

“Në të njëjtën kohë, ne dërgojmë një mesazh të qartë se sovraniteti dhe integriteti territorial i shteteve duhet të respektohet plotësisht, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare”, shtoi ai.

Hua prej 90 miliardë eurosh, për të cilën u arrit marrëveshje politike në samitin e Brukselit, do të financohet përmes emetimit të borxhit të përbashkët, ku buxheti i BE-së do të shërbejë si garanci për investitorët. Sipas marrëveshjes, Hungaria, Sllovakia dhe Çekia do të jenë plotësisht të përjashtuara nga të gjitha detyrimet financiare, duke përfshirë pagesat vjetore të interesave.

Komisioni Evropian vlerëson se 24 shtetet e tjera anëtare do të duhet të kontribuojnë çdo vit midis dy dhe tre miliardë eurosh për të mbuluar kostot e lidhura.

Shuma prej 90 miliardë eurosh do të ndahet në dy pjesë kryesore: 30 miliardë euro për mbështetje buxhetore dhe 60 miliardë euro për ndihmë ushtarake për blerjen e armëve dhe municioneve. Ky raport mund të ndryshojë nëse lufta përfundon.

Blerja e armëve ishte pika e fundit e diskutueshme gjatë negociatave të ambasadorëve. Franca, si përkrahëse e politikës “Prodhim në Evropë”, insistoi që të kufizohej sa më shumë blerja jashtë kontinentit.

Në fund u vendos që fondet të përdoren sipas parimit të prioriteteve: armët do të blihen së pari brenda Ukrainës, pastaj në Bashkimin Evropian dhe në Islandë, Lihtenshtajn, Norvegji dhe Zvicër. Vetëm nëse pajisjet nuk janë të disponueshme në këto tregje, Kievit do t’i lejohet të blejë nga furnizues të tjerë, si Shtetet e Bashkuara.

Vendet që kanë partneritete sigurie dhe mbrojtjeje me BE-në, si Mbretëria e Bashkuar, Japonia, Koreja e Jugut dhe Kanadaja, gjithashtu do të kenë prioritet për blerje nëse kontribuojnë “ndershëm dhe proporcionalisht” në kostot e huasë. Kjo marrëveshje përputhet me afrimin mes Brukselit dhe Londrës.

Dronët ukrainas shkatërrojnë sistemin raketor Solntsepyok-un 15 milionë dollarësh të Rusisë në tokën ruse

Paratë do të paguhen gradualisht dhe do të jenë subjekt i kushteve të rrepta. Për shembull, çdo hap prapa në luftën kundër korrupsionit në Ukrainë mund të shkaktojë pezullimin e ndihmës.

Ukraina do të detyrohet të kthejë 90 miliardë euro vetëm nëse Rusia ndalon luftën dhe pranon të kompensojë dëmet Kievin. Duke qenë se Moska e ka përjashtuar qartë mundësinë e pagesës së reparacioneve, pritet që Brukseli të shtyjë kthimin e borxhit për kohë të pacaktuar.

Tekstet ligjore të dakorduara të mërkurën duhet të miratohen ende nga Parlamenti Evropian, i cili ka premtuar një procedurë të shpejtuar. Qëllimi është që pagesa e parë të bëhet në fillim të prillit, që është edhe afati që vet Kievi ka propozuar. /Telegrafi/

TIRANË, 4 shkurt /ATSH/ Ministri i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, Andis Salla prezantoi në Këshillin Kombëtar të Integrimit Evropian prioritetet dhe angazhimet e institucionit që ai drejton në fushën e sigurisë ushqimore, veterinarisë dhe shëndetit të bimëve, në kuadër të procesit të integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.

Gjatë fjalës së tij, ministri Salla theksoi se adresimi i rekomandimeve të Raportit të Komisionit Evropian 2025 në këto fusha përbën një komponent thelbësor të ecurisë së negociatave në kuadër të Grupkapitullit 5 dhe veçanërisht të Kapitullit 12. “Përmbushja e kërkesave në këtë kapitull nuk kufizohet vetëm në përafrimin e legjislacionit, por kërkon ndërtimin dhe funksionimin efektiv të një sistemi kontrolli të barasvlefshëm me atë të BE-së,” u shpreh ai.

Ministri vuri në dukje se siguria ushqimore lidhet drejtpërdrejt me shëndetin e njeriut, besimin e konsumatorit dhe aftësinë e produkteve shqiptare për të hyrë dhe konkurruar në tregun evropian. Në këtë kuadër, ai theksoi se gjatë periudhës së fundit është punuar intensivisht për përmirësimin e kuadrit ligjor, forcimin e kontrollit zyrtar në të gjithë zinxhirin “nga ferma në tavolinë”, rritjen e kapaciteteve institucionale dhe përmirësimin e infrastrukturës mbështetëse, si laboratorët dhe pikat e kontrollit kufitar.

Ministri Salla theksoi se përafrimi i legjislacionit mbetet një nga detyrat kryesore të procesit. Ai bëri të ditur se për vitin 2026 parashikohet miratimi i rreth 90 akteve nënligjore dhe 5 akteve zbatuese në fushën e sigurisë ushqimore, 31 akte nënligjore në fushën e veterinarisë për periudhën 2026–2027, si dhe 10 akte nënligjore në fushën fitosanitare gjatë vitit 2026.

Në fjalën e tij, ministri nënvizoi gjithashtu rëndësinë e mbështetjes së Bashkimit Evropian dhe të qeverisë gjermane përmes projektit “EU for Food Safety”, i cili synon përgatitjen e Programit Kombëtar për përmirësimin e standardeve të operatorëve të biznesit ushqimor dhe përmirësimin e cilësisë së qumështit të papërpunuar.

Salla theksoi se përveç hartimit të akteve nënligjore, fokusi do të jetë edhe te forcimi i kontrolleve zyrtare të bazuara në risk, për produktet e importit, eksportit dhe prodhimit vendor, në mënyrë që standardet të zbatohen njësoj në të gjithë territorin.

Në këtë drejtim, ministri bëri të ditur se parashikohet një investim prej rreth 20 milionë dollarësh për ndërtimin e shtatë Pikave të Inspektimit Kufitar, si dhe për forcimin e mëtejshëm të kapaciteteve institucionale të AKU-së dhe ISUV-it, të cilat kanë rol kyç në procesin e integrimit evropian dhe kontrollin e importeve dhe eksporteve.

Në përmbyllje, ministri Salla theksoi se procesi i integrimit kërkon angazhim të përbashkët. “Sfida nuk është vetëm të miratojmë aktet sipas BE-së, por t’i zbatojmë ato në praktikë”, u shpreh ai, duke nënvizuar nevojën për më shumë standardizim, investime, trajnime dhe bashkëpunim të ngushtë me bizneset, fermerët dhe shoqatat.

“Ne do të vijojmë mbështetjen praktike për operatorët dhe fermerët, me qëllim forcimin e besimit dhe garantimin e sigurisë ushqimore për konsumatorin”, përfundoi ministri Salla.

/e.i/r.e/a.f/

The post Salla: 20 milionë dollarë investim për ndërtimin e shtatë Pikave të Inspektimit Kufitar appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

BE-ja po rilanson konkursin e saj të rekrutimit elitar pas një ndërprerjeje shtatëvjeçare në një përpjekje për të gjetur një brez të ri administratorësh të nivelit të lartë, për të ndihmuar në menaxhimin e ekonomisë së dytë më të madhe në botë.

Komisioni Evropian, i cili e mbajti konkursin për herë të fundit në vitin 2019, organizon vlerësimin për të injektuar gjak të ri në korridoret e pushtetit të Brukselit. Një pagë e lartë dhe siguri pune i presin ata që kalojnë testin, transmeton Telegrafi.

"Është një kontratë për jetën", tha András Baneth, partner menaxhues i EU Training, i cili përgatit aplikantët për procesin dhe autor i një libri se si të kalohet testi.

"Kjo është një mundësi e shkëlqyer për avancim të parashikueshëm në karrierë dhe, sigurisht, një pagë dhe gjithçka që shoqërohet me të", shtoi ai.

Kandidatët e suksesshëm janë të kualifikuar për role në gradën "AD-5", të cilat vijnë me një paketë page mujore midis 5,973 dhe 6,758 euro, si dhe mundësinë për të përparuar përmes burokracisë dhe për të marrë role me ndikim në kabinetet e komisionerëve - ekipet elitare të këshilltarëve që peshojnë në fushat kryesore të politikave.

Skema e diplomimit, e destinuar për gjeneralistët, do të hapet të enjten, sipas Zyrës Evropiane të Përzgjedhjes së Personelit (EPSO), dhe do të mbyllet më 10 mars.

Është hera e parë që nga viti 2019 që mbahet konkursi. Procesi përfshin testime psikometrike, një vlerësim të njohurive të BE-së dhe një dorëzim eseje për ata që kalojnë fazat fillestare.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen e ka bërë përparësi t'u japë stafit më të ri dhe më të zellshëm një shans për t'u ngjitur në shkallët e një institucioni, që historikisht ka pasur një hierarki të ngurtë, thanë zyrtarët e Komisionit.

"Është shumë e rëndësishme të sjellësh një grup talentesh më të rinj me një mënyrë të ndryshme të të menduarit", tha një zyrtar i lartë, i cili nuk pranoi të fliste sinqerisht.

"Do të keni shumë nivele të caktuara që dalin në pension dhe duhet të siguroheni që brezi i ardhshëm i nëpunësve publikë po vjen. Sigurisht që kemi nevojë për njerëz që e kuptojnë institucionin, por kemi nevojë edhe për njerëz që i kuptojnë teknologjitë e së ardhmes nga një perspektivë e ndryshme", shtoi ai.

Sipas një zëdhënësi të Komisionit, "pauza e zgjatur" gjatë shtatë viteve të fundit ishte për shkak të një kalimi në testime të plota online. Heqja e një faze të qendrës së vlerësimit do të thotë se "kohëzgjatja e përgjithshme e konkurseve të EPSO-s është shkurtuar".

"Pasi hyra në fuqinë punëtore katër vjet më parë, ky është më në fund shansi im i parë për t'u futur në institucionet [e BE-së], gjë që deri më tani dukej e pamundur", tha një aplikant i mundshëm, i cili mbeti anonim për të shmangur dëmtimin e aplikimit të tij.

"Të gjithë e dinë se pasi të kaloni [konkursin] dhe të gjeni një punë, jeni gati për jetën. Kjo është arsyeja pse fjalë për fjalë të gjithë miqtë e mi do ta shfrytëzojnë këtë mundësi", shtoi ai.

Shumë staf më të ri në fuqinë punëtore të Komisionit prej 33,000 personash aktualisht shërbejnë në role relativisht të pasigurta me kontrata afatshkurtra ose si punonjës të agjencisë, që do të thotë se ata kanë më pak përfitime, pagë më të keqe dhe shumë më pak siguri për të ardhmen e tyre.

Ekzekutivi ka nisur një rishikim të strukturës së tij, të projektuar për të përmirësuar efikasitetin dhe efektivitetin e kostos, me shqetësime se ata që nuk kanë status zyrtar mund të preken negativisht nga një ristrukturim.

Një aplikant i dytë i mundshëm, që punon në sektorin privat, kritikoi parregullsinë e procesit.

“Shpresoj vërtet që këtë herë do të jetë ndryshe për t’u dhënë një shans personave të jashtëm, pasi për momentin sistemi favorizon kandidatët që tashmë punojnë në institucione”, thanë ata.

Baneth, eksperti i testeve, tha se rreth 1,200 aplikantëve do t’u ofrohen drejtpërdrejt vende pune nga një grup aplikantësh që mund të kalojë 50,000.

Të tjerët do të shtohen në një listë rezervë nga e cila “vetëm 30 përqind do t’u ofrohet në të vërtetë një punë… kjo çon në shumë ndjenja negative kur dikush kalon nëpër të gjitha këto dhe prapë nuk mund të jetë i sigurt se do të gjejë një punë”, shtoi ai. /Telegrafi/

Komisioni Evropian ka nisur një shqyrtim për të verifikuar nëse ish-politikani britanik Peter Mandelson ka shkelur rregullat e Bashkimit Evropian në lidhje me kontaktet e tij me Jeffrey Epstein, i dënuar për krime seksuale. Edhe pse Mbretëria e Bashkuar u largua nga BE-ja gjashtë vite më parë, hetimi lidhet me periudhën kur Mandelson ka shërbyer […]

The post Komisioni Evropian heton lidhjet e Peter Mandelson me Jeffrey Epstein appeared first on BoldNews.al.

Ministri i Drejtësisë, Igor Filkov tha se forcimi i efikasitetit dhe pavarësisë së gjyqësorit është një nga prioritetet më të larta shtetërore dhe një parakusht për rikthimin e besimit të qytetarëve në institucione.

“Ky është një moment kritik dhe vendimtar për sistemin e drejtësisë. Ne duhet ta perceptojmë situatën qartë dhe me objektivitet, sepse vetëm përmes një vlerësimi të saktë mund të arrijmë zgjidhje të qëndrueshme”, tha Filkov.

Euroambasadori Mihalis Rokas, kujtoi se në raportin e Komisionit Evropian, gjyqësori mori vlerësim “pa përparim” dhe se niveli i pajtueshmërisë me BE-në është “i moderuar”.

“Në vend kanë ndodhur një seri prolongimesh në implementimin e reformave. Në konceptin e ri për Planin për Rritje, BE nuk është donator, por ‘investitor’ në sundimin e ligjit, sepse paratë lidhen me rezultatet”, deklaroi Rokas.

Sipas analizës së projektit “Mbështetja e BE-së për sundimin e ligjit”, mungesa e gjykatësve dhe personelit gjyqësor vlerësohet si problemi më kritik në gjyqësor, me tendencën që çdo vit të përkeqësohet, teksa Maqedonia e Veriut funksionon me numër dyfish më të vogël të gjykatësve për kokë banori.

Një fytyrë e njohur në periferinë e Torinos, Hamid Badoui dukej një kandidat i pamundur për t’u shndërruar në pamjen tragjike të eksperimentit më ambicioz të Italisë për ndalimin e emigrantëve jashtë kufijve të saj. Një endacak dhe ish-shitës frutash në treg, me origjinë marokene – i cili kishte jetuar në Itali për rreth 15 […]

The post Historia e Hamid: Një tregim mbi vdekjen dhe rrëshqitjen e Europës drejt kampeve offshore për emigrantët appeared first on Reporter.al.

Shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, paralajmëroi të hënën kundër krijimit të një ushtrie mbarëevropiane, duke e përshkruar idenë si "jashtëzakonisht të rrezikshme", ndërsa debati vazhdon mbi aftësitë e ardhshme mbrojtëse të bllokut.

Duke folur në një konferencë sigurie në Norvegji, Kallas tha se përparësia kryesore në çdo krizë ushtarake duhet të jetë ruajtja e një strukture të qartë komande, transmeton Telegrafi.

"Në nivel evropian, ministrat e Drejtësisë takohen gjatë gjithë kohës dhe ata tashmë mendojnë evropianë, ndërsa ministrat e Mbrojtjes kanë qenë gjithmonë kombëtarë: buxhetet kombëtare, vendimmarrja kombëtare", tha ajo.

"Sigurisht, është kompetencë e shteteve anëtare, askush nuk po ua heq atë, por shtetet anëtare janë shumë të vogla për ta bërë vetë. Nëse e bëjmë së bashku, në fakt mund të mbulojmë një zonë më të madhe. Merrni për shembull mbrojtjen ajrore. Ta bësh së bashku është e kushtueshme, kështu që kemi nëntë fusha aftësish që po i zhvillojmë në bashkëpunim me NATO-n", shtoi Kallas.

Ajo argumentoi se krijimi i një ushtrie të veçantë evropiane përkrah forcave të NATO-s mund të çojë në konfuzion gjatë krizave.

“Nëse je tashmë pjesë e NATO-s, atëherë nuk mund të krijosh një ushtri të veçantë përveç ushtrisë që ke tashmë. Sepse në kushtet e krizës, ajo që është më e rëndësishmja është zinxhiri i komandës: kush i jep urdhra kujt. Dhe nëse ke ushtrinë evropiane dhe pastaj ke ushtrinë e NATO-s, atëherë topi bie midis karrigeve dhe kjo është jashtëzakonisht, jashtëzakonisht e rrezikshme. Kjo është arsyeja pse them se duhet të forcojmë mbrojtjen evropiane, e cila është gjithashtu pjesë e NATO-s. Është vërtet plotësuese për NATO-n. Le të mos e hedhim NATO-n nga dritarja”, përfundoi ajo.

Para fjalëve të Kallas, kryeministri norvegjez Jonas Gahr Støre u tha delegatëve se Norvegjia mbetet vija e parë e NATO-s kundër forcave bërthamore të Rusisë, pavarësisht retorikës së Uashingtonit që minimizon rolin e anëtarëve evropianë të NATO-s në mbrojtje.

“Kur takova presidentin Trump për herë të parë, ia thashë këtë, e pashë në sy dhe i thashë se është e rëndësishme që një kryeministër norvegjez ta shohë një president amerikan në sy dhe të thotë: ‘100 kilometra larg kufirit tim ndodhet arsenali më i madh bërthamor në botë. Dhe nuk është i drejtuar kundër meje, president, por kundër jush’”, tha ai.

“Ka rëndësi që ne i monitorojmë ato nëndetëse. Ne e dimë kur ato largohen nga porti. Ne e dimë kur ato testojnë sistemet e tyre të reja të armëve. Dhe ne e ndajmë këtë me ju, dhe bashkëpunojmë për ta monitoruar atë. Dhe kjo është arsyeja pse duhet të them se tingëllon plotësisht e gabuar kur presidenti amerikan qëndron në Davos duke thënë se ‘ne i kemi dhënë gjithçka NATO-s dhe NATO nuk jep asgjë në këmbim’. Është e gabuar”, shtoi ai.

Støre theksoi gjithashtu shkallën e stërvitjeve ushtarake të ardhshme në Arktik.

“Një muaj nga tani do të kemi 25,000 trupa që ushtrohen në Norvegjinë veriore, Finlandën veriore. Dy delegacionet më të mëdha atje, pashë, ishin francezët dhe amerikanët, 4,000 deri në 5,000 trupa secila. Dhe përsëri, kjo nuk është bamirësi. Kjo është për shkak të një interesi të ndërsjellë. Ne do ta ruajmë këtë, do të kujdesemi për të dhe do t'ua kujtojmë partnerëve tanë amerikanë këtë”, shtoi ai.

Javët e fundit kanë parë tensione të përtërira brenda NATO-s, të nxitura nga kritikat e përsëritura të Donald Trump ndaj aleatëve evropianë dhe kërcënimet për të aneksuar Grenlandën, një territor gjysmë-autonom i Danimarkës.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, u tha kohët e fundit ligjvënësve të BE-së se Evropa nuk mund të mbrohej pa mbështetjen e SHBA-së.

Kallas hodhi poshtë pretendimet për përçarje brenda NATO-s, duke këmbëngulur se bashkëpunimi midis aleancës dhe BE-së ishte forcuar.

“Në fakt, nuk pajtohem që ka një përçarje. Po përpiqemi t’i ndihmojmë shtetet anëtare që të rrisin shpenzimet e tyre për mbrojtjen dhe ta bëjmë këtë së bashku me të gjitha shtetet e tjera anëtare dhe gjithashtu me vende si Norvegjia, në mënyrë që të jemi gati. Dhe 23 anëtarë të Bashkimit Evropian janë gjithashtu pjesë e NATO-s, kështu që realisht po bashkëpunojmë me NATO-n. Kjo është përveç asaj që po bën NATO, dhe ne punojmë vërtet krah për krah”, tha ajo.

E pyetur nëse ishte dakord me vlerësimin e Rutte-s se Evropa nuk mund të qëndronte ende më vete pa SHBA-në, Kallas pranoi se mbetet punë për t’u bërë.

“Ishte shumë e qartë për këtë. Epo, tani për tani situata është e tillë, por po punojmë për të qenë më të pavarur edhe kur bëhet fjalë për sigurinë, sepse është e qartë se dobësitë tona janë dobësitë tona. Kjo është arsyeja pse po punojmë për të investuar më shumë në mbrojtje, gjithashtu në aftësi, dhe për ta konsideruar atë evropiane, jo vetëm kombëtare”, tha ajo. /Telegrafi/

- YouTube www.youtube.com

"Evropa rrezikon të nënshtrohet, të përçahet dhe të deindustrializohet", nëse nuk shndërrohet në një "federatë të vërtetë".

Kështu, siç raportojnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi, ka thënë ish-kryeministri italian dhe presidenti i Bankës Qendrore Evropiane, Mario Draghi, në një fjalim në Universitetin belg Ku Leuven të hënën.

Sipas Draghi-t, "pushteti kërkon që Evropa të kalojë nga konfederata në federatë", sepse rendi global "tani është shuar".

Në fjalimin e tij, të mbajtur ndërsa merrte një diplomë nderi nga universiteti, Draghi paraqiti një pamje të një rendi global të dështuar, duke përmendur anëtarësimin e Kinës në Organizatën Botërore të Tregtisë dhe vendet perëndimore që filluan të tregtonin me një shtet "me ambicie për t'u bërë vetë një pol i veçantë".

Kjo, tha ai, përgatiti skenën për "reagimin politik me të cilin përballemi tani" dhe në fund të fundit prodhoi "një botë me më pak tregti dhe rregulla më të dobëta" - të dhimbshme, por jo një kërcënim në vetvete.

"Kërcënimi është ai që e zëvendëson atë", tha Draghi, duke treguar një ndryshim në Shtetet e Bashkuara.

"SHBA-të po vendosin tarifa ndaj Evropës, duke kërcënuar interesat tona territoriale dhe duke e bërë të qartë, për herë të parë, se e sheh fragmentimin politik evropian si shërbim ndaj interesave të saj", ka shtuar ai.

Nga ana tjetër, theksoi ai, Kina vazhdon të kontrollojë nyjet kritike në zinxhirët globalë të furnizimit dhe është e gatshme ta shfrytëzojë këtë levë duke përmbytur tregjet, duke mbajtur inputet kritike dhe duke i detyruar të tjerët të mbajnë koston e çekuilibrave të veta.

Ai argumentoi se në fushat ku Evropa është "federalizuar" - tregtia, konkurrenca, tregu i vetëm, politika monetare - ajo "respektohet si një fuqi dhe [mund] të negociojë si një e tillë".

Si provë, ai vuri në dukje marrëveshjet tregtare "të suksesshme" të negociuara së fundmi me Indinë dhe Amerikën Latine.

"Atje ku nuk e kemi bërë - në mbrojtje, në politikën industriale, në çështjet e jashtme - trajtohemi si një asamble e lirshme shtetesh të mesme, që duhen ndarë dhe trajtuar në përputhje me rrethanat", tha Draghi.

Ai e përshkroi propozimin e tij si një "federalizëm pragmatik" që "thyen bllokimin me të cilin përballemi sot pa nënshtruar askënd".

"Nga të gjithë ata që tani janë të bllokuar midis SHBA-së dhe Kinës, vetëm evropianët kanë mundësinë të bëhen vetë një fuqi e vërtetë. Pra, duhet të vendosim: a mbetemi thjesht një treg i madh, i nënshtruar ndaj prioriteteve të të tjerëve? Apo ndërmarrim hapat e nevojshëm për t'u bërë një fuqi e vetme?". /Telegrafi/

Progresi i Shqipërisë drejt integrimit në Bashkimin Evropian i detyrohet më pak përpjekjeve të qeverisë dhe më shumë një entuziazmi të ripërtërirë për zgjerim brenda vetë bllokut, thotë sociologu dhe analisti politik Ergys Mërtiri. Pasi hapi “grupin” e parë të kapitujve të negociatave me BE-në në tetor 2024, Shqipëria e hapi grupin e fundit në […]

The post Progresi i Shqipërisë drejt BE-së “tregon më shumë për Brukselin sesa për Tiranën” appeared first on Reporter.al.

Kryetari i LSDM-së, Venko Filipçe, nga Zagrebi ku iu drejtua Kongresit të Partisë Socialdemokrate të Kroacisë, në prag të zgjedhjeve të ardhshme parlamentare.

Në fjalimin e tij, kritikoi qeverinë e Maqedonisë së Veriut duke thënë se në vend ka tendenca gjithnjë e më autoritare, ndikim në rritje të oligarkisë ekonomike dhe financiare, politika që dëmtojnë punëtorët, presione ndaj sindikatave dhe diskreditim të organizatave qytetare dhe intelektualëve kritikë.

Ai tha se patriotizmi i rremë i qeverisë përdoret për të mbrojtur rrjete kriminale dhe klienteliste dhe se procesi i integrimit në Bashkimin Evropian është bllokuar, pasi sipas tij, qeveria e ka braktisur konsensusin e gjerë politik dhe shoqëror duke argumentuar se rrezikohet identiteti kombëtar.

“Edhe në vendin tim përballemi me tendenca gjithnjë e më autoritare, ndikim në rritje të oligarkisë ekonomike dhe financiare, politika ekonomike që dëmtojnë drejtpërdrejt punëtorët, presione ndaj sindikatave, diskreditim të organizatave qytetare dhe intelektualëve progresivë kritikë. Patriotizmi i rremë i kryeministrit dhe qeverisë sonë është vetëm një maskë pas së cilës fshihet mbrojtja e rrjeteve kriminale dhe klienteliste, e shoqëruar me presion intensiv mbi sistemin gjyqësor. Maqedonia e Veriut është bllokuar në procesin e integrimit në Bashkimin Evropian, ndërsa qeveria e ka lënë konsensusin e gjerë politik dhe shoqëror për këtë çështje me arsyetimin se rrezikohet identiteti kombëtar”, theksoi Filipçe.

Kryeministri i vendit, Hristijan Mickoski komentoi paralajmërimet për “non paper” nga eurokomisionerja Mart Kos, në lidhje me statusin e vendeve kandidate për anëtarësim në BE, ku parashihet edhe anëtarësim pa të drejtë vote.

Ai tha se qëndrimi i qeverisë është që duhet të punojmë dhe të bëjmë gjithçka që duhet, që ta realizojmë qëllimin tonë të dytë strategjik , anëtarësimin e plotë në BE.

"Nuk do të jetë lehtë, sepse qeveria e kaluar bëri komplikim të atillë me procesin eurintegrues, duke i dorëzuar të gjitha pozitat që ishin arritur paraprakisht në dekadat e fundit", tha Mickoski.

Ai tha se njëherë do ta shikojë non paperin.

“Ta shohim njëherë atë non paper. Ka liderë nga rajoni që këtë e kërkojnë, të jemi të sinqertë…nga ana e BE-së. Ta shohim atë no paper. Shumë herë kemi dëgjuar deri tani për “gradual integration”, respektivisht integrim në etapa, dhe “safe guards”, të tipit mekanizma mbrojtës, ja të themi Polonia 20 vjet nuk mundi të shfrytëzojë fonde strukturore për bujqësinë, për herët ë parë filloi t’i shfrytëzojë në vitin 2024. Fillimisht ta shohim konceptin, pastaj to ta themi qëndrimin tonë”, deklaroi Mickoski.