Shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, paralajmëroi të hënën kundër krijimit të një ushtrie mbarëevropiane, duke e përshkruar idenë si "jashtëzakonisht të rrezikshme", ndërsa debati vazhdon mbi aftësitë e ardhshme mbrojtëse të bllokut.
Duke folur në një konferencë sigurie në Norvegji, Kallas tha se përparësia kryesore në çdo krizë ushtarake duhet të jetë ruajtja e një strukture të qartë komande, transmeton Telegrafi.
"Në nivel evropian, ministrat e Drejtësisë takohen gjatë gjithë kohës dhe ata tashmë mendojnë evropianë, ndërsa ministrat e Mbrojtjes kanë qenë gjithmonë kombëtarë: buxhetet kombëtare, vendimmarrja kombëtare", tha ajo.
"Sigurisht, është kompetencë e shteteve anëtare, askush nuk po ua heq atë, por shtetet anëtare janë shumë të vogla për ta bërë vetë. Nëse e bëjmë së bashku, në fakt mund të mbulojmë një zonë më të madhe. Merrni për shembull mbrojtjen ajrore. Ta bësh së bashku është e kushtueshme, kështu që kemi nëntë fusha aftësish që po i zhvillojmë në bashkëpunim me NATO-n", shtoi Kallas.
Ajo argumentoi se krijimi i një ushtrie të veçantë evropiane përkrah forcave të NATO-s mund të çojë në konfuzion gjatë krizave.
âNĂ«se je tashmĂ« pjesĂ« e NATO-s, atĂ«herĂ« nuk mund tĂ« krijosh njĂ« ushtri tĂ« veçantĂ« pĂ«rveç ushtrisĂ« qĂ« ke tashmĂ«. Sepse nĂ« kushtet e krizĂ«s, ajo qĂ« Ă«shtĂ« mĂ« e rĂ«ndĂ«sishmja Ă«shtĂ« zinxhiri i komandĂ«s: kush i jep urdhra kujt. Dhe nĂ«se ke ushtrinĂ« evropiane dhe pastaj ke ushtrinĂ« e NATO-s, atĂ«herĂ« topi bie midis karrigeve dhe kjo Ă«shtĂ« jashtĂ«zakonisht, jashtĂ«zakonisht e rrezikshme. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse them se duhet tĂ« forcojmĂ« mbrojtjen evropiane, e cila Ă«shtĂ« gjithashtu pjesĂ« e NATO-s. ĂshtĂ« vĂ«rtet plotĂ«suese pĂ«r NATO-n. Le tĂ« mos e hedhim NATO-n nga dritarjaâ, pĂ«rfundoi ajo.
Para fjalëve të Kallas, kryeministri norvegjez Jonas Gahr StÞre u tha delegatëve se Norvegjia mbetet vija e parë e NATO-s kundër forcave bërthamore të Rusisë, pavarësisht retorikës së Uashingtonit që minimizon rolin e anëtarëve evropianë të NATO-s në mbrojtje.
âKur takova presidentin Trump pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, ia thashĂ« kĂ«tĂ«, e pashĂ« nĂ« sy dhe i thashĂ« se Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« njĂ« kryeministĂ«r norvegjez ta shohĂ« njĂ« president amerikan nĂ« sy dhe tĂ« thotĂ«: â100 kilometra larg kufirit tim ndodhet arsenali mĂ« i madh bĂ«rthamor nĂ« botĂ«. Dhe nuk Ă«shtĂ« i drejtuar kundĂ«r meje, president, por kundĂ«r jushââ, tha ai.
âKa rĂ«ndĂ«si qĂ« ne i monitorojmĂ« ato nĂ«ndetĂ«se. Ne e dimĂ« kur ato largohen nga porti. Ne e dimĂ« kur ato testojnĂ« sistemet e tyre tĂ« reja tĂ« armĂ«ve. Dhe ne e ndajmĂ« kĂ«tĂ« me ju, dhe bashkĂ«punojmĂ« pĂ«r ta monitoruar atĂ«. Dhe kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse duhet tĂ« them se tingĂ«llon plotĂ«sisht e gabuar kur presidenti amerikan qĂ«ndron nĂ« Davos duke thĂ«nĂ« se âne i kemi dhĂ«nĂ« gjithçka NATO-s dhe NATO nuk jep asgjĂ« nĂ« kĂ«mbimâ. ĂshtĂ« e gabuarâ, shtoi ai.
StÞre theksoi gjithashtu shkallën e stërvitjeve ushtarake të ardhshme në Arktik.
âNjĂ« muaj nga tani do tĂ« kemi 25,000 trupa qĂ« ushtrohen nĂ« NorvegjinĂ« veriore, FinlandĂ«n veriore. Dy delegacionet mĂ« tĂ« mĂ«dha atje, pashĂ«, ishin francezĂ«t dhe amerikanĂ«t, 4,000 deri nĂ« 5,000 trupa secila. Dhe pĂ«rsĂ«ri, kjo nuk Ă«shtĂ« bamirĂ«si. Kjo Ă«shtĂ« pĂ«r shkak tĂ« njĂ« interesi tĂ« ndĂ«rsjellĂ«. Ne do ta ruajmĂ« kĂ«tĂ«, do tĂ« kujdesemi pĂ«r tĂ« dhe do t'ua kujtojmĂ« partnerĂ«ve tanĂ« amerikanĂ« kĂ«tĂ«â, shtoi ai.
Javët e fundit kanë parë tensione të përtërira brenda NATO-s, të nxitura nga kritikat e përsëritura të Donald Trump ndaj aleatëve evropianë dhe kërcënimet për të aneksuar Grenlandën, një territor gjysmë-autonom i Danimarkës.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, u tha kohët e fundit ligjvënësve të BE-së se Evropa nuk mund të mbrohej pa mbështetjen e SHBA-së.
Kallas hodhi poshtë pretendimet për përçarje brenda NATO-s, duke këmbëngulur se bashkëpunimi midis aleancës dhe BE-së ishte forcuar.
âNĂ« fakt, nuk pajtohem qĂ« ka njĂ« pĂ«rçarje. Po pĂ«rpiqemi tâi ndihmojmĂ« shtetet anĂ«tare qĂ« tĂ« rrisin shpenzimet e tyre pĂ«r mbrojtjen dhe ta bĂ«jmĂ« kĂ«tĂ« sĂ« bashku me tĂ« gjitha shtetet e tjera anĂ«tare dhe gjithashtu me vende si Norvegjia, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« jemi gati. Dhe 23 anĂ«tarĂ« tĂ« Bashkimit Evropian janĂ« gjithashtu pjesĂ« e NATO-s, kĂ«shtu qĂ« realisht po bashkĂ«punojmĂ« me NATO-n. Kjo Ă«shtĂ« pĂ«rveç asaj qĂ« po bĂ«n NATO, dhe ne punojmĂ« vĂ«rtet krah pĂ«r krahâ, tha ajo.
E pyetur nĂ«se ishte dakord me vlerĂ«simin e Rutte-s se Evropa nuk mund tĂ« qĂ«ndronte ende mĂ« vete pa SHBA-nĂ«, Kallas pranoi se mbetet punĂ« pĂ«r tâu bĂ«rĂ«.
âIshte shumĂ« e qartĂ« pĂ«r kĂ«tĂ«. Epo, tani pĂ«r tani situata Ă«shtĂ« e tillĂ«, por po punojmĂ« pĂ«r tĂ« qenĂ« mĂ« tĂ« pavarur edhe kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r sigurinĂ«, sepse Ă«shtĂ« e qartĂ« se dobĂ«sitĂ« tona janĂ« dobĂ«sitĂ« tona. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse po punojmĂ« pĂ«r tĂ« investuar mĂ« shumĂ« nĂ« mbrojtje, gjithashtu nĂ« aftĂ«si, dhe pĂ«r ta konsideruar atĂ« evropiane, jo vetĂ«m kombĂ«tareâ, tha ajo. /Telegrafi/
"Evropa rrezikon të nënshtrohet, të përçahet dhe të deindustrializohet", nëse nuk shndërrohet në një "federatë të vërtetë".
Kështu, siç raportojnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi, ka thënë ish-kryeministri italian dhe presidenti i Bankës Qendrore Evropiane, Mario Draghi, në një fjalim në Universitetin belg Ku Leuven të hënën.
Sipas Draghi-t, "pushteti kërkon që Evropa të kalojë nga konfederata në federatë", sepse rendi global "tani është shuar".
Në fjalimin e tij, të mbajtur ndërsa merrte një diplomë nderi nga universiteti, Draghi paraqiti një pamje të një rendi global të dështuar, duke përmendur anëtarësimin e Kinës në Organizatën Botërore të Tregtisë dhe vendet perëndimore që filluan të tregtonin me një shtet "me ambicie për t'u bërë vetë një pol i veçantë".
Kjo, tha ai, përgatiti skenën për "reagimin politik me të cilin përballemi tani" dhe në fund të fundit prodhoi "një botë me më pak tregti dhe rregulla më të dobëta" - të dhimbshme, por jo një kërcënim në vetvete.
"Kërcënimi është ai që e zëvendëson atë", tha Draghi, duke treguar një ndryshim në Shtetet e Bashkuara.
"SHBA-të po vendosin tarifa ndaj Evropës, duke kërcënuar interesat tona territoriale dhe duke e bërë të qartë, për herë të parë, se e sheh fragmentimin politik evropian si shërbim ndaj interesave të saj", ka shtuar ai.
Nga ana tjetër, theksoi ai, Kina vazhdon të kontrollojë nyjet kritike në zinxhirët globalë të furnizimit dhe është e gatshme ta shfrytëzojë këtë levë duke përmbytur tregjet, duke mbajtur inputet kritike dhe duke i detyruar të tjerët të mbajnë koston e çekuilibrave të veta.
Ai argumentoi se në fushat ku Evropa është "federalizuar" - tregtia, konkurrenca, tregu i vetëm, politika monetare - ajo "respektohet si një fuqi dhe [mund] të negociojë si një e tillë".
Si provë, ai vuri në dukje marrëveshjet tregtare "të suksesshme" të negociuara së fundmi me Indinë dhe Amerikën Latine.
"Atje ku nuk e kemi bërë - në mbrojtje, në politikën industriale, në çështjet e jashtme - trajtohemi si një asamble e lirshme shtetesh të mesme, që duhen ndarë dhe trajtuar në përputhje me rrethanat", tha Draghi.
Ai e përshkroi propozimin e tij si një "federalizëm pragmatik" që "thyen bllokimin me të cilin përballemi sot pa nënshtruar askënd".
"Nga të gjithë ata që tani janë të bllokuar midis SHBA-së dhe Kinës, vetëm evropianët kanë mundësinë të bëhen vetë një fuqi e vërtetë. Pra, duhet të vendosim: a mbetemi thjesht një treg i madh, i nënshtruar ndaj prioriteteve të të tjerëve? Apo ndërmarrim hapat e nevojshëm për t'u bërë një fuqi e vetme?". /Telegrafi/
Progresi i ShqipĂ«risĂ« drejt integrimit nĂ« Bashkimin Evropian i detyrohet mĂ« pak pĂ«rpjekjeve tĂ« qeverisĂ« dhe mĂ« shumĂ« njĂ« entuziazmi tĂ« ripĂ«rtĂ«rirĂ« pĂ«r zgjerim brenda vetĂ« bllokut, thotĂ« sociologu dhe analisti politik Ergys MĂ«rtiri. Pasi hapi âgrupinâ e parĂ« tĂ« kapitujve tĂ« negociatave me BE-nĂ« nĂ« tetor 2024, ShqipĂ«ria e hapi grupin e fundit nĂ« [âŠ]
Kryeministri i vendit, Hristijan Mickoski komentoi paralajmĂ«rimet pĂ«r ânon paperâ nga eurokomisionerja Mart Kos, nĂ« lidhje me statusin e vendeve kandidate pĂ«r anĂ«tarĂ«sim nĂ« BE, ku parashihet edhe anĂ«tarĂ«sim pa tĂ« drejtĂ« vote.
Ai tha se qëndrimi i qeverisë është që duhet të punojmë dhe të bëjmë gjithçka që duhet, që ta realizojmë qëllimin tonë të dytë strategjik , anëtarësimin e plotë në BE.
"Nuk do të jetë lehtë, sepse qeveria e kaluar bëri komplikim të atillë me procesin eurintegrues, duke i dorëzuar të gjitha pozitat që ishin arritur paraprakisht në dekadat e fundit", tha Mickoski.
Ai tha se njëherë do ta shikojë non paperin.
âTa shohim njĂ«herĂ« atĂ« non paper. Ka liderĂ« nga rajoni qĂ« kĂ«tĂ« e kĂ«rkojnĂ«, tĂ« jemi tĂ« sinqertĂ«âŠnga ana e BE-sĂ«. Ta shohim atĂ« no paper. ShumĂ« herĂ« kemi dĂ«gjuar deri tani pĂ«r âgradual integrationâ, respektivisht integrim nĂ« etapa, dhe âsafe guardsâ, tĂ« tipit mekanizma mbrojtĂ«s, ja tĂ« themi Polonia 20 vjet nuk mundi tĂ« shfrytĂ«zojĂ« fonde strukturore pĂ«r bujqĂ«sinĂ«, pĂ«r herĂ«t Ă« parĂ« filloi tâi shfrytĂ«zojĂ« nĂ« vitin 2024. Fillimisht ta shohim konceptin, pastaj to ta themi qĂ«ndrimin tonĂ«â, deklaroi Mickoski.
Kryetari i Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut, Afrim Gashi, në takimin e sotëm me Ambasadorin e Republikës së Austrisë, i theksoi marrëdhëniet miqësore ndërmjet dy vendeve.
Gashi falënderoi për mbështetjen e Austrisë në rrugën integruese të vendit tonë drejt Bashkimit Evropian.
"Kisha kënaqësinë të zhvilloj një takim shumë konstruktiv me Ambasadorin e Republikës së Austrisë, Sh.T. z. Martin Pamer. Konfirmuam marrëdhëniet miqësore ndërmjet vendeve tona dhe diskutuam forcimin e mëtejmë të raporteve bilaterale. Shqyrtuam mundësitë e bashkëpunimit në fushën e kulturës, si dhe thellimin e bashkëpunimit parlamentar ndërmjet dy vendeve. Gjithashtu, shkëmbyem mendime lidhur me zhvillimet aktuale politike, si dhe për rrugën europiane të vendit tonë. Falënderova Ambasadorin për kontributin e tij të çmuar dhe për mbështetjen e vazhdueshme të Austrisë në zhvillimin e vendit", thuhet në njoftimin për media lëshuar nga kabineti i Gashit.
Ministri i Punëve të Jashtme dhe Tregtisë së Jashtme, Timço Mucunski, zhvilloi pasditen e sotme një bisedë telefonike me eurokomisaren për zgjerim, Marta Kos.
Fokusi i bisedës ishte vendosur te sfidat aktuale ekonomike dhe procesi i eurointegrimit, njoftuan nga Ministria.
âBashkĂ«biseduesit shkĂ«mbyen mendime pĂ«r gjetjen e njĂ« zgjidhjeje konkrete dhe tĂ« qĂ«ndrueshme pĂ«r sfidat me tĂ« cilat pĂ«rballen transportuesit profesionalĂ«, si dhe pĂ«r çështjen qĂ« lidhet me tarifat pĂ«r çelikun. NĂ« kĂ«tĂ« kontekst, ministri Mucunski theksoi nevojĂ«n pĂ«r njĂ« reagim tĂ« shpejtĂ« dhe tĂ« koordinuar, me qĂ«llim shmangien e efekteve shtesĂ« negative mbi ekonominĂ« vendaseâ, thuhet nĂ« njoftim.
Në kontekst të rrugës eurointegruese të shtetit, ministri Mucunski konfirmoi përkushtimin e qartë dhe të fortë ndaj procesit reformues, sigurimin e vazhdimësisë në zbatimin e tij, si dhe miratimin e ligjeve që janë pjesë përbërëse e agjendës evropiane.
Presidentja e Maqedonisë së Veriut, Gordana Siljanovska-Davkova tha se pret zgjidhjet të problemit me transportuesit e mallrave dhe se bllokada e tyre të merr fund.
"Pres zgjidhje të problemit, mendoj se tashmë manifeston vetëdije dhe përgjegjësi, veçanërisht pasi çështja është rajonale, por siç e thashë tashmë, nuk bëhet fjalë vetëm për interesa rajonale, por për interesa evropiane, sepse po flasim për kompani që vijnë edhe nga vende të tjera", deklaroi Siljanovska-Davkova.
Sipas saj, zgjidhja për problemin e transportit është e nevojshme, sepse kjo çështje nuk është vetëm kombëtare, por edhe rajonale dhe evropiane.
âPres qĂ« tĂ« gjejnĂ« zgjidhje, tĂ« gjejnĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« veprimi qĂ« do tâi trajtojĂ« transportuesit si subjekte, subjekte ekonomike qĂ« kontribuojnĂ« jo vetĂ«m nĂ« ekonominĂ« e vendit dhe atĂ« rajonale, por edhe nĂ« atĂ« evropianeâ, shtoi Siljanovska-Davkova.
Presidentja tha se çështja targeton rajonin, madje, siç shton, ka të bëjë me pjesëmarrjen tonë në NATO.
âPse? Sepse nĂ«se ekonomia jonĂ« bie pa asnjĂ« faj tonin dhe nĂ«se rritja ekonomike ngadalĂ«sohet, atĂ«herĂ« aftĂ«sia jonĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« alokimet, pĂ«rfshirĂ« ato pĂ«r NATO-n, Ă«shtĂ« sigurisht njĂ« problem edhe pĂ«r NATO-n. Prandaj ne presim mirĂ«kuptim dhe zgjidhjeâ, thekson Siljanovska-Davkova.
India dhe Bashkimi Evropian kanĂ« nĂ«nshkruar njĂ« marrĂ«veshje tĂ« tregtisĂ« sĂ« lirĂ« qĂ« tĂ« dyja palĂ«t e kanĂ« cilĂ«suar si ânĂ«na e tĂ« gjitha marrĂ«veshjeveâ.
Marrëveshja, e njoftuar të martën, u arrit gjatë gati dy dekadave negociatash të ndërprera dhe gjatë një krize gjeoekonomike të shkaktuar nga lufta tregtare e presidentit të Shteteve të Bashkuara Donald Trump.
Marrëveshja midis Indisë dhe BE-së me 27 vende mbulon rreth 2 miliardë njerëz dhe përfaqëson një treg të kombinuar prej gati 27 trilionë dollarësh dhe rreth 25 përqind të produktit të brendshëm bruto (PBB) global.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, si dhe presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa iu bashkuan kryeministrit indian Narendra Modi në New Delhi të hënën si të ftuar nderi për Ditën e Republikës dhe paradën e saj vjetore ushtarake.
âKjo marrĂ«veshje do tĂ« sjellĂ« mundĂ«si tĂ« mĂ«dha pĂ«r njerĂ«zit e IndisĂ« dhe EvropĂ«sâ, tha Modi ndĂ«rsa iu drejtua njĂ« konference pĂ«r energjinĂ« virtualisht tĂ« martĂ«n para njĂ« samiti Indi-BE.
âEvropa dhe India po bĂ«jnĂ« histori sotâ, shkroi von der Leyen nĂ« njĂ« postim nĂ« X. âNe kemi krijuar njĂ« zonĂ« tĂ« tregtisĂ« sĂ« lirĂ« prej dy miliardĂ« njerĂ«zish, me tĂ« dyja palĂ«t qĂ« do tĂ« pĂ«rfitojnĂ«. Ne do ta forcojmĂ« marrĂ«dhĂ«nien tonĂ« strategjikeâ.
Dhe sipas një shkrimi të Al Jazeera, përcjell Telegrafi, pritet që marrëveshja të ulë ndjeshëm tarifat për Indinë dhe BE-në.
Por, çfarĂ« pĂ«rmban marrĂ«veshja? Dhe si do ta pranojĂ« atĂ« Donald Trump â i cili e goditi IndinĂ« me tarifa prej 50 pĂ«rqind vitin e kaluar pjesĂ«risht si ndĂ«shkim pĂ«r vazhdimin e blerjes sĂ« naftĂ«s ruse?
ĂfarĂ« mbulon marrĂ«veshja dhe sa e rĂ«ndĂ«sishme Ă«shtĂ« ajo?
Ajo është marrëveshja më e madhe dhe më gjithëpërfshirëse tregtare e Indisë dhe mbulon mallrat, shërbimet dhe investimet në të gjithë bashkimin doganor të BE-së.
Në vitin 2023, BE tërhoqi një masë (GSP) për Indinë, duke i ekspozuar eksportuesit e saj ndaj tarifave më të larta.
Marrëveshja e re, vunë në dukje analistët, mund t'i japë Indisë një avantazh në disa sektorë, duke përfshirë tekstilet, farmaceutikën, makineritë, çelikun, produktet e naftës dhe pajisjet elektrike.
Në përgjithësi, BE-ja po i jep Indisë qasje në 144 nënsektorë shërbimesh, ndërsa India po hap 102 nënsektorë për BE-në, duke përfshirë industritë financiare, detare dhe të telekomunikacionit.
Të martën, Modi u tha punëtorëve indianë dhe udhëheqësve të industrisë në sektorë të tillë si tekstilet, gurët e çmuar dhe bizhuteritë se "marrëveshja do të jetë shumë e dobishme për ju", duke shtuar se jo vetëm që do të nxisë prodhimin në Indi, por do të zgjerojë edhe sektorin e shërbimeve të Indisë.
"Kjo marrëveshje e tregtisë së lirë do të forcojë besimin në Indi për çdo biznes dhe çdo investitor në botë. India po punon gjerësisht në partneritete globale në të gjithë sektorët", tha Modi.
Drafti përfundimtar i marrëveshjes tregtare duhet të kalojë ende shqyrtimin ligjor në Bruksel dhe Nju Delhi dhe mund të bëhet funksional vetëm vitin e ardhshëm, tha Biswajit Dhar, një ekonomist tregtar i cili ka qenë i përfshirë në negociata të shumta tregtare indiane.
Anil Trigunayat, një ish-diplomat indian i cili është marrë me blloqe tregtare rajonale, e përshkroi marrëveshjen tregtare si "të shkëlqyer, duke siguruar qasje profesionale në treg, ndërsa kujdeset për labirintin burokratik të BE-së".
âNdryshe nga 20 vjet mĂ« parĂ«, sot India ka kapacitetin pĂ«r tĂ« punuar sĂ« bashku me evropianĂ«t dhe ofron njĂ« treg tĂ« mirĂ« pĂ«r taâ, tha Trigunayat. âDo tĂ« ketĂ« shumĂ« mĂ« tepĂ«r pĂ«r tĂ« shqyrtuar pĂ«rveç verĂ«rave ose BMW-ve mĂ« tĂ« lira, duke pĂ«rfshirĂ« investimet tregtareâ.
âĂshtĂ« njĂ« marrĂ«veshje shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme si pĂ«r IndinĂ« ashtu edhe pĂ«r BE-nĂ«â, vlerĂ«son Dhar, âdhe njĂ« hap i madh drejt konsolidimit tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve tregtare dhe ekonomike tĂ« IndisĂ« me partnerin e saj mĂ« tĂ« madh tregtarâ.
ĂĂ«shtja kryesore, mendon Dhar, Ă«shtĂ« se kjo marrĂ«veshje pĂ«rfaqĂ«son njĂ« mundĂ«si pĂ«r tĂ« dyja palĂ«t qĂ« tĂ« âdiversifikohen dhe tĂ« shohin pĂ«rtej SHBA-sĂ« dhe tĂ« rriten pĂ«rtej varĂ«sisĂ« sĂ« tyre nga tregu amerikanâ.
A po e hap India industrinë e saj shumë të mbrojtur të automobilave?
India është kritikuar në të kaluarën për qasjen e saj proteksioniste ndaj sektorit të automobilave, përfshirë edhe nga pronari i Tesla-s, Elon Musk. Ajo ka vendosur tarifa deri në 110 përqind për automjetet e huaja.
Negociatat për të arritur një marrëveshje tregtare midis Indisë dhe BE-së u ndërprenë në vitin 2013 për shkak të ngurrimit të Nju Delhit për të hapur sektorin e saj të automobilave, shkruan Al Jazeera, përcjell Telegrafi.
Sipas marrëveshjes së njoftuar të martën, megjithatë, Nju Delhi do të hapë tregun e tij të brendshëm të automobilave për importet e BE-së, duke ulur tarifat për shumicën e makinave nga BE-ja në 30 deri në 35 përqind, të cilat më pas do të ulen gradualisht në 10 përqind gjatë disa viteve.
Kuptohet që makinat e BE-së me çmim nën 15,000 euro (17,800 dollarë) përjashtohen nga marrëveshja dhe do të mbeten subjekt i tarifave më të larta.
Makinat që kushtojnë më shumë se kjo do të ndahen në tre kategori, secila me kuota dhe tarifa të veçanta.
Megjithatë, automjetet elektrike do të përjashtohen nga uljet e taksave të importit për pesë vitet e para për të mbrojtur investimet nga prodhuesit vendas indianë të makinave elektrike.
Pas kësaj, importet nga BE-ja do të kufizohen në 160,000 motorë me djegie të brendshme dhe 90,000 automjete elektrike në vit.
Pavarësisht këtyre masave mbrojtëse, aksionet e prodhuesve indianë të makinave ranë me rreth 1.6 përqind pas njoftimit të marrëveshjes tregtare.
Si do t'i sjellë dobi BE-së kjo marrëveshje?
Tarifat indiane për 30 përqind të mallrave të importuara nga BE-ja do të bien menjëherë në zero.
Në përgjithësi, tarifat për 96.6 përqind të eksporteve të mallrave të BE-së në Indi do të eliminohen ose do të ulen, thanë zyrtarët e BE-së.
Marrëveshja do të kursejë deri në 4 miliardë euro (4.74 miliardë dollarë) në vit në detyrime për produktet evropiane.
Përveç lehtësimit të tarifave për importet e makinave nga BE-ja, tarifat ekzistuese indiane deri në 44 përqind për makineritë, 22 përqind për kimikatet dhe 11 përqind për produktet farmaceutike, për pjesën më të madhe, do të eliminohen.
Tarifat pĂ«r aeroplanĂ«t dhe âanijet kozmikeâ tĂ« BE-sĂ« do tĂ« eliminohen gjithashtu pĂ«r pothuajse tĂ« gjitha produktet, ndĂ«rsa ato pĂ«r pajisjet optike, mjekĂ«sore dhe kirurgjikale do tĂ« eliminohen pĂ«r 90 pĂ«rqind tĂ« produkteve.
Ndërkohë, pijet alkoolike dhe verërat e importuara në Indi nga BE-ja, të cilat aktualisht tarifohen me 150 përqind, do të ulen në 20 deri në 30 përqind për verërat, 40 përqind për pijet alkoolike dhe 50 përqind për birrën.
India gjithashtu do të ofrojë qasje më të mirë për firmat e BE-së në shërbimet financiare dhe detare, dhe të dyja palët do të thjeshtojnë rregullat doganore dhe do të ofrojnë mbrojtje më të forta të pronësisë intelektuale.
Si do t'i sjellë dobi Indisë?
BE-ja do të heqë të gjitha tarifat për 90 përqind të mallrave indiane, dhe brenda shtatë viteve, kjo do të shtrihet në 93 përqind të mallrave indiane.
Midis atyre që përfitojnë menjëherë nga tarifat zero janë produktet detare/ushqimet e detit, të tilla si karkalecat dhe peshku i ngrirë (aktualisht të vendosura deri në 26 përqind); kimikatet (12.8 përqind); plastika dhe goma (6.5 përqind); lëkura dhe këpucët (17 përqind); tekstilet (12 përqind); veshjet (4 përqind); metalet bazë (10 përqind); dhe gurët e çmuar dhe bizhuteritë (4 përqind).
Do të ketë ulje të pjesshme të tarifave dhe kuota për rreth 6 përqind të mallrave indiane, duke e ulur normën mesatare të tarifave të BE-së nga 3.8 përqind në 0.1 përqind.
Në përgjithësi, 99.5 përqind e tregtisë dypalëshe do të përfitojë nga një formë e koncesionit tarifor.
India ende po kërkon përmirësime në kuotat e eksportit të çelikut pa tarifa, dhe rezultati i këtyre bisedimeve pritet deri më 30 qershor para se rregullat e BE-së të hyjnë në fuqi më 1 korrik.
Sipas marrëveshjes siç është, Indisë do t'i lejohet të eksportojë 1.6 milion ton çelik në BE pa taksa, por kjo është vetëm rreth gjysma e asaj që eksporton çdo vit aktualisht.
Sa e rëndësishme është tregtia Indi-BE tani?
SHBA-të mbeten partneri më i madh tregtar në përgjithësi si për Indinë ashtu edhe për BE-në.
Megjithatë, gjatë dekadës së fundit, tregtia e mallrave midis Indisë dhe BE-së është rritur ndjeshëm, duke u rritur nga rreth 74 miliardë dollarë në vitin 2020 në 136 miliardë dollarë në vitet 2024-2025, duke e bërë BE-në partnerin më të madh tregtar të mallrave të Indisë.
India ka një suficit tregtar të favorshëm me BE-në prej më shumë se 15 miliardë dollarësh, pasi eksportet e saj prej 75.85 miliardë dollarësh tejkalojnë importet prej 60.68 miliardë dollarësh.
Eksportet e BE-së janë në makineri, pajisje transporti dhe kimikate, ndërsa India eksporton kryesisht kimikate, metale bazë, produkte minerale dhe tekstile.
Të dyja palët shpresojnë ta rrisin këtë shifër në rreth 200 miliardë dollarë deri në vitin 2030.
Nga viti 2019 deri në vitin 2024, tregtia e shërbimeve midis Indisë dhe BE-së u rrit gjithashtu, me eksportet indiane që u rritën nga 22.5 miliardë dollarë në 44 miliardë dollarë, ndërsa eksportet e BE-së u rritën nga rreth 17 miliardë dollarë në 34 miliardë dollarë.
Të dyja tregtojnë kryesisht në konsulencë biznesi dhe shërbime IT.
India është partneri i nëntë më i madh tregtar i BE-së, duke përbërë 2.4 përqind të tregtisë së saj totale, krahasuar me 17.3 përqind për SHBA-në dhe 14.6 përqind për Kinën.
Që nga viti 2024, 931,607 indianë banonin në BE, sipas qeverisë indiane. Shifrat krahasuese për qytetarët e BE-së që jetojnë në Indi nuk janë të disponueshme.
BE thotë se rreth 6,000 kompani evropiane operojnë në Indi, ndërsa rreth 1,500 kompani indiane kanë një prani në BE.
Si do të reagojnë SHBA-të ndaj marrëveshjes tregtare midis Indisë dhe BE-së?
Shtëpia e Bardhë e ka kritikuar tashmë marrëveshjen.
Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, e sulmoi ashpër BE-në për paktin me Nju Delhin.
âNe kemi vendosur tarifa prej 25% ndaj IndisĂ« pĂ«r blerjen e naftĂ«s ruse. A e dini çfarĂ« ndodhi javĂ«n e kaluar? EvropianĂ«t nĂ«nshkruan njĂ« marrĂ«veshje tregtare me IndinĂ«â, tha Bessent pĂ«r ABC News tĂ« dielĂ«n.
âAta [evropianĂ«t] po e financojnĂ« luftĂ«n kundĂ«r vetesâ, shtoi ai.
Ndërsa BE-ja nënshkroi një marrëveshje tregtare me SHBA-në mjaft shpejt pasi Trump njoftoi luftën e tij tregtare vitin e kaluar, Nju Delhi ende po përpiqet të negociojë një të tillë me Uashingtonin. Ai gjithashtu po kërkon të diversifikojë tregtinë me palë të tjera.
"India ka ndjekur një politikë durimi strategjik [në trajtimin e luftës tregtare të Trump]", thotë Trigunayat.
"Marrëveshja me BE-në është pjesë e të njëjtit proces për të zbutur ndikimin dhe për të gjetur partnerë të rinj".
Ndërsa Harsh Pant, nënkryetar i grupit të ekspertëve Observer Research Foundation me seli në New Delhi, i tha Al Jazeera-s: "Keni dy lojtarë të mëdhenj ekonomikë që bashkohen, gjë që është një sinjal për SHBA-në se ata janë të gatshëm të ecin përpara me axhendën e tyre".
"Ekziston një riorganizim gjeopolitik mjaft i jashtëzakonshëm midis Indisë dhe BE-së", shton Pant. "Efekti Trump ka përshpejtuar procesin e kësaj konvergjence dhe ne do të shohim më shumë angazhim strategjik midis të dyjave". /Telegrafi/
EvropianĂ«t nuk mund ta zĂ«vendĂ«sojnĂ« âmburojĂ«n bĂ«rthamore tĂ« SHBA-sĂ«â, tĂ« paktĂ«n pĂ«r momentin, por kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r mbrojtjen konvencionale situata Ă«shtĂ« e ndryshme.
Kështu ka thënë të mërkurën për Euronews Komisioneri Evropian për Mbrojtjen dhe Hapësirën, Andrius Kubilius, përcjell Telegrafi.
Deklarata e tij vjen pasi Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha të hënën se Bashkimi Evropian duhet të "vazhdojë të ëndërrojë" për t'u bërë i pavarur nga SHBA-ja, aleati i saj më i madh, në çështjet e sigurisë dhe mbrojtjes.
E Kubilius i tha Euronews se nëse komentet e Rutte i referohen vetëm mbrojtjes bërthamore dhe nëse Rutte nënkuptonte se "evropianët duhet të ndalojnë së ëndërruari për mundësinë për të mbrojtur veten pa mburojën bërthamore amerikane - unë pajtohem me të".
"Por amerikanët thanë në një mënyrë shumë të qartë se janë të gatshëm ta mbajnë këtë ombrellë dhe ne jemi të kënaqur me këtë", shtoi Kubilius.
Sipas Kubilius, kur bëhet fjalë për mbrojtjen konvencionale, këtu është vendi ku Evropa "duhet të jetë e gatshme të mbrohet me shumë më pak Amerikë".
"ĂshtĂ« realiteti i sotĂ«m", tha ai.
Një shembull praktik i kësaj, siç shpjegoi Kubilius, është gjetja e një zgjidhjeje për të zëvendësuar deri në 100,000 personel aktiv që ushtria amerikane aktualisht ka të stacionuar në të gjithë Evropën, të cilët luajnë "një rol shumë të rëndësishëm".
Kubilius këmbënguli se BE-ja duhet të kuptojë se çfarë saktësisht do të duhet të zëvendësojë nëse SHBA-ja vendos të zvogëlojë praninë e saj në kontinentin evropian.
"Ata po luajnë atë që ekspertët e quajnë një forcë ushtarake shtyllë në Evropë. Pyetja është se si do ta zëvendësojmë këtë aftësi".
Një pyetje tjetër që mbetet pa përgjigje për momentin është se kur kjo do të ishte e mundur dhe nëse do të ishte e mjaftueshme për të adresuar një kërcënim të mundshëm nga Rusia.
"Nuk mund t'ju them një datë shumë të qartë", pranoi Kubilius ndërsa komentoi se kur BE-ja mund të jetë e përgatitur të mbrohet pa SHBA-në.
"Ne duhet të kuptojmë se Rusia, e cila është kërcënimi më i madh për ne në terma konvencionalë për sigurinë evropiane, po ndërton një ekonomi lufte", tha ai.
âDhe nĂ«se paqja nĂ« UkrainĂ« do tĂ« vijĂ«, ata nuk do ta ndalin ekonominĂ« e tyre tĂ« luftĂ«s. Ata do tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« prodhojnĂ« siç po prodhojnĂ« taniâ.
Sipas Komisionerit Kubilius, nĂ«se BE nuk e rrit kapacitetet e saj, âatĂ«herĂ« brenda pak vitesh mund tĂ« pĂ«rballemi me tĂ« vĂ«rtetĂ« se si mund tâi rezistojmĂ« fuqisĂ« ushtarake ruseâ. /Telegrafi/
Shefja për Politikë të Jashtme e Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, ka lëshuar një paralajmërim të fuqishëm për Evropën dhe botën gjatë një fjalimi të fundit.
Ajo theksoi se kontinenti nuk është më qendra kryesore e gravitetit për Shtetet e Bashkuara dhe se ky ndryshim është i thellë dhe i qëndrueshëm, jo i përkohshëm.
âAsnjĂ« fuqi e madhe nĂ« histori nuk ka deleguar mbijetesĂ«n e saj dhe ka mbijetuarâ, u shpreh Kallas, duke paralajmĂ«ruar pĂ«r rrezikun real tĂ« rikthimit tĂ« politikĂ«s sĂ« forcĂ«s dhe njĂ« bote ku fuqia vendos drejtĂ«sinĂ«.
â (@)
Ajo përmendi gjithashtu fjalimin e kryeministrit kanadez, Mark Carney, në Davos, i cili nënvizoi se është koha që Europa të marrë përgjegjësi.
âKemi arritur nĂ« njĂ« moment kritik. Jemi tani rrezikshĂ«m afĂ«r kambanĂ«s sĂ« tretĂ«â, tha Kallas, duke bĂ«rĂ« njĂ« paralajmĂ«rim tĂ« qartĂ« pĂ«r pasojat e mosveprimit.
Ky fjalim vjen në një kohë kur tensionet ndërkombëtare dhe sfidat strategjike për Europën po rriten, duke nxitur debat mbi rolin e saj global dhe marrëdhëniet me SHBA-në. /Telegrafi/
Shkaku kryesor për të punuar paralelisht me studimet mbetet nevoja financiare, por ekspertët vënë në dukje se motivimet e studentëve ndryshojnë në varësi të vendit dhe sektorit ku ata ndodhen.
âDisa studentĂ« janĂ« tĂ« motivuar kryesisht nga konsideratat financiare, ndĂ«rsa tĂ« tjerĂ«t zgjedhin punĂ«simin ose praktikat pa pagesĂ« pĂ«r tĂ« fituar pĂ«rvojĂ« pune dhe pĂ«r tĂ« rritur shanset e tyre pĂ«r punĂ«simâ, tha Madeline Nightingale, udhĂ«heqĂ«se kĂ«rkimore nĂ« organizatĂ«n jofitimprurĂ«se RAND Europe, pĂ«r Europe in Motion.
Sipas Nightingale, ndĂ«rsa nevoja financiare âka tĂ« ngjarĂ« tĂ« ndryshojĂ« nga njĂ« shtet anĂ«tar i BE-sĂ« tek tjetri, nĂ« varĂ«si tĂ« rregullimeve pĂ«r financimin e studentĂ«ve, motivimi pĂ«r tĂ« fituar pĂ«rvojĂ« pune Ă«shtĂ« mĂ« i zakonshĂ«m nĂ« disa sektorĂ«, si ligji, financa dhe industritĂ« kreativeâ.
âGjithashtu, kjo ka tĂ« ngjarĂ« tĂ« ndryshojĂ« sipas sfondit socio-ekonomik, pasi pĂ«r disa studentĂ« puna e paguar Ă«shtĂ« njĂ« domosdoshmĂ«ri ekonomike,â shtoi ajo.
Për më tepër, angazhimi i studentëve në punë të paguar ndikohet edhe nga trendet më të gjera të tregut të punës.
Shembull, një studim holandez sugjeronte se rritja e punës së paguar për studentët në Holandë lidhet me zgjerimin e praktikave të punës fleksibël.
Megjithatë, shumica e të rinjve evropianë nuk punojnë ndërkohë që studiojnë.
Më shumë se shtatë në 10 të rinj mbeten jashtë forcës punëtore gjatë ndjekjes së arsimit të lartë, sipas të dhënave të Eurostat. Vetëm 3.2 për qind e tyre ishin të papunë, por kërkonin aktivisht një punë.
PĂ«rqindjet mĂ« tĂ« larta tĂ« tĂ« rinjve tĂ« papunĂ« qĂ« ndjekin arsimin formal u regjistruan nĂ« Suedi (14.1 pĂ«r qind), FinlandĂ« (10 pĂ«r qind) dhe DanimarkĂ« (9.6 pĂ«r qind), ndĂ«rsa nĂ« Rumani (0.6 pĂ«r qind), Kroaci, Ăeki dhe Hungari (secila 0.8 pĂ«r qind), mĂ« pak se 1 pĂ«r qind e tĂ« rinjve kĂ«rkonin punĂ«.
Pse ka përqindje të ndryshme midis burrave dhe grave?
Tek gratĂ« e moshĂ«s 15â19 vjeç, 74.4 pĂ«r qind ishin jashtĂ« tregut tĂ« punĂ«s, krahasuar me 70.4 pĂ«r qind tĂ« burrave tĂ« sĂ« njĂ«jtĂ«s moshĂ«.
NdĂ«rsa plakĂ«n dhe arrijnĂ« grupmoshĂ«n 20â24 vjeç, pĂ«rqindja e atyre jashtĂ« forcĂ«s punĂ«tore u ul nĂ« 30.9 pĂ«r qind pĂ«r gratĂ« dhe 24.8 pĂ«r qind pĂ«r burrat.
Kjo tregon një integrim më të madh të të rinjve në tregun e punës paralelisht me aktivitetet arsimore, vëren Eurostat.
Në këtë grupmoshë, përqindja e të rinjve të punësuar ndërkohë që studiojnë ishte 19.6 për qind për gratë dhe 17 për qind për burrat.
Tek tĂ« rinjtĂ« e moshĂ«s 25â29 vjeç, punĂ«simi arriti nĂ« 62 pĂ«r qind pĂ«r gratĂ« dhe 71.9 pĂ«r qind pĂ«r burrat.
Në këtë grupmoshë, përqindja e grave jashtë forcës punëtore dhe jo në arsimin formal (16.2 për qind) ishte më e lartë se ajo e burrave (6.9 për qind), gjë që mund të sugjerojë se ato preferojnë të fokusohen në edukimin e tyre gjatë viteve të reja.
Të dhënat tregojnë gjithashtu se gratë zakonisht regjistrohen më shumë në arsimin formal sesa burrat.
Megjithatë, kur nuk janë në arsim, ato kanë më pak gjasa të jenë të punësuara ose të kërkojnë punë, siç reflektohet nga normat më të ulëta të punësimit dhe nivelet më të larta të pasivitetit krahasuar me burrat./Telegrafi/
Bashkimi Evropian ka njoftuar një paketë të re mbështetjeje financiare në vlerë prej 171 milionë eurosh për vendet e Ballkanit Perëndimor, e fokusuar në zhvillimin e infrastrukturës dhe forcimin e sektorit privat. Serbia nuk përfshihet në këtë paketë.
Sipas Komisionit Evropian, fondet do tâu ndahen BosnjĂ« e HercegovinĂ«s, Malit tĂ« Zi, ShqipĂ«risĂ« dhe MaqedonisĂ« sĂ« Veriut, me synimin pĂ«r tĂ« rritur bashkĂ«punimin rajonal dhe pĂ«r tĂ« pĂ«rshpejtuar procesin e integrimit evropian.
Komisionerja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka theksuar se investimet në rajon janë thelbësore për afrimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor me Bashkimin Evropian.
Ajo ka deklaruar se këto projekte synojnë të krijojnë mundësi konkrete për qytetarët, duke mbuluar fusha nga infrastruktura deri te zhvillimi i bizneseve.
Nga shuma totale, 91.8 milionĂ« euro janĂ« ndarĂ« pĂ«r projekte infrastrukturore, pĂ«rfshirĂ« implementimin e internetit me shpejtĂ«si tĂ« lartĂ« dhe elektrifikimin e hekurudhĂ«s DurrĂ«sâTiranĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, pĂ«rmirĂ«simin e sistemit tĂ« transmetimit tĂ« energjisĂ« nĂ« MaqedoninĂ« e Veriut, rindĂ«rtimin dhe modernizimin energjetik tĂ« shkollave nĂ« MaqedoninĂ« e Veriut dhe Mal tĂ« Zi, si dhe projekte pĂ«r furnizim me ujĂ« dhe trajtimin e ujĂ«rave tĂ« zeza nĂ« BosnjĂ« e HercegovinĂ«, raporton Nova.
Një tjetër pjesë e paketës, në vlerë prej 76.3 milionë eurosh, është dedikuar për mbështetjen e sektorit privat, përmes programeve për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme, financimit inovativ për investime jo-tradicionale dhe forcimit të partneriteteve publike-private në rajon.
Ndërkohë, Serbia nuk është përfshirë në këtë paketë financiare, pavarësisht se është pjesë e Ballkanit Perëndimor.
Ky vendim ka nxitur reagime dhe kritika nga qarqe politike në Beograd, të cilat e shohin mungesën e fondeve si një sinjal negativ për marrëdhëniet dhe dialogun me Bashkimin Evropian.
Komisioni Evropian ka bërë të ditur se projektet do të zbatohen në bashkëpunim me partnerët lokalë dhe institucionet ndërkombëtare financiare.
Po ashtu, rreth 2.9 milionë euro janë ndarë për ndihmë teknike në Shqipëri dhe Bosnjë e Hercegovinë, me fokus në nxitjen e investimeve në energji, ujë, inovacion dhe kërkime shkencore./Telegrafi.
Bashkimi Evropian dhe India kanĂ« njoftuar njĂ« marrĂ«veshje historike tregtare pas gati dy dekadash bisedimesh, ndĂ«rsa tĂ« dyja palĂ«t synojnĂ« tĂ« thellojnĂ« lidhjet mes tensioneve me SHBA-nĂ«. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e quajti atĂ« ânĂ«nĂ«n e tĂ« gjitha marrĂ«veshjeveâ, ndĂ«rsa Kryeministri indian Narendra Modi e cilĂ«soi âhistorikeâ. Kjo marrĂ«veshje do tĂ« mundĂ«sojĂ« tregtinĂ« eâŠ
India dhe BE kanĂ« finalizuar njĂ« marrĂ«veshje historike tĂ« tregtisĂ« sĂ« lirĂ«, tĂ« cilĂ«n presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen e cilĂ«soi si ânĂ«na e tĂ« gjitha marrĂ«veshjeveâ.
Marrëveshja vjen pas pothuajse dy dekadash negociatash me ndërprerje midis Indisë dhe BE-së, të cilat u përshpejtuan shumë në gjashtë muajt e fundit dhe më në fund u përfunduan vonë të hënën në mbrëmje, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.
Marrëveshja pritet të hapë tregun e gjerë dhe tradicionalisht të ruajtur fort të Indisë për 27 vendet në bllok, me fokus në sektorin e prodhimit dhe shërbimeve.
Ajo pritet të lehtësojë qasjen në treg për produktet kryesore evropiane, duke përfshirë makinat dhe verën, në këmbim të eksporteve më të lehta të tekstileve, gurëve të çmuar dhe farmaceutikëve.
Marrëveshja pritet të dyfishojë eksportet e BE-së në Indi deri në vitin 2032 duke eliminuar ose ulur tarifat në 96.6% të mallrave të tregtuara sipas vlerës, dhe do të çojë në kursime prej 4 miliardë eurosh në detyrime për kompanitë evropiane, tha BE.
âEvropa dhe India po bĂ«jnĂ« histori sotâ, tha von der Leyen nĂ« njĂ« deklaratĂ« pasi mbĂ«rriti nĂ« Delhi, ku u takua me kryeministrin indian, Narendra Modi, tĂ« martĂ«n.
âKemi pĂ«rfunduar marrĂ«veshjen mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme. Kemi krijuar njĂ« zonĂ« tĂ« tregtisĂ« sĂ« lirĂ« prej dy miliardĂ« banorĂ«sh, me tĂ« dyja palĂ«t qĂ« do tĂ« pĂ«rfitojnĂ«â.
Von der Leyen kishte deklaruar më parë se priste që eksportet në Indi të dyfishoheshin pas marrëveshjes, me BE-në që do të kishte qasje të paprecedentë në tregun indian, i cili më parë ishte shumë i mbrojtur.
India, vendi më i madh në botë me një popullsi prej 1.4 miliard banorësh, është gjithashtu një nga ekonomitë me rritjen më të shpejtë në botë dhe është në rrugën e duhur për t'u bërë ekonomia e katërt më e madhe këtë vit, sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar.
MarrĂ«veshja Ă«shtĂ« njĂ« nga mĂ« gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«set qĂ« India ka nĂ«nshkruar ndonjĂ«herĂ« dhe Modi theksoi se ajo pĂ«rfaqĂ«sonte rreth njĂ« tĂ« tretĂ«n e tregtisĂ« globale, duke e quajtur atĂ« âmarrĂ«veshjen mĂ« tĂ« madhe tĂ« tregtisĂ« sĂ« lirĂ« nĂ« historiâ.
âKjo marrĂ«veshje ka sjellĂ« mundĂ«si tĂ« mĂ«dha pĂ«r 1.4 miliard indianĂ« dhe miliona njerĂ«z nĂ« vendet evropianeâ, tha ai. âĂshtĂ« bĂ«rĂ« njĂ« shembull i mrekullueshĂ«m i sinergjisĂ« midis dy ekonomive kryesore tĂ« botĂ«sâ.
Marrëveshja do të çojë në uljen e tarifave mbi makinat nga Delhi në 10% gjatë pesë viteve nga 110% që ishte më parë, sipas një deklarate të BE-së, duke përfituar prodhuesit evropianë të makinave si Volkswagen, Renault, Mercedes-Benz dhe BMW.
Bisedimet tregtare midis dy vendeve filluan që në vitin 2007, por u ndërprenë për shkak të mosmarrëveshjeve mbi qasjen në makina, bujqësi dhe produkte qumështi.
Megjithatë, ato u rifilluan përsëri në vitin 2022 dhe u përshpejtuan me vrull gjatë gjashtë muajve të fundit përballë tarifave të rënda ndëshkuese nga administrata e Donald Trump në SHBA dhe shqetësimeve të përbashkëta mbi monopolin e Kinës mbi prodhimin global dhe kufizimet e vendit mbi eksportet kryesore.
India po përballet me tarifa prej 50% mbi eksportet në SHBA dhe BE po përballet me kërcënime për tarifa më të larta për shkak të kundërshtimeve të saj ndaj përpjekjeve të Trump për të marrë Grenlandën.
Sipas zyrtarëve, nënshkrimi zyrtar i marrëveshjes do të bëhet më vonë këtë vit dhe mund të hyjë në fuqi në fillim të vitit të ardhshëm. /Telegrafi/
TIRANĂ, 26 janar /ATSh/ Ambasadori i ShqipĂ«risĂ« nĂ« Bashkimin Evropian, Ferit Hoxha theksoi se brenda gjashtĂ«mujorit tĂ« parĂ« do tĂ« mbyllen disa kapituj, nĂ« kuadĂ«r tĂ« procesit tĂ« integrimit.
Hoxha u shpreh gjatĂ« njĂ« interviste nĂ« âTv Klanâ, se kjo vjen si pjesĂ« e njĂ« plani qĂ« Ă«shtĂ« dakordĂ«suar me Komisionin Evropian.
âNĂ« vitin 2026, presim jo vetĂ«m mbylljen e njĂ« kapitulli, por njĂ« numri tĂ« konsiderueshĂ«m kapitujsh. Ne kemi njĂ« plan pune. Ne nuk po ecim as qorrazi dhe as me dĂ«shirĂ«n tonĂ«. Ne po ecim me njĂ« plan pune qĂ« kemi dakordĂ«suar me KE-nĂ« dhe aty janĂ« tĂ« pĂ«rfshirĂ« edhe afatet qĂ« mendojmĂ« se janĂ« realistĂ« pĂ«r mbylljen e kapitujve. Brenda gjashtĂ«mujorit tĂ« parĂ« ju siguroj se do tĂ« mbyllen disa kapitujâ, tha Hoxha.
Megjithatë çdo gjë, sqaroi ambasadori, do të varet nga ecuria e procesit.
âGjithmonĂ« nĂ« kĂ«tĂ« proces do tĂ« jenĂ« tre komponentĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m, Ă«shtĂ« gjithĂ« pala shqiptare me aktorĂ«t e saj, Ă«shtĂ« gjithĂ« Komisioni Evropian qĂ« negocion nĂ« emĂ«r tĂ« BE-sĂ« dhe vendet anĂ«tare qĂ« vlerĂ«sojnĂ« dhe marrin vendiminâ, shtoi ai.
I pyetur nëse ka ndryshuar qëndrimi i Bashkimit Evropian për Shqipërinë në lidhje me planin për zgjerimin, ambasadori Hoxha tha se asgjë nuk ka ndryshuar, por tashmë jemi në proces pas hapjes së të gjithë grupkapitujve.
âTani kemi kaluar nĂ« procesin tjetĂ«r. Ne jemi nĂ« njĂ« proces qĂ« Ă«shtĂ« i veçantĂ« dhe specifik me metodologjinĂ« e re tĂ« zgjerimit qĂ« ka tĂ« bĂ«jĂ« me atĂ« qĂ« quhet âpiketat e ndĂ«rmjetmeâ. Ato janĂ« 24 kĂ«rkesa specifike tĂ« pĂ«rcaktuara nĂ« KonferencĂ«n e DytĂ« NdĂ«rqeveritare qĂ« Ă«shtĂ« mbajtur kur Ă«shtĂ« hapur grupkapitulli i parĂ« dhe gjatĂ« sĂ« cilĂ«s ShqipĂ«ria ka marrĂ« njĂ« numĂ«r angazhimesh. KĂ«to angazhime duhet tĂ« plotĂ«sohen nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« pasi tĂ« quhen tĂ« plotĂ«suara kĂ«naqshĂ«m dhe kjo do verifikohet nga KE dhe vendet anĂ«tare, atĂ«herĂ« ShqipĂ«ria do tĂ« fillojĂ« tĂ« mbyllĂ« kapitujt. Pra Ă«shtĂ« njĂ« etapĂ« e ndĂ«rmjetme, jashtĂ«zakonisht e rĂ«ndĂ«sishme, i cili Ă«shtĂ« duke u bĂ«rĂ«â, tha ambasadori pĂ«r Tv Klan, gjatĂ« njĂ« interviste me gazetarin Bes Jacaj.
Ai bëri me dije se gjatë muajit shkurt në Shqipëri do të vijë një delegacion i veçantë i Komisionit për Marrëdhëniet me Jashtë të PE-së. Sipas Hoxhës, ky delegacion do të takohet me aktorët politikë shqiptarë brenda dhe jashtë parlamentit, me qeverinë si dhe institucionet e tjera për të parë se ku ndodhet Shqipëria në ecurinë e procesit dhe çfarë duhet bërë në vijim.
Ministri i Jashtëm i Italisë, Antonio Tajani, i kërkoi BE-së të hënën që të shpallë trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) të Iranit si një "organizatë terroriste", pas shtypjes vdekjeprurëse të protestave masive në të gjithë vendin nga Teherani gjatë javëve të fundit.
Tajani tha se do ta propozonte idenë "në koordinim me partnerë të tjerë" në një takim të ministrave të Jashtëm të BE-së në Bruksel të enjten, transmeton Telegrafi.
"Humbjet e pësuara nga popullsia civile gjatë protestave kërkojnë një përgjigje të qartë", shkroi ai në një postim në X, duke i bërë thirrje BE-së të vendosë sanksione individuale kundër atyre që janë përgjegjës.
Agjencia e lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA) me seli në SHBA, tha të hënën se kishte konfirmuar vdekjen e gati 6,000 personave gjatë protestave dhe po hetonte 17,000 viktima të tjera të mundshme.
Për herë të parë javën e kaluar, autoritetet iraniane ofruan numrin e tyre zyrtar të vdekjeve, i cili u vendos shumë më i ulët në 3,117.
BE-ja ka sanksionuar tashmë disa qindra zyrtarë iranianë për shkak të shtypjes së lëvizjeve të mëparshme protestuese, dhe për shkak të mbështetjes së Teheranit për pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia.
Blloku gjithashtu ka ndaluar eksportin e një sërë komponentësh në Iran që mund të përdoren në prodhimin e dronëve dhe raketave në vend.
Javën e kaluar, Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen njoftoi planet për të ndaluar eksportet shtesë të teknologjive kritike të dronëve dhe raketave.
Të premten, një zyrtar i BE-së konfirmoi se propozimi për ta shpallur IRGC-në një organizatë terroriste ishte në tryezë për takimin e kësaj jave, por tha se duhet unanimitet për t'u miratuar dhe "nuk kemi arritur ende atje".
Presioni është rritur mbi Brukselin për ta vendosur IRGC-në në listën e saj terroriste në përgjigje të shtypjes së dhunshme të protestave në Iran, e cila fillimisht filloi më 28 dhjetor pasi riali ra në nivele rekord kundrejt dollarit amerikan.
Vendosja e degës më të fuqishme të forcave të armatosura të Iranit në listën terroriste të BE-së, do ta vendoste IRGC-në së bashku me grupe të tilla si i ashtuquajturi IS, al-Kaeda, Hamasi dhe Xhihadi Islamik Palestinez.
Një përcaktim si grup terrorist do t'i nënshtronte anëtarët e tij ndaj ndalimeve të udhëtimit, ngrirjes së aseteve dhe "një ndalimi për vënien në dispozicion të fondeve ose burimeve ekonomike për ata që janë të listuar", sipas rregullave të përcaktuara nga Këshilli Evropian.
Sipas diplomatëve në Bruksel, vende si Gjermania dhe shtetet baltike janë ndër vendet që shtyjnë për të ringjallur diskutimet mbi këtë çështje, pas dhunës ekstreme të ushtruar ndaj protestuesve pas dy javësh demonstratash.
Ministri holandez i Punëve të Jashtme, David van Weel, ishte ndër zyrtarët e parë qeveritarë që i kërkoi publikisht BE-së në X që ta "rendisë IRGC-në si një organizatë terroriste".
Në Francë, deputeti i qendrës, Pieyre-Alexandre Anglade, lëshoi një apel të ngjashëm, duke argumentuar se Evropa "nuk mund të heshtë" ndërsa "qindra civilë kanë vdekur dhe të tjerë janë plagosur nga ushtarët brutalë të regjimit, veçanërisht Rojet e Revolucionit".
SHBA-ja, Kanadaja dhe Australia e kanë përcaktuar tashmë IRGC-në si një organizatë të huaj terroriste.
Italia, Franca dhe Spanja ende nuk kanĂ« marrĂ« njĂ« vendim, sipas diplomatĂ«ve tĂ« njohur me çështjen. NjĂ« diplomat i tha Euronews se sĂ« pari duhet tĂ« zhvillohet njĂ« âdiskutim kuptimplotĂ«â, megjithĂ«se nuk tregoi nĂ«se vendi i tij do ta kundĂ«rshtonte kĂ«tĂ«. /Telegrafi/
Bashkimi Evropian ka nisur njĂ« hetim zyrtar ndaj platformĂ«s sĂ« mediave sociale X tĂ« Elon Musk, pasi chatboti i tij i inteligjencĂ«s artificiale, Grok, filloi tĂ« shpĂ«rndante imazhe deepfake seksuale pa pĂ«lqim nĂ« platformĂ«. RregullatorĂ«t evropianĂ« zgjeruan gjithashtu njĂ« hetim tĂ« veçantĂ«, tĂ« vazhdueshĂ«m, mbi sistemet e rekomandimit tĂ« X, pasi platforma deklaroi se do tĂ« kalonte nĂ« sistemin e AI tĂ«âŠ
Përshkallëzimi i radhës i tarifave duket se është shmangur për momentin, por tregtia midis SHBA-së dhe BE-së mbetet e paparashikueshme nën drejtimin e Donald Trump. DW tregon pikat e forta dhe të dobëta të të palëve.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e sheh ekonominë e vendit të tij në disavantazh në tregjet ndërkombëtare dhe dëshiron të zvogëlojë deficitin tregtarpërmes tarifave.
Shtetet anëtare të Bashkimit Evropian (BE) së bashku përbëjnë partnerin më të madh tregtar të SHBA-së.
Pyetje dhe përgjigje më të rëndësishme rreth konflikteve tregtare dhe varësisë së ndërsjellë.
Sa e madhe është tregtia midis BE-së dhe SHBA-së?
BE-ja dhe SHBA-ja së bashku përbëjnë më shumë se 40 përqind të prodhimit ekonomik global dhe përfaqësojnë pothuajse një të tretën e tregtisë botërore.
Në vitin 2024, ato tregtuan mallra me vlerë më shumë se 975 miliardë dollarë amerikanë, ekuivalente me 867 miliardë euro. Duke përfshirë shërbimet, vëllimi total arrin në 1.68 trilion euro, sipas Këshillit Evropian.
A është bilanci tregtar i SHBA-së negativ?
Po, SHBA-ja blen dukshëm më shumë mallra nga BE-ja sesa i shesin BE-së.
Deficiti u rrit nga ekuivalenti i 156 miliardë eurove në vitin 2023 në 197 miliardë euro në vitin 2024.
Sipas Byrosë së Regjistrimit të SHBA-së, deficiti tregtar i SHBA-së në mallra me të gjithë botën është afërsisht 1 trilion euro.
BE-ja gjeneron suficite të konsiderueshme në sektorët e automobilave dhe farmaceutikës. SHBA-të regjistrojnë suficite vetëm në naftë, gaz dhe qymyr.
Po në lidhje me tregtinë e shërbimeve?
Për shkak të rëndësisë në rritje të gjigantëve të teknologjisë si Apple, Amazon, Microsoft, Meta dhe Google, SHBA-ja gjeneron një suficit të konsiderueshëm në tregtinë e shërbimeve.
Shërbimet financiare nga sektori i IT-së, ku të ardhurat nga licencimi luajnë një rol kyç, gjithashtu kontribuojnë në këtë suficit. Në përgjithësi, suficiti i SHBA-së në shërbime ishte ekuivalenti i 148 miliardë eurove në vitin 2024.
Prandaj, marrëdhëniet tregtare midis SHBA-së dhe BE-së janë shumë më të balancuara nga sa i portretizon Presidenti i SHBA-së Trump.
Ku ka probleme SHBA-ja në tregti?
Duke pasur parasysh rëndësinë në rritje të shërbimeve digjitale, tarifat ose taksat në këtë fushë mund ta godasin SHBA-në aty ku dhemb. Kjo do të ishte e mundur përmes instrumentit të BE-së për Masat Kundër Zbatimit të Ligjit (ACI), të ashtuquajturit bazooka tregtare. Megjithatë, ai nuk është përdorur kurrë.
A i duhet SHBA-së, BE-ja, si treg shitjesh?
Po, veçanërisht kur bëhet fjalë për eksportet e energjisë. SHBA-ja ka teprica të mëdha në këtë fushë.
Për shembull, gazi natyror i lëngshëm (LNG): Që nga pushtimi rus i Ukrainës në vitin 2022, evropianët kanë blerë ndjeshëm më shumë LNG nga SHBA-ja. Në vitin 2025, kjo arriti në 81 miliardë metra kub.
Kërkesa e shpejtë nga Evropa ka çuar në më shumë se gjysmën e të gjitha eksporteve të LNG-së amerikane që tani shkojnë në BE. Prandaj, varësia e fortë e Evropës nga importet e energjisë amerikane ka dy anë.
Sepse çdo ndërprerje jo vetëm që do ta godiste rëndë BE-në, por edhe prodhuesit dhe furnizuesit e gazit LNG në SHBA. Ky sektor është ndër mbështetësit e Trump.
Po produktet bujqësore?
Merrni për shembull sojen: SHBA-ja është furnizuesi i dytë më i madh në botë i sojës - vetëm Brazili prodhon më shumë. Blerësit më të mëdhenj të sojës amerikane janë Kina dhe BE-ja.
Kundërtarifat evropiane me vlerë prej 93 miliardë euro që BE-ja ka diskutuar përfshinin gjithashtu detyrime shtesë mbi sojën. Kjo mund të ndikojë negativisht në shitjet e sojës amerikane dhe në bujqësinë amerikane. BE-ja nuk do të pësonte ndonjë disavantazh të menjëhershëm. Mund të importojë sojë shtesë nga Brazili.
A ka nevojë SHBA-ja për Evropën për të financuar borxhin e saj?
Po. SHBA-ja ka borxhin më të lartë kombëtar në botë. Sipas Departamentit të Thesarit të SHBA-së, borxhi i përgjithshëm kombëtar ishte 38.4 trilionë dollarë më 7 janar të këtij viti. 6.79 trilionë dollarë (17.7 përqind) financohen nga huadhënës të huaj.
Japonia ishte mbajtësja më e madhe e obligacioneve të thesarit të SHBA-së jashtë SHBA-së në nëntor 2025, me 1.2 trilionë dollarë. Kreditori i dytë më i madh i vetëm është Mbretëria e Bashkuar.
Nëse mblidhen pjesët e të gjithë kreditorëve evropianë, bëhet e qartë se Evropa mban pothuajse gjysmën e të gjithë borxhit të SHBA-së jashtë vendit.
A po e dobëson politika tarifore dollarin?
Po. Tarifat e Trumpit rrisin rrezikun e inflacionit në SHBA. Në të njëjtën kohë, mosmarrëveshja mbi tarifat, deficitin buxhetor dhe uljet e normave të interesit në SHBA po përkeqëson pasigurinë ekonomike dhe politike në mbarë botën.
Ekspertët parashikojnë se rënia e dollarit kundrejt euros vitin e kaluar do të vazhdojë në vitin 2026.
Ata presin që Rezerva Federale e SHBA-së të ulë më tej normat e interesit këtë vit. Rezerva Federale e SHBA-së e uli tashmë normën e interesit nga 4.25 në 3.75 përqind në vitin 2025.
Humbjet e monedhës amerikane janë një shpatë me dy tehe. Për SHBA-në, një dollar i dobët i bën eksportet më të lira dhe për këtë arsye më konkurruese. Nga ana tjetër, i bën importet më të shtrenjta, gjë që nxit inflacionin në vend.
Për BE-në, importet e lira të energjisë nga SHBA-ja ulin inflacionin dhe ulin kostot e energjisë për kompanitë. Anasjelltas, një dollar i dobët i bën eksportet e BE-së në SHBA më të shtrenjta. Kjo i bën kompanitë e BE-së më pak konkurruese. /DW/
India planifikon të ulë ndjeshëm tarifat për makinat e importuara nga Bashkimi Evropian, nga deri në 110% aktualisht në 40%, në kuadër të një marrëveshjeje të tregtisë së lirë me BE-në.
Sipas burimeve, ulja do të zbatohet fillimisht për një numër të kufizuar automjetesh me çmim mbi 15 mijë euro dhe me kalimin e kohës tarifat mund të zbresin deri në 10%.
MarrĂ«veshja pritet tĂ« shpallet zyrtarisht tĂ« martĂ«n dhe Ă«shtĂ« cilĂ«suar si âmarrĂ«veshja e tĂ« gjitha marrĂ«veshjeveâ.
Automjetet elektrike do të përjashtohen nga lehtësimet për pesë vitet e para, për të mbrojtur prodhuesit vendas.
Ulja e tarifave pritet të favorizojë prodhues evropianë si Volkswagen, BMW dhe Mercedes-Benz.
Aktualisht, tregu indian dominohet nga Suzuki dhe markat vendase Mahindra dhe Tata. /Telegrafi/
Përdorimi total nga burimet e rinovueshme në të gjithë BE-në ka arritur pothuajse 50%, i nxitur nga energjia hidrike dhe, gjithnjë e më shumë, nga energjia diellore.
Austria kryeson BE-në për përdorimin e energjisë elektrike të rinovueshme, me pjesën më të lartë të energjisë që vjen nga burimet e gjelbra.
Sipas Eurostat, vendi u rendit i pari me një normë përdorimi të energjisë elektrike të gjelbër prej gati 90%, e rritur nga 16 hidrocentralet e saj.
Suedia vjen e dyta me 88%, e mundësuar kryesisht nga era dhe uji, ndërsa një vend tjetër nordik, Danimarka, vjen e treta me 80%, falë rrjetit të saj të gjerë të parqeve me erë në tokë dhe në det të hapur, shkruan Euronews, përcjell Telegrafi.
Norma dukshëm mbi 50% u regjistruan gjithashtu në Portugali (66%), Spanjë (60%) dhe Kroaci (58%), ndërsa Italia dhe Franca u renditën në gjysmën e poshtme, përkatësisht të 18-të dhe të 21-të në BE.
Këto shifra mbulojnë të gjithë energjinë elektrike që vjen nga burime të rinovueshme, përfshirë atë të importuar nga jashtë.
Ndërkohë, bëhet e ditur se përdorimi i energjisë elektrike të gjelbër në të gjithë Bashkimin Evropian është rritur ndjeshëm gjatë dy dekadave të fundit.
Në vitin 2004, ajo përbënte vetëm 16% të konsumit total të energjisë elektrike. Rreth 10 vjet më vonë, kjo shifër u rrit në gati 29%, dhe sot qëndron në 47.5%.
A do ta kalojë energjia diellore, energjinë hidro - si burimi kryesor i energjisë elektrike të gjelbër?
Energjia e erës aktualisht përbën pjesën më të madhe të burimeve të rinovueshme të përdorura për të prodhuar energji elektrike, me 38% të totalit, e ndjekur nga energjia hidro me 26%.
Megjithatë, rritja më e shpejtë është energjia diellore, e cila shkoi nga vetëm 1% në vitin 2008 në mbi 23% në vitin 2024, me 304 TWh.
Eksperti i energjisĂ« nĂ« Bruegel, Ben McWilliams, i tha âEurope in Motionâ se "Ă«shtĂ« pothuajse e sigurt qĂ« energjia diellore do tĂ« kalojĂ« energjinĂ« hidro nĂ« vitet e ardhshme".
"Zhvilluesit vazhdojnë të ndërtojnë centrale diellore me një ritëm rekord, ndërsa vendosja e energjisë hidrike nuk rritet", tha ai, duke shtuar se sa më shumë panele diellore të instalojë Evropa, aq më mirë për sigurinë energjetike.
"Ădo panel i ri diellor zvogĂ«lon varĂ«sinĂ« nga nafta, gazi dhe qymyri, dhe kĂ«to varĂ«si janĂ« kĂ«rcĂ«nimet e vĂ«rteta pĂ«r sigurinĂ« energjetike evropiane", theksoi McWilliams.
Mbështetja e BE-së nga energjia diellore në Kinë nuk është një problem afatgjatë
Edhe pse shumica dërrmuese e paneleve diellore të instaluara në BE prodhohen në Kinë, McWilliams përjashtoi idenë se kjo e bën Evropën më të brishtë mes tensioneve gjeopolitike.
"Panelet diellore janë një stok jo një rrjedhë; pasi BE të ketë instaluar një panel nga Kina, ai është aty përgjithmonë", tha ai. "Nëse - për çfarëdo arsye - importet e paneleve diellore nga Kina ndalen, kjo thjesht do të ngadalësonte ndërtimin e paneleve të reja diellore dhe furnizimi do të rritej diku tjetër (përfshirë brenda vendit) gjatë një periudhe dy-tre vjeçare".
Sipas Solar Power Europe, aktualisht ka 166 kompani në BE aktive në zinxhirin fotovoltaik, ose të energjisë së dritës.
Shumica dërrmuese e tyre janë në Gjermani, megjithëse kapaciteti më i madh i energjisë diellore për frymë prodhohet në Holandë, me rreth 1,044 W në vit. /Telegrafi/
Login
