Dollari i SHBA-së po vazhdon të humbasë vlerën kundrejt monedhave të tjera të rëndësishme duke ndjekur kësisoj tendencën e vitit 2025. Vitin e kaluar monedha e SHBA-së shënoi humbjen më të fuqishme që prej gati një dekade.

Minusi kundrejt një grupi monedhash të tjera më 2025 përbënte rreth 10 përqind. Që nga fillimi i vitit 2026 rënia ka qenë edhe me minus 2,6 përqind të tjera.

Humbja e vlerës së dollarit ka pasoja ndaj euros dhe monedhave të tjera. Monedha e përbashkët europiane për herë të parë që nga viti 2021 ka arritur vlerën 1,20 dollarë të SHBA-së. Edhe paundi britanik dhe yeni japonez janë rritur kundrejt dollarit në nivelet më të larta.

Disa ekonomistë dhe analistë i shpjegojnë humbjet e vazhdueshme të vlerës së dollarit me mungesën e besimit të investitorëve tek monedha e SHBA-së, sepse paparashikueshmëria e politikës së presidentit Donald Trump vazhdon të japë shkas për shqetësime.

Ka edhe një tjetër këndvështrim, sipas të cilit vet Trump dhe shumë pjestarë të ekipit të tij për ekonominë e dëshirojnë një humbje vlere të dollarit,me shpresën, që eksportet nga SHBA të jenë me çmime më të favorshme dhe në këtë mënyrë të rritet aftësia e konkurrencës.

Trump nuk është përpjekur ta hedhë poshtë këtë hamendësim. Përkundrazi, kur e pyetën këtë javë, nëse shqetësohet për dollarin e dobët, ai u përgjigj: “Jo, kështu është shumë mirë.”

Stephen Miran, ish-kryetar i shtabit të këshilltarëve ekonomik të Trumpit dhe tani anëtar i këshillit administrativ të Bankës së Rezervave të SHBA-së, Fed, në nëntor 2024 publikoi një “Udhëzues për ristrukturimin e sistemit global të tregtisë”. Doganat dhe zhvleftësimi i dollarit u paraqitën si instrumenta të rëndësishme, për ta ulur deficitin tregtar të SHBA-së.

Përse e prek kjo Europën?
Dobësimi i dollarit ka efekt jo vetëm ndaj ekonomisë së SHBA-së, por ka edhe pasoja për ekonominë e eurozonës dhe për euron. Monedha e përbashkët në 2025 ka fituar 13 përqind vlerë kundrejt dollarit – rritja më e fuqishme që nga viti 2017.

Forcimi i euros luan “një rol të rëndësishëm për rendimentin ekonomik, tregun e punës dhe gjendjen financiare të buxheteve” në BE, thotë Jack Allen-Reynolds, zëvendës-kryeekonomist për eurozonën në Capital Economics.

“Një euro më e fuqishme ul aftësinë konkurruese të eksporteve, gjë që dëmton prodhuesit në rajon”, thotë për DW Allen-Reynolds. “Nga ana tjetër importet janë më të lira, gjë çon në uljen e çmimeve për konsumatorët.”

Ricardo Amaro, kryeekonomist për eurozonën në Oxford Economic tërheq vëmendjen, se një rritje e mëtejshme e euros kundrejt dollarit mund të prekë gjithnjë e më shumë aftësinë e konkurrencës të sipërmarrjeve europiane, të cilat eksportojnë në SHBA.

Kjo vërtetë kompensohet nga çmimi i favorshëm i produkteve të SHBA-së në Europë, sipas Amaros. Por në përgjithësi kursi aktual i këmbimit, nëse mbetet kështu, do të kishte efekt negativ ndaj rritjes ekonomike në Europë.

“Sipas llogarive tona produkti bruto në vend i eurozonës sivjet do të ishte rreth 0,2 përqind më i ulët, nëse kursi i këmbimit euro-dollar mbetet në nivelin aktual (1,20 USD), në vend të normës 1,16 dollar, që ka shërbyer si pikë reference në marrëveshjen e tregtisë BE-SHBA në fund të korrikut”, thotë Amaro për DW.

A duhet të ndërhyjë BQE?
Rritja e euros kundrejt dollarit ka nxitur spekulimet, nëse është e nevojshme ndërhyrja e Bankës Qendrore Europiane.

Martin Kocher, guvernator i Bankës Qendrore të Austrisë e konsideron rritjen aktuale të euros si të “moderuar”. Nëse vlera e euros do të vazhdojë të rritet, duhet të ndërhyjë BQE-ja.

Qysh tani BQE përpiqet të influencojë pritshmëritë e tregut, kur përfaqësuesit e nivelit të lartë të BQE-së deklarojnë, se “po e vëzhgojnë situatën, dhe shprehin rezerva lidhur me zhvillimet e fundit”, thotë Ricardo Amaro. “Kjo shtron temën e uljes së interesave për të frenuar rritjen e euros.”

Edhe Jack Allen-Reynolds mendon, se nuk është e nevojshme ndërhyrja me nivelin aktual të ndryshimeve në kurset e këmbimit. Por ai beson, se ndryshime të mëtejshme mund ta venë në lëvizje BQE-në që gjatë vitit të ulë interesat.

Ndërsa Zsolt Darvas argumenton, se pasojat aktuale lidhur me inflacionin janë gati zero dhe asnjë sektor nuk është veçanërisht i ndjeshëm. “Kurset e këmbimit dekadat e fundit kanë pasur luhatje të fuqishme. Sipërmarrjet janë përgatitur për të përballuar luhatje edhe më të forta se këto që shohim aktualisht”, vlerëson Darvas./dw

TIRANË, 28 janar/ATSH-Maela Marini/ Marrëveshja e financimit mes Shqipërisë, Francës dhe Komisionit Evropian, për programin e bashkëpunimit (Interreg VI-C) Interreg Europe 2021-2027” synon transferimin e praktikave më të mira europiane në politikëbërje.

Gjatë prezantimit të kësaj marrëveshje në komisionin për Europën dhe Punët e Jashtme, drejtori i Konvergjencës dhe Kohezionit në SASPAC, Klajdi Demko theksoi se ratifikimi i marrëveshjes mundëson pjesëmarrjen e plotë të Shqipërisë në një nga programet më të rëndësishme të BE-së për përmirësimin e politikave publike.

“Marrëveshja synon bashkëpunimin rajonal, shkëmbimin e përvojave dhe transferimin e praktikave më të mira europiane. Programi ‘Interreg Europe’ është një nga programet me shtrirjen më të gjerë gjeografike që përfshin 27 vende anëtare të BE-së, 7 vende IPA si dhe Danimarkën dhe Zvicrën”, u shpreh Demko.

Synimi kryesor i këtij programi, sipas tij, “nuk është financimi i investimeve publike, por përmirësimi i politikëbërjes publike përmes rritjes së kapaciteteve institucionale, shkëmbimit të njohurive dhe integrimit të praktikave të suksesshme europiane.

Në këtë kuadër, Demko theksoi se përfituesit kryesor janë institucionet publike në nivel kombëtar, vendor dhe qendror, si dhe organizatat fitimprurëse të cilat përmes bashkëpunimit rajonal përmirësojnë mënyrën se si zbatojnë politikat e zhvillimit.

Drejtori i Konvergjencës dhe Kohezionit në SASPAC theksoi se pjesëmarrja e Shqipërisë në këtë program deri në këtë fazë ka qenë konkrete dhe e suksesshme.

Aktualisht, sipas tij, janë 35 përfitues të angazhuar në zbatimin e projekteve në kuadër të “Interreg Europe”, me një vlerë totale të kontraktuar 3.7 milionë euro.

“Ky nivel përfitimi ka kaluar parashikimet fillestare të 2 milionë eurove. Duhet pasur parasysh se ‘Interreg Europe’ është program me numër shumë të lartë të vendeve anëtare dhe për rrjedhojë me një konkurrencë shumë të lartë për fondet”, shtoi Demko.

Kjo, sipas tij, dëshmon rritjen e kapaciteteve të institucioneve shqiptare për të konkurruar me sukses në programet europiane dhe për të zbatuar projektet komplekse në partneritet me homologët e tyre në BE.

Demko theksoi se ratifikimi i kësaj marrëveshje është një hap i domosdoshëm për të garantuar vazhdimësinë ligjore dhe institucionale të pjesëmarrjes së Shqipërisë në programe si dhe për t’i krijuar institucioneve shqiptare sigurinë e nevojshme për zbatimin e projekteve aktuale në të ardhmen.

“Në të njëjtën kohë kjo marrëveshje kontribuon drejtpërdrejtë në procesin e integrimit europian duke ndihmuar administratën publike të përafrojë qasjet, standardet dhe praktikat e saj me ato të BE-së. Miratimi i këtij projektligji nuk përfaqëson vetëm një detyrim formal ndërkombëtar, por është një investim strategjik në kapacitetet institucionale të vendit në përmirësimin e politikave publike dhe në forcimin e rolit të Shqipërisë në BE”, shtoi Demko. /j.p/

Komisioni për Europën dhe Punët e Jashtme, foto: Andrin Hoxha

1 nga 21

The post Pjesëmarrje e plotë e Shqipërisë në programin e BE-së për përmirësimin e politikave publike appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Përdorimi total nga burimet e rinovueshme në të gjithë BE-në ka arritur pothuajse 50%, i nxitur nga energjia hidrike dhe, gjithnjë e më shumë, nga energjia diellore. Austria kryeson BE-në për përdorimin e energjisë elektrike të rinovueshme, me pjesën më të lartë të energjisë që vjen nga burimet e gjelbra.

Sipas Eurostat, vendi u rendit i pari me një normë përdorimi të energjisë elektrike të gjelbër prej gati 90%, e rritur nga 16 hidrocentralet e saj. Suedia vjen e dyta me 88%, e mundësuar kryesisht nga era dhe uji, ndërsa një vend tjetër nordik, Danimarka, vjen e treta me 80%, falë rrjetit të saj të gjerë të parqeve me erë në tokë dhe në det të hapur.

Norma dukshëm mbi 50% u regjistruan gjithashtu në Portugali (66%), Spanjë (60%) dhe Kroaci (58%), ndërsa Italia dhe Franca u renditën në gjysmën e poshtme, përkatësisht të 18-të dhe të 21-të në BE.

Përqindjet më të ulëta të përdorimit të energjisë elektrike të gjelbër u gjetën në Maltë (11%), Republikën Çeke (18%), Luksemburg (20.5%), Hungari dhe Qipro (24%).

Këto shifra mbulojnë të gjithë energjinë elektrike që vjen nga burime të rinovueshme, përfshirë atë të importuar nga jashtë. Ndërkohë, bëhet e ditur se përdorimi i energjisë elektrike të gjelbër në të gjithë Bashkimin Evropian është rritur ndjeshëm gjatë dy dekadave të fundit.

Në vitin 2004, ajo përbënte vetëm 16% të konsumit total të energjisë elektrike. Rreth 10 vjet më vonë, kjo shifër u rrit në gati 29%, dhe sot qëndron në 47.5%.

A do ta kalojë energjia diellore, energjinë hidro – si burimi kryesor i energjisë elektrike të gjelbër?

Energjia e erës aktualisht përbën pjesën më të madhe të burimeve të rinovueshme të përdorura për të prodhuar energji elektrike, me 38% të totalit, e ndjekur nga energjia hidro me 26%.

Megjithatë, rritja më e shpejtë është energjia diellore, e cila shkoi nga vetëm 1% në vitin 2008 në mbi 23% në vitin 2024, me 304 TWh.

Eksperti i energjisë në Bruegel, Ben McWilliams, i tha ‘Europe in Motion’ se “është pothuajse e sigurt që energjia diellore do të kalojë energjinë hidro në vitet e ardhshme”.

“Zhvilluesit vazhdojnë të ndërtojnë centrale diellore me një ritëm rekord, ndërsa vendosja e energjisë hidrike nuk rritet”, tha ai, duke shtuar se sa më shumë panele diellore të instalojë Evropa, aq më mirë për sigurinë energjetike.

“Çdo panel i ri diellor zvogëlon varësinë nga nafta, gazi dhe qymyri, dhe këto varësi janë kërcënimet e vërteta për sigurinë energjetike evropiane”, theksoi McWilliams.

Mbështetja e BE-së nga energjia diellore në Kinë nuk është një problem afatgjatë

Edhe pse shumica dërrmuese e paneleve diellore të instaluara në BE prodhohen në Kinë, McWilliams përjashtoi idenë se kjo e bën Evropën më të brishtë mes tensioneve gjeopolitike.

“Panelet diellore janë një stok jo një rrjedhë; pasi BE të ketë instaluar një panel nga Kina, ai është aty përgjithmonë”, tha ai. “Nëse – për çfarëdo arsye – importet e paneleve diellore nga Kina ndalen, kjo thjesht do të ngadalësonte ndërtimin e paneleve të reja diellore dhe furnizimi do të rritej diku tjetër (përfshirë brenda vendit) gjatë një periudhe dy-tre vjeçare”.

Sipas Solar Power Europe, aktualisht ka 166 kompani në BE aktive në zinxhirin fotovoltaik, ose të energjisë së dritës. Shumica dërrmuese e tyre janë në Gjermani, megjithëse kapaciteti më i madh i energjisë diellore për frymë prodhohet në Holandë, me rreth 1,044 W në vit.

Një organizatë kriminale shqiptare e përfshirë në trafikimin e kokainës drejt Europës është goditur nga Policia Kombëtare Spanjolle, në bashkëpunim me Agjencia Tatimore Spanjolle. Gjatë operacionit, autoritetet sekuestruan 200 kilogramë kokainë të fshehur në një kontejner në portin e Vigo dhe arrestuan tetë persona, pesë prej të cilëve janë vendosur në paraburgim. Hetimi kishte nisur […]

The post Zbulohen 200 kg kokainë të fshehura në një kontejner në Spanjë, goditet banda shqiptare appeared first on BoldNews.al.

Policia e Tiranës ka dhënë detaje lidhur me operacionin e koduar “Kapitali”. Siç njoftohet nga policia, janë sekuestruar sipërfaqe toke, 3 shoqëri tregtare, 2 automjete si edhe llogari bankare.

Shtetasit Alvaro Romillo Castillo, Domingo Romillo Iriarte, Mihaela Munteanu Manole (familjarë me njëri-tjetrin), nëpërmjet skemës së mashtrimit dhe krijimit të shoqërive fiktive në Europë dhe Amerikën Latine, dyshohet se kanë gjeneruar rreth 30 milionë euro.

Para të cilat pastroheshin në Dhërmi, sipas hetimeve. Pra shoqëritë fiktive, me objekt veprimtari në fushën e turizmit, realizonin shitblerje të pronave të paluajtshme me vlera më të ulëta se ato realet në treg, me qëllim pastrimin e parave.

Sqarohet se për të kryer transaksione të kundërligjshme me këto para me burime kriminale, shtetasit kishin themeluar shoqëri tregtare fiktive, në Shqipëri, Spanjë, Portugali, Shtete të Bashkuara të Amerikës, Republikën Dominikane dhe në Estoni.

Njoftimi i plotë

Tiranë-Finalizohet operacioni policor i koduar “Kapitali”.

Vihet sekuestro mbi 2 sipërfaqe toke në Dhërmi, 3 shoqëri tregtare, 2 automjete dhe llogari bankare.

Asetet, të përfituara nga 3 shtetas (familjarë të njëri-tjetrit), nëpërmjet mashtrimit kompjuterik dhe krijimit të shoqërive fiktive në Europë dhe Amerikë të Veriut, për shitblerje pronash të paluajtshme me vlera më të ulëta se ato realet në treg.

Skema e mashtrimit dyshohet se ka gjeneruar për përfituesit, rreth 30 milionë euro.

Si rezultat i hetimeve të thelluara, të kryera në drejtimin e Prokurorisë së Tiranës, me objektiv gjurmimin dhe sekuestrimin e pasurive të përfituara nga veprimtaritë kriminale, specialistët e Seksionit për Hetimin e Pastrimit të Parave dhe Aseteve Kriminale, në kuadër të operacionit policor të koduar “Kapitali” ekzekutuan urdhrin për vënien e sekuestros mbi 2 sipërfaqe toke në Dhërmi, 3 shoqëri tregtare, 1 automjet tip “Mercedes Benz AMG”, 1 automjet tip “Toyota Land Cruiser” dhe 3 llogari bankare.

Nga hetimet ka rezultuar se asetet ishin përfituar nga shtetasi A. C., babai i tij, shtetasi D. I. dhe nga partnerja e tij, shtetasja M. M., duke mashtruar qytetarë, nëpërmjet një platforme. Për të kryer transaksione të kundërligjshme me këto para me burime kriminale, shtetasit kishin themeluar shoqëri tregtare fiktive, në Shqipëri, Spanjë, Portugali, Shtete të Bashkuara të Amerikës, Republikën Dominikane dhe në Estoni. Shoqëritë fiktive, me objekt veprimtari në fushën e turizmit, realizonin shitblerje të pronave të paluajtshme me vlera më të ulëta se ato realet në treg, me qëllim pastrimin e parave.

Materialet procedurale iu referuan Prokurorisë së Tiranës, për veprime të mëtejshme.

Shqipëria është vendi i parë në Rajon, i pesti në Europë dhe i shtati në botë për çmimin më të lartë të naftës. Në pikat e karburanteve një litër naftë kushton mesatarisht 170 lekë, me kursin aktual të këmbimit 2.09 dollarë. Në Ballkanin Perëndimor, në vendin e dytë renditet Serbia me një litër naftë që […]

The post Shqipëria në “top 10” shtetet me çmimin më të lartë të naftës në botë appeared first on BoldNews.al.

Policia spanjolle ka sekuestruar një sasi rekord droge prej 10 tonë kokainë me destinacion Europën, që ishte fshehur në kontejnerë me kripë.

Oficerët e Grupit të Operacioneve Speciale hipën në anijen tregtare me flamur të Kamerunit javën e kaluar pasi ajo u nis nga Brazili, duke kapur 9,994 kilogramë kokainë të fshehur në 294 pako.

13 anëtarët e ekuipazhit u arrestuan dhe një armë zjarri e përdorur për të mbrojtur sasinë e madhe u sekuestrua gjatë operacionit.

Anija mbeti pa karburant pas bastisjes dhe qëndroi në det për gati 12 orë, duke bërë që shërbimi i shpëtimit detar të Spanjës ta tërhiqte atë në Ishujt Kanarie.

Operacioni, me emrin e koduar “Batica e Bardhë”, përfshinte Qendrën e Analizës dhe Operacioneve Detare për Narkotikët, Administratën Amerikane për Zbatimin e Ligjit kundër Drogave, Agjencinë Kombëtare të Krimit në Mbretërinë e Bashkuar, Policinë Federale Braziliane, qendrën e inteligjencës spanjolle dhe autoritetet nga Franca dhe Portugalia.

Policia tha se hetimi kishte në shënjestër një organizatë shumëkombëshe që dyshohet se transportonte sasi të mëdha të kokainës nga Amerika e Jugut në Europë.

Policia e përshkroi operacionin e së hënës si një goditje historike ndaj rrjeteve ndërkombëtare të trafikimit të drogës.

Lidhjet e ngushta të Spanjës me Amerikën Latine e bëjnë atë një pikë kyçe hyrjeje për drogën në Europë.

Ndërsa aleatët evropianë u mblodhën në Paris për të konsoliduar garancitë e sigurisë për Ukrainën, prania e emisarëve të paqes të Trumpit ofroi shpresë se BE mund të dëgjohej ende në Uashington, pavarësisht polemikës së ashpër mbi kërcënimet e Uashingtonit për të aneksuar Groenlandën. “Ne kemi finalizuar në masë të madhe protokollet e sigurisë,” tha Steve Witkoff, […]

The post DW: Ç’pamje mund të kenë trupat evropiane në Ukrainë? appeared first on BoldNews.al.

ROMË, 7 janar /ATSH-ANSA/ – Tani për tani kemi vërtet nevojë për më shumë Evropë. E kam thënë, kemi nevojë për një ‘’goditje elektrike’’, deklaroi zëvendëskryeministri dhe ministri i Jashtëm Antonio Tajani.

‘’Evropa duhet të llogarisë më shumë si në lidhje me çështjen e Groenlandës, çështjen Ukrainë-Rusi, ashtu edhe situatën e re gjeopolitike në botë’’, shtoi ai.

‘’Kemi nevojë për më shumë Evropë dhe duhet ta bëjmë këtë të ndodhë’’, deklaroi ai.

”Ne gjithmonë kemi thënë se nuk do të dërgojmë trupa në Ukrainë por se do të vazhdojmë ta ndihmojmë Ukrainën, siç kemi bërë gjithmonë, përmes mjeteve ushtarake, financiare dhe politike. Ne nuk jemi në luftë me Rusinë dhe nuk besojmë se është e drejtë të dërgojmë trupa italiane atje, veçanërisht pasi trupat italiane janë të vendosura në të gjithë botën”, shtoi ai.   /os/

The post ITALI – Tajani: Nga Groenlanda në Ukrainë, na duhet më shumë Evropë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Moti i keq ka shkaktuar ndërprerje të udhëtimeve në të gjithë Europën. Aeroporti i Amsterdami, Schiphol, ka anuluar më shumë se 700 fluturime dhe të tjera mund të anulohen në vazhdim.

Në Paris aeroporti Sharl dë Gol u detyrua të anulojë 100 nga fluturimet e tij, ndërsa aeroporti Orli anuloi 40 të tjera.

Disa trena të Eurostar janë anuluar këtë të mërkurë duke përfshirë shërbimet nga Stacioni i Londrës për në Stacionin Qendror të Amsterdamit, Stacionin Qendror të Roterdamit dhe Stacionin Gar dy Nor të Parisit. Rrjeti i trenave tha se ndërprerjet do të vazhdojnë edhe të enjten.

Në Mbreterinë e Bashkuar temperaturat kanë rënë ndjeshëm dhe në Skoci është në fuqi një alarm I verdhë për reshje bore dhe ngrica si pasojë e stuhisë Goretti.

Banorët janë paralajmëruar për ndërprerje të udhëtimeve dhe energjisë elektrike.

Ndërkohë pesë persona kanë humbur jetën në Francë dhe një grua në Bosnje. Në Francë vdekjet ishin shkak i aksidenteve rrugore për shkak të ngricave, ndërsa në Sarajevë një grua humbi jetën në spital pasi u godit nga një pemë që u rrëzua nga pesha e reshjeve të borës./abcnews.al

Nga Jorgji Kote Operacioni i madh ushtarak amerikan i filluar natën e 2 Janarit dhe që u mbyll me sukses të plotë brenda tri orësh me kapjen e presidentit venezuelian Maduro dhe nxjerrjen e tij përpara gjykatës në Nju-Jork, ishte ngjarja e parë madhore e vitit që sapo hyri dhe që tronditi botën; me shumë […]

The post 2 janari amerikan dhe pesë mësime për Evropën! appeared first on BoldNews.al.

Reshjet e dendura të dëborës dhe kushtet e rrezikshme nga akulli kanë shkaktuar ndërprerje të mëdha të udhëtimeve në mbarë Europën, me gjashtë viktima të raportuara nga moti ekstrem, sipas BBC. Pesë persona humbën jetën në Francë për shkak të aksidenteve të lidhura me rrugët e mbuluara nga akulli, ndërsa një grua vdiq në Sarajevë pasi një pemë e rënduar nga bora u rrëzua mbi të…

Source

Vetëm 14. 8% e shqiptarëve mbi 15-vjeç, kishin mundur të kursejnë nga të ardhurat e tyre në një bankë a në ndonjë institucion tjetër financiar, niveli më i ulët në Europë pas Moldavisë, sipas bazës së të dhënave globale Findex nga Banka Botërore që i takojnë një anketë të zhvilluar në vitin 2024 në vendin tonë.

Shqipëria ka nivel shumë të ulët të popullsisë që arrin të kursejë si në raport më Rajonin edhe me Europën sipas hartës së mëposhtme, ku ngjyra më e errët tregon nivele më të larta të kursimeve ndërsa ngjyrat e çelura tregojnë për një përdorim më të ulët të kursimeve.

Në Maqedoninë e Veriut, 32.4% e popullatës mbi 15-vjeç kishte arritur të kursente vitin e kaluar, gati dyfishi i Shqipërisë.

Në Serbi mbi 26% e popullsisë mbi 15-vjeç arriti të kursejë, në Bosnjë 24% dhe në Kosovë rreth 16%.

Gjithashtu, aftësia e shqiptarëve për të kursyer ishte shumë më e ulët se në BE ku më shumë se 55% arriti të ndajë mënjane para për t’i shpenzuar më vonë.

Shqipëria pozicionohet me shumicën e vendeve të Afrikës dhe Azisë së Jugut. Edhe pse ka një përmirësim të dukshëm të ndërgjegjësimit financiar dhe rritje të aksesit në shërbime bankare gjatë dekadës së fundit, vendi ynë vazhdon të ketë një nivel të lartë përdorimi të parasë cash dhe një prani të konsiderueshme të sektorit informal.

Të dhënat më të detajuara tregojnë se 40 për qind e popullsisë në nivelin e poshtëm te të ardhurave, kanë kapacitete më të ulëta për të kursyer, pasi vetëm 4.3 % e tyre arritën të ndanin kursime në bankë.

Në pjesën tjetër të popullsisë në 60 për qind të grupit me të ardhura më të larta aftësia për të kursyer ishte 21.7%.

Në grup-moshat e reja aftësia për të kursyer është shumë e ulët dhe gjithashtu në zonat rurale arrijnë të kursejnë shumë më pak se në ato urbane.

Shumica e familjeve shqiptare, përballen me të ardhura të ulëta dhe paga që nuk janë në përputhje me koston e jetesës.

Për shumicën e qytetarëve të ardhurat shpesh nuk mjaftojnë për ushqim, qira, energji dhe nevojat e përditshme, kështu që pothuajse nuk mbetet asgjë për kursime.

Ndërkohë, çmimet e shumë produkteve dhe shërbimeve në vend janë rritur më shpejt sesa të ardhurat.

Shqipëria kishte çmime më të larta se Rajoni dhe BE për ushqimet në 2024, por ndërkohë pagat janë shumë më të ulëta se në këto vende.

Ndërkaq, inflacioni i viteve të fundit ka ulur fuqinë blerëse dhe ka bërë që edhe ata që më parë arrinin të kursenin, tani ta kenë më të vështirë./monitor

The post Shqipëria, me përqindjen më të ulët të popullsisë në Europë që arrin të kursejë appeared first on Albeu.com.

Nga Antoine Harari, FOLLOW THE MONEY Gjatë një nate të ftohtë tetori në vitin 2013, policia ndaloi një Audi A8 të zi në Fier, një qytet në jugperëndim të Shqipërisë. Për javë me radhë, agjentët ndoqën makinën për shkak të dyshimeve se trafikantët e drogës e përdornin Audi-n. Ato natë, inspektori i policisë, Dritan Zagani, i […]

The post Investigimi: Narko-shteti i Edi Ramës po kërcënon Europën, BE ka mbyllur sytë appeared first on BoldNews.al.

Presidenti iranian, Masoud Pezeshkian, tha në një intervistë të shtunën se Shtetet e Bashkuara, Izraeli dhe Evropa po zhvillojnë “luftë totale” kundër vendit të tij. Ai e përshkroi fushatën e presionit kundër Teheranit si më komplekse dhe dëmtuese sa lufta Iran-Irak.

“Sipas mendimit tim, ne jemi në një luftë të plotë me Shtetet e Bashkuara, Izraelin dhe Evropën; ata nuk duan që vendi ynë të qëndrojë në këmbët e veta”, tha Pezeshkian.

Ai tha se lufta aktuale është më e keqe se lufta në Irak në vitet 1980.

“Nëse dikush e kupton siç duhet, kjo luftë është shumë më komplekse dhe më e vështirë se ajo luftë. Në luftën me Irakun, situata ishte e qartë; ata qëlluan raketa dhe ishte e qartë se ku do të kundërsulmonim. Por këtu, ata tani po na rrethojnë në çdo aspekt, duke na vënë nën presion dhe në qoshe të ngushta, duke krijuar probleme – ekonomikisht, kulturorisht, politikisht dhe në aspektin e sigurisë.”, shtoi ai.

Kujtojmë që disa muaj më parë, Izraeli dhe Irani shkëmbyen sulme me raketa kundrejt njëri-tjetrit.

Po ashtu edhe SHBA goditi tre objekte bërthamore iraniane në Fordo, Natanz dhe Esfahan për të shkatërruar programin bërthamor të Iranit, pasi diplomacia dështoi ta kthente Teheranin në tavolinën e negociatave.

The post Irani: Jemi në luftë totale me SHBA-në, Izraelin dhe Evropën! Po na rrethojnë në çdo aspekt appeared first on Albeu.com.

Sipas një raporti të Organizata Botërore e Shëndetësisë, rreth një e treta e vdekjeve nga lëndimet në Europë lidhen drejtpërdrejt me konsumin e alkoolit. OBSH e cilëson këtë një problem serioz të shëndetit publik, pasi alkooli dëmton gjykimin dhe koordinimin, duke rritur rrezikun për aksidente, dhunë dhe dëmtime të tjera. Të dhënat tregojnë se ndikimi […]

The post OBSH: Një e treta e vdekjeve nga lëndimet në Europë lidhen me alkoolin appeared first on BoldNews.al.

HateAid, një organizatë gjermane këshillimi që lufton gjuhën e urrejtjes dhe nxitjen e urrejtjes në internet, është vendosur në shënjestër të administratë së Presidentit të SHBA-së, Donald Trump. Dy drejtorëve të organizatës jofitimprurëse, së bashku me tre evropianë të tjerë, u është ndaluar hyrja në SHBA për dyshime censurimi të platformave amerikane në internet, siç njoftoi Departamenti i […]

The post U ndaluan të futen në SHBA/ Zyrtarët europianë reagojnë ashpër: Akt represioni appeared first on BoldNews.al.

Mosha e 2,2 milionë shqiptarëve që jetojnë jashtë vendit, është mjaft e re sipas të dhënave nga Ces Hub i BE. Shumica e vendeve të BE, zhvilloi censet e popullsisë më 2021, nga të cilat u evidentua popullata e emigrantëve sipas vendeve të origjinës dhe mosha e saj.

Në total 70% e shqiptarëve që jetojnë në BE, janë deri në 45-vjeç. Mbi 60% e emigrantëve shqiptarë janë në moshë pune aktive (15–49 vjeç), me grup-moshën 30–49 vjeç që dominon fort, me 40.7% të totalit.

Kjo peshë është pothuajse identike si për meshkujt, ashtu edhe për femrat, duke treguar se emigracioni nuk është më një fenomen i kufizuar kryesisht te meshkujt, por ka marrë një karakter familjar dhe më të balancuar gjinor.

Sakaq, struktura e popullsisë rezidente në Shqipëri është dukshëm më e plakur. Brenda vendit, pesha e grup-moshave mbi 50-vjeç është rritur ndjeshëm vitet e fundit, ndërsa grup-moshat e reja dhe ato në kulmin e produktivitetit ekonomik janë tkurrur.

Përkundrazi në emigracion, grup-moshat mbi 65-vjeç përbëjnë vetëm rreth 5%, ndërsa moshat mbi 85 vjeç janë pothuajse të papërfillshme (0.3%), ç`ka tregon se emigracioni shqiptar është kryesisht një emigracion i moshave të reja dhe të mesme, jo i pensionistëve.

Edhe grup-mosha nën 15-vjeç ka një peshë të konsiderueshme në diasporë me 19%, ç`ka tregon praninë e familjeve emigrante dhe një proces më të qëndrueshëm vendosjeje jashtë vendit.

Ndërsa në Shqipëri rënia e lindshmërisë, ka ulur ndjeshëm peshën e fëmijëve në strukturën e popullsisë.

Në terma ekonomikë dhe demografikë, grafiku konfirmon se Shqipëria ka “eksportuar” në mënyrë disproporcionale kapitalin njerëzor në moshë pune, duke lënë pas një popullsi gjithnjë e më të vjetër.

Ndërsa jashtë vendit shqiptarët janë kryesisht në moshat që kontribuojnë në rritje ekonomike, brenda vendit barra mbi sistemin e pensioneve, shëndetësisë dhe financave publike është në rritje.

Sipas të dhënave të fundit nga Cens Hub, emigrimi në dekadën e fundit shënonte 56 % meshkuj në Gjermani, 53 % në Greqi dhe 51 % meshkuj në Itali.

Shtetas shqiptarë që jetojnë në Evropë figurojnë të jenë të një moshe të re, edhe në raport me strukturën e popullssisë së vendeve pritëse.

Migrimi i shqiptarëve jashtë vendit nuk është një dukuri e re. Ai është i dokumentuar të paktën që në shekujt e pesëmbëdhjetë dhe të gjashtëmbëdhjetë, me largimin e një mase të madhe banorësh nga trevat shqiptare.

Akoma vazhdon të mbetet veprues dhe të japë impaktet e tij domethënëse, si në aspektet demografike, po ashtu edhe në ato sociale dhe ekonomike të vendit. / Monitor

The post Ikja e të rinjve, 70% e emigrantëve shqiptare në Europë nën 45-vjeç appeared first on Albeu.com.

Aleatët evropianë të Ukrainës po marrin pjesë në një takim tjetër në Shtetet e Bashkuara, ndërsa presidenti Donald Trump bën presion për një plan për t’i dhënë fund konfliktit me Rusinë.

I dërguari amerikan Steve Witkoff dhe dhëndri i presidentit, Jared Kushner, po organizojnë bisedime në Miami që do të përfshijnë negociatorin ukrainas, Rustem Umerov dhe përfaqësues nga Franca, Mbretëria e Bashkuar dhe Gjermania.

Bisedimet diplomatike që synojnë t’i japin fund konfliktit, i cili pritet të hyjë në vitin e tij të pestë në shkurt, janë përshpejtuar në javët e fundit pas publikimit të një plani nga administrata Trump, por ende nuk kanë rezultuar në një armëpushim.

Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio tha të premten se Uashingtoni nuk do të imponojë asgjë.

“Ne nuk mund ta detyrojmë Ukrainën të arrijë një marrëveshje. Ne nuk mund ta detyrojmë Rusinë të arrijë një marrëveshje”, tha ai.

Sipas një zyrtari të Shtëpisë së Bardhë, pala amerikane është planifikuar të takohet veçmas me delegacionin rus në Florida këtë fundjavë, ndërsa përpjekjet diplomatike intensifikohen.

Kur ra zilja e telefonit të gruas një mëngjes qershori, ajo nuk e dinte se lajmi që do të merrte do ta shtynte atë dhe vajzën e saj adoleshente në një “labirinth” vizitash mjekësore, analizash dhe frike.

Në anën tjetër të linjës telefonike, tha ajo, ishte drejtuesja e departamentit të fertilitetit nga një klinikë belge që ajo e kishte vizituar në vitin 2011 për t’iu nënshtruar trajtimit të fertilitetit.

Në atë kohë kjo mundësi nuk ishte e disponueshme në Francë për beqaret që dëshironin të bëheshin nëna. Pasi vajza e saj u ngjiz me sukses, tha ajo, nuk kishte dëgjuar më kurrë nga klinika belge.

Telefonuesja i tha se dhuruesi i spermës që kishte përdorur për të ngjizur vajzën e saj ishte bartës i një mutacioni të rrallë gjenetik të gjenit TP53. Në formën e tij jo-mutacion, TP53 pengon rritjen kanceroze; por forma e tij e mutuar është e lidhur me një rrezik të lartë dhe gjatë gjithë jetës të kancereve të shumëfishta – shumë prej të cilave mund të zhvillohen në një moshë shumë të hershme. Telefonuesja tha se ishte 50% mundësia që vajza e saj të trashëgonte mutacionin, për të cilin nuk ka kurë apo trajtim. I thanë se ishte “urgjente” që ajo të kontrollonte vajzën e saj për mutacionin.

“Ishte një tronditje,” tha gruaja, e cila kërkoi të mbetej anonime. “Nuk kuptova asgjë.”

Shpejt ajo do të mësonte se vajza e saj me të vërtetë ishte bartëse e mutacionit gjenetik. Në fakt, pasi u zbulua mutacioni në mostrat e tij, donatori ishte bllokuar përgjithmonë në tetor 2023 nga Banka Evropiane e Spermës (ESB), e cila kishte shitur spermën. Megjithëse klinika pohon se e kishte kontaktuar gruan “sa më shpejt të ishte e mundur”, i tha asaj se e kishte marrë telefonatën një vit e gjysmë pasi ESB zbuloi mutacionin sepse kishte migruar sistemin e saj kompjuterik dhe fillimisht kishte humbur të dhënat e saj të kontaktit.

I koordinuar nga Rrjeti i Gazetarisë Investigative të EBU-së, një hetim nga DW dhe disa transmetues të tjerë publikë evropianë zbulon, se për më shumë se 15 vjet grave në të paktën 14 vende në Evropë dhe gjetkë u është shitur spermë nga donatori 7069.

Nga Islanda në Shqipëri dhe më gjerë, të paktën 197 fëmijë u ngjizën me spermën e donatorit 7069, tregon hetimi. Është e mundur që numri të jetë shumë më i lartë – ESB ende nuk e ka zbuluar numrin total të fëmijëve të ngjizur me spermën e tij. Dhe kështu mjekët nuk janë në gjendje të thonë nëse të gjithë janë testuar në këtë pikë.

Kështu, një mutacion gjenetik i rrallë dhe potencialisht fatal iu shit familjeve në të gjithë Evropën.

Disa nga fëmijët e ngjizur me spermën nga i njëjti donator kanë zhvilluar tashmë dy lloje të ndryshme kanceri; të tjerët “kanë vdekur tashmë”, tha Edwige Kasper, një biologe e specializuar në predispozitat gjenetike ndaj kancerit. Ajo po këshillon disa nga familjet e prekura.

Ligjërisht, banka e spermës ka detyrimin të njoftojë të gjitha klinikat e fertilitetit në të cilat ka eksportuar gamete për çdo anomali gjenetike që lind. Klinikat, nga ana tjetër, informojnë prindërit.

E megjithatë, DW dhe partnerët e saj kanë mësuar për disa raste familjesh që nuk janë informuar kurrë zyrtarisht se fëmijët e tyre mund të jenë bartës.

Dorte Kellermann, një nënë beqare që jeton në Danimarkë, tha se mësoi për rastin në nëntor 2023 nga një prind tjetër që kishte përdorur donatorin. Ajo i tha DW dhe partnerëve të saj se nuk ishte kontaktuar as nga banka e spermës dhe as nga klinika e fertilitetit që kishte përdorur. Dhe, tha ajo, ishte në dijeni të familjeve të tjera – nëna beqare që kishin përdorur të njëjtin donator dhe që ishin lidhur nëpërmjet një grupi privat në Facebook. Ish-drejtori i klinikës që kishte përdorur Kellermann tha se nuk mund të komentonte për raste individuale.

Edhe pse DW nuk është në gjendje të verifikojë secilin prej llogarive të grupit në Facebook, ato janë në përputhje me ato të mjekëve dhe raportet e lëshuara nga autoritetet shëndetësore në të gjithë Evropën.

Dr. Svetlana Lagercrantz, e specializuar në kanceret trashëgimore, i tha Korporatës Daneze të Transmetimeve, një nga partnerët e DW në hetim, se disa nga pacientët e saj në Suedi nuk ishin kontaktuar kurrë. Ajo tha se ata kishin mësuar për mutacionin vetëm përmes raportimeve të medias. Ishte, tha ajo, “një zhgënjim i madh”.

Në fakt, u desh një takim i ekspertëve të kancerit të trashëguar në vitin 2024 për të kuptuar shkallën e problemit. Lagercrantz tha se një koleg francez po fliste për pacientët që kishin trashëguar mutacionin TP53 nga donatori i spermës së tyre.

Papritmas, tha ajo, mjekë nga e gjithë Evropa kuptuan se ato që ata kishin supozuar se ishin raste të veçanta, në fakt ishin të gjitha të lindura nga një donator i vetëm – duke përfshirë të gjithë kontinentin dhe madje edhe më gjerë.

Kjo e ka “tronditur” atë.

Duke përmendur shqetësime për privatësinë, ESB deri më tani ka refuzuar të japë numrin e saktë të fëmijëve të ngjizur me spermën e donatorit 7069.

“Meqenëse nuk e dimë sa gra kanë fëmijë me donatorin, vazhdon të mendosh: Por a ka edhe një fëmijë tjetër?” tha Lagercrantz. Për të dhe kolegët e saj, është “e vështirë të çlirohen nga ky mendim”.

Njerëzit që zbulohen se janë bartës të mutacionit duhet t’u nënshtrohen kontrolleve të rregullta gjatë gjithë jetës. Meqenëse kanceri është veçanërisht i rrallë tek fëmijët, tha ajo, simptomat mund të anashkalohen ose të keqinterpretohen kur mjekët nuk janë në dijeni të mutacionit.” Sa më herët ta zbuloni kancerin, aq më të mëdha janë shanset për ta kuruar atë”, tha ajo.

Uebsajti i ESB-së i ngjan një faqeje takimesh, duke u lejuar klientëve potencialë të shfletojnë profilet e donatorëve dhe — kundrejt një tarife shtesë — të dëgjojnë intervista audio dhe të shohin fotografi të fëmijërisë. Klientët mund të paguajnë mbi 1,000 euro (1,165 dollarë) për një test gjenetik më gjithëpërfshirës sesa testet rutinë të cilave duhet t’u nënshtrohen dhuruesit e spermës në Danimarkë.

DW dhe partnerët e saj hasën profilin online të donatorit 7069 të listuar për herë të parë që në vitin 2007: “Kjeld”, një burrë i gjatë i bardhë me flokë kafe të çelët dhe sy kafe, i cili ishte listuar si “Student i Ekonomisë Master”.

Paralajmërimi i parë erdhi në vitin 2020, sipas ESB-së, kur banka mori një njoftim se një fëmijë i ngjizur me spermën e Kjeld ishte diagnostikuar me mutacionin TP53. Sperma e tij u vu në karantinë deri në testime të mëtejshme gjenetike. Rezultatet dolën negative, pasi mutacioni i rrallë ndodh vetëm në disa nga qelizat e spermës së donatorit. Vetë donatori nuk shfaqi simptoma. Dhe sperma e tij u kthye në treg.

Në vitin 2023, ESB u informua për një fëmijë tjetër që mbante mutacionin TP53. Një raund i ri testimesh zbuloi se mutacioni ishte me të vërtetë i pranishëm në një pjesë të spermës së donatorit. Kjo shkaktoi një ndalim të përhershëm — dhe thirrje telefonike për prindërit në të gjithë Evropën.

Me seli në Kopenhagen, ESB është spikatur si një lojtar i rëndësishëm në tregtinë globale të fertilitetit, duke pretenduar se eksporton spermë në vende anembanë Evropës dhe deri në Afganistan dhe Bolivi. Në vitin 2023, ESB, e cila është në pronësi të firmës private të investimeve Perwyn, nxori më shumë se 60 milionë krona daneze, ose rreth 8 milionë euro, fitim, një rritje e konsiderueshme nga 35 milionë krona daneze që kishte fituar vitin e kaluar.

Biznesi është fitimprurës dhe në rritje të shpejtë, ndërsa gjithnjë e më shumë procedura mjekësore bëhen të disponueshme dhe gratë zgjedhin të kenë fëmijë më vonë në jetë, ndonjëherë vetëm ose me partnerë të të njëjtit seks.

Në Gjermani, donatorët, të cilët zakonisht dhurojnë një herë në javë për gjashtë deri në 18 muaj, marrin 80 euro për dhurim, tha për DW kreu i një banke sperme. Sperma e tyre më pas lahet, analizohet dhe paketohet në të ashtuquajturat pipeta, gypa të gjatë që ngrihen në azot të lëngshëm. Çdo pipetë shitet për 1,000 euro. Të mbetesh shtatzënë është një proces i kushtueshëm dhe potencialisht i zgjatur: Edhe pse disa gra kanë nevojë vetëm për një ose dy përpjekje, shumë prej tyre mund të kenë nevojë për 10 ose më shumë – dhe disa nuk arrijnë kurrë të mbeten shtatzënë.

Industria e fertilitetit rregullohet nga një mori rregullash dhe rregulloresh. Disa vende vendosin një kufi moshe për trajtimet ose i lejojnë ato vetëm për çiftet heteroseksuale të martuara. Disa lejojnë procedura që janë të ndaluara në vende të tjera. Disa lejojnë dhurime anonime të spermës dhe vezëve, të cilat të tjera i ndalojnë. Pacientët gjermanë, për shembull, mund të udhëtojnë në Spanjë për dhurime vezësh, të cilat janë të paligjshme në vendin e tyre të origjinës; çiftet e të njëjtit seks nga Polonia mund të udhëtojnë në Gjermani për trajtime që u mohohen në vendin e tyre.

Disa vende vendosin kufizime ligjore për numrin e fëmijëve të lindur nga një donator i vetëm. Të tjera, si Gjermania, nuk e bëjnë këtë, por bankat kanë tendencë të ndjekin udhëzimet e industrisë prej 15 familjesh për donator. Megjithëse Bashkimi Evropian miratoi rregullore të reja mbi riprodhimin e asistuar mjekësor dhe substancat me origjinë njerëzore në vitin 2024, këto nuk përfshijnë një kufi në të gjithë BE-në për numrin e fëmijëve të lindur nga një donator i vetëm. Aktualisht nuk ka një bazë të dhënash ndërkombëtare që gjurmon donatorët dhe i pengon ata të shesin spermë në disa banka.

Donatorët potencialë u nënshtrohen testeve të shumta mjekësore dhe vetëm një përqindje njëshifrore ia del t’i kalojnë me sukses ato. Procesi nuk përfshin shqyrtimin për mutacione të rralla gjenetike si TP53. Duke investuar shumë në një donator, bankat e spermës kanë orientim ekonomik për të maksimizuar fitimin duke e shitur spermën e secilit donator te disa familje.

Në faqen e saj të internetit, ESB pretendon se ka vendosur një limit të vetë-imponuar për numrin e familjeve për donator: “Shumica e donatorëve tanë kanë një limit prej 75 familjesh, por në tregje të zgjedhura (Mbretëria e Bashkuar, Irlanda, Australia dhe Holanda) ne gjithashtu u ofrojmë donatorëve një limit botëror prej 25 familjesh.” Për një tarifë shtesë, blerësit e mundshëm mund të kufizojnë numrin e familjeve; 39,000 euro blejnë ekskluzivitet.

Hulumtimi nga DW dhe partnerët e saj tregon se të paktën 197 fëmijët e ngjizur me spermën e donatorit 7069 tejkaluan qartë politikat e deklaruara të ESB-së, si dhe kufijtë kombëtarë në disa raste. Vetëm në Belgjikë, 53 fëmijë u ngjizën duke përdorur spermën e donatorit, pavarësisht ligjeve kombëtare që përcaktojnë një kufi prej gjashtë grash për donator. Kjo ka nxitur hetime nga autoritetet belge.

I përballur me gjetjet, ESB shkroi: “Jemi thellësisht të prekur nga rasti dhe ndikimi që mutacioni i rrallë TP53 ka në një numër familjesh, fëmijësh dhe donatorin. Ata kanë ngushëllimet tona më të thella.” ESB “teston dhe kryen një vlerësim mjekësor individual të të gjithë donatorëve në përputhje të plotë me praktikën dhe legjislacionin e njohur dhe shkencor”.

“Fatkeqësisht,” shkroi ESB në deklaratën e saj, “kemi identifikuar se kufijtë për numrin e familjeve për të cilat mund të përdoret një donator janë tejkaluar në disa vende si në rastin specifik në lidhje me TP53 ashtu edhe në raste të tjera. Kjo është pjesërisht për shkak të raportimit joadekuat nga klinikat, sistemeve jo të forta dhe turizmit të fertilitetit.”

Në laboratorin e saj në qendër të Berlinit, Ann-Kathrin Klym u habit kur dëgjoi numrin e fëmijëve të ngjizur me spermën e donatorit 7069. Është, tha ajo, “i jashtëzakonshëm”. Klym drejton laboratorin në Berliner Samenbank, një bankë sperme që, me 10 punonjësit e saj, është një lojtar i vogël krahasuar me ESB. Klym i tregoi DW dhomën e magazinimit të bankës: enë të mëdha të mbushura me azot të lëngshëm, i cili ngrin spermën. Kur hoqi një kapak për të treguar pipetat e vogla me spermë të ngrirë të vendosura në secilën prej tyre, nga rezervuari doli gaz azoti i bardhë-gri.

Klym tha se banka e saj i kufizon donatorët në 15 familje dhe u kërkon atyre të nënshkruajnë një deklaratë se nuk kanë shitur spermë në një bankë tjetër.

Njerëzit e ngjizur me spermë donatori dhe prindërit e tyre po bëjnë thirrje për kufizime në të gjithë Evropën dhe në nivel global për numrin e fëmijëve të lindur nga një donator. Spenderkinder, një shoqatë e fëmijëve të ngjizur nga donatorët në Gjermani, i tha DW se ajo mbështet një kufi global prej gjashtë familjesh për donator, si dhe një regjistër global të donatorëve. Kjo gjithashtu do ta bënte më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin e familjeve në kohën e duhur nëse bankat e spermës bëhen të vetëdijshme për sëmundjet dhe mutacionet.

Nëna në Francë, e cila mori telefonatën në qershor, ka mësuar që atëherë se vajza e saj, tashmë adoleshente, e ka trashëguar mutacionin. Muaj më vonë, ajo dhe vajza e saj vazhdojnë të përballen me atë që do të thotë diagnoza: një jetë me kontrolle të rregullta mjekësore dhe frikën e vazhdueshme nga ajo që mund të konstatohet prej tyre.

Ajo tha se nuk kishte “absolutisht asnjë ndjenjë të keqe” për donatorin 7069, sperma e të cilit u ishte shitur dhjetëra familjeve në të gjithë kontinentin nga Banka Evropiane e Spermës. Në fund të fundit, tha ajo, ai nuk e dinte që ishte bartës i mutacionit: “Ai nuk është fajtor.”

Por, tha ajo, “Ndihem shumë fajtore – ta dish që për shkak se ke zgjedhur të ngjizesh në atë mënyrë dhe ke lënë pas diçka që është potencialisht kërcënuese për jetën.” Kjo është, shtoi ajo, “shumë, shumë e vështirë”./DW/