Rreth 146 vite dritë larg Tokës, një planet mund të jetë duke orbituar rreth një ylli që është më i ngjashëm me [shtëpinë tonë[ sesa pothuajse çdo trup tjetër qiellor i njohur deri më sot.

HD 137010 b, u prezantua në një studim të kohëve të fundit në The Astrophysical Journal Letters.

Ai rrotullohet rreth një ylli të ngjashëm me Diellin dhe vlerësohet të jetë vetëm rreth 6% më i madh se Toka.

Ajo që është veçanërisht e jashtëzakonshme është se i duhen 355 ditë për të orbituar yllin e saj, vetëm 10 ditë më pak se një vit tokësor.

Ylli i saj qendror është gjithashtu shumë i ngjashëm me Diellin tonë, por është rreth 1,000 gradë më i ftohtë dhe dukshëm më pak i ndritshëm.

Ky prodhim më i ulët rrezatimi ka pasoja.

Planeti merr më pak se një të tretën e energjisë që Toka merr nga Dielli, shkruan euronews.

Temperatura e llogaritur e sipërfaqes është përkatësisht e ftohtë: minus 68 deri në minus 70 gradë Celsius, vlera që të kujtojnë më shumë Marsin sesa një planet të banueshëm.

Kjo e vendos HD 137010 b në skajin e jashtëm të të ashtuquajturës zonë të banueshme, zona rreth një ylli në të cilën uji i lëngshëm, në parim, do të ishte i mundur.

Megjithatë, në orbitën e tij aktuale, sipërfaqja ndoshta është plotësisht e mbuluar me akull.

Por, kushtet e favorshme për jetën nuk përjashtohen plotësisht.

Modelet klimatike tregojnë se nëse planeti do të kishte një atmosferë të dendur me nivele të larta të dioksidit të karbonit, një efekt i fortë serrë mund ta ngrohte ndjeshëm sipërfaqen.

Në kushte të tilla, edhe uji i lëngshëm do të ishte i imagjinueshëm, të paktën përkohësisht.

Siç theksojnë studiuesit, HD 137010 b nuk është domosdoshmërisht një botë akulli e vdekur.

Një atmosferë e tillë mund të zbulohet edhe me teleskopë të ardhshëm.

Megjithatë, parakushti është që planeti të konfirmohet së pari qartë.

Zbuluar nga studiues amatorë

Treguesit e parë të HD 137010 b nuk vijnë nga një observator i madh, por nga projekti “Planet Hunters” i disa vullnetarëve.

Vullnetarët kërkojnë të dhënat nga teleskopët hapësinorë për sinjale planetare të anashkaluara.

Kjo u bazua në të dhënat e arkivuara nga teleskopi hapësinor Kepler (Misioni K2), i cili monitoroi shkëlqimin e më shumë se 500,000 yjeve midis viteve 2009 dhe 2018.

Në rastin e HD 137010, Kepler regjistroi vetëm një tranzit të vetëm në vitin 2017: ylli u zbeh pak për rreth 10 orë.

Normalisht, disa tranzite të tilla janë të nevojshme për të zbuluar një planet pa dyshim.

Megjithatë, studiuesit ishin në gjendje të nxirrnin përfundime rreth madhësisë dhe periudhës orbitale nga kohëzgjatja dhe thellësia e këtij sinjali të vetëm.

Ekipi ndërkombëtar i udhëhequr nga Alexander Venner, atëherë në Universitetin e Queenslandit Jugor dhe tani në Institutin Max Planck për Astronomi në Heidelberg, arriti në përfundimin se praktikisht ekzistonte vetëm një planet i pajtueshëm me sinjalin e vëzhguar.

Megjithatë, HD 137010 b deri më tani është njohur zyrtarisht vetëm si 'një kandidat për planet'.

Shpresa e madhe midis mijëra ekzoplanetëve

Tani njihen më shumë se 6,000 ekzoplanetë.

Megjithatë, shumica e tyre janë gjigantë gazi ose botë jashtëzakonisht të nxehta që rrotullohen afër yjeve të tyre.

Planetët e ngjashëm me Tokën janë të rrallë dhe zakonisht aq larg sa vështirë se mund të studiohen në detaje.

Pra, çfarë e bën HD 137010 b kaq të veçantë?

Planeti kandidat është jashtëzakonisht afër dhe për këtë arsye është shumë më i lehtë për t’u studiuar sesa shumë botë të tjera të ngjashme me Tokën.

Duke pasur parasysh distancën e tij relativisht të shkurtër, do të ishte një kandidat ideal për analizat e ardhshme atmosferike.

Kërkimi do të përqendrohej në gazra të tillë si oksigjeni ose metani, të cilët konsiderohen tregues të mundshëm të proceseve biologjike.

Megjithatë, përpara se kjo të jetë e mundur, duhet të vërehen tranzite të mëtejshme, gjë që është një sfidë, sepse me një periudhë orbitale prej gati një viti, ngjarje të tilla janë të rralla.

Edhe nëse rezulton se planeti është i favorshëm për jetën, ai mbetet i paarritshëm për t’u vizituar.

Sipas shkencëtarëve, do të duheshin dhjetëra mijëra, nëse jo qindra mijëra vjet, për të arritur atje. /Telegrafi/

Astronomët kanë zbuluar një planet të ri, potencialisht të banueshëm, rreth 146 vite dritë larg, me madhësi të ngjashme me Tokën dhe me kushte që ngjajnë me Marsin.

Planeti i quajtur HD 137010 b, rrotullohet rreth një ylli të ngjashëm me Diellin dhe vlerësohet të jetë 6% më i madh se Toka.

Një ekip ndërkombëtar shkencëtarësh nga Australia, Britania e Madhe, SHBA-të dhe Danimarka e identifikoi planetin duke përdorur të dhëna të mbledhura në vitin 2017 nga teleskopi hapësinor i Nasa-s, Kepler, gjatë misionit të tij të zgjeruar, të njohur si K2.

Dr. Chelsea Huang, kërkuese në Universitetin e Jugut të Queensland-it (USQ) në Australi, tha se orbita e planetit është e ngjashme me atë të Tokës, rreth 355 ditë. Shkencëtarët besojnë se planeti ka “rreth 50% gjasa të ndodhet në zonën e banueshme” të yllit që e rrethon.

“Çfarë e bën veçanërisht emocionues këtë planet me madhësi tokësore është se ylli i tij ndodhet vetëm rreth 150 vite dritë larg sistemit tonë diellor”, tha Huang, një nga bashkëautorët e studimit.

Ylli tjetër më i afërt me një planet të mundshëm të banueshëm rreth një ylli të ngjashëm me Diellin, Kepler-186f, ndodhet katër herë më larg dhe është 20 herë më i dobët. HD 137010 b u zbulua kur kaloi shkurtimisht përpara yllit të tij, duke shkaktuar një zbehje të vogël të dritës.

Ky sinjal i dobët u identifikua fillimisht nga një ekip shkencëtarësh qytetarë, përfshirë autorin kryesor të studimit, Dr. Alexander Venner, kur ai ishte ende nxënës i shkollës së mesme.

“Kam kontribuar në këtë projekt shkencor qytetar, të quajtur Planet Hunters, kur isha në shkollën e mesme, dhe ishte një pjesë e madhe e mënyrës se si u futa në kërkimin shkencor”, tha Venner, i cili më pas përfundoi doktoraturën në USQ.

“Ishte një përvojë e jashtëzakonshme të kthehesha te ky projekt dhe të zbuloja një zbulim kaq të rëndësishëm.”

Reagimi i parë i ekipit ndaj zbulimit ishte: “Kjo nuk mund të jetë e vërtetë”, tha Huang. “Por ne kontrolluam gjithçka dy herë dhe tre herë … dhe është një shembull tipik i tranzitit të një planeti.”

Ndriçimi dhe afërsia e yllit që rrethon planeti e bëjnë atë “të arritshëm për t’u vëzhguar nga gjenerata e ardhshme e teleskopëve,” shtoi Huang. “Jam e sigurt se do të jetë objektivi i parë për t’u studiuar kur teknologjia të jetë e gatshme.”

Ylli rreth të cilit rrotullohet HD 137010 b është më i ftohtë dhe më i zbehtë se Dielli ynë, që do të thotë se temperatura e sipërfaqes së planetit mund të jetë më e ngjashme me Marsin dhe potencialisht nën -70°C. Dr. Sara Webb, astrofizikane në Universitetin Swinburne, e cila nuk ishte pjesë e studimit, tha se zbulimi është “shumë emocionues”, por nevojiten më shumë të dhëna për të klasifikuar planetin kandidat si një ekzoplanet të konfirmuar.

“Është zbuluar vetëm një tranzit, dhe zakonisht në shkencën planetare kërkohet standardi i artë i tre tranziteve.”

Faktin që planeti ngjan me Tokën është një mundësi emocionuese, por Webb shtoi se ai mund të jetë gjithashtu “diçka që quhet super-borë. Në thelb, një botë e madhe e akullt që potencialisht ka shumë ujë, por shumica e tij është e ngrirë.”

Megjithëse planeti “është shumë afër në krahasim me galaktikën tonë,” Webb tha se “nëse do të përpiqeshim të shkonim atje, do të na duheshin dhjetëra mijëra, madje qindra mijëra vjet duke udhëtuar me shpejtësitë aktuale që mundemi.”

Rreth 1,500 banorë të qytetit Niscemi në Siçili janë detyruar të braktisin shtëpitë e tyre pas një rrëshqitjeje masive dheu, e shkaktuar nga reshjet e dendura të sjella nga cikloni Harry. Stuhia e fuqishme që goditi Italinë jugore javën e kaluar ka krijuar një çarje rreth 4 kilometra të gjatë në një shpat kodre, e […]

The post VIDEO/ Siçilia buzë greminës, toka çahet 4 kilometra appeared first on BoldNews.al.

Ministri i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, Andis Salla, nënshkroi sot në Korçë Marrëveshjen e Bashkëpunimit në kuadër të Projektit TOKA, së bashku me bashkitë Devoll, Ersekë, Maliq, Pogradec dhe Korçë, si edhe me Universiteti i Korçës. Marrëveshja hap rrugën për zbatimin e një modeli të ri bashkëpunimi për zhvillimin e bujqësisë dhe zonave rurale, duke përfshirë institucionet vendore…

Source

TIRANË, 8 janar/ATSH/ Sot është Dita e Rrotullimit të Tokës, e shpallur si e tillë në nder të fizikanit francez Leon Fuko (Léon Foucault).

Dita e Rrotullimit të Tokës përkon me demonstrimin e parë publik të Fukosë, në Paris. Në Panairin Botëror në vitin 1851, fizikani tregoi se si rrotullohet Toka, duke varur një top bronzi të mbushur me plumb nga maja e Panteonit në Paris. Kjo pajisje, e njohur tani si Lavjerrësi Fuko, tregoi se plani i lëkundjes së lavjerrësit do të rrotullohej në lidhje me rrotullimin e vetë Tokës.

Lavjerrësit e Fukosë tani mund të gjenden në muzetë e shkencës në të gjithë botën dhe janë një mjet i rëndësishëm për të kuptuar dhe mësuar rreth shkencës diellore. Ndërsa Isak Njutoni zbuloi gravitetin, ai në fakt nuk e shpjegoi shkakun pas tij, por thjesht se ai ekziston si një forcë dhe kështu kjo njohuri shkencore u zgjerua përmes Fukosë.

Pothuajse të gjithë e dinë se Toka rrotullohet rreth boshtit të saj dhe një rrotullim i plotë zgjat 24 orë. Por ajo që disa njerëz mund të mos e dinë është se shpejtësia e rrotullimit të Tokës ndryshon pak nga dita në ditë dhe nga viti në vit.

Pra, një ditë e vërtetë diellore nuk është saktësisht 24 orë, por ndryshimet janë çështje sekondash. Koncepti themelor i një dite diellore është kohëzgjatja që toka të përfundojë një rrotullim të plotë rreth boshtit të saj.

/a.f/r.e/

The post Dita e Rrotullimit të Tokës appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

ROMË, 3 janar /ATSH-ANSA/ – Misione të reja në Hënë dhe Mars, së bashku me zbulimin e pritur të planetëve të ngjashëm me Tokën dhe rezultatet e një prove që synon identifikimin e 50 llojeve të kancerit përmes analizës së gjakut dhe një projekt kinez për të shpuar 11 kilometra në koren e Tokës për të arritur mantelin e saj.

Shkenca e vitit 2026 është plot premtime, sipas një analize të publikuar në faqen e internetit të revistës ”Nature”.

Misioni ”Artemis II” është planifikuar jo më herët se shkurti 2026.

Pesëdhjetë vjet pas misioneve ”Apollo”, ai do të transportojë katër astronautë në orbitën hënore për 10 ditë në bordin e anijes kozmike ”Orion”.

Hëna është gjithashtu objektivi i misionit kinez ”Chang’e-7”, i cili synon të arrijë polin jugor hënor në gusht, duke u ulur atje për të kërkuar akull uji dhe për të studiuar tërmetet hënore.

Ndërkohë, Japonia po synon dy hënat e Marsit, ndërsa përgatitet të nisë misionin ”Martian Moons eXploration” (MMX) për të vizituar hënat Phobos dhe Deimos, duke sjellë mostra përsëri në Tokë.

Ende në temën e hapësirës, ​​misioni PLATO i Agjencisë Hapësinore Evropiane mban premtime të mëdha: teleskopi i ri hapësinor, i planifikuar për t’u lëshuar në dhjetor 2026, do të synojë të gjejë planetë të ngjashëm me Tokën jashtë Sistemit Diellor dhe të përcaktojë nëse ata janë të aftë të mbështesin jetën.

Ka gjithashtu pritshmëri të larta për vitin 2026 në biomjekësi.

Rezultatet e një studimi klinik të kryer në Britaninë e Madhe mbi 140 000 njerëz po ndiqen me shumë interes.

Studimi synon të identifikojë, përmes një analize të thjeshtë gjaku, gjurmë të 50 formave të kancerit në fazën e hershme, përpara se të shfaqen simptomat.

Nëse prova jep rezultate pozitive, testet mund të shtrihen në dhjetëra spitale. Pritet gjithashtu autorizimi për dy prova klinike bazuar në teknikën CRISPR, me redaktim të personalizuar të gjeneve që në vitin 2025 lejoi korrigjimin e një sëmundjeje të rrallë metabolike tek një foshnjë e porsalindur.

Inteligjenca artificiale është gjithashtu gati të bëhet një prani e madhe në laboratorët kërkimorë: qëllimi është të shkohet përtej modeleve të mëdha gjuhësore (LLM), të cilat janë të kushtueshme për t’u trajnuar, për të hartuar modele në shkallë të vogël që mësojnë nga grupe të vogla të dhënash dhe mund të specializohen në zgjidhjen e problemeve shumë specifike.

Këto sisteme nuk gjenerojnë tekst, por përpunojnë përfaqësime matematikore të informacionit.

Së fundmi, ka pritje për misionin kinez me anijen ”Meng Xiang”, e cila synon të shpojë në koren e Tokës deri në 11 kilometra thellësi për të arritur në mantel dhe për të mbledhur mostra që mund të na ndihmojnë të kuptojmë se si formohet dyshemeja e oqeanit dhe çfarë nxit aktivitetin tektonik./  a.jor.

The post KOMENT – Hëna, Toka dhe armët kundër kancerit në qendër të shkencës 2026 appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Gjykata e Posaçme ka dhënë vendimin për çështjen e korrupsionit zgjedhor ku të përfshirë janë ish-drejtori i AKSH-it në Tiranë, Dritan Stoka, dhe kryeplaku i Saukut, Agim Osmani. Të dy u akuzuan se jepnin legalizime dhe favore të tjera në këmbim të votave për Partinë Socialiste. Dritan Stoka,  shpall fajtor për “ushtrim të ndikimit të […]

The post GJKKO dënon ish-drejtorin e AKSH-it dhe kryeplakun e Saukut, njërit i jepet dënim me kusht appeared first on BoldNews.al.

Kryetari i Bashkisë së Sarandës, Oltion Çaçi, dhe kryetari i Këshillit Bashkiak, Asaf Stroka, kanë bashkuar forcat për t’i falur pronat publike disa biznesmenëve, me procedura tepër të dyshimta. Duke përdorur anëtarët e Këshillit Bashkiak të Sarandës, Çaçi dhe Stroka kanë bërë dokumente fiktive për t’i dhënë dy firmave plot 60 hektarë pronë në fshatin […]

The post Falën 60 ha tokë, Çaçi i Sarandës shpërblen anëtarët e Këshillit Bashkiak me udhëtim turistik appeared first on BoldNews.al.

Reshjet e dendura të shiut kanë përmbytur një pjese të Vaut të Dejës në Qarkun e Shkodrës. Lumi Glinë ka dalë nga shtrati duke përmbytur disa fshatra, ku mësohet se rreth 100 banesa janë nën “pushtetin” e ujit, ndërsa janë përmbytur dhe me dhjetra hektatë tokë bujqësore. Pamjet e mëposhtme i përkasin fshatit Guri i […]

The post VIDEO/ Rreth 100 banesa nën “pushtetin” e ujit, pamjet nga përmbytjet në Vaun e Dejës appeared first on BoldNews.al.

Tashmë të gjithë ata individë që kanë në përdorim një tokë prej më shumë se 10 vitesh do të kenë mundësinë të investojnë në të përmes “Paketës së Maleve”, të cilës i është hapur drita jeshile nga udhëzimi tashmë në fuqi për përcaktimin e zonave prioritare të zhvillimit. “Paketa e Maleve” synon të tërheqë investime […]

The post “Paketa e maleve”/ Tokat pa tapi, në shitje me 1 euro appeared first on BoldNews.al.

Planeti ynë po përballet me një "realitet të ri" pasi arriti të parin në një seri momentesh klimatike - zhdukjen masive të shkëmbinjve koralorë.

Ky është përfundimi i një raporti gjithëpërfshirës mbi të cilin kanë punuar 160 shkencëtarë në të gjithë botën, shkruan CNN.

Ndryshimi i klimës mund të nxjerrë jashtë ekuilibrit sistemet kryesore të Tokës - nga pylli tropikal i Amazonës deri te shtresat e akullit polar - deri në pikën e shembjes, duke shkaktuar valë katastrofike në të gjithë planetin, thonë shkencëtarët.

"Ne po i afrohemi me shpejtësi pikave të shumëfishta të kthesës së sistemit të Tokës që mund të transformojnë botën tonë, me pasoja shkatërruese për njerëzit dhe natyrën", tha Tim Lenton, profesor në Institutin e Sistemeve Globale të Universitetit të Exeter dhe një nga autorët e raportit.

Sipas raportit, koralet në ujërat e ngrohta janë të parët që goditen.

Që nga viti 2023, shkëmbinjtë koralorë të botës kanë vuajtur zbardhjen më të keqe masive të regjistruar ndonjëherë për shkak të temperaturave rekord të larta të oqeanit, me më shumë se 80% të tyre të prekura.

Ajo që dikur ishte një botë nënujore shumëngjyrëshe dhe e gjallë po shndërrohet në një peizazh të zbardhur të dominuar nga algat.

"Tani i kemi shtyrë (shkëmbinjtë koralorë) përtej mundësive të tyre", tha Mike Barrett, këshilltari kryesor shkencor në Fondin Botëror të Jetës së Egër në Mbretërinë e Bashkuar dhe bashkautor i raportit.

Autorët paralajmërojnë se nëse ngrohja globale nuk përmbyset, "shtrirje të gjera të shkëmbinjve koralorë siç i njohim ne do të humbasin".

Pasojat do të jenë të gjera.

Shkëmbinjtë koralorë janë një habitat kritik për speciet detare, të rëndësishme për sigurinë ushqimore, kontribuojnë triliona dollarë në ekonominë globale dhe mbrojnë zonat bregdetare nga stuhitë.

Planeti është në prag të disa momenteve të reja, pasi është pothuajse e sigurt se do të tejkalojë objektivin e rënë dakord globalisht për kufizimin e ngrohjes në 1.5 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale.

"Tani ekziston rreziku që kolapsi të mund të ndodhë më shpejtë”, paralajmëroi Barrett.

Bota nuk është e përgatitur për pasojat e kalimit të këtyre momenteve, sipas Manjana Milkoreit, studiuese në Universitetin e Oslos dhe autore e raportit.

"Politikat aktuale dhe marrëveshjet ndërkombëtare janë hartuar për ndryshime graduale, jo për këto ndryshime të papritura, të pakthyeshme dhe të ndërlidhura", tha ajo.

Ajo shtoi se mënyra se si qeveritë reagojnë tani "mund ta formësojë sistemin e Tokës për një kohë shumë të gjatë".

Ndryshe, raporti bën thirrje për ulje të shpejta të ndotjes dhe rritje të largimit të karbonit nga atmosfera.

Lenton vuri në dukje se bota do të tejkalojë limitin prej 1.5 gradë, por është thelbësore të minimizohet ngrohja e mëtejshme dhe të ulen temperaturat sa më shpejt të jetë e mundur.

Raporti gjithashtu theksoi disa lajme pozitive, të tilla si një "përshpejtim radikal global" në përdorimin e energjisë diellore, automjeteve elektrike, baterive dhe pompave të nxehtësisë.

Pasi teknologjitë më të pastra të zëvendësojnë ato ndotëse, ka të ngjarë të mos ketë kthim prapa, pasi opsionet e reja janë më të lira dhe më të mira. /Telegrafi/

Pretendimi: Nëse Toka do të rrotullohej, miliarda njerëz duhej të jetonin kokëposhtë natën

Verdikti: E pavërtetë

—————————————————

Konspiracionistët e Tokës së sheshtë në rrjet pretendojnë se, nëse Toka do të rrotullohej, atëherë “miliarda njerëz duhej të jetonin kokëposhtē” natën. 

Pretendimi shoqërohet me një video që, për ironi, tregon pikërisht rrotullimin e Tokës të kapur në kamera në një periudhë prej 24 orësh nga Bartosz Wojczyński. Fotografi polak realizoi këto video në Tivoli, Namibi, duke shkrepur një foto çdo minutë që më pas u përsërit 60 herë për të krijuar versionin përfundimtar 24-minutësh.

Sipas PetaPixel, kamera e Wojczyńskit ishte e lidhur me një SW Star Adventurer, një platformë gjurmimi qiellor projektuar për të ndihmuar në fotografi qiellore.

Planeti Tokë rrotullohet rreth boshtit të tij që përshkon Polin e Veriut dhe Polin e Jugut, dhe rreth Diellit siç tregohet më poshtë.

http://faktoje.al/wp-content/uploads/2025/10/ezgif-64323bfc4f5ecc.mp4

http://faktoje.al/wp-content/uploads/2025/10/ezgif-6fcb15d55f903b.mp4

Rrotullimi i Tokës rreth vetes rezulton në ditën 24 orëshe, ndërsa rrotullimi rreth Diellit në vitin 365 ditësh.

Që në vitin 499 të erës sonë, astronomi indian Aryabhata sugjeroi që Toka sferike rrotullohet rreth boshtit të saj çdo ditë dhe se lëvizja e dukshme e yjeve është një lëvizje relative e shkaktuar nga rrotullimi i Tokës.

Hapësira nuk ka Lart ose Poshtë. Pra, nuk ka një pozicion “fiks” nga i cili mund të shihet Toka.

Drejtimi Poshtë ndryshon, në varësi nga vendi ku ndodheni. Në thelb, Poshtë do të thotë “drejt fushës më të madhe gravitacionale.” Pra, në anën e kundërt të planetit, Poshtë e tyre është e kundërta e Poshtë tuaj.

Graviteti është një fenomen themelor fizik që konsiston në tërheqjen e ndërsjelltë mes gjithë objekteve që kanë masë. Megjithëse ai nuk ndikon në mënyrë domethënëse në nivelin subatomik, graviteti është forca më e rëndësishme në nivelin makroskopik, dhe përcakton lëvizjen e planeteve, yjeve, galaksive, e madje dhe dritës.

Graviteti shkaktohet nga sasi të mëdha materieje në hapësirë, kështu që gjithmonë tërheq drejt tyre. Graviteti në Tokë tërheq drejt qendrës së Tokës, e cila është në thelb e njëjta largësi pavarësisht se ku ndodhen personat në sipërfaqe.

Graviteti është arsyeja pse Toka (dhe çdo planet tjetër, yll) janë sferoide. Graviteti tërheq materien drejt qendrës. 

The post Graviteti përgjigjja përse nuk rrotullohemi gjatë natës appeared first on Faktoje.al.

Prej 30 vitesh, ish-punonjësit e minierave kërkojnë miratimin e “statusit të minatorit”, por politika i ka mënjanuar. Peticione të shumta të nisura prej tyre janë arkivuar. Premtimet mbeten, ndërsa jetët e tyre vijojnë me të njëjtat vështirësi.

Të enjten, më 9 tetor, një grup ish-minatorësh, të mbështetur nga Lëvizja Bashkë dhe deputeti Redi Muçi, u mblodhën sërish para Parlamentit, teksa pjesa kryesore e deputetëve hynë në seancë duke i shpërfillur.

“Punuam gjithë jetën, prapë bosh e kemi kuletën!”

Teksa roja e sigurisë i hapi makinën, ish-Kryeministri Sali Berisha, sërish deputet dhe drejtues i Partisë Demokratike, i drejtoi dy gishtat lart në mënyrë automatike ish-minatorëve, të cilët ishin pozicionuar në hyrje të institucionit.

Mes replikave dhe thirrjeve “Ik, largohu!” dhe disa të tjerëve të cilët i rikujtonin statusin, ish-Kryeministri u ktheu kurrizin turmës, ashtu siç në të vërtetë ka vepruar ish-qeveria e tij dhe qeveria aktuale ndaj këtij grupimi ndër vite.

Ndër pankartat që mbanin në duar ish-punonjësit e nëntokës lexohej: “Punuam gjithë jetën, prapë bosh e kemi kuletën!”, “Statusi i minatorit premtim elektoral që prej 1991”, apo “Boll u tallët me ish-minatorët”.

 “Kam këputur kolonën në minierë, në moshën 22 vjeç. Që atëherë nuk kam marrë kokërr leku, dëmshpërblim të aksidentit. Ku është ky shtet? Ku është ky parlament?” tha në protestën e sotme përpara Kuvendit, Ali Plaka, Kryetari i Shoqatës së Invalidëve Para dhe Tetraplegjikë.

Më shumë se tre mijë minatorë kërkojnë statusin prej dekadash, pasi një mbrojtje e tillë ligjore do t’u siguronte atyre më shumë përkrahje sociale, siguri në punë, rritje pagash, pensionesh dhe përkujdesje shëndetësore.

Përveç dëmtimeve në punë, të pakompensuara, jetesa e ish-minatorëve është vështirësuar më tej me inflacionin dhe rritjen e ndjeshme të kostos së jetesës.

“Turp i botës, të marri deputeti 4 mijë euro dhe një minator dhe pensionist të marri më pak nga të gjithë, që ata kanë punuar nën sipërfaqe, apo në fabrikë” tha ish-minatori Ymer Kadiolli.

Premtime boshe dhe peticione të fjetura

Protestat e ish-minatorëve nisën fillimisht të vetë-organizuara me pak anëtarë, diku gjashtë-shtatë persona, më pas u strukturuan në formë të organizuar dhe që prej tetorit të 2023, ata paraqiten herë pas herë përpara institucioneve kryesisht me mbështetjen e Lëvizjes Bashkë.

Në dhjetor të vitit 2020, Sindikata e Minatorëve të Bashkuar të Bulqizës i dorëzoi Kuvendit një peticion me 10,680 firma për këtë çështje, por katër vite më vonë nuk ka asnjë përgjigje.

Premtimet janë përsëritur ndër vite. Në vitin 2009, Kryeministri aktual Edi Rama, asokohe në opozitë, pati premtuar disa herë miratimin e tij. Por edhe pse tashmë drejton vendin prej vitit 2013, ky premtim mbetet i parealizuar.

Në 2018, ministri i Infrastrukturës dhe Energjisë, Damian Gjiknuri, deklaroi se një draft ishte gati, por ai nuk u prezantua kurrë. Në të njëjtin vit, Rama e premtoi sërish gjatë një takimi me minatorë, por sërish, asgjë nuk ndryshoi.

Më herët, në vitin 2017, ish-deputeti i Lëvizjes Socialiste për Integrim në qarkun e Dibrës, Përparim Spahiu, kishte paraqitur një propozim të ngjashëm me ata të minatorëve, por që shumica socialiste e rrëzoi me pretendimin se dëmtonte skemën e pensioneve.

The post Tre dekada pritje: Ish-minatorët rikthehen të kërkojnë statusin appeared first on Citizens.al.

Nga Vladimir Karaj Në dhjetorin e vitit të largët 1932, zonja Bihter Toptani bleu 130 hektarë tokë në vendin e quajtur “Maranishtja” në Shetaj të Ishmit në Durrës – sot një nga zonat më të lakmuara turistike në Shqipëri. Transaksioni u krye në prani të një gjyqtari paqtues, ndërsa pas blerjes, zonja Toptani ia dhuroi […]

The post ‘Shteti i Rrumit’ dhe skema e grabitjes së tokave në Durrës dhe Tiranë appeared first on BoldNews.al.

Jani Avdiu nga fshati Shirgjan i Elbasanit së bashku me vëllezërit e tij kanë investuar në mbjelljen e 1 mijë rrënjë kivi.

Prej disa vitesh në prodhim, fermerët duken shumë të kënaqur me kulturën e re në vendin tonë, por sipas tyre, shumë fitimprurëse.

Edhe pse duhen edhe rreth 20 ditë që të fillojë vjelja, fermeri e ka shitur në advancë të gjithë prodhimin i cili shkon për eksport.

Disa zona në qarkun e Elbasanit, si Librazhdi, Peqini e Belshi kultivojnë kivin tashmë prej 10 vitesh dhe duket se toka, por edhe klima janë të përshtatshme për frutin ekzotik.

- YouTube youtu.be

Dhuna mes fqinjëve në vendin tonë është tashmë kryefjalë e televizioneve shqiptare dhe konflikti nis në shumicën e rasteve për një copë pronë. Fariku, 25 vjeç nga fshati Bersnik i Gramshit, është bërë padashje protagonist i një sherri që degjeneroi në dhunë nga ana e fqinjëve. Ai është rrahur barbarisht nga komshinjtë e tij, familja […]

The post Plagë, qepje dhe dosje mjeko-ligjore/ Konflikti për copën e tokës kthehet në dhunë barbare mes fqinjëve appeared first on BoldNews.al.

Ministri i Drejtësisë, Besfort Lamallari, ministri i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, Andis Salla dhe ministri i Mjedisit, Sofjan Jaupaj zhvilluan sot një takim ku u diskutua për Reformën e Sistemit të Menaxhimit të Integruar të Tokës. Lammallari thotë se me mbështetjen e Bashkimit Evropian po përgatitet një politikë kombëtare e menaxhimit të qëndrueshëm të tokës. Postimi i plotë Bashkë me…

Source

Evzon Paci i dha firmës “Interior Kontrast Sakt” truallin në zonën e Myslym Shyrit për të ndërtuar pallat, me marrëveshjen, që do të përfitonte apartament dyqan dhe parkim. Por kur u kthye nga jashtë, apartamenti i tij dhe dyqani i tij ishin shitur tek një tjetër person, duke e lënë Evzonin me gisht në gojë. […]

The post Mashtrimi te “Myslym Shyri”, i dha tokën për pallat e për vete ngeli me ‘gisht në gojë’ appeared first on BoldNews.al.

Gramoz Lima nga fshati Suk 2 i Fierit, prej 10 vitesh merret me punët e bujqësisë.Në një sipërfaqe toke prej 5 dynymësh në serë, ai ka kultivuar dy kultura bujqësore, trangull dhe domate.

Por këtë vit, fatkeqësisht nuk ka shitur asnjë kilogram trangull, përkundrazi i gjithë prodhimi në vend të tezgave të markatës ka shkuar drejt kanalit, dhe fajin për këtë nuk e kanë vetëm fermerët, por edhe Ministria e Bujqësisë.

“Pikat e grumbullimit këtë trangull nuk e duan, është pa lek, asnjë kilogram, na mbetën fëmijët pa bukë. Këta thonë është me helme, o shtet bëji analizat ndërto laboratore mos ndërto vetëm magazina, kioska, të gjitha lekët e AZHBR-së shkuan në kioska, jo tek ne. Nëse del me helme ky prodhim, shkoj unë në burg”, thotë fermeri.“Nëse për trangullin nuk ka treg, nga ana tjetër çmimi që pikat e grumbullimit po blejnë domaten nuk mbulon as kostot e prodhimit.

“40 lekë kjo domate sot, është më cilësi doli e saktë më paguaj, nuk doli më dërgo në burg tek shokët”, shprehet Lima.

Nëse mendoni që ky prodhim do të shkojë në treg, e keni gabim, Gramozi priti mbi një javë që tregtarët të trokisnin në derën e tij për ta blerë këtë prodhim, por ndodhi e kundërta ata nuk erdhën, e si përfundim ky trangull do të shkojë në kanal, ushqim për bagëtitë.

Histori si kjo e Gramozit në këtë sezon bujqësor ka pafund, ato i gjen në Fier, Berat dhe Lushnjë. E gjitha kjo ndodhi pasi shtetet si Kroacia dhe Sllovenia bllokuan perimet dhe frutat e Shqipërisë sepse ato rezultuan të mbingarkura me pesticide. Sjellja e fermerëve të pandershëm dhe të pandërgjegjshëm, bëri që bujqësia e shqiptare të mos jetë ajo e eksporteve apo e krenarisë, por e bëri atë bujqësinë e perimeve të kalbura në rrugë./Top Channel

- YouTube youtu.be

Të hënën, më datë 15 shtator 2025, gazetari Freard Rista dhe grupi i xhirimit të emisionit “Piranjat” u përball me sjellje agresive dhe fjalë fyese të disa djemve, të afërm të biznesmenit Refik Halili, në ambientet e jashtme të lokalit ku ky i fundit ishte ulur. Arsyeja se pse gazetari kërkoi të bisedonte me z.Halili, […]

The post Refik Halili gënjen dhe dhunon pronarin e tokës ku ndërtoi kompleksin, të afërmit e tij agresivë me median appeared first on BoldNews.al.