Nga: Ismet Azizi

Në vitet e fundit, në diskursin akademik dhe politik boshnjak është shfaqur një prirje e fortë për të integruar komunitetet myslimane joshqiptare të Ballkanit - si goranët në Kosovë, torbeshët në Maqedoni dhe pomakët në Bullgari - në një identitet të përbashkët boshnjak. Një shembull i qartë i kësaj tendence është teksti i Esad Rahiqit [Rahić], i cili përpiqet të vendosë një vijë të drejtë historike nga bogumilët mesjetarë deri te boshnjakët e sotëm. Ky artikull synon të japë një analizë kritike të këtij teksti, duke evidentuar mungesat, shtrembërimet dhe anshmëritë e tij, sidomos në raport me elementin shqiptar dhe proceset e shumanshme të asimilimit.

Rahiqi pohon se identiteti “goranc” është shpikje e regjimit të Milosheviqit [Milošević] dhe e SANU-së [Akademia Serbe e Shkencave dhe Arteve], për t’i ndarë goranët nga “trupi boshnjak”.[1] Edhe pse kjo është pjesërisht e vërtetë, ai harron se edhe kategoria “Musliman” (1971-1991) edhe “Boshnjak” (pas 1993) janë po aq konstrukte politike të krijuara nga shteti jugosllav dhe më pas të përvetësuara nga elitat boshnjake. Pra, “gorancët” nuk janë më shumë të shpikur se “muslimanët” apo “boshnjakët”.

Në tekst, shqiptarët paraqiten vetëm si “plaçkitës” të bagëtive të goranëve në shek. XIX. Autori mohon faktin se shumë fshatra të Lumës dhe Opojës u shqiptarizuan në shek. XVIII-XIX, dhe se pas vitit 1912 shqiptarët e Gorës shpesh u regjistruan si “turq” ose “muslimanë” për shkak të presionit administrativ serb. Kështu, Rahiqi e zhduk elementin shqiptar nga historia e Gorës, duke e zëvendësuar me një narrativë boshnjakizuese.

Një nga shtyllat e tekstit është pretendimi se termi “Torbesh” rrjedh nga bogumilizmi mesjetar dhe dëshmon për vazhdimësinë e këtij komuniteti deri te boshnjakët e sotëm. Në realitet, kjo është një tezë ideologjike:

- nuk ka dëshmi që termi “Torbesh” të përdorej për bogumilët para osmanëve;
- shumica e studiuesve e shohin islamizimin e goranëve si proces tipik të periudhës osmane, jo si vijimësi të herezive mesjetare;
- përdorimi i bogumilizmit synon të krijojë një “antigjenezë” që legjitimon boshnjakizimin.

Rahiqi nënvizon elementet sllave dhe romane në gjuhën e goranëve, por nuk përmend huazimet nga shqipja, të cilat janë të shumta dhe tregojnë bashkëjetesë të gjatë me shqiptarët.

Kur flet për ndryshimin e mbiemrave, ai flet për “albanizim”, por faktet tregojnë të kundërtën: mbiemrat janë serbizuar (–ić) ose turqizuar (–ler, –lar, –oğlu) në periudha të caktuara, sidomos gjatë shpërnguljeve për në Turqi në vitet 1950-1960. Teza e “albanizimit” është shtrembërim.

Autori sjell me meritë dëshmi të dhunës serbe gjatë vitit 1912-1913, përfshirë masakrat në Restelicë, Krushevë e Brod, duke cituar edhe Dimitrije Tucoviqin [Tucović]. Por, ai shmang theksimin se viktimat kryesore ishin shqiptarët myslimanë, të cilët shpesh ishin fqinj dhe të lidhur me goranët.

Po ashtu, Masakra e Tivarit (1945) reduktohet nga autori vetëm në “shtatë banorë të Gorës”, kur dihet se aty u vranë mijëra shqiptarë dhe boshnjakë nga Kosova dhe Sanxhaku.

Teksti mbyllet me thirrjen: “Propozoj që të mbetemi një popull”. Ky nuk është konstatim shkencor, por një platformë politike për boshnjakizimin e goranëve dhe torbeshëve. Krahasimi me boshnjakët e Sanxhakut është i gabuar: atje procesi kryesor ishte asimilimi i shqiptarëve myslimanë, jo ruajtja e ndonjë identiteti “boshnjak” të hershëm.

Teksti i Esad Rahiqit është më shumë një ese ideologjike sesa studim shkencor. Ai synon të legjitimojë një projekt boshnjakizues, duke minimizuar elementin shqiptar, duke abuzuar me konceptin e bogumilizmit dhe duke anashkaluar proceset e serbizimit e turqizimit.

Në realitet, goranët janë një komunitet i ndërlikuar ballkanik, me shtresa sllave, shqiptare, turke, vllahe dhe orientale. Historia e tyre nuk mund të reduktohet në një “degë të boshnjakëve”. Çdo përpjekje për t’u imponuar një identitet të vetëm është pjesë e politikave të asimilimit - qoftë serbe, maqedonase apo boshnjake - të cilat kanë cenuar gjithmonë autenticitetin e tyre historik. /Telegrafi/

________________

[1] Rahić, Esad. "Gorani ili goranci - narod u rasijanju." [Goranët ose garancët: Një popull i shkapërderdhur] Stav 17 tetor 2019: 58-63.

Nga Londra, në lidhje direkte për ABC e Mëngjesit, vjen historia frymëzuese e Gazmend dhe Bujar Muharremit, dy vëllezër shqiptarë që kanë kthyer një pasion rinor në një biznes unik ndërkombëtar. Auto Fabrica, kompania e tyre e specializuar në ndërtimin artizanal të karrocerive dhe motoçikletave me porosi, sot është një emër i njohur në botën e dizajnit dhe mjeshtërisë së motorëve.
Gjithçka nisi thjesht, në një garazh në vitin 2011, si një ide për të ndërtuar një motoçikletë që nuk ekzistonte në treg dhe që vetë ata nuk mund ta përballonin financiarisht. Por ajo që dukej e pamundur, u kthye në mision jete.

Në vitin 2012, në Londër, lindi zyrtarisht Auto Fabrica, fillimisht një projekt i vogël, personal, që me kalimin e kohës la të fliste vetëm puna.
“Auto Fabrica është më shumë se punë, është identitet dhe mënyrë jetese,” shprehet Gazmendi. Çdo projekt konceptohet, dizajnohet, prototipohet dhe prodhohet nga zero, tërësisht me dorë, pa manuale apo formula të gatshme.

“Vështirësia më e madhe është fakti që gjithçka nis bosh. Duhet menduar, dizajnuar, testuar dhe ribërë disa herë,” tregojnë vëllezërit.
Sot, pas 13 vitesh në tregun britanik, Auto Fabrica numëron 26 prototipe të pashoqe. Pas lançimit të Type 1, bazuar në Kaëasaki, pasoi Type 2 mbi Yamaha, me një qëllim të qartë: të ndërtohej një motoçikletë që bashkon estetikën me funksionalitetin.

Vlerësimet për punën e tyre nisën të përhapen në mbarë botën, duke i bërë të njohur për stilin dallues, dizajnin dhe imazhin unik. Blerës të motorëve të tye unik të punuar totalisht në mënyrë artizanale janë kryesisht persona të pasur e “të fiksuar”, mes të cilëve dhe yje të kinemasë botërore.

Gjetja e një pune jashtë vendit, qoftë edhe përkohësisht është bërë një tendencë e qëndrueshme gjatë viteve të fundit dhe kjo reflektohet dhe në të ardhurat që ata po gjenerojnë nga punësimi sezonal.

Afërsia me vendet si Italia e Greqia, por dhe mundësia për të punuar online kanë zgjeruar gjeografinë e shteteve nga të cilët shqiptarët gjenerojnë të ardhura.

Eurostat, në sistemin e vet të të dhënave, krahas prurjeve nga emigrantët, publikon dhe të ardhurat nga transferta nga puna sezonale për shtetasit shqiptarë për vitin 2024.

Nga rreth 2.1 miliardë euro, janë dërguar në Shqipëri gjatë vitit 2024 nga transfertat personale dhe kompensimi i punonjësve, sipas të dhënave të publikuara nga Eurostat, transfertat personale përbënin 31.6% të totalit, ose 663 milionë euro.

Kjo është shuma e fituar nga ata që punojnë jashtë shtetit dhe e transferuar në Shqipëri, të paktën zyrtarisht. (Kompensimi i punonjësve përfshin paga dhe të ardhura që rezidentë të një vendi fitojnë duke punuar përkohësisht jashtë shtetit, p.sh. punë sezonale, përpara se të zbriten taksat dhe kontributet).

Emigrantët dhe ata që punojnë përkohësisht jashtë dërguan 2.1 miliardë euro në Shqipëri në 2024-n

Të ardhurat nga puna jashtë vendit janë rritur vazhdimisht vitet e fundit, duke reflektuar rritje e emigrimit, qoftë edhe të përkohshëm.

Në vitin 2022, po sipas Eurostat, transfertat personale ishin 455 milionë euro, në 2023-n arritën në 629 milionë euro, me një rritje prej 38%. Në 2024-n rritja u ngadalësua në 5.1%, duke arritur në 663 milionë euro.

Vendin e parë e mban Greqia. Shteti fqinjë bëhet pritës sidomos në verë e vjeshtë i qindra shqiptarëve që shkojnë të punojnë në bujqësi.

Transfertat personale nga puna sezonale nga Greqia ishin 156 milionë euro në 2024-n.

Në vend të dytë është Italia, gjithashtu një vend i preferuar për emigrantët për shkak të afërsisë gjeografike dhe mundësive që ka për punësim.

Tranfertat nga Italia ishin 126 milionë euro në 2024-n, sipas Eurostat.

Në vend të tretë është Gjermania, që vitet e fundit është bërë një vend i preferuar nga shumë profesionistë. Transfertat nga Gjermania ishin 69 milionë euro në 2024-n.

Mbretëria e Bashkuar është destinacioni tjetër i preferuar i të punësuarve sezonalë, që kanë gjeneruar rreth 65 mln euro në 2024-n.

Pas tij renditen Zvicra me 27 milionë euro, Turqia me 20 milionë euro.

Edhe Irlanda është një vend i preferuar, me 19.7 milionë euro transferta.

Franca, ndonëse është shteti kryesor për kërkesat e azilantëve është i teti për transfertat e të punësuarve sezonalë.
Destinacione të tjera nga ku sigurohen të ardhura nga puna e përkohshme janë Austria (16.9 milionë euro), Shtetet e Bashkuara (14.2 milionë euro), Polonia (13.5 mln euro), Holanda (11.5 mln euro).

Gjeografia e shqiptarëve që punojnë përkohësisht jashtë ka arritur deri në vendet arabe të Gjirit Persik, ku transfertat arritën në 2.3 milionë euro në 2024.

Në punët sezonale dhe të përkohshme jashtë vendit, shtetasit shqiptarë angazhohen tradicionalisht në sektorë që kërkojnë fuqi punëtore intensive dhe fleksibile.

Pjesa më e madhe punon në bujqësi, veçanërisht në mbledhjen e frutave, perimeve dhe ullinjve, në serra dhe në përpunimin fillestar të produkteve bujqësore.

Ky profil mbetet dominues, sidomos në vendet fqinje dhe në disa tregje të Europës Perëndimore.

Një tjetër sektor i rëndësishëm është turizmi dhe shërbimet, ku shqiptarët punësohen sezonalisht në hotele, restorante dhe struktura akomoduese gjatë muajve të verës.

Punët tipike përfshijnë shërbimin në restorante, kuzhinë ndihmëse, pastrim, mirëmbajtje dhe shërbime mbështetëse.

Ndërtimi vijon të jetë një fushë e rëndësishme e punësimit sezonal dhe të përkohshëm, me angazhime në punime fizike, përfundime ndërtimi, rikonstruksione dhe projekte infrastrukturore.

Në disa vende, shqiptarët angazhohen edhe në industri përpunuese dhe logjistikë, kryesisht në linja paketimi, magazina dhe përpunim ushqimor.

Së fundmi, po vihet re edhe një rritje graduale e përfshirjes së shqiptarëve në shërbime të lidhura me teknologjinë e informacionit, kryesisht në forma fleksibile ose kontrata afatshkurtra.

Këto përfshijnë zhvillim softuerësh, testim aplikacionesh, mbështetje teknike, shërbime digjitale dhe punë të tjera IT të ofruara nga distanca për kompani të huaja.

Edhe pse ky segment është ende më i vogël krahasuar me punët tradicionale sezonale, ai po zgjerohet me shpejtësi, i nxitur nga aftësitë e të rinjve shqiptarë, puna në distancë dhe kërkesa në rritje për shërbime digjitale./Monitor

The post Nga Greqia në Irlandë, e vendet arabe, shqiptarët që punojnë jashtë fituan 663 mln euro në 2024 appeared first on Albeu.com.

Mbi 1 milionë shqiptarë, apo rreth 54.7% e tyre e konsiderojnë vitin 2025, një vit pozitiv për familjet e tyre.

Në sondazhin e parë për 2026, ‘Zëri i Shqiptarëve’, sjell përshtypjet dhe pritshmëritë e shqiptarëve për vitin që lamë pas, por edhe për Vitin e ri që sapo ka hyrë.

Lidhur me 2025, rreth 30% e shqiptarëve, apo 570,000 e tyre në një ekstrapolim të shifrave, mendojnë se viti që lamë pas ishte një vit negativ.

Linku i pyetësorit u shpërnda me SMS të rastësishme në mënyrë proporcionale në qytetet dhe fshatrat e Shqipërisë. Kampioni i përpunuar është, 1234 banorë të rritur të vendit. Pyetësori u plotësua elektronikisht në mënyrë anonime nga të anketuarit, ndërsa marzhi i gabimit statistikor përllogaritet +/- 2.8%./abcnews.al

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka publikuar në rrjetin e tij social Truth Social një tabelë me të dhëna mbi përqindjen e familjeve emigrante që përfitojnë ndihmë sociale në SHBA, të ndara sipas vendeve të origjinës.

Në listë bien në sy edhe familjet shqiptare, ku sipas tabelës së publikuar, 41.3% e familjeve shqiptare që jetojnë në SHBA përfitojnë ndihmë sociale. Po ashtu, në renditje përfshihet edhe Kosova, e cila rezulton me një përqindje edhe më të lartë, ku 46% e familjeve kosovare marrin asistencë nga shteti amerikan.

Tabelat e shpërndara nga Trump paraqesin një panoramë të përgjithshme të përfitimit të ndihmës sociale nga familjet emigrante dhe janë përdorur nga presidenti amerikan në kuadër të debatit mbi politikat e emigracionit dhe sistemin e asistencës sociale në SHBA.

Publikimi ka nxitur reagime dhe diskutime të shumta në rrjetet sociale, veçanërisht në komunitetet emigrante, përfshirë edhe ato shqiptare, lidhur me integrimin ekonomik dhe rolin e ndihmës shtetërore në jetën e familjeve që jetojnë në Shtetet e Bashkuara.

Aleanca për Shqiptarët e Ziadin Selës ka reaguar ndaj përzgjedhjes së Mitko Stefkovskit në krye të Këshilllit Komunal në Strugë.

"Ka qenë e qartë që në fillim se asnjë ndryshim nuk do të vinte me këtë lloj koalicioni për Strugën dhe qytetarët e saj. Kandidatura e ashtuquajtur e pavarur aspak nuk ishte e tillë, kishte shumë parakushte që fatkeqsisht i shohim çdo ditë tek plotësohen…Nëse “ndryshimi” është Merko dhe OBRM-PDUKM, kjo nuk quhet ndryshim po vazhdimësi”, thuhet në reagimin e ASH-së.

Sipas Selës me këtë vendim të sotit kjo nuk është zero korrupsion por është vazhdim i korrupsionit.

"Nëse kompromisi sot i arrire bëhet mbi kurrizin e drejtësisë dhe llogaridhënies nga pushtetarët e deri djeshem të komunës së Strugës, kjo nuk është zero korrupsion, por shumëfishim dhe vazhdim i korrupsionit. Nëse zgjedhja e një kandidati të VMRO-së për kryesues të këshillit e kamufloni me bashkëjetesë ndërmjet komuniteteve etnike dhe demokraci, atëherë lind pyetja: pse Buteli, me mbi 50 për qind trup votues shqiptar, nuk e ka kryesuesin e këshillit shqiptar? Pse Bervenica jo? Dhe pse, sipas së njëjtës logjikë, nuk kryesohet Këshilli i Qytetit të Shkupit nga një shqiptar”, ka shtruar pyetje Ziadin Sela.

Nga ASH thonë se nga sot këshilli i komunës së Strugës nuk udhëhiqet në gjuhën shqipe!

Policia italiane ka arrestuar katër shqiptarë, të moshës midis 25 dhe 28 vjeç, nën dyshimin për krim, pasi besohet se janë përgjegjës për vjedhje banesash të kryera në zonën e Veronës. Hetimi u nis nga oficerët e Seksionit të Krimeve kundër Pronës të Skuadrës Fluturuese të Veronës pas një rritjeje të konsiderueshme të vjedhjeve me […]

The post Vidhnin banesa në Verona, arrestohen 4 ‘skifterët’ shqiptarë në Itali appeared first on BoldNews.al.

TIRANË, 22 dhjetor /ATSH/ Ministrja për Evropën dhe Punët e Jashtme, Elisa Spiropali, deklaroi sot nga Shkupi, ku po zhvillon një vizitë zyrtare, se Shqipëria mbështet integrimin evropian të Maqedonisë së Veriut dhe zbatimin e plotë të Marrëveshjes së Ohrit.

Në konferencën e përbashkët për shtyp me ministrin e Punëve të Jashtme të Republikës së Maqedonisë së Veriut, Timčo Mucunski, Spiropali theksoi se, kjo mbështetje nuk buron vetëm nga fqinjësia dhe e ardhmja e përbashkët që ndajnë dy vendet, por edhe nga fakti se në Maqedoninë e Veriut jeton një komunitet shqiptar shtetformues, i cili sipas censusit të fundit përbën rreth 30 për qind të popullsisë.

“Shqiptarët e Maqedonisë së Veriut janë një faktor progresist, qartësisht pro-evropian dhe vendimtar për stabilitetin demokratik dhe orientimin euro-atlantik të vendit”, u shpreh ministrja.

Spiropali nënvizoi se në klimën aktuale gjeopolitike, ku ndikimi i aktorëve të tretë është në rritje dhe kërcënimet hibride po bëhen gjithnjë e më agresive, roli konstruktiv i shqiptarëve dhe i përfaqësuesve të tyre politikë, si në shumicë ashtu edhe në opozitë, mbetet jetik për vijimin e reformave dhe përparimin në rrugën evropiane.

Në këtë kontekst, ajo mirëpriti dhe inkurajoi zbatimin konsekuent të Marrëveshjes Kornizë të Ohrit, duke e cilësuar atë si një dokument paqeje dhe bashkëjetese, të garantuar ndërkombëtarisht.

“Ne i jemi mirënjohës Shteteve të Bashkuara të Amerikës, si aleat i të dy vendeve, si dhe presidentit Trump për përfshirjen e Aktit për Demokracinë dhe Prosperitetin në Ballkanin Perëndimor, i cili mbron paqen, rendin demokratik dhe vetë Marrëveshjen e Ohrit”, tha Spiropali.

Ajo theksoi se mbi të gjitha, Marrëveshja e Ohrit përfaqëson një standard të barazisë reale në të drejta, përfaqësim dhe dinjitet.

“Respektimi i gjuhës shqipe, i identitetit etnik dhe i përfaqësimit të drejtë janë detyrime që duhet të zbatohen plotësisht dhe pa ekuivok”, përfundoi ministrja për Evropën dhe Punët e Jashtme.

Spiropali theksoi se, “përpos Shqiptarëve të Maqedonisë, një tjetër urë që na bashkon është pakica maqedonase në Shqipëri”

“Prandaj, kemi përmirësuar kuadrin tonë ligjor dhe politik për mbrojtjen e minoriteteve, me qëllim fuqizimin e mëtejshëm të komunitetit maqedonas. Janë miratuar të gjitha aktet nënligjore, përfshirë tre të fundit në dhjetor 2024. Në përputhje me këto akte, njësitë e vetëqeverisjes vendore kanë nisur zbatimin e VKM së posaçme për shërbime në gjuhët e minoriteteve dhe sinjalistikë dygjuhëshe”, tha ministrja.

/gj.m/a.f/

The post Spiropali nga Shkupi: Duhet zbatim i plotë i Marrëveshjes së Ohrit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Në vitin 2025, Shqipëria paraqitet si vendi me nivelin më të lartë të dëshirës për emigrim në Rajon, sipas të dhënave të Barometrit të Ballkanit.

Plot 44% e të anketuarve deklaruan se do të donin të shkonin të jetonin ose të punonin jashtë vendit, një përqindje që e vendos vendin tonë mbi mesataren rajonale dhe mbi të gjitha ekonomitë e tjera të përfshira në sondazh dhe në nivel të njëjtë me Maqedoninë e Veriut.

Kosova dhe Bosnja në anën tjetër, kanë nivele disi më të ulëta të dëshirës për emigrim me 35 dhe 34 për qind secila, por sërish në nivele të larta në krahasim me shtetet e tjera të Europës.

Shqipëria dallon nga Rajoni, jo vetëm për intensitetin e prirjes drejt emigrimit, por edhe për natyrën e thellë dhe afatgjatë të fenomenit.

Situata është edhe më shqetësuese, pasi Shqipëria bashkë me Serbinë paraqiten me përqindje të larta të popullatës që do të ikë nga vendi përgjithmonë pa plane kthimi pas.

Në Shqipëri, kjo përqindje është ndër më të lartat në Rajon me 18 %, ç`ka tregon se për shumë qytetarë emigrimi vlerësohet si zgjidhje përfundimtare për jetën.

Arsyet pse Shqipëria kryeson rajonin lidhen ngushtë me faktorë ekonomikë dhe socialë. Diferencat e mëdha në paga dhe standard jetese me vendet e Bashkimit Europian mbeten një shtysë e fortë, veçanërisht për të rinjtë dhe profesionistët e kualifikuar.

Këto diferenca kombinohen me mundësitë e kufizuara brenda vendit për punë të mira dhe zhvillim profesional, duke krijuar bindjen se zhvillimi personal dhe ekonomik është më i arritshëm jashtë vendit.

Emigrimi i fortë në të shkuarën po bëhet një bazë e fortë për rritjen e largimeve në të ardhmen. Rrjetet e konsoliduara të emigracionit shqiptar, të ndërtuara ndër vite po luajnë një rol të fortë dhe po e bëjnë më të lehtë tërheqjen e familjarëve.

Për shkak të emigracionit të lartë, popullsia e Shqipërisë po tkurret me ritme shumë më të larta gati dy deri tre herë më shumë se në vendet e tjera të Rajonit sipas të dhënave të azhurnuara nga Eurostat për popullsinë e vendeve kandidate.

Në vitin 2025, popullsia zyrtare Shqipërisë ishte 2,363,314 banorë me një tkurrje prej rreth 27,628 personash brenda një viti, ndërsa në terma relativë rënia ishte –1.2%, norma më e lartë në rajon.

Tkurrja e fortë në grup-moshën deri 30-vjeç, po vjen kryesisht si pasojë e emigracionit të lartë që vazhdon të jetë ndër më të lartët në Europë.

Të dhënat e brendshme, tregojnë se popullsia nga 15-29 vjeç që përfaqëson grupin e të rinj aktiv në emigrim u tkurr me 45 për qind ndërmjet 2011 dhe 2025.

Gjithashtu, Shqipëria ka nivelin më të ulët të lindjeve në historinë e saj të tranzicionit me një normë fertiliteti rreth 1.2 fëmijë për grua në moshë lindje, shumë poshtë nivelit e zëvendësimit dhe nga më të ulëtat në Europë./ Monitor

The post Shifrat/ 44% e shqiptarëve duan të emigrojnë në vitin 2025, niveli më i lartë në rajon. Tkurret grupi i të rinjve appeared first on Albeu.com.

Autoritetet spanjolle kanë shkatërruar një grup kriminal shqiptar që merrej me kultivimin e marijuanës në provincën e Zaragozës. Në pranga u vunë 9 shqiptarë, të moshave 21 deri në 46 vjeç. Sipas mediave spanjolle, në kuadër të operacionit të koduar RIOG, u kryen 8 kontrolle si dhe u sekuestruan më shumë se 20 kg marijuanë gati […]

The post Goditet banda shqiptare që kultivonte drogë në Spanjë, 9 të arrestuar appeared first on BoldNews.al.

Aleanca për Shqiptarët e Ziadin Selës, në zgjedhjet e 11 janarit në Komunën e Vrapçishtit do ta përkrah kandidaturën e Zuli Demirit. Partia e Selës fton anëtarësinë e saj të përkrah Demirin në zgjedhjet në Vrapçisht, në të cilat nuk u arrit censusi në zgjedhjet e rregullta.
"Aleanca për Shqiptarët mbështet kandidaturën e Zuli Demirit, për Kryetar të Komunës së Vrapçishtit, në zgjedhjet e 11 Janarit. Duke besuar në personalitetin, përgaditjen dhe aftësitë e dëshmuara deri më tani, si një personalitet i formuar, njeri besnik dhe punëtor, menaxhues i suksesshëm në përgjegjësitë që ka bartur deri më tani, jemi të bindur se me të njëjtin përkushtin dhe sukses do të menaxhojë edhe këtë detyrë të re".
"Ftojmë anëtarët e Aleancës për Shqiptarët, simpatizantët dhe të gjithë qytetarët, që në mënyrë masovike të mobilizohen dhe të mbështesin njeriun i cili me punë dhe ndershmëri e ka dëshmuar tanimë se është zgjedhja më e mirë për të menaxhuar Komunën e Vrapçishtit", thonë nga ASH e Ziadin Selës.

Ndryshe, dje edhe koalicioni VLEN doli në mbështetje të kandidaturës së Demirit, i cili përball do të ketë kryetarin e deritanishëm Isen Shabani, i cili do të përkrahet nga koalicioni AKI./Telegrafi/

Policia italiane zbuloi një skemë mashtrimi me vlerë mbi 30 milionë euro që goditi institucionin historik “Opera di Santa Maria del Fiore”, që administron Katedralen dhe monumentet kryesore të Firences. Nëntë persona u ndaluan në disa qytete, mes tyre italianë, shqiptarë dhe shtetas të tjerë të huaj. Ata akuzohen për krijimin e faturave të rreme dhe riciklim […]

The post Zbulohet mashtrimi 30 mln euro në ‘zemrën historike’ të Firences, në pranga disa shqiptarë appeared first on BoldNews.al.

Punonjësit e industrisë fason, janë në një pjesë të madhe femra, pa arsim dhe me njohuri të dobëta për teknologjinë dhe inovacionin.

Në dekadën e fundit, sektori nuk është më tërheqës për të rinjtë, për shkak të pagave të ulëta dhe punës me orë të zgjatura në kushte të vështira.

Kompanitë pohojnë se tashmë, forca e punës nuk është shumë problem, pasi një valë punonjësish nga Miamari, me paga jo më shumë se 500 euro në muaj, po ecin shumë mirë.

Prej vitesh, fabrikat po furnizohen me punonjës të huaj duke përzgjedhur mes atyre me më shumë aftësi. Edhe pse kanë kosto 100–150 euro më shumë se punonjësit shqiptarë në muaj, përsëri janë më me leverdi, pasi punojnë me orë të zgjatura dhe nuk kërkojnë leje ditore për probleme familjare.

Nga një anë, përparimet teknologjike kanë ndryshuar mënyrën e prodhimit, duke krijuar nevojë për trajnim të vazhdueshëm dhe adaptim ndaj metodave të reja.

Dixhitalizimi po transformon vendet e punës, duke zhdukur disa dhe krijuar të tjera.

Pjesë e këtij procesi është edhe projekti Digi4Wearables, i koordinuar nga Qendra Portugeze e Këpucëve Teknologjike (CTCP), që synon të përmirësojë aftësitë dixhitale dhe njohuritë për prodhimin e gjelbër dhe dixhital në kompanitë shqiptare të këpucëve.

Kalimi drejt produkteve me vlerë më të lartë kërkon fuqi punëtore më të kualifikuar dhe efikasitet operativ më të madh.

Ekspertët theksojnë se është e domosdoshme investimi i synuar në arsim dhe trajnim profesional, si dhe bashkëpunimi më i ngushtë midis instituteve teknike.

Në vitin 2023, industria e tekstileve dhe këpucëve numëronte 48.4 mijë punonjës, ose 7% më pak se në vitin 2019, por në 2024 dhe 2025 ka një reduktim më të fortë, tregojnë të dhënat nga indekset e punësimit.

Vetëm 5% e prodhimit, cikël i mbyllur

Sektori i prodhimit të veshjeve dhe këpucëve në vendin tonë përllogarit se vetëm 5% e prodhimit është me cikël të mbyllur aktualisht.

Një nga shembujt më domethënës është “DBS Group” në Tiranë, një kompani me kapital italian, që prej vitit 2014 ka ngritur dy njësi prodhimi dhe është e përfshirë në të gjitha fazat e procesit – nga përgatitja e materialeve, prerja, qepja, kontrolli i cilësisë, paketimi dhe deri te produkti përfundimtar.

DBS është cilësuar si një fabrikë plotësisht e integruar, që punëson mbi 600 persona dhe ka përfituar nga bashkëpunimi me gjigantin francez “Decathlon Group”, për të cilin prodhon veshje sportive dhe aksesorë.

Kompania ka investuar në teknologji miqësore me mjedisin, duke përdorur panele diellore për prodhimin e energjisë, sisteme të ngrohjes dhe ftohjes me fibra karboni dhe riciklim natyral të ajrit.

Këto elemente e bëjnë atë një model të zhvillimit të qëndrueshëm në industrinë shqiptare të fasonëve.

Një tjetër shembull është “Denim Factory Group”, i cili ka zbatuar praktika të qëndrueshme si ulja e konsumit të ujit në proceset e larjes së xhinseve dhe përdorimi i metodave të analizës së ciklit të jetës për të reduktuar ndikimin mjedisor.

Fabrika ka investuar në teknologji të avancuar dhe po synon të forcojë profilin e vet si prodhues “Made in Albania”, duke kaluar nga modeli klasik “cut-make-trim” (vetëm qepje për llogari të markave të huaja) drejt prodhimit të pavarur nën markë shqiptare.

Në mënyrë të ngjashme, Samwear Sh.p.k., një nga kompanitë më moderne në sektorin e modës, përdor teknologjinë e printimit dixhital sublimativ, që lejon krijimin e dizajneve me precizion të lartë dhe me më pak mbetje, duke u renditur mes prodhuesve të parë vendas që po investojnë në ciklin e mbyllur të prodhimit.

Sipas një studimi të Departamentit të Tekstilit dhe Modës në Universitetin Politeknik të Tiranës, rreth 56% e kompanive të anketuara deklarojnë se kanë objektiv të kalojnë në cikël të plotë prodhimi, ndërsa 35% të tjera e kanë në plan afatshkurtër, por i pengon mungesa e investimeve dhe e lëndëve të para vendase.

Megjithatë, kalimi drejt një modeli të tillë është proces i ngadalshëm që kërkon kapital, teknologji dhe fuqi punëtore të kualifikuar, pasi shumë kompani ende varen nga importi i materialeve nga Italia apo Turqia.

Në thelb, fabrikat që kanë arritur të krijojnë ciklin e mbyllur përfaqësojnë një drejtim të ri të industrisë shqiptare fason, që po përpiqet të largohet nga roli i nënkontraktonit për markat e huaja dhe të zhvillojë produkte me vlerë të shtuar dhe identitet vendas.

Ky transformim është thelbësor për të garantuar konkurrueshmëri, punësim të qëndrueshëm dhe përfshirje të gjerë.

Pjesa dërrmuese e kompanive (rreth 95%) vazhdon të punojë me modelin tradicional “cut-make-trim” (CMT), ku ato vetëm qepin ose përgatisin një pjesë të produktit për llogari të markave të huaja dhe materiali, dizajni e shitja menaxhohen jashtë vendit./Monitor

The post Shqiptarët po zëvendësohen nga të huajt në sektorin fason/ Vala e punonjësve nga Mianmari “përmbyt” tregun, ja pse preferohen nga pronarët appeared first on Albeu.com.

Një operacion i Policisë së Shtetit në Rimini, Itali ka çuar në arrestimin e dy kushërinjve shqiptarë, 25 dhe 27 vjeç, të akuzuar për trafik dhe posedim të kokainës me qëllim shpërndarjeje. Operacioni u realizua si pjesë e intensifikimit të kontrolleve para festave të fundvitit. Ngjarja ndodhi të enjten pasdite në Via del Pioppo, ku […]

The post Shpërndanin kokainë në Rimini, arrestohen dy kushërinjtë shqiptarë appeared first on BoldNews.al.

Policia italiane ka kapur teksa trafikonin kokaine 3 shqiptarë, ndaj të cilëve gjykata ka vendosur dëbimin e menjëhershëm dhe Zyra e Imigracionit ekzekutoi dje urdhrin për shoqërimin me forcë në kufi të tyre. Sipas autoriteteve, të dyshuarit kishin hyrë ilegalisht në Itali, ndërsa u arrestuan me një sasi 100 gramë kokainë në Rimini. Më 16 […]

The post Trafikonin kokainë, Italia dëbon 3 shqiptarët pas dënimit nga gjykata appeared first on BoldNews.al.

Shqiptarët festojnë sot 29 Nëntorin, 81-vjetorin e Çlirimit të vendit nga pushtuesit nazifashistë.

Sot përkujtohet përfundimi i betejës së shqiptarëve për çlirimin nga pushtimi nazifashist, si një përkujtesë e detyrës qytetare të çdo shtetasi shqiptar, për të mbrojtur atdheun kur ai është në rrezik.

Si çdo vit, në përkujtim të kësaj dite, pritet që autoritetet më të larta shtetërore të kryejnë homazhe në Varrezat e Kombit, ndërkohë që janë në program një sërë aktivitetesh në nder të dëshmorëve të Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare dhe sakrificës sublime të tyre.

Institucione të ndryshme të kulturës kanë njoftuar për program të larmishëm, si një mundësi e shkëlqyer për të festuar kulturën, historinë dhe traditat shqiptare me aktivitete që përfshijnë art, muzikë, valle, ekspozita dhe shumë më tepër.

The post Sot 29 Nëntori/ Shqiptarët festojnë 81-vjetorin e Çlirimit appeared first on Albeu.com.

Në Shqipëri, njerëzit me synime migrimi në të ardhmen e afërt ose të largët përbëjnë 33% të popullsisë, një nga nivelet më të larta në rajonin e CESEE (Europa Qendrore, Lindore dhe Juglindore) dhe një tregues i qartë i presionit të vazhdueshëm demografik që vendi po përjeton.

Kjo shifër përfshin ata që planifikojnë të largohen brenda një viti, ata që konsiderojnë emigrimin në dekadën e ardhshme, si dhe një pjesë të konsiderueshme të individëve që nuk e përjashtojnë kategorikisht mundësinë e emigrimit.

Diferenca me vendet e Europës Qendrore është e ndjeshme: në Çeki dhe Hungari, vetëm 7% e popullsisë raporton synime të tilla.

Të dhënat vijnë nga raporti i vitit 2024 e OeNB Euro Survey, i cili mat rregullisht qëndrimet ndaj migrimit në vendet e Europës Qendrore, Lindore dhe Juglindore.

Sondazhi i fundit tregon se, megjithëse dëshira për emigrim në afatin e afërt ka rënë në shumicën e vendeve krahasuar me vitet para pandemisë, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut mbeten përjashtime të dukshme.

Në vitin 2024, 10% e shqiptarëve dhe 11% e qytetarëve të Maqedonisë së Veriut shprehnin synim për t’u larguar brenda një viti, nivelet më të larta në rajon.

Vendet e tjera si Serbia, Rumania, Bosnja dhe Hercegovina, Bullgaria dhe Polonia shënojnë shifra më të ulëta, nga 2% deri në 5%, ndërsa Hungaria dhe Çekia raportojnë më pak se 2%.

Në vitin 2019, para pandemisë, mesatarisht 7% e banorëve në vendet e CESEE planifikonin të emigronin brenda vitit të ardhshëm, ndërsa kjo shifër ra në 5% në vitin 2021 dhe 4.5% në vitin 2024.

Megjithatë, Shqipëria vazhdon të qëndrojë dukshëm mbi mesataren rajonale.

Sondazhi i 2024 përfshiu edhe një pyetje mbi mundësinë e emigrimit brenda dhjetë viteve të ardhshme, për të matur hapjen më të gjerë të popullsisë ndaj migrimit.

Në të gjithë rajonin, rreth 10% e popullsisë e konsideron të mundshme emigrimin gjatë dekadës së ardhshme.

Një tjetër 8.5% deklaron “nuk e di”, çka tregon se nuk e përjashtojnë këtë mundësi. Në Shqipëri, të dyja këto grupe, së bashku me synimet afatshkurtra, e çojnë totalin e popullsisë me prirje emigrimi në 33%.

Sa i përket arsyeve për emigrim të paraqitura në grafikun 11, shumica e njerëzve deklarojnë se duan të emigrojnë për arsye të lidhura me punësimin (46%).

Kjo pasohet nga kushtet më të mira të jetesës jashtë vendit si arsyeja e dytë kryesore (26%).

Kështu, përmirësimet në kushtet e tregut të punës dhe në shërbimet publike, si arsimi ose kujdesi shëndetësor, mund të jenë kyçe për të reduktuar më tej synimet për migrim në vendet e CESEE ose për të nxitur kthimin e njerëzve.

Në Shqipëri, dy arsyet kryesore që nxisin emigrimin janë kërkimi për mundësi më të mira punësimi dhe dëshira për kushte më të mira jetese.

Në vitin 2024, të anketuarve iu kërkua të tregonin nëse kishin jetuar më parë jashtë vendit. Grafiku 12 tregon se pjesa e këtyre të kthyerve është e konsiderueshme në vendet e CESEE, duke arritur mesatarisht 14%. Hungaria ka pjesën më të ulët me diferencë, me rreth 7% të popullsisë që ka jetuar jashtë.

Në shumicën e vendeve, kjo pjesë varion midis 11% dhe 16%. Në Shqipëri, një nivel befasues i popullsisë prej 28% deklaron se ka jetuar më parë jashtë vendit.

Sa i përket kohëzgjatjes së qëndrimit jashtë, qëndrimet afatshkurtra më pak se një vit janë të zakonshme. Ato përbëjnë 35% të të gjitha qëndrimeve nëpër vende, por pjesët variojnë nga rreth 25% në Bosnje dhe Hercegovinë deri në rreth 50% në Çeki.

Çekia dallohet si vend me shumë pak të kthyer që kanë kaluar më shumë se tre vjet jashtë (rreth 20%). Në kontrast, Bosnja dhe Hercegovina ka më shumë të kthyer që kanë kaluar më shumë se tre vjet jashtë (rreth 50%), e ndjekur nga Bullgaria, Shqipëria dhe Serbia (rreth 40%)./ Monitor

The post Një në tre shqiptarë planifikon emigrimin, puna dhe jetesa më e mirë arsyet kryesore appeared first on Albeu.com.

Gjashtë shqiptarë janë në mesin e 28 personave ndaj të cilëve është lëshuar masë sigurie në operacionin me urdhër të Prokurorisë Publike të Milanos kundër një rrjeti të gjerë të trafikut të drogës nga Amerika e Jugut. Për 25 prej tyre u dha masa e arrestit në burg, ndërsa për 3 të tjerë arrest shtëpie. Shqiptarët e përfshirë janë Marjus Aliu, Elvis Aliu, Fatjon Aliu, Ervin Bashmeta, Kujtim Daiu dhe Artur Hoxhosmani, nga Kavaja e Burreli, për të gjithë është vendosur masa ‘arrest në burg’.
Elvis, Marjus dhe Fatjon Aliu janë nga Kavaja, ndërsa Artur Hoxhosmani nga Burreli. Shqiptarët lëviznin me Lamborghini në Milano e flinin në hotele luksi tip Armani Hotel etj. Artur Hoxohosmani rezulton i arrestuar në Shqipëri me urdhër të SPAK si i përfshirë në grupin e Plaurent Dervishajt, Erion Alibejt dhe bosit të Cinco-s, Ermir Ndrejaj, të akuzuar për trafikun e 6 ton kokainë me vlerë 411 milionë euro. Ndërsa emri i Marjus Aliut del në ngjarje të ndodhur në korrik të vitit 2019, ku pas një përplasjeje mes dy grupeve kriminale, mbeti i vrarë një kalimtar në rrugë.
Të akuzuarit i përkasin një organizate kriminale të lidhur me Ndrangheta-n e Lokridës, e cila, bashkë me shqiptarët, organizuan dhe financuan trafikun ndërkombëtare të drogës. Midis tyre është një shtetas kinez, i akuzuar për pastrim parash, i cili lehtësoi pagesat e drogës përmes sistemit informal të transferimit “fei ch’ien”. Hetimi u krye kryesisht nëpërmjet analizës së bisedave në SkyEcc, dhe zbuloi një trekëndësh kompleks të bashkëpunimit midis kriminelëve nga Kalabria, Lombardia dhe Kampania.
Hetuesit identifikuan rrjetin kriminal me bazë në Lombardi, por që kishte degë edhe në Gjermani, Holandë, Spanjë, Mbretërinë e Bashkuar, Kolumbi dhe Brazil. Grupi përdorte sisteme mesazhesh të koduara dhe menaxhonte lidhjet me trafikantët dhe ndërmjetësit shqiptarë të drogës. Droga dërgohej me det në portet e Livornos, Roterdamit, Gioia Tauro dhe Le Havre, duke përdorur teknikën e “grabitjes” (ose “gacho eiego”), në të cilën ngarkesat e kokainës fshihen brenda kontejnerëve të destinuar për transport të ligjshëm tregtar. Importet me një total prej mbi 3.5 tonësh u rindërtuan , nga të cilat më shumë se 400 kg u sekuestruan në Itali dhe jashtë vendit. Brenda afërsisht dy vitesh, organizata transportoi drogë me vlerë të vlerësuar mbi 27 milionë euro.
Kërkimet po zhvillohen aktualisht në provincat e Milanos, Pavias, Bergamos, Parmës, Imperias, Komos, Romës, Tarantos dhe Reggio Calabria, me mbështetjen e njësive të kontrollit të parave të gatshme dhe të njësive të Guardia di Finanza-s për zbulimin e drogës, me qëllim gjetjen e provave të mëtejshme dhe sekuestrimin e aseteve që i atribuohen organizatës.

Një operacion i Guardia di Finanza-s ka shkatërruar një grup italo-shqiptar që merrej me trafikun e kokainës. Sipas asaj që shkruajnë mediat italiane janë ekzekutuar në total 28 masa sigurie, prej të cilave, 25 në burg dhe 3 në arrest shtëpie.

Shqiptarët e përfshirë janë Marjus Aliu, Fatjon Aliu, Ervin Bashmeta, Kujtim Daiudhe Artur Hoxhosmani për të gjithë është vendosur masa ‘arrest në burg’.

Hetimi u përqendrua kryesisht në analizimin e përmbajtjes së bisedave të shkëmbyera në telefonat celularë duke përdorur sistemin SkyECC, ose të ashtuquajturit kriptofone.

Të gjithë të dyshuarit mendohet se janë pjesë e një organizate kriminale të lidhur me ’ndranghetan e Locride-s, e cila me mbështetjen e shqiptarëve, ka organizuar dhe financuar trafik ndërkombëtar droge.

Hetimet kanë zbuluar një rrjet të gjerë kriminal aktiv në importin e kokainës nga Amerika e Jugut. Organizata vepronte ndërkombëtarisht, me lidhje në Gjermani, Holandë, Spanjë, Mbretërinë e Bashkuar, Kolumbi dhe Brazil, duke përdorur mesazhe të koduara dhe kontakte direkte me brokerë shqiptarë dhe furnizues nga Amerika e Jugut. Në dy vitet e fundit, rrjeti ka trafikuar drogë me vlerë mbi 27 milionë euro.

Kokaina transportohej kryesisht me anije brenda kontejnerëve të mallrave të ligjshëm.

Autoritetet kanë ushtruar kontrolle në provincat Milano, Pavia, Bergamo, Parma, Imperia, Como, Roma, Taranto dhe Reggio Calabria, me mbështetjen e njësive speciale të Guardia di Finanza, për të sekuestruar prova dhe pasuri të lidhura me organizatën.

Hetimet vazhdojnë për zbardhjen e plotë të rrjetit dhe sekuestrimin e pasurive të përfituara nga trafiku i drogës./abcnews.al

The Quebec Chronicle, 19 prill 1910 (artikulli The perplexed Albanian)
Përktheu: Jeta Toçila Dedja

Një gjuhë pa alfabet. Ndërsa pjesa më e madhe e Evropës po ankohet ndaj bollëkut të librave dhe përmbytjes me fjalë të printuara, shqiptarët, një nga popujt më të vjetër të kontinentit, po ulërijnë për mjetin më elementar të shprehjes - alfabetin.

Në këtë vend të thjeshtë, pa alfabet, ku fëmijët nuk u shqetësuan kurrë për ABC-në e gjuhës që folën, ku krijuesit nga majat e maleve nxorën historitë e tyre më të bukura, e poetët kënduan më të ëmblat vargje, duke i rënë çiftelisë në kullat e zjarrit, Turqia ka mbjellë farat e kulturës dhe palumturisë.

Ky ndryshim i kushteve idilike u soll kur qeveria vendosi së fundmi lejimin e mësimit të gjuhës shqipe në shkollat shtetërore.

Fillimisht, vendimi u prit me hare dhe festime, por më pas pikëpyetje u ngritën: Si do të mësohet gjuha pa një alfabet?

Gjuha shqipe, përgjithësisht është konsideruar po aq e vështirë të zbutet e ndrydhet ne faqe librash sa ç’janë edhe njerëzit për t’u qeverisur.

Është gjuha më e vjetër në Ballkan që i rezistoi dyndjeve sllave. Parimet e saj kryesore përputhen me sistemin e gjuhëve evropiane ariane dhe disa principe afrojnë në detaje me greqishten.

Shqipja ka mbijetuar si gjuhë e folur e megjithatë për shumë shqiptarë që dinë të shkruajnë e lexojnë lehtësisht shumë gjuhë të tjera, nëse do e shihnin të printuar gjuhën e tyre, nuk do ta kuptonin.

Përpjekje të shumta janë bërë për ta kthyer shqipen ne gjuhë të shkruar. Një nga arsyet e arritjeve të sukseseve të niveleve të papërfillshme ka qenë vështirësia për të prodhuar karaktere që do të përfaqësonin tingujt. Më tej, gjetja e gjuhës së përbashkët mes përfaqësuesve të besimeve të ndryshme fetare mbi përcaktimin e shkronjave.

I fundit që është përpjekur ka qenë Kostandin Kristoforidhi, i cili publikoi një gramatikë të dobishme të të dy dialekteve, tosk dhe geg, si dhe përktheu Biblën në toskërisht.

Si konkluzion i gjithë orvatjeve për alfabet, deri tani janë paraqitur katër modele. I pari është një alfabet me shkronja greke. I dyti, bazuar në modelet e Kristoforidhit, paraqitet me germa greke dhe latine dhe me shumë shenja diakritike. I treti përdor shkronja latine dhe i katërti është një variant i çuditshëm dhe i shëmtuar i shkronjave greke dhe latine së bashku.

Por, tani që turqit kanë njohur të drejtën e shkollimit në gjuhën shqipe, ata po insistojnë që të përdoret alfabet arab dhe hoxhallarët reaksionarë po çalltisin të bindin fiset e myslimanëve duke u thënë se ky është i vetmi alfabet i lejuar për muhamedanët e mirë.

Duhet thënë se nga gjithë alfabetet e propozuar, ai arab duket më pak i përshtatshmi, sepse shqipja afron ose me greqishten ose latinishten, dhe për më tepër tentativat për të shkruar shqipen me shkronja arabe kanë rezultuar në hieroglife që edhe vetë shkrimtarët nuk mund t’i deshifrojnë.

Kështu, me kaq variante për të zgjedhur, shqiptari i hutuar i drejtohet për udhëzime të mëtejshme këshilluesve fetarë. Takime të shumta janë mbajtur në gjithë vendin për të diskutuar mbi këtë çështje. Shkupi, Prishtina dhe Mitrovica, seksionet myslimane, pra, kanë votuar për shkronjat arabe. Korça toske dhe Elbasani geg - seksione katolike romane, janë deklaruar në favor të germave latine. Ndërkohë, tensionet janë rritur dhe shumë gjak po derdhet për alfabetin.

Në këtë mënyrë, shqiptari ka arritur atë që do, një shkak për të luftuar; por, shkolla të reja shtetërorë nuk ka të hapura dhe gjuha shqipe ende nuk po mësohet në ato që ekzistojnë vetëm se thjesht duhet një alfabet.