Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë përfunduar zyrtarisht procesin e tërheqjes nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (WHO), duke i dhënë fund marrëdhënies shumëvjeçare me institucionin më të rëndësishëm global të shëndetit publik.
Vendimi u konfirmua nga Departamenti amerikan i Shëndetësisë dhe Shërbimeve Humanitare dhe përmbush një premtim të hershëm të presidentit amerikan, Donald Trump, i cili e kishte nisur procesin e largimit që gjatë mandatit të tij të parë. Tërheqja u përshpejtua në ditën e parë të mandatit të dytë përmes një urdhri ekzekutiv, shkruan cnn.
Sipas ligjit amerikan, SHBA-ja ishte e detyruar të njoftonte institucionin një vjet përpara largimit dhe të shlyente detyrimet financiare ndaj organizatës. Megjithatë, autoritetet amerikane pranojnë se vendi ende i detyrohet WHO-s rreth 260 milionë dollarë, fonde që, sipas ekspertëve ligjorë, ka pak gjasa të paguhen.
Administrata amerikane ka njoftuar gjithashtu se të gjitha fondet për WHO janë pezulluar, ndërsa punonjësit dhe kontraktorët amerikanë të lidhur me organizatën janë tërhequr. SHBA nuk do të marrë më pjesë në komitetet dhe strukturat teknike të drejtuara nga WHO.
Pavarësisht kësaj, zyrtarët amerikanë theksojnë se vendi do të vazhdojë bashkëpunimin ndërkombëtar në fushën e shëndetësisë përmes marrëveshjeve dypalëshe dhe organizatave joqeveritare, veçanërisht në fushën e parandalimit dhe monitorimit të sëmundjeve infektive.
Vendimi ka shkaktuar reagime të forta në komunitetin ndërkombëtar të shëndetit publik. Ekspertë të shumtë paralajmërojnë se largimi i SHBA-s nga WHO mund të dobësojë bashkëpunimin global dhe ta bëjë botën më të cenueshme ndaj pandemive të ardhshme.
Me këtë veprim, SHBA bëhet vendi i parë dhe i vetëm që largohet nga Organizata Botërore e Shëndetësisë, e cila aktualisht numëron 193 shtete anëtare. /Telegrafi/
Viti 2025 dëshmoi një sistem shëndetësor të mbingarkuar, me mungesë shërbimesh bazë, financim të pamjaftueshëm dhe boshllëqe menaxheriale. Raportime të Citizens.al treguan se pacientët dhe mjekët u përballën vazhdimisht me pasiguri dhe vonesa të rrezikshme në trajtime.
Nga onkologjiku, deri te shërbimet për personat me aftësi të kufizuara, qytetarët hasën burokraci, pengesa madje dhe pabarazi sociale në sistemin e kujdesit shëndetësor.
Onkologjiku dhe âTetori i ziâ
Kontrolli i Lartë i Shtetit konstatoi mungesë barnash, personeli dhe aparaturash në Spitalin Onkologjik, qendrën më kryesore të trajtimit të kancerit në Shqipëri.
Ky ishte dhe lajmi më shqetësues i vitit sa i takon shëndetësisë, pasi konfirmoi një varg raportimesh të ardhura nga denoncime dhe gazetarë hulumtues.
Sipas KLSH-së, gjendja solli vonesa të rënda në trajtim dhe rrezik jete për pacientët duke nxjerrë në pah nevojën për reformë urgjente dhe rritje kapacitetesh.
Në këtë kontekst, tetori, që zakonisht shënjon muajin e ndërgjegjësimit për kontrollin dhe parandalimin e kancerit të gjirit, u kthye në një muaj protestash.
Qytetarë, aktivistë të shoqërisë civile, por dhe gazetarë të angazhuar, ngritën zërin për situatën me të cilën përballen gratë me kancer në Shqipëri.
Ata kĂ«rkuan trajtim dhe shĂ«rbim dinjitoz teksa simbolikisht e quajtĂ«n kĂ«tĂ« muaj si âtetori i ziâ, pĂ«r faktin se ndĂ«rgjegjĂ«simi nuk mjafton kur spitalet nuk kanĂ« barna, pajisje dhe personel.
Investimet në rënie, qytetarët vuajnë pasojat
Sipas njĂ« raporti tĂ« organizatĂ«s âTogether for Lifeâ, shpenzimet pĂ«r shĂ«ndetĂ«sinĂ« zbritĂ«n nĂ« nivelin mĂ« tĂ« ulĂ«t qĂ« nga viti 2017, duke vijuar prirjen tkurrĂ«se tĂ« dy viteve mĂ« pĂ«rpara (2022, 2023).
Për vitin 2024 ato zunë vetëm 9.6% të fondeve të buxhetuara nga qeveria duke bërë që Shqipëria të renditet e fundit në rajon sa i takon këtij sektori.
Përveç mungesës së investimeve, përqendrimi i kontratave publike të shëndetësisë në pak operatorë dhe gabimet, apo vonesat në procedurat tenderuese shihen si shqetësues në raport me mbulimin e nevojave të qytetarëve.
Citizens.al raportoi për rastin e rindërtimit të Spitalit të Dibrës, premtuar që prej vitit 2023, por që mbetet ende i pakryer duke reflektuar kështu për mungesë serioze planifikimi strategjik në infrastrukturë shëndetësore.
Në këtë gjendje, pasojat bien mbi qytetarët. Gjatë vitit, pati protesta para Ministrisë së Shëndetësisë për neglizhencë trajtimi teksa përkrahja për personat me aftësi të kufizuara mbetet e papërfillshme.
5 vite nga pandemia e COVID-19, ende asnjë bilanc
Viti 2025 shënoi edhe 5-vjetorin e rasteve të para zyrtare me infeksionin viral që tronditi botën për rreth tre vite me radhë.
Citizens.al tregoi sesi Ministria e Shëndetësisë, Instituti i Shëndetit Publik, por edhe Universiteti i Mjekësisë nuk kishin studime apo të dhëna të reja rreth mënyrës se si u kalua pandemia në Shqipëri.
Përkundrazi, bilanci zyrtar ishte hequr nga faqet e institucioneve, ndërsa vendi nuk ka datë zyrtare se kur ka dalë nga emergjenca e pandemisë.
Përveç kësaj, në statistika mbeten shifrat propagandistike e raportuara nga qeveria se në Shqipëri gjatë pandemisë pati vetëm 3,625 vdekje nga COVID-19. Ndërkohë mbi 17,500 vdekje (periudha 2020-2023) mbi mesataren vjetore, të reflektuara në regjistrat e gjendjes civile, janë ende pa arsye zyrtare.
Përmes rrëfimeve të disa çifteve, Citizens.al tregoi realitetin e ashpër mes dëshirës dhe mundësive që janë në Shqipëri për ata që duan të bëhen prindër.
Diagnostikimi i shtrenjtĂ«, apo i vonuar, udhĂ«time tĂ« pafundme nĂ«pĂ«r klinika dhe kosto qĂ« e shtyjnĂ« fertilizimin âin vitroâ jashtĂ« mundĂ«sive pĂ«r shumicĂ«n e çifteve.
Mjekët shpesh i drejtojnë pacientët drejt sektorit privat, ndërsa mbështetja publike mbetet minimale.
Disa familje zgjedhin emigrimin për të përfituar politika sociale më të aksesueshme, si në disa vende të Bashkimit Evropian. Por edhe kur procedura nis, procesi është i gjatë, emocionalisht i vështirë dhe pa garanci suksesi.
Ndërkohë, rasti i programeve shtetërore për stimulimin e lindshmërisë tregon kontrastin në këtë drejtim: fondet ekzistojnë, por nuk përkthehen në akses real për çiftet që kanë nevojë për trajtim mjekësor të specializuar.
TĂ« paktĂ«n tetĂ« persona kanĂ« humbur jetĂ«n dhe 18 tĂ« tjerĂ« janĂ« plagosur pas njĂ« shpĂ«rthimi tĂ« ndodhur gjatĂ« lutjes sĂ« sĂ« premtes nĂ« xhaminĂ« Imam Ali ibn Abi Talib, nĂ« qytetin sirian tĂ« Homsit, njoftoi Ministria e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« sĂ« SirisĂ«. Sipas autoriteteve, shpĂ«rthimi ka ndodhur brenda ambienteve tĂ« xhamisĂ«, nĂ« momentin kur besimtarĂ«t ishin [âŠ]
NĂ« spitalin âDr. Sami Haxhibeqiriâ tĂ« MitrovicĂ«s sĂ« Jugut, sot mĂ« 24.12.2025 Ă«shtĂ« hapur barnatorja qendrore e cila kishte filluar tĂ« ndĂ«rtohej para njĂ« viti.
Kështu ka njoftuar ministri në detyrë i Shëndetësisë, Arben Vitia.
Ai tha se kur e morën përgjegjësinë e qeverisjes në kohë pandemie, gjetën një gjendje alarmante në shëndetësi.
âQKUK-ja pa depo tĂ« duhur pĂ«r ruajtjen e vaksinave, Kosova pa depo qendrore tĂ« barnave dhe spitalet publike pa kushte adekuate pĂ«r ruajtjen e tyreâ- shkroi ai nĂ« rrjetin social Facebook.
NĂ« njĂ« pĂ«rgjigje pĂ«r KALLXO.com, ushtruesi i detyrĂ«s sĂ« drejtorit tĂ« spitalit, GĂ«zim Berisha theksoi se deri mĂ« tani ka qenĂ« procedurat pĂ«r tâu pajisur me inventar kjo depo e barnave.
âDeri tash kemi qenĂ« nĂ« procedurĂ« pĂ«r ta blerĂ« inventarin dhe pajisjet qĂ« janĂ« brenda, e tĂ« cilat i ka blerĂ« ShSKUK-ja. Tash kanĂ« pĂ«rfunduar proceduratâ- tha Berisha.
MĂ« 28.10.2024, Ministria e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« kishte filluar punimet pĂ«r ndĂ«rtimin e Barnatores Qendrore nĂ« Spitalin âDr. Sami Haxhibeqiriâ nĂ« MitrovicĂ« tĂ« Jugut.
NdĂ«rsa mĂ« 20.11.2024, kjo komunĂ« kishte ndĂ«rprerĂ« punimet me arsyetimin se âMinistria nuk kishte marrĂ« leje pĂ«r ndĂ«rtimâ.
Po në këtë ditë, Vitia, kishte njoftuar se ky projekt po vazhdon me intensitet dhe se ai do të sigurojë kushte optimale për ruajtjen dhe qëndrueshmërinë e produkteve medicinale.
Mirëpo intensitetin e vazhdimin e punimeve e kishte ndërprerë Drejtoria e Inspeksionit e Komunës së Mitrovicës së Jugut me arsyetimin se nuk është kërkuar leje për këtë ndërtim.
Kështu tha për KALLXO.com ish drejtori i Inspeksionit në këtë Komunë, Valon Brahimi.
âĂshtĂ« objekt qĂ« bĂ«n pjesĂ« nĂ« kategorinĂ« e parĂ« dhe ne nĂ« bazĂ« tĂ« Ligjit pĂ«r ndĂ«rtim e kemi obligim me e mbikĂ«qyr. Ka qenĂ« vizitĂ« rutinore, kemi hasur qĂ« Ă«shtĂ« duke u ndĂ«rtuar pa leje ndĂ«rtimi dhe i kemi ndĂ«rprerĂ« punimet. E kemi obliguar palĂ«n qĂ« nĂ« afat tĂ« caktuar me u pajisĂ« me leje pranĂ« DrejtorisĂ« sĂ« Urbanizimitâ- kishte thĂ«nĂ« ai.
MĂ« 16.06.2025, pĂ«r punimet rreth pĂ«rfundimit tĂ« objektit tĂ« depos farmaceutike, Spitali i MitrovicĂ«s, ka shpĂ«rblyer me kontratĂ« N.N.P âHysniaâ Vushtrri, nĂ« vlerĂ« totale tĂ« ofertĂ«s, 23 mijĂ« euro e 275 euro e 50 cent.
Ministria e Shëndetësisë ka nënshkruar sot marrëveshje me tetë komuna për furnizimin me po aq autoambulanca të reja, duke e çuar në 20 numrin e autoambulancave të siguruara vetëm gjatë këtij viti.
Vlera e përgjithshme e këtyre mjeteve shkon në rreth 600 mijë euro.
Në ceremoninë e nënshkrimit, zëvendësministri i Shëndetësisë, Arsim Berisha, dhe ushtruesi i detyrës së Sekretarit të Përgjithshëm, Jahë Gecaj, deklaruan se kjo mbështetje do të forcojë dukshëm kapacitetet emergjente në nivel lokal dhe do të përmirësojë qasjen e qytetarëve në shërbimet shëndetësore urgjente.
Sipas Ministrisë së Shëndetësisë, në katër vitet e fundit janë siguruar mbi 40 autoambulanca dhe mbi 30 vetura për vizita në shtëpi, investime që kanë kontribuar në rritjen e cilësisë së shërbimeve emergjente dhe harmonizimin e tyre me standardet bashkëkohore të kujdesit shëndetësor.
Në ngjarje morën pjesë edhe përfaqësues të komunave përfituese. /Telegrafi/
Kreu i OrganizatĂ«s BotĂ«rore tĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ«, Tedros Adhanom Ghebreyesus, e ka pĂ«rshkruar si âtĂ« pakuptimtĂ«â njĂ« sulm ndaj njĂ« kopshti dhe spitali nĂ« Sudan, i cili sipas tij vrau 114 persona.
Dronët u përdorën për të sulmuar objektet të enjten në qytetin Kalogi, në rajonin e Kordofanit Jugor, teksa OKB-ja thotë se 63 fëmijë janë midis të vdekurve.
Forcat e Mbështetjes së Shpejtë (RSF), një nga palët në luftën civile të egër të vendit, u akuzuan si nga armiku i saj, ushtria, ashtu edhe nga një organizatë mjekësore, Rrjeti i Mjekëve të Sudanit, për organizimin e sulmit.
Në një zhvillim tjetër, RSF-ja mori kontrollin e fushës më të madhe të naftës në vend, Heglig. Sudani është shkatërruar nga lufta që nga prilli i vitit 2023, kur shpërtheu një luftë për pushtet midis RSF-së dhe ushtrisë, të cilët më parë ishin aleatë. I vendosur midis kryeqytetit të Sudanit, Khartum, dhe Darfurit, rajoni i përbërë nga Kordofani i Veriut, Kordofani i Jugut dhe Kordofani Perëndimor ka qenë një vijë e parë e luftës civile.
Beteja për Kordofanët, të cilët kanë një popullsi prej gati tetë milionësh, është intensifikuar ndërsa ushtria shtyn drejt Darfurit, i cili është nën kontrollin e RSF-së. Raportet fillestare sugjeruan se të paktën 50 persona, përfshirë 33 fëmijë, ishin vrarë në Kalogi, i cili mbahet nga ushtria. Sipas sistemit të monitorimit të Sulmeve ndaj Kujdesit Shëndetësor të OBSH-së, 114 persona vdiqën dhe 35 u plagosën.
Ministri i ShĂ«ndetĂ«sisĂ«, Azir Aliu, sĂ« bashku me kryeministrin Hristijan Mickoski dhe Akim Ali, shefin e ZyrĂ«s sĂ« OBSH-sĂ« nĂ« RMV, sot nĂ«nshkruan StrategjinĂ« pesĂ«vjeçare tĂ« bashkĂ«punimit ndĂ«rmjet QeverisĂ« dhe OBSH-sĂ« pĂ«r periudhĂ«n 2026â2030. Me njĂ« lidhje online nĂ« ngjarje foli edhe drejtori i OrganizatĂ«s BotĂ«rore tĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ« pĂ«r EvropĂ«, Hans Kluge.
âSot hapim njĂ« kapitull tĂ« ri nĂ« bashkĂ«punimin me OrganizatĂ«n BotĂ«rore tĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ«. NĂ«nshkruam strategjinĂ« tonĂ« tĂ« parĂ« pesĂ«vjeçare tĂ« bashkĂ«punimit â njĂ« dokument i hartuar bashkĂ«risht me tĂ« gjitha institucionet dhe partnerĂ«t, i cili do tâi udhĂ«heqĂ« reformat nĂ« shĂ«ndetĂ«si deri nĂ« vitin 2030. Strategjia fokusohet nĂ« modernizimin e kujdesit shĂ«ndetĂ«sor primar, transformimin e plotĂ« digjital, pĂ«rmirĂ«simin e kujdesit pĂ«r nĂ«nĂ«n dhe fĂ«mijĂ«n, shĂ«ndetin mjedisor dhe qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« klimatike, nĂ« pĂ«rputhje me agjendĂ«n âe gjelbĂ«râ tĂ« QeverisĂ«â, theksoi ministri Aliu pas nĂ«nshkrimit.
Me strategjinë janë të përfshira gjithashtu mbrojtja e grupeve të cenueshme, planifikimi i burimeve njerëzore në shëndetësi, shëndeti publik, siguria shëndetësore dhe rritja e gatishmërisë ndaj situatave krizë.
âStrategjia na mundĂ«son njĂ« plan tĂ« qartĂ«, partneritet dhe mbĂ«shtetje pĂ«r realizimin e pĂ«rbashkĂ«t tĂ« reformave kryesoreâ, potencoi ministri. Ai veçoi bashkĂ«punimin e shkĂ«lqyer ndĂ«rsektorial dhe pĂ«rkrahjen nga sektorĂ«t e tjerĂ«, duke theksuar se kjo Strategji e bashkon tĂ« gjithĂ« sistemin qeveritar rreth objektivave pĂ«r shĂ«ndetin dhe mirĂ«qenien e popullatĂ«s.
âDĂ«shiroj tĂ« shpreh mirĂ«njohjen time ndaj OBSH-sĂ«, ministrive dhe partnerĂ«ve pĂ«r kontributin e tyre. Me kĂ«tĂ« Strategji vendosim themelet pĂ«r njĂ« shĂ«ndetĂ«si mĂ« tĂ« fortĂ«, mĂ« moderne dhe mĂ« tĂ« drejtĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ« qytetarĂ«t. Kjo Ă«shtĂ« dĂ«shmi simbolike e vullnetit tĂ« fuqishĂ«m politik, pĂ«rkushtimit kombĂ«tar dhe partneritetit tĂ« ngushtĂ« ndĂ«rmjet QeverisĂ« dhe OBSH-sĂ« pĂ«r realizimin e reformave kyçe nĂ« shĂ«ndetĂ«siâ, theksoi ministri Aliu.
Nga Boldnews.al Lajthitja logjike nĂ« tĂ« folur e ministres sĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ«, Ă«shtĂ« vetĂ«m e dukshmja, e cila shĂ«rben pĂ«r meme tĂ« gatshme, por shĂ«ndetĂ«sia mĂ« shumĂ« se shĂ«ron, po vret me aferat e panumĂ«rta qĂ« mbolojnĂ« njĂ«ra-tjetrĂ«n. NdonĂ«se rishtare nĂ« detyrĂ« dhe pa barrĂ«n e mĂ«kateve tĂ« kĂ«tyre 13 viteve qeverisje tĂ« RamĂ«s, ministrja e [âŠ]
Kosova është vend me shkallë të ulët të epidemisë së HIV/AIDS, megjithatë vetëm përgjatë këtij vitit janë regjistruar 31 raste të reja me këtë sëmundje ngjitëse dhe gjashtë persona kanë humbur jetën si pasojë e HIV/AIDS.
Kështu u tha në tryezën e organizuar nga Ministria e Shëndetësisë, në bashkëpunim me Institutin Kombëtar të Shëndetësisë Publike të Kosovës me rastin e shënimit të Ditës Botërore të AIDS 2025.
âTâi tejkalojmĂ« pengesat dhe tĂ« transformojmĂ« pĂ«rgjigjen ndaj AIDSâ, kjo Ă«shtĂ« motoja e fushatĂ«s sĂ« sivjetme botĂ«rore karshi kĂ«saj sĂ«mundje.
Përfaqësuesja e Ministrisë së Shëndetësisë, Merita Vuthaj, u shpreh se përballja me HIV/AIDS-in mbetet një sfidë globale. Ajo theksoi angazhimin e këtij dikasteri për të forcuar sistemin shëndetësor, në mënyrë që shërbimet shëndetësore për këtë sëmundje të jenë të qasshme për të gjithë.
Vuthaj njoftoi se nga fillimi i vitit të ardhshëm do të nis shpërndarja e terapisë PrEP në institucionet e kujdesit parësor shëndetësor.
âNĂ« fillim tĂ« vitit 2024... kemi filluar dhe nĂ« vazhdimĂ«si tĂ« vitit 2025 po vazhdon MSh me implementimin dhe funksionalizimin me sukses tĂ« sistemit tĂ« digjitalizimit pĂ«r mbikĂ«qyrjen e sĂ«mundjeve ngjitĂ«se qĂ« tashmĂ« Ă«shtĂ« i njohur SMSN, njĂ« nismĂ« e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r pĂ«rmirĂ«simin e mbikĂ«qyrjes dhe kontrollit tĂ« sĂ«mundjeve ngjitĂ«se. Ky sistem i kohĂ«s e modern po ofron mundĂ«si pĂ«r mbledhje dhe analizim tĂ« tĂ« dhĂ«nave nĂ« kohĂ« reale, element i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r luftimin e kĂ«saj sĂ«mundje ngjitĂ«se... NĂ« fillim tĂ« vitit 2026, Ministria e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« do tĂ« filloj pilotimin e shpĂ«rndarjes sĂ« terapisĂ« sĂ« PrEP-it(profilaksia para-ekspozimit pĂ«r HIV) nĂ« institucionet e kujdesit parĂ«sor shĂ«ndetĂ«sor, aktivitet ky i cili ka rrjedh nga njĂ« nismĂ« pĂ«r hartimin dhe hulumtimin e PSO-sĂ« pĂ«r shpĂ«rndarjen e PREP nĂ« institucionet e kujdesit parĂ«sor shĂ«ndetĂ«sor dhe kjo do tâi hap rrugĂ« parandalimit dhe pĂ«rhapjes sĂ« HIV, sidomos nĂ« grupet me rrezik tĂ« lartĂ«â, tha ajo.
Drejtoresha e Institutit Kombëtar të Shëndetit Publik të Kosovës, Ardita Baraku tha se viti 2025 ka qenë kritik sa i përket përgjigjes globale karshi HIV/AIDS për shkak të kufizimit të fondeve.
âViti 2025 ka qenĂ« kritik sa i pĂ«rket pĂ«rgjigjes globale pĂ«r HIV/AIDS sepse nĂ« KosovĂ«, por edhe nĂ« tĂ« gjitha vendet tjera tĂ« botĂ«s Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« kufizimi i fondeve me tĂ« cilat Ă«shtĂ« rrezikuar pĂ«rparimi pĂ«r kontrollin e kĂ«saj sĂ«mundje gjegjĂ«sisht arrija e asaj qĂ« Ă«shtĂ« planifikuar deri nĂ« vitin 2030. Prandaj, shumĂ« njerĂ«z po pĂ«rballen me rreziqe edhe me cenueshmĂ«ri pĂ«r tĂ« drejtat qĂ« i kanĂ« pĂ«r shĂ«ndet dhe dinjitet, prandaj nevojitet prioritizimi dhe integrimi i shĂ«rbimeve.....KĂ«to terapi qĂ« janĂ« pa pagesĂ« edhe testimet janĂ« pa pagesĂ« ndihmojnĂ« qĂ« tĂ« mos kemi tĂ« kĂ«tyre llojeve sa i pĂ«rket pabarazisĂ«, por ende mbetet sfida e dinjitetit dhe jetĂ«s normale apo dinjitoze nĂ« shoqĂ«riâ, deklaroi Baraku.
Udhëheqësi i programit për rini në UNFPA, Besnik Sherifi tha se sëmundja HIV mbetet problem global i shëndetit publik duke marr mbi 44 milionë jetë deri sot.
Sherifi potencoi se si UNFPA në Kosovë kanë kontribuar në parandalimin e HIV/AIDS përmes programeve të shumta.
âNĂ« fund tĂ« vitit 2024 rreth 40.8 milionĂ« njerĂ«z jetonin me HIV shumica nĂ« rajonin afrikan dhe vetĂ«m gjatĂ« vitit 2024 630 mijĂ« persona humbĂ«n jetĂ«n nga shkaqet e lidhura me HIV, ndĂ«rsa 1.3 milionĂ« u infektuan. PĂ«rparimi nĂ« parandalimin e HIV Ă«shtĂ« çelĂ«si pĂ«r njĂ« brezĂ« tĂ« lirĂ« nga SIDA...megjithatĂ«, shkurtimet e mĂ«dha tĂ« fondeve kanĂ« goditur rĂ«ndĂ« programet e parandalimit duke lĂ«nĂ« milionĂ« njerĂ«z pa qasje nĂ« ilaçe jetike dhe duke rritur rrezikun e infeksioneve tĂ« reja veçanĂ«risht tek vajzat dhe gratĂ« e reja....NĂ« KosovĂ« UNFPA ka pĂ«rkrahur programe tĂ« shumta nĂ« fushĂ«n e parandalimit tĂ« HIV qĂ« nga viti 1999 duke punuar me qindra e mijĂ«ra tĂ« rinjâ, theksoi ai.
Luljeta Gashi nga Departamenti i Epidemiologjisë pranë IKSHPK-së, u shpreh se Kosova ka shkallë të ulët të epidemisë me HIV, megjithatë vetëm vitin aktual janë raportuar 31 raste të reja me këtë sëmundje ngjitëse dhe gjashtë persona kanë vdekur.
Sipas Gashit, moshat më të prekura janë ato 25-35 vjeç, derisa meshkujt janë më të infektuar me HIV me gjithsej 82%.
âKosova Ă«shtĂ« vend me shkallĂ« tĂ« ulĂ«t tĂ« epidemisĂ« ku prevalenca e HIV nĂ« mesin e popullatĂ«s sĂ« pĂ«rgjithshme Ă«shtĂ« nĂ«n 1% dhe nĂ« subpopullata nĂ«n 5%. TĂ« dhĂ«nat ekzistuese dĂ«shmojmĂ« se ne nuk kemi epidemi tĂ« koncentruar apo gjeneralizuar tĂ« HIV-infeksionit. QĂ« nga viti 1986 deri nĂ« vitin 2025 nĂ« KosovĂ« janĂ« raportuar gjithsej 246 raste me HIV/AIDS. Deri mĂ« tani 57 persona kanĂ« vdekur si pasojĂ« e HIV/AIDS dhe gjatĂ« kĂ«tij viti 2025 janĂ« raportuar 31 raste me HIV/AIDS dhe 6 raste tĂ« vdekjes si pasojĂ« e AIDS-it. Rastet me HIV/AIDS nĂ« KosovĂ« qĂ« nga viti 1986 deri nĂ« vitin 2025 shohim njĂ« rritje tĂ« rasteve nga viti 2022 kur i kemi 21 raste, nĂ« vitin 2023 20, nĂ« vitin 2024 i kemi pas 34 raste....Numri mĂ« i madh i rasteve Ă«shtĂ« shĂ«nuar nĂ« komunĂ«n e PrishtinĂ«s janĂ« 76 raste me 12 raste t] vdekjes si pasoj e AIDS. Pastaj, Ă«shtĂ« komuna e Prizrenit me 32 raste me 5 tĂ« vdekur. HIV/AIDS mbetet njĂ« sĂ«mundje akoma me mbizotĂ«rim urban....Sipas gjinisĂ« 82% i pĂ«rkasin gjinisĂ« mashkullore dhe 18% janĂ« tĂ« gjinisĂ« femĂ«rore. Numri i rasteve sipas grup-moshĂ«s. ShpĂ«rndarja sipas grup-moshĂ«s tregon se nĂ« vendin tonĂ« dominon grup-mosha 25-34 vjeç me 35% e ndjekur nga grup-mosha 35044 vjeç me 23%â, tha ajo.
Sipas Institutit Kombëtar të Shëndetit Publik të Kosovës rrugët e përhapjes së HIV-AIDS-it, janë heteroseksuale me 48%, e pasuar nga 35% homoseksuale.
Prej vitit 1988, 1 Dhjetori njihet në të gjithë botën si dita kundër virusit vdekjeprurës, HIV/AIDS.
Dita Botërore e Luftës Kundër HIV/AIDS-it organizohet çdo vit më 1 Dhjetor për të rritur ndërgjegjësimin në lidhje me HIV/AIDS-in, dhe për të demonstruar solidaritetin ndërkombëtar në përballimin e kësaj pandemie./KP/
Nga Boldnews.al Prej shtatorit tĂ« kĂ«tij viti, mjeka Evis Sala ka nisur punĂ«n part-time si Ministre e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« nĂ« kabinetin âRama 4â. KohĂ«n e saj fizike e ndan mes ShqipĂ«risĂ« dhe ItalisĂ«, ku ka ushtruar prej vitesh aktivitetin profesional. Por, duket se ajo kishte lĂ«nĂ« shumĂ« punĂ« tĂ« pambaruara nĂ« Itali, kur u thirr nga [âŠ]
Ministria e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« ka njoftuar planin e masave tĂ« marra nga institucionet e kujdesit shĂ«ndetĂ«sor nĂ« vend pĂ«r pĂ«rballimin e pasojave tĂ« mundshme nĂ« njerĂ«z nga moti i keq. NĂ« njoftim thuhet se struktura nĂ« varĂ«si tĂ« Operatorit tĂ« ShĂ«rbimeve tĂ« Kujdesit ShĂ«ndetĂ«sor janĂ« nĂ« gatishmĂ«ri tĂ« plotĂ« 24/7 dhe po monitorojnĂ« situatĂ«n nĂ« kohĂ« reale. Masat e marra nĂ« institucionet shĂ«ndetĂ«soreâŠ
Ishte nĂ«ntor, viti 2023, kur Vera* shkoi pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« kontrollin rutinĂ« tĂ« gjirit. Ndryshe nga herĂ«t e tjera, ku ajo kthehej nĂ« shtĂ«pi e qetĂ« me pĂ«rgjigjen se nuk kishte asgjĂ« pĂ«r tâu shqetĂ«suar, ajo ditĂ« vjeshte ia ndryshoi jetĂ«n pĂ«rgjithmonĂ«. Mjeku, nga ekzaminimi, i konstatoi njĂ« masĂ« nĂ« gji duke dyshuar kĂ«shtu pĂ«r [âŠ]
Edhe pas më shumë se 10 muajsh, Gjykata Kushtetuese ende nuk ka nxjerrë asnjë vendim për Ligjin për Sigurimin e Detyrueshme të Kujdesit Shëndetësor.
Mos-hyrja në fuqi e këtij ligji të miratuar në fund të vitit të kaluar po konsiderohet pengesë në qasjen e pacientëve në shërbime shëndetësore dhe organizimin e këtyre shërbimeve.
Nga Gjykata Kushtetuese për KosovaPress kanë thënë se ligji i kontestuar është në procedurë dhe vendimi do të merret pasi të shqyrtohen të gjitha aspektet kushtetuese të pretendimeve të bëra në kërkesë nga pala parashtruese.
Partia Demokratike e Kosovës Ligjin për Sigurime të Detyrueshëm Shëndetësor e kontestoi në Gjykatën Kushtetuese duke pretenduar se ka pasur shkelje procedurale.
âKjo lĂ«ndĂ« Ă«shtĂ« nĂ« procedurĂ« tĂ« shqyrtimit nga Gjykata. Vendimi do tĂ« merret pasi qĂ« tĂ« shqyrtohen tĂ« gjitha aspektet kushtetuese tĂ« pretendimeve tĂ« bĂ«ra nĂ« kĂ«rkesĂ« nga pala parashtruese, nĂ« pĂ«rputhje me KushtetutĂ«n, Ligjin pĂ«r GjykatĂ«n Kushtetuese dhe Rregulloren e punĂ«s sĂ« GjykatĂ«sâ, thonĂ« nga Gjykata Kushtetuese.
Në Ministrinë e Shëndetësisë thonë se janë në pritje të aktgjykimit të Gjykatës Kushtetuese, raporton KosovaPress.
âNga Kuvendi i RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«s, MSH Ă«shtĂ« njoftuar zyrtarisht qĂ« Ligji pĂ«r sigurimin e detyrueshĂ«m nĂ« kujdesin shĂ«ndetĂ«sor Ă«shtĂ« kontestuar nĂ« GjykatĂ«n Kushtetuese dhe pĂ«r kĂ«tĂ« jemi nĂ« pritje tĂ« Aktgjykimitâ, thuhet nĂ« pĂ«rgjigjen e MSH-sĂ«.
Shoqata e të Drejtave të Pacientëve në Kosovë i vlerëson si të ngadalshme përpjekjet institucionale për sigurimet shëndetësore.
Kryetari i PRAK, Besim Kodra thotë se me këtë qasje do të nevojiten edhe pesë vjet që qytetarët të gëzojnë sigurime shëndetësore. Ai thotë se pacientët kosovarë po ballafaqohen me barrë financiare për marrjen e shërbimeve shëndetësore.
âMungesa e ligjit pĂ«r sigurime shĂ«ndetĂ«sore e pengon edhe organizimin e sistemit shĂ«ndetĂ«sor nĂ« pĂ«rgjithĂ«si, por edhe marrjen e shĂ«rbimeve ndaj pacientĂ«ve. ShumĂ« pacientĂ« kanĂ« barriera financiare pĂ«r tu qasur nĂ« shĂ«rbime shĂ«ndetĂ«sore siç thotĂ« Raporti i Progresit 18% e njerĂ«zve nuk shkojnĂ« fare te mjeku nĂ« pamundĂ«si pĂ«r tâi mbuluar tarifat financiare...MundĂ«sia qĂ« nĂ« njĂ« tĂ« ardhme tĂ« afĂ«rt tĂ« fillojnĂ« sigurimet shĂ«ndetĂ«sore Ă«shtĂ« shumĂ«-shumĂ« i vogĂ«l....Padyshim qĂ« e rrit mirĂ«qenien e njerĂ«zve tĂ« paktĂ«n e garanton qĂ« njerĂ«zit kur kanĂ« mĂ« sĂ« shumti nevojĂ« pĂ«r shĂ«rbime shĂ«ndetĂ«sore mund tâi marrin ato pa pas barriera financiare...pĂ«r mua janĂ« tĂ« pakuptueshme qĂ« pĂ«rpjekjet pĂ«r tâi bĂ«rĂ« sigurimet shĂ«ndetĂ«sore janĂ« shumĂ« tĂ« ngadalta duhet tĂ« kemi pĂ«rpjekje jashtĂ«zakonisht tĂ« mĂ«dha pĂ«r tĂ« arritur njĂ« rezultat solid, por pĂ«rpjekjet duhet tĂ« jenĂ« shumĂ« intensive. Me kĂ«tĂ« pĂ«rpjekje qĂ« po bĂ«het aktualisht, minimumi qĂ« na duhet pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« sigurime Ă«shtĂ« 5 vjet me njĂ« pĂ«rpjekje shumĂ« intensiveâ, theksoi ai.
Njohësi i politikave shëndetësore, Vlorjan Molliqaj vlerëson se ligji i ri për sigurimin e detyrueshëm të kujdesit shëndetësor do ta lë një pjesë të madhe të shoqërisë kosovare pa sigurime shëndetësore.
Ai konsideron se në mungesë të sigurimit shëndetësor qytetarët po paguajnë nga xhepi i tyre shërbime tejet të kushtueshme.
âNĂ« mungesĂ« tĂ« sigurimeve shĂ«ndetĂ«sore qytetarĂ«t e vendit kĂ«to shpenzime i paguajnĂ« nga xhepi... NĂ«se do tĂ« kishim pasur sigurime shĂ«ndetĂ«sore, do tĂ« kishim arritur qĂ« secili qytetar i KosovĂ«s tĂ« ketĂ« qasje nĂ« shĂ«rbime shĂ«ndetĂ«sore dhe nĂ«n dy institucionet tona publike tĂ« forcohen kushtet pĂ«r tâu pĂ«rmirĂ«suar edhe pĂ«r stafin shĂ«ndetĂ«sor, por edhe shĂ«rbimet tĂ« kenĂ« cilĂ«si mĂ« tĂ« lartĂ«... 02â39 Ky ligj parasheh qĂ« sigurimet shĂ«ndetĂ«sore tĂ« paguhen prej qytetarĂ«ve, secili qytetar do tĂ« paguajĂ« njĂ« premium, e ata qĂ« nuk kanĂ« mundĂ«si e qĂ« janĂ« tĂ« papunĂ«, shembull, tâi mbulojĂ« qeveria ato pengesa. Ajo qĂ« unĂ« personalisht e shoh problematike nĂ« kĂ«tĂ« ligj Ă«shtĂ« se do ta lĂ« njĂ« pjesĂ« tĂ« madhe tĂ« shoqĂ«risĂ« tĂ« pasiguruarâ, theksoi ai.
Më 2014 në Kuvendin e Kosovës u votua Ligji për sigurimet shëndetësore, e afati për hyrjen në fuqi të këtij ligji ishte paraparë 1 janari 2017. Ndërsa, një dekadë më vonë në vitin 2024 nga qeveria e tanishme në detyrë u hartua një dokument tjetër për sigurimet shëndetësore, i cili u votua në dhjetor 2024, por që u kontestua në Gjykatën Kushtetuese.
Kujtojmë, qytetarët e Kosovës janë të vetmit në rajon që nuk kanë sigurime shëndetësore.
Kurse, në Shqipëri të gjithë shtetasit që paguajnë kontributet për sigurimet shëndetësore, kanë të drejtën e përfitimit të shërbimeve mjekësore falas, si dhe rimbursim të barnave.
Sigurimi shëndetësor dhe pagesa e kontributeve përkatëse janë të detyrueshme për të gjithë personat ekonomikisht aktivë, me banim të përhershëm në Shqipëri, si të punësuarit; personat e vetëpunësuar; punonjësit e papaguar të familjes; apo dhe persona të tjerë ekonomikisht aktivë.
Masa e kontributit të sigurimit të detyruar shëndetësor është 3,4% e bazës për llogaritjen e kontributeve. Për të punësuarit, kontributet paguhen, në masën 50 % (pesëdhjetë për qind) nga punëdhënësi dhe në masën 50 % (pesëdhjetë për qind) nga i punësuari. Si bazë për llogaritjen e kontributit shërben paga bruto e personit të siguruar
Sigurimi i detyrueshëm shëndetësor në Shqipëri mbulon, gjithashtu, kategoritë e personave ekonomikisht joaktivë, pagesa e kontributeve të të cilëve financohet nga Buxheti i Shtetit.
NdĂ«rsa, pĂ«rfitojnĂ« vizitat mjekĂ«sore pa pagesĂ« nĂ« institucionet shĂ«ndetĂ«sore publike, qĂ« financohen nga sigurimi shĂ«ndetĂ«sor dhe nĂ« respektim tĂ« sistemit tĂ« referimit, vizitĂ«n falas nĂ« banesĂ« â kur gjendja shĂ«ndetĂ«sore e tĂ« sĂ«murit nuk mundĂ«son paraqitjen nĂ« institucionin shĂ«ndetĂ«sor, ekzaminimet mjekĂ«sore nĂ« institucionet shĂ«ndetĂ«sore publike, trajtimet mjekĂ«sore pa pagesĂ« nĂ« spitalet publike, shĂ«rbimet e paketave shĂ«ndetĂ«sore nĂ« institucionet shĂ«ndetĂ«sore private tĂ« kontraktuara me Fondin e Sigurimit tĂ« DetyrueshĂ«m tĂ« Kujdesit ShĂ«ndetĂ«sorĂ«, rimbursimi i plotĂ« ose i pjesshĂ«m i barnave tĂ« ListĂ«s sĂ« Barnave tĂ« Rimbursueshme nĂ« varĂ«si tĂ« kategorisĂ«; mĂ« konkretisht pĂ«r barnat, personat e siguruar, ose nuk paguajnĂ« fare ose kanĂ« njĂ« pagesĂ« tĂ« pjesshme qĂ« shkon deri nĂ« 50 % (pĂ«r qind) tĂ« çmimit tĂ« barnave, por jo mĂ« shumĂ«.
KategoritĂ« si pensionistĂ«, invalidĂ« tĂ« plotĂ«, fĂ«mijĂ« 0 â 12 muaj, tĂ« sĂ«murĂ« me CA, TBC, tĂ« verbĂ«r pĂ«rfitojnĂ« falas alternativĂ«n e parĂ« tĂ« çdo bari tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« listĂ«. E kategoritĂ« si veteran dhe invalidĂ« tĂ« luftĂ«s, pĂ«rfitojnĂ« falas nĂ« masĂ«n 100 % tĂ« gjitha barnat e listĂ«s sĂ« rimbursueshme, si dhe tĂ« gjitha barnat e tjera tĂ« regjistruara nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«.
Në prillin e këtij viti në Maqedoni të Veriut doli se numri i përgjithshëm i përfituesve të sigurimeve shëndetësore është mbi një milion e 820 mijë, që është më shumë se numri i banorëve.
Shumë shërbime të kujdesit shëndetësor bazë janë falas ose me tarifë minimale për të siguruarit.
Përfitime të tjera deri në njëfarë mase janë kompensim i pagës gjatë paaftësisë për shkak të sëmundjes apo aksidentit, ose gjatë pushimit të lindjes/pas lindjes.
Në Malin e Zi sistemi i sigurimit shëndetësor mbulon gjithë banorët, pasi që qeveria ka bërë ndryshime drejt financimit nga taksat për kujdesin shëndetësor publik.
Për shembull, është njoftuar se për herë të parë në Malin e Zi do të ofrohen shërbime PET/CT për pacientët onkologjikë në vend, përmes fondit të sigurimit shëndetësor.
Gjithashtu, në këtë vend është sigurimi i detyrueshëm i shëndetit për punonjësit, ku punëdhënësi kontribuon për sigurim shëndetësor.
ShĂ«rbime si stomatologjia, kurimi privat, apo shĂ«rbime joâthelbĂ«sore kanĂ« pagesĂ« shtesĂ«./kp/
Ministria e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« nĂ« Gaza njoftoi se gjatĂ« 24 orĂ«ve tĂ« fundit janĂ« raportuar pesĂ« persona tĂ« vrarĂ« dhe janĂ« gjetur 17 trupa tĂ« tjera nĂ« qytet dhe zonat pĂ«rreth. Sipas MinistrisĂ«, numri total i tĂ« vdekurve nga konfliktet nĂ« Rripin e GazĂ«s ka arritur nĂ« 68,858, ndĂ«rsa 170,664 persona janĂ« plagosur. âShumĂ« viktima mbeten [âŠ]
NĂ« episodin e shtatĂ« tĂ« sezonit tĂ« katĂ«rt tĂ« podkastit âZĂ«raâ, gazetarja Erisa Kryeziu bisedoi me Osman StafĂ«n, gazetar i zĂ«shĂ«m veçanĂ«risht pĂ«r çështjet e shĂ«ndetĂ«sisĂ«.
Ndërsa ky episod përkon me Tetorin Rozë, si muaji i ndërgjegjësimit ndaj kancerit të gjirit që shoqërohet me thirrje te vijueshme ndaj vajzave dhe grave për të bërë kontrolle mjekësore, me qëllim që të parandalojnë këtë sëmundje.
Osman Stafa, prej disa vitesh ka nisur një angazhim përtej atij profesional, duke u kthyer në një aktivist për më shumë shërbime mjekësore, jo vetëm për gratë që vuajnë nga kanceri, por në tërësi për sistemin shëndetësor shqiptar.
Në këtë muaj, përpos se të dëgjuarit historitë personale të secilës prej vajzave dhe grave që janë duke luftuar betejat e tyre është e rëndësishme të flasim për sistemin.
Mirëpo, sistemi dukshëm është një strukturë e cila po dështon të mbajë premtimin themelor: të kujdeset dhe mbrojë jetën.
Në këtë bisedë Osman Stafa ndau zanafillën e tij ndërsa nisi të raportojë për raste të qytetarëve që vuanin nga kanceri dhe sëmundjet tumorale, ndërsa përballeshin me një sistem që nuk i përgjigjet qytetarit.
âKishte gra tĂ« ndryshme qĂ« nuk bĂ«nin dot trajtimet pĂ«r mungesĂ« pajisjesh dhe ilaçesh, dhe nga ana tjetĂ«r ti shikoje me njĂ« lloj arrogance tĂ« frikshme dhe çânjerĂ«zore shtetarĂ«t qĂ« bĂ«nin thirrje qĂ« diagnostikohuniâ, u shpreh Stafa.
NjĂ« javĂ« mĂ« parĂ«, Stafa bashkĂ« me tĂ« tjerĂ« aktivistĂ« organizuan njĂ« protestĂ« para MinistrisĂ« sĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ« duke e quajtur âTetori i Ziâ. Sipas tij ky cilĂ«sim u bĂ« pasi nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« gjendja Ă«shtĂ« tragjike.
Stafa është i mendimit se premtimi i qeverisë për shëndetësi falas është i paarritur, për aq kohë sa qytetarët paguajnë dy herë për këtë sistem.
Të reaguarit çdo ditë për problematikat e shëndetësisë, mungesa e infrastrukturës, barnave, poltronëve për pacientët dhe shërbimi jo dinjitoz i tyre, megjithëse shpesh krijon edhe një narrativë dezinformuese nga ana e institucioneve.
âNuk ka punuar brakiterapia 12 vite nĂ« ShqipĂ«ri. Punoi gjashtĂ« muaj, tani Ă«shtĂ« prishur prapĂ«,â tha Stafa teksa kujtoi njĂ« rast ku ministria u pĂ«rpoq ta pĂ«rgĂ«njeshtronte nĂ« njĂ« situatĂ« denoncuese.
Mes të tjerash gazetari shprehet se edhe kur i janë dashur informacione zyrtare nga drejtoritë spitalore, nuk ka arritur ta marrë atë edhe kur ka venë në lëvizje Komisionierin për të Drejtën e Informacionit.
Duke paraqitur institucione shëndetësore të mbyllura dhe jo transparente për publikun.
Denoncimet dhe raportimet e tij të përditshme janë pasqyruar edhe në raportin e Kontrollit të Lartë të Shtetit. Raporti i cili nxori në pah një sistem publik në kolaps.
Me barna të skaduara, aparatura që nuk punojnë, mungesë shtretërish, raportesh dhe protokollesh klinike, krizë kjo e cila zgjat prej vitesh.
Ndër elementët më problematikë ishte fakti se thuajse gjysma e listës së barnave antitumorale të autorizuara për tregtim nuk ishin importuar kurrë teksa 600 gra u lanë pa trajtim prej problemeve me pajisjet.
Më gjithë këtë, pyetjes nëse e gjithë kjo punë gazetareske dhe angazhimi publik ia vlen përballë shurdhërisë së institucioneve ai shprehet: Po.
âIa vlen sepse ndoshta tani nuk do tĂ« ketĂ« reagim, por do tĂ« vijĂ« njĂ« moment qĂ« do tĂ« plasĂ«,â theksoi Stafa me urimin qĂ« njerĂ«zit tĂ« ndĂ«rgjegjĂ«sohen.
Kujdesi shëndetësor në Rripin e Gazës vijon të jetë i pamjaftueshëm për popullsinë, gati dy javë pas nisjes së armëpushimit të fundit, njoftoi sot Organizata Botërore e Shëndetësisë.
Rik Peeperkorn, përfaqësues i OBSH-së në territoret e pushtuara nga Izraeli, deklaroi nga Gjeneva se furnizimet me ilaçe dhe pajisje mjekësore, të bllokuara prej muajsh. kanë filluar të mbërrijnë  më në fund të mbërrijnë. Megjithatë, ai theksoi se për shkak se Izraeli ka hapur vetëm dy pika kufitare, është shumë e vështirë të plotësohen nevojat masive në terren.
Sipas të dhënave të OBSH-së, vetëm 14 nga 36 spitalet në këtë territor bregdetar funksionojnë pjesërisht. Po ashtu, në punë janë vetëm 64 nga 181 qendra shëndetësore dhe 109 nga 359 dhoma trajtimi. Spitale të rëndësishme, përfshirë Spitalin Evropian të Gazës, ndodhen në zona ende të kontrolluara nga Izraeli, ku pacientët nuk kanë mundësi të shkojnë.
OBSH-ja thotë se e ka të gjithë pajisjen e nevojshme në rajon, por kërkon qasje më të shpejtë dhe më të sigurt. Si autoritet kontrolli, Izraeli duhet të autorizojë çdo dërgesë ndihme për në këtë territor të rrethuar. Deri më tani, çdo ngarkesë është inspektuar veçmas dhe për çdo artikull është dashur një leje e veçantë.
Edhe pse mandati i saj si Avokate e Popullit ka pĂ«rfunduar qĂ« nĂ« mars tĂ« vitit 2022, Erinda Ballanca ka dalĂ« publikisht nĂ« mbĂ«shtetje tĂ« qeverisĂ«, duke i bashkuar qĂ«ndrimet e institucionit tĂ« Avokatit tĂ« Popullit me ato tĂ« MinistrisĂ« sĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ« pĂ«r projektligjin âPĂ«r barazinĂ« gjinoreâ. NĂ« njĂ« postim nĂ« faqen zyrtare tĂ« Facebook-ut [âŠ]
GjashtĂ« muaj pas pĂ«rfundimit tĂ« konsultimeve me 18 organizata joqeveritare, 9 institucione tĂ« nivelit qendror, 7 pĂ«rfaqĂ«si ambasadash dhe agjencish ndĂ«rkombĂ«tare, Partia Socialiste ka bĂ«rĂ« njĂ« hap pas nĂ« lidhje me projektligjin âPĂ«r BarazinĂ« Gjinoreâ, tĂ« cilin ajo e shtyu vetĂ« pĂ«rmes ish-ministres sĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ« dhe Mbrojtjes Sociale, Albana Koçiu.
Deputeti Taulant Balla, njëherësh kryetar i grupit parlamentar të socialistëve, i është drejtuar të mërkurën Komisionit për Shëndetësinë dhe Mirëqenien Sociale, duke propozuar 22 ndryshime të draftit, i cili në prill 2025 mbylli konsultimet për publikun.
Ndryshimi kryesor lidhet me pikĂ«n 2 tĂ« Nenit 1, ku Balla kĂ«rkon qĂ« tĂ« zĂ«vendĂ«sohen fjalĂ«t âsi dhe trajtim tĂ« barabartĂ« pavarĂ«sisht pĂ«rkatĂ«sisĂ« gjinoreâ me fjalĂ«t âsi dhe trajtim tĂ« barabartĂ« mes grave dhe burraveâ.
Ky ligj rregullon çështjet themelore të barazisë gjinore në të gjitha fushat e jetës publike dhe private për arritjen e barazisë gjinore plotësisht dhe në mënyrë efektive, ligjërisht dhe në praktikë, si dhe trajtimit të barabartë, pavarësisht përkatësisë gjinore, përmes mbrojtjes, mundësive të barabarta për ushtrimin e të drejtave dhe gëzimin e të mirave dhe shërbimeve, pjesëmarrjes, përfaqësimit dhe ndihmesës në zhvillimin e të gjitha fushave të jetës shoqërore.
NĂ« ndryshimet e tjera, Balla, ka propozuar heqje tĂ« fjalĂ«ve si: âpĂ«r shkak tĂ« pĂ«rkatĂ«sisĂ« sĂ« shumĂ«fishtĂ«â,ânĂ« tĂ« gjithĂ« diversitetin e tyreâ; âlidhur me identitetin dhe shprehjen gjinoreâ, apo pĂ«rkufizimi âorientim seksualâ.
Ky zhvillim vjen ndërkohë që më 29 shtator projektligji u depozitua në parlament nga qeveria duke u futur në kalendarin e seancave plenare për miratim më 30 tetor.
KĂ«shtu, edhe pse vetĂ«, para tre vitesh, Balla shprehej me krenari nĂ« parlament se âPS-ja e ka nĂ« ADN promovimin e barazisĂ« gjinoreâ, me ndryshimet e propozuara sĂ« fundmi prej tij nuk duket se ajo Ă«shtĂ« aq gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se.
Konsultimi për projektligjin u hap më 10 mars dhe u mbyll më 7 prill të këtij viti. Në regjistrin elektronik janë numëruar rreth 1,400 vizitorë dhe një koment nga Komiteti Shqiptar i Helsinikit. Ndërkohë, nga sugjerimet e bëra gjatë procesit nga shoqëria civile u morën parasysh dhe u pasqyruan në draftin e projketligjit rreth 12 komente.
Ndër organizatat që reflektuan sugjerimet e tyre për përmirësimin e draft-propozimit ishin: Qendra AWEN, SCiDEV, Aleanca LGBTI, etj.
Keqinterpretimi publik dhe perceptimi i gabuar nĂ« mediat sociale, kinse ky projektligj synonte tĂ« ndryshonte gjininĂ«, kur qartĂ«sisht kjo gjĂ« rregullohet me ligje dhe kode tĂ« tjera, duket se ka prekur dhe deputetin Balla, i cili nĂ« relacionin shoqĂ«rues pĂ«r ndryshimet e kĂ«rkuara Ă«shtĂ« shprehur se Gjykata e DrejtĂ«sisĂ« e BE-sĂ« qĂ« mbron personat transgjender nga diskriminimi, âmbĂ«shtetet nĂ« interpretimin e diskriminimit bazuar nĂ« gjini, jo nĂ« njohjen e njĂ« gjinie tĂ« tretĂ«â.
âLegjislacioni aktual i BE-sĂ« pĂ«r barazinĂ« gjinore, siç Ă«shtĂ« Direktiva 2006/54/KE dhe direktiva tĂ« tjera, tĂ« cilat pretendohet tĂ« pĂ«rafrohen pĂ«rmes kĂ«tij projektligji) nuk parashikojnĂ« njĂ« âgjini tĂ« tretĂ«â apo kategori tĂ« tjera pĂ«rtej binaritetit burrĂ«-grua,â citohet nĂ« relacion.
EkspertĂ«t e kontaktuar nga Citizens u shprehĂ«n se pavarĂ«sisht ndryshimeve tĂ« propozuara nga deputeti Balla, projektligjit nuk mund tâi zhbĂ«het dot thelbi i tij: pra barazia gjinore, si pĂ«r shembull arritja e kuotave gjinore tĂ« barabarta nĂ« pĂ«rfaqĂ«sitĂ« politike, njohja e punĂ«s sĂ« papaguar, rĂ«nia e barrĂ«s sĂ« provĂ«s tek abuzuesi dhe jo viktima etj; elementĂ« qĂ« Citizens.al i ka shpjeguar gjerĂ«sisht nĂ« njĂ« artikull tĂ« mĂ«parshĂ«m.
Në ditët në vijim pritet një reagim zyrtar nga disa prej palëve të përfshira si grupe interesi, të cilat patën sugjeruar dhe mbështetur draftin e parë të projektligjit, të kundërshtuara së fundmi nga kreu i grupit parlamentar të PS-së.
Citizens,al ka shpjeguar prej kohësh se ky projektligj nuk shton gjinitë, nuk përmban asnjë nen që lidhet me martesat e të njëjtës gjini, si edhe nuk prek ligjin për gjendjen civile apo Kodin e Familjes, i cili njeh qartësisht dy gjini zyrtare në Shqipëri, burrë dhe grua.
TIRANĂ, 12 tetor /ATSH/ Kryeministri Edi Rama nĂ« podkastin âFlasimâ, tematikĂ«n e tĂ« cilit e kishte âRikthim nĂ« atdheâ, sot kishte tĂ« ftuar ministren e re tĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ« dhe MirĂ«qenies Sociale, Evis Sala.
GjatĂ« fjalĂ«s sĂ« saj ministrja tregoi edhe prioritet nĂ« krye tĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ«, ku thekoi se âefektin final nuk do ta kenĂ« nĂ« 1 vit, por pas disa viteshâ.
Ministrja u shpreh se njĂ« ânga gjĂ«rat kryesore Ă«shtĂ« reformimi i mĂ«nyrĂ«s sesi atij qĂ« sot e quajmĂ« Fondi i Sigurimeve, pasi duhet tĂ« rregullojmĂ« mĂ«nyrĂ«n sesi menaxhohet mjekĂ«siaâ.
âMjekĂ«sia ka njĂ« kosto, Ă«shtĂ« falas tek qytetari, por mjekĂ«sia kushton. NdĂ«rtimi i njĂ« sistemi qĂ« pĂ«rfshin kostot, sigurimet, transparencĂ«n Ă«shtĂ« shumĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r tĂ« pasur njĂ« sistem shĂ«ndetĂ«sor qĂ« bazohet dhe tek rezultatetâ, tha Sala.
Sala nĂ«nvizoi se duhet tĂ« âlargohemi nga buxhetet historike, mĂ«nyrĂ«n sesi duhet tĂ« financohet shĂ«ndetĂ«sia qĂ« pĂ«rsĂ«ri tek pacienti duhet tĂ« shkojĂ« falas, duhet tĂ« menaxhohet nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« tillĂ« nĂ« bazĂ« tĂ« rezultateve. Kam edhe grupin e punĂ«s pĂ«r kĂ«tĂ«â.
Ministrja u ndal edhe tek shërbimet tek Onkologjiku.
âNjĂ« pikĂ« tjetĂ«r, qĂ« kam dhe njĂ« lloj pĂ«rgjegjĂ«sie personale, duke qenĂ« se vij nga fusha e onkologjisĂ«, dhe ajo qĂ« Ă«shtĂ« e prekshme, Ă«shtĂ« trajtimi onkologjik, akses i plotĂ« nĂ« barnat onkologjike, por me njĂ« protokoll tĂ« caktuar. NĂ« kĂ«tĂ« sens e kam menduar si njĂ« organizim tĂ« rrjetit kombĂ«tar tĂ« kancerit. NĂ« tĂ« gjitha spitale tĂ« njĂ«jta protokolle, i njĂ«jti standard. Duhet tĂ« sjellĂ«sh shĂ«rbimin tek pacienti, jo pacientin tek shĂ«rbimi. Sistemet duhen lidhur. ShĂ«rbimi primar lidhet me diagnostikĂ«n, nuk mund tĂ« vish nĂ« spital pĂ«r çdo lloj gjĂ«jeâ, tha Sala.
Rama shtoi se do të bëjmë diçka historike për shëndetësinë.
âGjithçka qĂ« ka tĂ« bĂ«jĂ« me rrugĂ«n nga shtĂ«pia deri nĂ« sallĂ« Ă«shtĂ« administrimi dhe Ă«shtĂ« njĂ« sfidĂ« shumĂ« e madhe dhe nĂ« kushtet tĂ« tjera do ta kishim tĂ« pamundur tĂ« flisnim pĂ«r njĂ« gjeneratĂ« transformimi, por nĂ« kushtet kur tani kemi teknologjinĂ« dhe InteligjencĂ«n Artificiale ne mund tĂ« bĂ«jmĂ« kapĂ«rcime tĂ« mĂ«dha dhe njĂ« shĂ«ndetĂ«si pĂ«r tĂ« mbushur boshllĂ«qe qĂ« do tĂ« donin shumĂ« vite, pasi kultura e shĂ«rbimit nĂ« administratĂ« Ă«shtĂ« njĂ« gjĂ« qĂ« formohet, jo se duam apo themi ne, por bĂ«het pjesĂ« e tĂ« qenit tĂ« njĂ« shoqĂ«rie dhe shtetit. NĂ« kĂ«tĂ« aspekt kemi folur dhe do tĂ« bĂ«jmĂ« diçka historike pĂ«r shĂ«ndetĂ«sinĂ«â, tha Rama.
Sala theksoi se âkam tendencĂ«n tĂ« jem optimiste dhe pasi kam kaluar kĂ«to tre javĂ« kĂ«tu sepse bazat qĂ« duhet pĂ«r tĂ« arritur obejtkivat qĂ« i kemi vendosur vetes janĂ«. Thjesht duhet punuar pĂ«r ato pika qĂ« folĂ«m nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« koordinohen dhe tĂ« arrijmĂ« te menaxhimi. Optimizmi nga 1 nĂ« 10 e kam 9. Optimizmi lidhet dhe me hapĂ«sirĂ«n qĂ« i jepet njeriut tĂ« bĂ«j atĂ« qĂ« do tĂ« bĂ«jĂ« kĂ«shtu qĂ« duke qenĂ« se hapĂ«sirĂ«n e kam atĂ«herĂ« optimizmi Ă«shtĂ« 9â.
Rama u shpreh se âbesoj se bazat janĂ« pasi Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« njĂ« punĂ« shumĂ« e madhe pĂ«r tĂ« hedhur kĂ«to baza por Ă«shtĂ« si puna e njĂ« kuzhinĂ« qĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«sit e drekĂ«s ose darkĂ«s janĂ« vendosur nĂ« tryezĂ« dhe pak a shumĂ« recetat janĂ« aty por tani Ă«shtĂ« momenti pĂ«r ti bĂ«rĂ« bashkĂ« dhe pĂ«r tĂ« krijuar pjatĂ«n e fortĂ«s sĂ« shĂ«rbimit qĂ« tĂ« jetĂ« e plotĂ« dhe e gjitha Ă«shtĂ« frymĂ« skuadre dhe menaxhimâ.
Ministria e Shëndetësisë informon se ministri Azir Aliu ka marrë vendim për shkarkimin e drejtorit të Klinikës Universitare për Neurologji, prof. dr. Igor Kuzmanovski.
âNĂ« njĂ« afat sa mĂ« tĂ« shkurtĂ«r do tĂ« emĂ«rohet njĂ« drejtor i ri, nĂ« pĂ«rputhje me procedurat ligjoreâ, thuhet nga Ministria e ShĂ«ndetĂ«sisĂ«.
Shkarkimi i Kuzmanovskit vjen pasi për të njejtin u publikuan disa imazhe duke marrë substanca narkotike.
Ministria njofton se puna në Klinikë vazhdon pa pengesa.
Login
