Qeveria greke po pĂ«rgatit ndryshime tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« sistemin e emigracionit tĂ« ligjshĂ«m, me synim zhbllokimin e mijĂ«ra lejeve tĂ« qĂ«ndrimit, uljen e burokracisĂ« dhe mbulimin e mungesĂ«s sĂ« fuqisĂ« punĂ«tore nĂ« ekonomi. Projektligji i ri i Ministria e Migracionit dhe Azilit pritet tĂ« paraqitet sĂ« shpejti nĂ« Parlamenti Grek, raportojnĂ« mediat vendase. Sipas autoriteteve, [âŠ]
Sipas të dhënave të Anketës Kombëtare të Migracionit 2024, e realizuar nga INSTAT në bashkëpunim me Bankën Botërore, 22% e emigrantëve shqiptarë janë rikthyer në vend.
Të dhënat tregojnë se vetëm gjatë 12 viteve të fundit, 109 mijë shqiptarë janë kthyer në Shqipëri. Nga këta, gati gjysma, ose 45%, janë rikthyer midis viteve 2020 dhe 2024, duke treguar se ritmi i kthimeve është përshpejtuar ndjeshëm në vitet e fundit.
Sa i përket moshës, shumica e personave të rikthyer janë mbi 35 vjeç, ndërsa 29% janë 25-34 vjeç. Vetëm 9% janë të rinj 15-24 vjeç, që tregon se rikthimi i emigrantëve përqendrohet kryesisht tek të rriturit që janë të gatshëm për të punuar.
Shumica e të rikthyerve vijnë nga Italia dhe Greqia, ndërsa emigrantët që jetojnë në vende më të largëta kthehen më rrallë.
Sa i përket punësimit, meshkujt e rikthyer punësohen në masën 67%, krahasuar me shkallën prej 59% për meshkujt jomigrantë.
Ndërsa femrat e rikthyera kanë një performancë të ngjashme me femrat jomigrante (34% krahasuar me 36%).
Shkalla e vetëpunësimit te të rikthyerit është rritur me kalimin e kohës. Nga 7% për ata që u kthyen midis viteve 2000-2004 në 29% për ata që u kthyen gjatë viteve 2015-2024, duke arritur kulmin, 34% për ata që u kthyen në periudhën 2010-2014.
Shumica e vetëpunësimeve janë punë individuale (91-93%), por të rikthyerit janë më të prirur të bëhen punëdhënës me punonjës të paguar, veçanërisht ata që kanë kaluar më shumë se gjashtë vjet jashtë vendit.
Shqipëria e ka gati planin kombëtar të kontigjencës për migrantët e paligjshëm që botuar në fletoren zyrtare në fund të dhjetorit, duke përshkruar detyrat që duhet të përmbushen nga 2026 deri 2028.
Nëse lëvizjet migratore do të jenë normale autoritetet kanë në dispozicion një vlerë indikative prej 195 milionë lekë. Por nëse situata ndryshon dhe kalohet në skenarin e kuq, pra në krizë migrantësh, domethënë tej kapaciteteve shtetërore kostoja shkon në 708 milionë lekë.Në këtë strategji përfshihet hapja e qendrave të reja pritëse në rast emergjence të migracionit të parregullt.
Megjithatë pranohet një trend në ulje i kalimeve të paligjshme të kufirit që nga viti në vit nga 178 mijë migrantë ka zbritur në 63 mijë. Shumica e të huajve konstatohet se përdorën kufirin e gjelbër me Greqinë duke e parë si urë kalimi Shqipërinë ndërkohë që duke synuar vendet e BE, migrantët kishin si portë daljeje Malin e Zi dhe Kosovën.
Në këtë dokument zyrtar portretizohet fluksi migratorë që përpos afganëve, sirianëve dhe shtetasve të tjerë nga lindja e mesme, vërehet një trend tjetër i shtetasve që udhëtojnë nga Egjipti dhe Nepali, në vetëm një rast një shtetas nga Kamboxhia mori statusin e refugjatit.
Shumica e të huajve konstatohet se kaluan kufirin e gjelbër me Greqinë për të hyrë në Shqipëri që e përdorën si urë kalimi me destinacion të radhës Malin e zi dhe Kosovën por me synim vendet e Bashkimit Europian.
Një tjetër mënyrë për të udhëtuar drejt BE është abuzimi me vizat e punës.
Bëhet fjalë për punëtorë të kontraktuar nga India, Filipine, Bangladeshi dhe Sri Lanka, ndërkohë që rezulton se edhe turqit po e keqpërdorin liberalizimin e vizave. Si fakt jepet shifra prej 8600 shtetas turq të konstatuar por nuk mungojnë edhe kinezët 1050 të tillë të konstatuar, 250 shtetas mongolë dhe 100 rusë.
Në dokument jepet informacion edhe për afganët që janë me mbrojtje të përkohshme në Shqipëri.
Referuar aplikimeve për mbrojtje të përkohshme, përmendet se në total 9 470 shtetas afganë kanë tërhequr aplikimet e tyre, kurse autoriteti përgjegjës për azilin dhe refugjatët rezulton se ka lëshuar 7565 vendime për përfundimin e mbrojtjes së përkohshme. Aktualisht janë ende nën mbrojtjen e përkohshme në Shqipëri 549 qytetarë afganë.
Kur qeveritĂ« e ShqipĂ«risĂ« dhe ItalisĂ« nĂ«nshkruan nĂ« vitin 2023 marrĂ«veshjen pĂ«r kampin e Gjadrit, projekti u promovua si âzgjidhje inovativeâ pĂ«r menaxhimin e krizĂ«s sĂ« migracionit nĂ« Mesdhe.
Premtimi nga Kryeministrja e ItalisĂ«, Giorgia Meloni, ishte i qartĂ«: mijĂ«ra azilkĂ«rkues, tĂ« cilĂ«t do tĂ« kapeshin nĂ« det do tĂ« silleshin nĂ« ShqipĂ«ri, pĂ«r tâu trajtuar dhe riatdhesuar me procedura tĂ« shpejtuara.
Ndryshe, Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama, theksonte se vendi ynë nuk do të kishte asnjë kosto, përkundrazi do të përfitohej mbështetje politike.
Rreth dy vite më vonë, tabloja e kësaj marrëveshjeje shfaqet komplekse: numër i papërfillshëm transferimesh, kosto në rritje, kritika të forta ndërkombëtare dhe heshtje e zgjatur nga Brukseli.
NĂ« mes qĂ«ndron vetĂ« kampi, thuajse bosh, i kthyer tashmĂ« nĂ« âpatate tĂ« nxehtĂ«â pĂ«r Melonin sa herĂ« shfaqen kriza tĂ« pushtetit tĂ« saj nĂ« Itali.
Nisja e tjetĂ«rsimit tĂ« âprojektit GjadĂ«râ
Fillimi i vitit 2025 e gjeti Gjadrin thuajse bosh. Organizata italiane që menaxhonte disa pjesë të procesit pezulloi shërbimet duke pushuar një numër të konsiderueshëm punonjësish.
Ky ishte një sinjal se struktura nuk po funksiononte sipas planit fillestar.
Prej vjeshtës 2024 në Gjadër ishin sjellë rreth 80 refugjatë, shumica prej të cilëve të kthyer mbrapsht në Itali pasi gjykatat lokale kundërshtuan procedurat e shpejtuara të azilit dhe vendimin e qeverisë Meloni për të njohur si vende të sigurta disa shtete që nga Bashkimi Evropian (BE) nuk konsiderohen të tilla.
NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, ish-kryeministri Matteo Renzi, i cili vizitoi kampin, kritikoi publikisht projektin, duke folur pĂ«r ârreth 1 miliard euro tĂ« humbura kotâ.
Në fund të marsit, qeveria italiane ndryshoi qasje. Nga Italia u njoftua se Gjadri do të përdorej gjithnjë e më shumë si qendër deportimesh (CPR) për emigrantët pa dokumente në Itali, e jo më si pikë pritjeje dhe verifikimi të shpejtuar të kërkesave për azil nga refugjatët që kapeshin në detin Mesdhe.
Ndryshimi i strategjisĂ« nĂ«nkuptonte, praktikisht, pranimin indirekt se modeli i parĂ« i planifikuar nĂ« marrĂ«veshjen âRama-Meloniâ kishte dĂ«shtuar.
NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, raportimet nga qendrat migratore italiane evidentuan se emigrantĂ«ve u thuhej se âDo tâi çonin nĂ« ShqipĂ«riâ nĂ«se nuk bashkĂ«punonin, duke e pĂ«rdorur kĂ«shtu Gjadrin si mjet presioni. Kjo ngre pyetje serioze pĂ«r shkeljen e tĂ« drejtave tĂ« njeriut.
Kritikat në rritje kundër kampit
Në fund të muajit maj, aktivistë shqiptarë u mblodhën jashtë kampit të Gjadrit për të kujtuar Hamid Badoui, emigrantin maroken që u vetëvra në një qendër në Itali, pasi kishte shprehur frikë nga transferimi drejt Shqipërisë.
Në Gjadër asokohe qenë raportuar për mbi 40 incidente që përfshinin mungesë garancish ligjore, kushte degraduese dhe vetëlëndime.
Në qershor, në Gjadër u soll kontingjenti i katërt i emigrantëve që pas ndryshimit të funksionit të kampit. Në total u sollën 15 persona me numrin e përgjithshëm të tre prurjeve të shkuara: 125.
Projekti që premtonte 3 mijë persona në muaj po operonte në kufijtë më minimalë të mundshëm.
Organizata ndĂ«rkombĂ«tare si Human Rights Watch (HRW) kritikoi planet e BE-sĂ« pĂ«r ta pĂ«rdorur EvropĂ«n si âmagazinĂ« pĂ«r emigrantĂ«tâ.
MegjithatĂ«, teksa legjitimiteti i kampit mbetej i paqartĂ« dhe nĂ«n kritika, Kryeministri Edi Rama e mbrojti sĂ«rish duke e cilĂ«suar marrĂ«veshjen me Melonin unike dhe tĂ« veçantĂ«. Ndryshe, kĂ«rkesĂ«n britanike pĂ«r ta replikuar atĂ«, Rama e cilĂ«soi si âkĂ«rkesĂ« pĂ«r tĂ« hedhur emigrantĂ«t nĂ« njĂ« vend tjetĂ«râ.
Por nĂ« gusht, Gjykata Evropiane e DrejtĂ«sisĂ« (GJED) vuri edhe mĂ« shumĂ« nĂ« pikĂ«pyetje marrĂ«veshjen nĂ« fjalĂ«. Me njĂ« vendim qĂ« pritej prej vitit 2024, ajo sqaroi se shtetet nuk mund tĂ« pĂ«rdorin listat âformaleâ tĂ« cilĂ«simeve âvendeve tĂ« sigurtaâ pĂ«r tĂ« shmangur vlerĂ«simet individuale pĂ«r azil.
Mesazhi ishte i qartë: deportimi automatik është i paligjshëm. Vendimi e dobësoi politikisht projektin e Melonit, dhe me të, edhe funksionin e Gjadrit.
Por ndikimi real i vendimit të GJED-së do të shihet pas shtrirjes së funksionimit të rregullores së re të BE-së për emigracionin.
Rikthimi i protestave dhe cilësimit të Gjadrit si dështim
Nëntori riktheu protestat. Në dyvjetorin e marrëveshjes Rama-Meloni, aktivistë shqiptarë dhe italianë marshuan kundër planit, duke kërkuar shfuqizimin e kampit dhe politikave të saj lidhur me migracionin.
Banderolat kundĂ«rshtonin praktikĂ«n e qendrave migratore si âilegjitimeâ dhe âkriminaleâ.
Pak ditë më vonë, në një analizë të Citizens.al shpjeguam se përkundër investimit rreth 100 milionë euro dhe kapacitetit për të pritur 3,000 refugjatë në muaj, kampi mbante vetëm rreth 20 persona në pritje të procedurave për deportim ose riatdhesim.
Analiza, e cila u shoqërua me një video-shpjegim, nënvizoi se modeli i Gjadrit u ndryshua dhe humbi qëllimin e tij fillestar.
Por në fund të vitit 2025, presioni u shtua. Komiteti i OKB-së kundër Torturës konstatoi mungesë transparence, hetimesh dhe mekanizmash mbikëqyrës për rastet e keqtrajtimeve dhe dhunës.
Në kritika ishte dhe Shqipëria, së cilës i theksohej se nuk ofronte të dhëna të besueshme. Qëndrimi i qeverisë shqitpare se kampi ishte nën juridiksionin italian, u cilësua i pajustifikueshëm në këtë drejtim.
Kërkesa ishte e prerë: të sigurohet akses i plotë, hetime të pavarura, ndjekje penale dhe dëmshpërblime për viktimat e mundshme.
Në të njëjtën kohë, ActionAid denoncoi parregullsi financiare duke argumentuar se fondet për projektin u rritën nga 39.2 milionë në 65 milionë euro. Ndërkohë që 61 milionë u disbursuan kryesisht me procedura të mbyllura, duke ngritur dyshime për tenderë të manipuluar dhe shpenzime të fryra.
Sipas organizatës, kampi ishte shfrytëzuar vetëm 39% deri në mars 2025, ndërsa kostoja për çdo person ishte gati trefishi i qendrave italiane.
Sot kampi i Gjadrit funksionon si pikë riatdhesimi, por me flukse minimale. Anijet nuk vijnë më rregullisht, ndërsa kritikat shtohen.
Opozita italiane e ka quajtur âobsesion ideologjikâ, ndĂ«rsa kritikĂ«t nĂ« ShqipĂ«ri e shohin si precedent tĂ« rrezikshĂ«m: njĂ« territor i dhĂ«nĂ« hua pĂ«r politikat shtrĂ«nguese tĂ« njĂ« vendi tjetĂ«r.
Në një klimë ku emigracioni mbetet temë qendrore politike për shumë vende të BE-së, viti 2025 tregoi se bashkëpunimi ndërkombëtar pa mekanizma llogaridhënieje dhe mbikëqyrjeje serioze mund të prodhojë më shumë probleme sesa zgjidhje.
Në mungesë të transparencës së plotë dhe rezultatesh të matshme nga autoritetet e të dyja palëve, Gjadri mbetet në diskutim si një model që funksionon dhe ia vlen të zgjerohet, apo një model që duhet thënë zyrtarisht që dështoi dhe të mos përsëritet më.
Hunter Biden kritikoi publikisht tĂ« atin, Joe Biden, nĂ« njĂ« intervistĂ« tĂ« gjatĂ« qĂ« dha pĂ«r podkastin âThe Shawn Ryan Showâ, duke pranuar se politika e imigracionit dhe mĂ«nyra e tĂ«rheqjes nga Afganistani kanĂ« qenĂ« dĂ«shtime katastrofike. Duke iu referuar imigracionit, 55-vjeçari deklaroi se âne kemi nevojĂ« pĂ«r imigracion tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ«â, por e bĂ«ri tĂ« qartĂ« se nuk duan qĂ« emigrantĂ«t [âŠ]
Presidenti i SHBA-sĂ«, Donald Trump, po pĂ«rgatitet pĂ«r njĂ« goditje mĂ« agresive ndaj emigracionit nĂ« vitin 2026 me miliarda dollarĂ« fonde tĂ« reja, duke pĂ«rfshirĂ« edhe bastisjen e mĂ« shumĂ« vendeve tĂ« punĂ«s. Trump tashmĂ« ka dĂ«rguar agjentĂ« tĂ« emigracionit nĂ« qytetet kryesore tĂ« SHBA-sĂ«. NdĂ«rsa agjentĂ«t federalĂ« kĂ«tĂ« vit kryen disa bastisje tĂ« profilit [âŠ]
Ambasada e Shteteve tĂ« Bashkuara nĂ« TiranĂ« ka reaguar lidhur me pĂ«rpjekjet pĂ«r sigurimin e dokumenteve tĂ« emigracionit pĂ«rmes martesave, duke paralajmĂ«ruar se praktika tĂ« tilla pĂ«rbĂ«jnĂ« shkelje tĂ« rĂ«nda ligjore. NĂ« njoftimin e saj, Ambasada thekson se mashtrimi pĂ«rmes martesĂ«s konsiderohet krim federal nĂ« Shtetet e Bashkuara dhe shoqĂ«rohet me pasoja serioze ligjore pĂ«r [âŠ]
Kuvendi me 65 vota âpĂ«râ dhe pesĂ« vota âkundĂ«râ sot pasdite e miratoi âRezolutĂ«n pĂ«r dĂ«nim tĂ« manipulimeve tĂ« opozitĂ«s dhe pĂ«r konfirmim tĂ« politikave kundĂ«r emigrimit tĂ« jashtĂ«ligjshĂ«mâ.
Koordinatori i grupit parlamentar të OBRM-PDUKM-së, Nikolla Micevski në shpjegim theksoi se shumica parlamentare dhe Qeveria kanë qëllim të qartë, dinjitoz dhe të pandryshueshëm kundër emigrimit të jashtëligjshëm. Potencoi se Qeveria asnjëherë nuk ka kërkuar, nuk është dakorduar dhe nuk do të lejojë ndërtim të kampeve emigruese ose strehim të përhershëm të emigrantëve në territorin e komunave në shtet. Me këtë Rezolutë, siç theksoi, i jepet fund të gjitha spekulimeve dhe të pavërtetave të plasuara me qëllim të cilat i dëgjojmë.
Micevski theksoi se Rezoluta ka edhe rol tĂ« qartĂ« parandalues â ajo dĂ«rgon porosi se çështjet nĂ« lidhje me sigurinĂ«, emigrimin dhe paqen publike nuk guxojnĂ« tĂ« jenĂ« mjet i gĂ«njeshtrave dhe konstruksioneve politike.
Deputeti Sali Murati nga LĂ«vizja e Turqve nĂ« Maqedoni, tha se propozim rezoluta pĂ«rfaqĂ«son âsulm direkt mbi vlerat themelore tĂ« demokracisĂ« parlamentareâ dhe pĂ«rpjekje pĂ«r âheshtje institucionale tĂ« opozitĂ«s dhe vendosje tĂ« mendimit njĂ« partiakâ.
Deputetja dhe koordinatore e grupit parlamentar tĂ« BDI-sĂ«, Rina Ajdari, tha se propozim rezoluta e pushtetit Ă«shtĂ« âatipike dhe e dĂ«mshme pĂ«r demokracinĂ« parlamentareâ, duke theksuar se me kĂ«tĂ« rezolutĂ« krijohet precedent i rrezikshĂ«m dhe e polarizon shoqĂ«rinĂ« dhe e transferon debatin drejt etiketimit politikâ.
Deputeti i AleancĂ«s pĂ«r ShqiptarĂ«t, Halil Snopçe, reagoi se nĂ« rezolutĂ« dĂ«nohet e gjithĂ« opozita dhe parashtroi pyetje âpse dĂ«nohet edhe aiâ dhe me çka ai si pĂ«rfaqĂ«sues i opozitĂ«s â e ka dĂ«mtuar balancin dhe i ka informuar keq qytetarĂ«tâ.
Deputeti Malisha Stankoviq nga PSM, pjesĂ« e Koalicionit âMaqedonia e juajâ, tha se kjo çështje nuk duhet tĂ« shfrytĂ«zohet si vegĂ«l ditore politike, por pĂ«r fat tĂ« keq, siç theksoi, kjo bĂ«het nga opozita.
Deputetja Jovana Mojsovska nga partia E majta, nĂ« replikĂ«, tha se argumenti i vetĂ«m pĂ«r âkĂ«tĂ« rezolutĂ« tĂ« hartuar keqâ Ă«shtĂ« se âkryeministri Mickoski premtoiâ.
Anëtarët e Komisionit kuvendor për Sistem Politik dhe Marrëdhënie ndërmjet Bashkësive, paraprakisht sot në mbledhje dhanë mbështetje për Rezolutën për dënim të manipulimeve të opozitës dhe për konfirmim të politikave kundër emigrimit të jashtëligjshëm, të parashtruar nga deputetët e OBRM-PDUKM-së.
Shqipëria vijon të mbetet ndër vendet me pagat më të ulëta në rajon dhe faktori ekonomik është arsyeja kryesore që nxit emigrimin drejt vendeve të Bashkimit Evropian dhe Mbretërisë së Bashkuar.
Sipas âAnketĂ«s sĂ« Migrimit nĂ« Familjeâ (2024), migrimi ka sjellĂ« pĂ«rfitime tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r ekonominĂ« shqiptare. Por njĂ«kohĂ«sisht ka prodhuar tkurrje demografike dhe mungesĂ« tĂ« theksuar tĂ« fuqisĂ« punĂ«tore.
Për çdo një nga katër familje përfituese, remitancat janë burimi i vetëm i të ardhurave. Nga ana tjetër, në të njëjtën kohë, 45% e bizneseve raportojnë se nuk arrijnë të plotësojnë vendet e lira të punës.
Raporti â i pĂ«rpiluar nga Organizata NdĂ«rkombĂ«tare e Migrimit, dega ShqipĂ«ri (IOM Albania), Instituti i Statistikave (INSTAT) dhe Banka BotĂ«rore â Ă«shtĂ« realizuar si njĂ« vĂ«zhgim mbi mĂ« shumĂ« se 3,800 familje me anĂ«tarĂ« emigrantĂ« dhe 1,198 familje pa emigrantĂ«, nĂ« tĂ« gjitha rajonet e vendit.
Mërgimi një realitet strukturor familjar
Të dhënat tregojnë se 37% e familjeve shqiptare kanë të paktën një anëtar në mërgim ose që u është kthyer. Prej tyre, 22% kanë një mërgimtar aktualisht jashtë vendit dhe 20% të kthyer.
Rreth 5% e familjeve kanë më shumë se një anëtar në mërgim. Këto shifra e bëjnë emigrimin pjesë të qëndrueshme të strukturës familjare në Shqipëri.
Rreth 70% e emigrantëve aktualë largohen për arsye ekonomike. Vetëm 6% deklarojnë arsye arsimin, ndërsa 16% mërgojnë për arsye familjare.
Burrat emigrojnë kryesisht për punë, ndërsa gratë më së shumti për bashkim familjar. Ky dallim reflekton role gjinore të pabarabarta në vendimmarrjen migratore.
Nga pikëpamja ligjore, një e katërta e emigrantëve shqiptarë nuk kanë pasur dokumentacion të plotë. Kjo përfshin 23% të të kthyerve dhe 29% të emigrantëve aktualë.
Para largimit, ata që emigrojnë janë më pak të punësuar se ata që qëndrojnë dhe për rrjedhojë me paga më të ulëta.
Si pasojĂ« e pĂ«rgatitjeve pĂ«r tâu larguar, shumica pĂ«rjetojnĂ« rĂ«nie tĂ« ndjeshme tĂ« normĂ«s sĂ« punĂ«simit, e cila bie nga 62% dy muaj para largimit nĂ« vetĂ«m 9% nĂ« muajin e fundit tĂ« jetesĂ«s nĂ« ShqipĂ«ri.
Ky tranzicion shoqĂ«rohet me pasiguri ekonomike nĂ« pĂ«rgatitjet pĂ«r tâu larguar. Trajnimet profesionale janĂ« tĂ« kufizuara dhe mĂ« tĂ« pĂ«rhapura tek gratĂ« dhe tĂ« rinjtĂ«.
Rreth 24% e grave marrin ndonjë trajnim apo aftësim profesional para se të emigrojnë. Kjo gjë ndodh edhe më pak te burrat, 17%. Diferenca në këtë statistikë tregon akses të pabarabartë në përgatitjen për tregun e huaj të punës.
Rreth gjysma e emigrantëve i mbulojnë shpenzimet e udhëtimit dhe qëndrimit jashtë duke marrë para borxh. Emigrimi shfaqet kështu si investim me rrezik të lartë dhe barrë për familjet apo familjarët që qëndrojnë në Shqipëri.
Remitancat dhe sfidat e kthimit
Sipas raportit, remitancat u dërgohen familjarëve në Shqipëri kryesisht përmes kanaleve informale, miqve, familjarëve apo përmes vetë vizitave në vend. Vetëm rreth 30% përdorin banka ose operatorë zyrtarë transfertash.
Kjo do të thotë se shumica e remitancave mbeten jashtë sistemit zyrtar ekonomik. Kjo prirje kufizon transparencën dhe politikat ekonomike afatgjata.
Dërgimi i remitancave rritet me moshën dhe është më i lartë te grupmosha 45-64 vjeç. Këta emigrantë mbajnë barrën kryesore financiare për familjet që qëndrojnë në Shqipëri.
Ndërkohë, shumica e të kthyerve janë burra të moshës 35-54 vjeç. Kthimi lidhet kryesisht me arsye familjare, përfundim kontratash ose humbje pune.
Raporti vëren se rreth 45% e kthimeve kanë ndodhur mes viteve 2020-24. Treguesi sinjalizon një dinamikë të re emigrimi pas pandemisë.
Ndërkohë, ri-integrimi në tregun e punës mbetet sfidues për emigrantët shqiptarë që kthehen sërish në vend. Të rikthyerit më të fundit kanë shanse më të ulëta punësimi se ata të kthyer më herët.
Sipas anketës, emigrantët fitojnë mesatarisht 2.5 herë më shumë jashtë vendit krahasuar me të ardhurat që ata merrnin në Shqipëri para se të largoheshin. Edhe pas rikthimit, të ardhurat mbeten rreth 26% më të larta se para emigrimit.
Kjo tregon se emigrimi sjell pĂ«rfitime individuale afatgjata. Por pĂ«r vendin, kostoja demografike dhe ekonomike mbetet e lartĂ« kjo pasi luhatjet nĂ« fuqinĂ« punĂ«tore tkurr mundĂ«sinĂ« e sipĂ«rmarrjeve pĂ«r tâu zgjeruar.
Migracioni vazhdon të jetë një nga shtyllat kryesore që formëson ekonominë dhe shoqërinë shqiptare.
Sipas Anketës së Migracionit të Familjeve 2024, realizuar nga INSTAT në bashkëpunim me Bankën Botërore, rreth 37% e familjeve në Shqipëri kanë të paktën një anëtar që aktualisht jeton jashtë vendit ose ka migruar dhe është kthyer, duke konfirmuar përmasat masive dhe afatgjata të emigracionit shqiptar.
Anketa vlerëson se rreth 1.6 milionë shqiptarë jetojnë jashtë vendit, ndërsa mbi 108 mijë persona janë kthyer në Shqipëri gjatë 12 viteve të fundit, duke e bërë migracionin një cikël të vazhdueshëm dhe jo një fenomen të përkohshëm.
Sipas anketës Rreth 22 për qind e familjeve kanë anëtarë aktualisht jashtë Shqipërisë, ndërsa 20 për qind kanë të paktën një migrant të kthyer.
Të dhënat tregojnë se emigracioni është kryesisht një fenomen i të rinjve në moshë pune, veçanërisht meshkuj.
Gati tre tĂ« katĂ«rtat e emigrantĂ«ve aktualĂ« janĂ« meshkuj dhe shumica i pĂ«rkasin grup-moshĂ«s 25â44 vjeç, pikĂ«risht bĂ«rthama mĂ« produktive e tregut tĂ« punĂ«s.
Në aspektin arsimor, emigrantët janë më të arsimuar se popullsia që mbetet në vend: mbi dy të tretat kanë përfunduar arsimin e mesëm dhe rreth 18% kanë arsim të lartë, me diferenca të theksuara sipas vendit pritës.
SHBA-ja dhe Gjermania tërheqin emigrantët më të arsimuar, ndërsa Greqia mbetet destinacioni kryesor për emigrantët me arsim më të ulët.
Para largimit, shumica e emigrantëve janë të punësuar në Shqipëri, por kryesisht në profesione me aftësi të ulëta ose të mesme dhe me paga më të ulëta se mesatarja.
Në të njëjtën kohë, pritshmëritë për jetën jashtë rezultojnë të fryra, emigrantët presin të fitojnë mesatarisht rreth 3,900 dollarë në muaj, por të ardhurat reale janë rreth 2,200 dollarë, ndërsa kursimet reale janë pothuajse trefish më të ulëta se sa ishin parashikuar.
Megjithëse emigracioni rrit ndjeshëm të ardhurat, emigrantët fitojnë mesatarisht 2.5 herë më shumë se sa në Shqipëri, përfitimet shoqërohen me pasiguri të konsiderueshme.
Një në tre emigrantë punon pa kontratë të shkruar dhe mbi një e katërta nuk përfiton sigurime shoqërore apo pushime të paguara, duke e bërë punësimin më të pasigurt krahasuar me popullsinë vendase në vendet pritëse.
Një tjetër problem i theksuar është nënshfrytëzimi i kapitalit njerëzor, pasi rreth një e treta e emigrantëve aktualë dhe afro 80% e emigrantëve të kthyer me arsim të lartë punojnë në profesione që kërkojnë kualifikime më të ulëta se arsimi i tyre.
Remitancat mbeten një nga përfitimet më të drejtpërdrejta të emigracionit për ekonominë shqiptare. Rreth gjysma e familjeve me emigrantë kanë marrë remitanca gjatë vitit të fundit dhe për këto familje, dërgesat nga jashtë përbëjnë mesatarisht 41% të të ardhurave totale.
Megjithatë, anketa tregon se remitancat përdoren kryesisht për konsum bazë, si ushqimi, shpenzimet e përditshme dhe kujdesi shëndetësor, ndërsa investimet produktive në biznes apo bujqësi janë pothuajse të papërfillshme.
Një tjetër problem është se vetëm rreth 30% e remitancave dërgohen përmes kanaleve formale, ndërsa pjesa më e madhe qarkullon përmes rrjeteve informale, duke kufizuar ndikimin e tyre në zhvillimin financiar dhe formalizimin e ekonomisë.
Anketa hedh dritë edhe mbi rikthimin e emigrantëve, një proces që është përshpejtuar vitet e fundit. Rreth 45% e emigrantëve të kthyer janë rikthyer pas vitit 2020, shpesh për arsye ekonomike ose për shkak të pasigurisë në vendet pritëse.
Fillimisht, emigrantët e kthyer përballen me vështirësi në punësim, por me kalimin e kohës arrijnë norma punësimi më të larta se popullsia jo-emigrante.
Vetëpunësimi shfaqet si një rrugë e rëndësishme riintegrimi, veçanërisht për gratë dhe për ata që kanë kaluar periudha të gjata jashtë vendit, duke treguar potencial për krijimin e vendeve të reja të punës.
Elsa Dhuli, DrejtoreshĂ« e PĂ«rgjithshme e INSTAT, u shpreh: âMigracioni Ă«shtĂ« njĂ« realitet strukturor pĂ«r shoqĂ«rinĂ« shqiptare dhe kjo pasqyrohet qartĂ« edhe nĂ« shifrat e anketĂ«s. Mesazhi kryesor Ă«shtĂ« i qartĂ«: migracioni sjell njĂ«kohĂ«sisht pĂ«rfitime dhe kosto, dhe balanca mes tyre varet nga politikat qĂ« ndĂ«rmerren. Statistikat zyrtare tĂ« prodhuara nga INSTAT nuk janĂ« thjesht njĂ« pasqyrim i realitetit, por njĂ« mjet konkret pĂ«r vendimmarrĂ«sit. Ato duhet tĂ« shĂ«rbejnĂ« pĂ«r tĂ« identifikuar problematikat, pĂ«r tĂ« orientuar ndĂ«rhyrjet publike dhe pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar efektin e politikave, me qĂ«llim qĂ« migracioni tĂ« kontribuojĂ« mĂ« shumĂ« nĂ« mirĂ«qenien sociale dhe zhvillimin ekonomik tĂ« venditâ.
Ingrid Macdonald, Koordinatore Rezidente e OKB-sĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, u shpreh: âTĂ« kuptuarit se pse njerĂ«zit lĂ«vizin, ku lĂ«vizin dhe si kontribuojnĂ« Ă«shtĂ« thelbĂ«sor, veçanĂ«risht pĂ«r njĂ« vend si ShqipĂ«ria, ku migracioni ka formĂ«suar prej kohĂ«sh shoqĂ«rinĂ«. TĂ« dhĂ«nat e besueshme janĂ« njĂ« domosdoshmĂ«ri qĂ« u mundĂ«sojnĂ« politikĂ«bĂ«rĂ«sve tĂ« kuptojnĂ« ndryshimet nĂ« kohĂ« reale, tĂ« parashikojnĂ« nevojat e ardhshme dhe tĂ« hartojnĂ« pĂ«rgjigje gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se, tĂ« pĂ«rqendruara te njerĂ«zit dhe sa mĂ« efektiveâ.
Evis Sulko, ZĂ«vendĂ«s Drejtuese e ZyrĂ«s sĂ« Grupit tĂ« BankĂ«s BotĂ«rore pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«, u shpreh:âAnketa e Migracionit pranĂ« Familjes pĂ«rfaqĂ«son njĂ« hap tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« forcimin e ekosistemit tĂ« tĂ« dhĂ«nave mbi migracionin nĂ« ShqipĂ«ri. PĂ«rmirĂ«simi i mĂ«nyrĂ«s se si migracioni matet dhe kuptohet mbĂ«shtet vendimmarrje mĂ« tĂ« mira politike dhe ndihmon qĂ« migracioni tĂ« kontribuojĂ« pozitivisht nĂ« zhvillimin afatgjatĂ« tĂ« ShqipĂ«risĂ«â.
Sonja Kurz, Drejtore e GIZ Albania, tha: âMigracioni ka formĂ«suar prej kohĂ«sh zhvillimin social dhe ekonomik tĂ« ShqipĂ«risĂ« dhe, ndonĂ«se ofron mundĂ«si tĂ« mĂ«dha, ai paraqet edhe sfida komplekse. PikĂ«risht pĂ«r kĂ«tĂ« arsye, institucione tĂ« forta, politika tĂ« koordinuara dhe tĂ« dhĂ«na tĂ« besueshme janĂ« themelore. PĂ«r ne si partner zbatues, tĂ« dhĂ«nat solide janĂ« thelbĂ«sore pĂ«r tĂ« dizajnuar programe efektive dhe pĂ«r tĂ« arritur ndikim realâ.
Alma Jani, Drejtuese e ZyrĂ«s sĂ« IOM nĂ« ShqipĂ«ri, u shpreh:âPĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, ShqipĂ«ria pĂ«rfiton nga njĂ« analizĂ« e kombinuar sasiore dhe cilĂ«sore e migracionit. Kjo qasje na lejon tĂ« kuptojmĂ« rrugĂ«t e migracionit nĂ« mĂ«nyrĂ« mĂ« gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se, duke lidhur tĂ« dhĂ«nat me perspektivat e institucioneve, komuniteteve dhe diasporĂ«s, dhe duke mbĂ«shtetur politika tĂ« orientuara drejt sĂ« ardhmesâ,/ Monitor
OBRM-PDUKM i ka heshur poshtë akuzat e opozitës maqedonase për pranimin e emigrantëve në Maqedoninë e Veriut.
Partia në pushtet paralajmëroi një rezolutë parlamentare që dënon dezinformatat, anulon marrëveshjet e mëparshme për kampet e migrantëve dhe vendos politika të qarta kundër migracionit të paligjshëm.
âRezoluta pĂ«rbĂ«het nga 9 pika dhe nĂ« tĂ« dĂ«nohen dezinformatat pĂ«r pranimin e supozuar tĂ« migrantĂ«ve dhe ndĂ«rtimin e kampeve, konfirmohet se politika tĂ« tilla nuk ekzistojnĂ« dhe nuk do tĂ« ekzistojnĂ«, anulohen tĂ« gjitha marrĂ«veshjet e mĂ«parshme tĂ« qeverisĂ« sĂ« Zaevit lidhur me kampet e migrantĂ«ve dhe bĂ«het thirrje pĂ«r diskurs tĂ« pĂ«rgjegjshĂ«m dhe tĂ« qartĂ«, mbrojtje tĂ« sigurisĂ«, stabilitetit dhe marrĂ«dhĂ«nieve ndĂ«retnikeâ, thanĂ« nga OBRM-PDUKM.
Sqaruan se Rezoluta vendos një politikë të qartë shtetërore kundër migracionit ilegal dhe hyn në fuqi menjëherë pas miratimit të saj.
Donald Trump ka thĂ«nĂ« se udhĂ«heqĂ«sit evropianĂ« janĂ« âtĂ« dobĂ«tâ nĂ« njĂ« sulm tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m ndaj disa prej aleatĂ«ve mĂ« tĂ« ngushtĂ« tĂ« Uashingtonit.
Presidenti amerikan i tha POLITICO-s nĂ« njĂ« intervistĂ« se vendet evropiane ânĂ« rĂ«nieâ nuk kishin arritur tĂ« kontrollonin migracionin ose tĂ« ndĂ«rmerrnin veprime pĂ«r t'i dhĂ«nĂ« fund luftĂ«s nĂ« UkrainĂ«, duke vĂ«nĂ« nĂ« pikĂ«pyetje aleancat e vjetra tĂ« AmerikĂ«s.
Ai theksoi se dallimet ideologjike tani kërcënonin të prishnin lidhjet e ngushta të Uashingtonit me vendet evropiane, shkruan The Telegraph.
I pyetur nĂ«se udhĂ«heqĂ«sit e huaj qĂ« shihen si tĂ« dobĂ«t mund tĂ« jenĂ« ende aleatĂ«, Trump tha: âVaretâ.
Ai nisi njĂ« sulm tĂ« ri kundĂ«r Sadiq Khan, duke e quajtur kryetarin e BashkisĂ« sĂ« LondrĂ«s njĂ« âkatastrofĂ«â i cili âzgjidhet sepse kaq shumĂ« njerĂ«z kanĂ« ardhurâ.
Trump u pyet nĂ«se mesazhi i tij ishte njĂ« "mesazh dashurie tĂ« ashpĂ«r" pĂ«r partnerĂ«t evropianĂ«, apo nĂ«se i sheh ata âsi tĂ« dobĂ«tâ.
âMendoj se janĂ« tĂ« dobĂ«tâ, u kundĂ«rpĂ«rgjigj ai. âPor gjithashtu mendoj se ata duan tĂ« jenĂ« kaq politikisht korrektĂ«. Mendoj se nuk dinĂ« çfarĂ« tĂ« bĂ«jnĂ«â.
Trump gjithashtu e kritikoi Parisin gjatë një fjalimi mbi migracionin në Evropë dhe e përqeshi Suedinë si një "vend mjaft të pasigurt".
"NĂ«se e shikoni Parisin, Ă«shtĂ« njĂ« vend shumĂ« i ndryshĂ«m", tha ai, duke shtuar: "NĂ«se e shikoni LondrĂ«n, keni njĂ« kryetar bashkie me emrin Khan. Ai Ă«shtĂ« njĂ« kryetar bashkie i tmerrshĂ«m. Ai Ă«shtĂ« njĂ« kryetar bashkie i paaftĂ«, por Ă«shtĂ« njĂ« kryetar bashkie i tmerrshĂ«m,...â.
"Mendoj se ka bërë një punë të tmerrshme. Londra është një vend tjetër. E dua Londrën... Dhe urrej ta shoh të ndodhë".
Ai shtoi se nuk do ta merrte në konsideratë përfshirjen e tij në zgjedhjet evropiane, por do të mbështeste kandidatët - edhe nëse kjo rrezikon të shkaktojë reagime të ashpra.
"... Kam mbështetur njerëz, por kam mbështetur njerëz që shumë evropianë nuk i pëlqejnë. Kam mbështetur Viktor Orbån [të Hungarisë]".
Komentet e tij pasuan kritikat ndaj Evropës në strategjinë e re të sigurisë kombëtare të SHBA-së të publikuar javën e kaluar.
Ajo e cilĂ«soi EvropĂ«n si tĂ« âmbirregulluarâ dhe tha se po pĂ«rballet me "fshirje qytetĂ«rimi", njĂ« narrativĂ« qĂ« pĂ«rputhej me partitĂ« e ekstremit tĂ« djathtĂ«.
Në anën tjetër, shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, tha se dokumenti i Shtëpisë së Bardhë dukej të ishte një "provokim", ndërsa përsëriti se SHBA-të mbeteshin aleati më i ngushtë i Evropës.
Intervista vjen disa ditë pasi djali i Trump tha se babai i tij mund të "largohet" nga procesi i paqes në Ukrainë në një intervistë që shkaktoi alarm në Evropë.
Donald Trump Jr i tha Sky News se presidenti mund të largohet krejtësisht nga bisedimet sepse çështja ishte më pak e rëndësishme për amerikanët sesa "lufta" e babait të tij kundër karteleve të drogës. /Telegrafi/
Ministrat e BrendshĂ«m tĂ« BE-sĂ« arritĂ«n njĂ« marrĂ«veshje tĂ« gjerĂ« pĂ«r paketĂ«n e reformave mbi migracionin tĂ« hĂ«nĂ«n, duke mbushur boshllĂ«qet e fundit tĂ« reformĂ«s sĂ« migracionit tĂ« Bashkimit Evropian dhe duke hapur rrugĂ«n pĂ«r negociatat me Parlamentin Evropian. Tre projektligjet kryesore rishkruajnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« ndjeshme rregullat pĂ«r azilin nĂ« BE dhe janĂ« pjesĂ« e Paktit pĂ«r Migracionin dhe AzilinâŠ
Shtëpia e Bardhë e udhëhequr nga Donald Trump ka pezulluar të gjitha aplikimet për emigracionin nga 19 vende dhe ka anuluar ceremonitë e shtetësisë në të gjithë SHBA-në për shkak të shqetësimeve për sigurinë kombëtare dhe sigurinë publike.
Sipas mediave amerikane, ndalimi, i cili hyri në fuqi të martën, zbatohet për njerëzit nga vendet që tashmë i janë nënshtruar një ndalimi të pjesshëm udhëtimi në qershor, duke vendosur kufizime të mëtejshme mbi imigracionin.
Kjo mund të prekë më shumë se 1.5 milion njerëz që kishin kërkesa për azil në pritje dhe më shumë se 50,000 që morën grante azili nën administratën Biden, raporton The New York Times.
Shtëpia e Bardhë e udhëhequr nga Donald Trump ka pezulluar të gjitha aplikimet për imigracionin nga 19 vende dhe ka anuluar ceremonitë e shtetësisë në të gjithë SHBA-në për shkak të shqetësimeve për sigurinë kombëtare dhe sigurinë publike.
Sipas mediave amerikane, përcjell Telegrafi, ndalimi, i cili hyri në fuqi të martën, zbatohet për njerëzit nga vendet që tashmë i janë nënshtruar një ndalimi të pjesshëm udhëtimi në qershor, duke vendosur kufizime të mëtejshme mbi imigracionin.
Kjo mund të prekë më shumë se 1.5 milion njerëz që kishin kërkesa për azil në pritje dhe më shumë se 50,000 që morën grante azili nën administratën Biden, raporton The New York Times.
Presidenti po shqyrton gjithashtu zgjerimin e ndalimit të udhëtimit në më shumë se 30 vende, sipas New York Post.
Memorandumi zyrtar që përshkruan politikën e re citon sulmin ndaj anëtarëve të Gardës Kombëtare të SHBA-së në Uashington javën e kaluar, në të cilin një burrë afgan është arrestuar si i dyshuar. Një anëtar i Gardës Kombëtare u vra dhe një tjetër u plagos rëndë nga të shtënat në këtë rast.
Ndalimi vlen pĂ«r qytetarĂ«t e Afganistanit, Mianmarit, Ăadit, RepublikĂ«s sĂ« Kongos, GuinesĂ« Ekuatoriale, EritresĂ«, Haitit, Iranit, LibisĂ«, SomalisĂ«, Sudanit dhe Jemenit, ndĂ«rsa qasja e kufizuar vlen pĂ«r njerĂ«zit nga Burundi, Kuba, Laosi, Sierra Leone, Togo, Turkmenistani dhe Venezuela.
Ai i jep fund të gjitha aktiviteteve që lidhen me imigracionin, duke përfshirë një pezullim të përkohshëm të përfundimit të ceremonive të shtetësisë, që përfshijnë banorët e përhershëm ligjorë të 19 vendeve, sipas CBS News.
"Administrata Trump po bën çdo përpjekje për të siguruar që individët që bëhen qytetarë janë më të mirët e më të mirëve. Shtetësia është një privilegj, jo një e drejtë", ka thënë zëdhënësi i Shërbimeve të Shtetësisë dhe Imigracionit të SHBA-së, Matthew Tragesser.
"Ne nuk do të rrezikojmë kur e ardhmja e kombit tonë është në rrezik".
Sipas një memo të Departamentit të Sigurisë Kombëtare të siguruar nga The Washington Post, kushdo që përpiqet të emigrojë në SHBA do të duhet të verifikohet përsëri.
âKy memorandum urdhĂ«ron qĂ« tĂ« gjithĂ« tĂ« huajt qĂ« plotĂ«sojnĂ« kĂ«to kritere tâi nĂ«nshtrohen njĂ« procesi tĂ« plotĂ« rishqyrtimi, duke pĂ«rfshirĂ« njĂ« intervistĂ« tĂ« mundshme dhe, nĂ«se Ă«shtĂ« e nevojshme, njĂ« riintervistĂ«, pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar plotĂ«sisht tĂ« gjitha kĂ«rcĂ«nimet e sigurisĂ« kombĂ«tare dhe tĂ« sigurisĂ« publikeâ, thuhet nĂ« tĂ«.
Trump e kritikoi ashpër ish-presidentin Joe Biden për lejimin e emigrantëve të paverifikuar të hynin në Amerikë - duke pretenduar se ai lejoi të dyshuarin për të shtënat afgane të hynte në SHBA gjatë tërheqjes katastrofike të vitit 2021.
Ai gjithashtu ka shtuar retorikën e tij kundër somalezëve në ditët e fundit, duke i quajtur ata "mbeturina" dhe duke deklaruar se "nuk i duam në vendin tonë".
Trump njoftoi më pas në një postim në Truth Social të enjten në mbrëmje se do të "ndërpriste përgjithmonë migrimin nga të gjitha vendet e Botës së Tretë për të lejuar që sistemi amerikan të rikuperohet plotësisht".
Zyrtarët federalë e kanë përshkruar këtë veprim si një proces 'të plotë dhe rigoroz' dhe një përshkallëzim dramatik të shkaktuar nga sulmi vdekjeprurës i së mërkurës, në të cilin afgani 29-vjeçar Rahmanullah Lakanwal dyshohet se qëlloi dy ushtarë të Gardës Kombëtare që ishin në detyrë pranë Shtëpisë së Bardhë. /Telegrafi/
ShqipĂ«ria dhe Kosova janĂ« dy vendet qĂ« kanĂ« pĂ«rjetuar emigracionin mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« popullsisĂ« nĂ« hapĂ«sirĂ«n post-komuniste qĂ« nga viti 1990, sipas raportit tĂ« Tranzicionit 2025â26 tĂ« BankĂ«s Europiane pĂ«r RindĂ«rtim dhe Zhvillim (BERZH): âNjĂ« botĂ« e vjetĂ«r, por mĂ« e guximshmeâ. Grafiku i raportit tregon qartĂ« se ShqipĂ«ria ka humbur rreth 40 pĂ«r [âŠ]
ShqipĂ«ria dhe Kosova, janĂ« dy vendet qĂ« kanĂ« pĂ«rjetuar emigracionin mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« popullsisĂ« nĂ« hapĂ«sirĂ«n post-komuniste qĂ« nga viti 1990, sipas raportit tĂ« Tranzicionit 2025â26 tĂ« BankĂ«s Europiane pĂ«r RindĂ«rtim dhe Zhvillim (BERZH): âNjĂ« botĂ« e vjetĂ«r, por mĂ« e guximshmeâ.
Grafiku i raportit tregon qartë se Shqipëria ka humbur rreth 40 për qind të popullsisë së vitit 1990 për periudhën 1990-2023, vetëm përmes emigracionit neto, niveli më i dytë më i lartë në Europë dhe në të gjithë grupin e ekonomive tëBERZH.
Nga ana tjetër, shtesa natyrore ka qenë pozitive për pjesën më të madhe të periudhës dhe ka kompensuar rreth 27 për qind të popullsisë së vitit 1990, ç`ka e zbut pjesërisht goditjen, por jo aq sa të neutralizojë flukset e largimit.
Edhe Kosova ka humbur 50% të popullsisë së vitit 1990 për të njëjtën periudhë, niveli më i lartë në Europë, ndonëse ka pasur një shtesë më të kartë natyrore se Shqipëria me gati 40%.
Raporti thotë se ky boshllëk i madh demografik, po përkthehet në një frenim të ndjeshëm ekonomik për Shqipërinë.
Në grafikun e dytë të raportit, BERZH mat për herë të parë ndikimin vjetor të demografisë në rritjen e PBB-së për frymë.
PĂ«r ShqipĂ«rinĂ«, kontributi i popullsisĂ« ka qenĂ« negativ gjatĂ« viteve 2000â2023, me rreth â0.2 pikĂ« pĂ«rqindje rritje tĂ« humbur çdo vit.
PĂ«r periudhĂ«n 2024â2050, ndikimi pritet tĂ« thellohet nĂ« â0.3 deri â0.4 pikĂ« pĂ«rqindje nĂ« vit, duke e bĂ«rĂ« ShqipĂ«rinĂ« njĂ« nga ekonomitĂ« mĂ« tĂ« ekspozuara nĂ« gjithĂ« rajonin e BERZH.
Edhe nĂ« horizontin 2050â2100, sinjali mbetet negativ, ç`ka tregon se plakja e popullsisĂ« dhe pakĂ«simi i forcĂ«s sĂ« punĂ«s do tĂ« vijojnĂ« tĂ« shoqĂ«rojnĂ« ekonominĂ« edhe nĂ« dekadat e ardhshme.
Mungesa e fuqisë punëtore, rritja e numrit të të moshuarve dhe dobësimi i bazës së kontribuesve në skemat sociale po e vendosin ekonominë nën presion të vazhdueshëm.
BERZH paralajmëron se pa rritje të produktivitetit, investime teknologjike dhe politika që frenojnë humbjen e kapitalit njerëzor, vendet që përjetojnë emigrim masiv, ku Shqipëria dhe Kosova renditen të parat, do të shohin një rënie në potencialin e tyre afatgjatë të rritjes.
Raporti shton se ky model tashmë ka pasoja të dukshme edhe në tregun e punës, investimet, produktivitetin dhe stabilitetin fiskal.
Sipas BERZH, Shqipëria dhe Kosova janë ndër ekonomitë më të ekspozuara në të gjithë rajonin. Edhe nëse rritja ekonomike mbetet pozitive, ritmi i saj potencial do të jetë dukshëm më i ulët sesa në vendet me popullsi në rritje, si Turqia, Egjipti apo vendet e Azisë Qendrore.
Raporti sugjeron se në mungesë të rritjes së produktivitetit, investimeve teknologjike, rritjes së kapitalit njerëzor dhe përmirësimit të klimës së biznesit, emigracioni masiv do të vazhdojë të frenojë rritjen ekonomike për të paktën edhe tre dekada./ Monitor
Familjet shqiptare po kalojnĂ« njĂ« periudhĂ« tĂ« fortĂ« tranzitore nga fenomenet e migracionit, varfĂ«risĂ«, kostove tĂ« larta tĂ« jetesĂ«s qĂ« po ndikojnĂ« nĂ« uljen e martesave dhe nga ana tjetĂ«r divorcet kanĂ« tendencĂ« rritĂ«se. TĂ« dhĂ«nat zyrtare tĂ« INSTAT tregojnĂ« se vitin e kaluar kishte 16,120 martesa me rĂ«nie -7.7% nĂ« krahasim me 2023, ndĂ«rsa [âŠ]
Papa Leoni ka pĂ«rsĂ«ritur kundĂ«rshtimin e tij ndaj politikave tĂ« emigracionit tĂ« Donald Trump, duke deklaruar se tĂ« huajt nĂ« SHBA po trajtohen ânĂ« mĂ«nyrĂ« jashtĂ«zakonisht tĂ« pavend dhe tĂ« padenjĂ«â.
Kreu i Kishës Katolike i bëri komentet në përgjigje të pyetjeve mbi deklaratën e miratuar javën e kaluar nga një asamble e veçantë e ipeshkvijve amerikanë. Dokumenti kritikonte deportimet masive të administratës Trump dhe theksonte frikën e pasigurinë që kanë shkaktuar operacionet ndaj emigrantëve.
Papa Leoni e cilĂ«soi deklaratĂ«n âshumĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishmeâ dhe u bĂ«ri thirrje katolikĂ«ve tâi kushtojnĂ« vĂ«mendje. âDuhet tĂ« gjejmĂ« mĂ«nyra pĂ«r tâi trajtuar njerĂ«zit nĂ« mĂ«nyrĂ« humane, me dinjitetin qĂ« u takonâ, tha ai pĂ«r gazetarĂ«t teksa largohej nga rezidenca papnore nĂ« Castel Gandolfo, njĂ« qytet kodrinor nĂ« jug tĂ« RomĂ«s.
âEdhe nĂ«se njerĂ«zit qĂ«ndrojnĂ« ilegalisht nĂ« Shtetet e Bashkuara, ekzistojnĂ« mĂ«nyra tĂ« rregullta pĂ«r tâu marrĂ« me kĂ«tĂ«. Ka gjykata; ka njĂ« sistem drejtĂ«sieâ, shtoi ai.
Papa pranoi se âçdo vend ka tĂ« drejtĂ« tĂ« pĂ«rcaktojĂ« kush, si dhe kur mund tĂ« hyjĂ« nĂ« territorin e tijâ. MegjithatĂ«, ai theksoi se Ă«shtĂ« e papranueshme qĂ« njerĂ«zit qĂ« kanĂ« jetuar â10, 15, 20 vjet duke bĂ«rĂ« njĂ« jetĂ« tĂ« rregulltâ tĂ« trajtohen ânĂ« mĂ«nyrĂ« jashtĂ«zakonisht fyeseâ dhe madje tĂ« dhunshme. âIpeshkvijtĂ« kanĂ« qenĂ« shumĂ« tĂ« qartĂ« nĂ« atĂ« qĂ« kanĂ« thĂ«nĂ«â, u shpreh ai.
I zgjedhur në maj pas ndarjes nga jeta të Papa Françeskut, Papa Leoni ka adoptuar një ton gjithnjë e më kritik ndaj politikave të emigracionit të Trump gjatë javëve të fundit.
NĂ« shtator, ai e quajti trajtimin e emigrantĂ«ve nĂ« SHBA âçnjerĂ«zorâ, ndĂ«rsa nĂ« tetor vuri nĂ« dyshim nĂ«se politikat e presidentit amerikan ishin nĂ« pĂ«rputhje me mĂ«simet e KishĂ«s Katolike. âDikush qĂ« thotĂ« se Ă«shtĂ« kundĂ«r abortit, por pajtohet me trajtimin çnjerĂ«zor tĂ« emigrantĂ«ve nĂ« Shtetet e Bashkuara⊠nuk e di sa pro-jetĂ«s mund tĂ« quhet,â tha ai atĂ«herĂ«.
Edhe atĂ« deklaratĂ« Papa Leoni e bĂ«ri nga Castel Gandolfo, ku tradicionalisht kalon tĂ« hĂ«nave pasdite dhe tĂ« martave. Ky pontif i lindur nĂ« Ăikago riktheu pushimet papnore nĂ« Castel Gandolfo kĂ«tĂ« verĂ«, pas ndĂ«rprerjes sĂ« traditĂ«s nga Papa Françesku.
TĂ« martĂ«n, Papa Leoni publikoi gjithashtu njĂ« video me tone tĂ« forta pĂ«r krizĂ«n klimatike, drejtuar ipeshkvijve pjesĂ«marrĂ«s nĂ« samitin Cop30 nĂ« Brazil. Ai kritikoi dĂ«shtimin e liderĂ«ve botĂ«rorĂ« pĂ«r tĂ« treguar vullnet politik pĂ«rballĂ« krizĂ«s: âKrijimi po bĂ«rtet pĂ«rmes pĂ«rmbytjeve, thatĂ«sirave, stuhive dhe vapĂ«s sĂ« pamĂ«shirshme. NjĂ« nĂ« tre njerĂ«z jeton nĂ« cenueshmĂ«ri tĂ« madhe pĂ«r shkak tĂ« kĂ«tyre ndryshimeve klimatike.â
Ai e pĂ«rmendi MarrĂ«veshjen e Parisit tĂ« vitit 2015 si âmjetin mĂ« tĂ« fuqishĂ«m pĂ«r tĂ« mbrojtur njerĂ«zit dhe planetinâ.
âProblemi nuk Ă«shtĂ« marrĂ«veshja; problemi Ă«shtĂ« reagimi ynĂ«â, tha Papa Leoni. âAjo qĂ« mungon Ă«shtĂ« vullneti politik i disa liderĂ«ve. UdhĂ«heqja e vĂ«rtetĂ« do tĂ« thotĂ« shĂ«rbim dhe mbĂ«shtetje nĂ« njĂ« shkallĂ« qĂ« sjell ndryshim.â
TIRANĂ, 19 nĂ«ntor /ATSH/ NĂ« TiranĂ« u zhvillua sot sesioni i radhĂ«s nĂ« kuadĂ«r tĂ« Task ForcĂ«s sĂ« PĂ«rbashkĂ«t pĂ«r Migracionin, Britani e Madhe-ShqipĂ«ri-KosovĂ«-Mali i Zi-Maqedoni e Veriut, front operacional i konsoliduar kundĂ«r fenomeneve shqetĂ«suese tĂ« kohĂ«s, lĂ«vizjeve migratore ilegale dhe qarkullimit tĂ« aseteve tĂ« krimit.
Task Forca, fillimisht produkt i bashkĂ«punimit tĂ« ngushtĂ« bilateral Policia e Shtetit-partnerĂ« britanikĂ«, tashmĂ« ka marrĂ« njĂ« karakter gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«s rajonal dhe Ă«shtĂ« shndĂ«rruar nĂ« njĂ« model suksesi pĂ«r tâu ndjekur dhe nga shtetet e EuropĂ«s.
NĂ« tĂ« morĂ«n pjesĂ« Drejtori i PĂ«rgjithshĂ«m i PolicisĂ« sĂ« Shtetit, Ilir Proda, ZĂ«vendĂ«sdrejtoresha e DrejtorisĂ« sĂ« InteligjencĂ«s dhe Operacioneve NdĂ«rkombĂ«tare nĂ« MinistrinĂ« e Brendshme tĂ« BritanisĂ« sĂ« Madhe, Vikki Pullen, Drejtori i PĂ«rgjithshĂ«m i PolicisĂ« sĂ« KosovĂ«s, Gazmend Hoxha, Drejtori nĂ« detyrĂ« i PolicisĂ« sĂ« Malit tĂ« Zi, Lazar Ć ÄepanoviÄ, Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i ByrosĂ« sĂ« SigurisĂ« Publike tĂ« MaqedonisĂ« sĂ« Veriut, Aleksandar Janev, si dhe drejtues tĂ« lartĂ« tĂ« policive rajonale.
Gjatë takimit, u konsoliduan urat ekzistuese të bashkëpunimit, sa i përket shkëmbimit imediat të informacioneve, patrullimeve të përbashkëta në kufijtë e gjelbër, koordinimit të veprimeve operacionale në pikat e kalimit kufitar, intensifikimit të kontrolleve dhe detektimeve me pajisje teknologjike bashkëkohore, si dhe krijimit të skuadrave të përbashkëta hetimore, veprime të cilat do të rezultojnë me finalizimin e operacioneve policore me impakt rajonal.
Drejtori i PĂ«rgjithshĂ«m Ilir Proda, bashkĂ«drejtues i kĂ«tij sesioni, gjatĂ« fjalĂ«s sĂ« mbajtur nĂ« kĂ«tĂ« takim, tha ndĂ«r tĂ« tjera se ânĂ« bashkĂ«punim me autoritetet britanike, janĂ« realizuar 49 operacione riatdhesimi, duke mundĂ«suar kthimin e 2099 shtetasve shqiptarĂ« me procedura korrekte dhe transparente, duke pasur nĂ« fokus tĂ« veçantĂ« respektimin e lirive dhe tĂ« drejtave tĂ« njeriutâ.
âNĂ« vijim, tentativat e kalimit tĂ« kanalit drejt MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar me gomone janĂ« ulur ndjeshĂ«m, konkretisht nga 12 753 raste nĂ« vitin 2022 nĂ« 644 raste nĂ« vitin 2024. NjĂ« rĂ«nie drastike, e cila dĂ«shmon ndikimin real qĂ« mund tĂ« ketĂ« bashkĂ«punimi i strukturuarâ, shtoi Proda.
Sipas Prodës, Shqipëria ka arritur rezultate të rëndësishme, por as Shqipëria, as cilido vend tjetër i rajonit nuk mund të përballet vetëm me këto sfida.
âMigracioni i parregullt qĂ« synon BE-nĂ« prek tĂ« gjithĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor. Rrjetet kriminale qĂ« shfrytĂ«zojnĂ« qytetarĂ«t tanĂ« pĂ«rfitojnĂ« atje ku gjejnĂ« hapĂ«sirĂ«â, tha ai.
Proda nĂ«nvizoi se âprania juaj sot kĂ«tu Ă«shtĂ« mĂ« shumĂ« se protokoll, Ă«shtĂ« mundĂ«si reale pĂ«r tĂ« hapur njĂ« kapitull tĂ« ri bashkĂ«punimi rajonal. Ne jemi tĂ« gatshĂ«m tĂ« ndajmĂ« modelet tona operative, tĂ« ofrojmĂ« eksperiencĂ«n e Task ForcĂ«s sonĂ« dhe tĂ« ndĂ«rtojmĂ« mekanizma tĂ« pĂ«rbashkĂ«t pĂ«r parandalimin, verifikimin dhe goditjen e krimit ndĂ«rkufitarâ.
NdĂ«rkaq, gjatĂ« takimit, ZĂ«vendĂ«sdrejtoresha e DrejtorisĂ« sĂ« InteligjencĂ«s dhe Operacioneve NdĂ«rkombĂ«tare nĂ« MinistrinĂ« e Brendshme tĂ« BritanisĂ« sĂ« Madhe, u shpreh se âky sesion shĂ«rben si njĂ« mundĂ«si pĂ«r tĂ« reflektuar mbi sukseset, dhe pĂ«r tĂ« parĂ« se si ka evoluar ky model Task Force dhe mbi mundĂ«sitĂ« qĂ« na ofron ajoâ.
âPĂ«rveç rĂ«nies sĂ« numrit tĂ« lĂ«vizjes ilegale me gomone, qĂ« evidentoi Drejtor, ky model Task Force evoluoi duke u zgjeruar nĂ« nivel rajonal dhe duke adresuar dhe kanosje tĂ« tjera nĂ« fushĂ«n e lĂ«vizjes ilegaleâ, tha ajo.
NĂ« vijim, gjatĂ« takimit, Drejtori i PolicisĂ« sĂ« KosovĂ«s, Kolonel Gazmend Hoxha theksoi se ârezultatet e kĂ«saj Task Force, prej njĂ« viti, janĂ« shumĂ« tĂ« prekshme dhe tĂ« dukshme, duke filluar nga parandalimi i kontrabandimit tĂ« emigrantĂ«ve, nĂ« kufirin mes ShqipĂ«risĂ« dhe KosovĂ«s, konfiskimi i numrit tĂ« madh tĂ« dokumenteve tĂ« falsifikuara qĂ« janĂ« gjetur brenda territorit tĂ« RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«sâ.
âPo ashtu, kontrabandimi i duhanit dhe cigares, nĂ« aeroportin e PrishtinĂ«s, si dhe raste tĂ« tjera tĂ« trafikimit tĂ« armĂ«ve, gjatĂ« tĂ« cilave janĂ« shkatĂ«rruar grupe kriminale qĂ« kanĂ« vepruar nĂ« ShqipĂ«ri dhe nĂ« KosovĂ«, dhe janĂ« zhvilluar operacione tĂ« tjera qĂ« ndĂ«rlidhen me çështjen e drogĂ«sâ, tha ai.
MĂ« tej, Drejtori nĂ« detyrĂ« i PolicisĂ« sĂ« Malit tĂ« Zi, u shpreh gjatĂ« fjalĂ«s sĂ« tij se âtakimi i ditĂ«s sĂ« sotme ka vlerĂ« strategjike dhe kyçe, duke marrĂ« parasysh qĂ« Mali i Zi ka mbajtur statusin e vendit tranzit dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye Ă«shtĂ« shumĂ« e domosdoshme qĂ« tĂ« kemi njĂ« bashkĂ«punim ndĂ«rsektorial dhe bashkĂ«punim ndĂ«rkombĂ«tar, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« parandalojmĂ« migracionet e paligjshme dhe lĂ«vizjen e strukturave kriminaleâ.
âKemi patur bashkĂ«punim shumĂ« tĂ« mirĂ« me kolegĂ«t nga ShqipĂ«ria, kemi parandaluar njĂ« situatĂ« tĂ« rrĂ«mbimit tĂ« 10 personave. Informacionet na kanĂ« ardhur nĂ« kohĂ« reale, na i kanĂ« ofruar kolegĂ«t nga ShqipĂ«ria. BashkĂ«punimi ynĂ« i pĂ«rbashkĂ«t ka qenĂ« nĂ« fusha tĂ« ndryshme dhe do tĂ« vazhdojĂ« tĂ« jetĂ« i tillĂ«â, tha ai.
Janev, Drejtor i ByrosĂ« sĂ« SigurisĂ« Publike i RMV-sĂ«, tha gjatĂ« kĂ«tij takimi se âne duhet tâi shmangemi burokracive dhe duhet tĂ« gjejmĂ« mĂ«nyrat si tĂ« kemi njĂ« bashkĂ«punim tĂ« mirĂ« dhe vizion tĂ« ndĂ«rsjellĂ«, pĂ«r ta bĂ«rĂ« kĂ«tĂ« rajon mĂ« tĂ« sigurtĂ« dhe mĂ« tĂ« qĂ«ndrueshĂ«mâ.
âĂĂ«shtjes sĂ« emigracionit tĂ« kundĂ«rligjshĂ«m duhet tâi qasemi nga pikĂ«pamja analitike, qĂ« tĂ« punojmĂ« sĂ« bashku dhe tĂ« parandalojmĂ« kĂ«tĂ« veprimtari kriminale. Jemi kĂ«tu pĂ«r tĂ« ndarĂ« pĂ«rvoja dhe njohuri, qĂ« tĂ« minimizojmĂ« kĂ«tĂ« aktivitetâ, u shpreh Janev.
Policia e Shteti njoftoi se takimi i sotĂ«m Ă«shtĂ« dĂ«shmi e angazhimit serioz dhe tĂ« vendosur tĂ« policive partnere nĂ« rajon dhe agjencive ligjzbatuese nĂ« Britani tĂ« Madhe, pĂ«r tĂ« luftuar emigracionin e kundĂ«rligjshĂ«m, i cili cenon sigurinĂ« publike, krijon terren pĂ«r paligjshmĂ«ri kufitare, si dhe mundĂ«son lĂ«vizjen e kontigjentin kriminal qĂ« synon tâi shmanget drejtĂ«sisĂ« dhe qarkullimin ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« aseteve kriminale, pĂ«rfshirĂ« kriptomonedhat.
Task Forca Rajonale për Migracionin do të vijojë punën e koordinuar hetimore dhe operacionale, me objektivat madhorë, goditjen e krimeve kufitare, gjurmimin e aseteve të krimit, si dhe garantimin e sigurisë publike dhe zbatimit të të drejtave të shtetasve të shteteve pjesëmarrëse dhe më gjerë.