Pasditen e 25 nëntorit 2025, Fakulteti i Shkencave të Natyrës në Universitetin e Tiranës i hapi dyert një debati ideologjik mbi ngritjen dhe rënien e sistemeve – një temë e preferuar e diskursit aktual global për shkak të politikave të ndjekura nga presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump. Në panel u ngjitën dy pedagogë […]

The post Të vogla dhe informale, por grupet ultranacionaliste po kërkojnë zgjerim në Shqipëri appeared first on Reporter.al.

Projekti TID i Durrësit duket se ka hyrë në një fazë “stand by”, pavarësisht deklaratave të kryeministrit Edi Rama se ai do të vijojë. Aktualisht po rishikohen jo vetëm vlerat historike të disa objekteve, por edhe çmimet e kompensimit të propozuara për banorët, sipas vlerave të referencës.

Mirëkuptimin për kërkesat e banorëve e ka shprehur edhe drejtuesi i Albanian-American Development Foundation (AADF), Martin Mata, i cili për Citizens.al ka pranuar se fillimisht duhet të adresohen problemet e ngritura, për të siguruar më pas një vijueshmëri të suksesshme të projektit.

Megjithatë, ai ka theksar qartë se përgjegjësia për zgjidhjen e këtyre çështjeve u takon qeverisë dhe Bashkisë Durrës.

Një “Velierë” e dytë mbi Amfiteatër

Në një tur ecjeje me arkitekten Entela Spahivogli dhe urbanistin Artan Kacani, identifikuam disa objekte të cilat, sipas projektit TID (Transformational Integrated Development; Zhvillim Transformues i Integruar), do të shemben, duke u zhdukur përgjithmonë nga historia kulturore e qytetit, ndërsa disa të tjera do të shemben dhe do të rindërtohen – proces, i cili sipas tyre, nuk e kthen dot kurrë sitin në gjendjen fillestare.

Kështu, një objekt që është në listën e shembjeve është “Muri i Periudhës Turke”, i cili, sipas ekspertëve, që në tabelën hyrëse është përcaktuar gabim, pasi në vitin 1502 Turqia nuk ekzistonte si shtet modern.

“Është rasti tipik kur projekti vë gishtin mbi objekte pa studiuar gjendjen faktike”, thekson arkitektja Spahivogli.

Sipas saj, pasi vlera e murit u soll në debat, është përfolur se do të prishet objekti dhe jo muri, dhe ende sot pronarët dhe grupet e oponencës nuk e dinë se çfarë ka ndërmend projekti të bëjë me këtë aset kulturor.

Urbanisti Kacani sjell ndërmend një nga godinat ku jetonteEsat Pashë Toptani, saraje të vendosura në një formë U-je, ku ka shpëtuar vetëm një pjesë e tyre, kurse pjesa tjetër është bombarduar në 1914 nga një oficer i PrincVidi. Edhe kjo godinë historike është planifikuar për shembje.

“Plani i rindërtimit mbi zonën e Amfiteatrit parashikon një llamarinë të madhe hekuri, pak a shumë si Veliera, në të njëjtat dimensione, duke ngulur kunjat mbi zemrën e kishës së vogël, të shek. V, dhe duke krijuar një pasazh për njerëz që kalojnë mbi arenë,” tregon Kacani.

Kacani vijon se ky projekt krijon një “tabula rasa,” (rrafshim/nisje nga e para), pasi nuk dihet se kush do të jenë njerëzit që do të ndërtojnë, se kush do të jenë ata që do të marrin kafenë apo hotelet që do të ndërtohen në lagjen e Amfiteatrit.

“Banorët humbasin banesën e tyre dhe mundësinë që të tregojnë një vijueshmëri urbane, popullore brenda lagjes së Kalasë,” përmbledh ai.

Si erdhëm deri këtu?

Në janar të 2021, postimi i parë në faqen online të AADF-së pasqyron një vizitë në Durrës të Elva Margariti dhe Ervin Matës, të cilët prezantojnë planet e transformimit dhe rivitalizimit.

Leja e zhvillimit e “Rikualifikimit Urban të Parkut Arkeologjik Durrës”, faza e parë, është miratuar me vendim të KKT-së, me firmën e Margaritit dhe të kryeministrit, më 24 nëntor 2021.

Urbanisti Kacani e paralelizon ndërhyrjen në zonën e Amfiteatrit me lagjen 5 Maji në Tiranë, pasi ky rindërtim i fazës së parë është përcaktuar nëpërmjet Planit të Detyruar Vendor dhe i vendosur menjëherë pas tërmetit.

Në mbledhjen e muajit prill 2024, Këshilli Kombëtar i Territorit miratoi vendimin nr. 07 për “Miratimin e Lejes së Zhvillimit për objektin: Restaurimi dhe rikualifikimi urban i zonës perspektive TID, e vendosur në Parkun Arkeologjik të Durrësit”, me zhvillues Bashkia Durrësdhe porositës AADF.

AADF ka dhuruar 6.7 milionë dollarë për projektin, projekt i cili në total mendohet se është rreth 24 milionë dollarë dhe pjesa tjetër do të paguhet nga taksapaguesit shqiptarë.

Sipas arkitektes Spahivogli, në fazën e parë të TID janë shpronësuar 12 familje, fazë e cila është përmbyllur në vitin 2023.

Në fazën e dytë bëhet fjalë për 74 familje, ku 34 janë banesa dhe diferenca janë troje. Ndërsa në fazën e tretë dhe finale përfshihen rreth 100 familje.

Altin Xhogu, një prej banorëve që kundërshtojnë projektin, i tha Citizens se të treja alternativat e ofruara nga kryeministri Rama në takimin e 14 shkurtit, pra edhe përshtatja e vlerës së kompensimit me çmimet e referencës, ndërtimi i një pallati apo banesat sociale, në thelb janë opsione të imponuara.

Edhe pse banorëve u është kërkuar të lirojnë shtëpitë e tyre në datat 15-16 shkurt, ata shprehen të bindur për të mos i liruar banesat, ndërkohë që situata edhe nga vetë institucionet dhe financuesit duket të ketë mbetur përkohësisht pezull.

Shpresë apo pengesë për UNESCO

“Objektivi për hyrjen e kësaj zone në listën e trashëgimisë botërore të UNESCO e çon këtë projekt përtej dimensionit kombëtar, e bën një detyrim ndërkombëtar,” u shpreh kryeministri Rama në podkastin e tij “Flasim”.

Nga ana tjetër, urbanisti Artan Kacani shprehet për Citizens se projekti TID nuk do ta ndihmojë përfshirjen e Durrësit në UNESCO, përkundrazi.

Sipas tij, lagjja e Amfiteatrit nuk mund të përfshihet në listën e UNESCO-s për kapriço politike, por vetëm mbi bazën e metodologjive shkencore të sakta, të cilat duhet të kërkojnë dhe të dokumentojnë vijimësinë historike të zonës: nga Amfiteatri antik, te banesat mesjetare, më pas periudha e Revolucionit Industrial dhe deri te lufta për pavarësi e popullit shqiptar.

“Shembja e banesave, shembja e vijimësisë së themeleve të këtyre banesave me nëntokën dhe njëkohësisht ndryshimi i morfologjisë urbane do të bëjnë që qyteti nesër jo vetëm të mos njihet, por njëkohësisht të mos ketë asnjë lloj mundësie për t’u futur në dosjet e UNESCO-s,” përmbyll ai.

Në këtë pikë, projekti TID i Durrësit qëndron mes premtimit për “rivitalizim” dhe frikës reale për humbje të pakthyeshme të trashëgimisë urbane dhe sociale të qytetit.

Çdo ndërhyrje rrezikon të kthehet nga projekt zhvillimi në një akt fshirjeje historike, që jo vetëm cenon identitetin e lagjeve të Durrësit, por e largon edhe më shumë qytetin nga çdo pretendim serioz për përfshirje në listën e UNESCO.

Lexoni gjithashtu:

• Projekti TID Durrës: Kryeministri diskuton, fadromat presin
• Banorët çojnë në gjyq projektin “TID Durrës”
• Banorët e Durrësit kundërshtojnë shpronësimet për projektin TID

The post TID Durrës: Rivitalizim apo fshirje historie? appeared first on Citizens.al.

Prej më shumë se katër muajsh, mbi dy mijë monopatina janë konfiskuar nga Policia e Shtetit, sipas vendimit të 13 tetorit 2024 të Ministrisë së Brendshme. Të mërkurën, “Qëndresa Qytetare” mbajti protestën e dytë kundër kësaj vendimmarrjeje, e cila vijon të penalizojë qytetarët në transportin e përditshëm.

Edhe pse autoritetet kishin premtuar masa konkrete për rregullimin e këtij sektori, përfshirë hartimin e një kuadri ligjor, deri më tani nuk është ndërmarrë asnjë veprim i dukshëm nga institucionet përgjegjëse.

Kjo mungesë reagimi ka lënë qytetarët në pasiguri dhe konfuzion, ndërsa situata në terren mbetet e pandryshuar, me konfiskime të vazhdueshme dhe pa alternativa reale për transportin e përditshëm.

Një qytetare në protestë i tha Citizens se familja e saj ka pësuar rreth një milion lekë të vjetra dëm, për shkak të “rrëmbimit,” siç e cilësoi ajo, të dy monopatinave nga ana e policisë: një herë nipit dhe së fundmi vajzës së saj.

“Ministria gënjeu”

Rigels Xhemollari nga “Qëndresa Qytetare” përgënjeshtroi ministren Albana Koçiu, e cila kishte deklaruar se monopatinat do të mbaheshin të konfiskuara vetëm për 30 ditë dhe më pas do të ktheheshin.

“Na tha se do të nxirrte rregulla që të mbani skafandër, që të ulni shpejtësinë. Mashtrim!” pohoi Xhemollari.

Ai shpjegoi gjithashtu se çështja e shumëdebatuar e faturave është e pavërtetë. Sipas ministrisë, qytetari duhet të jetë i pajisur me faturën e mjetit për ta rimarrë, por Xhemollari theksoi se, sipas ligjit, fatura kërkohet vetëm në një distancë prej 30 metrash nga dyqani.

Protesta qytetare u mbështet edhe nga përfaqësues të partive politike. Erald Kapri nga Partia Mundësia pohoi se ai personalisht ka depozituar një projektligj në Parlament, sipas praktikave të vendeve evropiane.

Ndërsa avokati i “Drejtësisë Sociale”, Gentian Sejrani, theksoi se i gjithë procesi është ndërmarrë dhe ka vijuar në paligjshmëri. Sipas tij, bllokimi i patinave ka nisur më datë 9, ndërsa udhëzimi i ministres është publikuar në Fletoren Zyrtare më 13 tetor.

“Të na sqarojë qartë Ministria se cila është arsyeja e bllokimit të monopatinave: është motiv ligjor apo infrastrukturor?” pyeti Sejrani.

Në protestë u ironizua edhe situata e bllokimit të rrugëve dhe lëvizja e kryeministrit me helikopter, ndërsa qytetarëve u kërkohet të ecin në këmbë.

“Përfaqësoj një biznes të vogël për riparimin e skuterave elektrikë dhe, logjikisht, duhet të marrim kredi, sepse një ditë të bukur, pa asnjë lajmërim paraprak, ministria pezulloi aktivitetin tonë,” tha një vajzë gjatë protestës.

Monopatinat problem, vetëm kur përdoren pa rregulla

Sipas të dhënave të një ankete të zhvilluar nga Citizens.al me 40 qytetarë të prekur drejtpërdrejt nga aksioni policor, 90% e tyre e përdornin monopatinën për lëvizje të përditshme drejt punës, ndërsa 10% për shërbime delivery.

Kjo tregon se këto mjete janë kthyer në një alternativë reale transporti urban.

Shumica e të anketuarve (59%) raportuan se gjatë bllokimit nuk iu dha asnjë dokument zyrtar, ndërsa 65% u ndaluan në orët e mëngjesit, rrugës për në punë, duke e bërë ndërhyrjen një goditje direkte në rutinën e tyre të përditshme.

Pothuajse të gjithë (90%) e konsideruan aksionin të tepruar dhe të padrejtë, ndërsa asnjë nuk e vlerësoi si të drejtë apo të nevojshëm, çka nxjerr në pah hendekun mes perceptimit qytetar dhe justifikimeve institucionale.

Mungesa e monopatinës ka sjellë kosto të shtuara në kohë dhe para për 93% të të anketuarve, të cilët janë detyruar të përdorin transportin urban, ecjen apo taksitë.

Ndërkohë, 62% besojnë se monopatinat bëhen problem vetëm kur përdoren pa rregulla, ndërsa vetëm 20% i shohin si rrezik serioz. Në të njëjtën linjë, shumica mbështesin përdorimin e tyre në korsitë e biçikletave, por me kufizime dhe rregullore të qarta.

Lexoni gjithashtu:

Qytetarët në protestë për monopatinat, policia: Do të mbahen 30 ditë bllokuar

“U zgjuam ilegalë”, konfiskimi i monopatinave pa procedura të qarta

The post Katër muaj nga bllokimi i monopatinave, asnjë zgjidhje appeared first on Citizens.al.

“Çështja është urgjente, sepse gropat e kullave mund të hapen dita-ditës,” kështu paralajmëron grupimi qytetar “Stop Kullave në Pogradec,” i angazhuar online dhe në terren për të kundërshtuar projektin “Pogradec Marina,” i cili parashikon ngritjen e katër kullave deri në 23 kate pranë vijës liqenore.

Ky projekt u bë me dije fillimisht nga një postim në faqen personale të sipërmarrësit Armand Lilo, më 24 dhjetor 2024. Ai shprehej entuziast për faktin se kompania e tij “Arlis Construction” do të zhvillonte një projekt luksoz në qendër të Pogradecit.

“Një projekt që do t’i sjellë një erë të re qytetit. Vjen së shpejti ‘Pogradec Marina’,” shkruante Lilo në Instagram.

Në përshkrimin zyrtar projekti paraqitet si një kompleks turistik me njësi tregtare, restorante, apartamente dhe hotel me pesë yje, me pamje mbi Liqenin e Ohrit.

Banorët thonë se zhvillimi i zonës ishte i pritshëm, por jo në këto përmasa.

Grupimi “Stop Kullave në Pogradec,” i cili i është drejtuar i shqetësuar redaksisë së Citizens, tregon se ish-godinat e Turizmit të vjetër dhe të ashtuquajturit “Oktapod” mund të transformoheshin vetëm duke respektuar identitetin urban dhe historik të qytetit.

Por, shqetësimi nuk është vetëm urbanistik. Ekspertë mjedisorë paralajmërojnë se ritmi i betonizimit, përfshirë edhe zonën e Drilonit, rrezikon statusin e Liqenit të Ohrit si Trashëgimi Botërore të UNESCO-s.

“Në pritje të firmës së Edi Ramës”

Në të njëjtën ditë kur sipërmarrësi Lilo bënte publik projektin në faqet e tij të rrjeteve sociale, ai u paraqit në (Pika 14) rendin e ditës së një mbledhjeje të Këshillit Kombëtar të Territorit dhe Ujit.

Sipas postimeve të vetë investitorit, miratimi në KKTU ishte dhënë dhe pritej vetëm leja për nisjen e punimeve. Por Bashkia Pogradec i tha Citizens.al se nuk kishte informacion nëse leja ishte miratuar apo jo.

Ndërsa Agjencia e Zhvillimit të Territorit (AZHT) deklaroi se projekti ka marrë leje ndërtimi me kusht, por vendimi nuk është konfirmuar ende nga Kryetari i KKTU-së, ministri i linjës dhe Sekretari i KKTU-së.

Praktikisht, projekti mbetet në pritje të firmës përfundimtare të Kryeministrit, ministrit të Turizmit dhe Drejtueses së AZHT-së.

Citizens.al iu drejtua kompanisë “Arlis Construction” për koment nëse ajo i ka marrë parasysh se projekti zhvillohet në zonën buferike të një zone të mbrojtur, nëse ka zhvilluar takime me banorëve dhe nëse e ka marrë vërtetë lejen e ndërtimit.

Kompania nuk dha koment. Përfaqësuesit e saj këmbëngulën për një takim me gazetarët e Citizens.al, kërkesë e cila nga redaksia u gjykua e paarsyeshme, pasi prej më shumë se një jave është tentuar të merret përgjigje në mënyrë zyrtare.

Ndërkohë, qytetarët pretendojnë mungesë totale konsultimi publik. Ata thonë se projekti cenon aksesin në vijën liqenore dhe hapësirat natyrore.

“Asnjë konsultim zyrtar mbi këtë projekt kolosal që do të transformojë në mënyrë të përbindshme vijën ujore të liqenit, dhe vetë liqenin,” thanë përfaqësues të grupimit “Stop Kullave në Pogradec” për Citizens.al.

“Ky qëndrim është jo vetëm jo-ligjor, por dhe përbuzës për gjithë qytetaret pogradecarë, që po iu vidhet aksesi në liqen dhe natyrë, pa shpjegimin minimal,” vijuan ata.

Ky grupimi qytetar ka hapur edhe një peticion online, të firmosur tashmë nga rreth 1,770 persona.

Më 9 shkurt 2026 u dërgua gjithashtu letër e hapur Bashkisë, Ministrisë së Mjedisit dhe AZHT-së.“Pogradeci nuk është Dubai dhe nuk duhet të bëhet i tillë”, thuhej në dokument.

Liqeni i Ohrit, në rrezik të statusit të mbrojtjes

Prej vitit 2019, pjesa shqiptare e Liqenit të Ohrit është përfshirë në Trashëgiminë Botërore të UNESCO-s. Zona konsiderohet ndër ekosistemet më të vjetra liqenore në Evropë dhe me biodiversitet unik.

Organizata për Ruajtjen dhe Mbrojtjen e Natyrës në Shqipëri (PPNEA) ka dalë publikisht në mbështetje të qytetarëve duke kërkuar ndalimin e ndërtimeve përgjatë vijës liqenore, zbardhjen e dokumentacionit të projekteve, përfshirjen e komunitetit dhe ekspertëve në konsultime dhe respektimin e statusit të mbrojtjes.

Komiteti i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, në sesionin e 47-të (Paris, korrik 2025), paralajmëroi se rajoni i Liqenit të Ohrit rrezikon humbjen e vlerave të jashtëzakonshme dhe kërkoi masa urgjente nga Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut për të parandaluar përshkallëzimin e situatës.

Sipas inxhinierit dhe ambientalistit Arian Merolli, përfaqësues të UNESCO-s janë informuar nga shoqëria civile dhe pritet të vizitojnë Pogradecin për monitorim në muajin mars.

Projekte të ngjashme kanë ngritur shqetësime edhe më parë. Para “Pogradec Marina”, projekti “Pyjet e Drilonit,” – raportuar nga Citizens.al – nisi reklamimin e shitjes së apartamenteve pa pasur ende leje ndërtimi.

Citizens.al ka botuar më herët edhe një koment të zgjeruar nga Christian Défarge, studiues në Francë për të njëjtën problematik të ndërtimeve që cenojnë peizazhin dhe habitatin natyror të liqenit.

Marina e Pogradecit, vijon linjën e urbanizimit të thellë të parë edhe me projektet bregdetare si “Marina di Valona” apo “Durrës Marina”.

Lexoni gjithashtu:

• Darka e Sazanit: Si u vu pasuria publike në tryezë
• Si shmangu qeveria pjesëmarrjen te Marina e Vlorës, i “fali” 23 mln euro investitorit strategjik
• Për kë po ndërtohet? Gjysma e banesave në Durrës dhe Vlorë janë bosh

The post “Pogradeci s’është Dubai,” qytetarët kundër kullave pranë liqenit appeared first on Citizens.al.

Kryeministri Edi Rama mblodhi të hënën, më 16 shkurt, grupin parlamentar të Partia Socialiste, në një takim ku prezantoi një paketë ndryshimesh në Kodin e Procedurës Penale.

Propozimet që priten të miratohen së shpejti, synojnë kufizimin e kompetencës së gjykatave për pezullimin nga detyra të funksionarëve të lartë kushtetues, duke hapur një debat të ri mbi raportin mes drejtësisë dhe pushtetit ekzekutiv.

Nisma e cila është depozituar tashmë në Kuvend, parashikon të prek Nenin 242 të Kodit të Procedurës Penale. Sipas këtij neni deri më tani, masa e pezullimit nga detyra nuk zbatohet ndaj personave të zgjedhur sipas ligjit elektoral, në kuptimin këtu deputetë, apo kryetarë të bashkive.

Ndërsa me formulimin e ri përjashtimi do të zgjerohet duke përfshirë shprehimisht edhe Presidentin, Kryeministrin, Zëvendëskryeministrin, ministrat, Avokatin e Popullit, Kreun e Kontrollit të Lartë të Shtetit dhe Guvernatorin e Bankës së Shqipërisë.

“Nuk ekziston asnjë rast i vetëm në Evropë, në historinë e demokracisë, një i vetëm, ku të jetë pezulluar një anëtarë i qeverisë nga një prokuror….” tha Rama gjatë mbledhjes.

Sipas tij, Parlamenti do të shprehet fillimisht për kërkesën e SPAK ndaj zv.kryeministres Belinda Balluku, për heqjen e imunitetit dhe më pas për ndryshimet ligjore të propozuara nga shumica socialiste. Çka do të thotë se edhe nëse këto ndryshime miratohen, nuk do të zbatohen për rastin e Ballukut.

Ndërkohë që seanca e tretë, pavarësisht zvarritjeve pa arsye të Këshillit të Mandateve, pritet të ndodh më 23 Shkurt. Ky takim u caktua edhe si rezultat i presionit të vazhdueshëm të aktorëve të shoqërisë civile, për të mos tejkaluar afatet e parashikuara mbi çështjen.

Ndërhyja e propozuar, tipar i vendeve jo demokratike

Citizens.al e ka analizuar më herët me ekspertë juridikë dhe ekonomikë, lëvizjen e fundit të kryeministrit, e cila është cilësuar si “dilentatizëm“.

Kujtojmë se para një viti ishte kryeministri Edi Rama që shantazhonte SPAK-un se mos të guxonte të mblidhte apo të konfiskonte telefonin e tij apo parlamentarëve të tjerë, ndërkohë që këtij vit presioni i ekzekutivit ka kaluar në një tjetër nivel.

Tashmë kryeministri po kërkon imunitet të shtuar për vete, ministrat dhe një sërë figurash politike, të përmendura si më sipër.

Imuniteti politik mbron zyrtarët e lartë nga presioni politik gjatë ushtrimit të detyrës, por nuk i bën të paprekshëm ndaj drejtësisë. Deputetët kanë mbrojtje të kufizuar (nevojitet miratim nga Kuvendi për masa sigurie apo arrestimi), ndërsa ministrat dhe kryeministri mund të hetohen kur ka dyshime serioze penale.

Sipas një vëzhgimi të kryer për statusin e imunitetit në vendet e Evropës, Citizens konstatoi se në Perëndim, në vende si Gjermania, Italia dhe Mbretëria e Bashkuar, pushteti nuk të jep “imunitet” përballë ligjit.

Kryeministri dhe ministrat nuk kanë imunitet personal: nëse abuzon, hetohesh, gjykohesh dhe, nëse fajësohesh, dënohesh si çdo qytetar tjetër. Ideja është e thjeshtë: posti të jep përgjegjësi, jo mbrojtje speciale.

Në disa vende me demokraci më të brishtë, si Ukraina, ligji nuk i shpall të paprekshëm, por u vendos “filtra” përpara drejtësisë: gjykata speciale, vota parlamenti, procedura të gjata.

Ndërsa në sisteme politike si Turqia dhe Rusia, imuniteti i ekzekutivit është shumë më i fortë. Presidenti dhe ministrat e lartë mund të jenë praktikisht të paprekshëm ndaj hetimeve penale gjatë mandatit, gjë që i lejon ata të mbajnë pushtetin pa kontroll efektiv nga drejtësia.

Nëse një qeveri ndërmerr nisma për të zgjeruar imunitetin e ministrave dhe të kryeministrit në atë masë sa t’i mbrojë nga masat procedurale të gjykatës, kjo nuk përbën afrimin me standardet evropiane, por përkundrazi një largim prej tyre.

Praktika evropiane e shtetit të së drejtës bazohet në idenë se pushteti politik duhet të jetë i kontrollueshëm nga drejtësia, jo i mbrojtur prej saj.

The post Ndryshimet në Kod: Qeveria drejt një imuniteti të ri appeared first on Citizens.al.

“Konstruktive” e cilësoi kryeministri Rama bisedën e sotme me 35 përfaqësues të familjeve nga zona historike e Kalasë në Durrës. Ndërkohë banorët qëndrojnë ende me frikën se shembja e shtëpive të tyre mund të nis pas 10 ditëve.

“Nuk kam ardhur të diskutoj projektin, kam ardhur të diskutoj që vlera e dhënë është e padrejtë” – tha kryeministri Rama, gjatë takimit.

Sipas tij vlera e shpronësimeve për disa objekte që priten të shemben nuk është në përputhje me çmimet e referencës dhe priten që këto shuma të përcaktuara paraprakisht të rishikohen.

Gjithashtu disa prej banorëve u janë premtuar shtëpia në periferi nga Fondi i Banesave, por banorët thanë se u hodh në tavolinë edhe ideja e ndërtimit të një pallati “ku Bashkia t’i strehojë të gjithë”.

Arkitektja Entela Spahivogli, njëkohësisht edhe banore e zonës, tha për Citizens se e vetmja anë pozitive e këtij takimi është rifitimi i kohës që IKMT-ja mos të ekzekutojë vendimin e shembjeve, duke qenë se projekti po ridiskutohet.

Rikujtojmë se data 15 – 16 Shkurt është dhënë si afat për lirimin e banesave dhe pritet që shembjet e godinave të nisin 10 ditë më pas. Banorët nuk e fituan dot sigurimin e padisë pasi kërkesa për pezullimin e punimeve u hodh poshtë nga Gjykata Administrative më 12 Shkurt.

“Ishte presioni dhe protestat tona që e ulën kryeministrin në tavolinë” – theksoi Spahivogli.

Ndërkohë ajo shton se premtimi për rishikimin e disa godinave për nga vlera historike dhe arkitekturore, kërkesë që kryeministri e artikuloi sot, duhet të kishte ndodhur që para shkrimit të projektit.

“Do ketë prishje, projekti nuk do ndalet, por do bëjmë verifikime për disa shtëpi që janë trashëgimi kulturore të pretenduara, dhe një grip shtëpish që nuk kanë marrë regjistrim në hipotekë pavarësisht se janë aty prej shumë vitesh” – citoi Rama gjatë fjalës së tij pas takimit.

Pasi doli nga Bashkia e Durrësit, kryeministri u prit nga protestues të cilët e cilësuan “hajdut”. Rama u kundërpërgjigj për mediat se nuk ishin ata që kanë hallin, por ishin përfaqësues të opozitës.

Forcat politike të reja si Partia Mundësia, Lëvizja Bashkë dhe Shqipëria Bëhet e kanë mbështetur kauzën e banorëve dhe kanë qenë prezent edhe në protestën e fundit të tyre, të mbajtur përpara Parlamentit.

“Vetëm dy ditë përpara se fadroma të “trokiste” për të shembur shtëpitë, Edi Rama shkoi për të “biseduar” termat e kapitullimit. Për të qetësuar gjakrat, kur banorët në të drejtën e tyre i kapën nga mënga e xhaketës të gjithë ata këshilltarë bashkiakë të padenjë e të pafytyrë për të ecur rrugëve të qytetit antik” – komentoi deputeti Redi Muçi takimin e së shtunës së një status në Faebook.

Projekti “Restaurimi dhe rikualifikimi urban i zonës perspektive TID” po financohet nga qeveria dhe bashkia e Durrësit në bashkëpunim me Fondacionin Shqiptaro-Amerikan për Zhvillim (AADF). Plani për zonën TID është miratuar që në shkurt 2021. Ai lidhet me nismën e qeverisë, pas tërmetit të vitit 2019, me planet e detyruara vendore për rindërtimin dhe zhvillimin urban.

Protestat e banorëve për të kundërshtuar projektin kanë nisur që në Shtator të 2025 dhe janë raportuar në vazhdimësi nga Citizens.

The post Projekti TID Durrës: Kryeministri diskuton, fadromat presin appeared first on Citizens.al.

Ozempik, një ilaç i krijuar për të trajtuar diabetin, është kthyer në prirje masive për humbjen e peshës. Nga rrjetet sociale te tregu informal, përdorimi i tij po rritet me shpejtësi, shpesh pa kontroll mjekësor, në qendra estetike, me çmime abuzive dhe përdorim jashtë rekomandimeve.

Mjekët paralajmërojnë për një paradoks: Ata që kanë më tepër nevojë për ilaçin shpesh e refuzojnë, ndërsa ata që nuk e kanë të domosdoshëm e kërkojnë me ngulm, shpesh për arsye estetike.

Citizens.al mblodhi përvojat e ndryshme nga mjekë, pacientë dhe persona që e kanë përdorur këtë medikament për të përcjellë realitetin e kësaj prirjeje në Shqipëri.

Fillimisht u zhvillua një diskutim i hapur “focus-group” me ekspertë, njohës të fushës dhe persona të cilët e kishin përdorur ilaçin ose ishin interesuar për të.

Më pas u hap një anketë online ku shumëkush mund të tregonte përmes një pyetësori përvojën e tij. Pastaj u kontaktuan autoritetet dhe persona që rrëfyen historitë kryesore në këtë shkrim.

Nga ilaç për diabetin në trend global për humbje peshe

Ozempik është një injeksion i përjavshëm, i krijuar fillimisht për trajtimin e diabetit të tipit 2. Por u bë shpejt i njohur për efektin në humbjen e peshës.

Thelbi i këtij medikamenti qëndron te imitimi i hormonit natyral GLP-1. Ky hormon çlirohet pas ngrënies dhe ndihmon në rregullimin e sheqerit në gjak, duke stimuluar çlirimin e insulinës, ulur oreksin dhe ngadalësuar zbrazjen e stomakut.

Përbërësi aktiv semaglutid – substancë e eksperimentuar që pas vitit 2010 për efektet e tij – vjen si një version i modifikuar i këtij hormoni që zgjat më gjatë në trup. Prandaj medikamenti përdoret një herë në javë për të ndihmuar në kontrollin e diabetit të tipit 2 dhe menaxhimin e peshës.

Pas miratimit nga Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave (U.S. Food and Drug Administration) në vitin 2021 për përdorim kundër obezitetit, kërkesa për këtë medikament shpërtheu në mbarë botën, duke u kthyer në fenomen të rrjeteve sociale.

Studimet tregojnë se përdorimi përreth një viti sjell humbje mesatare prej 10-15% të peshës trupore. Ndërkohë, Mounjaro, “një version më i fuqizuar,” ka dhënë rezultate deri në 25%. Ky i fundit ende nuk tregtohet ligjërisht në Shqipëri.

Dilema e përdorimit: Kur duhet dhe kur nuk duhet marrë?

Klajdi Pirja, 21 vjeç, tregoi për Citizens.al përvojën e tij të shkurtër të trajtimit me Ozempik. Mjekja ia kishte rekomanduar për shkak të gjendjes mbipeshë, e cila i kishte sjellë shqetësime shëndetësore.

Por, të paktën deri në maj 2025 kur ai ishte interesuar, Ozempiku nuk tregtohej në Shqipëri. Medikamenti nisi të tregtohej ligjërisht në vendin tonë vetëm pas nëntorit.

Klajdi tregoi se mundi ta siguronte medikamentin përmes disa familjarëve që jetonin në Greqi. I kushtoi rreth 400 euro për katër flakonë, të cilët përbëjnë një shiringë/penë të plotë.

“E përdora për katër muaj, por nuk pashë rezultat”, tha ai.

Endokrinologia Mirejta Guni sqaroi se rezultatet nuk shfaqen gjithmonë menjëherë, por në shumicën e rasteve ilaçi është efektiv. Mjeku tjetër endokrinolog, Florian Toti, u shpreh se shpesh abuzohet duke e marrë medikamentin pa ndjekjen e duhur, si “vlerësimi dietologjik, ndjekja nga nutricionisti” pasi krahas humbjes së masës dhjamore, trupi humbet edhe masë muskulore.

“Ka raste kur humbet më shumë masë muskulore se dhjamore dhe krijohet një deficit i madh,” analizoi Toti duke marrë si shembuj rastet e personazheve të njohur të spektaklit që nga keqpërdorimi shfaqen si të shpërfytyruar ose të plakur.

Sipas mjekëve, pikërisht reklamimi nga personazhet e spektaklit dhe botës së televizionit, ka bërë që kërkesa për medikamente si Ozempik dhe Mounjaro të jetë aq e madhe sa të krijojë një situatë të atillë ku pacientët me diabet që e kanë të nevojshëm të mos e gjejnë më lehtësisht.

Përballë pyetjes nëse ia vlen t’i marrësh këto medikamente për të rënë 5-6 kilogramë peshë, mjeku Florian Toti shprehet kategorikisht kundër. Ai thekson se prirja e moshave të reja, që nuk kanë as ndërlikime shëndetësore, drejt kësaj forme për të rënë nga pesha është e gabuar.

Kolegia e tij, Mierjeta Guni, thotë se në të shumtën e rasteve kur rekomandohen trajtime ose medikamente në mjekësi ndiqet parimi “përfitimi të jetë më i madh sesa risku”.

“Është preparat dhe nuk mund të fillohet se ‘Ma dha komshija apo shoqja!’ Mjeku duhet të shpjegojë nëse personi është kandidat për ta marrë, përfitimet apo risqet dhe ndjekja në vazhdim për dozën,”  përmblodhi ajo.

Rreziqet dhe efektet e mundshme anësore

Efektet anësore nga përdorimi i medikamenteve si Ozempik apo Mounjaro mbeten të diskutueshme. Përdoruesit raportojnë kryesisht dhimbje stomaku, të përziera dhe parehati abdominale.

Mjekët shtojnë se në varësi të dozave dhe situatave shëndetësore mund të shfaqen edhe dëmtime të mëlçisë, veshkave apo pankreatit akut. Por, problemi kryesor mbetet mungesa e monitorimit, pasi nuk ka të dhëna të sakta mbi numrin e personave që e përdorin, historikut dhe shqetësimeve që ata shfaqin.

Citizens.al ofroi online mundësinë që të mblidhte disa të dhëna perceptive përmes anketës “A keni marrë ndonjëherë Ozempik/Mounjaro?” ku shumëkush u ftua për të ndarë përvojën personale në mënyrë edhe anonime.

Nga dhjetëra persona që e plotësuan formularin, rreth 28% e tyre thanë se po e përdornin momentalisht një nga medikamentet, dhe 14% kishte në plan që ta niste së shpejti.

“Kam pasur efekte anësore të moderuara, dhimbje stomaku, të përziera gjatë katër muajve që e kam përdorur,” tregoi E.K, i cili u kontaktua përmes pyetësorit.

Endokrinologia Mierjeta Guni tha se momentalisht nuk mund të thuhet qartë se kush janë efektet e mundshme anësore nga këto medikamente pasi nuk ka të dhëna të sakta të numrit të përdoruesve. Ajo shtoi se një efekt tjetër i mundshëm anësor mund të jetë reaksioni alergjik, por që theksoi se mund të haset rrallë.

Rreth 46% e të pyeturve që pranuan se e kishin marrë medikamentin, thanë në anketë se e kishin siguruar atë nga jashtë shtetit, 30% thanë se e kishin siguruar në treg të zi dhe 24% nëpër farmaci. Shumica e të intervistuarve pohuan se janë njohur me medikamentin nga rrjetet sociale.

E.K tregoi se kishte paguar rreth 20 mijë lekë (210 euro) për “një penë me katër njësi përdorimi”.

“Zyrtarisht në nëntor 2025 është bërë licencimi [i tregtimit të Ozempikut]. Ka qenë më parë në Shqipëri, në formë tablete semaglutidi, dhe askush nuk e blinte, derisa u shit si Ozempik, Semaglutidi tabletë skadoi, nuk e mori njeri,” tregoi mjeku Toti për Citizens për efektin që ka shkaktuar prirja online.

Të njihet obeziteti si sëmundje kronike

Ekspertët theksojnë se shumë vende po përpiqen ta njohin obezitetin si sëmundje kronike. Aktualisht, nëse një person nuk ka diagnoza shoqëruese si hipertensioni apo diabeti, shpesh konsiderohet “obez i shëndetshëm”.

Por kjo nuk do të thotë se problemet nuk do të shfaqen më vonë. Pikërisht për këtë arsye, shumë individë përjashtohen nga marrja e mjekimit, pasi nuk klasifikohen si pacientë me sëmundje të tjera.

“Kur obeziteti nuk njihet si sëmundje, ti nuk shkon dot te mjeku i familjes për të marrë rekomandim apo ekzaminime, sepse nuk quhesh i sëmurë. Për çfarë do të shkosh?” shpjegon endokrinologu Florian Toti.

Një tjetër shqetësim i ngritur nga mjekët gjatë diskutimit në “focus-group” është fakti se Ozempiku në Shqipëri merret pa rimbursim.

Ndryshe ndodh në Maqedoni të Veriut, ku ky medikament mbulohet nga shteti. Rimbursimi, sipas ekspertëve, do të ndihmonte jo vetëm në rritjen e numrit të pacientëve që kurohen, por edhe në monitorimin e efekteve anësore.

“Në Shqipëri punojmë me protokolle ndërkombëtare, sepse nuk i kemi të specifikuara vendore. Por kriteret për marrjen e këtyre medikamenteve janë ulur shumë,” thekson endokrinologia Mirejta Guni.

Gjatë diskutimit u ngrit me shqetësim fakti se përpara se të hynte ligjërisht në treg, Ozempiku tregtohej në të zezë në qendra estetike që nuk janë të specializuara për shërbime shëndetësore.

Megjithatë, Policia e Shtetit mohoi të kishte ndonjë rast nga aksionet e saj ku të jenë kapur sasi apo raste të tilla. Në një komunikim me Citizens.al Drejtoria e Përgjithshme tha se “gjatë kontrolleve në qendrat estetike, në vitet 2023-2025, nuk janë evidentuar raste të tregtimit të Ozempikut (substancë aktive semaglutide-GLP-1), i cili përdoret për trajtimin e obezitetit tek pacientët me diabet.

The post Fenomeni Ozempik, mes nevojës mjekësore dhe abuzimit estetik appeared first on Citizens.al.

Edhe pse në skaje të ndryshme gjeografike, banorët e Rrjollit (Shkodër), Durrësit dhe Tiranës, u bënë bashkë sot përpara Parlamentit, me një thirrje të përbashkët: “po na vjedhin pronën”.

Në Durrës dhe Rrjoll, banorët kanë kërkuar sigurimin e padisë, pra ndërprerjen e punimeve, për projektet “TID Durrës” dhe “Blue Borgo”, qe janë planifikuar për zhvillim ne këto zona.

Të enjten në orën 15.00 pritet të mbahet seanca në Gjykatën Administrative, ku banorët e zonës së Kalasë në Durrës, kanë kërkuar për herë të katërt ndërprerjen e projektit TID Durrës, ndërsa seanca për resortin në Rrjoll pritet të mbahet në të njëjtën gjykatë, të premten në orën 10.00.

“Rrjolli dhe Durrësi, Drejtësi”

“Rrjoll, Durrës, Zvërnec, Nartë, Sazan, Pogardec, Zall – Gjocaj, Shushicë, Kombinat” – ishin disa nga zonat që qytetarët kishin listuar në pankarta, ku projekte të ndryshme publike dhe private po ju marrin pronat dhe burimet natyrore në emër të investitorëve strategjik apo “interesit publik”, që në fund i shërben privatëve.

Edmond Çata, qytetar i angazhuar në Grupmin për Kombinatin, një organizim qytetarësh të prekur nga shpronësimet pas tërmetit, u shpreh se kjo qeverisje ka kohë që tregohet arrogante me të drejtën e pronës.

“Ky është shembull që po jepni ju sot, se kur cenohen të drejtat, nuk rrihet në kafene, por dilet dhe i thuhet qeverisë Stop” – tha Çata gjatë fjalës së tij.

Ai rikujtoi se nga çështjet gjyqësore të ndërmarra nga banorët e Kombinatit, kundër Bashkisë Tiranë, me përfaqësim ligjor nga qendra Res Publica janë fituar 18 nga 22 raste duke provuar akte ekspertimi të rreme për nivelin e dëmtimit të pallateve.

Teksa banorët e Kombinatit arritën t’i ndalin shembjet në gjykatë, në Durrës banorët janë paralajmëruar ditët e fundit se do të kenë dhjetë ditë kohë për të liruar banesat e tyre, nga data 16 deri më 26 shkurt.

“Ne shtëpitë i kemi në qendër të Durrësit, kur atje një metër katror, te vija e parë, është tre mijë euro metri katror. E dini sa ma kanë llogaritur mua shtëpinë në qendër? Me 170 mijë lekë të vjetra metri katror” – u shpreh Rita Kazazi, banore e lagjes së Kalasë në Durrës.

Protestat e banorëve të Durrësit kundër projektit TID Durrës kanë nisur që në shtator 2025. Ata kundërshtojnë projektin që në fazën e parë prek rreth 70 familje dhe në një fazë të mëvonshme, mendohet të prekë rreth 100 familje të tjera.

Citizen ka raportuar në vazhdimësi protestat e këtij komuniteti përpara Bashkisë Durrës dhe zyrave të Fondacionit Shqiptaro-Amerikan për Zhvillim (AADF), që po zhvillon projektin.

Njëjtë dhe banorët e Rrjollit kërkojnë ndërprerjen e punimeve që kanë nisur tanimë për projektin “Blue Borgo”, i cili do të ndërtohet nga kompania “Gener2”. Prej ditësh ata janë përfshirë në përleshje të dhunshme me policinë, teksa kanë tentuar të ndërpresin gërmimet dhe punimet e makinerive dhe janë shoqëruar me forcë në polici.

Partitë e reja në mbështetje të komuniteteve

Protestën e mbështetën dhe përfaqësuesit e forcave të reja politike. Dorina Prethi nga “Shqipëria Bëhet” kujtoi faktin se kjo parti po proteston prej 68 ditësh përpara kryeministrisë, 24 në 24 orë.

“Kjo është e gjitha ajo që ne po përpiqemi të tregojmë përpara kryeministrisë, se nuk jemi për problemin tonë aty. Ne jemi aty për Shqipërinë!” – tha Prethi gjatë fjalës së saj.

Kryetari i partisë “Mundësia” u shpreh se pavarësisht zhgënjimit që kanë shqiptarët ndër vite nga çështja e pronave, nuk duhet të heqin dorë.

“Kush po ndërton sot jugun? Kush po i ndërton resortet? Ku janë pronarët e atyre tokave? Janë të gjithë jashtë shtetit” – theksoi Agron Shehaj.

Redi Muçi, nga partia “Lëvizja Bashkë” përmbylli se Shqipëria gjithmonë e më shumë po ngjason me vendet e Arabisë apo Katarit, ku ndërtohet vetëm për oligarkët dhe qytetarët më shumë përdoren si skllevër të sistemit.

Lexo gjithashtu:

• Përplasja për bregdetin e Rrjollit në Velipojë, nga zonë e mbrojtur në resort €280 milionësh
• Banorët e Durrësit kundërshtojnë shpronësimet për projektin TID
• Kauza të 2024: Shtohen paditë e fituara, rindërtimi i Kombinatit vonon

The post “Grabitjen po na e shesin për investim”; Qytetarët bashkë kundër shpronësimeve appeared first on Citizens.al.

Tre organizata ndërkombëtare dhe vendase të mjedisit kanë apeluar që hetimi për kontrabandën e mbetjeve të rrezikshme nga Shqipëria drejt Tajlandës të mos mbetet një rast i izoluar, por të shndërrohet në pikë kthese për politikën shqiptare ndaj mjedisit dhe specifikisht tregtisë së mbetjeve.

Në një deklaratë të përbashkët, “Basel Action Network” (BAN), “Ecological Alert and Recovery, Thailand” (EARTH) dhe Milieukontakt Shqipëri përshëndetën veprimet e fundit të Prokurorisë së Durrësit, por theksuan se çështja kërkon transparencë të plotë dhe reforma ligjore të menjëhershme për të ndaluar kontrabandimin e mbetjeve të tjera të rrezikshme.

Sipas organizatave, Shqipëria rrezikon të kthehet në burim ose pikë tranziti për tregtinë dhe kontrabandën ndërkombëtare të mbetjeve industriale nëse rasti nuk ndiqet deri në fund.

“I nxisim autoritetet ta trajtojnë këtë rast si një pikë kthese, jo vetëm për të ndëshkuar shkeljet e së kaluarës, por për ta vendosur Shqipërinë dhe Tajlandën si vende që nuk do të tolerojnë më të bëhen burim apo pikë tranziti për tregtinë e paligjshme të mbetjeve të rrezikshme,” citohet në deklaratë Jim Puckett, drejtuesi i BAN.

Organizatat e cilësojnë çështjen jo thjesht si eksport të paligjshëm, por si një aktivitet të strukturuar kriminal ndërkombëtar, që përfshin trafikim mbetjesh të rrezikshme, shpërdorim detyre dhe mashtrime në deklaratat doganore.

Sipas tyre, hetimi i autoriteteve shqiptare duhet të zbulojë të gjithë zinxhirin institucional që e ka mundësuar aktivitetin, përfshirë përgjegjësitë administrative dhe shtetërore.

Reagimi i organizatave vjen pas veprimeve të Prokurorisë së Durrësit, e cila lëshoi 33 urdhër-arreste – prej të cilave u ekzekutuan 20 – lidhur me dërgesën e rreth 2,800 tonë mbetjesh të nisura nga Porti i Durrësit rreth dy vite më parë dhe të refuzuara nga autoritetet tajlandeze.

Mes të arrestuarve dhe emrave të dyshuar si të përfshirë janë drejtues të kompanisë së çelikut Kurum, drejtues aktualë dhe të mëparshëm të Agjencisë Kombëtare të Mjedisit, si dhe punonjës të sektorit të lejeve mjedisore, doganave dhe inspektorateve të kontrollit.

Organizatat vlerësuan gjithashtu rolin e sinjalizuesit anonim që ngriti alarmin fillestar dhe vendimin e linjave detare MSC dhe Maersk për të mos transportuar më ngarkesa të dyshuara.

“Tajlanda veproi drejt duke refuzuar këto dërgesa, dhe ky rast thekson pse vendet në zhvillim nuk duhet të përdoren si vende hedhjeje për mbetjet industriale të rrezikshme,” tha Penchom Saetang, drejtuese ekzekutive e EARTH.

Lexo: Dëshmia e plotë e Jim Puckett për mbetjet toksike

Organizatat kërkojnë zbardhjen e plotë të rolit të autoriteteve shtetërore në këtë proces, duke theksuar se publiku duhet të informohet se cilët aktorë institucionalë e kanë mundësuar ose toleruar aktivitetin.

Një nga kërkesat kryesore është hetimi nëse Porti i Durrësit është përdorur si qendër eksporti ose tranziti për mbetje të rrezikshme edhe nga burime të tjera, çka do ta shndërronte rastin nga një incident industrial në një problem sistemik.

Ato kërkojnë gjithashtu informacion të detajuar mbi analizat laboratorike të mbetjeve, krahasimin për përputhjen me aktivitetin industrial të kompanisë Kurum dhe sasinë e eksporteve të mundshme drejt vendeve të tjera, përfshirë këtu Kinën.

Çështja e kontrabandës së mbetjeve të rrezikshme nuk është e re. Në mars 2025 Citizens.al publikoi dëshminë e Jim Puckett dhe sinjalizuesit anonim, të cilët paralajmëruan se Shqipëria mund të ishte pjesë e një skeme më të gjerë trafiku mbetjesh dhe se dërgesa drejt Tajlandës mund të mos ishte rast i izoluar.

Në atë kohë Puckett kritikoi autoritetet shqiptare për zvarritje të hetimeve dhe për mos-ndjekje të zinxhirit të plotë të përgjegjësisë, përfshirë aktorë institucionalë.

Lexo: “Shqipëria po zvarrit hetimet për kontrabandën e mbetjeve toksike”

Po ashtu, Citizens.al raportoi më herët se Prokuroria e Durrësit pati mbajtur një vit heshtje lidhur me çështjen, ndërsa ngarkesa prej 102 kontejnerësh qe kthyer në Shqipëri pas refuzimit nga Tajlanda.

Për organizatat mjedisore, çështja e Durrësit nuk është vetëm një hetim penal, por një test për mënyrën se si Shqipëria do të trajtojë ekonominë e mbetjeve dhe përgjegjësinë mjedisore në raport me tregtinë globale.

Lexoni gjithashtu:

• 33 urdhër-arreste për kontrabandën e mbetjeve “Durrës-Tajlandë”
• Një vit heshtje nga Prokuroria e Durrësit për kontrabandën me mbetje të rrezikshme
• Tajlanda i kthen mbetjet Shqipërisë, BAN apel për hetime transparente

The post Kontrabanda e mbetjeve, organizatat mjedisore apelojnë për hetim të thellë dhe reforma ligjore appeared first on Citizens.al.

Një grup organizatash të shoqërisë civile i kanë kërkuar sot Kuvendit të thërrasë menjëherë Këshillin e Mandateve dhe të shqyrtojë brenda afateve ligjore kërkesën e Prokurorisë së Posaçme për t’i hequr imunitetin zëvendëskryeministres së pezulluar, Belinda Balluku.

Deklarata është firmosur nga organizatat Drejtësi Sociale, Qëndresa Qytetare, Komiteti Shqiptar i Helsinkit, SCiDEV, Tek Bunkeri, HANA – Hand to hand Against Nation Apathy, Qyteti Im dhe ATA.

Sipas këtij grupimi organizatash, ekziston rreziku që procedurat parlamentare për trajtimin e kërkesave të organeve të drejtësisë të kthehen në objekt zvarritjeje, relativizimi ose instrumentalizimi politik.

Në deklaratën e përbashkët drejtuar Kuvendit, ata theksojnë se po ushtrojnë të drejtën kushtetuese për t’iu drejtuar institucioneve publike dhe rolin e tyre si aktorë të shoqërisë civile në mbrojtje të rendit kushtetues dhe interesit publik.

Në reagim kujtohet se imuniteti parlamentar, sipas Nenit 73 të Kushtetutës, nuk është konceptuar si një mburojë personale për t’iu shmangur drejtësisë, por si garanci funksionale për ushtrimin e mandatit përfaqësues.

“Imuniteti nuk mund të shndërrohet në pengesë procedurale për ushtrimin e funksioneve kushtetuese të organeve të drejtësisë” citohet në deklartë.

Sipas grupimit të organizatave, çdo vonesë e pajustifikuar procedurale, çdo devijim nga procedurat kushtetuese dhe çdo instrumentalizim politik i një kërkese penale rrezikon të cenojë parimin e barazisë para ligjit, shtetin e së drejtës dhe besimin e publikut në institucionet demokratike.

Shoqëria civile lidh këtë çështje edhe me angazhimet e Shqipërisë në procesin e integrimit evropian, duke kujtuar qëndrimet e përsëritura të institucioneve të Bashkimit Evropian mbi rëndësinë e trajtimit në kohë, transparent dhe pa politizim të kërkesave të organeve të drejtësisë, në përputhje me kapitujt 23 dhe 24 të negociatave për anëtarësim.

“Qytetarët shqiptarë presin nga Kuvendi të ushtrojë kompetencat e tij në përputhje me Kushtetutën, shtetin e së drejtës dhe standardet demokratike që Shqipëria ka zgjedhur të ndjekë,” përmbyllet deklarata.

Thirrja e shoqërisë civile vjen në një moment tensioni mes qeverisë dhe sistemit të drejtësisë, pas vendimit të Gjykatës së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar për pezullimin e Ballukut nga detyra.

Siç është raportuar më herët nga Citizens.al, kryeministri Edi Rama e cilësoi vendimin si tejkalim kompetencash dhe paralajmëroi ndërhyrje në legjislacion, përfshirë ndryshime në Kodin Penal. Ekspertë të drejtësisë e kanë konsideruar një hap të tillë precedent të rrezikshëm, pasi mund të ndikojë në pavarësinë e sistemit gjyqësor dhe të cenojë reformën në drejtësi.

Gjykata Kushtetuese nuk arriti të sigurojë shumicën e votave për ankimin e kryeministrit, duke lënë në fuqi pezullimin nga detyra, ndërsa SPAK ka kërkuar vijimin e procedurave parlamentare për autorizimet përkatëse për masa të tjera sigurimi.

The post Kërkesa e SPAK për Ballukun, shoqëria civile thirrje Kuvendit të veprojë appeared first on Citizens.al.

Përplasjet mes qeverisë dhe sistemit të drejtësisë tashmë janë të qarta, madje kanë përshkallëzuar. Kryeministri Edi Rama ka paralajmëruar ndërhyrje për ndryshime ligjore pas zhvillimeve në çështjen që lidhej me zëvendëskryeministren Belinda Ballukun në Gjykatën Kushtetuese.

Në përfundim të mbledhjes së grupit parlamentar të hënën, Rama deklaroi se do të propozojë ndryshime ligjore për të mos lejuar, sipas tij, ndërhyrjen e pushtetit gjyqësor në atë ekzekutiv.

Qëndrimi vjen pas vendimit të Kushtetueses, e cila la në fuqi pezullimin nga detyra të numrit dy të qeverisë, masë e marrë më herët nga Gjykata e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (GJKKO) për të lehtësuar hetimet ndaj saj.

Drejtuesi i qendrës ligjore “ResPublica”, Dorian Matlija shprehet se teknikisht kryeministri mund të bëjë një ndërhyrje të tillë dhe i quhet e vlefshme, por nga ana politike e cilëson të shëmtuar.

“Mund ta bëjë [ndërhyrjen], por mund të ketë subjekte të interesuara që mund ta çojnë prapë në Gjykatë Kushtetuese dhe të ketë përplasje. Është një tollovi në vazhdim, që nuk do zgjidhet kollaj,” tha avokati Matlija për Citizens.al.

Sipas tij, “është dilentatizëm të ndryshosh Kodin e Procedurës Penale, ama nëse do të ndryshojë Kushtetutën, i duhen 94 vetë për atë pjesë”.

Një ndërhyrje e tillë rrezikon të krijojë precedent dhe mund të cenojë jo vetëm reformën në drejtësi, por edhe procesin e integrimit evropian të vendit.

“Ndërhyrje në mes të lojës”

Më 6 shkurt, GJKKO, me kërkesë të SPAK, vendosi pezullimin nga detyra të Belinda Ballukut, e cila përveç postit të zëvendëskryeministres mban edhe postin e ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë.

Qeveria e ankimoi vendimin në Gjykatën Kushtetuese me pretendimin se në këtë masë po cenohej vullneti i qytetarëve dhe e drejta për të ushtruar pushtetin ekzekutiv.

Gjykata nuk arriti të sigurojë shumicën e nevojshme të votave për të dhënë një interpretim të qartë për çështjen.

Dalja në një vendim 4 me 4 solli rrëzimin e ankimit, për rrjedhojë pezullimi i saj nga detyra mbeti në fuqi. Megjithatë vlen të theksohet se Balluku vijon të mbajë mandatin e deputetes.

Mandati i deputetit ofron imunitet për masa të sigurisë si arrestimi apo kontrolli i banesës. Për këtë SPAK ka paraqitur në Kuvend edhe kërkesën për heqjen e imunitetit, kërkesë tp cilën shumica socialiste e mbajti prej muajsh pa shqyrtuar me pretekstin se “nevojitej të shprehej Gjykata Kushtetuese”.

Në një reagim publik Kryeministri Rama njoftoi se mazhoranca do të kërkojë zgjidhje përmes ndryshimeve në legjislacion dhe tregoi hapur se qeveria do ta mbrojë Ballukun duke mos ia lëshuar imunitetin.

“Deri në adresimin ligjor të zgjidhjes nuk ka asnjë urgjencë për të trajtuar kërkesën që SPAK-u bëri pas rënies së masës së pezullimit”, u shpreh Rama.

Përballë këtyre zhvillimeve, ekonomisti dhe drejtori ekzekutiv i Qendrës Shqiptare për Kërkime Ekonomike (ACER), Zef Preçi, e konsideron problematike çdo ndryshim ligjor gjatë një procesi në zhvillim.

“Çfarëdo ndërhyrje ka efekt vetëm pas miratimit […] Nuk ka akte me efekt prapaveprues. Çështja do të hetohet sipas kuadrit ligjor aktual”, theksoi ai për Citizens.al.

Duke paralelizuar situatën me atë të shfaqur edhe në Serbi. Sipas Preçit, një konflikt i tillë institucional mund të ndikojë negativisht në procesin e integrimit evropian të vendit.

Ai shton se mazhoranca mund të synojë zvarritjen procedurale të procesit parlamentar deri në afatet e parashikuara në rregullore.

Ndërsa qeveria ka lënë të kuptohet se nuk e konsideron urgjente shqyrtimin e kërkesës së SPAK për arrestimin e Ballukut, Komisioni Evropian kërkon që Kuvendi të veprojë pa vonesa për procedurat që lidhen me heqjen e imunitetit.

Sipas Brukselit, trajtimi i këtyre çështjeve është përgjegjësi e parlamentit, ndërsa lufta kundër korrupsionit mbetet kusht kyç për avancimin e Shqipërisë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

“Në raportin për Shqipërinë për vitin 2025, Komisioni theksoi se, megjithëse qëndrueshmëria e gjyqësorit është përmirësuar, përpjekjet e zyrtarëve publikë ose politikanëve për të ushtruar presion mbi drejtësinë mbeten shqetësim serioz”, citoi ReportTV një zëdhënësi të KE.

Lexoni gjithashtu:

• “Numrat dy” para drejtësisë: Lëkundje apo konsolidim i pushtetit të Ramës?
• Gjykata Kushtetuese rikthen Belinda Ballukun në detyrë
• Rikthimi i ministres Balluku në detyrë pritet me protestë nga Lëvizja Bashkë

The post Nga reforma te përplasja: Rama sfidon pavarësinë e drejtësisë appeared first on Citizens.al.

Pas tre ditësh përplasje të dhunshme me policinë kundër zhvillimit të resortit “Blue Borgo” në zonën mes Shëngjinit dhe Velipojës, banorët e Rrjollit u mblodhën sot para Prokurorisë së Posaçme (SPAK) ku kërkuan ndërhyrjen e drejtësisë për të zgjidhur konfliktin e pronësisë së tokave ku po zhvillohet projekti.

Njësoj si rreth një vit më parë ata protestuan me pankarta para së njëjtës godinë, me të njëjtën kërkesë: Pezullimin e punimeve dhe hetimin e dokumentacionit që i kaloi pronësinë kompanisë “Gener 2”, të cilin ata e konsiderojnë të bërë me falsifikime.

Një vit më pas, sipas banorëve dhe avokatëve të tyre, nuk ka asnjë informacion nëse janë kryer veprime konkrete hetimore. Pas protestës së sotme, avokati Ndue Pjetra tha se SPAK ia ka deleguar çështjen Gjykatës dhe Prokurorisë së Shkodrës.

“Proces i zvarritur qëllimisht”

Avokati i banorëve, Ndue Pjetra, i tha Citizens.al se zvarritja e deritanishme e procesit ka qenë e qëllimshme. Sipas tij, kjo i jep kohë Fatmir Shpellzës, të dyshuar për falsifikim dokumentesh pronësie, “të rregullojë aktet”.

Pjetra kërkoi përfshirjen e Inspektorati Kombëtar i Mbrojtjes së Territorit (IKMT), për të verifikuar nëse kompania “Gener 2”, që po punon në terren, po vepron në përputhje me ligjin.

“Nëse rezulton se gjithçka është në rregull, banorët do të tërhiqen nga kauza,” tha ai teksa shtoi se ata kanë depozituar një padi civile në Gjykatën e Shkodrës për prishje të pronësisë dhe njohje të saj në favor të banorëve, të cilët pretendojnë se e zotërojnë prej rreth 100 vitesh.

Prek Molla, banor i zonës, tha se të hënën, më 9 shkurt, ata do të paraqiten në institucionet e drejtësisë në Shkodër me qëllim që të kërkohet pezullimi i punimeve deri në një vendimmarrje përfundimtare.

Avokati Klodian Reçi ngriti shqetësimin për mungesën e kontrolleve institucionale. Ai paralelizoi reagimin e shpejtë të IKMT-së ndaj ndërtimeve të vogla dhe private me mungesën e verifikimeve për një projekt që shtrihet në rreth 146 hektarë nga një investitor strategjik “nuk shkon as për verifikime”.

Protesta u mbështet edhe nga përfaqësues të partive opozitare, përfshirë “Lëvizja Bashkë” dhe “Mundësia”. Ata ishin të pranishëm edhe në protestën e zhvilluar një ditë më parë në Rrjoll, ku pati edhe një person të lënduar.

“Me firmën e saj, Belinda Balluku po u shkatërron jetën njerëzve,” deklaroi Redi Muçi para SPAK-ut duke e cilësuar konfliktin si pjesë të një problemi të zgjatur 35-vjeçar të pronësisë në Shqipëri.

Barbara Doda nga partia “Mundësia”, shprehu mbështetjen për banorët.

Projekti i “Gener 2” parashikon një investim prej 280 milionë eurosh për ngritjen e 33 strukturave akomoduese dhe shërbimi, me objekte nga 3 deri në 10 kate mbi tokë dhe një kat nëntokë, përfshirë struktura hoteliere dhe sociale-kulturore.

Zona e zhvillimit parashikohet në rreth 146 hektarë me distancë rreth 2 kilometra larg monumentit natyror “Rana e Hedhun”. Ajo bën pjesë në nënzonën 1b të “Peizazhit të mbrojtur Lumi i Bunës-Velipojë”.

Në këtë nënzonë zbatohet shkalla e dytë e mbrojtjes mjedisore, e cila synon ruajtjen e biodiversitetit, duke lejuar aktivitete tradicionale, ekonomike dhe turistike, për sa kohë nuk cenojnë objektivat e mbrojtjes.

Me ndryshimet e Ligjit për Zonat e Mbrojtura, në vitin 2024, u përfshi edhe koncepti i “turizmit të ekselencës” i cili parashikon struktura akomoduese me standarde të larta arkitektonike dhe mjedisore.

Kështu, sipas nenit 33 të ligjit të rishikuar, tashmë lejohet zhvillimi i strukturave turistike 5-yje dhe infrastrukturës mbështetëse, edhe brenda zonave të mbrojtura.

Në këtë kontekst, një vlerësim i bërë nga AKM ka dalë në përfundimin se projekti “Blue Borgo” nuk bie në kundërshtim me legjislacionin për zonat e mbrojtura.

Në një reagim publik më 5 shkurt, kompania “Gener 2” deklaroi se projekti “Blue Borgo”, i zhvilluar nga kompania tjetër pjesë e grupit “Aba Blue Borgo” (Aba Holding), është në përputhje të plotë me të gjitha aktet ligjore dhe nënligjore në fuqi.

Sipas kompanisë, nga faza e konceptimit deri në marrjen e lejes përfundimtare të ndërtimit në dhjetor 2025, janë ndjekur të gjitha procedurat ligjore. “Gener 2” thotë se janë zhvilluar dëgjesa publike dhe se nuk është cenuar asnjë e drejtë pronësie.

Kompania i cilëson të pabazuara dhe dezinformuese pretendimet për paligjshmëri. Ajo shprehet e vendosur ta vijojë projektin brenda afateve, duke e konsideruar projektin një stacion të rëndësishëm turistik për zonën.

Prej më shumë se një viti, konflikti mes banorëve që pretendojnë pronësinë e tokave dhe kompanisë që ka marrë lejen e ndërtimit mbetet pezull. Asnjë institucion i drejtësisë nuk ka dhënë ende një vendim përfundimtar.

“Kur do t’u vijë radha këtyre çështjeve?” pyeti avokati Reçi, “Kur të kenë vdekur dhe ato që kanë qenë para tyre, apo vetëm pasi resortet të jenë ndërtuar dhe të mos zhbëhen më?”

Lexoni gjithashtu:

• Resorti “Blue Borgo”: Banorët përplasen me policinë, punimet vijojnë
• Banorët e Rrjollit, në SPAK për të drejtën e pronës

The post Banorët e Rrjollit përpara SPAK: “Kërkojmë pronat tona” appeared first on Citizens.al.

Prokuroria e Durrësit ka ndërmarrë një hap domethënës në hetimin e kontrabandës së mbetjeve të rrezikshme që kishin origjinë Shqipërinë rreth dy vite më parë, duke lëshuar 33 urdhër-arreste ndaj drejtuesve të kompanive të përfshira dhe zyrtarëve të institucioneve përgjegjëse për mbikëqyrjen mjedisore dhe doganore.

Ky është zhvillimi më i rëndësishëm në skandalin me jehonën më të madhe ndërkombëtare që ka njohur ndonjëherë Shqipëria sa i takon çështjeve të mjedisit. Çështja në fjalë është ndjekur në vazhdimësi nga Citizens.al me raportime të zgjeruara dhe dëshminë e plotë se si u sinjalizua në fillim rasti.

Lexo: Dëshmia e plotë e Jim Puckett për mbetjet toksike

Hetimi, bazuar në ekspertimet që tashmë kanë konfirmuar natyrën e rrezikshme të mbetjeve industriale, zbuloi se sasia prej mbi 2,800 tonë mbetjeje e dërguar në mënyrë të dyshimtë përmes 102 kontejnerësh drejt Tajlandës u eksportua në shkelje të ligjit mjedisor dhe procedurave doganore.

Ekspertimi i kryer – me vonesa shqetësuese – në Itali i klasifikoi këto mbetje si pluhur me përmbajtje të lartë metalike dhe substancash të dëmshme të ardhura nga furrat industriale (kategoria EAFD).

Sipas njoftimit zyrtar, masat e sigurisë përfshijnë drejtues dhe punonjës të kompanive “Kürüm International” dhe “Sokolaj shpk”, zyrtarë publikë dhe përfaqësues të institucioneve që kishin detyrë kontrollin mjedisor dhe doganor në Portin e Durrësit.

Prokuroria ka ngritur ndaj tyre akuza për shpërdorim detyre, falsifikim dokumentesh, transport të paligjshëm, kontrabandë dhe pastrim parash.

Nga alarmi ndërkombëtar te konkretizimi i hetimeve

Rasti u bë publik në vitin 2024, kur autoritetet tajlandeze refuzuan ngarkesën dhe kthyen mbetjet në Shqipëri, duke i bërë thirrje qeverisë shqiptare për hetime transparente dhe të pavarura.

Citizens.al raportoi se mbetjet e kthyera përfunduan në Porto Romano, ndërsa institucionet shqiptare shmangën për muaj me radhë dhënien e informacionit mbi përbërjen e tyre dhe përgjegjësitë ligjore.

Në mars 2025, Citizens.al publikoi dëshminë e Jim Puckett, drejtues i Basel Action Network (BAN), i cili paralajmëroi se Shqipëria po shfaqte shenjat e një skeme trafiku mbetjesh, pasi ky mund të mos ishte një rast i izoluar.

Puckett akuzoi autoritetet shqiptare për zvarritje të hetimeve dhe mungesë vullneti për të ndjekur zinxhirin e plotë të përgjegjësisë, përfshirë aktorët shtetërorë.

Lexo: “Shqipëria po zvarrit hetimet për kontrabandën e mbetjeve toksike”

Gjykata, me kërkesë të Prokurorisë, miratoi më 3 shkurt 2026, rreth dy vite më vonë, 33 masa sigurie: 26 me burg dhe 7 me arrest shtëpie.

Sipas prokurorisë, kontrabanda u mundësua përmes falsifikimit të dokumenteve, shmangies së kontrolleve mjedisore dhe doganore përmes lejeve të dhëna në shkelje të ligjit.

Në fokus të hetimit janë vënë zyrtarë dhe ish-zyrtarë të Agjencisë Kombëtare të Mjedisit (AKM), Doganës së Durrësit dhe struktura të përfshira në administrimin e portit.

Mes të arrestuarve janë drejtuesja aktuale e AKM-së, Marjeta Përlala, ish-drejtuesja Arta Dollani dhe tre punonjës nga sektori i lejeve të kësaj agjencie.

Gjithashtu janë arrestuar pesë punonjës të Doganës së Durrësit, dy inspektorë të Autoritetit Portual, administratori dhe dy punonjës të koncesionarit që operon terminalin lindor të portit.

Nga kompanitë e përfshira, është kërkuar arrestimi i administratorëve të Kürüm, Erdal Demir dhe Yusuf Sezai Kürüm, si dhe katër drejtorëve përgjegjës të sektorit të mjedisit, prodhimit, transportit dhe shitjeve të saj.

Nga “Sokolaj shpk” janë arrestuar pronarët Gjovana dhe Doni Sokolaj, si dhe kontabilistja e kompanisë. Paralelisht është kërkuar arrestimi edhe i zotëruesve, administratorëve dhe punonjësve të disa kompanive ndërmjetëse si “Bajrami N”, “Joti Spedition” dhe “Alliance Resource”.

Citizens.al pati raportuar më herët për heshtjen njëvjeçare të Prokurorisë së Durrësit, duke ngritur dyshime për mungesë transparence dhe llogaridhënie në një çështje me pasoja të rënda mjedisore dhe shëndetësore.

Argumenti kryesor lidhej me zvarritjen e kryerjes së analizave të ngarkesës së 102 kontejnerëve, të cilat ishin provuar më parë në Tajlandë se përmbanin lëndë të rrezikshme.

Lexo: Një vit heshtje nga Prokuroria për kontrabandën me mbetje të rrezikshme

Lëshimi i 33 urdhër-arresteve shënon zhvillimin më të rëndësishëm për zbardhjen e kësaj çështjeje, por ajo nuk i jep fund pikëpyetjeve mbi rastin, rolin e institucioneve, kontrollin real dhe mbi të gjitha propagandën.

Gjithashtu vë në diskutim një çështje tjetër: Çfarë do të bëhet me ngarkesën? Ku do të vendoset përfundimisht ajo dhe si do të veprohet me të, nëse do të duhet të asgjësohet?

Kujtojmë se qeveria e mohoi kategorikisht kontrabandën në fjalë dhe dha informacione për të vetëm pasi çështja mori jehonë ndërkombëtare.

Tashmë rasti mbetet një test për drejtësinë shqiptare, e cila ka bërë hapa të konsiderueshme me strukturat e reja – Struktura e Posacme Anti-Korrupsion – por që mbetet t’i tregojë konkretisht nëse i ka fituar të plota standardet e drejtësisë.

Lexoni gjithashtu:

• Shqipëria mbetet pas në mbrojtjen e mjedisit, BE kërkon veprime konkrete
• Fitime në kurriz të komuniteteve; mbi 200 hidrocentrale private në 15 vjet
• Bankers Petroleum nën hetim: Dyshohet se për 20 vite shmangu taksat

The post 33 urdhër-arreste për kontrabandën e mbetjeve “Durrës-Tajlandë” appeared first on Citizens.al.

“Ta shijojmë Sazanin pa na e marrë Ivanka!” është kthyer në një batutë të përhapur tashmë mes atyre që udhëtojnë drejt jugut të Shqipërisë. Ironia, megjithatë, pasqyron një shqetësim real për planet e zhvillimit turistik të lidhura me familjen Trump në zonat e mbrojtura të bregdetit shqiptar.

Postimet e Ivanka Trump, vajzës së Presidentit Amerikan në rrjetet sociale, shoqëruar me këngë tradicionale shqiptare, u komentuan gjerësisht në media gjatë fundit të muajit janar. Por përtej debatit mediatik dhe atij online me reagime emocionale, aksionet konkrete në terren kanë qenë të pakta.

Pikërisht, për të thyer heshtjen, një grup aktivistësh dhe artistësh udhëtuan të shtunën drejt Zvërnecit. Në rërën pranë lagunës së Nartës, ata u kujdesën për disa orë që të shpalosnin një mesazh artistik me mbishkrimin “SOS, po grabitemi!”, të shoqëruar me vizatime shpendësh dhe gjallesash karakteristike të zonës së mbrojtur Vjosë-Nartë dhe Karaburun-Sazan.

Lexo: Nga vizitor në investitor strategjik, si e siguroi Sazanin Jared Kushner

Aksioni simbolik, që u ndoq nga Citizens.al, u zhvillua pranë Manastirit të Zvërnecit, në një territor ku biodiversiteti ishte i dukshëm me sy të lirë. Flamingot, çafkat e bardha dhe shpendë të tjerë migratorë e bëjnë zonën një nga pikat më të rëndësishme ekologjike në vend, mjaft të frekuentuar nga turistët e natyrës dhe ata që udhëtojnë për kamping.

Elsa Paja, një nga aktivistet, na tregoi se ideja lindi nga frika për pasojat e projekteve të paralajmëruara. Sipas saj, bashkimi i artistëve dhe aktivistëve ishte një reagim i drejtpërdrejtë ndaj ndjenjës së përjashtimit nga vendimmarrja.

“Dikush vjen nga jashtë dhe të grabit tokën! Arsyet pse kjo nuk duhet të ndodhë janë të shumta, sa na lindi nevoja për të bërë diçka,” rrëfeu ajo për Citizens.al

Komuniteti lokal: “Jemi kundër”

Por, në Zvërnec, kundërshtimi nuk vjen vetëm nga aktivistët. Blendon Mërtiri, peshkatar prej mbi 30 vitesh në Grykën e Dajlanit, e sheh zhvillimin e paralajmëruar si kërcënim për mënyrën e jetesës.

Lexo: Darka e Sazanit: Si u vu pasuria publike në tryezë

Prej një viti ai dhe peshkatarët e tjerë të zonës janë pa leje peshkimi, të pezulluara nga Ministria e Bujqësisë. Megjithatë, ai çdo ditë gjendet pranë varkave të ankoruara në lagunë.

“Me Zotin dhe me Trumpin nuk merremi. Por nëse na thonë të ikim se është investim strategjik, çfarë bëhet me ne?!” pyet ai me ironi.

Sipas Mërtirit, turistët vijnë në këtë zonë për natyrën e egër, jo për resorte luksoze të parashikuara për t’u ngritur nga propozimi i paraqitur prej dhëndrit të Donald Trump, Jared Kushner.

Mërtiri ngre gjithashtu shqetësimin për pronësinë e tokës, duke theksuar se shumë parcela të zonës së Zvërnecit janë të ndara sipas ligjit “7501” dhe disa të papajisura me dokumente pronësie. Shqetësimi kryesor mbetet te mënyra e shpronësimit. Ai thotë se deri më sot nuk ka pasur asnjë informacion.

“Edhe Aeroport (Aeroporti i Vlorës në Akërni), edhe resort… do na vijë e mira në derë, mirëqenie e madhe…” ironizoi Blendoni.

Një tjetër banore, Rita Xhaho, tha për Citizens.al se lajmin për ndërtimet e mundshme të resorteve në Zvërnec dhe Sazan e kishte mësuar nga televizioni. Për të, ndryshimi i peizazhit mjedisor do të thotë humbje e kujtimeve dhe e lidhjes personale me zonën.

Lexo: Kur natyra përballet me betonin: Çmimi i lartë i Aeroportit të Vlorës

“Nga televizioni e morëm vesh, që do bëhen, ndërtimet, që do ti bej ajo, vajza e Trumpit,” theksoi Rita.

Zonat e Mbrojtura nën rrezik

Marina Xhaho, nga “Qendra për Ruajtjen dhe Mbrojtjen e Mjedisit Natyror në Shqipëri” (PPNEA), e cila ishte pjesë e grupit të aktivistëve, paralajmëron se çdo ndërhyrje me ndërtime rrezikon shkatërrimin e habitateve ku folezojnë specie të mbrojtura.

Sipas saj, zona e mbrojtur Vjosë-Nartë strehon flamingot, pelikanët kaçurrelë, sqepbizët, kalorësit, pulëbardhat dhe dhjetëra lloje të tjera shpendësh ujorë.

Më 22 shkurt 2024, Kuvendi miratoi me votat e shumicës socialiste ndryshimet në Ligjin për Zonat e Mbrojtura, duke hapur rrugën për zhvillime turistike dhe investime në zona që më parë ishin të paprekshme. Përpjekjet për shfuqizimin e ligjit u rrëzuan nga Gjykata Kushtetuese.

Planet e propozuara nga kryeministri Rama në bashkëpunim me Kushner për Sazanin dhe Zvërnecin kanë hasur kundërshtim të gjerë: 41 organizata mjedisore nga 28 shtete i kërkuan publikisht qeverisë shqiptare pezullimin e këtyre nismave.

PPNEA ka paralajmëruar se rreth 14 kilometra vijë e egër bregdetare, aktualisht zonë e mbrojtur, rrezikon të shndërrohet në rrugë asfalti, ndriçim artificial dhe ndërtesa luksoze.

Sipas mjedisorëve, rreziku nuk kufizohet vetëm në jug. Ndryshimet ligjore dhe nisma si “Paketa e Maleve” e zgjerojnë logjikën e ndërhyrjes edhe në zona të tjera të mbrojtura në vend, duke vënë në pikëpyetje vetë konceptin e mbrojtjes së aseteve natyrore.

Lexoni gjithashtu:

• Projektligji për mbetjet: Mes transparencës së kufizuar dhe rrezikut për interesa private
• “Jo fluturime në Nartë”, rikthehen protestat kundër Aeroportit të Vlorës
• IUCN kërkon që Shqipëria të rishikojë ligjin për Zonat e Mbrojtura

The post “SOS! Po grabitemi!”: Aktivistët kundër resorteve turistike në Zvërnec dhe Sazan appeared first on Citizens.al.

Në zonën e “21 Dhjetorit,” në Rrugën e Kavajës, ngjitur me “Çerdhen Nr. 24”, “Kopshtin Nr.43” dhe “Qendrën Komunitare të Shëndetit Mendor Nr.2” po ndërtohet një kullë 20-katëshe me katër kate nëntokë.

Punimet në kantier vijojnë, pavarësisht se rreth tij shërbehet kujdes institucional për fëmijët dhe personat me shqetësime të shëndetit mendor. Hapësira mes institucioneve dhe kantierit është “mur më mur”.

Gazetarët e Citizens.al u interesuan për të marrë informacion nëse për projektin në fjalë ka pasur konsultime me institucionet. Nga çerdhja na u tha se informacionet vijnë përmes Drejtorisë së Kopshteve dhe Çerdheve të Tiranës.

Punonjësit pohuan se nuk mund të komentojnë publikisht projektin pa autorizim të drejtorisë, e cila nuk ishte e arritshme për koment.

Shqetësimi për ndikimin social

Kulla quhet “Nomad Building”, ajo është projektuar nga studioja “Dalmat Architecture” dhe po zhvillohet nga kompania “Artech Group”.

Projekti mori lejen e zhvillimit nga qeveria më 2 prill 2024 dhe lejen e ndërtimit rreth një muaj më vonë. Leja theu rregullin e caktuar nga Plani i Përgjithshëm Vendor (PPV), që parashikonte një intensitet ndërtimi 2.8 për zonën dhe lartësi maksimale prej 8 katesh.

Sikurse e kemi analizuar dhe më parë në Citizens.al, norma e kritereve të PPV-së dhe PDV-ve mund të tejkalohet përmes vendimeve të Këshillit Kombëtar të Territorit dhe Ujit (KKTU), organ që drejtohet nga Kryeministri.

Me vendimet e saj KKTU-ja mund të vendosë përjashtime nga rregulloret. Mirëpo shpeshtësia e këtyre “përjashtimeve” ka bërë që tashmë normë të jenë vetë tejkalimet e planit të përgjithshëm dhe ngritja në intensitet dhe lartësi më të larta.

Lexo: Përjashtimi u bë normë, kullat në ish-bllok thyejnë kriteret e Planit Urbanistik

Në projektin e kullës intensiteti i ndërtimit është 8.8 dhe lartësia ka shkuar në 20 kate.

Zhvilluesit thonë se po i japin zgjidhje zonës që deri në vitin 2024 kishte një strukturim kaotik urban me ndërtesa kryesisht 1-katëshe dhe se në përfundim të projektit rreth 60% e sipërfaqes së truallit do të jepet për shfrytëzim si hapësirë publike.

Megjithatë shqetësues është fakti se projekti po zhvillohet krah tre institucioneve që ofrojnë shërbime shëndetësore dhe edukimi. Punimet zhvillohen me orare deri në 00:00 dhe në fazat e mëvonshme mund të ndikojë edhe më shumë me zhurmat apo nivelin e pluhurave.

Një model që po përsëritet

Ndërtimi i kullave pranë institucioneve arsimore apo shërbimeve publike nuk është më rast i izoluar në Tiranë.

Në ish-Bllok, banorë të tre pallateve pranë shkollës 9-vjeçare “Emin Duraku” protestuan kundër një kulle 16-katëshe që nisi të ndërtohej aty. Çështja po ndiqet aktualisht në gjykatë, ndërsa punimet në terren kanë vijuar.

Në Bulevardin “Bajram Curri” është bërë publik gjithashtu plani për një kullë 19-katëshe pranë shkollës 9-vjeçare “1 Maji”. Një skenar i ngjashëm planifikohet të vijojë edhe pranë Kopshtit Nr.41 te “Rruga Pjetër Budi”, ku një pallat 9-katësh pritet të ngrihet pranë murit të kopshtit.

Në raste të tjera, zhvillimet kanë parashikuar edhe zhvendosjen e institucioneve ekzistuese. Një prej tyre është jetimorja “Zyber Hallulli”, e cila pritet të zhvendoset nga trualli aktual dhe të riorganizohet te zona e ish-vilave gjermane.

Në vend të saj planifikohet ndërtimi i tre kullave deri në 35 kate. Kështu, zhvillimet “mur më mur” me institucionet publike po kthehen në normë teksa transparenca, konsultimi me komunitetin mbeten ende të paqarta.

Lexoni gjithashtu:

• Shpallet fituesi, tre kulla deri 35 kate te “Zyber Hallulli”
• Bjarke Ingels në Petrelë: “Parku i Besimit” mbi zonën antike të Përsqopit
• Thirrjet “pa garë” dhe “pa llogari” të Korporatës së Investimeve

The post “Mur më mur” me çerdhen dhe kopshtin: Kulla 20 kate te “21 Dhjetori” appeared first on Citizens.al.

Zvarritja e vendimmarrjes për imunitetin e zv.kryeministres Belinda Balluku riktheu sot protestat qytetare përpara Kuvendit.

Këshilli i Mandateve shtyu sërish mbledhjen, edhe pse ishte paralajmëruar se do të merrte një vendim këtë javë.

Ndërkohë, edhe Gjykata Kushtetuese nuk ka marrë një vendim përfundimtar mbi pezullimin Ballukut, e cila mban njëherësh edhe postin e ministres së Infrastrukturës.

Aktivistë dhe qytetarë e cilësuan këtë situatë si një zvarritje të qëllimshme të procesit.

Të indinjuar nga mungesa e ndëshkimit për korrupsionin e pretenduar nga hetimet e Strukturës së Posaçme Anti-Korrupsion (SPAK), dhjetëra protestues u mblodhën sot përpara hyrjes së Kryesisë së Kuvendit.

Ata shpalosën një banderolë me mesazhin: “Për drejtësi deri në fund!”.

“Kërkojmë në mënyrë të menjëhershme ndërprerjen e këtij procesi farsë, mbledhjen urgjente të Këshillit të Mandateve dhe trajtimin e çështjes me transparencë të plotë,” theksoi Sidorela Vatnikaj, nga organizata “Drejtësi Sociale”.

Sipas saj, çdo shtyrje tjetër përbën një akt të vetëdijshëm kundër demokracisë dhe vullnetit qytetar.

Gjatë protestës, aktivistët hodhën dhjetëra çelësa përpara hyrjes së Kryesisë si shenjë simbolike e një prej pretendimeve të ngritura, sipas së cilave dyshohet se numri dy i qeverisë ka kapitalizuar pasuri të majme nga korrupsioni dhe abuzimi me pushtetin.

“A ka hall më të madh për qytetarin, kur prokuroria thotë se një ministër është duke vjedhur?” drejtoi si pyetje retorike Migen Qiraxhi nga Qëndresa Qytetare, teksa akuzoi disa deputetë se po bllokojnë qëllimisht procesin.

Qiraxhi përmendi me emra Niko Peleshin, Taulant Ballën, Blendi Çuçin, Ulsi Manjën dhe Blendi Çomon, duke i cilësuar si pengues të drejtësisë.

“Kudo në botë shqiptarët mund të blejnë një shtëpi. I vetmi vend ku nuk munden, është Shqipëria,” tha ai në përmbyllje.

Aktivisti Andi Tepelena solli në vëmendje edhe pasojat sociale të qeverisjes. Ai theksoi emigrimin masiv të të rinjve duke referuar si shifër se 79% e studentëve synojnë të largohen nga vendi.

Kjo ishte protesta e dytë e këtij grupimi. Në dhjetor 2025, ata protestuan bashkë me Partinë Mundësia me moton “Peshku qelbet nga koka”.

Çfarë dimë deri më tani?

Që prej vjeshtës së vitit 2025, zëvendëskryeministrja Balluku është në qendër të një procesi hetimor dhe politik, që përfshin akuzat penale të SPAK, vendimet e gjykatave, si dhe ndërhyrjen institucionale të nivelit të lartë.

Në nëntor 2025, SPAK i bëri ballafaqim Ballukut dhe ish-drejtorëve të ARRSH-së, nën varësi të saj, me akuzat për shkelje të procedurave të prokurimit në projekte të mëdha, përfshirë tenderët për Tunelin e Llogarasë dhe Unazën e Madhe të Tiranës, me vlerë qindra miliona euro.

Hetimi përfshinte pretendime se një grup zyrtarësh kishte favorizuar kompani të caktuara në shkelje të ligjit të prokurimeve. SPAK kërkoi më pas pezullimin nga detyra dhe një ndalim të daljes nga vendi për Ballukun, si masa sigurie.

Më 20 nëntor 2025, Gjykata e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (GJKKO) i miratoi masat e kërkuara.

Kryeministri Edi Rama reagoi publikisht kundër vendimit të GJKKO-s, duke e cilësuar ndërhyrje të paprecedentë të sistemit të drejtësisë në funksionimin e ekzekutivit dhe e çoi çështjen para Gjykata Kushtetuese.

Kjo solli një konflikt kompetencash mes institucioneve, duke reflektuar tensione rreth ndarjes së pushteteve.

Më 12 dhjetor, me shumicë votash, Gjykata Kushtetuese vendosi ta rikthejë në detyrë Ballukun, duke pezulluar përkohësisht efektet e vendimit të GJKKO-s deri në shqyrtim të mëtejshëm.

Vendimi u arrit pas një ankimi të Kryeministrit dhe u argumentua se masa e pezullimit nga detyra kishte krijuar mosmarrëveshje kompetencash në interpretimin e ligjit kushtetues mbi imunitetin dhe funksionimin e përgjithshëm të ekzekutivit, pra qeverisë.

Pas kësaj lëvizjeje, SPAK kërkoi zyrtarisht heqjen e imunitetit të Ballukut me synimin për të vendosur ndaj saj një masë më të fortë sigurie, çka nënkupton arrestimin.

Më 17 dhjetor, Kuvendi i mohoi anëtarëve të Këshillit të Mandateve dosjen hetimore duke e argumentuar këtë si informacion “sekret hetimor”. Ekspertët e quajtën vendimin absurd.

Gjykata Kushtetuese njoftoi të martën se i nevojitej më shumë kohë për t’u shprehur për çështjen e pezullimit nga GJKKO-ja, qëndrim që u përdor nga shumica socialiste si argument për të frenuar procesin e shqyrtimit të imunitetit të Ballukut.

Lexoni gjithashtu:

• Kushtetuesja dëgjon palët për çështjen Balluku, pritet vendimi
• Gjykata Kushtetuese rikthen Belinda Ballukun në detyrë
• “Numrat dy” para drejtësisë: Lëkundje apo konsolidim i pushtetit të Ramës?

The post Zvarritja e çështjes Balluku rikthen protestat përpara Kuvendit appeared first on Citizens.al.

Sot, përpara nisjes së seancës plenare, për miratimin e një pakete ndryshimesh ligjore në Kodin Penal, organizata të medias dhe të shoqërisë civile kundërshtuan propozimin që ofron një lloj dekriminalizimi të pjesshëm të shpifjes.

Shumica socialiste është shprehur vazhdimisht se po punon për përshtatjen e një sërë projektligjesh me direktivat evropiane, kjo nën qëndrimin “konform integrimit” të vendit në Bashkimin Evropian.

Një prej këtyre ndryshimeve është thënë të jetë dhe dekriminalizimi i shpifjes për gazetarët. Konteksti penal i shpifjes dhe fyerjes është trajtuar prej vitesh si instrument presioni ndaj lirisë së shprehjes, gjë për të cilën shteti shqiptar është kritikuar vazhdimisht nga organizatat ndërkombëtare, të gazetarëve dhe shoqërisë civile.

Kërkesa ka qenë e njëjtë: dekriminalizim i plotë i shpifjes. Por, me ndryshimet e propozuara në tetor 2025 – të dërguara në Kuvend për miratim sot – qeveria ofron dekriminalizim të pjesshëm dhe sinjalizon qartë për kufizim “me regjistër” të profesionit të gazetarit.

Paketa e dërguar në parlament parashikon përjashtim penal vetëm për shpifjen. Ai vlen për gazetarë “të regjistruar dhe të njohur” teksa fyerja mbetet vepër penale si një rrugë alternative përndjekjeje dhe që ruan ende efektin frenues mbi shprehjen publike.

Sipas propozimit, (që ndryshon Nenin 120 për Shpifjen): “Një gazetar i punësuar ose i vetëpunësuar, i regjistruar dhe i njohur si i tillë në përputhje me legjislacionin në fuqi, […] nuk mban përgjegjësi penale për veprën e shpifjes […] kur:

• qëllimi është informimi i publikut mbi çështje me interes;
• në momentin e publikimit, nuk ka […] dijeni se informacionet faktike janë të rreme dhe ka bërë përpjekje të arsyeshme për të verifikuar saktësinë e tyre;
• pasi të jetë informuar […] se informacionet janë haptazi të rreme […], ai vepron pa vonesë për të bërë një përgënjeshtrim ose sqarim;

Pavarësisht “dëshirës së mirë” siç e kanë cilësuar vetë organizatat e medias dhe shoqërisë civile përpjekjen për mbrojtjen e gazetarëve nga shpifja, propozimi ka ngritur shqetësime serioze. Organizatat e kundërshtojnë dekriminalizimin e pjesshëm dhe të kushtëzuar të shpifjes.

Çfarë kërkojnë organizatat?

Dispozita që synon mbrojtjen e gazetarëve nga shpifja, u miratua fillimisht nga Komisioni parlamentar për Çështjet Ligjore dhe Administratën Publike më 21 janar.

“Ne i njohim dhe i vlerësojmë hapat pozitivë të ndërmarrë deri tani, megjithatë teksti që pritet të votohet nuk e realizon dekriminalizimin e plotë” tha gjatë një deklarate përpara Kuvendit, drejtuesja e Qendrës për Shkencë dhe Inovacion për Zhvillim (SciDev), Blerjana Bino.

Sipas saj, liria e shprehjes duhet të mbrohet për shkak të funksionit që i shërben interesit publik dhe jo për shkak të statusit profesional të folësit.

Dispozita e propozuara, pretendon se mbrojtja do t’i sigurohet vetëm gazetarëve të regjistruar apo të akredituar nga një strukturë, e cila ende nuk dihet se nga kush do të përfaqësohet. Gjithashtu fyerja mbetet vepër penale, e cila shpesh përdoret edhe si instrument për të intimiduar, sulmuar dhe heshtur gazetarët.

Në kritikën e saj, Bino vijoi më tej se Shqipëria nuk ka dhe nuk duhet të ketë një sistem regjistrimi të gazetarëve. Sipas saj kjo praktikë krijon pasiguri juridike dhe rrezikon të hapë rrugën për mekanizma kontrolli mbi gazetarinë, në kundërshtim me parimet themelore të lirisë dhe pavarësisë së medias.

E së treti, sipas deklaratës së mbajtur nga drejtuesja e SciDev, kjo nisëm përjashton aktorë të tjerë të rëndësishëm të interesit publik: organizata të shoqërisë civile, aktivistë, studiues, sinjalizues dhe qytetarë, të cilët luajnë një rol thelbësor në debatin dhe sistemin demokratik ku shpesh përballen me presione ligjore që kanë efekt frenues mbi shprehjen e lirë.

Vetë organizatat e medias dhe shoqërisë civile kanë qenë pjesë e vazhdueshme e tryezave dhe konsultimeve përpara publikimit zyrtarë të kësaj iniciative nga Komsioni Parlamentarë, por dhe një herë ata u ndjenë “të prerë në besë”.

“Pavarësisht konsultimit që ne i bëjmë në mënyrë të vazhdueshme, mazhoranca është e aftë që brenda ditës, të ndryshojë mendim,” tha me zhgënjim Isa Myzyraj, drejtues i Asociacioni të Gazetarëve të Shqipërisë.

Mbi këtë nisëm kanë reaguar edhe ekspertë e gazetarë të tjerë në hapësirën online.

“Nuk njoh asnjë koleg profesionist qe është ndjere i frikësuar nga shpifja ne versionin aktual në Kodin Penal, ndërsa mbi amendimin e ri, ai e kriminalizon rëndë shpifjen në emër të dekriminalizimit,” është shprehur eksperti i komunikimit, Elvin Luku.

Për çështjen u shpreh edhe deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku, e cila është kryetare e Komisionit parlamentar për të Drejtat e Njeriut dhe Mjetet e Informimit Publik. Sipas saj, Kodi Penal do të përdoret nga qeveria si kërcënim ndaj gazetarëve dhe fjalës së lirë.

“Qeveria vendosi që Nenin 119, pra fyerjen, të mos e prekë. Ndërkohë që Neni 120 ta prekë pjesërisht dhe të përcaktojë grupin e individëve që do të jenë jashtë veprave të Kodit, pra jashtë kërcënimit me burg”, tha Tabaku.

Rishikimin e  kuadrit penal që lidhet me shpifjen, e kanë kërkuar edhe me anë të një letre të hapur 18 organizata të shoqërisë civile.

The post Propozimi i qeverisë: “Gazetarë me regjistër dhe dekriminalizim i pjesshëm i shpifjes” appeared first on Citizens.al.

18 organizata të shoqërisë civile kërkojnë rishikim të kuadrit penal që lidhet me shpifjen, duke kërkuar dekriminalizim të plotë dhe mbrojtje të barabartë të lirisë së shprehjes për të gjithë individët.

Në një deklaratë të përbashkët organizatat vlerësuan nismën parlamentare që synon shfuqizimin e plotë të neneve 119 dhe 120 të Kodit Penal, një proces i shoqëruar edhe me konsultim publik, ku shoqëria civile u angazhua në mënyrë aktive. Por shprehën të keqardhur se teksti i miratuar më 21 janar në Komisionin për Çështjet Ligjore dhe Administratën Publike nuk arrin të realizojë dekriminalizimin e plotë të shpifjes dhe fyerjes.

“Kjo qasje devijon nga objektivi fillestar i procesit konsultativ dhe nuk është në përputhje me rekomandimet e kahershme të shoqërisë civile dhe komunitetit të gazetarëve” – citohet në deklaratë.

Organizatat theksojnë se mbrojtja duhet të lidhet me natyrën e shprehjes dhe interesin publik që ajo i shërben, dhe jo me statusin profesional të folësit.

“Versioni i miratuar në Komision dhe që pritet të miratohet në Seancë Plenare së shpejti, përfshin megjithatë disa elemente që përbëjnë hapa përpara” – vijon deklarata.

Ndryshimet pranojnë se raportimi që bëhet për interesin publik dhe me mirëbesim nuk duhet të dënohet penalisht. Ato parashikojnë gjithashtu disa masa mbrojtëse, si përpjekja për të verifikuar informacionin, mundësia për ta sqaruar ose përgënjeshtruar atë dhe dallimi i qartë mes fakteve dhe opinioneve.

Sipas shoqërisë civile, dekriminalizimi i pjesshëm i shpifjes rrezikon të mbetet i pazbatueshëm në praktikë. Së pari, ndryshimi lidhet vetëm me shpifjen, ndërkohë që fyerja (Neni 119 i Kodit Penal) mbetet vepër penale, duke krijuar rrezikun që rastet e shpifjes të paraqiten dhe të trajtohen përmes nenit të fyerjes.

Së dyti, përjashtimi nga përgjegjësia penale kufizohet vetëm për gazetarët “e regjistruar dhe të njohur”, në një kontekst ku Shqipëria nuk ka dhe nuk duhet të ketë një sistem regjistrimi të gazetarëve, pasi kjo do të binte ndesh me standardet evropiane të lirisë së shprehjes.

Për më tepër, organizatat joqeveritare, aktivistët, studiuesit, sinjalizuesit dhe qytetarët e zakonshëm nuk përfitojnë nga këto ndryshime, ndonëse ata shpesh përballen me padi dhe presione ligjore që kanë efekt kufizues mbi lirinë e shprehjes.

Për këto arsye, kërkesa e shoqërisë civile mbetet e qartë dhe e përsëritur: Kuvendi i Shqipërisë duhet të ndërmarrë dekriminalizimin e plotë të shpifjes dhe fyerjes për të gjithë individët, duke e lidhur mbrojtjen ligjore me shprehjen në interes publik dhe mirëbesimin, dhe jo me statusin profesional.

“Një reformë e tillë është e domosdoshme për përputhjen me standardet e Bashkimit Evropian dhe të Këshillit të Europës dhe për garantimin real të lirisë së shprehjes si e drejtë themelore në një shoqëri demokratike” –përmbyll deklarata.

The post 18 organizata kërkojnë dekriminalizimin e plotë të shpifjes dhe fyerjes appeared first on Citizens.al.

Gjatë seancës që zgjati rreth pesë orë, Gjykata Kushtetuese shqyrtoi ankimin e kryeministrit Edi Rama për pezullimin nga detyra të zv. Kryeministres Belinda Balluku.

Pas paraqitjes së pretendimit të palëve: Këshilli i Ministrave dhe SPAK, Gjykata Kushtetuese u tërhoq për të shpallur vendimin.

Gjykata pritet të vendosë brenda 30 ditëve lidhur me ligjshmërinë e pezullimit të Belinda Ballukut nga Gjykata e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (GJKKO).

Balluku dhe disa ish-drejtues të ARRSH-së u akuzuan se kanë shkelur ligjin për tenderat si Tuneli i Llogarasë dhe Unaza e Jashtme e Tiranës, me vlerë 210 milionë euro, për të favorizuar kompani të caktuara. GJKKO e pezulloi zv. Kreyministren nga detyra më 20 nëntor, por Kushtetuesja e riktheu në detyrë pak ditë më pas.

Përplasja midis palëve

Qeveria pretendon se ka një konflikt kompetencash, duke vënë në pikëpyetje faktin nëse a ka apo jo kompetencë Gjykata e Posaçme të pezullojë nga detyra një anëtar qeverie. Përfaqësuesja e Këshillit të Ministrave, Eriola Shia tha se vendimi i GJKKO-së ishte një ndërhyrje në pushtetin ekzekutiv. Ajo analizoi se GJKKO duke pezulluar ministrin nga detyra, ka pezulluar vendimmarrjen jo vetëm brenda ministrisë përkatëse, por edhe vendimmarrjen e Këshillit të Ministrave në atë fushë.

“Prokuroria e Posaçme pretendon se aktet që nuk propozon dot më ministri, tashmë mund ti propozojë Kryeministri. Ky argument nuk qëndron sepse Kryeministri propozon vetëm akte që nuk i përkasin fushës së asnjë ministrie tjetër dhe që i janë dhënë atij shprehimisht si detyra me ligj të posaçëm” – u shpreh Shia gjatë seancës.

Prokurori i SPAK, Dritan Prençi e ka mohuar mbivendosjen e kompetencave, duke shtruar argumentin se se çdo organ ka kompetencat e veta.

“Është fakt që masa ndaluese prek vetëm individin dhe nuk ndalon funksionimin e institucionit ashtu siç lejon Kushtetuta për rastet e mungesës së përkohshme të ministrit. Masat e pezullimit kanë natyrë të përkohshme dhe janë të nevojshme për të siguruar vijimin e hetimit penal dhe nuk shkaktojnë pasoja të pariparueshme” – tha gjatë seancës Prençi.

Ndërsa Prokurorja e SPAK, Dorina Bejko deklaroi se nëse e hetuara, zv.kryeministria Balluku do të vijonte në detyrë, do të kishte një potencial të lartë “për të helmuar provat”.

SPAK theksoi se masa është marrë ndaj individit dhe jo ndaj funksionit, duke ndikuar kështu si në rolin e zv. Kryeministres, ashtu edhe në atë të ministres së Energjisë dhe Infrastrukturës.

SPAK replikoi ndaj pretendimeve të qeverisë për pikën 3 të nenit 103 të Kushtetutës, duke thënë se vendimi i GJKKO-së në asnjë rast nuk cenon imunitetin e saj si deputete.

“Ky pretendim është i pabazë, kërkuesi tenton të barazojë funksionin legjislativ të deputetit me funksionin ekzekutiv të ministrit. Kushtetuta nuk e parashikon, mandati i deputetit dhe ministrit nuk krijojnë një status të vetëm juridik”- tha prokurori i SPAK.

Protesta e Partisë “Mundësia”

Gjatë nisjes së seancës së Gjykatës Kushtetuese, Partia “Mundësia” protestoi në “mbështetje të drejtësisë dhe kundër korrupsionit”. Kryetari partisë, Agron Shehaj hyri brenda institucionit për të dorëzuar një peticion të firmosur nga 20 mijë qytetarë. Sipas tij këto firma janë në mbështetje të drejtësisë.

“Do shkojmë në 100 mijë firma dhe këto do të shkojnë në Kongresin Amerikan” – tha Shehaj.

I pyetur nga Citizens.al se pse po i drejtohet institucioneve amerikane, ai sqaroi se reforma në drejtësi ka ndodhur vetëm falë mbështetjes së ndërkombëtarëve dhe ata janë garantuesit e vetëm të drejtësisë.

Deputeti Erald Kapri listoi korrupsionin si faktor kryesor të emigrimit të mijëra shqiptarëve në dekadën e fundit. Ai theksoi se nëse ne nuk e luftojmë këtë fenomen, duke vendosur një standard, e ardhmja e secilit është e rrezikuar.

“Çdo njeri me pushtet, në momentin që kapet duke vjedhur, minimalisht duhet të largohet. Kjo është Evropa ku ne duam të shkojmë!” – nënvizoi Kapri.

Përfaqësuesja e partisë “Mundësia” Barbara Doda tha se çdo njeri i korruptuar, nuk mund të na drejtojë dhe nuk mund të mbajnë më peng vendin tonë.

Kjo nuk është hera e parë që partia “Mundësia” proteston ndaj procesit hetimor të numrit dy të qeverisë. Ngjashëm ndaj zv.kryeministres ka protestuar edhe “Lëvizja Bashkë” me thirrje “Dorëzoni Belindën”, “Rama dhe Balluku na vodhën festat” etj.

The post Kushtetuesja dëgjon palët për çështjen Balluku, pritet vendimi appeared first on Citizens.al.

23% e punonjësve të organizatave të shoqërisë civile nuk e shohin veten në sektor pas pesë vitesh dhe pavarësisht paragjykimeve, pagesat e tyre variojnë nga 40 deri në 80 mijë lekë.

Këto janë disa nga të dhënat e publikimit “Kushtet e Punës në Sektorin e Shoqërisë Civile në Shqipëri”, që u prezantua gjatë një tryeze diskutimi të organizuar nga Rrjeti i Profesionistëve të Rinj.

Të dhënat e një pyetësori me mbi 50 intervista me punonjës të këtij sektori u analizuan nga dy ekspertët, Inva Koçiaj, pedagoge në Fakultetin e Drejtësisë dhe Edison Hoxha nga Qendra për të Drejtat e Punës.

“Të mbingarkuar dhe me kontrata me afat të caktuar”

80% e fuqisë punëtore të Organizatave të Shoqërisë Civile (OSHC-ve) janë vajza dhe gra, ku ndër pozicionet kyçe dallohen koordinatore projektesh, role menaxheriale etj.

Vetëm 33% e të intervistuarve pohuan se kanë një kontratë me afat të pacaktuar, ndërsa 58% e tyre janë me kontrata me afat të caktuar.

“Shpesh herë, për mungesë të burimeve njerëzore, një punonjës është i detyruar të kryejë disa funksione në të njëjtën kohë; duke tejkaluar kohën e rregullt dhe përshkrimin e punës”, tha Inva Koçiaj,  dukeshtuar se pasiguria për vendin e punës sjell ngarkesë emocionale.  

Sipas anketimit 77% e të intervistuarve tregojnë se janë të mbingarkuar në punë, ndërsa 12% e tyre punojnë më shumë se tetë orë në ditë.

Përmirësimi i kuadrit ligjor, lehtësirat fiskale dhe forcimi i zbatimit të Kodit të Punës për shoqërinë civile, janë ndër sugjerimet kryesore të këtij publikimi.

Edison Hoxha solli shembullin e praktikave të mira evropiane, ku OSHC-të mbështeten me pagesën e sigurimeve shoqërore nga ana e shtetit, apo dhe të pagës minimale.

“Pse jo ambientet që sekuestrohen nga krimi i organizuar, që janë ambiente publike, t’ju ofrohen shoqërisë civile, aty ku është e mundur?”, ngriti pyetjen Hoxha.

“Kemi filluar të flasim për veten tonë”

Rigers Xhemollari tha se shpesh ka qenë në takime ku shoqëria civile ka bërë analiza për të drejtat në punë për sektorë të ndryshëm, por jo për veten e saj.

“Është një arritje që kemi filluar të flasim për veten tonë! Pavarësisht se sektori po kalon një traumë për shkak të reduktimit të fondeve, nuk e shoh një mjedis negativ ku individi të zhvillohet në shoqëri”, shtoi Xhemollari.

Ira Topalli nga Këshilli Kombëtar i Shoqërisë Civile solli shembullin si OSHC-të u trajtuan gjatë  periudhës së pandemisë Covid-19.

“Shteti na tha ju keni fonde, keni donatorë, nuk ka asnjë mbështetje për ju”, theksoi Topalli.

Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi Robert Gajda tha se ka trajtuar ankesa që kanë ardhur nga ky sektor, kryesisht për ndërprerje të marrëdhënies së punës, para se kontrata me afat të mbaronte.

“Më vjen mirë që ka shumë të rinj të angazhuar, por ka kaq shumë kontrata të përkohshme. Nuk ka ndoshta një këmbëngulje të madhe për vazhdimësinë e produktit të projektit, jo projektit në vetvete”, tha Gajda.

Ai theksoi se sektori nuk duhe ta shohë shtetin si donator të organizatave, pasi shteti ka administratën e tij.

“Për garantimin e të drejtave, organizatat duhet të jenë model, nuk mund të çedojnë, sepse i kthehet në degjitimlitet të vetes së tyre; nëse ti lufton për të drejtat, nuk mund të jesh ti i pari që i shkel ato”, përmbylli Komisioneri.

The post Punë e pasigurt dhe paga të ulëta: Realiteti i punonjësve të shoqërisë civile në Shqipëri appeared first on Citizens.al.