PRISHTINĂ, 17 dhjetor/ATSH/ UdhĂ«heqĂ«sit e Bashkimit Evropian mblidhen nĂ« Bruksel mĂ« 18 dhe 19 dhjetor me njĂ« detyrĂ« tĂ« vetme: sigurimi i fondeve pĂ«r UkrainĂ«n pĂ«r dy vjetĂ«t e ardhshĂ«m.
Me më shumë shtete, përfshirë Bullgarinë, Maltën dhe Italinë, që po rreshtohen me Brukselin për vënien në pikëpyetje për realizueshmërinë e një kredie për Kievin për reparacione si metodë e preferuar, shumica e përpjekjeve diplomatike këtë javë do të përqendrohen në tentimin për të zgjidhur këtë çështje.
Por, një ditë para takimit, më 17 dhjetor, kryeqendra e BE-së është mikpritëse e një samiti tjetër që krejtësisht është lënë në hije nga zhvillimet që lidhen me Ukrainën: udhëheqësit e gjashtë vendeve aspiruese të Ballkanit Perëndimor (Kosova, Shqipëria, Bosnjë e Hercegovina, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia) takohen me homologët e tyre të BE-së në Bruksel.
Kosova, në këtë samit, përfaqësohet nga presidentja e vendit, Vjosa Osmani.
Samiti vjetor BE-Ballkani Perëndimor është bërë një lloj formaliteti viteve të fundit, me pak ose aspak rezultate konkrete, dhe ky takim nuk përbën përjashtim.
Draft-deklarata e samitit, qĂ« e ka parĂ« Radio Evropa e LirĂ«, dokument qĂ« do tĂ« miratohet nga udhĂ«heqĂ«sit e BE-sĂ«, pohon se âe ardhmja e Ballkanit PerĂ«ndimor Ă«shtĂ« nĂ« bllokun tonĂ«. Zgjerimi Ă«shtĂ« njĂ« mundĂ«si reale qĂ« duhet shfrytĂ«zuarâ.
Në realitet, shumica e gjashtë shteteve janë të bllokuar në rrugën e tyre drejt anëtarësimit në BE, dhe vetëm Shqipëria dhe Mali i Zi kanë bërë përparim drejt anëtarësimit në bllok. Por, përgatitjet për samitin dhe lëvizjet politike ofrojnë një shembull të qartë se edhe ky përparim është i brishtë.
GjatĂ« vjeshtĂ«s, ideja ishte qĂ« Mali i Zi do tĂ« mbyllte pesĂ« kapituj politikĂ« â njĂ« hap i madh pĂ«r PodgoricĂ«n. Kjo ndodhi mĂ« 16 dhjetor dhe shteti tani ka mbyllur 12 nga 33 kapituj gjithsej.
Draft-konkluzat, të cilat i ka parë Radio Evropa e Lirë, thonë se deri javën e kaluar Parisi ka kërkuar që të mbylleshin vetëm tre kapituj. Më pas, presidenti i Malit të Zi, Jakov Millatoviq, kishte biseduar përmes telefonit me homologun francez, Emmanuel Macron, për këtë çështje dhe arriti ta binte që të pajtohej për mbylljen e pesë kapitujve.
Problemi që kishte Franca nuk kishte të bënte me të vërtetë me Malin e Zi, por më shumë me Serbinë, një aleate e ngushtë politike e Francës, e cila nuk do të hapë asnjë kapitull të anëtarësimit. Beogradi ka ngecur në rrugën evropiane që nga nisja e pushtimit të Ukrainës më 2022, me disa shtete të tjera anëtare të BE-së që nuk janë të kënaqura që shteti nuk po rreshtohet me sanksionet e BE-së ndaj Rusisë dhe se ka bërë përparim të pamjaftueshëm në fushën e sundimit të ligjit.
Duke qenë se hapja dhe mbyllja e kapitujve kërkon konsensus të 27 shteteve anëtare, Franca po e përdor një taktikë që është e zakonshme në Bruksel, atë të lidhjes së përparimit të shtetit kandidat (ose mungesës së përparimit) me të një shteti kandidat tjetër.
Përderisa Franca u tërhoq nga Mali i Zi, ajo mori atë që donte sa i përket Kosovës. BE-ja vendosi masa ndëshkuese ndaj Prishtinës më 2023, përfshirë ngrirja e qindra milionave eurove, pasi Kosova njohu rezultatet e zgjedhjeve lokale në veriun e banuar me shumicë serbe, pavarësisht paralajmërimeve nga Brukseli.
Përderisa ekziston një pajtim i gjerë se Kosova ka ndërmarrë hapa të mjaftueshëm për të shtensionuar situatën dhe masat duhet të hiqen gradualisht, Franca ka udhëhequr përpjekjet për të ngadalësuar këtë proces.
Nga Presidenca e Kosovës thanë se gjatë samitit, presidentja Osmani do të zhvillojë takime me udhëheqës të institucioneve të BE-së dhe liderët pjesëmarrës dhe tema kyç do të jenë masat.
âHeqja e masave ndaj KosovĂ«s dhe ecja pĂ«rpara nĂ« rrugĂ«n e integrimit do tĂ« zĂ«nĂ« prioritet gjatĂ« diskutimeveâ, tha Presidenca e KosovĂ«s.
I mbështetur nga Hungaria, Italia, Spanja dhe Sllovakia, Parisi është siguruar që asnjë masë të mos hiqet para zgjedhjeve parlamentare që do të mbahen në Kosovë më 28 dhjetor. Këto shtete kanë qenë po ashtu instrumentale që Serbia të shmangë sanksionet e BE-së dy vjet më parë, pasi militantët serbë, që dyshohet se janë mbështetur nga Beogradi, sulmuan Policinë e Kosovës në Banjskë të Zveçanit, duke vrarë një polic.
NĂ« draft-deklaratĂ«n, tĂ« cilĂ«n e ka parĂ« REL-i, pĂ«rmendet edhe dialogu mes KosovĂ«s dhe SerbisĂ« pĂ«r normalizimin e raporteve, qĂ« ndĂ«rmjetĂ«sohet nga Brukseli. Aty thuhet se âmungesa e normalizimit tĂ« raporteve mes PrishtinĂ«s dhe Beogradit po mban tĂ« dy shtetet tĂ« bllokuara nĂ« rrugĂ«n evropianeâ.
âTĂ« gjitha marrĂ«veshjet e arritura nĂ« dialogun e lehtĂ«suar nga BE-ja duhet tĂ« zbatohen, veçmas MarrĂ«veshja pĂ«r rrugĂ«n drejt normalizimit dhe aneksi i saj. MbĂ«shtetja nĂ«n ReformĂ«n pĂ«r Ballkanin PerĂ«ndimor dhe Rritjen Ă«shtĂ« e kushtĂ«zuar me angazhimin konstruktiv tĂ« partnerĂ«ve dhe pĂ«rparimin e matshĂ«m dhe rezultate konkrete nĂ« normalizimin e raporteve tĂ« tyreâ, thuhet nĂ« dokument.
Që nga shtatori i vitit 2023, disa ditë para sulmit në Banjskë, nuk është mbajtur asnjë rund i nivelit të lartë në Bruksel. Marrëveshja që përmendet në draft-deklaratë është arritur më 2023, pavarësisht se palët nuk e kanë nënshkruar atë. BE-ja e vlerëson se marrëveshja është e detyrueshme për Beogradin dhe Prishtinën dhe vazhdimisht kërkon zbatimin e saj dhe të aneksit.
Kjo marrĂ«veshje, me 11 nene, veç tjerash parasheh njĂ« nivel tĂ« vetĂ«menaxhimit pĂ«r komunitetin serb nĂ« KosovĂ«, njohje tĂ« ndĂ«rsjellĂ« tĂ« simboleve shtetĂ«rore, qĂ« Serbia tĂ« mos bllokojĂ« anĂ«tarĂ«simin e KosovĂ«s nĂ« organizata ndĂ«rkombĂ«tare, dhe kĂ«rkon nga Prishtina dhe Beogradi qĂ« tâi zbatojnĂ«, po ashtu, tĂ« gjitha marrĂ«veshjet e mĂ«hershme tĂ« arritura gjatĂ« dialogut.
Në draft-deklaratë përmendet edhe Plani i Rritjes i BE-së për Ballkanin Perëndimor në vlerë prej 6 miliardë eurosh, në këmbim të zbatimit të reformave që lidhen me bllokun. Ky plan, sipas BE-së, ka potencial që të përshpejtojë rritjen ekonomike në rajon në dekadën e ardhme, pasi vendet do të marrin këtë shumë parash për reforma dhe investime.
âKjo shumĂ« Ă«shtĂ« shtesĂ« e 29 miliardĂ« eurove qĂ« po zbatohen pĂ«rmes Planit Ekonomik dhe tĂ« Investimeve. BE-ja bĂ«n thirrje pĂ«r shfrytĂ«zim maksimal tĂ« mundĂ«sive qĂ« ofron Plani i Rritjes pĂ«rmes zbatimit me kohĂ« tĂ« reformaveâ, thuhet nĂ« draft-deklaratĂ«.
PĂ«rtej çështjes sĂ« zgjerimit, nuk ka shumĂ« pika tĂ« tjera ku BE-ja mund tâi shtyjĂ« pĂ«rpara nĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor vitin e ardhshĂ«m, pĂ«rveç integrimit gradual nĂ« tregun e BE-sĂ« nĂ« disa fusha.
Shqipëria, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia gjatë këtij viti iu bashkuan Zonës së Vetme të Pagesave në Euro (SEPA), që thjeshton dhe redukton transferet bankare në euro. Ideja është që edhe dy shtetet e tjera, Kosova dhe Bosnja, të bashkohen së shpejti.
NgjashĂ«m, qĂ«llimi i Brukselit pĂ«r vitin 2026 Ă«shtĂ« qĂ« tĂ« pĂ«rfshijĂ« tĂ« gjithĂ« rajonin nĂ« regjimin e tij tĂ« telefonisĂ« mobile, qĂ« do tâiu mundĂ«sojĂ« qytetarĂ«ve nga gjashtĂ« republikat tĂ« thĂ«rrasin, tĂ« dĂ«rgojnĂ« mesazhe dhe tĂ« pĂ«rdorin internetin duke pĂ«rdorur tarifat e brendshme tĂ« telefonisĂ« tĂ« BE-sĂ«.
Ky do tĂ« ishte njĂ« hap drejt uljes sĂ« tarifave tĂ« roamingut mes BE-sĂ« dhe shteteve kandidate nĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor, qĂ« hynĂ« nĂ« fuqi mĂ« 2023. Ky hap do tĂ« pasonte MoldavinĂ« dhe UkrainĂ«n, tĂ« cilat do tâi bashkohen zonĂ«s sĂ« roamingut tĂ« BE-sĂ« mĂ« 1 janar. /rel/
The post ĂfarĂ« pritet nga samiti BE-Ballkani PerĂ«ndimor? appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.
Login
