POLONI– Vala e të ftohtit arktik evropian arriti në Poloni të hënën, më 12 janar, duke sjellë temperatura të përhapura nën zero gradë në të gjithë vendin.
Anijet e argëtimi janë rrethuaa nga pjesë të ngrira të lumit Vistula, së bashku me zona të mbuluara me borë në të gjithë Krakowin, ndërsa masa ajrore arktike lëviz më thellë në Evropën Qendrore.
Të dhënat e parashikimit treguan anomali të temperaturës që variojnë midis minus dhjetë dhe minus pesëmbëdhjetë gradë Celsius në pjesën më të madhe të kontinentit.
Reshjet e dendura të borës edhe më herët në janar kanë mbuluar disa rajone, ndërsa shërbimet meteorologjike prisnin që akumulimi i borës të vazhdonte ndërsa vala e të ftohtit përparonte.
Gjatë ditës së djeshme (e enjte), 8 janar 2026, është publikuar dokumentari me titull "Historia e futsallit kosovar - sporti që për 15 vite po prek majat", i cili është promovuar me anë të një kokteji në 'HaPiTe Space' dhe ka si autor gazetarin e sportit Shkumbin Pireva, të mbështetur finaciarisht nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit (MKRS).
Dokumentari “Historia e futsallit kosovar – sporti që për 15 vite po prek majat” sjell një rrëfim autentik për rrugëtimin e këtij sporti në Kosovë. Nga vitet e hershme, kur futbolli i vogël luhej nëpër lagje, qytete e fshatra, deri te hapat e parë drejt organizimit zyrtar.
Pjesë e dokumentarit janë figurat më eminente që kontribuuan në ndërtimin dhe zhvillimin e futsallit kosovar, teksa tregohet procesi i themelimit të Ligës së Futsallit dhe sfidat e para institucionale.
Huar Morina, Suad Keçi, Faik Fazliu, Arian Henci, Abaz Beqa, Bledion Bryma, Xhemajl Beqiri, Ramadan Alaj, Agon Ramadani, Rasim Gimolli dhe Hysni Gjinovci, janë njerëzit që me prononcimet e tyre kanë pasuruar këtë dokumentar, duke treguar historitë e nisjes dhe suksesit të futsallit deri në ditët e sotme.
Në këtë dokumentar, një kapitull i veçantë i kushtohet paraqitjes në garat evropiane të ekipeve kosovare dhe ekipit kombëtar të Kosovës, si dhe rritjes së vazhdueshme të nivelit konkurrues.
Një histori përkushtimi, pasioni dhe suksesi, që dëshmon se futsalli kosovar ka prekur majat brenda vetëm 15 vitesh, teksa tani po kërkon nivele edhe më të larta.
Autor i dokumentarit është gazetari i sportit, Shkumbin Pireva, ndërsa kamera dhe montazhi janë kryer nga Pjetër Monreca.
Ky dokumentar është mbështetur nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit. /Telegrafi/
Një pjesë e madhe e sipërfaqes së liqenit Uzungol, në rrethin Çaykara të Trabzonit dhe një nga destinacionet turistike më të vizituara në rajonin lindor të Detit të Zi, është ngrirë për shkak të motit të ftohtë.
Moti i ftohtë dhe bora në lartësitë më të mëdha të rajonit kanë prekur edhe liqenin Uzungol, një qendër turistike me famë botërore.
Derisa temperatura e ajrit ra nën zero gjatë natës, një pjesë e madhe e sipërfaqes së liqenit ngriu.
Liqeni, i rrethuar nga bora dhe i mbuluar me akull, tërhoqi vëmendjen e entuziastëve të fotografisë në veçanti.
Uzungoli, i cili njihet për bukurinë natyrore, vazhdon të kontribuojë në turizmin rajonal me pamjet e tij mahnitëse edhe në dimër. /AA/
TIRANË, 10 dhjetor/ATSH/ Kryeministri Edi Rama ka publikuar sot pamje nga Liqeni i Shkodrës, duke vënë në fokus shpendin simbol të kësaj zone, pelikanin dalmat (Pelecanus crispus).
Në një postim në rrjetet sociale, Rama theksoi se territori i liqenit pritet t’i bashkohet së shpejti listës së Zonave të Biosferës të mbrojtura nga UNESCO, një proces që vlerësohet si hap i rëndësishëm në mbrojtjen e biodiversitetit dhe promovimin e turizmit të qëndrueshëm.
Liqeni i Shkodrës është liqeni më i madh në Gadishullin Ballkanik për nga sipërfaqja. Ndodhet në kufirin ndërmjet Shqipërisë dhe Malit të Zi.
Sipërfaqja e tij ndryshon sipas stinëve, duke arritur deri në rreth 530 km² gjatë periudhave me reshje të larta.
Liqeni ushqehet nga disa burime dhe lumenj, ndërsa derdhet nëpërmjet lumit Buna në detin Adriatik. Liqeni njihet për biodiversitet të lartë dhe është një nga habitatet më të rëndësishme ujore në Europë.
Strehon mbi 280 lloje shpendësh, përfshirë shpendë të rrallë dhe të mbrojtur. Shpendi simbol i liqenit është pelikani dalmat (Pelecanus crispus), një nga llojet e klasifikuara si të rrezikuara në nivel global.
Zona përreth liqenit përfshin ekosisteme të pasura me bimësi të ujërave të ëmbla, ligatina dhe habitatë të pijshëm për shumë specie migruese.
Në Shqipëri, pjesa e liqenit dhe zonat përreth janë shpallur Park Kombëtar.
Të dy vendet, Shqipëria dhe Mali i Zi, po punojnë në drejtim të forcimit të mbrojtjes ndërkufitare.
Aktualisht, zona është në procedura që synojnë përfshirjen në rrjetin e Zonave të Biosferës të UNESCO-s.
Liqeni është burim i rëndësishëm për peshkim tradicional, turizëm të qëndrueshëm dhe rekreacion.
Zona përreth përfshin vendbanime me rëndësi historike, tradita të hershme dhe trashëgimi kulturore të pasur.
Reshjet e 24 orëve të fundit kanë ndikuar në risjelljen e mbeturinave që janë depozituar në sipërfaqen e liqenit të Fierzës. Sasi mbeturinash janë shfaqur në breg dhe në sipërfaqen ujore të ujërave të liqenit duke e ndotur atë. Kjo situatë tashmë është bërë e zakonshme dhe ndotja përsëritet çdo vit. Ndotja mund të shtohet […]
KLSH, në një raport të hollësishëm mbi ndotjen e Liqenit Artificial në Tiranë, duke iu referuar disa analizave konstaton probleme serioze nga ngordhja e gjallesave deri në ndotjen në nivele të larta nga shkarkimi i ujërave të zeza.
Për Mit’hatin 68-vjeçar, Liqeni Artificial në kryeqytet është vendi ku ai kalon më shumë kohën sesa në shtëpinë e tij që e ka mes kaosit të trafikut, pranë Tiranës së Re. “Është si jetë e dytë këtu”-thotë ai teksa vijon-“shëtis shpesh sa të mundem, më parë edhe pëshkoja për qejf, por tani ka diçka që nuk shkon. Shoh shumë peshq të ngordhur dhe kanë vendosur tabela që nuk të lenë të peshkosh”-thotë ai për Faktoje.al, pa qenë në dijeni se aty ku ai kalon më shumë se gjysmën e ditës, po vdesin gjallesat nga ndotja e madhe, përfshi edhe peshqit. “Përmbajtja e rritur e nutrientëve (fosfateve etj.) si dhe saturimi i vogël me oksigjen, tregon se ky liqen është në gjendje eutrofike (“I sëmurë”). Përkeqësimi i kësaj gjendje do e bëjë të pamundur jetesën e gjallesave në këtë trup ujor”. Ky është një nga përkufizimet e studimit të hollësishëm të bërë për ndodtjen e Liqenit Artificial, i publikuar në një raport të Kontrollit të Lartë të Shtetit. Eksperti i mjedisit, prof Gavrosh Zela, tha për Faktoje.al se situata e ndotjes në Liqenin Artificial është shumë problematike dhe nevojitet marrja e masave të menjëhershme. “Duhet ndërprerë niveli i ndotjes kryesore që vjen nga shkarkimi u ujërave urbane të papërpunuara dhe situata duhet mbajtur në monitorim të përhershëm”-thotë Zela. Nga një vëzhgim në terren në paraditen e 29 tetorit, konstatuam me sy ndotje të theksuar, ku edhe një breshkë uji ka marrë ngjyrën e errët të ujërave të zeza që rrjedhin nga “Tirana e ngjeshur urbane”.
Tetë pika të errëta
Në një hapësirë prej 4.5 hektarësh, Liqeni Artificial ndodhet në pozicionin gjeografik që fatkeqësisht po shërben si “vëndshkarkim i ujërave të ndotura të patrajtuara urbane (ujëra të zeza)” në tetë pika kyçe të saj. Në pjesën jugore të liqenit, ku nis Unaza e Madhe, problem janë shkarkimet e ujërave të zeza që vijnë nga zona urbane e “Liqenit të Thatë”, e mbushur me shumë pallate dhe njësi shërbimi. Ekspertët kanë konstatuar 16 pika derdhjesh të ujërave, ku në tetë prej tyre cilësohen shumë problematike, me prurje të mëdha të ujërave të ndotur. Gjithashtu edhe në pjesën veriore të liqenit, prania e disa lokaleve dhe pallateve në nisje të digës cilësohet një tjetër vatër ndotjeje. “Përmbajtja e lartë e nutrientëve dhe e ulët e oksigjenit tregon se në liqen ka derdhje të shumta, qoftë të substancave të pasura me azot dhe fosfor, qoftë edhe të substancave reduktuese, të cilat konsumojnë oksigjenin.
Gjithashtu, kur ka një akumulim të biomasës (bimësisë), pas “vdekjes” së bimëve ose algave, fillon procesi i dekompozimit, i cili kërkon oksigjen dhe çon në një ulje të përmbajtjes së oksigjenit të tretur në ujë, veçanërisht në orët e errësirës, kur fotosinteza ndalon dhe ndodh respiracioni. Kjo e bën ekuilibrin e oksigjenit një faktor delikat të cilin duhet ta monitorojmë në liqen”-citon raporti i KLSH-së në një studim më të fundit përgjatë viteve 2024-2025. “Nevojiten masa të menjhershmë, së pari duhet ndërprerja e kanalizimeve aktuale dhe të futen në sistemin e ujërave të zeza të Tiranës. Së dyti, kërkon monitorim të vazhdueshëm dhe nxitjen e bizneseve apo pjesës urbane të popullatës që të vendosin impiante të decentralizuara për trajtimin e ujërave të ndotur”-thotë prof Zela, ndërsa thekson se me situatën aktuale të ndotjes, nevoja më e madhe është mbushja me ujë të pastër të liqenit, çka mund të sillte një mundësi pastrimi dhe uljen e nivelit të ndotjes.
Analizat
Profesorë të Fakultetit të Shkencave të Natyrës u kontraktuan nga Agjencia e Parqeve dhe Rekreacionit për të kryer analiza mbi nivelin e ndotjes së ujërave të Liqenit Artificial. “Kjo dukuri (ky lulëzim algash) në Liqenin Artificial të Tiranës është pasojë dhe sinjal i ngarkesës relativisht të lartë (ndotjes) me lëndë ushqyese (azot dhe sidomos fosfor) që kanë shumë mundësi të vijnë nga ujërat e patrajtuara urbane, por jo vetëm, të cilat mund të grumbullohen në mënyrë të vazhdueshme në këtë liqen… Mbetet e ngutshme për Bashkinë Tiranë grumbullimi dhe largimi i shkarkimeve nga liqeni! Por sidomos mbetet sfidë grumbullimi dhe trajtimi i ujërave të zeza për gjithë pellgun e Tiranës, si domosdoshmëri për cilësinë e jetës për njeriun dhe për gjithë botën e gjallë”-thonë në raport ekspertët e Fakutetit të Shkencave të Natyrës. “Rritja e temperaturave dhe zvogëlimi i vëllimit të ujërave ka gjasë të përkeqësojë situatën gjatë stinës së verës.
Si rrjedhojë, kërkohet ndërhyrje e menjëhershme për të verifikuar e ndaluar të gjithë shkarkimet e ujërave të përdorura urbane, industriale, etj., që mund të vijnë si rrjedhojë e aktivitetit brenda territorit te PMLAT ose të përzierjes së jashtëligjshme të ujërave të zeza me kanalet e ujërave të bardha/ të shiut që shkarkojnë në liqen. Si rrjedhojë është e domosdoshme të kryhen analizat e ngarkesave të koliformëve fekale dhe totalë (CFU)”-theksojnë më tej ata. Sa i takon vlerësimit kimiko-biologjik, nga një sondazh i kryer nga Departamenti i Inxhinierisë Kimike në Universitetin Politeknik të Tiranës rezultoi se përmbajtja e nutrienteve në mostrat e marra në liqen, gjatë muajit janar 2025 ishte shumë e lartë. “Ujërat quhen të eutrofikuar kur përmbajtja e fosforit është 0.020 mg/L. Ndërkaq, analizat e kryera nga Universiteti Politeknik të Tiranës treguan vlera shumëfish më të larta të përmbajtjes së fosforit, rreth 0.070 mg/L. Gjithashtu, përmbajtja e oksigjenit, edhe pse në periudhë dimri, ishte me një saturim rreth 55%, vlerë mjaft e ulët për këtë periudhë. Pa dyshim, në stinën e verës, përmbajtja e oksigjenit do të jetë më e ulët dhe gjendja do të përkeqësohet”-thekson raporti, duke iu referuar përgjigjes së analizave të dala nga kampionë të ujit të marra në disa pika të Liqenit Artificial.
Përgjegjësit e (pa) përgjegjshëm
Për situatën alarmante, audituesit e KLSH-së, duke u nisur nga raportet e ekspertëve të Fakultetit të Shkencave të Natyrës, të Agjencisë Kombëtare të Mjedisit dhe të Departamenti i Inxhinierisë Kimike në Universitetin Politeknik të Tiranës, të cilët kryen analizim të thelluar për ndotjen e liqenit, kërkuan që institucionet përgjegjëse të merrnin masat e nevojshme. KLSH në raport, të cilën Faktoje e disponon të plotë, theksojnë përplasjen institucionale mes drejtorive në varësi të Bashkisë Tiranë, ku asnjëra prej tyre nuk merrte përsipër përgjegjësinë për problemin e ndotjes së theksuar të Liqenit Artificial. “Duke vlerësuar si shkaktues potencial të ndotjes prurjet e ujërave të ndotura nëpërmjet kanaleve të ujërave të shiut/ të bardha që derdhen në liqenin artificial të Tiranës, grupi i auditimit ka kërkuar një planimetri të shtrirjes së këtij rrjeti, informacion mbi gjendjen e tyre, si dhe procedurat përkatëse për pastrimin dhe mirëmbajtjen e tyre, nga strukturat e varësisë së Bashkisë Tiranë, si APR (Agjencia e Parqeve dhe Rekreacionit), UKT (Ujësjellës Kanalizimet Tiranë) dhe DPN2”-thotë raprti. Po çfarë përgjigje morën? Në shkresa të ndryshme, institucionet ia veshin përgjegjësinë njëra-tjetrës, kjo vërtetohet edhe nga dokumentacioni i mbërritur për KLSH-në. raporti.
“Për sa më sipër, APR bën me dije se nuk disponon planimetri të kanaleve të ujërave të shiut dhe se nga punonjësit e këtij institucioni, kryhet vetëm pastrimi fizik i mbetjeve të dukshme, si p.sh. gjethe, degë, materiale plastike/ plastmasi, kartona, letra, etj. Ky lloj pastrimi kryhet rregullisht në mënyrë që ato të jenë të pastra dhe të mos krijojnë problematika me reshjet e dendura. Gjithashtu edhe Drejtoria e Përgjithshme e Mirëmbajtjes, Rrugë, Ndriçim, Sinjalistikë (DNP 2), në përgjigjen e pyetësorit dërguar elektronikisht në datën 12.03.2025, bën me dije se nuk disponon hartë/ planimetri të kanaleve të ujërave të shiut, pasi liqeni i Tiranës nuk menaxhohet nga kjo drejtori. Në shkresë citohet se “nga verifikimet e kryera nga një grup i ngritur për këtë çështje rezultoi që në liqenin artificial të Tiranës nuk ka asnjë pikë shkarkimi të ujërave të shiut, pasi ato shkarkohen në kolektorët e ujërave të zeza të cilat menaxhohen nga UKT sh.a”. Ndërsa UKT, në përgjigjen e pyetësorit dërguar elektronikisht në datën 18.03.2024, shprehet se “Referuar rrjetit të largimit të ujërave të shiut ju informojmë se administrimi dhe mirëmbajtja e tyre nuk bëhet nga UKT, por nga Bashkia Tiranë nëpërmjet Drejtorisë së Përgjithshme të Rrugëve dhe Ndriçimit Publik, si dhe APR që menaxhon territorin e PMLAT”-thekson raporti.
Ndotje në çdo drejtim
Më tej KLSH shprehet se pavarësisht se në shkresat e institucioneve të varësisë së Bashkisë Tiranë dhe dokumentacionin e gjeneruar nga Agjencia Kombëtare e Mjedisit citohet se “është konstatuar se në 6 nga 8 pikat e shkarkimit të ujërave të bardha kishte rrjedhje”, asnjë nga institucionet e varësisë së Bashkisë Tiranë (që drejtpërdrejt ose tërthorazi lidhen me administrimin e atij territori, pastrimin e mirëmbajtjen së kanaleve të ujërave të shiut apo të rrjetit të kanalizimeve), nuk administron një planimetri të këtyre kanaleve të ujërave të bardha që derdhen në liqen, për të evidentuar shtrirjen dhe rrugën që kanalet ndjekin, për t’u derdhur në fund në liqen, njëkohësisht për të vlerësuar zonat urbane nëpërmjet të cilave këto kanale kalojnë dhe që mund të kenë ndërhyrje në mënyrë të jashtëligjshme duke lidhur kanalizimet e ujërave të zeza me kanalet e ujërave të shiut. Nalizimi më i fundit që i përket këtij viti rezultoi se uji i Liqenit Artificial është i ndotur rreth 50 pikë më shumë se norma, ndërsa e cilësojnë “të sëmurë” dhe në rrezik të madh që nëse nuk merren masat bimësia dhe gjallesat të zhduken, duke e kthyer në “liqe të vdekur”.
KUKËS- Reshjet e shiut që përfshinë prej dy ditësh verilindjen e vendit kanë përmirësuar ndjeshëm situatën hidrike në liqenin e Fierzës.
Vetëm gjatë 24 orëve të fundit, kuota e tij është rritur me të paktën 5 metra duke zhytur sërish nën ujë rrënojat e qytetit të vjetër të Kukësit, të cilat si rrallë herë kishin dalë në sipërfaqe prej disa ditësh./abcnews.al
Nga një perlë natyrore ku njerëzit shkonin për ajër të pastër e qetësi, liqeni i Farkës po shndërrohet në skenografi të betonit. Çdo ditë që kalon, një tjetër copë gjelbërim zhduket nën themelet e rezidencave luksoze. Ndërtimi pa kriter po shkatërron natyrën dhe po kthen një nga zonat më të bukura të Tiranës në kantier […]
TIRANË, 30 shtator/ATSH/ Parku i Liqenit Artificial të Tiranës, pas transformimit vitet e fundit është një ndër më të frekuentuarit për kryeqytetasit, por edhe turistët që vizitojnë kryeqytetin.
Kryeministri Edi Rama ndau sot në rrjetet sociale pamje nga mbrëmja në Liqenin Artificial të Tiranës, i cili në çdo stinë është i preferuar.
Ndriçimi i dritave mbi ujin e liqenit krijon një panoramë relaksuese në park, ndërsa qytetarët shijojnë netët e vjeshtës.
Investimet në rrugë, ndërtimi i parqeve për fëmijë, shtimi i pemëve, sistemimi i koshave të mbeturinave, këndet sportive, lulishte dhe ndriçimi e kanë bërë parkun, destinacion të preferuar në kryeqytet.
Në park ndodhen pista pedalimi e vrapimi, rrugicat ndërlidhëse, palestër në natyrë, si dhe fusha multisportive.
Parku i madh i Liqenit përbëhet nga një masiv kodrinor me shpate me pjerrësi të vogël. Në pjesën jugore formohet pasqyra ujore e Liqenit Artificial, që me shtrirjen e tij krijon gjire e gadishuj të vegjël shumë piktoreskë. Parku i madh i Liqenit filloi të ndërtohet në vitet ’50-të. Në vitin 1955 u krijua liqeni artificial nga ujërat përreth, si dhe u ndërtua me punë vullnetare një digë 400 m e gjatë e cila i pengon ujërat të vërshojnë drejt Tiranës.
Në vitin 1957-1958 filloi mbjellja e bimësisë dekorative, si dhe ndërtimi i infrastrukturës së parkut.
Një telefonatë ka ngritur “alarmin” pasditen e sotme në Policinë e Tiranës, ku sinjalizohej për të shtëna me armë zjarri në afërsi të Liqenit Artificial në kryeqytet. Burime bëjnë me dije se paraprakisht dyshohet se dy persona janë konfliktuar me njëri-tjetrin për shkak të vendit të parkimit, ku një automjeti dyshohet se i është thyer […]
Tek diga e Liqenit artificial në Tiranë janë dëgjuar zhurmë arme. Autorët e sulmit dyshohet se kanë qëlluar me armë teksa ishin në ecje. Ndërkohë dikush ka telefonuar në Polici dhe ka ofruar të dhëna për këtë ngjarje. Policia ka mbërritur në vendngjarje pas telefonatës. Paraprakisht dyshohet për një konflikt mes dy personave.
Sfidat e ndryshme po fitojnë popullaritet dhe po bëhen më të vështira.
Tani ju sfidon një imazh që përshkruan një fushë golfi me një liqen në sfond, ndërsa një burrë përgatitet të godasë topin.
Detyra është të dallohen gabimet në imazh brenda vetëm pesë sekondave, por të dhënat nuk janë menjëherë të dukshme.
Vetëm pak njerëz mund t'i dallojnë gabimet brenda afatit të caktuar kohor.
Për ta thjeshtuar lojën , mund ta ndani figurën dhe ta skanoni me kujdes nga e majta në të djathtë.
Pastaj, fillojnë të shfaqen disa nga "gabimet", siç është burri që lëkund një sëpatë në vend të një shkopi golfi dhe dy peshkaqenë që notojnë në liqenin pas tij.
Më e rëndësishmja, ka dy vrima golfi pranë njëra-tjetrës dhe disa karrota të mbjellura në fushë.
Studimet sugjerojnë gjithashtu se sfidat si kjo mund të përmirësojnë aftësitë tuaja njohëse, duke përfshirë përqendrimin, vëmendjen dhe madje edhe kujtesën.
Ato janë gjithashtu të lidhura me rritje të dopaminës, që do të thotë se mund të vini re një përmirësim në humorin tuaj (sidomos nëse merrni përgjigjen e saktë). /Telegrafi/
Investigimi i kompanisë konsulente të kontaktuar nga ujësjellësi për të verifikuar gjendjen e digës së Liqenit Artificial të Tiranës dhe sistemet e saj të shkarkimit ka treguar se kolektori kryesor është i bllokuar në dy zona problematike, ku nevojitet ndërhyrje. Në mbledhjen e fundit, Komiteti Kombëtar i Digave të Mëdha (KKDM) shqyrtoi projektin për inspektimin […]
Një liqen me ujë të shkrirë ka krijuar çarje të thella në akullin e Groenlandës, sipas një studimi të ri shkencor.
Si rezultat, akullnaja 79°N po tregon shenjat e para të një destabilizimi më të madh, raportoi ekipi kërkimor nga Instituti Alfred Wegener (AWI) në qytetin verior gjerman të Bremerhaven, thuhet në studim.
Sipas shkencëtarëve, akulli i Groenlandës ka filluar të tërhiqet që nga mesi i viteve 1990, dhe vetëm tre gjurmë lundruese kanë mbetur. Njëra prej tyre është akullnaja 79°N.
Sasitë gjithnjë e më të mëdha të ujit të shkrirë po grumbullohen në sipërfaqen e kësaj akullnaje, duke krijuar një liqen me sipërfaqe rreth 21 kilometra katrorë.
Herë pas here, uji nga liqeni ka shpërthyer përmes akullit dhe është shkarkuar përmes çarjeve dhe boshllëqeve, duke lejuar sasi të mëdha uji të arrijnë buzën e gjuhës së akullnajës drejt oqeanit. Shkencëtarët kanë vëzhguar shtatë raste të tilla, katër prej të cilave në pesë vitet e fundit.
Që nga viti 2019, janë formuar fusha të dukshme çarjesh trekëndore, të cilat mbeten të dukshme për vite me radhë. Disa çarje krijojnë kanale me hapje disa dhjetëra metra të gjera, përmes të cilave uji arrin deri në bazën e shtresës së akullit.
Edhe pse çarjet dhe kanalet ndryshojnë me kalimin e kohës, ato vazhdojnë të ekzistojnë për një periudhë të gjatë.
Nuk dihet nëse akullnaja do të mund të rikthehet ndonjëherë në gjendjen e saj të mëparshme.
Ekipi kërkimor zbuloi se uji ka arritur nën akullnajë përmes çarjeve. Atje, ai është grumbulluar duke formuar një liqen nën tokë. Imazhet me radar tregojnë se mbi këtë liqen, nën akull, duket se është formuar një flluskë, e cila po e shtyn akullnajën lart në atë pikë.
Pellgu i Liqenit Van në Turqinë lindore ofron strehim për qindra flamingo gjatë muajve të verës.
Derisa temperaturat rriten, mijëra flamingo dynden në Liqenin Van për të qëndruar, duke i mahnitur vizitorët me trupat e tyre të mëdhenj, qafat elegante dhe këmbët e gjata.
Flamingot, të cilët mblidhen në numër të madh përgjatë Liqenit Van, admirohen si nga dashamirësit e natyrës ashtu edhe nga entuziastët e fotografisë.
Fotografët entuziastë të natyrës që vizitojnë rajonin kapin habitatin natyror të flamingove, të cilët gjejnë një zonë të madhe ushqimi në liqen.
Fotografja e natyrës, Ayşenur Köse ka thënë se përpiqet të dokumentojë speciet e shpendëve përgjatë brigjeve të Liqenit Van duke i fotografuar sa herë që mundet.
“Liqeni Van është shtëpi e shumë llojeve të shpendëve. Kam fotografuar flamingot që shpejt po migronin. Kam bërë disa imazhe të bukura. I ftoj të gjithë fotografët dhe dashamirësit e natyrës të shohin flamingot. Shfaqjet elegante dhe shumëngjyrëshe të flamingove në bukurinë unike natyrore të Liqenit Van ofrojnë një festë vizuale”, tha Köse.
“Ndërsa numri i tyre dikur ishte shumë i vogël, ne kemi vërejtur rritjen e numrit të tyre vitet e fundit. Është e mundur t’i shohësh në tufa në shumë zona. Fotografimi i tyre është një përvojë unike”, tha ajo. /AA/
Ndërsa propagandohej si parku i dytë i madh i Tiranës, liqeni i Farkës u shndërrua në zonë vilash dhe kullash eksluzive. Në dekadën e fundit, kodrat e gjelbra rreth liqenit u shndërruan në kantiere të mëdha ndërtimi.
Projekti më i fundit “Albora’s Lake” parashikon plot 17 kulla dhe dhjetëra rezidenca e vila private, në atë që duket se i jep fund një herë e përgjithmonë konceptit të publikes në parkun e madh të Farkës.
Një masiv ndërtesash buzë liqenit
Projekti “Albora’s Lake” u paraqit në festivalin kontrovers të arkitekturës “Bread & Heart” që u mbajt në qershor.
Ai është realizuar nga studioja e arkitektit britanik Amin Taha, Groupwork, i cili ishte gjithashtu prezent në festival si i ftuar.
“Albora’s lake” parashikon një kompleks “të frikshëm” ndërtimi të shtrirë në rreth 30-35 hektarë tokë në verilindje të Liqenit të Farkës.
Sipas maketeve të shqyrtuara nga Citizens.al aty parashikohet të ndërtohen të paktën pesë rreshta me rreth 70 vila, 40 pallate (pesë deri në dhjetë kate), një impiant me qendër tregtare, galeri dhe pishinë olimpike, një park dhe pak më tutje një masiv prej 17 kullash 30-katëshe.
Pamje nga maketet e Albora’s Lake dhe etiketa shpjeguese/Citizens.al
Në etiketën shpjeguese të maketit theksohej se lejet për këtë koncept janë siguruar në periudhën 2024-2025 dhe se puna ka nisur me periudhë përmbyllëse vitet 2027-30.
Aktualisht i vetmi dokument publik që flet për këtë projekt është një rend dite i mbledhjeve të Këshillit Kombëtar të Territorit dhe Ujit. Në mbledhjen e 28 janarit 2025, KKTU shpreh shkurtimisht se parashikohet miratimi i lejes së zhvillimit.
Nuk është e qartë nëse ky projekt realisht ka nisur të ndërtohet. Në të njëjtën zonë po ndërton edhe grupi Balfin, i sipërmarrësit Samir Mane.
Prej vitit 2023, kompania e sipërmarrësit Mane po zhvillon projektin e “Rolling Hills Liqeni” me hyrje-dalje direkte në anën lindore të “Unazës së Madhe”.
Sipas broshurës prezantuese për shitjet (fq 14-15), kuptohet se në zonën ku mendohet të shtrihet projekti i “Albora’s Lake” është konceptuar faza e dytë e vilave dhe komplekseve rezidenciale të Balfinit.
Kush është zhvilluesi?
Projekti i “Albora’s Lake” është porositur nga “Lion Construction shpk” e sipërmarrësve Erion Gina dhe Bardhjus Bushaj, të cilët kanë një portofol të rëndësishëm ndërtimesh në Tiranë dhe bregdet dhe gëzojnë lidhje dhe kontakte me sipërmarrës të tjerë si Aleksandër Frangaj, Florenc Gjikuria, etj.
Kompania “Lion Construction” është e njohur për projektin në ish-restorantin “Lion Park” në hyrjen verilindore të Liqenit Artificial të Tiranës, që pas vitit 2019 u shndërrua në kullën 14-katëshe “Lion Residence”.
Në maj të vitit 2022, Gina dhe Bushaj i blenë Samir Manes për rreth 250 mijë euro kompaninë “Urbalb Construction”, e cila në dhjetor të atij viti mori leje ndërtimi për shndërrimin e ish-“Shkollës së Partisë” në Laprakë në një kullë 34-katëshe.
Projekti, i konceptuar nga “ylli i arkitekturës”, italiani Giacomo Garziano (GG-Loop), tanimë quhet “Lion Residence II”, në 2025 leja u rishikuar, duke shtuar një kat nëntokë.
Gina dhe Bushaj zotërojnë gjithashtu kompani të tjera si “Top Realty Albania”, “Golden Key”, “Seaside Construction”, apo “EBG Group”, me të cilat ata kanë zhvilluar projekte të tjera ndërtimi si “Drymades Village, njohur si Santorini” (2021), “Village Square” (2023), apo dhe “Park Houses Mjull-Bathore”.
Pamje satelitore të Farkës/Google, 2015.
Farka – Nga park publik, në park rezidencial
Liqeni i Farkës ndodhet rreth 10 km nga qendra e Tiranës dhe 10 vitet e fundit është promovuar si “parku i dytë” i qytetit. Por ai ka pasur vetëm 1.1 hektarë hapësirë publike, sipas Agjencisë së Parqeve dhe Rekreacionit.
Pjesa më e madhe e sipërfaqes së parkut është liqeni, pra pjesa ujore, rreth 75 hektarë.
Për krahasim, Parku i Liqenit Artificial, shtrihet në rreth 157 hektarë tokë dhe ka një liqen me sipërfaqe rreth 45 hektarë.
Kjo mangësi në sipërfaqe toke ka bërë që Farka të promovohej kryesisht për rekreacionet e ujit, si peshkimi, kanotazhi dhe noti.
Por në 10 vitet e fundit, investimet e bashkisë u kufizuan në shëtitore, pemë, rrugë për biçikleta dhe jo zgjerim të parkut.
Ndërkohë ndërtimet zunë kodrat përreth duke zbehur krejtësisht propagandën e gjelbër me mbjellje pemësh.
Pamjet satelitore të Google tregojnë se në vitin 2015, vetëm 3% e truallit rreth liqenit ishin të urbanizuara; ndërsa sot, ndërtimet zënë rreth 20% të kodrave dhe plani i “Albora’s Lake” synon ta çojë deri në 35%.
Në një perimetër prej rreth 195 hektarësh përgjatë liqenit 10 vite më parë kishte rreth 6 hektarë parcela trojesh me ndërtime. Pra, 97% e kodrave të Farkës ishte e gjelbër.
Sot, pamjet satelitore tregojnë për një katrahurë ndërtimesh. Kodrave u janë shtuar rreth 39 hektarë me parcela ndërtimore, të cilat zënë 20% të së njëjtës hapësirë të dikurshme.
Nëse marrim të mirëqenë se parcela që kërkon projekti “Albora’s Lake” është rreth 30 hektarë, përqindja e kodrave të urbanizuara shkon në 35% duke shuar përgjithmonë vizionin e një parku publik.
Gjurmët e urbanizimit të Farkës/Citizens.al
Parku i premtuar i Farkës ishte në fakt pronë private, e cila nuk u ble e as nuk u tjetërsua nga bashkia e Tiranës për ti shërbyer publikut.
Investimet e bashkisë për shëtitore, dekor dhe mbjellje pemësh rreth liqenit duken sot si një plan i mirëmenduar për t’i shërbyer komplekseve private dhe jo qytetarëve të Tiranës.
Ndërkohë duket e paqartë se si do të mund të ushqehet me infrastrukturë dhe shërbime kjo dyndje e madhe rezidenciale në një zonë të konsideruar “rekreative”.
Një i ri është gjetur pa shenja jete pasditen e kësaj të diele në ujërat e liqenit të Shkodrës. Viktima është shtetasi I. L., 26 vjeç. Autoritetet thonë se rreth orës 18:40, është marrë njoftim nga salla e Policisë Shkodër se në ujërat e liqenit është gjetur nga peshkatarët trupi i pajetë dhe pa shenja […]
TIRANË, 22 korrik/ATSH/ Tirana Art Lab do të çelë në Pogradec një ekspozitë të veçantë e cila bën bashkë 9 artistë të arteve pamore.
“Ekspozita Performative #5 – Lyhnida – Liqeni i Dritës”, është një projekt që sjell në Pogradec një rezidencë kërkimore njëjavore e cila do të kulmojë me prodhimin e veprave të reja artistike dhe një ekspozitë publike në galerinë e arteve të këtij qyteti.
Projekti bën bashkë artistë, kuratorë dhe aktivistë: Bora Baboçi, Adela Demetja, Genc Kadriu, Denisa Kasa, Anastas Kostandini, Ledia Kostandini, Mariana Kostandini, Fabio Toska, Ilir Tsouko.
Projekti fokusohet në liqenin e Ohrit, liqenin më të vjetër natyror në Evropë (me një moshë të vlerësuar rreth 4 milionë vjet) dhe një nga më të vjetrit në botë, duke nxjerrë në pah vlerat e tij natyrore dhe kulturore duke trajtuar gjithashtu rreziqet që kërcënojnë këtë ekosistem unik. Përmes një qasjeje inovative, projekti kombinon rezidencën e artistit, krijimin e veprave të reja dhe një prezantim publik për të promovuar praktikat e qëndrueshme artistike dhe për të rritur ndërgjegjësimin për ruajtjen e këtij ekosistemi të mbrojtur nga UNESCO.
Emri i projektit i referohet Lychnidos (gjithashtu shkruhet Lyhnida ose Lychnida), emri i lashtë i qytetit të Ohrit, tani në Maqedoninë e Veriut. Fjala Lychnidos rrjedh nga greqishtja lychnos, që do të thotë “llambë” ose “dritë”, duke iu referuar qartësisë dhe shkëlqimit të liqenit të Ohrit, pranë të cilit ndodhet qyteti.
“Ekspozita Performative” është një format i krijuar nga Tirana Art Lab – Qendra për Artin Bashkëkohor, që synon zbërthimin e formatit të ekspozitës dhe bërjen publike të proceseve artistike dhe kuratoriale nëpërmjet performancës. Ky koncept synon të përfshijë mjetet dhe kushtet e prodhimit artistik përtej vetë ngjarjes së ekspozitës, duke propozuar mënyra të reja ekspozimi dhe pune së bashku.
Projekti do të inaugurohet më 26 korrik, por për publikun do të jetë i vizitueshëm prej datës 27 korrik deri më 5 gusht në Galerinë e Artit Pogradec. Ky projekt ka gjetur edhe mbështetjen e Ministrisë së Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit. /j.p/
Arkeologët që punojnë në brigjet e Liqenit të Ohrit në Shqipëri besojnë se kanë zbuluar vendbanimin më të vjetër evropian të ndërtuar në një liqen në Evropë, duke gjetur dëshmi të një komuniteti të organizuar të gjuetisë dhe bujqësisë, që ka jetuar aty rreth 8,000 vjet më parë, shkruan Reuters.
Ekipi, i përbërë nga arkeologë shqiptarë dhe zviceranë, kalon orë të tëra çdo ditë rreth tre metra nën sipërfaqen e ujit, duke nxjerrë me kujdes shtyllat prej druri që dikur shërbenin si bazament për banimet. Sipas mediave ndërkombëtare, ata gjithashtu po mbledhin eshtra të kafshëve shtëpiake dhe të egra, objekte prej bakri dhe fragmente qeramike me gdhendje të detajuara. Albert Hafner, nga Universiteti i Bernës, tha se vendbanime të ngjashme janë gjetur në rajonet alpine dhe mesdhetare, por ato të zbuluara në fshatin Lin janë rreth gjysmë mijëvjeçari më të vjetra, duke datuar midis 6,000 dhe 8,000 vjet më parë.
“Për shkak se ndodhen nën ujë, materiali organik është ruajtur shumë mirë, dhe kjo na lejon të zbulojmë se çfarë hanin këta njerëz dhe çfarë mbillnin,” tha Hafner.
Studime të shumta tregojnë se Liqeni i Ohrit, i ndarë mes Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë, është liqeni më i vjetër në Evropë, me një moshë mbi një milion vjet, përcjellë KultPlus.
Më shumë se një mijë mostra druri janë mbledhur nga vendbanimi, i cili mendohet të ketë strehuar disa qindra banorë.
Mendohet se vendbanimi shtrihet në një sipërfaqe prej rreth gjashtë hektarësh, por deri tani, pas gjashtë vitesh punë, është zbuluar vetëm rreth 1% e tij.
Hafner tha se gjetjet tregojnë se njerëzit që jetonin në liqen kanë luajtur një rol të rëndësishëm në përhapjen e bujqësisë dhe blegtorisë në pjesë të tjera të Evropës.
“Ata ende merreshin me gjueti dhe mbledhje, por të ardhurat kryesore ushqimore vinin nga bujqësia,” u shpreh ai.
Arkeologu shqiptar Adrian Anastasi tha se mund të duhen dekada për të eksploruar plotësisht këtë zonë.
“Nga mënyra se si ata kanë jetuar, janë ushqyer, kanë gjuajtur, peshkuar dhe nga mënyra se si është përdorur arkitektura për të ndërtuar vendbanimin, mund të themi se ata kanë qenë shumë të zgjuar për kohën e tyre,” tha Anastasi./KultPlus.com
Janë zbardhur detaje të reja nga ngjarja e rëndë e regjistruar në fshatin Madhesh të Ulëzës në Mat, ku 23-vjeçari Renis Dobra u gjet pa shenja jete pranë liqenit të Shkopetit. Ai dyshohet se është mbytur, pasi kishte shenja mavijosje në qafë, teksa dhe plagë në trup, ndërsa automjeti sipas Policisë, dyshohet se ka rënë […]
Login
