Tirana International Film Festival (TIFF) mbyll sot edicionin e 24-t me ceremoninë e ndarjes së çmimeve, që do të zhvillohet në orën 20:00 në Kinema Millennium.

Ceremonia e mbylljes do të kurorëzojë filmat dhe autorët më të vlerësuar të edicionit të sivjetshëm, pas disa ditësh të dedikuara kinemasë, krijimtarisë dhe takimeve me kineastë vendas e ndërkombëtarë.

Organizatorët e festivalit kanë ftuar publikun të bëhet pjesë e ceremonisë finale, e cila shënon përfundimin e edicionit të 24-t të TIFF.

Një nga veçoritë e rëndësishme të TIFF është statusi i tij si festival kualifikues për Academy Awards® (Oscar). “Tirana International Film Festival – Best Short Film” është i përfshirë në listën zyrtare të festivaleve kualifikuese të Akademisë, çka u jep filmave fitues të kategorisë së filmit të shkurtër mundësinë për t’u konsideruar për Oscar, nëse plotësojnë edhe kriteret e tjera të Akademisë.

Me ceremoninë e sotme, TIFF përmbyll edicionin e 24-t, duke kurorëzuar krijimet më të spikatura të festivalit dhe duke vijuar traditën e tij si një nga ngjarjet më kryesore të kinemasë në Shqipëri./atsh/KultPlus.com

Aktorja amerikane dhe sipërmarrësja Gwyneth Paltrow feston sot, më 27 shtator, 54-vjetorin e lindjes. E lindur në Los Angeles në vitin 1972, Paltrow u bë një nga emrat më të njohur të kinemasë amerikane gjatë viteve ’90.

Karriera e saj mori një kthesë të rëndësishme me filmin Shakespeare in Love (1998), ku interpretoi Viola de Lesseps. Për këtë rol ajo fitoi çmimin Oscar për aktoren më të mirë, si edhe një Golden Globe.

Në vitet që pasuan, Paltrow u shfaq në filma të njohur si The Talented Mr. Ripley, The Royal Tenenbaums, Iron Man dhe The Avengers. Roli i Pepper Potts në universin Marvel e riktheu atë në qendër të vëmendjes së publikut global.

Përveç aktrimit, Paltrow është themeluese e kompanisë së stilit të jetesës Goop, e cila është zgjeruar në fusha si bukuria, moda, ushqimi dhe mirëqenia. Kompania ka qenë gjithashtu objekt kritikash dhe debatesh lidhur me disa prej produkteve dhe pretendimeve të saj për shëndetin.

Në vitet e fundit, Paltrow ka zgjedhur të jetë më pak aktive në aktrim, duke iu kushtuar kryesisht biznesit. Ajo u rikthye në ekran në vitin 2025 me filmin Marty Supreme.

Me një karrierë që përfshin kinemanë, televizionin dhe sipërmarrjen, Gwyneth Paltrow mbetet një nga figurat më të njohura të Hollywood-it./KultPlus.com

Në Ditën Botërore të Turizmit, bjeshkët e Istogut janë sjellë në vëmendje përmes një ecjeje malore të organizuar në shtegun “Lugu i Butë”, duke nxjerrë në pah potencialin e natyrës së Kosovës për zhvillimin e turizmit.

Përmes një postimi, Bogujevci dhe Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit kanë vënë në pah potencialin e bjeshkëve të Kosovës për zhvillimin e turizmit në natyrë.

“Aktivitetet të tilla na mundësojnë të promovojmë turizmin në natyrë dhe potencialin që kanë bjeshkët tona për zhvillimin e turizmit”, thuhet në postim.

Postimi vë në fokus edhe rëndësinë e krijimit të përvojave të reja në natyrë, të cilat synohet të bëhen gjithnjë e më të qasshme për vizitorët.

“Këto janë përvoja që duam t’i bëjmë gjithnjë e më të qasshme për vizitorët dhe pjesë të rëndësishme të ofertës turistike të Kosovës”, vijon postimi.

Ecja në shtegun “Lugu i Butë” sjell në vëmendje peizazhin malor të Istogut dhe potencialin që hapësirat natyrore të Kosovës ofrojnë për zhvillimin e turizmit./KultPlus.com

Nga shijet tradicionale te punimet artizanale dhe objektet që sjellin në vëmendje historinë e vendit, Shqipëria ofron suvenire që shkojnë përtej kujtimeve tipike turistike.

Media franceze “Generation Voyage” sjell disa prej produkteve autentike që vizitorët mund të marrin me vete nga Tirana dhe Kruja.

Dyqanet e aeroportit të Tiranës ofrojnë kryesisht konjakun “Skënderbeu”, zakonisht në kuti të artë, si dhe magnetë me figurën e heroit kombëtar, Skënderbeut.

Këto janë produkte që mund të gjenden lehtësisht, por nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht, ato që shqiptarët zgjedhin për t’ua dhuruar njëri-tjetrit.

Për ata që kërkojnë suvenire më autentike nga Tirana, qyteti ofron një sërë mundësish, për të marrë me vete produkte që lidhen drejtpërdrejt me traditën dhe historinë e Shqipërisë, nga rakia artizanale dhe qilimet, te glikoja dhe objektet që lidhen me periudhën komuniste.

Dy prej adresave kryesore për blerje janë Pazari i Ri, në qendër të Tiranës, dhe pazari i Krujës, rreth 45 minuta larg me makinë nga kryeqyteti.

Rakia tradicionale

Konjaku “Skënderbeu” prodhohet që prej vitit 1967.

Ai është një produkt industrial dhe gjendet gjerësisht në treg, përfshirë edhe dyqanet “duty-free” në aeroport.

Megjithëse konjaku konsumohet dhe përdoret edhe si dhuratë, kur shqiptarët presin mysafirë në shtëpi, pija tradicionale që zakonisht shërbejnë është rakia.

Rakia është një pije tradicionale e familjeve shqiptare dhe të vendeve të tjera të Ballkanit.

Ajo prodhohet në mënyrë artizanale në kazanë distilimi dhe përgatitet nga fruta të ndryshme, në varësi të zonës, si rrushi, kumbulla, manaferra dhe fiqtë.

Përmbajtja e alkoolit zakonisht varion nga 40 deri në 50%.

Në Pazarin e Ri, prodhuesit e vegjël mund ta shesin rakinë e tyre drejtpërdrejt nga tezgat.

Për këtë arsye, pazari është një nga vendet ku mund të kërkohet një produkt më tradicional shqiptar, në vend të dyqaneve të orientuara kryesisht drejt turistëve.

Këshillohet që rakia të provohet përpara blerjes, pasi cilësia mund të ndryshojë ndjeshëm nga një prodhues te tjetri.

Edhe karakteristikat dhe shija e rakive mund të jenë shumë të ndryshme.

Sipas artikullit, çmimet variojnë nga rreth 5 deri në 15 euro për litër, në varësi të cilësisë dhe mënyrës së paketimit.

Çaji i malit, një nga pijet tradicionale shqiptare

Çaji i malit nuk është një produkt i krijuar posaçërisht për turistët.

Ai është një nga produktet tradicionale që konsumohet në Shqipëri dhe përgatitet nga bima Sideritis scardica.

Bima rritet në zonat malore të vendit dhe çaji ka një shije karakteristike barishtore, me nota të lehta aromatike.

Artikulli përmend gjithashtu përdorimin tradicional të bimës dhe vetitë e saj të studiuara që nga kohët e lashta.

Për një vizitor, çaji i malit është edhe një suvenir praktik, pasi është i lehtë, zë pak hapësirë dhe mund të transportohet lehtësisht në bagazh.

Ai gjendet jo vetëm në dyqanet turistike, por edhe në dyqane ushqimore, pazare dhe supermarkete të zakonshme.

Sipas artikullit, një paketë prej 50 deri në 100 gramësh kushton rreth 1 deri në 3 euro.

Për këtë arsye, çaji i malit paraqitet si një nga suveniret më të thjeshta dhe më të përballueshme për t’u marrë me vete nga Shqipëria.

Glikoja dhe mjalti, shije tradicionale për t’u marrë me vete

Glikoja është një specialitet tradicional i pranishëm në kuzhinën shqiptare dhe në traditën e vendeve të Ballkanit.

Ajo përgatitet me fruta të konservuara në një shurup të trashë dhe zakonisht shërbehet me lugë.

Një nga variantet më tradicionale është glikoja e përgatitur me arra të njoma, por përdoren gjithashtu fiq, qershi dhe ftonj.

Glikoja e Përmetit njihet për traditën e saj të hershme dhe mund të gjendet edhe në Tiranë, pa qenë e nevojshme të udhëtohet deri në Përmet.

Një tjetër produkt që sugjerohet si suvenir është mjalti shqiptar i zonave malore.

Ai prodhohet shpesh nga bletarë dhe prodhues të vegjël dhe mund të gjendet edhe në Pazarin e Ri.

Si glikoja, ashtu edhe mjalti mund të transportohen lehtësisht, nëse kavanozët paketohen mirë për të shmangur dëmtimin ose rrjedhjen gjatë udhëtimit.

Sipas artikullit, një kavanoz me mjaltë kushton rreth 5 deri në 10 euro, ndërsa glikoja artizanale mund të kushtojë disi më shumë.

Qilimet, për ata që kanë hapësirë në bagazh

Qilimi është një punim tekstili i sheshtë, i realizuar me dorë dhe pa sipërfaqe me push.

Ai karakterizohet nga motive gjeometrike, të cilat tradicionalisht mund të lidhen me simbole të ndryshme, si mbrojtja, pjelloria apo përkatësia rajonale.

Në krahasim me një qilim tradicional të punuar me nyje, qilimi është më i lehtë dhe më praktik për t’u transportuar, pasi mund të paloset dhe të vendoset në një çantë të madhe.

Në një qilim të punuar me dorë, thurja duhet të jetë e dendur dhe e rregullt në të dyja anët.

Një mënyrë e thjeshtë për të kontrolluar punimin është kthimi i qilimit nga ana e pasme përpara blerjes.

Tirana ka disa dyqane që ofrojnë produkte artizanale, ndërsa Pazari i Krujës, rreth 45 minuta larg me makinë, ofron një përzgjedhje më të gjerë.

Në pazar mund të gjenden edhe artizanë që punojnë në vend.

Sipas artikullit, çmimet nisin nga rreth 30 euro për një qilim të vogël dhe mund të arrijnë në disa qindra euro për një punim të madh dhe të vjetër.

Qëndisjet dhe tekstilet, suvenire praktike dhe tradicionale

Qëndisjet shqiptare janë pjesë e traditës së veshjeve popullore dhe janë përdorur historikisht në veshje të ndryshme tradicionale.

Sot, motivet tradicionale të qëndisjes gjenden edhe në produkte të përdorimit të përditshëm, si mbulesa tavoline, jastëkë, shalle dhe shami.

Motivet mund të jenë florale ose gjeometrike, në varësi të origjinës rajonale.

Për të dalluar një punim të bërë me dorë, mund të kontrollohet pjesa e pasme e pëlhurës.

Parregullsitë e lehta në qepje mund të jenë tregues i punimit manual, ndërsa qëndisjet e realizuara me makinë priren të jenë më uniforme.

Sipas artikullit, shallet e qëndisura me dorë kushtojnë rreth 40 deri në 80 euro.

Produktet më të thjeshta prej pambuku, si mbulesat e tavolinës dhe jastëkët e vegjël, kushtojnë rreth 15 deri në 30 euro.

Rekomandohet që blerjet të bëhen në dyqane që tregojnë qartë origjinën e produktit dhe mënyrën e prodhimit.

Objektet e periudhës komuniste, një tjetër lloj suveniri

Tirana ofron edhe suvenire që lidhen me historinë e periudhës komuniste të Shqipërisë, përfshirë buste të Enver Hoxhës dhe postera të periudhës.

Shqipëria u drejtua nga regjimi komunist i Enver Hoxhës për më shumë se katër dekada, deri në vdekjen e tij në prill të vitit 1985.

Pas tij, vendi u drejtua nga Ramiz Alia deri në rënien e sistemit komunist në vitin 1991.

Periudha komuniste vazhdon të jetë një temë që ngjall qëndrime të ndryshme në shoqërinë shqiptare.

Për turistët që kërkojnë objekte të lidhura me këtë periudhë, dyqanet e Bunk’Art 1 dhe Bunk’Art 2 ofrojnë artikuj të ndryshëm.

Bunk’Art 1 ndodhet në një bunker të madh nëntokësor në zonën e Saukut, ndërsa Bunk’Art 2 ndodhet në qendër të Tiranës, pranë Ministrisë së Brendshme.

Të dyja qendrat kanë produkte të ndryshme, ndaj vizitorët mund të zgjedhin sipas itinerarit të tyre në Tiranë.

Për ata që kërkojnë objekte të vjetra, në zonat përreth Pazarit të Ri mund të gjenden edhe medalje, stema, kartëmonedha të vjetra dhe dokumente të periudhës komuniste.

Ndër suveniret më të kërkuara përmenden edhe modelet në miniaturë të bunkerëve prej betoni, një simbol karakteristik i periudhës komuniste shqiptare.

Sipas artikullit, në fund të regjimit komunist në Shqipëri kishte rreth 750 mijë bunkerë.

Modelet në miniaturë kushtojnë zakonisht disa euro dhe janë të lehta për t’u transportuar.

Qeramika, për ata që dinë çfarë të kërkojnë

Qeramika artizanale shqiptare është një tjetër mundësi për suvenir, megjithëse artikulli vëren se cilësia e produkteve të gjetura në Tiranë mund të jetë e ndryshme.

Sipas artikullit, punimet më të mira vijnë nga Berati dhe Gjirokastra.

Në Tiranë, blerësit mund të përqendrohen te Pazari i Ri dhe dyqanet artizanale në qendër të qytetit.

Qeramika e punuar me dorë mund të ketë parregullsi të vogla në dekorime dhe në shtresën e glazurës.

Këto karakteristika mund të jenë tregues të procesit artizanal të prodhimit.

Në treg mund të gjenden filxhanë të pikturuar, pjata dekorative me shqiponjën dykrenare ose me motive të frymëzuara nga periudha osmane, si dhe vazo.

Sipas artikullit, çmimet variojnë nga rreth 8 deri në 30 euro, në varësi të madhësisë dhe përpunimit të produktit.

Ku të blini në Tiranë pa humbur kohë

Pazari i Ri, tregu qendror i mbuluar dhe i rinovuar i Tiranës, paraqitet si një pikënisje e përshtatshme për ata që kërkojnë të blejnë suvenire në kryeqytet.

Në këtë zonë gjenden tezga ushqimore, dyqane të vogla artizanale dhe prodhues që i shesin drejtpërdrejt produktet e tyre.

Ndër produktet që mund të gjenden janë rakia, mjalti, çaji i malit, glikoja dhe erëzat.

Pazari është i gjallë gjatë gjithë ditës, ndërsa orët e mëngjesit konsiderohen më të përshtatshme për të takuar prodhuesit, për të provuar produktet dhe më pas për të bërë blerjet.

Edhe zona e Bllokut ofron dyqane lokale ku mund të gjenden çanta prej cope, blloqe shënimesh dhe postera të realizuar nga grafikë shqiptarë.

Artikulli i përshkruan këto dyqane si vende që frekuentohen edhe nga klientë vendas dhe jo vetëm nga turistët, me çmime relativisht të arsyeshme.

Për ata që kanë në dispozicion gjysmën e ditës, një tjetër mundësi është udhëtimi drejt Krujës, rreth 45 minuta larg Tiranës.

Pazari historik i Krujës ofron një përzgjedhje të gjerë kilimesh, qëndisjesh dhe qeramike, megjithëse blerësit këshillohen të kontrollojnë me kujdes origjinën e produkteve.

Për ata që kërkojnë suvenire tradicionale gjatë një udhëtimi të shkurtër nga Tirana, Kruja paraqitet si një nga destinacionet që mund të përfshihet në itinerar.

Nga rakia artizanale e Pazarit të Ri, te qilimet e pazarit të Krujës dhe modelet në miniaturë të bunkerëve të Bunk’Art-it, Tirana ofron një gamë suveniresh që lidhen me traditat, kulturën dhe historinë e Shqipërisë./atsh/KultPlus.com

Vunoi, me shtëpitë prej guri, rrugicat karakteristike dhe peizazhin që shtrihet mbi Jon, hyn në një fazë të re të mbrojtjes dhe administrimit të trashëgimisë së tij.

Këshilli i Ministrave miratoi planin e ri për ruajtjen, mbrojtjen dhe administrimin e Vunoit, ndërsa fshati është deklaruar pasuri kulturore e paluajtshme, Qendër Historike, me përcaktimin edhe të zonës së saj të mbrojtur.

Ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja, e bëri të ditur vendimin përmes një postimi në rrjetet sociale, duke sjellë në vëmendje karakterin arkitekturor të fshatit dhe rëndësinë e planit të ri.

“Mirëmëngjes nga Vunoi, fshati piktoresk i shtëpive prej guri mbi Jon dhe rrugicave karakteristike, për të cilin dje, në mbledhjen e qeverisë, miratuam planin e ri për ruajtjen, mbrojtjen dhe administrimin”, shkroi Gonxhja.

Sipas tij, plani synon t’u japë banorëve më shumë qartësi për ndërhyrjet në banesat tradicionale, nga mirëmbajtja dhe restaurimi deri te rikthimi i tyre në përdorim.

“Një hap që u jep banorëve më shumë qartësi për mirëmbajtjen, restaurimin dhe rikthimin në përdorim të shtëpive tradicionale, duke ruajtur identitetin e fshatit dhe duke krijuar më shumë mundësi rijetëzimi, për zhvillimin e qëndrueshëm të turizmit kulturor dhe ekonomisë vendase”, vijoi ministri.

Vendimi për Vunoin synon kështu të përcaktojë një kuadër të posaçëm për ruajtjen e vlerave të tij historike, arkitekturore dhe kulturore, ndërsa plani i ri lidhet me përdorimin dhe rijetësimin e banesave tradicionale dhe zhvillimin e turizmit kulturor./KultPlus.com

Rikthimi i Celine Dion në skenë pas më shumë se gjashtë vitesh ka hapur një debat të ri në rrjetet sociale, pasi një video e shkurtër nga rezidenca e saj në Paris u bë virale në X. Në pamjet e publikuara, këngëtarja shfaqet duke interpretuar me një fustan të zi, ndërsa disa përdorues kanë komentuar ndryshimet në zërin e saj.

Disa prej tyre kanë sugjeruar që Dion të tërhiqet nga skena, ndërsa shumë fansa kanë dalë në mbrojtje të saj, duke vënë në dukje rikthimin e saj pas viteve të vështira me sindromën e personit të ngurtë, një çrregullim i rrallë neurologjik që ka ndikuar edhe në aftësinë e saj për të kënduar.

Debati nisi pasi një përdorues në X publikoi videon dhe shkroi se, pavarësisht gjendjes shëndetësore të këngëtares, ajo duhej të ishte tërhequr nga skena. Komentet u ndanë shpejt mes kritikave dhe atyre që e konsideruan rikthimin e saj një dëshmi të forcës dhe përkushtimit ndaj muzikës.

Në mbrojtje të Dion ka dalë edhe këngëtari Boy George. Ai tregoi se një mik i tij kishte ndjekur një prej koncerteve të këngëtares në Paris javën e kaluar dhe e kishte vlerësuar shumë performancën. George tha se rikthimi i Dion duhet parë si një shembull i përballjes me një vështirësi jashtëzakonisht të madhe.

Rikthimi i saj në skenë nisi më 12 shtator në Plenitude Arena në Nanterre, pranë Parisit, me koncertin e parë të një serie prej 26 shfaqjesh. Ky ishte koncerti i saj i parë i plotë pas më shumë se gjashtë vitesh. Për rreth dy orë e 15 minuta, ajo interpretoi 25 këngë, mes tyre “My Heart Will Go On”, “All By Myself”, “The Power of Love” dhe “It’s All Coming Back to Me Now”.

Performanca e parë u prit me emocione të forta nga publiku dhe nga vetë këngëtarja. Kritikat profesionale për koncertin kanë qenë përgjithësisht më të nuancuara sesa reagimet ndaj videos virale. “The Guardian” vlerësoi rikthimin e saj, duke vënë në dukje njëkohësisht se disa këngë ishin përshtatur në tonalitete më të ulëta për shkak të ndikimit të sëmundjes në zërin e saj.

Dion e bëri publike diagnozën e saj me sindromën e personit të ngurtë në vitin 2022. Gjendja e detyroi të anulonte pjesën e mbetur të turneut “Courage” dhe të largohej për një periudhë të gjatë nga koncertet. Në dokumentarin e vitit 2024, “I Am: Celine Dion”, ajo tregoi më nga afër përditshmërinë me sëmundjen dhe përpjekjet për t’u rikthyer në skenë.

Para rikthimit të plotë në koncert, Dion ishte shfaqur në ceremoninë hapëse të Lojërave Olimpike të Parisit në vitin 2024, ku interpretoi “Hymne à l’amour” nga Kulla Eiffel.

Rezidenca e saj në Paris përfshin 16 koncerte gjatë vitit 2026 dhe dhjetë të tjera të planifikuara për vitin 2027. Ndërkohë, debati i shkaktuar nga një video e shkurtër në rrjetet sociale vazhdon të ndajë opinionet e publikut, ndërsa rikthimi i Dion në skenë është vlerësuar nga media të ndryshme si një moment i rëndësishëm në karrierën e saj./KultPlus.com

YouTube dhe Meta kanë ndryshuar qëndrim lidhur me reklamën e trailerit të dokumentarit të ri të regjisorit Alex Gibney për Elon Musk, pasi vendimi fillestar për ta refuzuar atë shkaktoi reagime dhe shqetësime për kufizimin e përmbajtjes.

Bleecker Street, studioja që qëndron pas filmit “Musk”, do të lejohet tashmë të blejë reklamë për trailerin në YouTube. Një zëdhënës i platformës ka deklaruar se reklama ishte kufizuar përkohësisht nga sistemi, por pas shqyrtimit është miratuar për transmetim.

Edhe Meta ka njoftuar se do ta rikthejë reklamën. Sipas një zëdhënësi të kompanisë, vendimi fillestar për ta refuzuar reklamën ishte një gabim dhe reklamat do të rikthehen.

Vendimet e reja vijnë pasi u raportua se YouTube, Meta, TikTok dhe X kishin refuzuar të lejonin Bleecker Street të promovonte me pagesë trailerin e dokumentarit. Filmi pritet të shfaqet në kinema më 9 tetor, ndërsa traileri u publikua të enjten.

Në rastin e YouTube, studioja kishte apeluar vendimin fillestar dhe priste që reklama të rikthehej. Ndërkohë, Meta e kishte refuzuar më herët edhe apelin e studios, duke kufizuar mundësitë për promovimin e filmit në Instagram dhe Facebook.

TikTok dhe X nuk kanë dhënë ende një qëndrim të ri dhe reklama vazhdon të mos transmetohet në këto platforma.

Dokumentari i Gibney-t shqyrton karrierën e Musk dhe drejtimin e kompanive të tij, përfshirë Tesla, SpaceX dhe Starlink. Filmi trajton gjithashtu ndikimin e tij në diskutimin publik përmes X, periudhën e përfshirjes së tij në Uashington përmes DOGE dhe rolin e tij në politikën elektorale amerikane.

Në trailer shfaqet edhe Musk në një tubim të fushatës së Donald Trump në vitin 2024. Ky material duket se ka qenë pjesë e bazës së vendimeve fillestare të platformave për refuzimin e reklamës, edhe pse traileri i filmit nuk është një reklamë elektorale në kuptimin tradicional.

Rikthimi i reklamës në YouTube dhe Meta është i rëndësishëm për fushatën promovuese të filmit, pasi platformat sociale janë një prej kanaleve kryesore për shpërndarjen e trailerëve dhe informimin e publikut për dokumentarët e rinj./KultPlus.com

Në moshën 27-vjeçare, aktorja britanike Emma Watson vendosi të ndërmarrë një hap konkret në mbështetje të grave që përballeshin me ngacmime dhe abuzime, në kulmin e lëvizjes #MeToo.

Në shkurt të vitit 2018, Watson dhuroi 1 milion paund nga pasuria e saj personale, rreth 1.4 milionë dollarë në atë kohë, për “Justice and Equality Fund”, një fond i krijuar për të mbështetur gratë që ishin viktima të ngacmimeve dhe abuzimit në vende të ndryshme të punës.

Kontributi nuk ishte thjesht simbolik. Fondet do të përdoreshin për të financuar avokatë, këshillim ligjor dhe programe mbështetëse për gratë, jo vetëm në industrinë e filmit, por në fusha të ndryshme profesionale.

Njoftimi u shoqërua me një letër të nënshkruar nga rreth 200 aktore britanike, mes tyre Kate Winslet dhe Emma Thompson. Letra u publikua në gazetën “The Observer”, pak para ceremonisë së çmimeve BAFTA të vitit 2018, në një periudhë kur industria e argëtimit po përballej me një valë të gjerë denoncimesh për ngacmime dhe abuzime seksuale.

Kontributi i Watson ndihmoi që fondi të mblidhte brenda pak ditësh rreth gjysmën e objektivit të tij, i cili ishte më shumë se 2 milionë dollarë.

Nisma u bë pjesë e përpjekjeve të figurave publike britanike për ta shndërruar vëmendjen e krijuar nga lëvizja #MeToo në mbështetje konkrete ligjore dhe institucionale për gratë që përballeshin me ngacmime dhe abuzime./KultPlus.com

Një kopje e rrallë e botimit të parë amerikan të romanit “To Kill a Mockingbird” të Harper Lee është zbuluar krejt rastësisht në një librari bamirësie të Oxfam në Portobello Road, në perëndim të Londrës.

Libri ishte pjesë e një kutie me romane të përdorura amerikane, të dhuruara për librarinë. Gjatë përpunimit të donacioneve, zëvendësmenaxheri Gurpreet Karlcut dhe menaxherja Olivia Haysman-Walker vunë re se një prej librave meritonte vëmendje të veçantë. Pas shqyrtimit të kopertinës, datave të botimit dhe dizajnit të xhaketës së librit, ata kuptuan se kishin përpara një botim të parë amerikan, të rrallë dhe të kërkuar nga koleksionistët.

Romani i Harper Lee u botua për herë të parë në vitin 1960 dhe u shndërrua në një prej veprave më të njohura të letërsisë amerikane të shekullit XX. Kopja e gjetur në Londër kishte ende xhaketën origjinale të librit, me shenja të lehta konsumimi nga koha, ndërsa faqet e brendshme ruheshin në gjendje të jashtëzakonshme.

Në vend që të përfundonte në një raft të zakonshëm shitjeje, zbulimi mori një tjetër rrjedhë. Libri u ble nga Eccles Institute for the Americas and Oceania pranë British Library, duke u bërë pjesë e koleksionit kombëtar britanik.

Vetë menaxherja e librarisë u kujdes për transportimin e kopjes drejt institucionit, ku tashmë do të ruhet si pjesë e trashëgimisë letrare.

Zbulimi i këtij botimi të rrallë në një kuti me libra të dhuruar është një shembull i thesareve letrare që mund të fshihen mes objekteve të zakonshme, duke u bërë të dukshme vetëm kur hasen nga një sy i vëmendshëm./KultPlus.com

Ushtruesja e Detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, iu bashkua sot aktivitetit “Race for the Cure Kosova”, që u mbajt në Prishtinë në kuadër të ndërgjegjësimit për kancerin e gjirit. Aktiviteti kryesor u zhvillua sot, më 27 shtator, në Prishtinë.

Përmes një postimi në rrjetet sociale, Haxhiu tha se mesazhi i kësaj gare duhet të arrijë edhe te gratë që e kanë shtyrë kontrollin shëndetësor, që kanë frikë nga përgjigjja apo që përballen me vështirësi në marrjen e kujdesit shëndetësor.

Ajo u bëri thirrje grave që kontrollet t’i kryejnë me kohë dhe që këtë mesazh t’ua përcjellin edhe vajzave, nënave, motrave, shoqeve dhe kolegeve.

“Kur flasim për kancerin e gjirit, koha merr një peshë tjetër”, shkroi Haxhiu, duke theksuar rëndësinë e shmangies së vonesave dhe të lehtësimit të pengesave që mund të pengojnë gratë të marrin kujdesin e nevojshëm.

“Sepse në këtë garë nuk ka rëndësi kush mbërrin e para. Rëndësi ka që asnjë grua të mos mbërrijë vonë”, përfundoi ajo./KultPlus.com

Olivia Newton-John, e cila do të mbushte 78 vjeç më 26 shtator, pothuajse nuk e pranoi rolin që do ta kthente në një nga ikonat më të dashura të kinemasë muzikore. Ylli i “Grease” dhe këngëtarja e hitit “Physical” ndërroi jetë në gusht të vitit 2022, në moshën 73-vjeçare, pas një beteje më shumë se 30-vjeçare me kancerin e gjirit.

Në filmin e vitit 1978, Newton-John interpretoi Sandy Olsson përkrah John Travoltës në rolin e Danny Zukos. Megjithatë, sipas regjisorit të kastit të filmit, Joel Thurm, aktorja fillimisht hezitoi ta pranonte ofertën.

Travolta ishte tashmë i përzgjedhur për rolin e Danny-t dhe dëshironte që Newton-John të luante Sandy-n. Thurm ka treguar se, pasi Travolta ishte bindur për këtë zgjedhje, ekipi i filmit nuk kishte një plan alternativ dhe asnjë tjetër nuk po konsiderohej seriozisht për rolin.

Newton-John, nga ana tjetër, nuk ishte e sigurt nëse duhej të përfshihej në film. Në atë periudhë, karriera e saj muzikore po ecte shumë mirë dhe ajo kishte frikë se një film i pasuksesshëm mund të ndikonte në të.

Përpara se të jepte përgjigjen përfundimtare, këngëtarja kërkoi të bënte një provë në ekran me Travoltën. Ajo i tha Thurm se do të vendoste nëse do ta pranonte rolin pasi të shihte regjistrimin e provës.

Skena e zgjedhur për testin ishte ajo e famshmja në kinema të hapur, ku Sandy dhe Danny takohen. Prova e parë nuk funksionoi siç pritej, por pas tre përpjekjesh dy aktorët gjetën ritmin e duhur dhe Newton-John pranoi të bëhej pjesë e filmit.

Një tjetër shqetësim për të ishte diferenca në moshë me Travoltën. Megjithatë, sipas Thurm, kimia mes tyre ishte e dukshme që në fillim. Të dy aktorët kishin respekt të madh për njëri-tjetrin si artistë dhe kjo u reflektua edhe në ekran.

Roli i Sandy-t do të bëhej një nga personazhet më të njohura të karrierës së Newton-John, ndërsa “Grease” do të shndërrohej në një nga filmat muzikorë më të dashur të të gjitha kohërave. Edhe dekada pas premierës, Sandy dhe Danny mbeten ndër çiftet më ikonike të kinemasë muzikore./KultPlus.com

Dua Lipa ka shënuar një tjetër sukses të rëndësishëm në karrierën e saj muzikore, pasi kënga “Training Season” ka kaluar zyrtarisht shifrën e 1 miliard dëgjimeve në Spotify.

Kënga, e publikuar në vitin 2024 si pjesë e albumit “Radical Optimism”, është bërë tashmë kënga e 15-të e artistes shqiptaro-britanike që arrin këtë shifër në platformën globale të transmetimit muzikor.

Edhe dy vite pas publikimit, “Training Season” vazhdon të ketë një prani të fortë në platformat muzikore, duke iu shtuar listës së hiteve të Dua Lipës që kanë kaluar kufirin e 1 miliard dëgjimeve.

Këngëtarja ka reaguar edhe në rrjetet sociale ndaj këtij momenti. Ajo shpërndau në Instagram një postim të fansave që festonte suksesin e këngës, duke mirëpritur me entuziazëm arritjen e re.

Me 15 këngë që kanë kaluar tashmë shifrën e 1 miliard dëgjimeve në Spotify, Dua Lipa vazhdon të konsolidojë praninë e saj në mesin e artisteve më të dëgjuara në platformën muzikore./KultPlus.com

Kombëtarja e Kosovës në futboll, sonte në Vjenë përballet me Austrinë, në sfidën e dytë të këtij edicioni në Ligën e Kombeve.

Dardanët në duel me austriakët hyn pas fitores ndaj Irlandës (1-0), tri ditë më parë në ‘Fadil Vokrri’.

Kombëtarja jonë dje ka zhvilluar seancën e fundit para duelit me austriakët, këta të fundit konsiderohen favorit të grupit.

Përzgjedhësi i Kombëtares sonë, Franco Foda, në konferencën e fundit para duelit me Austrinë, ka thënë se është i vetëdijshëm për sfidën që e pret, por sipas tij, Kosova është përgatitur për një ndeshje të tillë.

“E kemi analizuar lojën e tyre. I njoh disa lojtarë që kanë luajtur kur isha unë. E di çfarë na pret. Austria luan në mënyrë agresive, bën presion të lartë, prandaj duhet të bëjmë kundërpresion. Ne jemi të përgatitur, por në fushë do të vendosin detajet”, ka deklaruar Foda.

Ndërkohë, mbrojtësi Mërgim Vojvoda, është shprehur se skuadra dardane është gati për përballjen me Austrinë.

Ai thekson se synimi i Kosovës është kualifikimi në një turne të madh.

“Ekipa është në gjendje të mirë dhe jemi gati për nesër”, tha ai.

“Synimi gjithmonë ka qenë që të kualifikohemi në një turne të madh. Pak nga pak jemi afruar, por shpresoj që tani me Ligën e Kombeve të kemi një shans më shumë në play-off. Austria ka eksperiencë dhe favorit, por edhe ne i kemi shanset e tona”, ka pohuar Vojvoda.

Kujtojmë së Kosova dhe Austria vijnë në këtë sfidë pas fitoreve në duelet e para të këtij sezoni në këtë garë evropiane. Dardanët mundën Irlandën (1-0), derisa Austria mposhti Izraelin (3-1).

Ndeshja mes Austrisë dhe Kosovës nis në orën 18:00./rtk/KultPlus.com

FemArt 14 vazhdon sot, më 27 shtator, me programin e ditës së tretë, i cili sjell diskutime, letërsi, teatër dhe kinematografi në disa prej hapësirave kulturore të Prishtinës.

Programi nis në orën 11:00 në Bibliotekën Kombëtare të Kosovës me panelin e diskutimit “Gratë Ndërtojnë Paqen”, i cili do të trajtojë rolin dhe kontributin e grave në ndërtimin e paqes.

Nga ora 13:00 deri në 15:00, po në Bibliotekën Kombëtare, do të zhvillohen dy promovime librash me shkrimtaret Bessa Myftiu dhe Aida Zherka. Në këtë kuadër do të prezantohen veprat “Dashuri në kohën e komunizmit” dhe “Eros i Heshtur”, ndërsa biseda do të fokusohet te dashuria, kujtesa, dëshira dhe rrëfimet letrare.

Programi vazhdon në orën 18:00 në Teatrin Dodona, ku artistet nga Belgjika sjellin shfaqjen “Motrat”. Shfaqja përshkruhet si një vepër e fuqishme dhe intime që rrëfen historinë e një familjeje.

Dita e tretë e FemArt 14 përmbyllet me filmin “Pikë Uji”, me regji të Robert Budinës, i cili shfaqet në Kino Armata nga ora 20:00. Filmi trajton temat e pushtetit, familjes, fajit dhe heshtjes që mundëson vazhdimësinë e një sistemi.

Me këtë program, FemArt 14 vazhdon të ndërthurë artin, diskutimin dhe krijimtarinë e grave përmes aktiviteteve të ndryshme kulturore në Prishtinë./KultPlus.com

Festivali dhe Panairi i Librit për Fëmijë përmbyllet sot, më 27 shtator, me një program të veçantë për fëmijët dhe familjet në Amfiteatrin e Sheshit “Zahir Pajaziti” në Prishtinë.

Dita e fundit e edicionit të katërt sjell një program që ndërthur librin, teknologjinë, edukimin dhe argëtimin. Fëmijët do të kenë mundësi të marrin pjesë në aktivitete me robotikë dhe inteligjencë artificiale, të përshtatura për moshat e tyre nga Shkolla Digjitale, ndërsa programi do të shoqërohet edhe me maskota, lojëra, fotografi dhe aktivitete të tjera argëtuese.

Në kuadër të panairit, shtëpitë botuese do të ofrojnë gjithashtu zbritje dhe oferta të veçanta për ditën e fundit, duke u mundësuar prindërve dhe fëmijëve të blejnë libra me çmime më të favorshme.

Festivali dhe Panairi i Librit për Fëmijë organizohet nga ETEA dhe Biblioteka “Hivzi Sylejmani”, me mbështetjen e Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit dhe Komunës së Prishtinës. Organizatorët synojnë që përmes aktiviteteve kulturore, edukative dhe argëtuese ta afrojnë librin me fëmijët dhe ta nxisin kulturën e leximit që në moshë të hershme.

Sipas hulumtimeve të ETEA-s, në vitin 2024, 53 për qind e qytetarëve të Kosovës nuk kanë arritur të përmendin as tre tituj librash që kanë lexuar gjatë gjithë jetës. Në këtë kontekst, festivali synon ta shndërrojë leximin nga një detyrim shkollor në një shprehi dhe përvojë të këndshme për fëmijët.

Edicioni i katërt përmbyllet sot nga ora 10:00 deri në 18:00, ndërsa organizatorët ftojnë fëmijët, prindërit dhe familjet që t’i bashkohen ditës së fundit mes librave, teknologjisë, lojës dhe argëtimit./KultPlus.com

Ministrja e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, ka reaguar përmes një postimi në rrjetet sociale pas koncertit që shënoi hapjen e sezonit të ri të Filharmonisë së Kosovës.

Bogujevci e ka cilësuar koncertin si “një mbrëmje të fuqishme muzikore”, duke veçuar interpretimin për herë të parë në Kosovë të veprës monumentale “Planetet” të kompozitorit Gustav Holst.

“Planetet” u interpretua nga Orkestra dhe Kori i Grave i Filharmonisë së Kosovës, nën drejtimin e dirigjentit Gregory Charette.

Sipas ministres, vepra e njohur e repertorit simfonik solli në skenën e Prishtinës një interpretim të veçantë dhe një program artistik të përmasave të mëdha.

Bogujevci ka theksuar se ky koncert i paraprin një sezoni të pasur artistik të Filharmonisë së Kosovës, duke shënuar kështu nisjen e programit të ri koncertal të institucionit./KultPlus.com

Taylor Swift ka vendosur dy rekorde të reja në Spotify gjatë vitit 2026, duke u bërë artistja femër me më shumë transmetime brenda një dite, ndërsa kënga e saj e re “Patient Zero” ka regjistruar numrin më të madh të transmetimeve në një ditë për një këngë të një artisteje femër këtë vit.

Rekordet u shënuan pas publikimit të “The Life of a Showgirl: Encore”, një version i zgjeruar i albumit të saj të vitit 2025, i cili solli katër këngë të reja: “Patient Zero”, “Cleveland!”, “Pink Clouding” dhe “Babylon”.

Kënga “Patient Zero” rezultoi kënga e një artisteje femër me më shumë transmetime në Spotify brenda një dite gjatë vitit 2026, ndërsa Swift regjistroi numrin më të lartë të transmetimeve në një ditë nga një artiste femër këtë vit.

Publikimi i ri erdhi pas një serie të dhënash të fshehta që Swift la për fansat. Gjithçka nisi gjatë ceremonisë së Emmy Awards, ku ajo u shfaq në një skeç të “Law & Order: SVU”. Në rolin e një detektiveje, Swift tha një frazë që nxiti fansat të kërkonin kuptimin e fshehur pas saj. Swifties vunë re shpejt se shkronjat e treta të fjalëve të caktuara formonin fjalën “encore”.

Më pas, të martën, Swift njoftoi publikimin e këngës “Patient Zero” dhe nxori në shitje në faqen e saj tre edicione të kufizuara në CD. Vetëm një ditë më vonë, ajo zbuloi se në të vërtetë po përgatiste publikimin e “The Life of a Showgirl: Encore”, me katër këngë të reja.

Në një reagim në rrjetet sociale, këngëtarja shpjegoi se ideja për këngët e reja lindi rreth një vit më parë, pas suksesit të madh të albumit “The Life of a Showgirl”. Swift tregoi se kishte udhëtuar në Suedi për të festuar me bashkëpunëtorët e saj Max Martin dhe Shellback dhe, gjatë qëndrimit atje, ata u rikthyen në studio dhe krijuan këngë të reja.

Sipas Swift, këngët e reja u krijuan si një reflektim i mirënjohjes për pritjen që fansat i rezervuan albumit.

Ndërkohë, Swift pritet të prezantojë videoklipin e “Patient Zero” gjatë ceremonisë së MTV VMAs, ku do të nderohet edhe me çmimin e parë “Artist-Director Award”. Videoklipi është realizuar me regji fotografike nga fituesi i Oscarit, Emmanuel Lubezki, ndërsa në të do të shfaqen përkrah Swift edhe aktorët Dakota Johnson dhe Colin Farrell./KultPlus.com

Është ndarë nga jeta në moshën 82-vjeçare fotoreporteri italian Luca Turi, i njohur për dokumentimin përmes fotografive të disa prej ngjarjeve më të rëndësishme të historisë së qytetit të Barit dhe Pulias gjatë pesë dekadave të karrierës së tij.

Mes pamjeve më të fuqishme të realizuara prej tij janë fotografitë e 8 gushtit 1991, kur anija Vlora mbërriti në portin e Barit me rreth 20 mijë qytetarë shqiptarë në bord, në një nga episodet më dramatike të eksodit shqiptar drejt Italisë.

Fotografitë e Turi-t dëshmojnë përmasat e jashtëzakonshme të atij momenti historik, duke fiksuar mijëra shqiptarë të mbledhur në port dhe në anijen Vlora, pamje që u bënë ndër imazhet më të njohura të eksodit të vitit 1991.

Luca Turi ka punuar edhe si fotoreporter i ANSA-s, duke dokumentuar për dekada zhvillimet dhe jetën e Barit.

Lajmi për ndarjen e tij nga jeta është bërë i ditur nga ANSA, e cila e ka cilësuar atë një fotograf të madh dhe dëshmitar autentik të historisë së afërt të Barit dhe Pulias.

Kryebashkiaku i Barit, Vito Leccese, e ka vlerësuar Turi-n si një figurë të rëndësishme për komunitetin, duke theksuar se me ndarjen e tij nga jeta qyteti humb një fotograf të madh dhe një dëshmitar autentik të historisë së tij të kohëve të fundit.

Fotografitë e Vlorës dhe të mijëra shqiptarëve që mbërritën në Bari më 8 gusht 1991 mbeten një dëshmi vizuale e një prej momenteve më të rëndësishme të historisë së emigracionit shqiptar./atsh/KultPlus.com

Grazia Deledda, një nga zërat më të rëndësishëm të letërsisë italiane të fillimit të shekullit XX, lindi më 27 shtator 1871 në Nuoro të Sardenjës. Në vitin 1926 ajo u nderua me Çmimin Nobel në Letërsi për veprën e saj, në të cilën përmes një përshkrimi të qartë dhe të fuqishëm artistik pasqyroi jetën në ishullin e saj të lindjes, ndërsa trajtoi me thellësi dhe ndjeshmëri problemet njerëzore.

Deledda u rrit në një familje me shtatë fëmijë, ku i ati merrej me tokat e familjes. Në shtëpinë e tyre mblidheshin shpesh miq dhe të afërm, të cilët rrëfenin histori, ndërsa Grazia e turpshme i dëgjonte me vëmendje. Ajo ndoqi vetëm katër vite shkollë, arsimim që në atë kohë konsiderohej i mjaftueshëm për vajzat, por vazhdoi të merrte mësime private në gjuhën italiane.

Mësuesi i saj e nxiti të provonte të botonte shkrimet e veta në një gazetë. Deledda ishte vetëm 13 vjeçe kur tregimi i saj i parë u botua, duke shënuar fillimin e një rrugëtimi të gjatë letrar. Më vonë u martua, u zhvendos në Romë dhe pati dy djem.

Krijimtaria e Deleddas përfshin romane, tregime të shkurtra, artikuj, drama dhe poezi. Romani i saj i parë, “Fior di Sardegna” (“Lulja e Sardenjës”), u botua në vitin 1892, ndërsa vepra “Elias Portolu”, e botuar më 1903, i solli njohje ndërkombëtare dhe një numër të gjerë lexuesish.

Fëmijëria e kaluar në një shoqëri të mbështetur te traditat e vjetra, të rrënjosura thellë në historinë e Sardenjës, ndikoi fuqishëm në botën e saj letrare. Edhe fatet e vështira të disa anëtarëve të familjes e forcuan bindjen e saj se jeta njerëzore shpesh përcaktohet nga forca që individi nuk mund t’i kontrollojë.

Në veprat e Deleddas përsëriten tema si fati, dilemat morale, pasioni, dobësia njerëzore dhe përplasja e individit me rrethana që e tejkalojnë vullnetin e tij. Pikërisht përmes këtyre historive lokale, ajo arriti të trajtojë përvoja dhe konflikte me karakter universal.

Deledda u shpall fituese e Çmimit Nobel në Letërsi për vitin 1926, por çmimin e mori zyrtarisht një vit më vonë, në vitin 1927. Ajo mbetet një nga shkrimtaret më të njohura italiane të nderuara me këtë çmim.

Grazia Deledda ndërroi jetë më 15 gusht 1936 në Romë, duke lënë pas një krijimtari të gjerë që e bëri Sardenjën, traditat e saj dhe dilemat e njerëzve të saj pjesë të letërsisë botërore./KultPlus.com

Sot shënohet Dita Botërore e Turizmit.

E shpallur si e tillë që prej vitit 1980, kjo ditë shërben çdo vit për të nxjerrë në pah rëndësinë ekonomike, sociale dhe kulturore të turizmit. Në vitin 2026, vëmendja përqendrohet te një prej teknologjive që po ndryshon më shpejt këtë industri: Inteligjenca Artificiale.

Teknologjia po ndryshon gjithnjë e më shumë mënyrën se si udhëtarët planifikojnë pushimet, zgjedhin destinacionet, akomodimin dhe aktivitetet që do të zhvillojnë.

Platformat digjitale dhe mjetet e inteligjencës artificiale po marrin një rol të rëndësishëm në këto vendimmarrje, duke u ofruar turistëve rekomandime të personalizuara për destinacionet që mund të vizitojnë. Për këtë arsye, një nga çështjet kryesore që ngrihet këtë vit është se kush përfiton nga kjo transformim dhe kush përcakton mënyrën se si destinacionet bëhen të dukshme për turistët.

Dokumenti i hartuar nga OKB për Ditën Botërore të Turizmit 2026, thotë se inteligjenca artificiale nuk është më thjesht një teknologji që turizmi duhet të përqafojë në të ardhmen. Ajo tashmë po ndikon drejtpërdrejt në sektor, duke ndryshuar mënyrën se si udhëtarët zbulojnë vende të reja dhe marrin vendime për udhëtimet e tyre.

Aktivitetet qendrore të këtij viti do të kenë në fokus nevojën për rregulla dhe një qasje të përbashkët ndërkombëtare për përdorimin e kësaj teknologjie, në mënyrë që përfitimet e saj të shkojnë te destinacionet, bizneset, punonjësit dhe udhëtarët./atsh/KultPlus.com