TIRANË, 11 janar/ATSH/ Pas reshjeve të ditëve të fundit, situata në territorin e bashkisë Fier është e qëndrueshme dhe nën monitorim të vazhdueshëm nga strukturat përgjegjëse dhe specialistët e terrenit.

Ministri i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, Andis Salla u shpreh sot nga inspektimi në hidrovorët Hoxhara 1 dhe 3 në Darzezë të Fierit, se situata është në monitorim të plotë.

Salla tha se hidrovorët Hoxhara 1 dhe Hoxhara 3, ashtu si të gjithë hidrovorët në të gjithë territorin e Shqipërisë, kanë qenë në punë pa ndërprerje gjatë reshjeve intensive, për menaxhimin e prurjeve të larta dhe lehtësimin e situatës në zonat bujqësore.

Ministri Salla u shpreh se ekipet kanë monitoruar në terren 24/7 gjithë situatën e shkaktuar për shkak të reshjeve të dendura të shiut.

Salla falënderoi të gjithë ekipet që kanë qenë në gatishmëri të plotë ndaj këtyre ditëve të vështira, por shtoi se duhet akoma vigjilencë.

/e.i/j.p/

The post Salla: Situata nga reshjet në Fier e qëndrueshme, hidrovorët në punë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 10 janar/ATSH/ Kryetarja e bashkisë së Durrësit, Emiriana Sako informoi se të dy hidrovorët e Porto Romanos, i riu dhe i vjetri, po punojnë me kapacitete maksimale.

Në një reagim për mediet, duke i’u përgjigjur akuzave të opozitës Sako tha se nëse hidrovorët nuk do të punonin situata do të ishte më e keqe.

“Shoqëruar nga një debat i vazhdueshëm dhe akuza nga opozita nëse punojnë apo jo hidrovorët në Durrës, madje deri nëse a ka apo jo hidrovor qyteti, situata e këtyre ditëve të vështira për të gjithë, do të ishte shumë herë më e keqe në rast të mosfunksionimit të tyre. Të dy hidrovorët e Porto Romanos, i riu dhe i vjetri, po punojnë me kapacitete maksimale”, tha Sako.

Drejtori i Ndërmarrjes Rruga, Alion Hysko, që ka në administrim hidrovorët e Porto Romanos, thekson se “hidrovori i ri ka qenë në gatishmëri që nga dita e parë e shirave ka 9 pompa në punë dhe nxjerrë  40-50 m3 ujë për sekondë. Përpara reshjeve niveli i kanalit që sjell prurjet në hidrovior ka qenë me 2.6. me rënien e reshjeve niveli shkoi në 6.5 m lartësi, që do të thotë prurjet dhe intensiteti ka qenë shumë i lartë”.

Reshjet masive të këtyre ditëve në Durrës kanë shkaktuar dëme në banesa, toka bujqësore dhe infrastrukturë. Ndërkohë që dhjetëra qytetarë të prekur nga përmbytjet kanë dalë prej dy ditësh në protestë përpara bashkisë së Durrësit ku kanë kërkuar që të merren masa konkrete për të përmirësuar situatën në qytetin bregdetar.

/k.s/a.f/

The post Sako: Të dy hidrovorët e Porto Romanos në punë me kapacitet maksimal appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 9 janar /ATSH/ Ministri i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, Andis Salla, bëri të ditur se situata e krijuar nga reshjet intensive të ditëve të fundit po shënon përmirësim të ndjeshëm, si pasojë e uljes së reshjeve gjatë 24 orëve të fundit, por edhe punës së kryer nga strukturat e emergjencave në terren.

Sipas ministrit, në disa prej lumenjve kryesorë janë regjistruar ulje të niveleve të ujit, ndërsa strukturat e kullimit dhe hidrovoret po funksionojnë me kapacitet të plotë për të përballuar situatën dhe për të tërhequr ujërat nga zonat e prekura bujqësore.

“Ndërhyrjet në terren vijojnë pa ndërprerje. Mjetet e rënda janë angazhuar në rehabilitimin e argjinaturave, duke ndihmuar në mbrojtjen e tokave bujqësore dhe në rikthimin gradual të normalitetit”, u shpreh ministri Salla.

Ai theksoi se ekipet e Ministrisë së Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural janë të angazhuara në të gjithë territorin e vendit, në bashkëpunim me strukturat vendore dhe institucionet përkatëse, për menaxhimin e situatës dhe për të garantuar reagim të shpejtë ndaj çdo problematike.

Ministri Salla nënvizoi se puna në terren do të vijojë deri në normalizimin e plotë të situatës, ndërsa paralelisht po kryhet vlerësimi i dëmeve në bujqësi, me qëllim pasqyrimin e saktë të ndikimit të reshjeve dhe marrjen e masave të nevojshme mbështetëse për fermerët e prekur.

/e.xh/a.f/

The post Salla: Hidrovoret funksionojnë me kapacitet të plotë, vijon rehabilitimi i argjinaturave appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 7 janar /ATSH/ FK Vora vijon të përforcojë organikën në prag të objektivave të sezonit, duke zyrtarizuar afrimin e Renaldo Torrajt.

Mesfushori i talentuar është lojtar i Vorës pas largimit nga Teuta e Durrësit.

Torraj është produkt i akademisë së Tottenham Hotspur, ndërsa karriera e tij ka vijuar në Angli me Derby County U21 dhe Burnley U21. Së fundmi, ai ka qenë pjesë e KF Teuta, ku është aktivizuar në Abissnet Superiore.

Me eksperiencë në arenën ndërkombëtare, Renaldo Torraj ka veshur fanellën e Kombëtares shqiptare U16, U17, U19 dhe U21, duke u konsideruar si një nga elementët me perspektivë të futbollit shqiptar.

Afrimi i tij pritet t’i japë më shumë cilësi dhe alternativa repartit të mesfushës së Vorës, ndërsa klubi vazhdon të ndërtojë një skuadër konkurruese për objektivat e saj.

/gj.m/a.f/

The post Renaldo Torraj firmos me Vorën appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Rruga dytësore Tiranë-Vorë ndodhet në gjendje të amortizuar, me gropa dhe pellgje të mbushura nga reshjet e shiut që pushtuan vendin ditët e fundit. Sipas fotos së publikuar nga JOQ, shihet se si pasojë e amortizimit të rrugës një makinë tip “Ford”, ka mbetur e bllokuar në një gropë me ujë duke shkaktuar kaos dhe trafik […]

The post FOTO/ Kaos në aksin Tiranë-Vorë, amortizimi i rrugës copëton makinat appeared first on BoldNews.al.

Policia e Tiranës ka zhvilluar një aksion kundër shpërndarjes së lëndëve narkotike. Gjatë këtij aksioni janë sekuestruar lëndë narkotike e dyshuar kokainë, 2 peshore elektronike, si edhe një automjet. Në pranga ka rënë një 48-vjeçar dhe është shpallur në kërkim një 41-vjeçar për moskallëzim krimi.

Sipas hetimeve ka rezultuar se 48-vjeçari banues në Kamëz, pasi siguronte lëndën narkotike të llojit kokainë, e ndante atë në doza dhe e shiste në sasi të vogla në zonën e Vorës.

Materialet i kaluan Prokurorisë pranë Gjykatës së Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë, për veprime të mëtejshme.

Dy shtetas janë ndaluar pak orë pas një vjedhjeje të ndodhur në orët e para të mëngjesit të 4 nëntorit 2025, në fshatin Sakos të Vorës. Nga banesa e dëmtuar janë marrë rreth 100 litra naftë dhe disa pajisje të tjera. Të ndaluarit janë identifikuar si J. S., 38 vjeç, banues në fshatin Gërdec, dhe […]

The post Vodhën 100 litra naftë dhe disa pajisje në një banesë, kamerat ‘tradhtojnë’ 2 hajdutët, arrestohen appeared first on BoldNews.al.

Duke filluar nga dita e nesërme, (e hënë, 13 tetor), do të bllokohet qarkullimi i automjeteve në aksin rrugor Vorë-Ura e Dajlanit, për shkak se Autoriteti Rrugor Shqiptar do të nisë një ndërhyrje për riparimin e shtresave asfaltike. Sipas një njoftimi të bërë për qytetarët nga ARRSH, do të ketë bllokim të qarkullimit në drejtimin […]

The post Nga nesër bllokohet aksi Vorë-Durrës/ ARRSH: Përdorni rrugën e Maminasit! appeared first on BoldNews.al.

TIRANË, 5 tetor/ATSH/ Në stadiumin e Vorës po vijojnë me intensitet të lartë punimet për ndërtimin e tribunës së re qendrore. Deri tani është përfunduar montimi i parafabrikatit të tribunës, ndërsa aktualisht po kryhet ndarja e ambienteve të brendshme dhe vendosja e rrjeteve hidraulike e elektrike.

Gjatë javës së ardhshme do të montohet edhe struktura e shkallareve, ku do të vendosen më pas ulëset.

Projekti përfshin rikonstruksionin e plotë të dhomave të zhveshjes për lojtarët, ambienteve për stafet teknike, si edhe krijimin e hapësirave të tjera funksionale, duke garantuar standardet moderne të një impianti futbollistik.

Ky investim i madh, i realizuar në bashkëpunim mes Federatës së Futbollit dhe Bashkisë Vorë, synon të transformojë tërësisht infrastrukturën e stadiumit dhe t’i ofrojë komunitetit sportiv kushte bashkëkohore për zhvillimin e futbollit.

The post Stadiumi i Vorës drejt transformimit, punimet ecin me ritme të shpejta appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Qyteti i Vorës dhe Njësia Administrative Bërxullë po përballen me ndërprerje të energjisë elektrike prej afro dy orësh. Raportohet se furnizimi me energji është ndërprerë që prej orës 18:00 dhe theksojnë se situata përsëritet shpesh gjatë reshjeve të dendura. Autoritetet nuk kanë dhënë ende një njoftim zyrtar për arsyet e ndërprerjes apo kohën e rikthimit […]

The post Ndërpritet energjia elektrike, Vora dhe Bërxulla në errësirë prej dy orësh appeared first on BoldNews.al.

Personi që shihni në foton e mësipërme është 35-vjeçari Flobert Ajazi, pronar i një biznesmi makinash, i cili humbi jetën në aksidentin e trefishtë të regjistruar mëngjesin e në autostradën Tiranë-Durrës, në dalje të Vorës. Automjeti i tij u përplas me dy makina të tjera, ku për pasojë 35-vjeçari humbi jetën në vend, ndërsa dy […]

The post EMRI/ Ky është viktima i aksidentit të trefishtë në Vorë, arrestohen dy shoferët e tjerë appeared first on BoldNews.al.

Personi që shihni në foto, është 35-vjeçari Flobert Ajazi, pronar i një biznesmi makinash, i cili humbi jetën në aksidentin e trefishtë të regjistruar mëngjesin e ditës së djeshme në autostradën Tiranë-Durrës, në dalje të Vorës.

Automjeti i tij u përplas me dy makina të tjera, ku për pasojë 35-vjeçari humbi jetën në vend, ndërsa dy pasagjerët në makinën e tij mbetën të plagosur.

Policia Rrugore raportoi sot se ka arrestuar dy drejtuesit e automjeteve të tjera, shtetasit F. H., 31-vjeç dhe B. G., 24-vjeç.

“Specialistët e qarkullimit rrugor arrestuan shtetasit F. H., 31 vjeç dhe B. G., 24-vjeç, pasi ditën e djeshme, në dalje të Vorës, automjetet që drejtonin janë përfshirë në një përplasje me automjetin me drejtues F. A., 35-vjeç.

Si pasojë e përplasjes ka humbur jetën shtetasi Flobert Ajazi, si janë dëmtuar 2 pasagjeret e tij shtetasit A. B., 18-vjeç dhe M. H., 34-vjeçe, të cilët ndodhen në spital, nën kujdesin e mjekëve”, thuhet në njoftimin e Policisë.

The post Ky është 35-vjeçari që humbi jetën në aksidentin e trefishtë në Vorë, arrestohen dy shoferët e tjerë appeared first on Albeu.com.

Personat me aftësi të kufizuara nuk kërkojnë mëshirë, por respekt dhe mundësi të barabarta

Ass. dr. Fahri Drevinja, mr.sci
Neuropsikiatër
Tel: 044 502 508

Stigmatizimi dhe paragjykimet ndaj personave me aftësi të kufizuara mbeten një nga pengesat më të mëdha për integrimin dhe përfshirjen e tyre të plotë në shoqëri. Këto qëndrime negative lindin nga stereotipe, mungesë njohurish, frikë dhe besime të gabuara, duke sjellë diskriminim, përjashtim social dhe shpesh shkelje të të drejtave themelore. Në thelb, paragjykimet nuk flasin për realitetin e atyre që mbajnë një aftësi të kufizuar, por për paaftësinë tonë për të pranuar dhe respektuar ndryshimin.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, më shumë se 1 miliard njerëz në botë, rreth 15% e popullsisë jetojnë me një formë të aftësisë së kufizuar. Megjithatë, për shekuj, këta individë, përfshirë fëmijët me paralizë, janë shpërfillur, gjykuar dhe shpesh përjetuar padrejtësi. Edhe sot, në shumë vende, ata vazhdojnë të përballen me kushte të pafavorshme për shkak të barrierave ekonomike, sociale dhe mendësive paragjykuese.

Edhe në Kosovë, ku përfaqësojnë një pjesë të rëndësishme të shoqërisë, nuk ka ende të dhëna të sakta për numrin e tyre. Sipas regjistrimit të vitit 2011, raportohen rreth 93,000 persona, ndërsa vlerësimet më të reja llogarisin shifrën nga 128,000 deri në 200,000. Banka Botërore (2023) jep një vlerësim prej rreth 128,000 personash, që përbëjnë afërsisht 8% të popullsisë.

Pasojat në jetën e përditshme

Një nga format më të zakonshme të stigmatizimit është mendimi se personat me aftësi të kufizuara janë “më pak të aftë” ose “më pak të vlefshëm” se të tjerët. Ky qëndrim sjell pasoja të drejtpërdrejta:

vështirësi në arsimim,
barriera në punësim,
kufizime në jetën shoqërore dhe kulturore.

Shembull i shpeshtë është hezitimi i punëdhënësve për të punësuar persona me aftësi të kufizuara, duke i konsideruar më pak produktivë, gjë që zvogëlon ndjeshëm mundësitë e tyre për pavarësi financiare dhe zhvillim profesional.

Ndikimi në shëndetin mendor

Nga këndvështrimi psikiatrik, stigmatizimi është një faktor rreziku për ankthin, depresionin dhe çrregullimet post-traumatike. Përballja e vazhdueshme me diskriminim dhe etiketim negativ krijon ndjesi të vazhdueshme inferioriteti dhe izolimi. Përjashtimi nga rrjetet shoqërore të mbështetjes e përkeqëson situatën, duke u mohuar individëve një nga nevojat më themelore: ndjenjën e përkatësisë.

Tek fëmijët me paralizë, kjo pasqyrohet shpesh me vështirësi në vetëbesim dhe frikë nga refuzimi. Psikoterapia ofron hapësirë për t’i ndihmuar ata të përpunojnë emocionet, të zhvillojnë forcë të brendshme dhe të ndihen të vlefshëm përtej kufizimeve fizike. Edhe prindërit, që shpesh bartin barrën e gjykimeve shoqërore, kanë nevojë për mbështetje psikiatrike dhe psiko-edukim për të menaxhuar stresin dhe ndjenjat e fajit.

Edukimi dhe modeli social

Për të luftuar stigmatizimin, duhet vepruar në dy nivele:

Individual – edukimi i personave me aftësi të kufizuara për të njohur dhe mbrojtur të drejtat e tyre, por edhe mbështetja psikoterapeutike për të zhvilluar aftësi përballuese dhe forcimin e identitetit. Terapia konjitive-sjellore (CBT) dhe terapia e pranimit dhe angazhimit (ACT) janë qasje që përdoren shpesh për të ndihmuar individët të kapërcejnë ndjenjat e turpit e të izolimit.
Shoqëror – ngritja e ndërgjegjësimit publik, edukimi i familjeve, shkollave, ofruesve të shërbimeve, vendimmarrësve dhe mediave. Ndryshe nga modeli mjekësor, që e sheh aftësinë e kufizuar vetëm si problem biologjik, modeli social thekson se pengesa kryesore qëndron te qëndrimet e shoqërisë.

Studimet kanë treguar se ndërhyrjet edukative, sidomos te të rinjtë, ulin distancën sociale, përmirësojnë qëndrimet dhe rrisin vetëdijen për shëndetin mendor.

Roli i familjes

Familja është boshti kryesor i mbështetjes. Psikiatrit theksojnë se prindërit duhet:

të ofrojnë mbështetje emocionale dhe pranim të plotë;
të mos e fshehin gjendjen e fëmijës, sepse fshehja e shton stigmatizimin;
të marrin pjesë në psiko-edukim familjar, ku mësojnë si të përkrahin fëmijën pa gjykim;
të normalizojnë përvojën, duke e trajtuar si një sfidë shëndetësore, jo si turp.

Terapia familjare është një nga mjetet më të rëndësishme për të ndihmuar jo vetëm fëmijën me paralizë apo me aftësi të kufizuara, por edhe prindërit, që shpesh bartin stres dhe ndihen të izoluar nga shoqëria.

Roli i mediave

Mediat luajnë rol vendimtar në formësimin e perceptimeve. Shumë shpesh, ato e përforcojnë stigmatizimin me tituj sensacionalistë dhe stereotipe. Në vend të kësaj, duhet përdorur gjuhë e kujdesshme, raportime të bazuara në fakte dhe shembuj pozitivë të personave me aftësi të kufizuara si pjesëmarrës aktivë në shoqëri. Komunikimi i saktë është një aftësi që mund të mësohet dhe të përmirësohet.

Roli i psikiatrit

Psiko-edukimi – shpjegon natyrën e gjendjes, opsionet e trajtimit dhe mënyrat e menaxhimit.
Terapia individuale – ndihmon individin të përballojë stigmatizimin, të zhvillojë vetëbesim dhe mekanizma të shëndetshëm përballimi.
Terapia familjare – përfshin prindërit dhe kujdestarët për t’i ndihmuar të ofrojnë mbështetje të duhur.
Terapia në grup – ul izolimin dhe forcon ndjenjën e përkatësisë.
Puna me komunitetin – psikiatri merr pjesë në fushata ndërgjegjësimi, trajnime dhe ligjërata publike.
Avokimi – promovon politika shëndetësore dhe sociale që mbrojnë të drejtat e personave me aftësi të kufizuara.

Përfundim

Asnjë sëmundje, përfshirë edhe çrregullimet e shëndetit mendor, nuk duhet parë si turp. Psikiatria moderne thekson se çrregullimi psikik nuk përcakton karakterin e individit: ai nuk e bën njeriun më pak të vlefshëm, nuk ia zvogëlon mirësinë, besnikërinë apo aftësinë për të dashur.

Personat me aftësi të kufizuara, qoftë fëmijë apo të rritur, janë individë me emocione, dëshira, synime dhe role shoqërore, njësoj si çdo tjetër. Ata nuk duhet parë përmes kufizimeve të tyre, por përmes potencialeve, forcës dhe personalitetit të tyre unik. Shoqëria fiton kur vlerëson diversitetin dhe kur çdo individ ndihet i respektuar dhe i pranuar. /Telegrafi/

The post Stigma dhe paragjykimet që lëndojnë personat me aftësi të kufizuara appeared first on Telegrafi.

Kjo teknologji inovative u jep shpresë pacientëve duke përdorur rreze të përqendruara me doza të larta për të trajtuar tumore të vegjël dhe ndryshime anormale në tru apo në pjesë të tjera të trupit, me saktësi maksimale

MSc. Fesal Selimi, PhDc.
Ekspert i Fizikës Mjekësore; Ekspert për Mbrojtje nga Rrezatimi

Imagjinoni sikur një tumor ose një problem serioz në tru të trajtohej pa operacion klasik, pa dhimbje dhe pa javë të tëra shërimi neper spitale. Sot kjo është e mundur falë Radioterapisë Stereotaktike (SRS), një metodë moderne që përdor rrezatim të fokusuar për të shkatërruar qelizat e sëmura, duke ruajtur indet e shëndetshme.

Kur kirurgu zëvendësohet nga rrezet

Radioterapisë Stereotaktike (SRS) nuk është kirurgji invazive. Në vend të saj përdoren rreze shumë të fuqishme që përqendrohen në një pikë të saktë të trurit me precizitet milimetrik. Kjo teknikë përdoret për tumore të trurit (beninje dhe malinje) që janë më të vegjël se 3cm.

Procedurë e thjeshtë, rezultat i madh

Pas ekzaminimeve të avancuara si MRI dhe CT, pacienti përgatitet me kujdes për CT Simulim, pastaj imazhet fuzionohen me precizitet të lartë, dhe më pas Onkologu i konturon zonat që duhen trajtuar.

Fizikani mjekësor harton planin më të përshtatshëm, ndërsa trajtimi kryhet në aparatura moderne e të specializuara, si Gamma Knife apo Linac.

Seanca zgjat vetëm disa minuta deri në një orë, dhe në shumicën e rasteve pacienti kthehet në shtëpi i qetë dhe i sigurt që po atë ditë.

Fizikani mjekësor – arkitekti i padukshëm i trajtimit

Në qendër të gjithë procesit qëndron fizikani mjekësor. Ai është personi që:

Përgatit planin e rrezatimit për çdo pacient.
Kontrollon dhe kalibron pajisjet që çdo rreze të shkojë aty ku duhet.
Siguron mbrojtjen e indeve të shëndetshme.
Bashkëpunon me mjekët për një trajtim të personalizuar dhe të sigurt.

Pa këtë profesionist, asnjë trajtim me SRS nuk mund të realizohet me sukses.

Syri i padukshëm i precizitetit

Radioterapia Stereotaktike është një arritje madhore e mjekësisë moderne. Ajo ofron jetë, shpresë dhe alternativa të reja për pacientë që dikur nuk kishin mundësi tjetër për trajtim. Por suksesi i saj nuk vjen vetëm nga teknologjia, por nga eksperti i fizikës mjekësore, i cili është syri i padukshëm që garanton precizitet, siguri dhe rezultate. /Telegrafi/

The post Radioterapia Stereotaktike: Kirurgjia pa dhimbje dhe roli vendimtar i fizikës mjekësore appeared first on Telegrafi.

Kujtim Luka 66 vjeç është viktima e aksidentit të mbrëmjes së kësaj të hëne në Vorë. Sipas raportimeve, Luka u përplas nga një automjet që drejtohej nga Jani Tanushi 53 vjeç.

Shkaqet dhe rrethanat e aksidentit janë ende të paqarta ndërsa policia ka shoqëruar në komisariat drejtuesin e automjetit, Jani Tanushi.

Grupi hetimor ndodhet në vendngjarje dhe po punon për sqarimin e rrethanave të aksidentit.

The post EMRAT/ Identifikohet viktima e aksidentit në Vorë, policia shoqëron në komisariat shoferin appeared first on Albeu.com.

Një aksident i rëndë është regjistruar mbrëmjen e sotme në Vorë. Mësohet se rreth orës 20:30 në dalje të Vorës është përplasur për vdekje një këmbësor. Viktima është përplasur nga një makinë dhe si pasojë e plagëve nuk ka mbijetuar.

Viktima është një 66-vjeçari i identifikuar me inicialet K.L. Shoferi i mjetit, një 53-vjeçar është shoqëruar nga policia. Grupi hetimor ndodhet në vendngjarje dhe po punon për sqarimin e rrethanave të aksidentit.

“Vorë/Informacion paraprak. Me datë 25.08.2025, rreth orës 20:30, në dalje të Vorës, automjeti me drejtues shtetasin J. T., rreth 53 vjeç, ka përplasur këmbësorin shtetasin K. L., rreth 66 vjeç, i cili për pasojë ka humbur jetën.

Drejtuesi i automjetit është shoqëruar në Komisariat për veprime të metejshme. Grupi hetimor ndodhet në vendngjarje dhe po punon për sqarimin e rrethanave të aksidentit,” thuhet në njoftimin e policisë.

The post Aksident i rëndë në Vorë, makina përplas për vdekje 66-vjeçarin appeared first on Albeu.com.

Teknika David: alternativë fiziologjike ndaj operacionit Bentall të modifikuar

 

Dr. Kushtrim Shala
Mjek specialist kardiokirurg
tel: +38348587588
e-mail: dr.kushtrimshala@gmail.com

Çfarë është Operacioni David?

Rrënja aortale është zona fillestare e aortës apo enës më të madhe të trupit që lidh aortën me barkushen (ventrikulin) e majtë, dhomën kryesore të pompimit të zemrës, dhe brendësi përmban valvulën aortale. Valvula aortale kontrollon rrjedhën e gjakut nga ventrikuli i majtë në aortë. Operacioni/procedura David, konsiston në rindërtimin rrënjës së sëmurë të aortës duke ruajtur valvulën aortale native të pacientit. Është një prej teknikave të zëvendësimit të rrënjës së aortës duke ruajtur valvulën aortale (VSRR), e njohur ndryshe edhe si teknika e reimplantimit. Gjatë operacionit David valvula aortale native reimplantohet brenda një tubi/grafti Dacron i madhësisë së përshtatshme me të cilin rivendoset gjeometria normale e rrënjës së aortës dhe përforcohet unaza apo anulusi aortal. Në rastet kur duhet të zëvendësohet rrënja e aortës pjesë e së cilës është edhe valvula aortale e cila në të shumtën e rasteve mund të jetë e shëndoshë, pra e padëmtuar rekomandohet që ajo të ruhet duke zëvendësuar vetëm rrënjën e aortës. Përparësia e këtij operimi është se riparimi i rrënjës së aortës dhe regurgitimit aortal që e shoqëron pa e zëvendësuar valvulën me një protezë (mekanike ose biologjike – operacioni Bentall i modifikuar) me çka shmanget përdorimi i antikoagulantëve gjatë gjithë jetës dhe ndërlikimet që lidhen me valvulat prostetike.

Cilët pacientë mund të jenë kandidat për operacionin David?

Pacientët me aneurizma të rrënjës së aortës: Pacientët me zgjerim ose fryrje të rrënjës së aortës janë në rrezik për çarje apo rupturë të aneurizmës.

Njerëzit me sëmundje gjenetike të indit lidhor: Njerëzit me sëmundje gjenetike të indit lidhor si sindroma Marfan, sindroma Loeys-Dietz ose sindroma Ehlers-Danlos janë në rrezik për zgjerim të rrënjës së aortës dhe diseksion të aortës.

Zgjerimi i rrënjës së aortës me insuficiencë të valvulës aortale: Me operacionin David, rrënja e aortës korrigjohet dhe valvula aortale ruhet, duke penguar rrjedhjen e gjakut prapa (insuficiencën aortale).

Pacientët që kanë pësuar diseksion apo çarje të rrënjës së aortës: Diseksioni i aortës është një çarje në murin e aortës që lejon që gjaku të rrjedhë midis shtresave të murit të aortës.

Pacientë më të rinj: me anatomi të përshtatshme të valvulës për të shmangur valvulën prostetike dhe antikoagulimin gjatë gjithë jetës,

Pacientët me valvula bikuspidale: mund të jenë kandidatë nëse cilësia dhe gjeometria e kuspiseve lejojnë riparim të qëndrueshëm – por anatomia bikuspidale kërkon gjykim të kujdesshëm dhe përvojë të kardiokirurgut.

Tek të gjitha patologjitë e mësipërme, valvula aortale e pacientit duhet të përmbushë kushtet e mëposhtme:

Kuspiset/fletëzat valvulare të jenë strukturalisht të shëndosha.
Valvula të jetë duke funksionuar siç duhet ose me insuficiencë sekondare si pasojë e dilatimit të anulusit e që mund të riparohet.
Ka pak ose aspak depozita kalciumi (kalcifikim) në kuspise.
Nuk ka stenozë valvulare.

Avantazhet e procedures David (teknika e reimplantimit) kundrejt operimit Bentall të Modifikuar

1. Ruajtja e fiziologjisë së valvulës native

Kuspiset native ruajnë dinamikën natyrale të rrjedhjes dhe shmangen e problemet e gradientit të valvulave prostetike. Kjo përkthehet në hemodinamikë të shkëlqyer.

2. Pa antikoagulim gjatë gjithë jetës

Shmang rreziqet e antikoagulimit (gjakderdhje, monitorim) të lidhura me valvulat mekanike – një avantazh i qartë për pacientët e rinj dhe aktivë. Kjo gjithashtu përmirëson cilësinë e jetës.

3. Rreziqe më të ulëta që lidhen me valvulat prostetike

Eliminon rreziqet e endokarditit të valvulës prostetike që lidhen drejtpërdrejt me fletëzat e valvulës së implantuar dhe degjenerimin strukturor të valvulës (në valvulat biologjike). Si çdo operim edhe operacion David ka rrezikun e vet të rioperimit, liria e përgjithshme nga ndërlikimet që lidhen me valvulën është më e favorshme.

4. Qëndrueshmëria më e lartë në pacientë të përzgjedhur

Në qendrat me përvojë, mbijetesa afatmesme dhe afatgjatë dhe liria nga ri-operimi janë të shkëlqyera krahasuar me operacionin Bentall në shumë seri; studimet tregojnë shkallë pak më të ulët të ri-operimit, Pashtu shkalla e mbijetesës dhe e eventeve që lidhen me valvulën mbeten të favorshme kur përzgjedhja dhe teknika janë optimale.

Si kryhet operacioni David?

Si edhe operimet tjera kardiake kryhet nën anestezion të përgjithshëm me sternotomi mediane apo ministernotomi. Mirëpo mund të bëhet dhe me qasje minimale invasive me prerje të vogël mes brinjëve nën sqetull. Me këtë metodë, sternumi mbetet i paprekur.

Aorta e zgjeruar hiqet së bashku me sinuset aortale, dhe arteriet koronare përgatiten duke prerë aortën në pikat e tyre të daljes. Valvulat aortale mbeten në vend.

Përgatitet një graft sintetik Dacron i përshtatshëm për gjerësinë e rrënjës së aortës me të cilin rindërtohet rrënja e aortës.

Valvulat aortale, së bashku me indet përreth, implantohen brenda graftit Dacron me qepje të vazhdueshme, poashtu komisurat fiksohen në graft.

Butonet koronare të shkëputura më parë qepen në vrimat e hapura në graftin Dacron dhe zëvendësimi i rrënjës aortale përfundon.

Pjesa distale e graftit Dacron apo rrënjës së re të aortës anastomozohet në indin aortik të paprekur ose përmes një grafti të dytë Dacron, dhe operacioni përfundon.

Procesi pas operacionit

Rehabilitimi postoperativ te pacientët me ndërhyrje kirurgjike në zemër dhe në aortë nuk dallon shumë. Pacientët zakonisht lirohen në shtëpi në ditën e 7 pas operimit. Me ndërhyrjen kirurgjikale tradicionale që përfshin një prerje të sternumit, shumica e pacientëve mund të kthehen në aktivitetet e tyre të përditshme brenda pak javësh. Megjithatë, shërimi i plotë mund të zgjasë 2-3 muaj. Me ndërhyrjen minimale invazive nën sqetull, pacientët mund të kthehen në aktivitetet e tyre të përditshme dhe të punojnë më shpejt sesa me ndërhyrjen kirurgjikale të hapur. Për më tepër, nuk ekziston nevoja për përdorim të përjetshëm të antikoagulantëve (hollues gjaku), duke minimizuar rrezikun e ndërlikimeve nga valvulat artificiale. Pacientët marrin aspirinë me dozë të ulët për 3-6 muaj pas operacionit.

Sa është e suksesshme ndërhyrja kirurgjike sipas Davidit?

Procedura David është një teknikë kirurgjikale e sigurt dhe efektive për trajtimin e problemeve të valvulës aortale dhe rrënjës së aortës. Ruajtja e valvulës aortale native të pacientit përmirëson cilësinë e jetës së pacientit pas operacionit dhe zvogëlon rrezikun e komplikacioneve afatgjata.

Ndërhyrja riparon me sukses rrënjën dhe valvulën e aortës në më shumë se 95% të rasteve.

Shkalla mbijetesës në ndërhyrjen kardiokirurgjike David është mbi 99 përqind në pacient të zgjedhur.

Në varësi të gjendjes së valvulës, ka të ngjarë që pacienti të mos ketë nevojë për një ndërhyrje tjetër kirurgjikale të valvulës së aortës. Shumica e pacientëve (92% deri në 98%) nuk do të kenë nevojë për një të tillë brenda 10 viteve nga operacioni.

Përafërsisht 95% e pacientëve me anatomi të valvulës aortale trikuspidale ose çrregullime të indit lidhës nuk kanë nevojë për përsëritje të kirurgjisë së valvulës aortale pas 10 vitesh dhe nuk përjetojnë pamjaftueshmëri të rëndë të valvulës aortale.

Sidoqoftë përpara se të marrin në konsideratë ndërhyrjen kirurgjikale, është e rëndësishme që pacientët të konsultohen me një kardiokirurg me përvojë në kirurgjinë zemrës dhe aortës dhe të marrin informacion të detajuar në lidhje me rreziqet dhe përfitimet e procedurës. /Telegrafi/

Referencat:

• 1.Arabkhani B, Klautz RJM, de Heer F, et al. A multicentre, propensity score matched analysis comparing a valve-sparing approach to valve replacement in aortic root aneurysm: Insight from the AVIATOR database. Eur J Cardiothorac Surg 2023;63:ezac514. 10.1093/ejcts/ezac514
• 2.Isselbacher EM, Preventza O, Hamilton Black J, 3rd, et al. 2022 ACC/AHA Guideline for the Diagnosis and Management of Aortic Disease: A Report of the American Heart Association/American College of Cardiology Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. Circulation 2022;146:e334-482. 10.1161/CIR.0000000000001106
• 3.Mastrobuoni S, Govers PJ, Veen KM, Jahanyar J, van Saane S, Segreto A, Zanella L, de Kerchove L, Takkenberg JJM, Arabkhani B. Valve-sparing aortic root replacement using the reimplantation (David) technique: a systematic review and meta-analysis on survival and clinical outcome. Ann Cardiothorac Surg. 2023 May 31;12(3):149-158. doi: 10.21037/acs-2023-avs1-0038. PMID: 37304702; PMCID: PMC10248907.
• 4. Cardiac Surgery Operative technique 2nd edition 2012

The post Zëvendësimi i rrënjës së aortës duke kursyer valvulën aortale – Operacioni David appeared first on Telegrafi.

Nga inflamacioni tek ndryshimet degjenerative: Diagnostikimi, grupet e rrezikuara dhe qasjet terapeutike

 

Dr. Nexhmedin Duriqi, Specialist i Ortopedisë – Kirurg spinal
383 44 233 485; Nex68@yahoo.com; Dr.duriqi@gmail.com
Dr. Adnan Duriqi, Specializant i Ortopedisë
Adnanduriqi0@gmail.com

Shtylla kurrizore është struktura qendrore që mban trupin në ekuilibër dhe lejon lëvizje të lira në përditshmëri. Rajoni cervical dhe torakolumbal është një zonë kyçe për shpërndarjen e forcave biomekanike gjatë çdo aktiviteti fizik. Në këtë rajon, pikat ku tendinat, ligamentet dhe kapsulat artikulare fiksohen në kockë, luajnë një rol kritik në stabilitetin e shtyllës kurrizore.

Enthesopathia thoracolumbalis është një gjendje patologjike ku pësojnë ndryshime inflamatore ose degjenerative, shpesh si pasojë e mbingarkesës mekanike, mikrotraumave të përsëritura ose sëmundjeve sistemike si spondiloartropatitë. Ndërkohë që në dukje mund të duket si një problem “lokal”, pasojat e saj ndikojnë drejtpërdrejt në cilësinë e jetës së pacientit, duke e kufizuar në aktivitetet e punës, sportit dhe madje edhe në lëvizjet më të thjeshta të përditshme.

Enthesopathia cervicalis përbënë një nga arsyet më të zakonshme të konsultimeve mjekësore dhe është një problem i shpeshtë që ndikon në cilësinë e jetës së shumë pacientëve. Ato mund të jenë pasojë e ndryshimeve inflamatore, degjenerative ose mekanike, të cilat ngjajnë dhe ndërlidhen shpesh me proceset patologjike që ndodhin edhe në rajonin torakolumbal.

Entezat janë struktura të përbëra nga fibra kolagjeni që kalojnë gradualisht në kockë, duke vepruar si ‘amortizatorë’ ndaj forcave të tërheqjes dhe kompresionit. Në enthesopatinë cervicale apo torakolumbale:

Mikrotraumat e përsëritura çojnë në inflamacion lokal (enthesitis).
Inflamacioni i vazhdueshëm mund të shkaktojë kalcifikim ose formim osteofitesh.
Në sëmundjet inflamatore (p.sh., spondiloartropatitë), ky proces shoqërohet me reaksione autoimune që përshpejtojnë dëmtimin.
Ndryshimet degjenerative lidhen me moshën, humbjen e elasticitetit dhe ngarkesën kronike mbi strukturat.

Ankesat e pacientëve

Pacientët me enthesopati torakolumbale shpesh paraqiten me një dhembje të thellë dhe të bezdisshme në rajonin torakolumbal, e cila rritet gjatë aktivitetit fizik dhe mund të bëhet aq e mprehtë sa të ndërpresë punën apo aktivitetet e përditshme. Ata e përshkruajnë ndjesinë si një ‘ngurtësi’ që i shoqëron sidomos në mëngjes, duke e bërë të vështirë ngritjen nga shtrati ose përkuljen për të kryer detyra të thjeshta. Lëvizjet si përkulja përpara, kthimi i trupit në anë apo ngritja e peshave shpesh shkaktojnë një përkeqësim të menjëhershëm të dhembjes, ndërsa qëndrimi për kohë të gjatë në një pozicion, qoftë ulur apo në këmbë, e intensifikon ndjesinë e parehatshme. Shpesh ata shfaqin lodhje të muskujve paravertebralë dhe ndjeshmëri të theksuar në prekje, gjë që i bën të shmangin lëvizjet spontane.

Në mënyrë të ngjashme, pacientët me enthesopati në rajonin e qafës përjetojnë dhembje të vazhdueshme dhe ngurtësi që kufizon lëvizshmërinë e kokës dhe shpinës së sipërme. Këto dhembje shpesh intensifikohen gjatë aktiviteteve të përditshme si kthimi i kokës, qëndrimi në pozicione të tensionuara në punë me kompjuter, apo gjatë ngritjes së objekteve. Ngurtësia e mëngjesit është gjithashtu e zakonshme, duke e bërë fillimin e ditës sfidues. Në raste më të rënda, dhembja mund të përhapet drejt shpatullave dhe krahëve, duke sjellë ndjesi shpimi ose mpirje. Kjo gjendje ndikon dukshëm në cilësinë e jetës, duke vështirësuar kryerjen e detyrave të thjeshta dhe duke shkaktuar lodhje të përgjithshme. Në raste më të avancuara, dhembja nuk kufizohet vetëm në kohën e aktivitetit, por vazhdon edhe gjatë pushimit, duke ndikuar në cilësinë e gjumit dhe duke sjellë një ndjenjë ankthi e pasigurie për përkeqësimin e mëtejshëm të gjendjes.

Cilët persona janë më të atakuar nga enthesopathia cervicale dhe torakolumbale?

Enthesopathia cervicale dhe torakolumbale zakonisht prekin persona që ushtrojnë aktivitete me ngarkesa fizike të përsëritura, mbajnë pozicione të zgjatura statike, ose kanë lëvizje të përsëritura që stresojnë zonën e qafës dhe shpinës së mesme e të poshtme. Profesionet më të rrezikuara përfshijnë punonjësit e ndërtimit, stafin e kujdesit shëndetësor, shoferët që qëndrojnë shumë orë në pozicion ulur, punonjësit në sektorin e teknologjisë që përdorin kompjuter për periudha të gjata, si dhe sportistët që ushtrojnë aktivitete me lëvizje të përsëritura ose ngarkesa të mëdha në këto rajone. Gjithashtu, personat me obezitet, ata që kanë posture të dobët, dhe ata që kanë patologji të tjera muskulore ose kockore janë më të predispozuar për zhvillimin e enthesopathisë në zonat torakolumbale dhe cervicale.

Ekzaminimi fizik

Gjatë ekzaminimit shpesh vërehet qëndrimi i kujdesshëm të pacientit, i cili përpiqet të shmangë çdo lëvizje të papritur që mund t’i shkaktojë dhembje. Palpacioni mbi zonën cervicale apo torakolumbale zbulon pikë të ndjeshme, sidomos mbi vendet e fiksimit të ligamentit supraspinal dhe interspinal, ku pacienti shpesh reagon me një kontraksion të lehtë refleks për shkak të dhembjes. Lëvizjet e shtyllës janë shpesh të kufizuara, përkulja përpara, ekstensioni dhe rotacioni kryhen me ngadalë dhe shpesh me ndihmën e muskujve të tjerë për të kompensuar segmentin e prekur. Në disa raste, tensioni i muskujve paravertebralë është i dukshëm, si një mur mbrojtës që trupi ngre për të kufizuar lëvizjen e dhembshme. Vërehet gjithashtu se pacienti ruan një posturë të ndryshuar, herë me lehtësim të lordozës lumbale dhe herë me një tendencë për të mbajtur shpinën më të drejtë se normalisht, për të minimizuar shtrirjen e strukturave të dhembshme.

Diagnostika

Diagnoza e enthesopatisë cervicale dhe torakolumbale kërkon një vlerësim të kujdesshëm, ku përfshihen të dhënat e historisë klinike me gjetjet objektive dhe imazherike. Mjeku nis duke ndërtuar një tablo të plotë nga rrëfimi i pacientit, duke vlerësuar natyrën e dhembjes, kohëzgjatjen e saj, faktorët që e përkeqësojnë ose lehtësojnë, si dhe ndikimin që ka në jetën e përditshme. Më pas, ekzaminimi fizik konfirmon dyshimet klinike dhe orientohet drejt analizave të mëtejshme.

Radiografia e shtyllës cervicale apo torakolumbale shpesh është hapi i parë në hetim, duke zbuluar prani të osteofiteve, kalcifikime në zonat e entezave apo shenja të hershme të spondilozës. Nëse dyshohet për proces inflamator aktiv ose dëmtime të indeve, përdorimi i rezonancës magnetike (MRI) ofron një pamje të detajuar, ku mund të dallohet edemë, inflamacion ose ndryshime të hershme që radiografia nuk i kap. Në disa raste, ekografia muskuloskeletale shërben si një mjet i shpejtë dhe praktik, sidomos për të vlerësuar sipërfaqet e prekura ose për të udhëhequr injeksionet terapeutike.

Nëse ekziston dyshimi për një sëmundje inflamatore sistemike, kërkohen analiza laboratorike si ESR, CRP dhe testi HLA-B27, të cilat ndihmojnë në identifikimin e patologjive si spondiloartropatitë. Në këtë mënyrë, diagnostika nuk kufizohet vetëm në konstatimin e një lezioni lokal, por shikon të gjithë pacientin, duke u përpjekur të zbulojë jo vetëm pasojën, por edhe shkakun e saj.

Trajtimi

Menaxhimi i enthesopatisë cervicale dhe torakolumbale kërkon një qasje të kujdesshme dhe të individualizuar, sepse çdo pacient ka një histori, stil jete dhe pritshmëri të ndryshme. Qëllimi kryesor është lehtësimi i dhembjes, rikthimi i funksionit normal dhe parandalimi i përsëritjes së problemit.

Në shumicën e rasteve, trajtimi nis me masa konservative. Mjeku këshillon pushim relativ, duke shmangur ngarkesat e rënda dhe lëvizjet që provokojnë dhembjen, por pa e imobilizuar plotësisht pacientin. Përdorimi i medikamenteve antiinflamatore jo-steroidalë (NSAIDs) është një nga mjetet kryesore për të ulur inflamacionin dhe për të përmirësuar lëvizshmërinë. Nëse tensioni muskulor është i madh, mund të rekomandohen edhe relaksues muskulorë për një periudhë të shkurtër.

Kur masat e thjeshta nuk japin rezultat, mund të rekomandohet ndërhyrje më të avancuara, si injeksionet lokale me kortikosteroide për të qetësuar inflamacionin, ose përdorimin e PRP (plasma e pasur me trombocite) për të stimuluar rigjenerimin e indeve të dëmtuara. Në rastet kur shkaku është një sëmundje inflamatore sistemike, përfshihet trajtimi specifik me medikamente antireumatike ose biologjike.

Një pjesë thelbësore e trajtimit është edukimi i pacientit. Tregohen teknikat e duhura të qëndrimit, mënyrën korrekte të ngritjes së peshave, rëndësinë e mbajtjes së peshës trupore në kufijtë normalë dhe rolin e aktivitetit fizik të moderuar në parandalimin e dëmtimeve të reja. Trajtimi nuk përfundon me largimin e dhembjes akute, ai vazhdon me ndryshimin e zakoneve të përditshme, duke siguruar që shëndeti i shtyllës kurrizore të ruhet afatgjatë.

Përfundimi

Enthesopathia cervicalis dhe thoracolumbalis nuk është vetëm një term mjekësor, por një realitet i dhembshëm për shumë pacientë që e ndjejnë çdo ditë në trupin e tyre. Dhembjet në qafë dhe në zonën torakolumbale nuk janë thjesht dhembje muskulore; ato mund të jenë shenjë e patologjive të ndryshme që kërkojnë vëmendje të veçantë. Prandaj, një ekzaminim i saktë dhe i plotë, duke filluar nga kontrolli klinik deri te ekzaminimet radiologjike, është thelbësor për të identifikuar natyrën e dhembjes dhe për të vendosur trajtimin më të përshtatshëm. Kujdesi ndaj kësaj patologjie duhet të jetë gjithëpërfshirës, duke kombinuar njohuritë shkencore me ndjeshmërinë njerëzore, sepse mjekësia nuk ka të bëjë vetëm me shërimin e trupit, por edhe me rikthimin e jetës që dhembja ia ka marrë pacientit. /Telegrafi/

The post Dhimbjet e qafës dhe shpinës nga Enthesopathia: Shkaqet, simptomat dhe trajtimi appeared first on Telegrafi.

Një procedurë jetësisht e rëndësishme që zbulon, trajton dhe parandalon sëmundjet e zorrës së trashë – zbulimi i hershëm që mund t’ju shpëtojë jetën

Dr. Driton Shabani, MD,
Gastroenterohepatolog, PhD candidate
Tel. 044440890

Kolonoskopia është incizim me kamerë i zorrës së trashë. Kjo procedurë realizohet përmes një tubi fleksibil, i cili në pjesën fillestare ka të vendosur një kamerë.

Përmes kolonoskopisë ne mund të zbulojmë shumë sëmundje të zorrës së trashë; para së gjithash, ne mund ta zbulojmë, trajtojmë (në fazat e hershme) dhe parandalojmë kancerin e zorrës së trashë.

Kanceri kolorektal është shkaku i dytë më i zakonshëm i vdekjes nga kanceri në Shtetet e Bashkuara. Ekzaminimi i rregullt mund të zbulojë tumorin kolorektal kur ai është në fazat e hershme dhe nuk është përhapur, apo të parandalohet duke gjetur dhe hequr polipet, të cilat kanë shanse për t’u shndërruar në tumore.

Po ashtu, përmes kolonoskopisë mund të identifikojmë edhe:

Inflamacionin (pezmatimin) e zorrës së trashë

Divertikulozat – qeska të murit të zorrës së trashë, të cilat mund të infektohen apo të gjakosin dhe të paraqesin rrezik për organizmin, madje edhe vdekjeprurës

Malformimet (angiektazitë) e enëve të gjakut të zorrës së trashë, të cilat janë shkaktarë të shpeshtë të gjakderdhjeve, sidomos te moshat e shtyera

Hemorroidet e brendshme dhe të jashtme, etj.

Cilat simptoma dhe shenja tregojnë se duhet bërë menjëherë kolonoskopia

Barkqitjet ujore apo me gjak – nëse janë përjashtuar shkaktarët infektivë apo barkqitja është kronike (më shumë se 3 javë)

Kapsllëku – nëse perziston edhe përkundër përmirësimit të stilit të jetës, konsumimit të ushqimeve me fibra, aktivitetit fizik, eliminimit të barnave që shkaktojnë kapsllëkun, përjashtimit të problemit të gjëndrës tiroide, etj., atëherë duhet menjëherë të bëhet kolonoskopia

Jashtëqitjet me gjak, sidomos kur pacienti mohon se ka problem me hemorroide, janë shenjë (red flag) që duhet patjetër dhe menjëherë të bëhet kolonoskopia

Humbja e peshës dhe ndjenja e lodhjes pa ndonjë arsye janë shenja të shpeshta të malinjitetit të zorrës së trashë.

Nëse nuk keni simptoma, kur duhet të bëhet kolonoskopia?

Shoqata Amerikane e Kancerit (ACS) ka udhëzime për shqyrtimin e kancerit kolorektal dhe rekomandon që njerëzit me rrezik mesatar për kancer kolorektal të fillojnë shqyrtimin në moshën 45-vjeçare. Por, ata persona me rrezik të lartë, si dhe personat që kanë histori pozitive familjare (dmth. kanë apo kanë pasur ndonjë anëtar të familjes me kancer të zorrës së trashë), atëherë duhet të fillohet edhe më herët.

Në përditësimin më të fundit të udhëzimeve, Shoqata Amerikane e Kancerit (ACS) uli moshën nga 50 vjeç në 45 për shkak se numri i personave të prekur nga kjo sëmundje te njerëzit më të rinj se të 50-tat është në rritje.

Realizimi i kolonoskopisë duke filluar nga mosha 45 vjeç mund të ndihmojë në shpëtimin e më shumë jetëve. Depistimi duhet të bëhet deri në moshën 75-vjeçare, një herë në 10 vjet.

Si bëhet përgatitja

Tri ditë para ekzaminimit preferohet të konsumohet ushqim i lëngshëm me përmbajtje të ulët fibrash. Ndërsa 24 orë para incizimit – vetëm lëngje pa ngjyrë (ujë, lëng molle pa ngjyrë, etj.), si dhe një sasi e lëngut laksativ (të përshkruar nga mjeku juaj).

Sa zgjat procedura e kolonoskopisë

Kolonoskopia diagnostike zgjat deri në 30 minuta, ndërsa nëse është e nevojshme të hiqen polipet apo të merren biopsi, mund të zgjasë më shumë.

Përfundim

Nëse ju bëni screening kolonoskopie, ju mund të shpëtoni jetë! Një studim i bërë në Shtetet e Bashkuara tek veteranët, nga viti 1997–2010, zbuloi se kolonoskopia ka shoqëruar në rënie të mortalitetit nga kanceri kolorektal në 61%.

Polipet e zorrës së trashë, si dhe lezionet prekanceroze, mund të shoqërohen pa kurrfarë shenje laboratorike apo klinike, prandaj vetëm përmes kolonoskopisë ne mund t’i zbulojmë ato.

Të mendosh për shëndetin do të thotë që mbi moshën 45-vjeçare (te ata me rrezik të lartë apo anëtarë në familje me kancer të zorrës së trashë edhe më herët) të bëni një kolonoskopi. /Telegrafi/

The post Kolonoskopia si metodë parandaluese e kancerit të zorrës së trashë appeared first on Telegrafi.

Lëkundje tërmeti janë regjistruar pak pas mesditës sot në kryeqytet.

Epiqendra e tërmetit me magnitudë 3 ballë raportohet se ishte 9 km në veri-perëndim të Vorës.

Ndërkohë thellësia fokale ishte 15 kilometra.

The post Lëkundje tërmeti regjistrohen në vend, epiqendra në Vorë, ja sa ishte magnituda appeared first on Albeu.com.