Pas zgjedhjeve tĂ« parakohshme parlamentare tĂ« mbajtura mĂ« 28 dhjetor nĂ« KosovĂ«, Ă«shtĂ« pothuajse e sigurt se LĂ«vizja VetĂ«vendosje (LVV) e Albin Kurtit do tĂ« pĂ«rpiqet ta zvogĂ«lojĂ« ndikimin politik tĂ« ListĂ«s Serbe, duke ia dhĂ«nĂ« postet e garantuara pĂ«r komunitetin serb nĂ« Kuvend dhe nĂ« Qeveri partisĂ« sĂ« Nenad Rashqiti nga partia âPĂ«r liri, drejtĂ«si dhe mbijetesĂ«â, thotĂ« pĂ«r Radion Evropa e LirĂ« politologu Ognjen Gogiq.
Ndërkaq, ish-gjyqtari i Gjykatës Kushtetuese, Kadri Kryeziu paralajmëron se për zgjedhjen e nënkryetarit të Kuvendit të Kosovës nga radhët e komunitetit serb është i domosdoshëm konsensusi i partive parlamentare që përfaqësojnë serbët.
Sipas rezultateve preliminare të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Lista Serbe, parti që gëzon mbështetjen e Beogradit zyrtar, ka fituar rreth 42 mijë vota, ndërsa partia e Nenad Rashiqit, i cili ishte ministër në Qeverinë e Kosovës pasi Lista Serbe braktisi institucionet kosovare në nëntor të vitit 2022, ka fituar rreth 4.700 vota.
Edhe pse Lista Serbe më 28 dhjetor deklaroi se me rreth 90 për qind të votave të komunitetit serb i ka fituar të gjitha dhjetë vendet e rezervuara për serbët në Kuvendin e Kosovës, Rashiq një ditë më vonë njoftoi se kishte fituar një ulëse.
Pas zgjedhjeve parlamentare në shkurt, kur Rashiq gjithashtu fitoi një vend në Kuvend, Lista Serbe e kontestoi në Gjykatën Kushtetuese zgjedhjen e tij si nënkryetar i Kuvendit nga radhët e komunitetit serb, duke pretenduar se janë shkelur Kushtetuta dhe Rregullorja e Punës të organit ligjvënës.
Gjykata ende nuk ka marrë ndonjë vendim për këtë çështje. Kryeziu thotë se Gjykata Kushtetuese tani nuk ka domosdoshmërish nevojë të deklarohet, meqë ndërkohë janë mbajtur zgjedhje të reja, por nuk e përjashton mundësinë që Lista Serbe të paraqesë një ankesë të re nëse për nënkryetar të Kuvendit zgjidhet sërish Rashiq.
Zhvillime të mundshme dhe pasojat politike
Sipas KushtetutĂ«s sĂ« KosovĂ«s, njĂ«ri nga nĂ«nkryetarĂ«t e Kuvendit duhet tĂ« jetĂ« nga âradhĂ«t e deputetĂ«ve tĂ« Kuvendit qĂ« mbajnĂ« vende tĂ« rezervuara ose tĂ« garantuara tĂ« pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« komunitetit serbâ. Nga ana tjetĂ«r, sipas Rregullores sĂ« PunĂ«s sĂ« Kuvendit, kandidatin pĂ«r nĂ«nkryetar nga radhĂ«t e komunitetit serb e propozon shumica e deputetĂ«ve tĂ« kĂ«tij komuniteti.
Në këto dispozita bazohet edhe Kryeziu, duke shtuar se në situatën kur vendet e rezervuara për komunitetin serb i ndajnë dy ose më shumë parti, propozimi mund të përcaktohet me short.
âNĂ« momentin kur kemi dy ose mĂ« shumĂ« parti serbe nĂ« Kuvendin e KosovĂ«s, subjektet politike serbe duhet tĂ« bien dakord dhe me short tĂ« vendoset se kush do tĂ« jetĂ« kandidati pĂ«r nĂ«nkryetar tĂ« Kuvenditâ, thotĂ« ai, duke paralajmĂ«ruar se nuk duhet tĂ« pĂ«rsĂ«ritet situata kur Kuvendi konstituohet pa nĂ«nkryetar nga radhĂ«t e komunitetit serb.
âKjo nuk do tĂ« thotĂ« se kandidati duhet tĂ« vijĂ« nga partia mĂ« e madhe, por vetĂ«m qĂ« tĂ« jetĂ« pĂ«rfaqĂ«sues i minoritetit serbâ, shton Kryeziu.
Siç thotë ai, këtë e ka konstatuar më herët edhe Gjykata Kushtetuese, kur nxori vendim mbi një ankesë të paraqitur nga Lista Serbe. Politologu Ognjen Gogiq vlerëson se Nenad Rashiq fillimisht mund të zgjidhet nënkryetar i Kuvendit, e më pas edhe ministër në Qeverinë e Kosovës, ndërsa në Kuvend do ta zëvendësonte dikush nga partia e tij.
Ai beson gjithashtu se Lista Serbe do ta kontestojë sërish zgjedhjen e Rashiqit, qoftë për nënkryetar të Kuvendit apo për ministër në Qeveri. Lista Serbe këmbëngul në qëndrimin se Rashiq nuk ka numër të mjaftueshëm votash për të përfaqësuar komunitetin serb, duke thënë se votat i ka marrë edhe në zona ku nuk jetojnë serbët.
Cili është ndikimi real i Listës Serbe?
Pas zgjedhjeve të shkurtit, kur çdo votë e deputetëve ishte e rëndësishme për formimin e institucioneve, pothuajse askush nuk llogariste në nëntë votat e Listës Serbe.
Analistët politikë vlerësojnë se në këtë pozitë të Listës Serbe ka ndikuar edhe sulmi i armatosur në Banjskë në shtator të vitit 2023, ku u vra një polic i Kosovës, dhe që u krye nga një grup serbësh të udhëhequr nga ish-nënkryetari i Listës Serbe, Millan Radoiçiq. Lista Serbe asnjëherë nuk u distancua nga ai.
Gogiq vlerĂ«son pĂ«r Radion Evropa e LirĂ« se institucionet e reja, tĂ« udhĂ«hequra nga LVV-ja, nĂ« masĂ« tĂ« madhe do ta âinjorojnĂ«â ListĂ«n Serbe dhe se ajo nuk do tĂ« ketĂ« ndikim tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m politik.
âVotat e ListĂ«s Serbe nuk janĂ« tĂ« nevojshme pĂ«r zgjedhjen e QeverisĂ«, as pĂ«r zgjedhjen e kryetarit tĂ« Kuvendit. E vetmja gjĂ« qĂ« mund tĂ« bĂ«jnĂ« Ă«shtĂ« ta kontestojnĂ« zgjedhjen e nĂ«nkryetarit tĂ« Kuvendit nĂ«se zgjidhet Rashiq, por edhe kjo Ă«shtĂ« nĂ«n pikĂ«pyetje tĂ« madhe, nĂ« varĂ«si tĂ« qĂ«ndrimit tĂ« GjykatĂ«s Kushtetueseâ, thotĂ« ai.
Hipotetikisht, shton Gogiq, LVV-ja mund tĂ« âlĂ«shojĂ« peâ ndaj ListĂ«s Serbe vetĂ«m nĂ«se Gjykata Kushtetuese vendos se nĂ«nkryetari i Kuvendit duhet tĂ« vijĂ« nga partia mĂ« e madhe nĂ« Kuvend e komunitetit serb, qĂ« nĂ« kĂ«tĂ« rast Ă«shtĂ« Lista Serbe.
Zyrtarët e Listës Serbe shpesh në publik deklarojnë se kjo parti është përfaqësuesja e vetme dhe legjitime e serbëve në institucionet e Kosovës, por zëri i tyre edhe më herët pothuajse nuk është dëgjuar në Kuvend apo në Qeverinë e Kosovës, meqë rrallë kanë marrë pjesë në punën e këtyre institucioneve.
Shoqëria civile nga komuniteti serb më herët i ka bërë thirrje Listës Serbe që të marrë përgjegjësi dhe të angazhohet më aktivisht në jetën institucionale, në mënyrë që përmes institucioneve të ulet paqëndrueshmëria dhe të kontribuohet për paqe./REL
The post LVV-ja do ta âzvogĂ«lojĂ« ndikimin e ListĂ«s Serbeâ nĂ« institucionet e reja appeared first on Albeu.com.
Login
