ROMË, 29 nëntor /ATSH/- Asambleja e Përgjithshme e Pediatrisë në Itali – ka ngritur alarmin: përdorimi i tepërt dhe i hershëm i pajisjeve smart midis moshës 3 dhe 5 vjeç ndryshon strukturën e trurit, duke shkaktuar probleme me zhvillimin dhe kujtesën, sipas “La Repubblica”.
Marrëdhënia e fëmijëve të vegjël me botën digjitale – telefonat inteligjentë, tabletët – është më shumë se një magjepsje; është pothuajse një varësi, që çon në një “qetësim emocional” kur të rriturit u japin të vegjëlve të tyre një pajisje për t’i mbajtur të qetë.
Kjo mund të shkaktojë dëme të papritura jo vetëm në peshë, shikim dhe aftësi sociale, por edhe në strukturën e trurit, e cila ndryshon tek përdoruesit e zellshëm të teknologjisë.
Shoqata Italiane e Pediatrisë – dy herë në të kaluarën, në 2018 dhe 2019, paralajmëroi për rrezikun e përdorimit të pajisjeve smart nga fëmijët para moshës 2 vjeç, duke i kufizuar ato në më pak se një orë në ditë midis moshës 2 dhe 5 vjeç, dhe në më pak se dy orë pas moshës 5 vjeç, nën mbikëqyrjen e të rriturve – e ka trajtuar sërish çështjen e fëmijëve digjitalë me tone alarmuese.
Asambleja e Përgjithshme e Pediatrisë 2025, ka paraqitur shqetësimin, së fundmi në Senat.
Çdo orë e kaluar para një ekrani rrit rreziqet fizike dhe mendore.
Gjysmë ore më shumë në ditë sesa mesatarja prej 15 minutash mund të dyfishojë rrezikun e vonesës gjuhësore tek fëmijët nën 2 vjeç, dhe çdo orë shtesë zvogëlon gjumin me rreth 15 minuta tek fëmijët midis 3 dhe 5 vjeç.
Më shumë se 50 minuta më shumë në ditë shoqërohet me një rrezik më të lartë të hipertensionit pediatrik.
Dhe madje edhe midis moshës 3 dhe 6 vjeç, kjo shoqërohet me një rrezik më të lartë për të qenë mbipeshë.
Si e ndryshon teknologjia digjitale trurin?
Gjatë viteve të para të jetës, truri i fëmijëve zhvillohet përmes përvojave të botës reale, lojës, marrëdhënieve dhe gjuhës.
Përdorimi i hershëm dhe i zgjatur i pajisjeve digjitale mund të ndërhyjë në këto procese, duke ndryshuar vëmendjen dhe mekanizmat e vetërregullimit.
Studimet neuroimazherike të fëmijëve 3 deri në 5 vjeç që kaluan shumë kohë në pajisjet digjitale treguan ndryshime në zonat e trurit – që lidhen me vëmendjen dhe të kuptuarit.
Në mënyrë specifike, korteksi cerebral tregoi më pak trashësi në zonat që lidhen me gjuhën, vëmendjen dhe kujtesën, dhe për këtë arsye një zhvillim më pak të pjekur të këtyre të këtyre funksioneve.
Nëse një fëmijë ka vështirësi në gjuhë ose matematikë, një ndryshim në strukturën e trurit nuk është i dukshëm, por mund të ndikojë në kujtesë ose shkrim-lexim.
Shëndeti i syve
Përdorimi i zgjatur i pajisjeve dëmton shëndetin vizual të fëmijëve dhe adoleshentëve.
Studimet konfirmojnë cenueshmëri më të madhe të syve, tendosje të syve dhe rrezikun e strabizmit akomodues tek fëmijët e vegjël.
Ekspozimi i zgjatur mund të zvogëlojë frekuencën e pulsimit të syve, duke nxitur tharjen dhe acarimin e syve.
Kjo gjithashtu rrit rrezikun e miopisë dhe tendosjes së syve.
Varësitë digjitale
Ka varësi dhe një rritje në përdorimin problematik të teknologjisë: pajisjet përdoren si një mjet qetësues për të qetësuar të qarat ose për të shpërqendruar dhe mbajtur të vegjëlit të qetë në një restorant, për shembull.
Të gjitha këto mund të rrisin varësinë nga stimulimi digjital.
Sipas studimeve, përdorimi problematik është më i madh kur telefonat inteligjentë lejohen para moshës 13 vjeç.
Faktorët e rrezikut përfshijnë ekspozimin e hershëm, kohën e tepërt në internet, mungesën e rregullave, izolimin dhe vështirësitë emocionale.
Faktorët mbrojtës përfshijnë praninë prindërore, dialogun, rregullat e përbashkëta dhe aktivitetet.
Ka varësi dhe një rritje në përdorimin problematik të teknologjisë: pajisjet përdoren si një mjet qetësues për të qetësuar të qarat ose për të shpërqendruar dhe mbajtur të vegjëlit të qetë në një restorant, për shembull.
Të gjitha këto mund të rrisin varësinë nga stimulimi digjital.
Sipas studimeve, përdorimi problematik është më i madh kur telefonat inteligjentë lejohen para moshës 13 vjeç.
Faktorët e rrezikut përfshijnë ekspozimin e hershëm, kohën e tepërt në internet, mungesën e rregullave, izolimin dhe vështirësitë emocionale.
Faktorët mbrojtës përfshijnë praninë prindërore, dialogun, rregullat e përbashkëta dhe aktivitetet. //a.i/
The post Përdorimi i telefonave inteligjentë para moshës 13 vjeç, ndryshon strukturën e trurit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.