Nga truri tek zemra, sheqeri ndikon pothuajse në çdo pjesë të trupit tonë, shpesh në mënyra që nuk i kuptojmë. Megjithatë, edhe pse dimë që konsumimi i tepërt i tij rrit rrezikun e sëmundjeve kronike, shumica e njerëzve ende hanë më shumë sheqer se sa duhet.
Sipas ekspertĂ«ve, personi mesatar konsumon dy deri nĂ« tre herĂ« mĂ« shumĂ« sheqer se sasia e rekomanduar. Arsyeja? Sheqeri Ă«shtĂ« kudo. Ai shpesh fshihet nĂ« ushqime qĂ« nuk i mendojmĂ« si tĂ« Ă«mbla, nga shufrat e proteinave deri te salcat e sallatave. âShumica e sheqerit qĂ« njerĂ«zit hanĂ« nuk gjendet nĂ« Ă«mbĂ«lsira, por shtohet fshehurazi nĂ« pijet dhe ushqimet e pĂ«rditshme,â thotĂ« dietologia Samantha Cassetti.
SkeptikĂ«t mund tĂ« mendojnĂ« se disa sheqerna janĂ« mĂ« tĂ« shĂ«ndetshme, por nutricionistĂ«t paralajmĂ«rojnĂ« se problemi nuk Ă«shtĂ« lloji i sheqerit, por sasia e tij. QoftĂ« sheqer kallami, shurup misri apo mjaltĂ«, konsumimi i tepĂ«rt Ă«shtĂ« i dĂ«mshĂ«m. âNdryshimi i burimit tĂ« kalorive nuk ndryshon asgjĂ« nĂ« trupin e njeriut,â thekson eksperti Dustin Moore.
Trupi i tret tĂ« gjitha karbohidratet nĂ« glukozĂ«, dhe insulinĂ«n çliron pankreasi pĂ«r ta pĂ«rdorur si energji. Njohja e rolit tĂ« sheqerit mund tâju ndihmojĂ« tĂ« kuptoni pse Ă«shtĂ« kaq e vĂ«shtirĂ« tâi rezistosh dhe pse ndryshimet e vogla nĂ« dietĂ« janĂ« mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme se sa mendoni. Lajmi i mirĂ«? Nuk Ă«shtĂ« e nevojshme tĂ« hiqni dorĂ« plotĂ«sisht nga sheqeri, por ta konsumoni me kujdes Ă«shtĂ« çelĂ«si pĂ«r shĂ«ndet mĂ« tĂ« mirĂ«.
Presidenti i SHBA, Donald Trump njoftoi të mërkurën se administrata e tij po tërheq Gardën Kombëtare nga Chicago, Los Angeles dhe Portland, duke theksuar se forcat mund të rikthehen nëse, sipas tij, nivelet e krimit fillojnë të rriten sërish.
NĂ« njĂ« postim nĂ« rrjetet sociale, Trump theksoi se krimi ishte ulur ndjeshĂ«m falĂ« pranisĂ« sĂ« trupave, por paralajmĂ«roi se ata do tĂ« âkthehen, ndoshta nĂ« njĂ« formĂ« shumĂ« mĂ« tĂ« fortĂ«â, nĂ« rast pĂ«rkeqĂ«simi tĂ« situatĂ«s.
Vendosja e Gardës Kombëtare në këto qytete, si dhe në Washington DC dhe Memphis, erdhi pasi Trump tha se ishte e nevojshme për të luftuar krimin dhe për të mbrojtur pronën dhe personelin federal gjatë protestave, veçanërisht atyre kundër politikave të tij të ashpra të imigracionit.
Megjithatë, udhëheqësit lokalë dhe demokratët e kanë kundërshtuar ashpër këtë veprim, duke e cilësuar të panevojshëm dhe si tejkalim të kompetencave federale, si dhe duke akuzuar administratën për ekzagjerim të incidenteve të izoluara të dhunës.
MĂ« herĂ«t, mĂ« 23 dhjetor, Gjykata Supreme e SHBA-sĂ« bllokoi pĂ«rpjekjen e Trump pĂ«r tĂ« vendosur GardĂ«n KombĂ«tare nĂ« Illinois, duke deklaruar se autoriteti i presidentit pĂ«r tĂ« marrĂ« kontroll federal mbi trupat zbatohet vetĂ«m nĂ« rrethana âtĂ« jashtĂ«zakonshmeâ dhe se qeveria nuk kishte identifikuar bazĂ« ligjore qĂ« ushtria tĂ« zbatonte ligjet nĂ« atĂ« shtet.
Sheqeri është i pranishëm pothuajse kudo në ushqimet e përpunuara, pijet e gazuara dhe ëmbëlsirat, shpesh edhe pa e kuptuar. Por çfarë ndodh nëse ia mbyllni derën për vetëm një javë? Trupi fillon të reagojë që në ditët e para, duke treguar se ndryshimet mund të jenë më të dukshme se sa mendoni.
Dita 1â2: Trupi sinjalizon mungesĂ«n e sheqerit. ShumĂ« njerĂ«z pĂ«rjetojnĂ« dĂ«shirĂ« tĂ« fortĂ« pĂ«r Ă«mbĂ«lsira, lodhje mĂ« tĂ« shpejtĂ« dhe ndryshime tĂ« humorit. Kjo Ă«shtĂ« faza e zakonshme e âshkĂ«putjesâ.
Dita 3â4: Energjia fillon tĂ« stabilizohet. Ndjeni mĂ« pak urĂ«zim tĂ« papritur, mĂ« pak fryrje dhe pĂ«rqendrim mĂ« tĂ« mirĂ«. Organizmi po mĂ«son tĂ« funksionojĂ« pa sheqer tĂ« tepĂ«rt.
Dita 5: Lëkura mund të ndryshojë. Shumë persona vërejnë më pak skuqje dhe yndyrë në fytyrë, ndjesi më të lehta gjatë ditës.
Dita 6: Ndiheni më të lehtë. Trupi mban më pak ujë, tret ushqimin më mirë dhe ka më pak ënjtje abdominale, shpesh edhe gjumi përmirësohet.
Dita 7: Trupi ju falënderon. Energji më e qëndrueshme, dëshirë më e ulët për ëmbëlsira, humor më i balancuar dhe ndjesi e përgjithshme më e mirë janë rezultatet e dukshme.
Ndalimi i sheqerit për vetëm një javë është një sfidë e vogël, por efektet në trup dhe mirëqenie janë surprizuese. Nëse pas shtatë ditësh ndiheni më mirë, imagjinoni ndryshimet që mund të sjellë një muaj pa sheqer.
Puthjet nuk janĂ« vetĂ«m njĂ« shprehje e dashurisĂ«, por edhe njĂ« mĂ«nyrĂ« e natyrshme pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar shĂ«ndetin. Sipas ekspertĂ«ve, shkĂ«mbimi i pĂ«shtymĂ«s funksionon si njĂ« âmini-vaksinĂ«â pĂ«r sistemin imunitar, duke stĂ«rvitur trupin pĂ«r tĂ« pĂ«rballuar bakteret e reja qĂ« mund tĂ« pĂ«rballojĂ« nĂ« pĂ«rditshmĂ«ri.
Puthjet aktivizojnë rreth 30 muskuj të fytyrës, gjë që jo vetëm përmirëson tonin e lëkurës, por gjithashtu ndihmon në rritjen e rrahjeve të zemrës dhe frymëmarrjes. Ekspertët i konsiderojnë ato një lloj mini-trajnimi kardio, që ndihmon trupin të qëndrojë aktiv dhe në formë.
Por përfitimet nuk ndalen këtu. Puthjet rrisin prodhimin e pështymës, një element thelbësor për pastrimin natyral të gojës. Kjo ndihmon në forçimin e smaltit të dhëmbëve dhe luftimin e baktereve të dëmshme, duke kontribuar në shëndetin oral.
Nga një perspektivë më e gjerë, puthjet kombinojnë përfitimet fizike dhe emocionale. Aktivizimi i muskujve, përmirësimi i qarkullimit të gjakut dhe stimulimi i sistemit imunitar janë avantazhe që shkojnë përtej momentit romantik.
Pra, herĂ«n tjetĂ«r qĂ« shkĂ«mbeni njĂ« puthje, mos e shikoni vetĂ«m si njĂ« akt dashurie, trupi juaj po pĂ«rfiton shumĂ« mĂ« tepĂ«r nga sa mendoni. PĂ«rveç ndjenjĂ«s sĂ« ngrohtĂ«sisĂ« dhe lidhjes emocionale, puthjet mund tĂ« konsiderohen si njĂ« âmini-trajnimâ pĂ«r trupin dhe sistemin imunitar, duke i dhĂ«nĂ« shĂ«ndetit tuaj njĂ« pĂ«rfitim tĂ« natyrshĂ«m dhe tĂ« kĂ«ndshĂ«m.
Simptomat përfshijnë dobësi, marramendje dhe lodhje; shkaqet mund të jenë gjakderdhja, të vjellat ose lëndimet. Personat që përjetojnë shok hipovolemik humbin më shumë se 20 për qind të lëngjeve të trupit
Hipovolemia është një komplikacion i rrezikshëm për jetën, që ndodh kur trupi humb shumë lëngje, si gjakun apo ujin, duke prishur funksionimin normal të organeve.
Rreth 50 deri në 60 për qind të trupit të njeriut përbëhet nga lëngjet. Tek hipovolemia humbet më shumë se 15 për qind e lëngjeve qarkulluese, prandaj fillimi i menjëhershëm i trajtimit është thelbësor për të parandaluar komplikacionet kërcënuese për jetën, si dëmtimi i organeve, shoku ose vdekja.
Hipovolemia mund të zhvillohet papritur, si pasojë e lëndimeve, gjakderdhjes, të vjellave, diarresë ose djersitjes së tepërt. Zbulimi i hershëm i simptomave dhe ndërhyrja e shpejtë mjekësore përmirësojnë ndjeshëm rezultatin.
ĂfarĂ« Ă«shtĂ« shoku hipovolemik
Shoku hipovolemik është forma më e rëndë e hipovolemisë dhe kërkon trajtim urgjent. Kjo gjendje shfaqet kur trupi humb një sasi të madhe lëngjesh ose gjaku, duke e bërë të pamundur që zemra të pompojë mjaftueshëm gjak nëpër organizëm. Shoku hipovolemik mund të çojë në dështim të organeve.
Personat që përjetojnë shok hipovolemik humbin më shumë se 20 për qind të lëngjeve të trupit, dhe kjo mund të ndodhë si pasojë e lëndimeve të rënda (prerje ose djegie), gjakderdhjes së brendshme, të vjellave ose diarresë, shkruan Cleveland Clinic, përcjell Telegrafi.
Si ndikon hipovolemia në trup
Trupit i nevojitet njĂ« sasi e caktuar lĂ«ngjesh (gjak) qĂ« organet tĂ« funksionojnĂ« normalisht. Ashtu si bimĂ«t nĂ« kopsht qĂ« kanĂ« nevojĂ« pĂ«r ujĂ« pĂ«r tĂ« âmbijetuarâ, ndĂ«rsa trupit i duhen lĂ«ngje qĂ« tĂ« mos âvyshketâ.
NĂ«se bie thatĂ«sira dhe bimĂ«t nuk kanĂ« mjaft ujĂ«, ato fillojnĂ« tĂ« thahen. NĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« ngjashme, kur trupi humb shumĂ« lĂ«ngje, ai fillon tĂ« âshterojĂ«â. Kur diagnostikohet hipovolemia, profesionisti shĂ«ndetĂ«sor i jep pacientit lĂ«ngje, ashtu si njĂ« kopshtar i jep ujĂ« bimĂ«ve kur nuk bie shi.
Simptomat e hipovolemisë
Simptomat e hipovolemisë ndryshojnë në ashpërsi nga personi në person. Shenjat përfshijnë:
⹠marramendje kur ngriheni në këmbë, ⹠lëkurë dhe gojë të thatë, ⹠lodhje ose ndjenjë dobësie, ⹠ngërçe muskulore, ⹠pamundësi për të urinuar ose urinë më të errët se zakonisht.
Simptomat e rënda, që mund të tregojnë shok hipovolemik kërcënues për jetën, përfshijnë:
Nëse shfaqet ndonjë prej këtyre simptomave, veçanërisht pas një lëndimi, duhet kërkuar menjëherë ndihmë urgjente.
ĂfarĂ« e shkakton hipovoleminĂ«
Humbja e lëngjeve trupore apo e gjakut çon në hipovolemi. Trupi mund të humbë lëngje ose gjak në disa mënyra, duke përfshirë:
⹠Lëndimet: prerje, djegie ose plagë të jashtme. ⹠Sëmundjet: gjendje të shoqëruara me të vjella dhe diarre të shpeshta. ⹠Hemorragjinë e brendshme: gjendje që shkaktojnë gjakderdhje brenda trupit. ⹠Dehidratimin ose kequshqyerjen: mungesa e marrjes së ujit dhe kripërave (elektroliteve) ul vëllimin e gjakut. ⹠Djersitjen e tepërt: aktivitetet e rënda që shkaktojnë djersitje të zgjatur ose gjendjet që nxisin djersitje të tepruar (hiperhidrozë).
Si diagnostikohet hipovolemia
Pas marrjes së anamnezës, profesionisti shëndetësor kryen një ekzaminim fizik dhe rekomandon analiza laboratorike për të kontrolluar nivelin e lëngjeve dhe natriumit në trup. Niveli i ulët i natriumit mund të jetë shenjë e hipovolemisë. Pas analizave dhe konfirmimit të diagnozës, përcaktohet shkaku i humbjes së lëngjeve për të nisur trajtimin e duhur.
Analizat për diagnostikimin e hipovolemisë
Profesionalisti shëndetësor mund të kryejë disa teste, duke përfshirë:
⹠Vlerësimin e lëkurës dhe mukozave: gjatë ekzaminimit shikohet nëse lëkura dhe mukozat (goja, gjuha, hunda) janë të thata. ⹠Matjen e pulsit, temperaturës dhe tensionit: këto maten në ulur dhe në këmbë për të vëzhguar ndryshimet. Marramendja gjatë ngritjes në këmbë është shenjë e hipovolemisë. ⹠Analiza të gjakut ose urinës për vlerësimin e funksionit të veshkave. ⹠Ekzaminime me imazh (ultratinguj, ekokardiogram).
Trajtimi i hipovolemisë
Fillimi i shpejtë i trajtimit sjell rezultatet më të mira. Qëllimi është rritja e sasisë së lëngjeve në trup përmes resusitimit me lëngje. Gjatë këtij procesi, lëngu i jepet pacientit në mënyrë intravenoze (IV). Në varësi të nevojave të trupit, trajtimi mund të përfshijë:
⹠Transfuzion gjaku: për të zëvendësuar gjakun e humbur. ⹠Solucione kristaloide: molekula të vogla të tretura në tretësirë fiziologjike, tretësirë sheqeri (dekstrozë) ose tretësira me natrium, klorur, kalium, kalcium dhe laktat (Ringer-laktat). ⹠Koloide: molekula të mëdha që qëndrojnë brenda enëve të gjakut (albumin, hetastarch).
Përveç zëvendësimit të lëngjeve, trajtohet edhe shkaku themelor i hipovolemisë, që mund të përfshijë:
⹠Trajtimin e infeksioneve ose sëmundjeve. ⹠Përkujdesjen dhe shërimin e plagëve. ⹠Plotësimin e lëndëve ushqyese që mungojnë (si natriumi ose elektrolitet).
Si të zvogëlohet rreziku i hipovolemisë
Edhe pse faktorët e jashtëm që çojnë në hipovolemi nuk mund të shmangen gjithmonë, disa hapa të rëndësishëm janë:
⹠Trajtimi i menjëhershëm i infeksioneve, lëndimeve ose sëmundjeve. ⹠Shmangia e aktiviteteve që shkaktojnë djersitje të tepërt. ⹠Pirja e mjaftueshme e ujit dhe ruajtja e hidratimit. ⹠Parandalimi i prerjeve dhe djegieve duke përdorur pajisje personale mbrojtëse (PPE).
Vitaminë D është thelbësore për shëndetin e kockave dhe funksionimin optimal të trupit. Ajo ndihmon për përthithjen e kalciumit, rritjen dhe rigjenerimin e qelizave, si dhe ka një rol të rëndësishëm në reduktimin e inflamacionit. Por, kur organizmi nuk e merr mjaftueshëm, fillojnë të shfaqen disa sinjale që shpesh nuk u kushtohet vëmendje.
Një nga shenjat më të zakonshme është djersitja e tepërt, veçanërisht gjatë dimrit. Edhe pse temperatura e ambientit nuk është e lartë, trupi mund të prodhojë më shumë djersë për të kompensuar mungesën e vitaminës D.
Lodhja e papritur dhe ndjesia e marrjes mendsh janë gjithashtu tregues të zakonshëm. Edhe pas një nate gjumi të qetë, mund të ndihesh i/e lodhur, dhe kjo mund të lidhet me nivelin e ulët të vitaminës D.
Mungesa e kësaj vitamine mund të ndikojë edhe në gjendjen emocionale. Disa studime sugjerojnë lidhje mes mungesës së vitaminës D dhe depresionit, duke ndikuar në prodhimin e hormoneve të lumturisë, si dopamina dhe serotonina.
Dhimbjet në kocka dhe muskuj janë një tjetër sinjal. Personat me artrit ose dhimbje të përsëritura në kyçe shpesh rezultojnë me nivele të ulëta të vitaminës D.
Si mund ta furnizosh trupin me vitaminë D? Ekspozimi i moderuar në diell mbetet një nga mënyrat më të natyrshme, por gjithmonë duke përdorur mbrojtje me SPF për të shmangur dëmtimin e lëkurës. Përveç diellit, disa ushqime janë burime të pasura me vitaminë D, si salmoni, sardele, toni, vezët, djathi, kërpudhat, qumështi, kos dhe disa drithëra apo lëng portokalli.
Në rastet kur nivelet janë shumë të ulëta, mjeku mund të rekomandojë suplemente specifike. Konsultimi me një profesionist shëndetësor është gjithmonë i rëndësishëm para fillimit të çdo suplementi.
Ndërgjegjësimi për mungesën e vitaminës D mund të bëjë një ndryshim të madh në energjinë, humorin dhe shëndetin e përgjithshëm të trupit.
Era e trupit Ă«shtĂ« njĂ« nga faktorĂ«t qĂ« formon pĂ«rshtypjen e parĂ« te tĂ« tjerĂ«t. Ădo person ka njĂ« profil unik tĂ« erĂ«s, si njĂ« gjurmĂ« gishtash. GjatĂ« viteve tĂ« fundit, kĂ«rkimet kanĂ« treguar se ndodhen shumĂ« faktorĂ«, pĂ«rfshirĂ« personalitetin, shĂ«ndetin, hormonet dhe ushqimin, qĂ« ndikojnĂ« nĂ« erĂ«n qĂ« lĂ«shojmĂ«.
Ushqimi ka një ndikim të madh në erën e trupit, duke e përmirësuar ose përkeqësuar atë. Kur konsumojmë ushqime si hudhra dhe qepët, ato ndihmojnë në krijimin e komponenteve sulfurikë që ndikojnë në erën e djersës dhe frymës. Përkundër asaj që mund të mendojmë, disa kërkime sugjerojnë se hudhra mund të bëjë që djersa të jetë më tërheqëse për të tjerët.
Nga ana tjetër, perimet si brokoli, lulelakra dhe lakra janë të pasura me përbërës sulfurikë, të cilët mund të krijojnë një erë të pakëndshme. Ndërsa perimet janë të dobishme për shëndetin, ato mund të ndikojnë në mënyrën se si na perceptojnë të tjerët.
Konsumimi i mishit dhe peshkut gjithashtu mund të ndikojë në erën e trupit. Aminoacidet dhe yndyrnat që përmbajnë këto ushqime mund të shkaktojnë një erë më të fortë, duke ndërvepruar me bakteret e lëkurës. Sidoqoftë, disa studime kanë treguar se një dietë pa mish mund të ketë një ndikim më pozitiv në erën trupore.
Një faktor tjetër që ka efekt në erën është alkooli. Alkooli jo vetëm që shkakton erë të pakëndshme nga fryma, por gjithashtu mund të ndikojë në djersën e trupit duke lëshuar kimikate të tjera të dëmshme.
Ădo faktor qĂ« lidhet me ushqimin, shĂ«ndetin dhe rutinĂ«n tonĂ« higjenike ka ndikim nĂ« atĂ« si perceptohemi nga tĂ« tjerĂ«t. Por, asnjĂ«herĂ« nuk ka njĂ« formulĂ« tĂ« saktĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rcaktuar se si do tĂ« ndikojĂ« njĂ« ndryshim i tillĂ« nĂ« tĂ«rheqjen qĂ« ushtrojmĂ«.
PARIS, 27 tetor /ATSH/  â Miliona njĂ«rĂ«z do tĂ« shijojnĂ« njĂ« orĂ« shtesĂ« gjumĂ«, ndĂ«rsa kthehemi nĂ« orĂ«n standarde, por ekspertĂ«t kĂ«shillojnĂ« tĂ« shkohet edhe jashtĂ« pĂ«r diell nĂ« mĂ«ngjes,   kjo ndihmon trupin tĂ« rregullojĂ« orĂ«n biologjike mĂ« shpejt, sipas AP.
Ora dimërore filloi dje në orën 2:00 të mëngjesit, që do të thotë se duhet të ktheni akrepat një orë pas para se të flini. Koha standarde do të zgjasë deri më 29  mars, kur sërish do të kthehemi tek ora verore.
Ndërsa shumë njerëz ankojnë për ndryshimet e dyfishta të kohës çdo vit, studimet tregojnë se ndryshimi i pranverës është më i vështirë, pasi humbim një orë gjumë që, pretendimet thonë, e rikuperojmë në vjeshtë.
Por edhe fundi i orës verore mund të sjellë probleme, me ditët më të shkurtra dhe më pak dritë pas shkollës ose punës për aktivitete jashtë.
Studimet shëndetësore kanë rekomanduar prej kohësh adoptimin e kohës standarde gjatë gjithë vitit.
Studimet e fundit nga âStanford Universityâ e mbĂ«shtesin kĂ«tĂ«, duke treguar se lĂ«vizja e akrepave shkon kundĂ«r shĂ«ndetit tonĂ«. Koha standarde permanente Ă«shtĂ« pak mĂ« e mirĂ«, pasi pĂ«rputhet mĂ« shumĂ« me ritmin natyror tĂ« trupit (circadian rhythm).
Jamie Zeitzer, bashkĂ«drejtor i âCenter for Sleep and Circadian SciencesânĂ« Stanford, shpjegon: se âmĂ«nyra mĂ« e mirĂ« pĂ«r ta parĂ« Ă«shtĂ« sikur ora qendrore Ă«shtĂ« njĂ« dirigjent orkestre, ndĂ«rsa secili organ i trupit Ă«shtĂ« njĂ« instrument tjetĂ«râ.
Roli i dritës dhe ritmit biologjik
Drita e mëngjesit ndihmon të rregullohet ritmi biologjik. Nga mbrëmja, hormoni melatonin rritet dhe shkakton përgjumje. Shumë dritë në mbrëmje, qoftë nga aktiviteti jashtë apo ekranet artificiale, vonon këtë proces dhe çon në çrregullim të ciklit. Ky ritëm ndikon jo vetëm tek gjumi, por edhe tek presioni i gjakut, rrahjet e zemrës, hormonet e stresit dhe metabolizmi.
Si ndikojnë ndryshimet e kohës tek gjumi?
Edhe një ndryshim njëorësh mund të çrregullojë orarin e gjumit, pasi puna dhe shkolla nuk ndryshojnë. Ndryshimi i pranverës shpesh është më i vështirë, me mëngjese më të errëta dhe mbrëmje më të gjata, duke vështirësuar fjetjen në orarin e zakonshëm.
Studimet tregojnë rritje të aksidenteve rrugore dhe sulmeve në zemër në ditët e para pas ndryshimit.
Disa persona me âdepresion sezonaleâ mund tĂ« pĂ«rjetojnĂ« vĂ«shtirĂ«si pĂ«r shkak tĂ« ditĂ«ve mĂ« tĂ« shkurtra. Por shumica e njerĂ«zve pĂ«rshtaten lehtĂ«, sikurse pas njĂ« udhĂ«timi me ndryshim kohe (jet lag).
Rreth 1 në 3 të rritur flenë më pak se 7 orë natën, dhe mbi gjysma e adoleshentëve nuk flenë 8 orë të rekomanduara. Mungesa kronike e gjumit lidhet me sëmundje zemre, rënie të kujtesës, obezitet dhe probleme të tjera shëndetësore.
Si të përgatitemi për ndryshimin e kohës
Ndryshimi gradual i orarit të gjumit, edhe 15 minuta për natë në ditët para ndryshimit, ndihmon trupin të përshtatet. Por drita e diellit në mëngjes mbetet thelbësore për të rivendosur ritmin biologjik. Nëse nuk mund të shkoni jashtë, uluni pranë dritareve. /Ad.Ab./
Disa vite mĂ« parĂ«, qĂ«llimi prej 10,000 hapash nĂ« ditĂ« ishte, veçanĂ«risht pĂ«r brezat e rinj, njĂ« tjetĂ«r trend i TikTok. Ata qĂ« kishin blerĂ« orĂ« inteligjente kishin njĂ« nxitje tjetĂ«r pĂ«r tâi pĂ«rdorur ato, duke vendosur njĂ« qĂ«llim specifik dhe duke ecur edhe brenda pĂ«r ta arritur atĂ«.
ShumĂ« njerĂ«z sot pyesin veten se cilat janĂ« pĂ«rfitimet e kĂ«tij lloj ushtrimi , tĂ« cilin disa e konsiderojnĂ« mĂ« âmĂ« dembelâ sesa, pĂ«r shembull, vrapimi. E vĂ«rteta Ă«shtĂ« se ky numĂ«r specifik u bĂ« popullor nĂ« mesin e atyre qĂ« praktikojnĂ« ecjen pĂ«r shkak tĂ« njĂ« matĂ«si qĂ« u lançua nĂ« vitin 1964 nĂ« Japoni dhe u quajt âmatĂ«si i 10 mijĂ« hapaveâ. Sot, shkencĂ«tarĂ«t pohojnĂ« se edhe 7.5 mijĂ« hapa janĂ« tĂ« mjaftueshĂ«m pĂ«r tĂ« qĂ«ndruar nĂ« formĂ«, megjithatĂ«, nĂ«se duam tĂ« ruajmĂ« qĂ«llimin tonĂ« origjinal, tĂ« pĂ«rditshĂ«m, pĂ«rfitimet e tij pĂ«r trupin janĂ« tĂ« shumĂ«fishta.
NĂ« nivelin e parĂ«, ky lloj ushtrimi forcon muskujt , veçanĂ«risht nĂ« pjesĂ«n e poshtme tĂ« trupit, duke pĂ«rmirĂ«suar qarkullimin e gjakut, ndĂ«r tĂ« tjera. Gjithashtu zvogĂ«lon shanset pĂ«r tĂ« pĂ«rjetuar dhimbje shpine, ndĂ«rsa Ă«shtĂ« mĂ«nyra ideale pĂ«r tâu rikuperuar pas ushtrimeve shumĂ« intensive.
Ecja gjithashtu stërvit zemrën, e cila stërvitet të rrahë më pak herë në minutë, duke rritur shumë qëndrueshmërinë tonë. Sipas studimeve që janë kryer, ecja e përditshme gjithashtu ul ndjeshëm shanset për të zhvilluar sëmundje kardiovaskulare.
Ecja gjithashtu ushtron mushkĂ«ritĂ« , tĂ« cilat zgjerohen, duke na lejuar tĂ« thithim mĂ« shumĂ« oksigjen dhe tĂ« fitojmĂ« mĂ« shumĂ« energji. PĂ«r ish-duhanpirĂ«sit, ecja Ă«shtĂ« ushtrimi ideal pĂ«r tâu rikthyer gradualisht nĂ« gjendjen fizike qĂ« kishin para se tĂ« fillonin kĂ«tĂ« zakon tĂ« dĂ«mshĂ«m.
Ecja ka gjithashtu një efekt shumë të rëndësishëm në shëndetin mendor , pasi gjatë ushtrimeve trupi ynë sekreton endorfina , një klasë hormonesh që përmirësojnë humorin tonë dhe zvogëlojnë stresin. Ecja, për shkak të lehtësisë së saj, konsiderohet një ushtrim ideal për ata që vuajnë nga depresioni dhe çrregullimi i ankthit dhe që fillimisht duan të ushtrohen në mënyrën më të thjeshtë të mundshme, larg palestrave dhe aktiviteteve në grup.
Së fundmi, studimet kanë treguar se ecja përmirëson edhe kujtesën , ndërkohë që na ndihmon të mendojmë më qartë. Pra, një muaj pas fillimit të këtij zakoni, ne tashmë shohim një përmirësim të ndjeshëm në gjendjen tonë fizike, por edhe në humorin tonë.
Pra, edhe nëse nuk kemi kohë ose durim për të bërë kaq shumë mijëra hapa çdo ditë, ia vlen të fillojmë me qëllime të vogla dhe të rrisim gradualisht distancat: trupi ynë do të na falënderojë së shpejti.
Veshja e çorapeve gjatë natës, edhe pse mund të duket një zakon i çuditshëm për shumë njerëz, ka përfitime të dukshme për ata që kanë vështirësi në fjetje. Ky truk i thjeshtë është një mënyrë natyrale për të ndihmuar trupin të kalojë në fazën e relaksimit dhe përgatitjes për gjumë. Kur ngrohni këmbët me çorape, ndihmoni në zgjerimin e enëve të gjakut, një proces që mund të aktivizojë mekanizmat natyralë të trupit për të ulur temperaturën e tij dhe për të sinjalizuar se është koha për të pushuar.
Ky mekanizĂ«m Ă«shtĂ« i lidhur me njĂ« koncept qĂ« quhet vasodilatacion, qĂ« ndihmon nĂ« pĂ«rhapjen e gjakut nĂ«pĂ«r trup. Kjo i thotĂ« trupit tĂ« ândalojĂ«â aktivitetin dhe tâi japĂ« pĂ«rparĂ«si relaksimit, duke kontribuar nĂ« njĂ« rĂ«nie mĂ« tĂ« shpejtĂ« nĂ« gjumĂ«. ShumĂ« njerĂ«z qĂ« e kanĂ« provuar kĂ«tĂ« metodĂ« thonĂ« se ka qenĂ« njĂ« ndihmesĂ« e madhe pĂ«r ata qĂ« kanĂ« pasur shqetĂ«sime me gjumin, sidomos gjatĂ« muajve tĂ« ftohtĂ« kur ndjenja e ngrirjes nĂ« kĂ«mbĂ« mund tĂ« pengojĂ« qetĂ«sinĂ«.
Nëse keni pasur vështirësi për të fjetur, veshja e çorapeve mund të jetë një alternativë e thjeshtë dhe e efektshme që nuk kërkon barna apo trajtime të tjera të ndërlikuara. Provojeni dhe mund të shihni përmirësime të mëdha në cilësinë e gjumit tuaj.
Studimet më të fundit tregojnë se gjumi është po aq i rëndësishëm sa dieta dhe aktiviteti fizik për mënyrën si trupi përpunon ushqimin. Një hulumtim i publikuar së fundmi ka zbuluar se njerëzit që flenë vetëm 5.5 orë në natë djegin 55% më pak dhjam dhe humbasin 60% më shumë muskuj në krahasim me ata që flenë 8.5 orë edhe pse të dyja grupet ndjekin të njëjtën dietë.
Kjo ndodh sepse gjumi i pamjaftueshëm çrregullon balancën hormonale në trup. Hormonet ghrelin dhe leptin, që rregullojnë urinë dhe ndjesinë e ngopjes, dalin jashtë kontrollit. Si rezultat, ndihesh më i uritur edhe kur ke marrë mjaftueshëm energji.
NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, rritet niveli i kortizolit,  hormoni i stresit, qĂ« i dĂ«rgon trupit sinjale pĂ«r tĂ« ruajtur energjinĂ« nĂ« formĂ«n e dhjamit. Po ashtu, zhvillohet njĂ« formĂ« e rezistencĂ«s ndaj insulinĂ«s, qĂ« e shtyn trupin tĂ« magazinojĂ« kaloritĂ« si yndyrĂ« nĂ« vend qĂ« tâi pĂ«rdorĂ« pĂ«r energji apo rikuperim muskujsh.
Ky efekt është veçanërisht i ndjeshëm gjatë menopauzës, kur problemet me gjumin bëhen më të shpeshta. Ekspertët rekomandojnë që përveç dietës dhe aktivitetit fizik, të kushtohet vëmendje serioze edhe cilësisë dhe sasisë së gjumit për një metabolizëm të shëndetshëm dhe humbje efektive të yndyrës.
Uji Ă«shtĂ« baza e jetĂ«s dhe pothuajse 60% e trupit tonĂ« pĂ«rbĂ«het nga ai. Ădo organ varet nga uji pĂ«r tĂ« funksionuar siç duhet, por shpesh nĂ«nvlerĂ«sojmĂ« rĂ«ndĂ«sinĂ« e tij dhe harrojmĂ« tĂ« pimĂ« sasinĂ« e duhur gjatĂ« ditĂ«s. EkspertĂ«t paralajmĂ«rojnĂ« se dehidratimi, edhe nĂ« nivele tĂ« lehta, mund tĂ« sjellĂ« pasoja serioze pĂ«r shĂ«ndetin.
Një nga efektet e para është rënia e energjisë dhe lodhja e shpejtë. Dr. Michael Greger, nutricionist, shpjegon se edhe një ulje prej 2% e ujit në trup mjafton për të shkaktuar lodhje dhe mungesë përqendrimi. Mungesa e ujit ndikon gjithashtu në trurin dhe kujtesën, duke shkaktuar konfuzion dhe nervozizëm, pasi qarkullimi i gjakut dhe transportimi i oksigjenit ngadalësohet.
Lëkura është organi i parë që reflekton mungesën e ujit. Dermatologia Dr. Whitney Bowe paralajmëron se pa hidratim, lëkura humbet elasticitetin, bëhet e thatë dhe rrudhat shfaqen më herët. Uji ndihmon edhe në tretje, duke zbutur ushqimin dhe parandaluar kapsllëkun, fryrjen dhe aciditetin në stomak.
Dehidratimi afatgjatë rrit gjithashtu rrezikun për zemrën dhe veshkat, ndërsa mungesa e ujit mund të shkaktojë edhe dhimbje koke për shkak të tkurrjes së indeve të trurit. Sipas OBSH-së, rekomandohet të pini rreth 2 deri 2.5 litra ujë në ditë, varësisht nga mosha, pesha dhe aktiviteti fizik.
Një shenjë e thjeshtë e hidratimit është ngjyra e urinës, sa më e qartë, aq më i hidratuar jeni. Kujdesi ndaj ujit është një hap i thjeshtë, por vendimtar për një trup të shëndetshëm dhe jetë më të gjatë.
Procesi i humbjes sĂ« peshĂ«s Ă«shtĂ« shpesh shumĂ« mĂ« kompleks sesa thjesht âhaje mĂ« pak dhe lĂ«viz mĂ« shumĂ«â. Sipas Dr. Siwak, njĂ« eksperte nĂ« fushĂ«n e endokrinologjisĂ« dhe metabolizmit, trupi ynĂ« ka njĂ« sistem biologjik tĂ« ndĂ«rtuar pĂ«r tĂ« parandaluar urinĂ« dhe humbjen e yndyrĂ«s, njĂ« mekanizĂ«m mbijetese i lashtĂ« qĂ« nĂ« ditĂ«t e sotme mund tĂ« punojĂ« kundĂ«r nesh.
Ky sistem, i njohur si âlipo-statâ, reagon ndaj humbjes sĂ« yndyrĂ«s duke ulur nivelin e hormonit leptin, i cili sinjalizon trurit se trupi po âuritetâ. Si pasojĂ«, rritet ndjenja e urisĂ« dhe ngadalĂ«sohet metabolizmi, duke e bĂ«rĂ« mĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« humbjen e mĂ«tejshme tĂ« peshĂ«s.
âTrupi e sheh humbjen e peshĂ«s si njĂ« kĂ«rcĂ«nim,â shpjegon Dr. Siwak. âKjo Ă«shtĂ« arsyeja pse shumĂ« njerĂ«z pĂ«rjetojnĂ« ndalesa ose rikthim tĂ« kilogramĂ«ve.â Ajo pĂ«rdor analogjinĂ« e termostatit: âEdhe nĂ«se e ul temperaturĂ«n, sistemi i ngrohjes do ta sjellĂ« pĂ«rsĂ«ri nĂ« nivelin e mĂ«parshĂ«m.â
Përveç biologjisë, edhe faktorë të tjerë ndikojnë fuqishëm: mungesa e gjumit, stresi, zakonet emocionale, oraret e parregullta të punës dhe madje edhe medikamentet e përshkruara mund të ndikojnë në rritjen e peshës ose vështirësinë për ta humbur atë. Dr. Siwak thekson gjithashtu se gjenetika luan një rol të madh, deri në 70% e indeksit të masës trupore (BMI) mund të jetë e trashëguar.
Për ata që luftojnë me peshën, mesazhi i saj është i qartë: Ajo këshillon qasje afatgjatë, ushqim të ekuilibruar, aktivitet të qëndrueshëm fizik dhe mbi të gjitha, mirëkuptim ndaj vetes.
Sheqeri Ă«shtĂ« njĂ« nga pĂ«rbĂ«rĂ«sit mĂ« tĂ« pranishĂ«m nĂ« dietĂ«n tonĂ« tĂ« pĂ«rditshme, shpesh pa e kuptuar se sa shumĂ« e konsumojmĂ«. Ai gjendet jo vetĂ«m tek Ă«mbĂ«lsirat dhe pijet e gazuara, por edhe nĂ« produkte tĂ« zakonshme si buka, salcat, drithĂ«rat, frutat e pĂ«rpunuara dhe madje edhe produktet âlightâ.
Sa konsumojmë realisht?
Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« OrganizatĂ«s BotĂ«rore tĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ« (OBSH), njĂ« person mesatar konsumon rreth 20â25 kilogramĂ« sheqer nĂ« vit, ose e thĂ«nĂ« ndryshe, 50â70 gramĂ« nĂ« ditĂ«. NĂ« disa vende perĂ«ndimore kjo shifĂ«r shkon edhe mĂ« lart, duke kaluar 35â40 kilogramĂ« nĂ« vit pĂ«r person.
Kjo Ă«shtĂ« dukshĂ«m mĂ« shumĂ« se rekomandimi i OBSH-sĂ«, e cila kĂ«shillon qĂ« sheqeri tĂ« pĂ«rbĂ«jĂ« jo mĂ« shumĂ« se 5â10% tĂ« kalorive ditore, qĂ« pĂ«rkthehet nĂ« rreth 25 gramĂ« (6 lugĂ« çaji) nĂ« ditĂ« pĂ«r njĂ« tĂ« rritur.
Pse është problem?
-Konsumi i lartë i sheqerit lidhet me një sërë problemesh shëndetësore:
-Obeziteti dhe mbipesha, si pasojë e kalorive të tepërta të zbrazëta.
-Diabeti i tipit 2, pasi sheqeri rrit nivelin e glukozës dhe insulinës në gjak.
-Problemet kardiovaskulare, përfshirë tensionin e lartë të gjakut dhe rrezikun për sëmundje zemre.
-Prishja e dhëmbëve, për shkak të acidit që krijohet nga fermentimi i sheqerit në gojë.
Ku fshihet sheqeri?
NjĂ« nga arsyet pse konsumojmĂ« kaq shumĂ« sheqer Ă«shtĂ« se ai shpesh Ă«shtĂ« i padukshĂ«m. VetĂ«m njĂ« kanaçe pije e gazuar pĂ«rmban rreth 35â40 gramĂ« sheqer, pra mĂ« shumĂ« se e gjithĂ« sasia e rekomanduar ditore. Edhe produkte qĂ« duken âtĂ« shĂ«ndetshmeâ si kos me fruta, lĂ«ngje tĂ« ambalazhuara apo drithĂ«ra pĂ«r mĂ«ngjes, mund tĂ« kenĂ« sasi tĂ« larta sheqeri tĂ« shtuar.
Si ta ulim konsumin?
-Lexoni gjithmonĂ« etiketat dhe shmangni produktet me âsheqer tĂ« fshehurâ (sakarozĂ«, fruktozĂ«, glukozĂ«, maltodekstrinĂ«).
-Zëvendësoni pijet e gazuara me ujë ose çajra natyralë pa sheqer.
-Konsumoni fruta të freskëta në vend të ëmbëlsirave të përpunuara.
-Përgatisni ushqime në shtëpi për të kontrolluar sasinë e sheqerit.
Edhe pse shpesh sheqeri duket i pashmangshĂ«m, ndĂ«rgjegjĂ«simi pĂ«r sasinĂ« qĂ« konsumojmĂ« Ă«shtĂ« hapi i parĂ« drejt njĂ« stili jetese mĂ« tĂ« shĂ«ndetshĂ«m. Shifrat tregojnĂ« se konsumojmĂ« shumĂ« mĂ« tepĂ«r se çâkĂ«shillohet, prandaj moderimi dhe zgjedhjet e kujdesshme janĂ« thelbĂ«sore pĂ«r shĂ«ndetin tonĂ« afatgjatĂ«.
Kur kĂ«rkojmĂ« ushqimet ideale qĂ« tĂ« pĂ«rfshihen nĂ« dietĂ«n tonĂ« dhe tâi sjellin dobi trupit tonĂ«, mund tĂ« jetĂ« e vĂ«shtirĂ« tâi gjejmĂ« ato. Kjo Ă«shtĂ« veçanĂ«risht e vĂ«rtetĂ« kur duam tĂ« kemi performancĂ« optimale edhe nĂ« stĂ«rvitjet tona. PĂ«r ta bĂ«rĂ« kĂ«tĂ«, Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« dimĂ« vetitĂ« dhe lĂ«ndĂ«t ushqyese qĂ« po konsumojmĂ« ose duam tĂ« konsumojmĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« ta bĂ«jmĂ« kĂ«tĂ« nĂ« kohĂ«n dhe sasinĂ« e duhur.
Ajo qĂ« shumĂ« njerĂ«z kĂ«rkojnĂ« Ă«shtĂ« âpompaâ muskulore dhe, pĂ«r ta arritur kĂ«tĂ«, eksperti dhe trajneri Borja San Felix ka rekomanduar tre lloje ushqimesh qĂ« janĂ« thelbĂ«sore para njĂ« stĂ«rvitjeje tĂ« vĂ«shtirĂ«.
ĂfarĂ« Ă«shtĂ« âpompaâ e muskujve?
Kur flasim pĂ«r âpompĂ«nâ e muskujve, i referohemi bllokimit tĂ« muskujve. Kjo ndjesi Ă«njtjeje Ă«shtĂ« zakonisht e pĂ«rkohshme dhe rrit ndjeshĂ«m madhĂ«sinĂ« e muskujve qĂ« ndodh gjatĂ« dhe pas ushtrimeve. Kjo pĂ«r shkak tĂ« rritjes sĂ« rrjedhjes sĂ« gjakut. PĂ«r tĂ« rritur kĂ«tĂ« efekt dhe pĂ«r tĂ« nxitur rritjen e muskujve, ka disa ushqime kryesore qĂ« do tâi diskutojmĂ« mĂ« poshtĂ«.
MegjithatĂ«, Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« mbahet mend se, pĂ«r ta arritur kĂ«tĂ«, pĂ«rveç dietĂ«s duhet tâi kushtojmĂ« vĂ«mendje edhe faktorĂ«ve tĂ« tjerĂ«. NjĂ«ri prej tyre, dhe kryesori, Ă«shtĂ« stĂ«rvitja. Kryerja e ushtrimeve tĂ« forcĂ«s me shumĂ« pĂ«rsĂ«ritje dhe pushime tĂ« shkurtra ndihmon nĂ« maksimizimin e mbingarkesĂ«s muskulore, e njohur si âpompĂ«â.
Gjithashtu duhet tĂ« kemi parasysh se duhet tĂ« kemi hidratim tĂ« duhur pĂ«r tâi mbajtur muskujt tĂ« hidratuar mirĂ« dhe pĂ«r tĂ« nxitur transportin e lĂ«ndĂ«ve ushqyese. Pushimi Ă«shtĂ« gjithashtu çelĂ«si. Duhet tĂ« flini mjaftueshĂ«m, rreth tetĂ« orĂ«, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« muskujt tĂ« rikuperohen dhe tĂ« rriten.
Siç thotĂ« Borja San Felix, ndoshta nuk keni njĂ« âpompĂ«â tĂ« mirĂ« muskulore nĂ« palestĂ«r dhe trupi juaj ndoshta po qan pĂ«r disa lĂ«ndĂ« ushqyese qĂ« nuk po ia jepni.
NjĂ«ra prej tyre mund tĂ« jetĂ« karbohidratet, njĂ« tjetĂ«r natriumi (i pranishĂ«m nĂ« kripĂ«) dhe uji. NĂ«se nuk merrni mjaftueshĂ«m karbohidrate, muskuli nuk ka mjaftueshĂ«m glikogjen dhe âshfryhetâ, njĂ«soj siç ndodh me lĂ«ndĂ«t e tjera ushqyese.
Për ta bërë këtë, eksperti rekomandon konsumimin e tyre një ose dy orë para stërvitjes, me masat e rekomanduara që janë midis 0.5 dhe 1 gram karbohidrate për kilogram peshë, 1 deri në 2 gram kripë (natrium) dhe midis 500 dhe 1000 ml ujë. Kjo do të ndihmojë në përmirësimin e bllokimit, performancës dhe mënyrës se si dukeni dhe ndiheni gjatë dhe pas stërvitjes. Këto këshilla janë veçanërisht për stërvitjen para pesha.
Mëngjesin e sotëm, një ngjarje e rëndë është regjistruarvnë fshatin Dragostunjë të Librazhdit, ku është gjetur nga kalimtarët një trup i pajetë.
Sipas burimeve paraprake, viktima është një shtetas i gjinisë mashkull. Dyshimet e para nga grupi hetimor, tregojnë se ai mund të ketë pësuar një infarkt.
Informacionet paraprake sugjerojnë se viktima, i identifikuar si Nazmi Cani (63-vjeç), nuk është ndjerë mirë gjatë kohës që po drejtonte automjetin, dhe pasi e ka ndaluar makinën e ka zbritur prej saj, dyshohet se ka pësuar infarktin fatal.
Grupi hetimor ndodhet në vendngjarje dhe vijon puna për sqarimin e plotë të rrethanave.
NjĂ« startup gjerman po ofron tĂ« ângrijĂ«â trupin tĂ«nd pĂ«r 200 mijĂ« dollarĂ« me shpresĂ«n se do tĂ« mund tĂ« rikthehesh nĂ« jetĂ« nĂ« tĂ« ardhmen.
Pasi njeriu ndĂ«rron jetĂ«, trupi i tij vendoset nĂ« njĂ« depozitĂ« me azot tĂ« lĂ«ngshĂ«m nĂ« -196°C, duke u ruajtur nĂ« njĂ« gjendje tĂ« âpauzuarâ, me besimin se shkenca e sĂ« ardhmes do tĂ« arrijĂ« ta risjellĂ« nĂ« jetĂ«.
Deri tani, rreth 1,000 persona kanĂ« nĂ«nshkruar pĂ«r kĂ«tĂ« âudhĂ«tim nĂ« tĂ« ardhmenâ, duke pĂ«rdorur siguracionin e jetĂ«s pĂ«r tĂ« mbuluar koston.
Nuk është e sigurt nëse kjo teknologji do të funksionojë ndonjëherë, por disa janë të gatshëm të investojnë gjithçka për një shans të dytë.
Fitorja 2-0 e FC Copenhagen ndaj FC DritĂ«s nĂ« ndeshjen e parĂ« tĂ« raundit tĂ« dytĂ« kualifikues pĂ«r LigĂ«n e KampionĂ«ve i ka lĂ«nĂ« pa fjalĂ« as trajnerin danez Jacob Neestrup, e as yllin norvegjez tĂ« ekipit, Mohamed Elyounoussi â por jo vetĂ«m pĂ«r rezultatet, por edhe pĂ«r mĂ«nyrĂ«n sesi Drita u paraqit nĂ« âParkenâ.
NĂ« njĂ« ndeshje ku dy penalltitĂ« e Magnus Mattsson vendosĂ«n gjithçka nĂ« pjesĂ«n e dytĂ«, trajneri Neestrup e pĂ«rshkroi pĂ«rballjen si âsfidueseâ dhe vlerĂ«soi punĂ«n e lojtarĂ«ve tĂ« tij, por edhe qasjen taktike tĂ« kampionĂ«ve nga Gjilani, me trajnerin Zekirija Ramadani.
âNĂ« pĂ«rputhje me pritshmĂ«ritĂ«, Drita ishte e vĂ«shtirĂ« pĂ«r tâu çarĂ«, ndaj na u desh shumĂ« durim. Ata kanĂ« njĂ« mbrojtje solide dhe e kontrolluan lojĂ«n me thellĂ«si dhe topa tĂ« gjatĂ«. Na vunĂ« nĂ« siklet me ritmin qĂ« na e ndĂ«rprenĂ« pĂ«rmes kĂ«ndoreve dhe rivĂ«nieve anĂ«sore â gjĂ«ra qĂ« nuk i menaxhuam gjithmonĂ« mirĂ«â, deklaroi Neestrup.
Trajneri i kampionëve danezë pranoi se nuk ishte ndeshje e lehtë dhe se fitorja erdhi falë thellësisë së skuadrës dhe durimit në lojë.
Ai përmendi gjithashtu se hyrja e Mattsson ishte vendimtare dhe theksoi paraqitjen e mirë të Moukoko dhe përballimin e ndryshimeve të papritura në formacion për shkak të lëndimeve.
Por ishte ylli i gjigantĂ«ve danez, Mohamed Elyounoussi ai qĂ« e vuri nĂ« pah mĂ« qartĂ« atĂ« qĂ« e bĂ«ri DritĂ«n âtĂ« veçantĂ«â nĂ« kĂ«tĂ« sfidĂ«.
âNuk kam pĂ«rjetuar kurrĂ« diçka tĂ« tillĂ«. MĂ« ndiqte njĂ« lojtar gjatĂ« gjithĂ« kohĂ«s, kudo qĂ« shkoja â qoftĂ« nĂ« krahun e djathtĂ« apo tĂ« majtĂ«. Ishte njĂ« mbulim ekstrem, njĂ« pĂ«r njĂ«, qĂ« mĂ« habitiâ, u shpreh sulmuesi norvegjez.
Ai tregoi se pĂ«r tĂ« âshkĂ«puturâ ndjekjen, u pĂ«rpoq tĂ« ndĂ«rronte pozicione nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« qĂ«llimshme dhe se nga ato lĂ«vizje erdhĂ«n dy penalltitĂ« e fituara.
âDrita na testoi durimin dhe disiplinĂ«n taktike. Duhej tĂ« improvizonim me rotacione pĂ«r tĂ« thyer sistemin e tyre tĂ« markimit,â shtoi ai.
PavarĂ«sisht humbjes, Drita doli nga kjo pĂ«rballje me kokĂ«n lart dhe me respekt tĂ« madh nga njĂ« skuadĂ«r elitare evropiane. /Telegrafi/Â
Një studim i gjatë me rezonancë magnetike (fMRI), i realizuar nga Ana Triana dhe dy universitete në Finlandë, ndoqi për 133 ditë aktivitetin e trurit dhe zakonet ditore të një individi.
ĂfarĂ« u zbulua? Gjumi, lĂ«vizja, humori dhe frymĂ«marrja ndikojnĂ« trurin jo vetĂ«m atĂ« ditĂ«, por lĂ«nĂ« gjurmĂ« qĂ« zgjasin deri nĂ« 15 ditĂ«.
Efektet afatshkurtra ndihmojnë trurin të përshtatet, ndërsa ato afatgjata prekin zonat që lidhen me kujtesën dhe përqendrimin.
Po, edhe netët pa gjumë nga para dy javësh janë ende me ty sot.
NjĂ« ngjarje e rĂ«ndĂ« Ă«shtĂ« shĂ«nuar nĂ« Pogradec, ku njĂ« trup i pajetĂ« Ă«shtĂ« gjetur kĂ«tĂ« mĂ«ngjes nĂ« ujĂ«rat e liqenit. Policia kufitare ka bĂ«rĂ« tĂ« mundur nxjerrjen e trupit nĂ« breg dhe po vijon punĂ«n pĂ«r identifikimin e viktimĂ«s. Dyshohet se bĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« shtetas tĂ« moshuar, por identiteti i tij nuk Ă«shtĂ« [âŠ]
Login
