TIRANĂ, 8 nĂ«ntor/ATSH/ Ministri i Shtetit pĂ«r MarrĂ«dhĂ«niet me Parlamentin, Toni Gogu reagoi sĂ«rish sot pĂ«r ligjin âPĂ«r barazinĂ« gjinoreâ miratuar nĂ« Kuvend dy ditĂ« mĂ« parĂ« duke i cilĂ«suar debatet si importin e njĂ« âlufte kulturoreâ tĂ« rreme.
Gogu shprehet se âBerisha, i shpallur non-grata nga SHBA dhe MbretĂ«ria e Bashkuar e mbulon kĂ«tĂ« debat me njĂ« maskĂ« neokonservatore, duke e zhvendosur vĂ«mendjen nga llogaridhĂ«nia te parrullatâ.
âKy teatĂ«r ushqen eurofobinĂ«. BE pikturohet si âimport ideologjikâ, jo si kuadĂ«r standardesh, fondesh dhe drejtĂ«sie. Po kĂ«shtu, merr peng opozitĂ«n, agjenda e saj reale (antikorrupsion, ekonomi, shĂ«rbime) shuhet nĂ«n polemika tĂ« importuara, tĂ« moderuarit margjinalizohen dhe besueshmĂ«ria ndaj partnerĂ«ve europianĂ« dĂ«mtohetâ, thekson Gogu.
Sipas ministrit, âbarazi gjinoreâ do tĂ« thotĂ« trajtim i barabartĂ« dhe ndalim diskriminimi, ndĂ«rsa tĂ« drejtat dhe ndĂ«rgjegjja ecin dorĂ« pĂ«r dore.
âKjo peshore mban bashkĂ« shoqĂ«rinĂ«, ul zhurmĂ«n dhe na kthen te thelbi: zgjidhje reale pĂ«r njerĂ«zit me halle tĂ« vĂ«rteta, jo sherr e shamata pĂ«r llogari politikeâ, tha ai.
Qëndrimi i plotë i ministrit të Shtetit për Marrëdhëniet me Parlamentin, Toni Gogu:
âNdonĂ«se ju e kishit pĂ«r tĂ« keq, PerĂ«ndia e ktheu nĂ« tĂ« mirĂ«â
Jozefi Ă«shtĂ« figura nga libri i ZanafillĂ«s nĂ« BibĂ«l, i shitur nĂ« skllavĂ«ri nga vĂ«llezĂ«rit, i burgosur pa faj dhe mĂ« pas udhĂ«heqĂ«s nĂ« Egjipt â kur u ribashkua me ta u tha: âNdonĂ«se ju e kishit pĂ«r tĂ« keq, PerĂ«ndia e ktheu nĂ« tĂ« mirĂ«â. Shprehja emblematike, nĂ« dĂ«gjesĂ« tĂ« parĂ« tingĂ«llon si fatalizĂ«m, por nĂ« thelb pĂ«rbĂ«n njĂ« metodĂ« qĂ« çarmatos konfliktet. Kjo pasi dĂ«shira pĂ«r tâu hakmarrĂ« ka gjithĂ« mundĂ«sine tĂ« shndĂ«rrohet nĂ« dobi tĂ« pĂ«rbashkĂ«t. Sot njĂ« grusht zĂ«rash po pĂ«rpiqen tĂ« propagandojnĂ« njĂ« âluftĂ« kulturoreâ tĂ« importuar, pĂ«rmes parullave, etiketave dhe armiqve tĂ« gatshĂ«m. ShoqĂ«ria jonĂ« sot, ose do ta kopjojĂ« modelin e zhurmĂ«s sĂ« importuar, ose do ta transformojĂ« zhurmĂ«n e huaj nĂ« zgjidhje.
Prej vitesh, debatet pĂ«r gjinĂnĂ« vijnĂ« si dallgĂ« tĂ« deteve tĂ« ftohta dhe tĂ« largĂ«ta: me fjalor tĂ« gatshĂ«m, taktika polarizuese dhe armiq imagjinarĂ«. Problemi nuk janĂ« bindjet, pasi nĂ« njĂ« shoqĂ«ri tĂ« lirĂ«, bindjet janĂ« tĂ« larmishme. Problemi fillon kur shablloni i huaj zĂ«vendĂ«son mendimin vendas: imitojmĂ« betejĂ«n e dikujt tjetĂ«r pa pyetur âçfarĂ« duam tĂ« zgjidhim kĂ«tu?â apo âcilat janĂ« rrethanat tona ligjore, kulturore, institucionale?â.
NĂ« kĂ«tĂ« çast na volitet njĂ« parim i thjeshtĂ«, por i mjaftueshĂ«m: tĂ« drejtat ekzistojnĂ« njĂ«kohĂ«sisht me ndĂ«rgjegjen. Shteti duhet tâu ofrojĂ« shĂ«rbim tĂ« barabartĂ« tĂ« gjithĂ«ve. NdĂ«rkohĂ« qĂ« bashkĂ«sitĂ« fetare nevojitet tĂ« jenĂ« tĂ« lira tĂ« jetojnĂ« doktrinĂ«n e vet.
Ky binom nuk lejon qĂ« barazia tĂ« shtypĂ« besimin, dhe as besimi tĂ« justifikojĂ« diskriminimin. ĂelĂ«si Ă«shtĂ« vija ndarĂ«se: çfarĂ« Ă«shtĂ« shĂ«rbim publik i detyrueshĂ«m pĂ«r tĂ« gjithĂ« dhe çfarĂ« Ă«shtĂ« hapĂ«sirĂ« doktrinore e brendshme.
Për ta ulur temperaturën dhe për ta kthjelluar kuptimin, na lipsen tre dallime të qarta.
1) âDoktrina fetare nuk barazohet me ligjinâ
Doktrina rregullon jetĂ«n e brendshme tĂ« bashkĂ«sive fetare; ligji rregullon hapĂ«sirĂ«n publike dhe mbron çdo qytetar. Ligji âPĂ«r barazinĂ« gjinoreâ garanton mundĂ«si dhe trajtim tĂ« barabartĂ« midis burrave dhe grave nĂ« punĂ«sim, arsim dhe vendimmarrje. Fjala vjen nĂ« njĂ« bashki sâmund tĂ« vendosen kritere punĂ«simi qĂ« de facto pĂ«rjashtojnĂ« gratĂ« (p.sh. orare tĂ« pajustifikuara ose kushte pa lidhje me detyrĂ«n) â ky Ă«shtĂ« diskriminim i ndaluar. NdĂ«rkohĂ«, nĂ« hapĂ«sirĂ«n e besimit fetar, bashkĂ«sitĂ« gĂ«zojnĂ« autonomi doktrinore (p.sh. kush predikon, çfarĂ« mĂ«sohet), por kjo nuk lejon shmangien e ligjit kur ofrohen shĂ«rbime nĂ« hapĂ«sirĂ«n publike.
2) Shërbesa fetare nuk është shtetërore
BashkĂ«sitĂ« fetare kanĂ« mision shpirtĂ«ror dhe moral, ndĂ«rsa shteti ofron shĂ«rbime dhe garanton tĂ« drejta pĂ«r qytetarĂ«t. Ligji kundĂ«r diskriminimit, miratuar nĂ« vitin 2010, kur qeverisnin kolegĂ«t opozitarĂ« e ndalon diskriminimin nĂ« ofrimin e mallrave/shĂ«rbimeve dhe nĂ« punĂ«sim, bazuar mbi gjininĂ«, orientimin seksual dhe identitetin gjinor. Fjala vjen njĂ« sportelist shtetĂ«ror sâmund tĂ« refuzojĂ« shĂ«rbimin pĂ«r shkak tĂ« identitetit gjinor dhe njĂ« institucion publik sâmund tĂ« pyesĂ« ose vendosĂ« kushte mbi gjininĂ« apo statusin familjar pa lidhje me detyrĂ«n. NdĂ«rkohĂ« bashkĂ«sia fetare Ă«shtĂ« plotĂ«sisht e lirĂ« tĂ« pĂ«rcaktojĂ« nĂ«se predikojnĂ« burrat apo gratĂ« dhe nĂ«se mĂ«sohet qĂ« gratĂ« tâi mbulojnĂ« kryet apo ta tregojnĂ« hijeshinĂ« e tyre. E pra, shteti nuk Ă«shtĂ« tempull besimi dhe tempulli nuk bĂ«het dot zyrĂ« shteti.
3) Liria e ndërgjegjes nuk është licensë për të diskriminuar
Po aq e vërtetë është se ndalimi i diskriminimit nuk është detyrim për të mohuar besimin. Rendi ynë i mbron të dyja: shërbim të barabartë për çdo qytetar dhe autonomi doktrinore për komunitetet e besimit.
- Zyrtari i shtetit nuk mund të refuzojë një akt administrativ për arsye fetare.
- Komuniteti fetar mund të përcaktojë rolet liturgjike dhe mësimin e brendshëm sipas besimit të vet.
Kujt i shërben zhurma?
Importi i njĂ« âlufte kulturoreâ tĂ« rreme zĂ«vendĂ«son agjendĂ«n reale: korrupsionin. Sali Berishaâi shpallur non grata nga SHBA dhe MbretĂ«ria e Bashkuarâe mbulon kĂ«tĂ« me njĂ« maskĂ« neo-konservatore, duke e zhvendosur vĂ«mendjen nga llogaridhĂ«nia te parullat. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, disa udhĂ«heqĂ«s fetarĂ« tĂ« etur pĂ«r lavdi kĂ«rkojnĂ« tĂ« hyjnĂ« nĂ« politikĂ«, duke politizuar altarin dhe pĂ«rçarĂ« besimtarĂ«t.
Ky teatĂ«r ushqen eurofobinĂ«: BE pikturohet si âimport ideologjikâ, jo si kuadĂ«r standardesh, fondesh dhe drejtĂ«sie. Po kĂ«shtu, merr peng opozitĂ«n: agjenda e saj reale (antikorrupsion, ekonomi, shĂ«rbime) shuhet nĂ«n polemika tĂ« importuara, tĂ« moderuarit margjinalizohen dhe besueshmĂ«ria ndaj partnerĂ«ve europianĂ« dĂ«mtohet.
Le tĂ« mbyllim me tre rregulla tĂ« thjeshta pĂ«r njĂ« debat serioz: (1) PĂ«rkufizime para polemikave â sqarojmĂ« qĂ« âbarazi gjinoreâ do tĂ« thotĂ« trajtim i barabartĂ« dhe ndalim diskriminimi (kĂ«tu, dua tĂ« pĂ«rgĂ«zoj dhe falenderoj ata gazetarĂ« dhe ato media qĂ« kanĂ« marrĂ« mundimin ta lexojnĂ« ligjin qĂ« miratuam dhe tĂ« vĂ«nĂ« nĂ« pah atĂ« qĂ« bĂ«n dhe nuk bĂ«n ai ligj); âliri fejeâ do tĂ« thotĂ« tĂ« jetosh publikisht besimin pa e kthyer nĂ« armĂ« kundĂ«r tjetrit. (2) Shembuj, jo fantazma â flasim pĂ«r raste reale nĂ« punĂ«sim dhe shĂ«rbime (p.sh. kritere pune qĂ« pĂ«rjashtojnĂ« nĂ« praktikĂ« gratĂ«, sportele qĂ« refuzojnĂ« shĂ«rbimin), jo skenarĂ« tĂ« importuar nga kush e di ku. (3) Ndarje rolesh â shteti nuk predikon, altari nuk administrohet si zyrĂ« shteti: nĂ« hapĂ«sirĂ«n publike vlen barazia; nĂ« hapĂ«sirat e besimit fetar vlen autonomia doktrinore.
Ashtu si Jozefi, viktimë e vëllezerve të vetë, që nuk e romantizoi padrejtësinë, por e ktheu në të mirë, edhe ne mund të zgjedhim kthesën e arsyes: më pak parulla, më shumë proces; më pak panik, më shumë rregull. Formula është e qartë dhe e drejtë: të drejtat dhe ndërgjegja ecin dorë për dore. Kjo peshore mban bashkë shoqërinë, ul zhurmën dhe na kthen te thelbi: zgjidhje reale për njerëzit me halle të vërteta, jo sherr e shamata për llogari politike.
/e.i/r.e/ /a.g/
The post Ligji âPĂ«r barazinĂ« gjinoreâ, Gogu: Sherr e shamata pĂ«r llogari politike appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.