Me gjithë shkeljet e zbuluara nga auditi i KQZ-së për partitë politike për vitin 2024, ekspertët theksojnë se konstatimet janë më së shumti formale, ndërsa bëjnë thirrje për hartimin e një ligji të ri dhe rishikimin e parashikimeve të Kodit Zgjedhor.
ĂĂ«shtja e financave vijon tĂ« jetĂ« âthembra e Akilitâ pĂ«r partitĂ« politike.
Më 11 nëntor, Komisioneri Shtetëror i Zgjedhjeve, shqyrtoi rezultatin e auditimit të raporteve financiare të partive politike për vitin 2024 dhe vendosi 91 sanksione administrative me vlerë 50 mijë lekë për secilën.
Komisioneri Ilirjan Celibashi, nĂ« vendimin e marrĂ« sqaroi se i ka gjetur kĂ«to subjekte politike nĂ« shkelje tĂ« nenit 23/4, pika 1: âshkelja e dispozitave pĂ«r financimin e partive politike nga ana e personit pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r financat nĂ« partinĂ« politike apo e personit pĂ«rgjegjĂ«s sipas statutit tĂ« saj dĂ«nohet me gjobĂ« nga 50 mijĂ« deri nĂ« 100 mijĂ« lekĂ«â.
Me gjithë shkeljet e konstatuara, për ekspertët e partive politike, auditimi i partive politike është i mangët, pasi sipas tyre jo çdo shpenzim deklarohet.
âAuditimet e pasqyrave financiare tĂ« tĂ« ardhurave dhe shpenzimeve tĂ« partive politike, edhe pse kryhen nga ekspertĂ« kontabĂ«l tĂ« autorizuar edhe/ose nga kompani tĂ« specializuara nĂ« ofrimin e shĂ«rbimeve tĂ« tilla, janĂ« vetĂ«m formalisht tĂ« saktaâ, tha Zef Preçi, ekspert i ekonomisĂ« dhe drejtor ekzekutiv i QendrĂ«s Shqiptare pĂ«r KĂ«rkime Ekonomike.
âNĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, situata Ă«shtĂ« krejt ndryshe dhe vlerĂ«sime tĂ« ndryshme flasin pĂ«r burime tĂ« tjera tĂ« ardhurash dhe shpenzimesh tĂ« padeklaruara apo tĂ« padeklarueshme qĂ« shkojnĂ« nĂ« nivele dhjetĂ«ra herĂ« mĂ« tĂ« larta se ato qĂ« pasqyrohen nĂ« bilanceâ, shtoi ai.
Nga 135 parti politike që janë regjistruar pranë Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Tiranë, vetëm 51 prej tyre kanë dorëzuar në kohë raportin financiar, 1 e ka dorëzuar jashtë afatit dhe 84 të tjera rezultojnë se nuk kanë dorëzuar raport financiar për vitin 2024 në KQZ.
Sipas të dhënave të bëra publike nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, edhe partitë që kanë depozituar janë gjetur në shkelje.
Mes subjekteve të sanksionuara ishin dhe disa nga partitë kryesore politike në vend, përfshirë Partinë Demokratike, Demokracinë Sociale dhe Partinë Socialdemokrate.
âAudituesi ka konstatuar parregullsi te zĂ«ri **NdĂ«rtesa**, te Aktivet Afatgjata Materiale: shuma nĂ« vlerĂ«n 17.514.683 lekĂ« e regjistruar nĂ« datĂ«n 1.1.2024, pĂ«r tĂ« cilĂ«n subjekti nuk zotĂ«ron njĂ« dokument pronĂ«sie pasi Ă«shtĂ« nĂ« proces; Ă«shtĂ« llogaritur amortizimi nĂ« shumĂ«n 875.734 lekĂ«â, shkruhet nĂ« relacionin e KQZ-sĂ« pĂ«r PartinĂ« Demokratike tĂ« drejtuar nga ish-kryeministri Sali Berisha.
âGjatĂ« procedurave tĂ« auditimit nuk Ă«shtĂ« arritur tĂ« merren evidenca tĂ« mjaftueshme dhe tĂ« pĂ«rshtatshme nĂ« lidhje me plotĂ«sinĂ«, ekzistencĂ«n dhe saktĂ«sinĂ« e vlerĂ«s sĂ« tyre pĂ«r shkak tĂ« mungesĂ«s sĂ« dokumenteve pĂ«rkatĂ«seâ, shton relacioni.
Po kjo forcĂ« politike, sipas audituesve, edhe nĂ« zĂ«rin e tatimit nĂ« burim âka diferencĂ« materiale, pasi Ă«shtĂ« raportuar shifra nĂ« bilancin 2024, shuma 134.763 lekĂ« qĂ« pĂ«rfaqĂ«son detyrimin e muajit dhjetor 2023â.
Forca e dytë që ka kryer shkelje gjatë raportimit të bilancit financiar, sipas KQZ-së, është Partia Socialdemokrate, e drejtuar nga Tom Doshi.
âShuma e gjendjes sĂ« llogarive bankare sipas âstatementâ-it nĂ« 31 dhjetor 2024 nuk pĂ«rputhet me shumĂ«n e raportuar nga partia nĂ« raportin vjetorâ, shkruan KQZ.
âPĂ«r honoraret e dhĂ«na personave qĂ« nuk janĂ« regjistruar nĂ« listĂ«pagesĂ« nuk Ă«shtĂ« llogaritur tatimi prej 15% tĂ« vlerĂ«s sĂ« dhĂ«nĂ«â, sqaron ajo.
PĂ«r kĂ«to dy forca politike dhe pĂ«r 4 subjekte tĂ« tjera â specifikisht Partia Mendimi i DjathtĂ« Liberal, Partia Aleanca Demokratike Shqiptare, Partia Komuniste e ShqipĂ«risĂ« dhe Partia Demokracia Sociale â raportet e auditimit janĂ« certifikuar me rezerva, duke u gjobitur me njĂ« shumĂ« prej 50 mijĂ« lekĂ«sh tĂ« rinj.
Audituesi ka konstatuar gjithashtu se Partia Komuniste e Shqipërisë nuk disponon llogari bankare zyrtare, pohon KQZ-ja, duke shtuar se kjo e ka bërë të pamundur verifikimin e transaksioneve përmes dokumentacionit bankar.
âSipas deklarimeve, tĂ« ardhurat janĂ« realizuar nĂ« formĂ« cash nga anĂ«tarĂ«sia, nĂ« shumĂ«n 530 mijĂ« lekĂ«, pĂ«rmes njĂ« blloku mandat-arkĂ«timeshâ, shprehet KQZ.
âMegjithatĂ«, kĂ«to nuk janĂ« identifikuar nga ana e audituesit, ndĂ«rsa mungesa e dokumentacionit justifikues pĂ«r shpenzimet nuk mundĂ«son vlerĂ«simin me saktĂ«si dhe siguri tĂ« ligjshmĂ«risĂ« sĂ« kĂ«tyre transaksioneveâ, citohet nĂ« relacion.
NdĂ«rkohĂ«, pĂ«r PartinĂ« Ligj dhe DrejtĂ«si, edhe pse nuk kishte dorĂ«zuar raportin financiar, audituesi shprehet se; âĂ«shtĂ« kontaktuar me kryetarin e partisĂ«, i cili ka deklaruar se partia Ă«shtĂ« me status pasiv dhe nuk ka tĂ« ardhura dhe shpenzimeâ, ndaj edhe nĂ« raport kjo parti rezulton me bilanc zero.
Bashkë me Partinë Ligj dhe Drejtësi, bilanc zero kanë deklaruar edhe 9 subjekte të tjera, të cilat pohojnë se gjatë 2024-ës kanë pasur zero të ardhura dhe shpenzime.
Në vendimin e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve rezulton edhe një fakt tjetër: mos-auditim për shkak se nuk është pranuar që të paguhet audituesi.
Partia Balli KombĂ«tar, sipas KQZ-sĂ«, rezulton se ka refuzuar âtĂ« kryejĂ« pagesĂ«n e shĂ«rbimit tĂ« audituesit ligjorâ dhe nĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ« financat e saj nuk kanĂ« kaluar nĂ« sitĂ«.
Procesin e auditimit të financave e shikon me rezerva edhe juristi Rezart Kthupi. Ai tha për BIRN se ligji aktual është mburojë për partitë politike në rastin e shpenzimeve gjatë fushatave elektorale, pasi i detyron që të raportojnë vetëm 60 ditë para zgjedhjeve.
âĂshtĂ« e nevojshme qĂ« tĂ« hartohet njĂ« ligj i posaçëm, ose nĂ« alternativĂ« tĂ« rishikohen parashikimet e Kodit Zgjedhor pĂ«rsa i pĂ«rket financimit tĂ« partive politike nga njĂ«ra anĂ«, dhe nga ana tjetĂ«r tĂ« hartohet njĂ« ligj i ri pĂ«r partitĂ« politike, i cili ndĂ«r tĂ« tjera tĂ« krijojĂ« edhe kushtet ligjore nĂ« tĂ« cilat çregjistrimi i partive politike tĂ« bĂ«het edhe me kĂ«rkesĂ« tĂ« subjekteve qĂ« kanĂ« pĂ«r detyrĂ« tâi kontrollojnĂ« ato â si KQZ dhe Tatimetâ, shprehet Kthupi.
I mendimit se duhen ndërhyrje në ligj, të paktën për pjesën e auditimit të partive, është edhe eksperti i ekonomisë, Zef Preçi.
âAuditimi duhet tĂ« kryhet nga auditi i jashtĂ«m (KLSH), kjo edhe pĂ«r faktin se partitĂ« pĂ«rfitojnĂ« fonde publike (partitĂ« parlamentare) dhe kĂ«shtu rritet siguria nĂ« respektimin e standardeve tĂ« auditimitâ, pĂ«rfundoi ai./ BIRN
The post Financimet, âthembra e Akilitâ pĂ«r partitĂ« politike/ BIRN: Auditimi ngre pikĂ«pyetje pĂ«r transparencĂ«n appeared first on Albeu.com.