ROMË, 7 shkurt /ATSH-ANSA/ – Siguria digjitale është kthyer në një nga temat më urgjente në mbarë botën, duke shtyrë gjithnjë e më shumë shtete të kufizojnë aksesin e hershëm të të miturve në rrjetet sociale.
Franca ka shpallur ndalimin për fëmijët nën 15 vjeç, Spanja po përgatit një masë të ngjashme për nën 16-vjeçarët, ndërsa Australia ka bërë hapin e parë me një ligj pionier që vendos detyrime të rrepta për gjigantët e teknologjisë si Facebook, Instagram, TikTok dhe YouTube.
Këto zhvillime përkojnë me publikimin e edicionit 2026 të observatorit ”Indifesa”, realizuar nga ”Terre des Hommes” në bashkëpunim me komunitetin ”Scomodo”, i cili synon të dëgjojë zërin e të rinjve mbi dhunën, bullizmin dhe sigurinë në internet.
Raporti, i publikuar me rastin e Ditës Kundër Bullizmit dhe Kiberbullizmit dhe ”Safer Internet Day” (10 shkurt), ka mbledhur opinionet e mbi 2 000 të rinjve italianë nën moshën 26 vjeç.
Sipas të dhënave, 1 në 2 të rinj deklaron se ka përjetuar të paktën një akt dhune gjatë jetës së tij, ndërsa interneti perceptohet si vendi më i rrezikshëm.
Vajzat raportojnë përjetim më të lartë dhune krahasuar me djemtë (57% kundrejt 42%), ndërsa përqindja më e lartë regjistrohet tek personat jo binarë (67%).
Vajzat identifikojnë si kontekste të rrezikshme edhe hapësirat publike të pakontrolluara dhe marrëdhëniet intime e familjare, ndërsa për djemtë peshojnë më shumë shkolla dhe rrethi shoqëror.
Rreziqet në internet janë të njohura për adoleshentët: rreth 80% e tyre janë kontaktuar nga të panjohur.
Sipas 59% të të rinjve, kërcënimi kryesor është ”revenge porn”, pra shpërndarja pa pëlqim e imazheve intime.
Edhe pse 79% e konsiderojnë të rrezikshme ndarjen e materialeve intime dhe janë të informuar për të drejtën e denoncimit dhe heqjes së përmbajtjes, ka më pak ndërgjegjësim për manipulimin e imazheve nga palë të treta, një praktikë që shpesh është e vështirë të identifikohet.
Një tjetër përvojë e përbashkët është kontakti nga persona të panjohur, që shkakton emocione negative ose të përziera.
Vajzat raportojnë më shumë bezdi, pasiguri dhe frikë, ndërsa tek djemtë shfaqet në masë më të madhe kureshtja.
Për djemtë, veçanërisht më të rinjtë, rreziku kryesor në internet mbetet kiberbullizmi , i deklaruar nga 45% e tyre .
Kur përballen me bullizëm apo kiberbullizëm, të rinjtë priren ta ndajnë përvojën fillimisht me miqtë dhe më pas me prindërit, sidomos në moshat më të vogla.
Një kapitull i veçantë i raportit i kushtohet inteligjencës artificial gjysma e të rinjve pranon se i është drejtuar të paktën një herë një chatboti për këshilla, kryesisht për probleme sentimentale (24%), shëndetësore (22%) ose për mbështetje psikologjike (21%).
Raporti ndalet edhe tek bisedat në grupe ku komentohet pamja fizike e të tjerëve: rreth një e treta e të rinjve thotë se ka qenë dëshmitare e këtyre praktikave.
Reagimet variojnë nga diskutimi me persona të besuar (40%), te heshtja apo largimi nga biseda, deri te raportimi i përmbajtjeve.
Vajzat priren më shumë drejt ndërhyrjes aktive, ndërsa djemtë drejt normalizimit ose shpërfilljes.
Së fundi, shumica e të rinjve e konsideron të papranueshëm kontrollin e telefonit, edhe pse 69% ndajnë fjalëkalimet me të tjerët për arsye sigurie.
Sipas ”Terre des Hommes” dhe ”Scomodo”, të rinjtë janë të vetëdijshëm për rreziqet, por kanë nevojë për mjete konkrete mbrojtjeje.
Institucionet dhe shoqëria, theksojnë autorët e studimit, duhet të veprojnë në mënyrë aktive për t’i pajisur me informacion dhe mbështetje, duke marrë parasysh edhe dimensionin gjinor që i bën vajzat veçanërisht të ekspozuara ndaj dhunës online./ /Ad.Ab./ a.jor.
The post FOKUS – Një në dy të rinj italianë i kërkon IA-së këshilla për probleme sentimentale, shëndeti dhe psikologjike appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.