Një kërkesë për pezullimin e ligjit “Për Barazinë Gjinore” dhe ideja për një referendum popullor për shfuqizimin e tij kanë kthyer në debat kufijtë kushtetues të demokracisë direkte në Shqipëri.

Teksa disa grupime kërkojnë që ligji të sprovohet me votë popullore, juristët theksojnë se Kushtetuta ndalon referendumet kur bëhet fjalë për çështje që prekin të drejtat dhe liritë themelore të njeriut.

Nisma për referendum dhe arsyet pse kundërshtohet ligji

Më 30 dhjetor 2025, përfaqësuesi i Qendrës Konservatore “Koalicioni Shqiptar Pro Familjes dhe Jetës”, Aklil Pano, publikoi në rrjetet sociale depozitimin e një kërkese në Gjykatën Kushtetuese me objekt: “Pezullimi i menjëhershëm i zbatimit të Ligjit nr. 64/2025 ‘Për Barazinë Gjinore’”.

Mbështetës të kësaj nisme janë bërë edhe Forumi Mysliman i Shqipërisë dhe “Diaspora për Shqipërinë e Lirë”, të përfaqësuara nga avokati Klodian Rado dhe Isuf Shehu.

I kontaktuar nga Citizens.al për mbarëvajtjen e procesit dhe për tentativën për të zhvilluar një referendum popullor lidhur me ndalimin e ligjit për barazinë gjinore, Pano theksoi se nuk jepte intervista “për gazeta të shkruara”. Por, për referendumin ai tha se do të vlerësohet si hap pas vendimit që do të marrë Gjykata Kushtetuese.

Ndryshe, avokati Klodian Rado, pranoi të flasë më gjerë për Citizens.al ku renditi disa arsye pse grupimet e sipërpërmendura kanë kërkuar shfuqizimin e ligjit.

Sipas tij, shkeljet kryesore procedurale lidhen me mungesën e konsultimit publik efektiv, mungesën e një raporti real financiar sipas nenit 82/1 të Kushtetutës dhe me mosrespektimin e procedurës kushtetuese të votimit nen për nen, sipas nenit 83.

“Diaspora për Shqipërinë e Lirë, pavarësisht se ka dërguar disa herë kërkesa, madje edhe në formë të shkruar, për të qenë pjesë e konsultimeve, nuk është thirrur asnjëherë në asnjë nga tryezat e diskutimit”, tha Rado për Citizens.al.

Ai shtoi se edhe “Qendra Konservatore/Koalicioni Pro Familjes dhe Jetës” dhe “Forumi Mysliman i Shqipërisë,” edhe në rastet kur janë ftuar në një ose dy takime, kanë pasur në praktikë një “pjesëmarrje formale”, pasi asnjë nga shqetësimet dhe sugjerimet e tyre – sipas Rados – nuk u reflektua as në raportin shoqërues të projektligjit dhe as në tekstin final.

Citizens.al kontaktoi Ministrinë e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale për të sqaruar këto pretendime.

Ministria theksoi se gjatë fazës së konsultimit publik, Koalicioni dhe Këshilli Ndërfetar i Shqipërisë kanë pasur mundësi të paraqesin mendimet e tyre përmes Regjistrit Elektronik të Konsultimeve Publike, “por nuk kanë paraqitur asnjë kërkesë apo koment gjatë kësaj periudhe.”

Sipas ministrisë, vetëm pas miratimit të projektligjit në Këshillin e Ministrave “janë paraqitur dy kërkesa zyrtare nga këto grupe, të cilat synonin tërheqjen ose ndryshimin e dispozitave kryesore të ligjit për barazinë gjinore.”

Sipas Ministrisë, argumentet e tyre nuk përbënin komente teknike për përmirësimin e ligjit, por “qëndrime morale ose ideologjike kundër thelbit të nismës ligjore.” Për këtë arsye, këto kërkesa nuk mund të konsideroheshin pjesë e procesit formal të konsultimit publik, i cili kishte përfunduar para miratimit të projektligjit në Këshillin e Ministrave.

“Ministria mbetet aktori shpjegues dhe teknik i nismës, ndërsa vendimmarrja i kishte kaluar Parlamentit dhe për rrjedhojë kërkesa e grupeve të interesit për mospranimin e ligjit duhej t’i drejtohej Parlamentit”, përfundon në sqarimin e saj për Citizens.al, ministria.

Sipas ligjit të ri për barazinë gjinore, në një rast të denoncuar diskriminimi, ngacmimi apo dhunimi seksual, barra e provës bie te i akuzuari dhe jo më te viktima.

Ky ndryshim, cilësohet nga avokati Rado si problematik pasi krijon një mekanizm procedural që në praktikë mund të cenojë prezumimin e pafajësisë, duke devijuar nga standardet kushtetuese dhe ato të procesit të rregullt ligjor.

“Kur një person, institucion apo profesionist trajtohet sikur duhet të provojë pafajësinë e tij, ndërkohë që akuza ngrihet mbi ‘supozime’, kemi një devijim të rrezikshëm nga standardet kushtetuese dhe nga procesi i rregullt ligjor”, thekson ai.

Referendum për ligjin e barazisë gjinore?

Më 12 janar, Komisioneri Shtetëror i Zgjedhjeve miratoi kërkesën për pajisjen me fletë tip për mbledhjen e nënshkrimeve për zhvillimin e një referendumi të përgjithshëm për shfuqizimin e ligjit “Për Barazinë Gjinore”.

Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë e njeh referendumin si instrument të demokracisë pjesëmarrëse. Neni 150 parashikon se “qytetarët, nëpërmjet 50,000 shtetasve me të drejtë vote, mund të kërkojnë referendum për shfuqizimin e një ligji ose për çështje të një rëndësie të veçantë”.

Por, Dea Nini, avokate e të drejtave të njeriut, shpjegon se neni 151 i Kushtetutës përcakton kufijtë materialë brenda të cilëve referendumi mund të zhvillohet.

“Sipas kësaj dispozite përjashtohen çështjet që lidhen me tërësinë territoriale të Shqipërisë, kufizimin e të drejtave dhe lirive themelore të njeriut, buxhetin dhe taksat e shtetit, vendosjen ose heqjen e gjendjes së jashtëzakonshme, si dhe deklarimin e luftës, paqes dhe amnistinë”, thekson Nini.

Pra, ndryshe nga neni 150, i cili hap hapësirën për referendum, neni 151 e kufizon atë hapësirë duke përcaktuar qartë çështjet që nuk mund t’i nënshtrohen referendumit.

“Shfuqizimi i këtij ligji, përmes referendumit, do të kishte si efekt juridik ndikimin mbi nivelin e mbrojtjes së të drejtave themelore të njeriut në fushën e barazisë dhe mosdiskriminimit, duke e vendosur objektin e kërkesës brenda kategorisë së çështjeve që neni 151, pika 2, i përjashton nga çdo referendum”, përfundon ajo.

Regres në rrugën drejt Bashkimit Evropian

Institucioni i Avokatit të Popullit i tha Citizens.al se shfuqizimi i një ligji që garanton standarde të avancuara ndërkombëtare, të ndërtuara mbi rekomandimet e organizmave ndërkombëtarë, do të përbënte një hap pas në mbrojtjen ligjore dhe institucionale të të drejtave dhe lirive themelore.

“Ky regres do të ishte domethënës për një shtet që aspiron integrimin në Bashkimin Evropian, pasi procesi i afrimit me BE-në nuk nënkupton vetëm përafrim formal të legjislacionit, por mbi të gjitha respektim substancial dhe progresiv të standardeve evropiane në fushën e të drejtave të njeriut”, analizon Komisionerja nga Avokati i Popullit, Vilma Shurdha.

Ky institucion rikujton se ligji “Për Barazinë Gjinore” synon realizimin e barazisë në të gjitha fushat e jetës publike dhe private, duke adresuar diskriminimin dhe duke promovuar mundësi të barabarta në një gamë të gjerë kontekstesh.

“Ligji përmban dispozita specifike në lidhje me çështjet e pagave, skemave të sigurimeve shoqërore, aksesit në punësim, formimit profesional, kushteve të punës, si dhe lejen e shtatzënisë dhe atë prindërore”, thuhet në përgjigjen e institucionit për Citizens.al.

Në lidhje me faktin nëse kjo strukturë do të mbajë një qëndrim publik mbi kërkesën për referendum popullor për shfuqizimin e ligjit, Avokati i Popullit thekson se çdo prononcim mbi përmbajtjen materiale të nismës duhet trajtuar me kujdes.

Kjo qasje argumentohet për të mos krijuar perceptimin e tejkalimit të kompetencave apo ndërhyrjes në një fushë që, sipas Kushtetutës, i takon ekskluzivisht Gjykatës Kushtetuese.

Ligji nr. 64/2025 “Për Barazinë Gjinore” u propozua nga qeveria gjatë vitit 2025 si pjesë nismave të përafrimit të legjislacionit shqiptar me standardet e Bashkimit Evropian dhe konventat ndërkombëtare për të drejtat e njeriut.

Projektligji u konsultua në platformën e konsultimit publik dhe u kalua në të gjitha hallkat ligjore para se të shkonte në parlament. Por pasi ai u kalua për miratim pati reagime të ashpra online – shumë prej të cilave bazoheshin në keqinformim dhe gjuhë urrejtjeje.

Ligji i ri synon të forcojë mekanizmat kundër diskriminimit gjinor dhe të promovojë mundësi të barabarta në punësim, arsim dhe jetën publike. Ai përfshin dispozita që lidhen me barazinë në paga, aksesin në tregun e punës, mbrojtjen sociale dhe politikat e balancimit të jetës familjare dhe profesionale.

Lexoni gjithashtu:

• Barazia gjinore në Ballkan: Progres i ngadalshëm mes dizinformimit dhe dogmës fetare
• Elementët pozitivë që sjell projektligji për barazinë gjinore
• Pse fletëpalosjet për barazinë gjinore nuk duhet të na frikësojnë

The post Pse nuk mund të ketë referendum për ligjin e barazisë gjinore? appeared first on Citizens.al.

Vendimi i shumicës socialiste për të mos i hequr imunitetin e ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku ka nxitur reagime të partnerëve ndërkombëtarë, duke rikthyer fokusin te sfidat e vendit në luftën kundër korrupsionit të nivelit të lartë dhe procesin e integrimit në Bashkimin Evropian.

Me 47 vota “pro” dhe 82 “kundër,” mazhoranca vendosi sot të rrëzojë kërkesën e Prokurorisë së Posaçme (SPAK) për heqjen e imunitetit dhe caktimin e një mase shtrënguese, arrest, ndaj deputetes Belinda Balluku.

Pas këtij zhvillimi, zyra e Delegacionit të Bashkimit Evropian në Tiranë, në një reagim për mediat, theksoi rëndësinë e krijimit të një mjedisi ku SPAK mund të veprojë efektivisht për të mbështetur progresin drejt anëtarësimit.

Ambasada e Gjermanisë në Tiranë deklaroi mbështetjen për procesin e integrimit të Shqipërisë në BE sipas dëshirës së qytetarëve, por theksoi si një kusht të domosdoshëm për progres ndjekjen efektive ndaj korrupsionit, përfshirë rastet e zyrtarëve të lartë.

“Pritshmëria jonë e qartë është që edhe në këto raste ndjekja penale përmes drejtësisë të mund të realizohet shpejt dhe pa pengesa”, u theksua në reagim.

Në të njëjtën linjë, Ambasada Britanike në Tiranë rikujtoi rëndësinë e ruajtjes së sundimit të ligjit dhe pavarësisë së sistemit të drejtësisë. Sipas saj, ekzekutivi, legjislativi dhe gjyqësori mbeten partnerë të barabartë në avancimin e reformës në drejtësi, duke përfshirë funksionimin e SPAK-ut.

“Imuniteti parlamentar duhet të mbrojë proceset demokratike dhe jo të jetë pengesë për llogaridhënie të barabartë para ligjit”, citon Ambasada Britanike.

Ndërsa Ambasada e Mbretërisë së Holandës në Shqipëri theksoi se përparimi i Shqipërisë drejt BE-së varet nga ndjekja e efektshme e korrupsionit, edhe në nivelet më të larta, dhe nga funksionimi pa pengesa i drejtësisë.

Nuk munguan edhe qëndrimet publike të organizatave vendase. Qëndresa Qytetare shprehu shqetësimin për vendimin e shumicës parlamentare, duke theksuar se ai krijon rrezikun që një ish-zyrtare e lartë e akuzuar të ndikojë në procesin hetimor. Sipas tyre, vendimi bie ndesh me paralajmërimet e partnerëve ndërkombëtarë dhe rrezikon procesin e integrimit evropian të vendit.

Pas reagimeve të partnerëve kryesor të Shqipërisë për integrimin, kryeministri Rama reagoi duke mbrojtur vendimin e mazhorancës. Kryeministri theksoi se Balluku nuk akuzohet për korrupsion dhe se hetimi duhet të vazhdojë pa ndërhyrje politike, duke shtuar se shumica parlamentare ka vepruar në përputhje me normat kushtetuese dhe ligjore, si çdo parlament demokratik në Evropë.

“Mazhoranca është plotësisht dakord me parimet e shprehura nga ambasadat, por e ka të pandryshuar synimin për anëtarësimin në BE brenda vitit 2030”, u shpreh Rama në platformën “X”.

Njohësi i politikës shqiptare, Afrim Krasniqi, njëherësh drejtues i Institutit të Studimeve Politike, e cilësoi këtë zhvillim si një fenomen të përsëritur, ku shpesh vendi merr vendime të gabuara, klienteliste dhe refuzuese ndaj parimeve të shtetit të së drejtës, ndërsa partnerët ndërkombëtarë apelojnë për ligj, drejtësi, antikorrupsion dhe standarde demokratike.

“Nuk duam votë, veto dhe as komisioner, nuk duam rol në vendimmarrje, ndaj si shkëmbim na pranoni siç jemi, pa ndryshuar, pa u reformuar, pa na gjykuar!”, ironizon Krasniqi.

Lexoni gjithashtu:

• 82 vota kundër: PS rrëzon kërkesën e SPAK për arrestimin e Ballukut
• Kushtetuesja dëgjon palët për çështjen Balluku, pritet vendimi
• Partia Socialiste mbron Belinda Ballukun: Imuniteti i paprekshëm

The post Ndërkombëtarët apel qeverisë: “Mos krijoni pengesa për integrimin” appeared first on Citizens.al.

Banorët e Rrjollit u paraqitën sot për herë të tretë përpara Prokurorisë së Posaçme (SPAK), për t’i bërë thirrje kësaj strukture që të marrë në dorë çështjen e shumë-diskutuar të projektit “Blue Borgo”.

“Duam takim me SPAK-un, duam takim me SPAK-un!” ishin thirrjet e banorëve dhe aktivistëve që iu bashkuan grupimit “Baks-Rrjoll”.

Edhe pse shumica e tyre shprehën besim tek drejtësia dhe roli i SPAK-ut, gjatë protestës u hodhën vezë në drejtim të institucionit. Pas organizimit, dy persona u shoqëruan në komisariat për këtë veprim.

Një prej avokatëve të grupimit të banorëve, Novruz Haderi, tha për Citizens.al se kjo çështje përfshin një zinxhir personash që mund të çojnë – sipas tij – edhe personin kyç të historisë, Fatmir Shpellzën, në pozita ku mund të detyrohet të tërhiqet.

“Hetimi është i mangët dhe nuk jepet minimumi i informacionit. Problematika nuk është vetëm juridike, por ka edhe një dimension social,” tha Haderi.

Në lidhje me pretendimet se banorët dhe sipërmarrësi kryesor i projektit, biznesmeni Bashkim Ulaj, janë takuar, protestuesi Prek Molla u shpreh se Ulaj i ka takuar disa prej banorëve në Tiranë në mënyrë të veçantë.

Sipas tij, kjo nuk është forma e duhur e dialogut, pasi bisedimet nuk duhet të zhvillohen në zyrën e tij, por publikisht, në zonën ku po zhvillohet projekti.

Citizens.al i ka drejtuar dy herë kërkesa për koment kompanisë “Gener 2,” në lidhje me këto pretendime, por nuk ka marrë përgjigje.

Përpara SPAK-ut u shpalos edhe banderola “Stop TID Durrës,” pasi së fundmi, grupimet që kundërshtojnë tjetërsimin e pronave private kanë nisur të mbështesin njëra-tjetrën në protesta.

Citizens.al ka raportuar më herët edhe për protestat përpara Parlamentit, ku banorët e Durrësit dhe Rrjollit kanë protestuar njëkohësisht.

“Asnjë reagim nga institucionet”

Prokuroria e Shkodrës ka konfirmuar për Citizens.al se për këtë çështje është regjistruar një procedim penal pas materialeve të referuara nga SPAK.

Procedimi penal, me numër 390/2025, i referuar më 21 mars 2025, është hapur mbi bazën e një kallëzimi të paraqitur nga banorët, të cilët pretendojnë për falsifikim të titujve të pronësisë.

Citizens.al iu drejtua me një pyetje të drejtpërdrejtë njërit prej avokatëve të çështjes, Novruz Haderit, se pse protestohet përpara SPAK-ut kur kjo strukturë ia ka referuar çështjen Prokurorisë së Shkodrës.

“SPAK duhet të japë argumente bindëse se pse e transferoi çështjen,” u shpreh ai.

Haderi shtoi se sipërmarrësi Ulaj ka qenë në dijeni të problematikës prej kohësh dhe se nuk mund të justifikohet një investim i madh me argumentin se një palë zotëron një certifikatë pronësie.

“Nuk mund të thuhet se meqenëse Fatmir Shpellza ka një certifikatë pronësie, ne do të lidhim marrëveshje me të dhe nuk na intereson se çfarë po ndodh,” tha ai.

Sipërmarrësi Bashkim Ulaj nuk i është përgjigjur deri më tani pyetjeve për koment që redaksia e Citizens.al i ka drejtuar mbi këtë çështje, përveç reagimeve të dhëna në web-faqen e kompanisë “Gener 2” dhe televizionit privat A2, në pronësi të tij.

Kompania “Gener 2” është shprehur më herët se ka hyrë në marrëdhënie kontraktuale me “palën që figuron si mbajtëse e të drejtave të pronësisë” dhe se nuk ka cenuar të drejtat e askujt.

Sipas kompanisë, nuk ekziston asnjë akt pezullues ndaj vijimit të projektit.

“Prona dhe procesi përkatës kanë kaluar fazat e shqyrtimit të nevojshëm sipas kuadrit ligjor përkatës dhe, mbi këtë bazë, nuk rezulton ndonjë pengesë ligjore për vijimin normal të punimeve,” thuhet në reagimin e kompanisë.

Lexoni gjithashtu:

• 10 pika pa përgjigje për projektin “Blue Borgo”
• Resorti “Blue Borgo”: Banorët përplasen me policinë, punimet vijojnë

The post Rrjolli për herë të tretë para SPAK-ut appeared first on Citizens.al.

Historia e 8 Marsit fillon në vitin 1908, kur punëtoret e fabrikave në Shtetet e Bashkuara u ngritën në protestë për orët e gjata të punës, kushtet e rënda dhe pagat e ulëta. Më pas, në vitin 1910, një Kongres Ndërkombëtar i Grave Socialiste, i mbajtur nga Clara Zetkin, propozoi që çdo vit të shënohej një ditë ndërkombëtare e grave, për të forcuar kërkesën për të drejta politike, sociale dhe ekonomike. Kështu, 8 Marsi u bë gradualisht një simbol i fuqisë dhe solidaritetit femëror, që përfshinte jo vetëm kërkimin e barazisë gjinore, por edhe drejtësinë sociale më gjerë.

Por si u prit 8 Marsi në Tiranë?

Edhe pse aktivistë të Kolektivit Feminist dhe grupime të ndryshme qytetare i dedikojnë shumë kohë dhe përkushtim marshimit të 8 Marsit, shumë media shpesh e portretizojnë këtë aktivitet si “zaptim dhe promovim të komunitetit LGBT”, duke lënë në hije gratë shqiptare dhe mesazhin kryesor të protestës. Për shembull, disa foto dhe video të shpërndara në masë, ku një pjesëmarrës mban pankartën “Jemi gra të egra”, u përdorën për të krijuar një perceptim të shtrembëruar. Në fakt, këto pamje i përkasin marshimit të vitit 2025, dhe qëllimi i pasueshëm ishte shpesh të shenjtërohen individë të komunitetit transgjinor për të gjeneruar zemërim dhe klikime.

Materialet që shtrembërojnë mesazhin e protestës janë një formë dezinformimi. Në të vërtetë, pjesëmarrja e komunitetit LGBT tregon se marshimi i 8 Marsit është një hapësirë për të bashkuar zërat e të gjitha grupimeve të margjinalizuara. Shënjimi dhe stigmatizimi i pjesëmarrësve, përkundrazi, sulmon qëllimin e vërtetë të kësaj date historike: kërkimin e barazisë dhe drejtësisë për të gjithë.

Organizimi i 8 Marsit në Shqipëri ngriti probleme konkrete dhe të rëndësishme: nga gratë e Durrësit dhe Rrjollit që udhëheqin rezistencën kundër ndërtimeve të paligjshme, tek rritja e rasteve të femicidit dhe dhunës, puna e papaguar dhe sulmet e grupeve konservatore dhe fetare.

Të qenit politik nuk lidhet me pamjen, ngjyrën, seksualitetin apo mënyrën se si vishemi. Të qenit politik lidhet me guximin për të denoncuar padrejtësitë publikisht dhe për të folur për problemet shoqërore që shpesh injorohen, sidomos kur nuk prekin drejtpërdrejt jetën tonë. 8 Marsi, në këtë kontekst, nuk është thjesht një ditë festimi, por një thirrje për të njohur dhe respektuar të drejtat dhe zërat e grave dhe të të gjithë komuniteteve të margjinalizuara.

Lexoni gjithashtu:

“Revoltohu motër!” Vajzat dhe gratë marshojnë kundër dhunës dhe patriarkatit

8 Marsi mes protestës dhe kujtesës

The post 8 Marsi: Nga protestë historike te sfidat bashkëkohore appeared first on Citizens.al.

Ilaria është një nga 14 gratë që humbën jetën gjatë vitit që lamë pas si pasojë e femicidit. Për të përkujtuar viktimat, Kolektivi Feminist, një grupim vullnetar aktivist, ndërmori një ndërhyrje urbane në qytet duke vendosur në mënyrë simbolike emrat e tyre në disa rrugë.

Ky aksion , zëvendësimi simbolik i emrave të rrugëve me emrat e grave të vrara, ka nxitur debat të gjerë në rrjetet sociale. Disa e konsiderojnë të paligjshëm, ndërsa për aktivistët ai është më shumë se një gjest simbolik: një mënyrë për të mbajtur gjallë kujtesën dhe për të ngritur një alarm për shoqërinë.

Patris Pustina, aktiviste e nismës “Counting Dead Women Albania”, tregon se puna për të dokumentuar këto raste është shpesh emocionalisht e rëndë. Shpesh ajo kërkon në rrjetet sociale të viktimave për të gjetur fotografi dhe për të kuptuar më shumë për jetën që ato kanë bërë.

“ Është shumë e rëndë. T’i memorializosh dhe t’i përkujtosh, siç bëmë dje me njerëz të tjerë në komunitet, është disi shëruese. Në të njëjtën kohë është e rëndësishme të mendosh që ato vazhdojnë të kujtohen, jo vetëm nga familjarët e tyre, por edhe nga njerëz që nuk i kanë njohur – gra si puna jonë, që e dinë se një fat i tillë mund t’i ndodhë secilës prej nesh.”

Ky aksion është një nga aktivitetet që i paraprin 8 Marsit. Përgatitjet për marshimin e kësaj dite nisin shumë më herët. Aktivistët mblidhen për të diskutuar moton, denoncimet dhe kërkesat e vitit, duke u bazuar në problematikat dhe nevojat që prekin vajzat dhe gratë në vend.

Gjatë viteve të fundit, grupimi është zgjeruar, duke përfshirë edhe aktivistë të nënshtetësive të tjera, të cilët kontribuojnë me ide dhe energji në organizim.

Një prej pjesëmarrëseve, Safira Boeder, e përshkruan përvojën në grup si shumë të fuqishme.

“Është shumë e fuqishme. Ndonjëherë është e vështirë të bësh këtë lloj angazhimi, sepse disa njerëz mund ta humbasin shpresën. Por në këtë grup ka aq shumë energji dhe forcë, sa të jep edhe ty shumë motivim.”

Edhe pankartat që përgatiten për marshimin bartin mesazhe të forta. Blini shpjegon simbolikën e pankartës së tij.

“Pankarta ime paraqet një grusht të mbledhur me çelësa mes gishtave. Është një simbol i frikës që shumë gra përjetojnë çdo natë kur duhet të kthehen në shtëpi. Ato duhet gjithmonë të vlerësojnë situatat dhe njerëzit përreth. Nuk mund thjesht të jetojnë të lira.”

Feminizmi i keqkuptuar

Në Ditën Ndërkombëtare të Gruas, organizime të ndryshme komunitare dhe politike bashkohen në qytete për të ngritur zërin kundër padrejtësive që gratë përballen në shtëpi, në punë, në rrugë dhe në çdo hapësirë të jetës së përditshme.

Sipas aktivistes Albina Ruko nga Lëvizja Bashkë, përparimi drejt barazisë gjinore në Shqipëri shpesh ka mbetur më shumë në nivel deklaratash sesa në realitet.

“Kemi bërë regres, disa hapa pas. Ende flasim për kuota dhe për një propagandë të rreme për emancipimin e grave dhe mundësitë e barabarta. Edhe në politikë, shpesh gratë përdoren si numra dhe statistika për qëllime të tjera.”

Aktivistët theksojnë se angazhimi i tyre buron nga dëshira për të kontribuar në një shoqëri më të drejtë dhe gjithëpërfshirëse. Në marshimin e 8 Marsit u bashkuan edhe shumë djem dhe burra, duke treguar se kjo është një çështje që prek të gjithë.

Bledi, një nga pjesëmarrësit, shprehet se nuk ndjen frikë gjatë aktivizmit, por është i vetëdijshëm për privilegjin që i jep fakti se është burrë.

“Ndoshta nuk më gjykojnë njësoj si gratë, sepse jam djalë dhe vij nga i njëjti komunitet. Por në fund të fundit nuk jam thjesht djalë; jam pjesë e një shoqërie më të madhe.”

Edhe aktivisti Erion Gjatolli thekson se përfshirja e burrave në këtë debat kërkon reflektim dhe gatishmëri për ndryshim.

“Shpesh burrat ndihen të sulmuar. Mendojnë se mjafton të thonë ‘jam për të drejtat e grave’ dhe e kanë bërë detyrën e tyre. Në fakt është më e vështirë, sepse duhet të jenë gati të heqin dorë nga disa privilegje që u duket sikur u takojnë.”

Së fundmi, feminizmi shpesh është keqkuptuar si një lëvizje që kërkon dominimin e grave apo që ushqen urrejtje ndaj burrave. Në thelb, ai synon drejtësi shoqërore dhe sfidon strukturat që prodhojnë pabarazi dhe dhunë.

Aktivistët theksojnë se qëllimi nuk është përçarja mes grave dhe burrave, por ndërtimi i një shoqërie ku të gjithë gëzojnë të drejta dhe mundësi të barabarta.

Sidita Zaja thekson se dialogu mes dy gjinive është thelbësor.

“Shpesh krijohet përshtypja se feminizmi është urrejtje ndaj burrave. Por qëllimi është të bashkojmë dy botë – feminzimin që kërkon barazi dhe burrat që duhet të jenë pjesë e këtij dialogu. Sidomos të rinjtë duhet të përfshihen në këtë bashkëbisedim, për të kuptuar se të gjithë synojmë të njëjtën gjë: të drejta të barabarta për të gjithë.”

The post 8 Marsi mes protestës dhe kujtesës appeared first on Citizens.al.

Motoristët që punojnë për shërbimin e shpërndarjes së porosive të kompanisë Wolt protestuan të dielën në Bulevardin e Ri, pranë ish-stacionit të Trenit, duke kërkuar përmirësim të kushteve të punës.

Herën e fundit motoristët e kësaj kompanie protestuan më 30 shtator 2024, kur u duk se arritën një mirëkuptim me përfaqësuesit menaxherialë të degës së kompanisë në Shqipëri.

Megjithatë, pakënaqësitë u rikthyen dhe bashkë me to edhe rezistenca për të mos punuar, apo siç e përshkruajnë protestuesit me jelekë blu, “për të qëndrojnë offline”.

“Përderisa ne po punojmë për 300 lekë kilometri, nuk ia vlen të ndezësh motorin”, tha njëri prej motoristëve për Citizens.

Sot, më 9 mars, motoristët i dërguan një shkresë kompanisë dhe zyrave të saj nënkontraktuese, ku paraqitën një sërë kërkesash lidhur me kushtet e punës. Në njoftim, ata shprehin pakënaqësi për uljen e ndjeshme të tarifave të shërbimit dhe kërkojnë që asnjë prej motoristëve protestues të mos penalizohet apo të nxirret “offline” nga aplikacioni.

Mes kërkesave kryesore janë rritja dhe transparenca e tarifës për kilometër, pajisja e të gjithë motoristëve me kontrata pune sipas Kodit të Punës, pagesë shtesë për ngjitjen e porosive në pallate me shumë kate dhe për porositë me prioritet, si dhe rikthimi në aplikacion i kategorisë “motorist” për ata që kryejnë shërbimin me motor.

Po ashtu, motoristët kërkojnë që kompania të sigurojë uniformat dhe pajisjet e punës pa pagesë nga ana e tyre.

“Nëse je punonjës i Wolt-it prej vitesh, do ta marrësh koshin me 25 mijë lekë. Nëse je i ri, duhet të paguash 50 mijë lekë, ndërkohë që ne realisht po mbështesim firmën dhe po i bëjmë reklamë”, shpjegoi Roveno Qatipi.

Motoristët theksojnë se protestat do të vijojnë deri në plotësimin e kërkesave, ndërsa shprehin gatishmëri për dialog me përfaqësuesit e kompanisë për gjetjen e një zgjidhjeje.

Reagimi i tyre i është dërguar gjithashtu Inspektoratit Shtetëror të Punës dhe Shërbimeve Shoqërore, si dhe Ministrisë së Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale.

“Jam aksidentuar para një viti. Kam qenë në një kompani tjetër, kam thyer këmbën dhe askush nuk vuri ujin në zjarr”, tha për Citizens Klajdi Shemshiri.

Policia izolon protestën

Pas mbledhjes në Bulevardin e Ri dhe diskutimeve në grup për mënyrën se si do të vijojë rezistenca, motoristët tentuan të dilnin në qytet për ta bërë më të dukshme kundërshtinë e tyre.

Pa vonuar, forcat policore, por edhe punonjës të veshur civilë, bllokuan motorët me arsyetimin se po pengohej trafiku.

Motoristët kundërshtuan duke thënë se do ta vijojnë protestën në ditët në vijim në këmbë, duke mos i marrë motorët.

Gjatë protestës ata vunë re se çmimet e shërbimit që do të ofroheshin në ato momente do të ishin shumë më të larta se zakonisht, për shkak të bojkotit.

Ata u shprehën njëzëri se do të vijojnë të qëndrojnë “offline” për të shprehur rezistencën, por nuk janë dakord që vetë menaxherët t’i nxjerrin jashtë sistemit (offline) për shkak të kërcënimeve, si një taktikë që mund t’i largojë nga puna.

Filiali i “Wolt” në Shqipëri u hap më 27 nëntor 2023 nga kompania mëmë finlandeze “Wolt Enterprises Oy,” me kapital themeltar prej rreth 500 mijë eurosh. AJo operon në Shqipëri përmes nënkontraktorëve për sa i përket sigurimit të krahut të punës për korrierët, të cilët edhe pse realisht nuk kanë marrëdhënie direkte me kompaninë, mbajnë logon e “Wolt”.

Citizens kontaktoi përfaqësues të zyrës menaxheriale të Wolt në Shqipëri, por deri në publikimin e këtij artikulli nuk pati reagim.

Lexo gjithashtu:

Çfarë po ndodh me motoristët e “Wolt”?

The post “Offline” në shenjë proteste: Motoristët e Wolt kërkojnë kushte të mira pune appeared first on Citizens.al.

Kur nisi fillimisht zjarri në dy kapanonet kryesore të tregut të ish-Uzinës Dinamo në Tiranë, më 8 janar, Alma Subashi nuk mendoi se flakët do të arrinin biznesin e saj.

“Nuk e kap magazinën tënde” i kishin thënë, por njërës zjarrfikëse që erdhi e para në vendngjarje iu bllokua uji ndërsa tjetra nuk kishte karburant. Si pasojë e vonesave në ndërhyrje, Subashi thotë se pati dëmtim dhe humbje malli në rreth 800 mijë euro nga magazina, sipërmarrje në pronësi të prindërve të saj.

“Kishim rreth tetë kontejnerë mall! Ironia e fatit që kisha marrë furnizim me datë 6 dhe zjarri ndodhi dy ditë më pas,” tregon ajo për Citizens.

Kur e pyeta nëse ka aktualisht në treg ndonjë tregtar që ka pasur humbje në vlerë aq të lartë, ajo më tregoi për një të njohur, i cili për shkak të gjendjes së rënduar psikologjike, si pasojë e humbjes kolosale, “nuk del më nga shtëpia dhe nuk flet me njeri”.

Në pritje të kompensimit

Subashi shpjegon se në mungesë të dëmshpërblimit të plotë, ajo pret nga shteti që të paktën t’u sigurohet kthimi i tatimit mbi vlerën e shtuar (TVSH) që kanë paguar në doganë gjatë kalimit të kontejnerëve, duke qenë se ai mall u dogj dhe praktikisht nuk është shitur.

“Ne atë TVSH që kemi paguar duhet t’ua merrnim konsumatorit kur ta shisnim,” shpjegon ajo.

Për të takuar bizneset e dëmtuara duhet të ecësh përgjatë fundit të tregut, pasi rreth 76 sipërmarrje të dëmtuara janë strehuar në disa seksione provizore të tregut.

“Na sollën këtu në gropë,” shprehet Ramadan Dollomani, një tjetër tregtar i dëmtuar.

Edhe ai njëjtë si Subashi, shprehet se ka dorëzuar bilancet e produkteve që iu dogjën nëpërmjet ekonomistes te tatimet dhe shpreson minimalisht për kthimin pas të TVSH-së.

Tregtarët janë përpjekur edhe të kenë një komunikim me Kryeministrinë, duke dorëzuar në zyrat e këtij institucioni një peticion, por deri më tani asnjë prej tyre nuk ka ndonjë informacion se kur dhe se si do të dëmshpërblehen.

Në hapësirën brenda tregut janë të vendosura zyrat e kompanisë “Dinamo”, shoqëri aksionere prej vitit 1995, që administron të gjithë subjektet tregtare. Tregu u themelua në atë vit, pas privatizimit të ish-uzinës kryesisht nga familjet që iu kthyen trojet.

“Dinamo sh.a” menaxhohet si shoqëri nga rreth 120 ortakë, ku kotat kryesore drejtohen nga familjet Hysa, Gjnali, Fortuzi, Çela etj. Ndërkohë shteti mban 13% të kuotave përmes Ministrisë së Financave dhe e Ekonomisë.

Jashtë godinës ku punojnë aksionerët, njëri prej tyre na komunikon se dëshirojnë të dinë se cilin qëndrim politik ka media që po i interviston, që të dinë nëse duhet të përgjigjen apo jo.

“Jemi ende në pritje të prokurorisë nëse arsyeja e zjarrit ishte faktor njerëzor i qëllimshëm apo incident rastësor,” komentoi njëri prej tyre, duke mos dashur të identifikohej me emër.

Ai përmbylli se shteti i detyrohet t’i “kthejë pesë lekë tregtarëve”, pasi “ata kanë paguar para gjithë jetën,” por përballë pyetjeve nëse ai dhe aksionerët e tjerë ndjejnë përgjegjësi për strukturën dhe mjediset e tregut, nuk pranoi të përgjigjej.

“Kur rreziku është i pakontrollueshëm, nuk merret në sigurim”

Sipas ekspertëve të sigurimit, zjarri në ish-Uzinën Dinamo është një shembull se pse jo çdo biznes mund të sigurohet menjëherë. Mungesa e ndarjeve kundër zjarrit, e sistemeve mbrojtëse dhe e instalimeve të sigurta, së bashku me infrastrukturën e dobët, janë disa prej arsyeve pse kompanitë e sigurimeve nuk i marrin përsipër struktura të tilla.

“Kompanitë e sigurimit nuk refuzojnë njerëzit apo bizneset. Nëse masat nuk janë marrë, rreziku është i pakontrollueshëm dhe e thënë në gjuhën e sigurimeve, është dhe i pamarrshëm në sigurim,” analizon për Citizens Mimoza Hajdarmataj, Sekretare e Përgjithshme, Shoqata e Siguruesve të Shqipërisë.

Hajdarmataj si një shembull suksesi i cili ka plotësuar standardet dhe gjithashtu është marrë përsipër nga kompanitë e sigurimeve është tregu bujqësor në autostradën Tiranë-Durrës.

Ajo thekson se është i nevojshëm një reflektim i përbashkët i strukturave për të vendosur rregulla të qarta sigurie.

“Tregu i sigurimeve është i gatshëm të bashkëpunojë me bashkitë dhe autoritetet e tjera përkatëse për të bërë që këto struktura të jenë të sigurueshme,” përmbyll Hajdarmataj.

Lexoni gjithashtu:

Zjarri te ish-Uzina Dinamo shkrumbon rreth 50 biznese

The post “Uzina Dinamo: Dy muaj, asnjë kompensim për tregtarët” appeared first on Citizens.al.

Pasditen e 25 nëntorit 2025, Fakulteti i Shkencave të Natyrës në Universitetin e Tiranës i hapi dyert një debati ideologjik mbi ngritjen dhe rënien e sistemeve – një temë e preferuar e diskursit aktual global për shkak të politikave të ndjekura nga presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump. Në panel u ngjitën dy pedagogë […]

The post Të vogla dhe informale, por grupet ultranacionaliste po kërkojnë zgjerim në Shqipëri appeared first on Reporter.al.

Projekti TID i Durrësit duket se ka hyrë në një fazë “stand by”, pavarësisht deklaratave të kryeministrit Edi Rama se ai do të vijojë. Aktualisht po rishikohen jo vetëm vlerat historike të disa objekteve, por edhe çmimet e kompensimit të propozuara për banorët, sipas vlerave të referencës.

Mirëkuptimin për kërkesat e banorëve e ka shprehur edhe drejtuesi i Albanian-American Development Foundation (AADF), Martin Mata, i cili për Citizens.al ka pranuar se fillimisht duhet të adresohen problemet e ngritura, për të siguruar më pas një vijueshmëri të suksesshme të projektit.

Megjithatë, ai ka theksar qartë se përgjegjësia për zgjidhjen e këtyre çështjeve u takon qeverisë dhe Bashkisë Durrës.

Një “Velierë” e dytë mbi Amfiteatër

Në një tur ecjeje me arkitekten Entela Spahivogli dhe urbanistin Artan Kacani, identifikuam disa objekte të cilat, sipas projektit TID (Transformational Integrated Development; Zhvillim Transformues i Integruar), do të shemben, duke u zhdukur përgjithmonë nga historia kulturore e qytetit, ndërsa disa të tjera do të shemben dhe do të rindërtohen – proces, i cili sipas tyre, nuk e kthen dot kurrë sitin në gjendjen fillestare.

Kështu, një objekt që është në listën e shembjeve është “Muri i Periudhës Turke”, i cili, sipas ekspertëve, që në tabelën hyrëse është përcaktuar gabim, pasi në vitin 1502 Turqia nuk ekzistonte si shtet modern.

“Është rasti tipik kur projekti vë gishtin mbi objekte pa studiuar gjendjen faktike”, thekson arkitektja Spahivogli.

Sipas saj, pasi vlera e murit u soll në debat, është përfolur se do të prishet objekti dhe jo muri, dhe ende sot pronarët dhe grupet e oponencës nuk e dinë se çfarë ka ndërmend projekti të bëjë me këtë aset kulturor.

Urbanisti Kacani sjell ndërmend një nga godinat ku jetonteEsat Pashë Toptani, saraje të vendosura në një formë U-je, ku ka shpëtuar vetëm një pjesë e tyre, kurse pjesa tjetër është bombarduar në 1914 nga një oficer i PrincVidi. Edhe kjo godinë historike është planifikuar për shembje.

“Plani i rindërtimit mbi zonën e Amfiteatrit parashikon një llamarinë të madhe hekuri, pak a shumë si Veliera, në të njëjtat dimensione, duke ngulur kunjat mbi zemrën e kishës së vogël, të shek. V, dhe duke krijuar një pasazh për njerëz që kalojnë mbi arenë,” tregon Kacani.

Kacani vijon se ky projekt krijon një “tabula rasa,” (rrafshim/nisje nga e para), pasi nuk dihet se kush do të jenë njerëzit që do të ndërtojnë, se kush do të jenë ata që do të marrin kafenë apo hotelet që do të ndërtohen në lagjen e Amfiteatrit.

“Banorët humbasin banesën e tyre dhe mundësinë që të tregojnë një vijueshmëri urbane, popullore brenda lagjes së Kalasë,” përmbledh ai.

Si erdhëm deri këtu?

Në janar të 2021, postimi i parë në faqen online të AADF-së pasqyron një vizitë në Durrës të Elva Margariti dhe Ervin Matës, të cilët prezantojnë planet e transformimit dhe rivitalizimit.

Leja e zhvillimit e “Rikualifikimit Urban të Parkut Arkeologjik Durrës”, faza e parë, është miratuar me vendim të KKT-së, me firmën e Margaritit dhe të kryeministrit, më 24 nëntor 2021.

Urbanisti Kacani e paralelizon ndërhyrjen në zonën e Amfiteatrit me lagjen 5 Maji në Tiranë, pasi ky rindërtim i fazës së parë është përcaktuar nëpërmjet Planit të Detyruar Vendor dhe i vendosur menjëherë pas tërmetit.

Në mbledhjen e muajit prill 2024, Këshilli Kombëtar i Territorit miratoi vendimin nr. 07 për “Miratimin e Lejes së Zhvillimit për objektin: Restaurimi dhe rikualifikimi urban i zonës perspektive TID, e vendosur në Parkun Arkeologjik të Durrësit”, me zhvillues Bashkia Durrësdhe porositës AADF.

AADF ka dhuruar 6.7 milionë dollarë për projektin, projekt i cili në total mendohet se është rreth 24 milionë dollarë dhe pjesa tjetër do të paguhet nga taksapaguesit shqiptarë.

Sipas arkitektes Spahivogli, në fazën e parë të TID janë shpronësuar 12 familje, fazë e cila është përmbyllur në vitin 2023.

Në fazën e dytë bëhet fjalë për 74 familje, ku 34 janë banesa dhe diferenca janë troje. Ndërsa në fazën e tretë dhe finale përfshihen rreth 100 familje.

Altin Xhogu, një prej banorëve që kundërshtojnë projektin, i tha Citizens se të treja alternativat e ofruara nga kryeministri Rama në takimin e 14 shkurtit, pra edhe përshtatja e vlerës së kompensimit me çmimet e referencës, ndërtimi i një pallati apo banesat sociale, në thelb janë opsione të imponuara.

Edhe pse banorëve u është kërkuar të lirojnë shtëpitë e tyre në datat 15-16 shkurt, ata shprehen të bindur për të mos i liruar banesat, ndërkohë që situata edhe nga vetë institucionet dhe financuesit duket të ketë mbetur përkohësisht pezull.

Shpresë apo pengesë për UNESCO

“Objektivi për hyrjen e kësaj zone në listën e trashëgimisë botërore të UNESCO e çon këtë projekt përtej dimensionit kombëtar, e bën një detyrim ndërkombëtar,” u shpreh kryeministri Rama në podkastin e tij “Flasim”.

Nga ana tjetër, urbanisti Artan Kacani shprehet për Citizens se projekti TID nuk do ta ndihmojë përfshirjen e Durrësit në UNESCO, përkundrazi.

Sipas tij, lagjja e Amfiteatrit nuk mund të përfshihet në listën e UNESCO-s për kapriço politike, por vetëm mbi bazën e metodologjive shkencore të sakta, të cilat duhet të kërkojnë dhe të dokumentojnë vijimësinë historike të zonës: nga Amfiteatri antik, te banesat mesjetare, më pas periudha e Revolucionit Industrial dhe deri te lufta për pavarësi e popullit shqiptar.

“Shembja e banesave, shembja e vijimësisë së themeleve të këtyre banesave me nëntokën dhe njëkohësisht ndryshimi i morfologjisë urbane do të bëjnë që qyteti nesër jo vetëm të mos njihet, por njëkohësisht të mos ketë asnjë lloj mundësie për t’u futur në dosjet e UNESCO-s,” përmbyll ai.

Në këtë pikë, projekti TID i Durrësit qëndron mes premtimit për “rivitalizim” dhe frikës reale për humbje të pakthyeshme të trashëgimisë urbane dhe sociale të qytetit.

Çdo ndërhyrje rrezikon të kthehet nga projekt zhvillimi në një akt fshirjeje historike, që jo vetëm cenon identitetin e lagjeve të Durrësit, por e largon edhe më shumë qytetin nga çdo pretendim serioz për përfshirje në listën e UNESCO.

Lexoni gjithashtu:

• Projekti TID Durrës: Kryeministri diskuton, fadromat presin
• Banorët çojnë në gjyq projektin “TID Durrës”
• Banorët e Durrësit kundërshtojnë shpronësimet për projektin TID

The post TID Durrës: Rivitalizim apo fshirje historie? appeared first on Citizens.al.

Prej më shumë se katër muajsh, mbi dy mijë monopatina janë konfiskuar nga Policia e Shtetit, sipas vendimit të 13 tetorit 2024 të Ministrisë së Brendshme. Të mërkurën, “Qëndresa Qytetare” mbajti protestën e dytë kundër kësaj vendimmarrjeje, e cila vijon të penalizojë qytetarët në transportin e përditshëm.

Edhe pse autoritetet kishin premtuar masa konkrete për rregullimin e këtij sektori, përfshirë hartimin e një kuadri ligjor, deri më tani nuk është ndërmarrë asnjë veprim i dukshëm nga institucionet përgjegjëse.

Kjo mungesë reagimi ka lënë qytetarët në pasiguri dhe konfuzion, ndërsa situata në terren mbetet e pandryshuar, me konfiskime të vazhdueshme dhe pa alternativa reale për transportin e përditshëm.

Një qytetare në protestë i tha Citizens se familja e saj ka pësuar rreth një milion lekë të vjetra dëm, për shkak të “rrëmbimit,” siç e cilësoi ajo, të dy monopatinave nga ana e policisë: një herë nipit dhe së fundmi vajzës së saj.

“Ministria gënjeu”

Rigels Xhemollari nga “Qëndresa Qytetare” përgënjeshtroi ministren Albana Koçiu, e cila kishte deklaruar se monopatinat do të mbaheshin të konfiskuara vetëm për 30 ditë dhe më pas do të ktheheshin.

“Na tha se do të nxirrte rregulla që të mbani skafandër, që të ulni shpejtësinë. Mashtrim!” pohoi Xhemollari.

Ai shpjegoi gjithashtu se çështja e shumëdebatuar e faturave është e pavërtetë. Sipas ministrisë, qytetari duhet të jetë i pajisur me faturën e mjetit për ta rimarrë, por Xhemollari theksoi se, sipas ligjit, fatura kërkohet vetëm në një distancë prej 30 metrash nga dyqani.

Protesta qytetare u mbështet edhe nga përfaqësues të partive politike. Erald Kapri nga Partia Mundësia pohoi se ai personalisht ka depozituar një projektligj në Parlament, sipas praktikave të vendeve evropiane.

Ndërsa avokati i “Drejtësisë Sociale”, Gentian Sejrani, theksoi se i gjithë procesi është ndërmarrë dhe ka vijuar në paligjshmëri. Sipas tij, bllokimi i patinave ka nisur më datë 9, ndërsa udhëzimi i ministres është publikuar në Fletoren Zyrtare më 13 tetor.

“Të na sqarojë qartë Ministria se cila është arsyeja e bllokimit të monopatinave: është motiv ligjor apo infrastrukturor?” pyeti Sejrani.

Në protestë u ironizua edhe situata e bllokimit të rrugëve dhe lëvizja e kryeministrit me helikopter, ndërsa qytetarëve u kërkohet të ecin në këmbë.

“Përfaqësoj një biznes të vogël për riparimin e skuterave elektrikë dhe, logjikisht, duhet të marrim kredi, sepse një ditë të bukur, pa asnjë lajmërim paraprak, ministria pezulloi aktivitetin tonë,” tha një vajzë gjatë protestës.

Monopatinat problem, vetëm kur përdoren pa rregulla

Sipas të dhënave të një ankete të zhvilluar nga Citizens.al me 40 qytetarë të prekur drejtpërdrejt nga aksioni policor, 90% e tyre e përdornin monopatinën për lëvizje të përditshme drejt punës, ndërsa 10% për shërbime delivery.

Kjo tregon se këto mjete janë kthyer në një alternativë reale transporti urban.

Shumica e të anketuarve (59%) raportuan se gjatë bllokimit nuk iu dha asnjë dokument zyrtar, ndërsa 65% u ndaluan në orët e mëngjesit, rrugës për në punë, duke e bërë ndërhyrjen një goditje direkte në rutinën e tyre të përditshme.

Pothuajse të gjithë (90%) e konsideruan aksionin të tepruar dhe të padrejtë, ndërsa asnjë nuk e vlerësoi si të drejtë apo të nevojshëm, çka nxjerr në pah hendekun mes perceptimit qytetar dhe justifikimeve institucionale.

Mungesa e monopatinës ka sjellë kosto të shtuara në kohë dhe para për 93% të të anketuarve, të cilët janë detyruar të përdorin transportin urban, ecjen apo taksitë.

Ndërkohë, 62% besojnë se monopatinat bëhen problem vetëm kur përdoren pa rregulla, ndërsa vetëm 20% i shohin si rrezik serioz. Në të njëjtën linjë, shumica mbështesin përdorimin e tyre në korsitë e biçikletave, por me kufizime dhe rregullore të qarta.

Lexoni gjithashtu:

Qytetarët në protestë për monopatinat, policia: Do të mbahen 30 ditë bllokuar

“U zgjuam ilegalë”, konfiskimi i monopatinave pa procedura të qarta

The post Katër muaj nga bllokimi i monopatinave, asnjë zgjidhje appeared first on Citizens.al.

“Çështja është urgjente, sepse gropat e kullave mund të hapen dita-ditës,” kështu paralajmëron grupimi qytetar “Stop Kullave në Pogradec,” i angazhuar online dhe në terren për të kundërshtuar projektin “Pogradec Marina,” i cili parashikon ngritjen e katër kullave deri në 23 kate pranë vijës liqenore.

Ky projekt u bë me dije fillimisht nga një postim në faqen personale të sipërmarrësit Armand Lilo, më 24 dhjetor 2024. Ai shprehej entuziast për faktin se kompania e tij “Arlis Construction” do të zhvillonte një projekt luksoz në qendër të Pogradecit.

“Një projekt që do t’i sjellë një erë të re qytetit. Vjen së shpejti ‘Pogradec Marina’,” shkruante Lilo në Instagram.

Në përshkrimin zyrtar projekti paraqitet si një kompleks turistik me njësi tregtare, restorante, apartamente dhe hotel me pesë yje, me pamje mbi Liqenin e Ohrit.

Banorët thonë se zhvillimi i zonës ishte i pritshëm, por jo në këto përmasa.

Grupimi “Stop Kullave në Pogradec,” i cili i është drejtuar i shqetësuar redaksisë së Citizens, tregon se ish-godinat e Turizmit të vjetër dhe të ashtuquajturit “Oktapod” mund të transformoheshin vetëm duke respektuar identitetin urban dhe historik të qytetit.

Por, shqetësimi nuk është vetëm urbanistik. Ekspertë mjedisorë paralajmërojnë se ritmi i betonizimit, përfshirë edhe zonën e Drilonit, rrezikon statusin e Liqenit të Ohrit si Trashëgimi Botërore të UNESCO-s.

“Në pritje të firmës së Edi Ramës”

Në të njëjtën ditë kur sipërmarrësi Lilo bënte publik projektin në faqet e tij të rrjeteve sociale, ai u paraqit në (Pika 14) rendin e ditës së një mbledhjeje të Këshillit Kombëtar të Territorit dhe Ujit.

Sipas postimeve të vetë investitorit, miratimi në KKTU ishte dhënë dhe pritej vetëm leja për nisjen e punimeve. Por Bashkia Pogradec i tha Citizens.al se nuk kishte informacion nëse leja ishte miratuar apo jo.

Ndërsa Agjencia e Zhvillimit të Territorit (AZHT) deklaroi se projekti ka marrë leje ndërtimi me kusht, por vendimi nuk është konfirmuar ende nga Kryetari i KKTU-së, ministri i linjës dhe Sekretari i KKTU-së.

Praktikisht, projekti mbetet në pritje të firmës përfundimtare të Kryeministrit, ministrit të Turizmit dhe Drejtueses së AZHT-së.

Citizens.al iu drejtua kompanisë “Arlis Construction” për koment nëse ajo i ka marrë parasysh se projekti zhvillohet në zonën buferike të një zone të mbrojtur, nëse ka zhvilluar takime me banorëve dhe nëse e ka marrë vërtetë lejen e ndërtimit.

Kompania nuk dha koment. Përfaqësuesit e saj këmbëngulën për një takim me gazetarët e Citizens.al, kërkesë e cila nga redaksia u gjykua e paarsyeshme, pasi prej më shumë se një jave është tentuar të merret përgjigje në mënyrë zyrtare.

Ndërkohë, qytetarët pretendojnë mungesë totale konsultimi publik. Ata thonë se projekti cenon aksesin në vijën liqenore dhe hapësirat natyrore.

“Asnjë konsultim zyrtar mbi këtë projekt kolosal që do të transformojë në mënyrë të përbindshme vijën ujore të liqenit, dhe vetë liqenin,” thanë përfaqësues të grupimit “Stop Kullave në Pogradec” për Citizens.al.

“Ky qëndrim është jo vetëm jo-ligjor, por dhe përbuzës për gjithë qytetaret pogradecarë, që po iu vidhet aksesi në liqen dhe natyrë, pa shpjegimin minimal,” vijuan ata.

Ky grupimi qytetar ka hapur edhe një peticion online, të firmosur tashmë nga rreth 1,770 persona.

Më 9 shkurt 2026 u dërgua gjithashtu letër e hapur Bashkisë, Ministrisë së Mjedisit dhe AZHT-së.“Pogradeci nuk është Dubai dhe nuk duhet të bëhet i tillë”, thuhej në dokument.

Liqeni i Ohrit, në rrezik të statusit të mbrojtjes

Prej vitit 2019, pjesa shqiptare e Liqenit të Ohrit është përfshirë në Trashëgiminë Botërore të UNESCO-s. Zona konsiderohet ndër ekosistemet më të vjetra liqenore në Evropë dhe me biodiversitet unik.

Organizata për Ruajtjen dhe Mbrojtjen e Natyrës në Shqipëri (PPNEA) ka dalë publikisht në mbështetje të qytetarëve duke kërkuar ndalimin e ndërtimeve përgjatë vijës liqenore, zbardhjen e dokumentacionit të projekteve, përfshirjen e komunitetit dhe ekspertëve në konsultime dhe respektimin e statusit të mbrojtjes.

Komiteti i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, në sesionin e 47-të (Paris, korrik 2025), paralajmëroi se rajoni i Liqenit të Ohrit rrezikon humbjen e vlerave të jashtëzakonshme dhe kërkoi masa urgjente nga Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut për të parandaluar përshkallëzimin e situatës.

Sipas inxhinierit dhe ambientalistit Arian Merolli, përfaqësues të UNESCO-s janë informuar nga shoqëria civile dhe pritet të vizitojnë Pogradecin për monitorim në muajin mars.

Projekte të ngjashme kanë ngritur shqetësime edhe më parë. Para “Pogradec Marina”, projekti “Pyjet e Drilonit,” – raportuar nga Citizens.al – nisi reklamimin e shitjes së apartamenteve pa pasur ende leje ndërtimi.

Citizens.al ka botuar më herët edhe një koment të zgjeruar nga Christian Défarge, studiues në Francë për të njëjtën problematik të ndërtimeve që cenojnë peizazhin dhe habitatin natyror të liqenit.

Marina e Pogradecit, vijon linjën e urbanizimit të thellë të parë edhe me projektet bregdetare si “Marina di Valona” apo “Durrës Marina”.

Lexoni gjithashtu:

• Darka e Sazanit: Si u vu pasuria publike në tryezë
• Si shmangu qeveria pjesëmarrjen te Marina e Vlorës, i “fali” 23 mln euro investitorit strategjik
• Për kë po ndërtohet? Gjysma e banesave në Durrës dhe Vlorë janë bosh

The post “Pogradeci s’është Dubai,” qytetarët kundër kullave pranë liqenit appeared first on Citizens.al.

Kryeministri Edi Rama mblodhi të hënën, më 16 shkurt, grupin parlamentar të Partia Socialiste, në një takim ku prezantoi një paketë ndryshimesh në Kodin e Procedurës Penale.

Propozimet që priten të miratohen së shpejti, synojnë kufizimin e kompetencës së gjykatave për pezullimin nga detyra të funksionarëve të lartë kushtetues, duke hapur një debat të ri mbi raportin mes drejtësisë dhe pushtetit ekzekutiv.

Nisma e cila është depozituar tashmë në Kuvend, parashikon të prek Nenin 242 të Kodit të Procedurës Penale. Sipas këtij neni deri më tani, masa e pezullimit nga detyra nuk zbatohet ndaj personave të zgjedhur sipas ligjit elektoral, në kuptimin këtu deputetë, apo kryetarë të bashkive.

Ndërsa me formulimin e ri përjashtimi do të zgjerohet duke përfshirë shprehimisht edhe Presidentin, Kryeministrin, Zëvendëskryeministrin, ministrat, Avokatin e Popullit, Kreun e Kontrollit të Lartë të Shtetit dhe Guvernatorin e Bankës së Shqipërisë.

“Nuk ekziston asnjë rast i vetëm në Evropë, në historinë e demokracisë, një i vetëm, ku të jetë pezulluar një anëtarë i qeverisë nga një prokuror….” tha Rama gjatë mbledhjes.

Sipas tij, Parlamenti do të shprehet fillimisht për kërkesën e SPAK ndaj zv.kryeministres Belinda Balluku, për heqjen e imunitetit dhe më pas për ndryshimet ligjore të propozuara nga shumica socialiste. Çka do të thotë se edhe nëse këto ndryshime miratohen, nuk do të zbatohen për rastin e Ballukut.

Ndërkohë që seanca e tretë, pavarësisht zvarritjeve pa arsye të Këshillit të Mandateve, pritet të ndodh më 23 Shkurt. Ky takim u caktua edhe si rezultat i presionit të vazhdueshëm të aktorëve të shoqërisë civile, për të mos tejkaluar afatet e parashikuara mbi çështjen.

Ndërhyja e propozuar, tipar i vendeve jo demokratike

Citizens.al e ka analizuar më herët me ekspertë juridikë dhe ekonomikë, lëvizjen e fundit të kryeministrit, e cila është cilësuar si “dilentatizëm“.

Kujtojmë se para një viti ishte kryeministri Edi Rama që shantazhonte SPAK-un se mos të guxonte të mblidhte apo të konfiskonte telefonin e tij apo parlamentarëve të tjerë, ndërkohë që këtij vit presioni i ekzekutivit ka kaluar në një tjetër nivel.

Tashmë kryeministri po kërkon imunitet të shtuar për vete, ministrat dhe një sërë figurash politike, të përmendura si më sipër.

Imuniteti politik mbron zyrtarët e lartë nga presioni politik gjatë ushtrimit të detyrës, por nuk i bën të paprekshëm ndaj drejtësisë. Deputetët kanë mbrojtje të kufizuar (nevojitet miratim nga Kuvendi për masa sigurie apo arrestimi), ndërsa ministrat dhe kryeministri mund të hetohen kur ka dyshime serioze penale.

Sipas një vëzhgimi të kryer për statusin e imunitetit në vendet e Evropës, Citizens konstatoi se në Perëndim, në vende si Gjermania, Italia dhe Mbretëria e Bashkuar, pushteti nuk të jep “imunitet” përballë ligjit.

Kryeministri dhe ministrat nuk kanë imunitet personal: nëse abuzon, hetohesh, gjykohesh dhe, nëse fajësohesh, dënohesh si çdo qytetar tjetër. Ideja është e thjeshtë: posti të jep përgjegjësi, jo mbrojtje speciale.

Në disa vende me demokraci më të brishtë, si Ukraina, ligji nuk i shpall të paprekshëm, por u vendos “filtra” përpara drejtësisë: gjykata speciale, vota parlamenti, procedura të gjata.

Ndërsa në sisteme politike si Turqia dhe Rusia, imuniteti i ekzekutivit është shumë më i fortë. Presidenti dhe ministrat e lartë mund të jenë praktikisht të paprekshëm ndaj hetimeve penale gjatë mandatit, gjë që i lejon ata të mbajnë pushtetin pa kontroll efektiv nga drejtësia.

Nëse një qeveri ndërmerr nisma për të zgjeruar imunitetin e ministrave dhe të kryeministrit në atë masë sa t’i mbrojë nga masat procedurale të gjykatës, kjo nuk përbën afrimin me standardet evropiane, por përkundrazi një largim prej tyre.

Praktika evropiane e shtetit të së drejtës bazohet në idenë se pushteti politik duhet të jetë i kontrollueshëm nga drejtësia, jo i mbrojtur prej saj.

The post Ndryshimet në Kod: Qeveria drejt një imuniteti të ri appeared first on Citizens.al.

“Konstruktive” e cilësoi kryeministri Rama bisedën e sotme me 35 përfaqësues të familjeve nga zona historike e Kalasë në Durrës. Ndërkohë banorët qëndrojnë ende me frikën se shembja e shtëpive të tyre mund të nis pas 10 ditëve.

“Nuk kam ardhur të diskutoj projektin, kam ardhur të diskutoj që vlera e dhënë është e padrejtë” – tha kryeministri Rama, gjatë takimit.

Sipas tij vlera e shpronësimeve për disa objekte që priten të shemben nuk është në përputhje me çmimet e referencës dhe priten që këto shuma të përcaktuara paraprakisht të rishikohen.

Gjithashtu disa prej banorëve u janë premtuar shtëpia në periferi nga Fondi i Banesave, por banorët thanë se u hodh në tavolinë edhe ideja e ndërtimit të një pallati “ku Bashkia t’i strehojë të gjithë”.

Arkitektja Entela Spahivogli, njëkohësisht edhe banore e zonës, tha për Citizens se e vetmja anë pozitive e këtij takimi është rifitimi i kohës që IKMT-ja mos të ekzekutojë vendimin e shembjeve, duke qenë se projekti po ridiskutohet.

Rikujtojmë se data 15 – 16 Shkurt është dhënë si afat për lirimin e banesave dhe pritet që shembjet e godinave të nisin 10 ditë më pas. Banorët nuk e fituan dot sigurimin e padisë pasi kërkesa për pezullimin e punimeve u hodh poshtë nga Gjykata Administrative më 12 Shkurt.

“Ishte presioni dhe protestat tona që e ulën kryeministrin në tavolinë” – theksoi Spahivogli.

Ndërkohë ajo shton se premtimi për rishikimin e disa godinave për nga vlera historike dhe arkitekturore, kërkesë që kryeministri e artikuloi sot, duhet të kishte ndodhur që para shkrimit të projektit.

“Do ketë prishje, projekti nuk do ndalet, por do bëjmë verifikime për disa shtëpi që janë trashëgimi kulturore të pretenduara, dhe një grip shtëpish që nuk kanë marrë regjistrim në hipotekë pavarësisht se janë aty prej shumë vitesh” – citoi Rama gjatë fjalës së tij pas takimit.

Pasi doli nga Bashkia e Durrësit, kryeministri u prit nga protestues të cilët e cilësuan “hajdut”. Rama u kundërpërgjigj për mediat se nuk ishin ata që kanë hallin, por ishin përfaqësues të opozitës.

Forcat politike të reja si Partia Mundësia, Lëvizja Bashkë dhe Shqipëria Bëhet e kanë mbështetur kauzën e banorëve dhe kanë qenë prezent edhe në protestën e fundit të tyre, të mbajtur përpara Parlamentit.

“Vetëm dy ditë përpara se fadroma të “trokiste” për të shembur shtëpitë, Edi Rama shkoi për të “biseduar” termat e kapitullimit. Për të qetësuar gjakrat, kur banorët në të drejtën e tyre i kapën nga mënga e xhaketës të gjithë ata këshilltarë bashkiakë të padenjë e të pafytyrë për të ecur rrugëve të qytetit antik” – komentoi deputeti Redi Muçi takimin e së shtunës së një status në Faebook.

Projekti “Restaurimi dhe rikualifikimi urban i zonës perspektive TID” po financohet nga qeveria dhe bashkia e Durrësit në bashkëpunim me Fondacionin Shqiptaro-Amerikan për Zhvillim (AADF). Plani për zonën TID është miratuar që në shkurt 2021. Ai lidhet me nismën e qeverisë, pas tërmetit të vitit 2019, me planet e detyruara vendore për rindërtimin dhe zhvillimin urban.

Protestat e banorëve për të kundërshtuar projektin kanë nisur që në Shtator të 2025 dhe janë raportuar në vazhdimësi nga Citizens.

The post Projekti TID Durrës: Kryeministri diskuton, fadromat presin appeared first on Citizens.al.

Ozempik, një ilaç i krijuar për të trajtuar diabetin, është kthyer në prirje masive për humbjen e peshës. Nga rrjetet sociale te tregu informal, përdorimi i tij po rritet me shpejtësi, shpesh pa kontroll mjekësor, në qendra estetike, me çmime abuzive dhe përdorim jashtë rekomandimeve.

Mjekët paralajmërojnë për një paradoks: Ata që kanë më tepër nevojë për ilaçin shpesh e refuzojnë, ndërsa ata që nuk e kanë të domosdoshëm e kërkojnë me ngulm, shpesh për arsye estetike.

Citizens.al mblodhi përvojat e ndryshme nga mjekë, pacientë dhe persona që e kanë përdorur këtë medikament për të përcjellë realitetin e kësaj prirjeje në Shqipëri.

Fillimisht u zhvillua një diskutim i hapur “focus-group” me ekspertë, njohës të fushës dhe persona të cilët e kishin përdorur ilaçin ose ishin interesuar për të.

Më pas u hap një anketë online ku shumëkush mund të tregonte përmes një pyetësori përvojën e tij. Pastaj u kontaktuan autoritetet dhe persona që rrëfyen historitë kryesore në këtë shkrim.

Nga ilaç për diabetin në trend global për humbje peshe

Ozempik është një injeksion i përjavshëm, i krijuar fillimisht për trajtimin e diabetit të tipit 2. Por u bë shpejt i njohur për efektin në humbjen e peshës.

Thelbi i këtij medikamenti qëndron te imitimi i hormonit natyral GLP-1. Ky hormon çlirohet pas ngrënies dhe ndihmon në rregullimin e sheqerit në gjak, duke stimuluar çlirimin e insulinës, ulur oreksin dhe ngadalësuar zbrazjen e stomakut.

Përbërësi aktiv semaglutid – substancë e eksperimentuar që pas vitit 2010 për efektet e tij – vjen si një version i modifikuar i këtij hormoni që zgjat më gjatë në trup. Prandaj medikamenti përdoret një herë në javë për të ndihmuar në kontrollin e diabetit të tipit 2 dhe menaxhimin e peshës.

Pas miratimit nga Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave (U.S. Food and Drug Administration) në vitin 2021 për përdorim kundër obezitetit, kërkesa për këtë medikament shpërtheu në mbarë botën, duke u kthyer në fenomen të rrjeteve sociale.

Studimet tregojnë se përdorimi përreth një viti sjell humbje mesatare prej 10-15% të peshës trupore. Ndërkohë, Mounjaro, “një version më i fuqizuar,” ka dhënë rezultate deri në 25%. Ky i fundit ende nuk tregtohet ligjërisht në Shqipëri.

Dilema e përdorimit: Kur duhet dhe kur nuk duhet marrë?

Klajdi Pirja, 21 vjeç, tregoi për Citizens.al përvojën e tij të shkurtër të trajtimit me Ozempik. Mjekja ia kishte rekomanduar për shkak të gjendjes mbipeshë, e cila i kishte sjellë shqetësime shëndetësore.

Por, të paktën deri në maj 2025 kur ai ishte interesuar, Ozempiku nuk tregtohej në Shqipëri. Medikamenti nisi të tregtohej ligjërisht në vendin tonë vetëm pas nëntorit.

Klajdi tregoi se mundi ta siguronte medikamentin përmes disa familjarëve që jetonin në Greqi. I kushtoi rreth 400 euro për katër flakonë, të cilët përbëjnë një shiringë/penë të plotë.

“E përdora për katër muaj, por nuk pashë rezultat”, tha ai.

Endokrinologia Mirejta Guni sqaroi se rezultatet nuk shfaqen gjithmonë menjëherë, por në shumicën e rasteve ilaçi është efektiv. Mjeku tjetër endokrinolog, Florian Toti, u shpreh se shpesh abuzohet duke e marrë medikamentin pa ndjekjen e duhur, si “vlerësimi dietologjik, ndjekja nga nutricionisti” pasi krahas humbjes së masës dhjamore, trupi humbet edhe masë muskulore.

“Ka raste kur humbet më shumë masë muskulore se dhjamore dhe krijohet një deficit i madh,” analizoi Toti duke marrë si shembuj rastet e personazheve të njohur të spektaklit që nga keqpërdorimi shfaqen si të shpërfytyruar ose të plakur.

Sipas mjekëve, pikërisht reklamimi nga personazhet e spektaklit dhe botës së televizionit, ka bërë që kërkesa për medikamente si Ozempik dhe Mounjaro të jetë aq e madhe sa të krijojë një situatë të atillë ku pacientët me diabet që e kanë të nevojshëm të mos e gjejnë më lehtësisht.

Përballë pyetjes nëse ia vlen t’i marrësh këto medikamente për të rënë 5-6 kilogramë peshë, mjeku Florian Toti shprehet kategorikisht kundër. Ai thekson se prirja e moshave të reja, që nuk kanë as ndërlikime shëndetësore, drejt kësaj forme për të rënë nga pesha është e gabuar.

Kolegia e tij, Mierjeta Guni, thotë se në të shumtën e rasteve kur rekomandohen trajtime ose medikamente në mjekësi ndiqet parimi “përfitimi të jetë më i madh sesa risku”.

“Është preparat dhe nuk mund të fillohet se ‘Ma dha komshija apo shoqja!’ Mjeku duhet të shpjegojë nëse personi është kandidat për ta marrë, përfitimet apo risqet dhe ndjekja në vazhdim për dozën,”  përmblodhi ajo.

Rreziqet dhe efektet e mundshme anësore

Efektet anësore nga përdorimi i medikamenteve si Ozempik apo Mounjaro mbeten të diskutueshme. Përdoruesit raportojnë kryesisht dhimbje stomaku, të përziera dhe parehati abdominale.

Mjekët shtojnë se në varësi të dozave dhe situatave shëndetësore mund të shfaqen edhe dëmtime të mëlçisë, veshkave apo pankreatit akut. Por, problemi kryesor mbetet mungesa e monitorimit, pasi nuk ka të dhëna të sakta mbi numrin e personave që e përdorin, historikut dhe shqetësimeve që ata shfaqin.

Citizens.al ofroi online mundësinë që të mblidhte disa të dhëna perceptive përmes anketës “A keni marrë ndonjëherë Ozempik/Mounjaro?” ku shumëkush u ftua për të ndarë përvojën personale në mënyrë edhe anonime.

Nga dhjetëra persona që e plotësuan formularin, rreth 28% e tyre thanë se po e përdornin momentalisht një nga medikamentet, dhe 14% kishte në plan që ta niste së shpejti.

“Kam pasur efekte anësore të moderuara, dhimbje stomaku, të përziera gjatë katër muajve që e kam përdorur,” tregoi E.K, i cili u kontaktua përmes pyetësorit.

Endokrinologia Mierjeta Guni tha se momentalisht nuk mund të thuhet qartë se kush janë efektet e mundshme anësore nga këto medikamente pasi nuk ka të dhëna të sakta të numrit të përdoruesve. Ajo shtoi se një efekt tjetër i mundshëm anësor mund të jetë reaksioni alergjik, por që theksoi se mund të haset rrallë.

Rreth 46% e të pyeturve që pranuan se e kishin marrë medikamentin, thanë në anketë se e kishin siguruar atë nga jashtë shtetit, 30% thanë se e kishin siguruar në treg të zi dhe 24% nëpër farmaci. Shumica e të intervistuarve pohuan se janë njohur me medikamentin nga rrjetet sociale.

E.K tregoi se kishte paguar rreth 20 mijë lekë (210 euro) për “një penë me katër njësi përdorimi”.

“Zyrtarisht në nëntor 2025 është bërë licencimi [i tregtimit të Ozempikut]. Ka qenë më parë në Shqipëri, në formë tablete semaglutidi, dhe askush nuk e blinte, derisa u shit si Ozempik, Semaglutidi tabletë skadoi, nuk e mori njeri,” tregoi mjeku Toti për Citizens për efektin që ka shkaktuar prirja online.

Të njihet obeziteti si sëmundje kronike

Ekspertët theksojnë se shumë vende po përpiqen ta njohin obezitetin si sëmundje kronike. Aktualisht, nëse një person nuk ka diagnoza shoqëruese si hipertensioni apo diabeti, shpesh konsiderohet “obez i shëndetshëm”.

Por kjo nuk do të thotë se problemet nuk do të shfaqen më vonë. Pikërisht për këtë arsye, shumë individë përjashtohen nga marrja e mjekimit, pasi nuk klasifikohen si pacientë me sëmundje të tjera.

“Kur obeziteti nuk njihet si sëmundje, ti nuk shkon dot te mjeku i familjes për të marrë rekomandim apo ekzaminime, sepse nuk quhesh i sëmurë. Për çfarë do të shkosh?” shpjegon endokrinologu Florian Toti.

Një tjetër shqetësim i ngritur nga mjekët gjatë diskutimit në “focus-group” është fakti se Ozempiku në Shqipëri merret pa rimbursim.

Ndryshe ndodh në Maqedoni të Veriut, ku ky medikament mbulohet nga shteti. Rimbursimi, sipas ekspertëve, do të ndihmonte jo vetëm në rritjen e numrit të pacientëve që kurohen, por edhe në monitorimin e efekteve anësore.

“Në Shqipëri punojmë me protokolle ndërkombëtare, sepse nuk i kemi të specifikuara vendore. Por kriteret për marrjen e këtyre medikamenteve janë ulur shumë,” thekson endokrinologia Mirejta Guni.

Gjatë diskutimit u ngrit me shqetësim fakti se përpara se të hynte ligjërisht në treg, Ozempiku tregtohej në të zezë në qendra estetike që nuk janë të specializuara për shërbime shëndetësore.

Megjithatë, Policia e Shtetit mohoi të kishte ndonjë rast nga aksionet e saj ku të jenë kapur sasi apo raste të tilla. Në një komunikim me Citizens.al Drejtoria e Përgjithshme tha se “gjatë kontrolleve në qendrat estetike, në vitet 2023-2025, nuk janë evidentuar raste të tregtimit të Ozempikut (substancë aktive semaglutide-GLP-1), i cili përdoret për trajtimin e obezitetit tek pacientët me diabet.

The post Fenomeni Ozempik, mes nevojës mjekësore dhe abuzimit estetik appeared first on Citizens.al.

Edhe pse në skaje të ndryshme gjeografike, banorët e Rrjollit (Shkodër), Durrësit dhe Tiranës, u bënë bashkë sot përpara Parlamentit, me një thirrje të përbashkët: “po na vjedhin pronën”.

Në Durrës dhe Rrjoll, banorët kanë kërkuar sigurimin e padisë, pra ndërprerjen e punimeve, për projektet “TID Durrës” dhe “Blue Borgo”, qe janë planifikuar për zhvillim ne këto zona.

Të enjten në orën 15.00 pritet të mbahet seanca në Gjykatën Administrative, ku banorët e zonës së Kalasë në Durrës, kanë kërkuar për herë të katërt ndërprerjen e projektit TID Durrës, ndërsa seanca për resortin në Rrjoll pritet të mbahet në të njëjtën gjykatë, të premten në orën 10.00.

“Rrjolli dhe Durrësi, Drejtësi”

“Rrjoll, Durrës, Zvërnec, Nartë, Sazan, Pogardec, Zall – Gjocaj, Shushicë, Kombinat” – ishin disa nga zonat që qytetarët kishin listuar në pankarta, ku projekte të ndryshme publike dhe private po ju marrin pronat dhe burimet natyrore në emër të investitorëve strategjik apo “interesit publik”, që në fund i shërben privatëve.

Edmond Çata, qytetar i angazhuar në Grupmin për Kombinatin, një organizim qytetarësh të prekur nga shpronësimet pas tërmetit, u shpreh se kjo qeverisje ka kohë që tregohet arrogante me të drejtën e pronës.

“Ky është shembull që po jepni ju sot, se kur cenohen të drejtat, nuk rrihet në kafene, por dilet dhe i thuhet qeverisë Stop” – tha Çata gjatë fjalës së tij.

Ai rikujtoi se nga çështjet gjyqësore të ndërmarra nga banorët e Kombinatit, kundër Bashkisë Tiranë, me përfaqësim ligjor nga qendra Res Publica janë fituar 18 nga 22 raste duke provuar akte ekspertimi të rreme për nivelin e dëmtimit të pallateve.

Teksa banorët e Kombinatit arritën t’i ndalin shembjet në gjykatë, në Durrës banorët janë paralajmëruar ditët e fundit se do të kenë dhjetë ditë kohë për të liruar banesat e tyre, nga data 16 deri më 26 shkurt.

“Ne shtëpitë i kemi në qendër të Durrësit, kur atje një metër katror, te vija e parë, është tre mijë euro metri katror. E dini sa ma kanë llogaritur mua shtëpinë në qendër? Me 170 mijë lekë të vjetra metri katror” – u shpreh Rita Kazazi, banore e lagjes së Kalasë në Durrës.

Protestat e banorëve të Durrësit kundër projektit TID Durrës kanë nisur që në shtator 2025. Ata kundërshtojnë projektin që në fazën e parë prek rreth 70 familje dhe në një fazë të mëvonshme, mendohet të prekë rreth 100 familje të tjera.

Citizen ka raportuar në vazhdimësi protestat e këtij komuniteti përpara Bashkisë Durrës dhe zyrave të Fondacionit Shqiptaro-Amerikan për Zhvillim (AADF), që po zhvillon projektin.

Njëjtë dhe banorët e Rrjollit kërkojnë ndërprerjen e punimeve që kanë nisur tanimë për projektin “Blue Borgo”, i cili do të ndërtohet nga kompania “Gener2”. Prej ditësh ata janë përfshirë në përleshje të dhunshme me policinë, teksa kanë tentuar të ndërpresin gërmimet dhe punimet e makinerive dhe janë shoqëruar me forcë në polici.

Partitë e reja në mbështetje të komuniteteve

Protestën e mbështetën dhe përfaqësuesit e forcave të reja politike. Dorina Prethi nga “Shqipëria Bëhet” kujtoi faktin se kjo parti po proteston prej 68 ditësh përpara kryeministrisë, 24 në 24 orë.

“Kjo është e gjitha ajo që ne po përpiqemi të tregojmë përpara kryeministrisë, se nuk jemi për problemin tonë aty. Ne jemi aty për Shqipërinë!” – tha Prethi gjatë fjalës së saj.

Kryetari i partisë “Mundësia” u shpreh se pavarësisht zhgënjimit që kanë shqiptarët ndër vite nga çështja e pronave, nuk duhet të heqin dorë.

“Kush po ndërton sot jugun? Kush po i ndërton resortet? Ku janë pronarët e atyre tokave? Janë të gjithë jashtë shtetit” – theksoi Agron Shehaj.

Redi Muçi, nga partia “Lëvizja Bashkë” përmbylli se Shqipëria gjithmonë e më shumë po ngjason me vendet e Arabisë apo Katarit, ku ndërtohet vetëm për oligarkët dhe qytetarët më shumë përdoren si skllevër të sistemit.

Lexo gjithashtu:

• Përplasja për bregdetin e Rrjollit në Velipojë, nga zonë e mbrojtur në resort €280 milionësh
• Banorët e Durrësit kundërshtojnë shpronësimet për projektin TID
• Kauza të 2024: Shtohen paditë e fituara, rindërtimi i Kombinatit vonon

The post “Grabitjen po na e shesin për investim”; Qytetarët bashkë kundër shpronësimeve appeared first on Citizens.al.

Tre organizata ndërkombëtare dhe vendase të mjedisit kanë apeluar që hetimi për kontrabandën e mbetjeve të rrezikshme nga Shqipëria drejt Tajlandës të mos mbetet një rast i izoluar, por të shndërrohet në pikë kthese për politikën shqiptare ndaj mjedisit dhe specifikisht tregtisë së mbetjeve.

Në një deklaratë të përbashkët, “Basel Action Network” (BAN), “Ecological Alert and Recovery, Thailand” (EARTH) dhe Milieukontakt Shqipëri përshëndetën veprimet e fundit të Prokurorisë së Durrësit, por theksuan se çështja kërkon transparencë të plotë dhe reforma ligjore të menjëhershme për të ndaluar kontrabandimin e mbetjeve të tjera të rrezikshme.

Sipas organizatave, Shqipëria rrezikon të kthehet në burim ose pikë tranziti për tregtinë dhe kontrabandën ndërkombëtare të mbetjeve industriale nëse rasti nuk ndiqet deri në fund.

“I nxisim autoritetet ta trajtojnë këtë rast si një pikë kthese, jo vetëm për të ndëshkuar shkeljet e së kaluarës, por për ta vendosur Shqipërinë dhe Tajlandën si vende që nuk do të tolerojnë më të bëhen burim apo pikë tranziti për tregtinë e paligjshme të mbetjeve të rrezikshme,” citohet në deklaratë Jim Puckett, drejtuesi i BAN.

Organizatat e cilësojnë çështjen jo thjesht si eksport të paligjshëm, por si një aktivitet të strukturuar kriminal ndërkombëtar, që përfshin trafikim mbetjesh të rrezikshme, shpërdorim detyre dhe mashtrime në deklaratat doganore.

Sipas tyre, hetimi i autoriteteve shqiptare duhet të zbulojë të gjithë zinxhirin institucional që e ka mundësuar aktivitetin, përfshirë përgjegjësitë administrative dhe shtetërore.

Reagimi i organizatave vjen pas veprimeve të Prokurorisë së Durrësit, e cila lëshoi 33 urdhër-arreste – prej të cilave u ekzekutuan 20 – lidhur me dërgesën e rreth 2,800 tonë mbetjesh të nisura nga Porti i Durrësit rreth dy vite më parë dhe të refuzuara nga autoritetet tajlandeze.

Mes të arrestuarve dhe emrave të dyshuar si të përfshirë janë drejtues të kompanisë së çelikut Kurum, drejtues aktualë dhe të mëparshëm të Agjencisë Kombëtare të Mjedisit, si dhe punonjës të sektorit të lejeve mjedisore, doganave dhe inspektorateve të kontrollit.

Organizatat vlerësuan gjithashtu rolin e sinjalizuesit anonim që ngriti alarmin fillestar dhe vendimin e linjave detare MSC dhe Maersk për të mos transportuar më ngarkesa të dyshuara.

“Tajlanda veproi drejt duke refuzuar këto dërgesa, dhe ky rast thekson pse vendet në zhvillim nuk duhet të përdoren si vende hedhjeje për mbetjet industriale të rrezikshme,” tha Penchom Saetang, drejtuese ekzekutive e EARTH.

Lexo: Dëshmia e plotë e Jim Puckett për mbetjet toksike

Organizatat kërkojnë zbardhjen e plotë të rolit të autoriteteve shtetërore në këtë proces, duke theksuar se publiku duhet të informohet se cilët aktorë institucionalë e kanë mundësuar ose toleruar aktivitetin.

Një nga kërkesat kryesore është hetimi nëse Porti i Durrësit është përdorur si qendër eksporti ose tranziti për mbetje të rrezikshme edhe nga burime të tjera, çka do ta shndërronte rastin nga një incident industrial në një problem sistemik.

Ato kërkojnë gjithashtu informacion të detajuar mbi analizat laboratorike të mbetjeve, krahasimin për përputhjen me aktivitetin industrial të kompanisë Kurum dhe sasinë e eksporteve të mundshme drejt vendeve të tjera, përfshirë këtu Kinën.

Çështja e kontrabandës së mbetjeve të rrezikshme nuk është e re. Në mars 2025 Citizens.al publikoi dëshminë e Jim Puckett dhe sinjalizuesit anonim, të cilët paralajmëruan se Shqipëria mund të ishte pjesë e një skeme më të gjerë trafiku mbetjesh dhe se dërgesa drejt Tajlandës mund të mos ishte rast i izoluar.

Në atë kohë Puckett kritikoi autoritetet shqiptare për zvarritje të hetimeve dhe për mos-ndjekje të zinxhirit të plotë të përgjegjësisë, përfshirë aktorë institucionalë.

Lexo: “Shqipëria po zvarrit hetimet për kontrabandën e mbetjeve toksike”

Po ashtu, Citizens.al raportoi më herët se Prokuroria e Durrësit pati mbajtur një vit heshtje lidhur me çështjen, ndërsa ngarkesa prej 102 kontejnerësh qe kthyer në Shqipëri pas refuzimit nga Tajlanda.

Për organizatat mjedisore, çështja e Durrësit nuk është vetëm një hetim penal, por një test për mënyrën se si Shqipëria do të trajtojë ekonominë e mbetjeve dhe përgjegjësinë mjedisore në raport me tregtinë globale.

Lexoni gjithashtu:

• 33 urdhër-arreste për kontrabandën e mbetjeve “Durrës-Tajlandë”
• Një vit heshtje nga Prokuroria e Durrësit për kontrabandën me mbetje të rrezikshme
• Tajlanda i kthen mbetjet Shqipërisë, BAN apel për hetime transparente

The post Kontrabanda e mbetjeve, organizatat mjedisore apelojnë për hetim të thellë dhe reforma ligjore appeared first on Citizens.al.

Një grup organizatash të shoqërisë civile i kanë kërkuar sot Kuvendit të thërrasë menjëherë Këshillin e Mandateve dhe të shqyrtojë brenda afateve ligjore kërkesën e Prokurorisë së Posaçme për t’i hequr imunitetin zëvendëskryeministres së pezulluar, Belinda Balluku.

Deklarata është firmosur nga organizatat Drejtësi Sociale, Qëndresa Qytetare, Komiteti Shqiptar i Helsinkit, SCiDEV, Tek Bunkeri, HANA – Hand to hand Against Nation Apathy, Qyteti Im dhe ATA.

Sipas këtij grupimi organizatash, ekziston rreziku që procedurat parlamentare për trajtimin e kërkesave të organeve të drejtësisë të kthehen në objekt zvarritjeje, relativizimi ose instrumentalizimi politik.

Në deklaratën e përbashkët drejtuar Kuvendit, ata theksojnë se po ushtrojnë të drejtën kushtetuese për t’iu drejtuar institucioneve publike dhe rolin e tyre si aktorë të shoqërisë civile në mbrojtje të rendit kushtetues dhe interesit publik.

Në reagim kujtohet se imuniteti parlamentar, sipas Nenit 73 të Kushtetutës, nuk është konceptuar si një mburojë personale për t’iu shmangur drejtësisë, por si garanci funksionale për ushtrimin e mandatit përfaqësues.

“Imuniteti nuk mund të shndërrohet në pengesë procedurale për ushtrimin e funksioneve kushtetuese të organeve të drejtësisë” citohet në deklartë.

Sipas grupimit të organizatave, çdo vonesë e pajustifikuar procedurale, çdo devijim nga procedurat kushtetuese dhe çdo instrumentalizim politik i një kërkese penale rrezikon të cenojë parimin e barazisë para ligjit, shtetin e së drejtës dhe besimin e publikut në institucionet demokratike.

Shoqëria civile lidh këtë çështje edhe me angazhimet e Shqipërisë në procesin e integrimit evropian, duke kujtuar qëndrimet e përsëritura të institucioneve të Bashkimit Evropian mbi rëndësinë e trajtimit në kohë, transparent dhe pa politizim të kërkesave të organeve të drejtësisë, në përputhje me kapitujt 23 dhe 24 të negociatave për anëtarësim.

“Qytetarët shqiptarë presin nga Kuvendi të ushtrojë kompetencat e tij në përputhje me Kushtetutën, shtetin e së drejtës dhe standardet demokratike që Shqipëria ka zgjedhur të ndjekë,” përmbyllet deklarata.

Thirrja e shoqërisë civile vjen në një moment tensioni mes qeverisë dhe sistemit të drejtësisë, pas vendimit të Gjykatës së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar për pezullimin e Ballukut nga detyra.

Siç është raportuar më herët nga Citizens.al, kryeministri Edi Rama e cilësoi vendimin si tejkalim kompetencash dhe paralajmëroi ndërhyrje në legjislacion, përfshirë ndryshime në Kodin Penal. Ekspertë të drejtësisë e kanë konsideruar një hap të tillë precedent të rrezikshëm, pasi mund të ndikojë në pavarësinë e sistemit gjyqësor dhe të cenojë reformën në drejtësi.

Gjykata Kushtetuese nuk arriti të sigurojë shumicën e votave për ankimin e kryeministrit, duke lënë në fuqi pezullimin nga detyra, ndërsa SPAK ka kërkuar vijimin e procedurave parlamentare për autorizimet përkatëse për masa të tjera sigurimi.

The post Kërkesa e SPAK për Ballukun, shoqëria civile thirrje Kuvendit të veprojë appeared first on Citizens.al.

Përplasjet mes qeverisë dhe sistemit të drejtësisë tashmë janë të qarta, madje kanë përshkallëzuar. Kryeministri Edi Rama ka paralajmëruar ndërhyrje për ndryshime ligjore pas zhvillimeve në çështjen që lidhej me zëvendëskryeministren Belinda Ballukun në Gjykatën Kushtetuese.

Në përfundim të mbledhjes së grupit parlamentar të hënën, Rama deklaroi se do të propozojë ndryshime ligjore për të mos lejuar, sipas tij, ndërhyrjen e pushtetit gjyqësor në atë ekzekutiv.

Qëndrimi vjen pas vendimit të Kushtetueses, e cila la në fuqi pezullimin nga detyra të numrit dy të qeverisë, masë e marrë më herët nga Gjykata e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (GJKKO) për të lehtësuar hetimet ndaj saj.

Drejtuesi i qendrës ligjore “ResPublica”, Dorian Matlija shprehet se teknikisht kryeministri mund të bëjë një ndërhyrje të tillë dhe i quhet e vlefshme, por nga ana politike e cilëson të shëmtuar.

“Mund ta bëjë [ndërhyrjen], por mund të ketë subjekte të interesuara që mund ta çojnë prapë në Gjykatë Kushtetuese dhe të ketë përplasje. Është një tollovi në vazhdim, që nuk do zgjidhet kollaj,” tha avokati Matlija për Citizens.al.

Sipas tij, “është dilentatizëm të ndryshosh Kodin e Procedurës Penale, ama nëse do të ndryshojë Kushtetutën, i duhen 94 vetë për atë pjesë”.

Një ndërhyrje e tillë rrezikon të krijojë precedent dhe mund të cenojë jo vetëm reformën në drejtësi, por edhe procesin e integrimit evropian të vendit.

“Ndërhyrje në mes të lojës”

Më 6 shkurt, GJKKO, me kërkesë të SPAK, vendosi pezullimin nga detyra të Belinda Ballukut, e cila përveç postit të zëvendëskryeministres mban edhe postin e ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë.

Qeveria e ankimoi vendimin në Gjykatën Kushtetuese me pretendimin se në këtë masë po cenohej vullneti i qytetarëve dhe e drejta për të ushtruar pushtetin ekzekutiv.

Gjykata nuk arriti të sigurojë shumicën e nevojshme të votave për të dhënë një interpretim të qartë për çështjen.

Dalja në një vendim 4 me 4 solli rrëzimin e ankimit, për rrjedhojë pezullimi i saj nga detyra mbeti në fuqi. Megjithatë vlen të theksohet se Balluku vijon të mbajë mandatin e deputetes.

Mandati i deputetit ofron imunitet për masa të sigurisë si arrestimi apo kontrolli i banesës. Për këtë SPAK ka paraqitur në Kuvend edhe kërkesën për heqjen e imunitetit, kërkesë tp cilën shumica socialiste e mbajti prej muajsh pa shqyrtuar me pretekstin se “nevojitej të shprehej Gjykata Kushtetuese”.

Në një reagim publik Kryeministri Rama njoftoi se mazhoranca do të kërkojë zgjidhje përmes ndryshimeve në legjislacion dhe tregoi hapur se qeveria do ta mbrojë Ballukun duke mos ia lëshuar imunitetin.

“Deri në adresimin ligjor të zgjidhjes nuk ka asnjë urgjencë për të trajtuar kërkesën që SPAK-u bëri pas rënies së masës së pezullimit”, u shpreh Rama.

Përballë këtyre zhvillimeve, ekonomisti dhe drejtori ekzekutiv i Qendrës Shqiptare për Kërkime Ekonomike (ACER), Zef Preçi, e konsideron problematike çdo ndryshim ligjor gjatë një procesi në zhvillim.

“Çfarëdo ndërhyrje ka efekt vetëm pas miratimit […] Nuk ka akte me efekt prapaveprues. Çështja do të hetohet sipas kuadrit ligjor aktual”, theksoi ai për Citizens.al.

Duke paralelizuar situatën me atë të shfaqur edhe në Serbi. Sipas Preçit, një konflikt i tillë institucional mund të ndikojë negativisht në procesin e integrimit evropian të vendit.

Ai shton se mazhoranca mund të synojë zvarritjen procedurale të procesit parlamentar deri në afatet e parashikuara në rregullore.

Ndërsa qeveria ka lënë të kuptohet se nuk e konsideron urgjente shqyrtimin e kërkesës së SPAK për arrestimin e Ballukut, Komisioni Evropian kërkon që Kuvendi të veprojë pa vonesa për procedurat që lidhen me heqjen e imunitetit.

Sipas Brukselit, trajtimi i këtyre çështjeve është përgjegjësi e parlamentit, ndërsa lufta kundër korrupsionit mbetet kusht kyç për avancimin e Shqipërisë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

“Në raportin për Shqipërinë për vitin 2025, Komisioni theksoi se, megjithëse qëndrueshmëria e gjyqësorit është përmirësuar, përpjekjet e zyrtarëve publikë ose politikanëve për të ushtruar presion mbi drejtësinë mbeten shqetësim serioz”, citoi ReportTV një zëdhënësi të KE.

Lexoni gjithashtu:

• “Numrat dy” para drejtësisë: Lëkundje apo konsolidim i pushtetit të Ramës?
• Gjykata Kushtetuese rikthen Belinda Ballukun në detyrë
• Rikthimi i ministres Balluku në detyrë pritet me protestë nga Lëvizja Bashkë

The post Nga reforma te përplasja: Rama sfidon pavarësinë e drejtësisë appeared first on Citizens.al.

Pas tre ditësh përplasje të dhunshme me policinë kundër zhvillimit të resortit “Blue Borgo” në zonën mes Shëngjinit dhe Velipojës, banorët e Rrjollit u mblodhën sot para Prokurorisë së Posaçme (SPAK) ku kërkuan ndërhyrjen e drejtësisë për të zgjidhur konfliktin e pronësisë së tokave ku po zhvillohet projekti.

Njësoj si rreth një vit më parë ata protestuan me pankarta para së njëjtës godinë, me të njëjtën kërkesë: Pezullimin e punimeve dhe hetimin e dokumentacionit që i kaloi pronësinë kompanisë “Gener 2”, të cilin ata e konsiderojnë të bërë me falsifikime.

Një vit më pas, sipas banorëve dhe avokatëve të tyre, nuk ka asnjë informacion nëse janë kryer veprime konkrete hetimore. Pas protestës së sotme, avokati Ndue Pjetra tha se SPAK ia ka deleguar çështjen Gjykatës dhe Prokurorisë së Shkodrës.

“Proces i zvarritur qëllimisht”

Avokati i banorëve, Ndue Pjetra, i tha Citizens.al se zvarritja e deritanishme e procesit ka qenë e qëllimshme. Sipas tij, kjo i jep kohë Fatmir Shpellzës, të dyshuar për falsifikim dokumentesh pronësie, “të rregullojë aktet”.

Pjetra kërkoi përfshirjen e Inspektorati Kombëtar i Mbrojtjes së Territorit (IKMT), për të verifikuar nëse kompania “Gener 2”, që po punon në terren, po vepron në përputhje me ligjin.

“Nëse rezulton se gjithçka është në rregull, banorët do të tërhiqen nga kauza,” tha ai teksa shtoi se ata kanë depozituar një padi civile në Gjykatën e Shkodrës për prishje të pronësisë dhe njohje të saj në favor të banorëve, të cilët pretendojnë se e zotërojnë prej rreth 100 vitesh.

Prek Molla, banor i zonës, tha se të hënën, më 9 shkurt, ata do të paraqiten në institucionet e drejtësisë në Shkodër me qëllim që të kërkohet pezullimi i punimeve deri në një vendimmarrje përfundimtare.

Avokati Klodian Reçi ngriti shqetësimin për mungesën e kontrolleve institucionale. Ai paralelizoi reagimin e shpejtë të IKMT-së ndaj ndërtimeve të vogla dhe private me mungesën e verifikimeve për një projekt që shtrihet në rreth 146 hektarë nga një investitor strategjik “nuk shkon as për verifikime”.

Protesta u mbështet edhe nga përfaqësues të partive opozitare, përfshirë “Lëvizja Bashkë” dhe “Mundësia”. Ata ishin të pranishëm edhe në protestën e zhvilluar një ditë më parë në Rrjoll, ku pati edhe një person të lënduar.

“Me firmën e saj, Belinda Balluku po u shkatërron jetën njerëzve,” deklaroi Redi Muçi para SPAK-ut duke e cilësuar konfliktin si pjesë të një problemi të zgjatur 35-vjeçar të pronësisë në Shqipëri.

Barbara Doda nga partia “Mundësia”, shprehu mbështetjen për banorët.

Projekti i “Gener 2” parashikon një investim prej 280 milionë eurosh për ngritjen e 33 strukturave akomoduese dhe shërbimi, me objekte nga 3 deri në 10 kate mbi tokë dhe një kat nëntokë, përfshirë struktura hoteliere dhe sociale-kulturore.

Zona e zhvillimit parashikohet në rreth 146 hektarë me distancë rreth 2 kilometra larg monumentit natyror “Rana e Hedhun”. Ajo bën pjesë në nënzonën 1b të “Peizazhit të mbrojtur Lumi i Bunës-Velipojë”.

Në këtë nënzonë zbatohet shkalla e dytë e mbrojtjes mjedisore, e cila synon ruajtjen e biodiversitetit, duke lejuar aktivitete tradicionale, ekonomike dhe turistike, për sa kohë nuk cenojnë objektivat e mbrojtjes.

Me ndryshimet e Ligjit për Zonat e Mbrojtura, në vitin 2024, u përfshi edhe koncepti i “turizmit të ekselencës” i cili parashikon struktura akomoduese me standarde të larta arkitektonike dhe mjedisore.

Kështu, sipas nenit 33 të ligjit të rishikuar, tashmë lejohet zhvillimi i strukturave turistike 5-yje dhe infrastrukturës mbështetëse, edhe brenda zonave të mbrojtura.

Në këtë kontekst, një vlerësim i bërë nga AKM ka dalë në përfundimin se projekti “Blue Borgo” nuk bie në kundërshtim me legjislacionin për zonat e mbrojtura.

Në një reagim publik më 5 shkurt, kompania “Gener 2” deklaroi se projekti “Blue Borgo”, i zhvilluar nga kompania tjetër pjesë e grupit “Aba Blue Borgo” (Aba Holding), është në përputhje të plotë me të gjitha aktet ligjore dhe nënligjore në fuqi.

Sipas kompanisë, nga faza e konceptimit deri në marrjen e lejes përfundimtare të ndërtimit në dhjetor 2025, janë ndjekur të gjitha procedurat ligjore. “Gener 2” thotë se janë zhvilluar dëgjesa publike dhe se nuk është cenuar asnjë e drejtë pronësie.

Kompania i cilëson të pabazuara dhe dezinformuese pretendimet për paligjshmëri. Ajo shprehet e vendosur ta vijojë projektin brenda afateve, duke e konsideruar projektin një stacion të rëndësishëm turistik për zonën.

Prej më shumë se një viti, konflikti mes banorëve që pretendojnë pronësinë e tokave dhe kompanisë që ka marrë lejen e ndërtimit mbetet pezull. Asnjë institucion i drejtësisë nuk ka dhënë ende një vendim përfundimtar.

“Kur do t’u vijë radha këtyre çështjeve?” pyeti avokati Reçi, “Kur të kenë vdekur dhe ato që kanë qenë para tyre, apo vetëm pasi resortet të jenë ndërtuar dhe të mos zhbëhen më?”

Lexoni gjithashtu:

• Resorti “Blue Borgo”: Banorët përplasen me policinë, punimet vijojnë
• Banorët e Rrjollit, në SPAK për të drejtën e pronës

The post Banorët e Rrjollit përpara SPAK: “Kërkojmë pronat tona” appeared first on Citizens.al.

Prokuroria e Durrësit ka ndërmarrë një hap domethënës në hetimin e kontrabandës së mbetjeve të rrezikshme që kishin origjinë Shqipërinë rreth dy vite më parë, duke lëshuar 33 urdhër-arreste ndaj drejtuesve të kompanive të përfshira dhe zyrtarëve të institucioneve përgjegjëse për mbikëqyrjen mjedisore dhe doganore.

Ky është zhvillimi më i rëndësishëm në skandalin me jehonën më të madhe ndërkombëtare që ka njohur ndonjëherë Shqipëria sa i takon çështjeve të mjedisit. Çështja në fjalë është ndjekur në vazhdimësi nga Citizens.al me raportime të zgjeruara dhe dëshminë e plotë se si u sinjalizua në fillim rasti.

Lexo: Dëshmia e plotë e Jim Puckett për mbetjet toksike

Hetimi, bazuar në ekspertimet që tashmë kanë konfirmuar natyrën e rrezikshme të mbetjeve industriale, zbuloi se sasia prej mbi 2,800 tonë mbetjeje e dërguar në mënyrë të dyshimtë përmes 102 kontejnerësh drejt Tajlandës u eksportua në shkelje të ligjit mjedisor dhe procedurave doganore.

Ekspertimi i kryer – me vonesa shqetësuese – në Itali i klasifikoi këto mbetje si pluhur me përmbajtje të lartë metalike dhe substancash të dëmshme të ardhura nga furrat industriale (kategoria EAFD).

Sipas njoftimit zyrtar, masat e sigurisë përfshijnë drejtues dhe punonjës të kompanive “Kürüm International” dhe “Sokolaj shpk”, zyrtarë publikë dhe përfaqësues të institucioneve që kishin detyrë kontrollin mjedisor dhe doganor në Portin e Durrësit.

Prokuroria ka ngritur ndaj tyre akuza për shpërdorim detyre, falsifikim dokumentesh, transport të paligjshëm, kontrabandë dhe pastrim parash.

Nga alarmi ndërkombëtar te konkretizimi i hetimeve

Rasti u bë publik në vitin 2024, kur autoritetet tajlandeze refuzuan ngarkesën dhe kthyen mbetjet në Shqipëri, duke i bërë thirrje qeverisë shqiptare për hetime transparente dhe të pavarura.

Citizens.al raportoi se mbetjet e kthyera përfunduan në Porto Romano, ndërsa institucionet shqiptare shmangën për muaj me radhë dhënien e informacionit mbi përbërjen e tyre dhe përgjegjësitë ligjore.

Në mars 2025, Citizens.al publikoi dëshminë e Jim Puckett, drejtues i Basel Action Network (BAN), i cili paralajmëroi se Shqipëria po shfaqte shenjat e një skeme trafiku mbetjesh, pasi ky mund të mos ishte një rast i izoluar.

Puckett akuzoi autoritetet shqiptare për zvarritje të hetimeve dhe mungesë vullneti për të ndjekur zinxhirin e plotë të përgjegjësisë, përfshirë aktorët shtetërorë.

Lexo: “Shqipëria po zvarrit hetimet për kontrabandën e mbetjeve toksike”

Gjykata, me kërkesë të Prokurorisë, miratoi më 3 shkurt 2026, rreth dy vite më vonë, 33 masa sigurie: 26 me burg dhe 7 me arrest shtëpie.

Sipas prokurorisë, kontrabanda u mundësua përmes falsifikimit të dokumenteve, shmangies së kontrolleve mjedisore dhe doganore përmes lejeve të dhëna në shkelje të ligjit.

Në fokus të hetimit janë vënë zyrtarë dhe ish-zyrtarë të Agjencisë Kombëtare të Mjedisit (AKM), Doganës së Durrësit dhe struktura të përfshira në administrimin e portit.

Mes të arrestuarve janë drejtuesja aktuale e AKM-së, Marjeta Përlala, ish-drejtuesja Arta Dollani dhe tre punonjës nga sektori i lejeve të kësaj agjencie.

Gjithashtu janë arrestuar pesë punonjës të Doganës së Durrësit, dy inspektorë të Autoritetit Portual, administratori dhe dy punonjës të koncesionarit që operon terminalin lindor të portit.

Nga kompanitë e përfshira, është kërkuar arrestimi i administratorëve të Kürüm, Erdal Demir dhe Yusuf Sezai Kürüm, si dhe katër drejtorëve përgjegjës të sektorit të mjedisit, prodhimit, transportit dhe shitjeve të saj.

Nga “Sokolaj shpk” janë arrestuar pronarët Gjovana dhe Doni Sokolaj, si dhe kontabilistja e kompanisë. Paralelisht është kërkuar arrestimi edhe i zotëruesve, administratorëve dhe punonjësve të disa kompanive ndërmjetëse si “Bajrami N”, “Joti Spedition” dhe “Alliance Resource”.

Citizens.al pati raportuar më herët për heshtjen njëvjeçare të Prokurorisë së Durrësit, duke ngritur dyshime për mungesë transparence dhe llogaridhënie në një çështje me pasoja të rënda mjedisore dhe shëndetësore.

Argumenti kryesor lidhej me zvarritjen e kryerjes së analizave të ngarkesës së 102 kontejnerëve, të cilat ishin provuar më parë në Tajlandë se përmbanin lëndë të rrezikshme.

Lexo: Një vit heshtje nga Prokuroria për kontrabandën me mbetje të rrezikshme

Lëshimi i 33 urdhër-arresteve shënon zhvillimin më të rëndësishëm për zbardhjen e kësaj çështjeje, por ajo nuk i jep fund pikëpyetjeve mbi rastin, rolin e institucioneve, kontrollin real dhe mbi të gjitha propagandën.

Gjithashtu vë në diskutim një çështje tjetër: Çfarë do të bëhet me ngarkesën? Ku do të vendoset përfundimisht ajo dhe si do të veprohet me të, nëse do të duhet të asgjësohet?

Kujtojmë se qeveria e mohoi kategorikisht kontrabandën në fjalë dhe dha informacione për të vetëm pasi çështja mori jehonë ndërkombëtare.

Tashmë rasti mbetet një test për drejtësinë shqiptare, e cila ka bërë hapa të konsiderueshme me strukturat e reja – Struktura e Posacme Anti-Korrupsion – por që mbetet t’i tregojë konkretisht nëse i ka fituar të plota standardet e drejtësisë.

Lexoni gjithashtu:

• Shqipëria mbetet pas në mbrojtjen e mjedisit, BE kërkon veprime konkrete
• Fitime në kurriz të komuniteteve; mbi 200 hidrocentrale private në 15 vjet
• Bankers Petroleum nën hetim: Dyshohet se për 20 vite shmangu taksat

The post 33 urdhër-arreste për kontrabandën e mbetjeve “Durrës-Tajlandë” appeared first on Citizens.al.