Dihet që kafeja ju zgjon dhe përmirëson përqendrimin dhe vëmendjen. Megjithatë, ajo nuk është gjithmonë ajo që mjekët dhe dietologët rekomandojnë si zgjedhjen më të mirë për të rritur fokusin në mëngjes.
âKafeina nuk Ă«shtĂ« gjithmonĂ« mjeti mĂ« i pastĂ«râ, shpjegon Dr. Raj Dasgupta, kĂ«shilltar mjekĂ«sor kryesor i Sleepopolis. âAjo mund tĂ« shkaktojĂ« nervozizĂ«m, rĂ«nie energjie dhe varĂ«si.â
Askush nuk po ju kërkon të hiqni dorë nga filxhani juaj i kafesë në mëngjes. Megjithatë, ekspertët sugjerojnë që të konsumoni më shumë një pije të thjeshtë, por befasuese, e cila përmirëson fokusin më mirë se kafeja.
Pija e mëngjesit që rrit fokusin më mirë se kafeja
Uji. Po, kaq e thjeshtĂ«. ĂshtĂ« bazik, por jashtĂ«zakonisht i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r gjithĂ« trupin â dhe sidomos pĂ«r trurin.
âUji Ă«shtĂ« thelbĂ«sor pĂ«r kujtesĂ« mĂ« tĂ« mirĂ«, humor mĂ« tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m dhe pĂ«rqendrim mĂ« tĂ« lartĂ«â, thotĂ« Dr. Yoshua Quinones, mjek internist i certifikuar.
Edhe Dr. Brynna Connor pajtohet:
âUji ndihmon fokusin sepse truri nuk funksionon siç duhet kur trupi nuk Ă«shtĂ« mjaftueshĂ«m i hidratuar. Rreth 75% e trurit pĂ«rbĂ«het nga ujĂ« dhe, pĂ«r kĂ«tĂ« arsye, edhe dehidratimi i lehtĂ« mund tĂ« dĂ«mtojĂ« shpejt pĂ«rqendrimin, kujtesĂ«n dhe humorin.â
NjĂ« studim i vitit 2020 sugjeron se edhe njĂ« sasi e vogĂ«l uji â rreth 200 ml â mjafton pĂ«r tĂ« shuar etjen dhe pĂ«r tĂ« ulur nervozizmin dhe lodhjen. NdĂ«rkohĂ«, 500 ml ujĂ« pĂ«rmirĂ«son performancĂ«n mendore dhe humorin.
Si ndihmon uji në përqendrim
âPĂ«r tĂ« funksionuar nĂ« mĂ«nyrĂ« optimale, truri ka nevojĂ« si pĂ«r energji ashtu edhe pĂ«r lĂ«ngje,â shpjegon Dr. Connor. âUji ndihmon nĂ« ruajtjen e qarkullimit tĂ« gjakut drejt trurit, pĂ«rmirĂ«son qarkullimin dhe sinjalizimin nervor. KĂ«to janĂ« baza e qartĂ«sisĂ« mendore dhe fokusit afatgjatĂ«.â
Dr. Connor shpjegon më tej se çfarë ndodh në trup kur pini ujë dhe pse kjo ndikon drejtpërdrejt në përqendrimin tuaj.
TIRANĂ, 29 janar /ATSh/ Sheshi para stadiumit âElbasan Arenaâ u kthye kĂ«tĂ« tĂ« enjte nĂ« njĂ« pikĂ«takim tĂ« institucioneve, komuniteteve fetare, arsimit dhe qytetarĂ«ve, nĂ« kuadĂ«r tĂ« aktivitetit ndĂ«rgjegjĂ«sues âMjedisi â pĂ«rgjegjĂ«si e pĂ«rbashkĂ«t pĂ«r paqen dhe jetĂ«nâ, organizuar nga Qendra e BashkĂ«punimit NdĂ«rfetar (QBNFE).
Marshimi u parapri nga një aktivitet, që u hap nën moderimin e Ilirian Gjonit, anëtar i Bordit të QBNFE, ndërsa fjalën e mbajti dr. Arben Ramkaj, kryetar i Qendrës së Bashkëpunimit Ndërfetar. Në fjalën e tij, dr. Ramkaj theksoi se mjedisi nuk është një çështje e largët, por pjesë e drejtpërdrejtë e jetës së përditshme, duke nënvizuar se nuk mund të ketë paqe të qëndrueshme pa një mjedis të shëndetshëm.
âPaqja fillon aty ku njeriu kujdeset pĂ«r jetĂ«n, pĂ«r shĂ«ndetin e tjetrit dhe pĂ«r tĂ« ardhmen e brezave qĂ« vijnĂ«,â u shpreh Ramkaj, duke bĂ«rĂ« thirrje pĂ«r bashkĂ«punim konkret mes institucioneve, komuniteteve fetare dhe qytetarĂ«ve.
Në vijim, pjesëmarrësit ndoqën fjalimet e përfaqësuesve të pushtetit vendor dhe qendror, ku u trajtuan politikat mjedisore, zhvillimi i qëndrueshëm dhe roli i qytetarit në mbrojtjen e natyrës. Mes tyre, drejtuesi politik i qarkut Elbasan, Arbjan Mazniku, vlerësoi Elbasanin si një model të bashkëjetesës, tolerancës dhe ndërveprimit mes njerëzve përtej besimit të tyre, duke theksuar se kjo harmoni sociale është një vlerë e jashtëzakonshme që duhet ruajtur dhe forcuar, veçanërisht në kohët e sotme.
Nga ana e tij, kryetari i bashkisë Elbasan, Gledian Llatja theksoi angazhimin e vazhdueshëm të bashkisë në mbrojtje të mjedisit, përmes shtimit të sipërfaqeve të gjelbra, investimeve në hapësira publike dhe futjes së modeleve të suksesshme të diferencimit të mbetjeve në shkolla. Ai nënvizoi se këto iniciativa synojnë ta bëjnë Elbasanin një qytet më të pastër, më të gjelbër dhe më të jetueshëm për qytetarët dhe veçanërisht për fëmijët.
Ministri i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, Andis Salla e cilësoi mjedisin si një prioritet strategjik kombëtar, duke theksuar se toka është pasuri e përbashkët dhe amanet për brezat që vijnë. Ai bëri thirrje për përgjegjësi të përbashkët në ruajtjen e tokës dhe natyrës, si bazë e zhvillimit të qëndrueshëm dhe mirëqenies shoqërore.
Ndërkohë, kryetarja e këshillit të qarkut Elbasan, Ermira Urupi e vuri theksin te përgjegjësia morale, personale dhe qytetare për mbrojtjen e mjedisit, duke theksuar se respekti për natyrën është një detyrim që u përket të gjithëve dhe që reflektohet drejtpërdrejt në cilësinë e jetës.
Në vijim, drejtoresha e Zyrës Vendore të Arsimit, Vesa Llanaj Liço, theksoi se shkollat kanë një rol të rëndësishëm në edukimin e qytetarit të ri. Ajo nënvizoi se të gjithë së bashku duhet të mblidhemi dhe të veprojmë si një trup i vetëm për të edukuar brezin e ri dhe për të ndërtuar një të ardhme më të mirë.
NjĂ« vĂ«mendje e veçantĂ« iu kushtua rolit tĂ« arsimit dhe edukimit mjedisor, me kontribute nga drejtues tĂ« institucioneve arsimore dhe prezantimin simbolik tĂ« nxĂ«nĂ«sve tĂ« shkollĂ«s âQamil Guranjakuâ, tĂ« cilĂ«t pĂ«rcollĂ«n mesazhe ndĂ«rgjegjĂ«suese pĂ«r mbrojtjen e mjedisit dhe formimin e qytetarit tĂ« pĂ«rgjegjshĂ«m.
Marshimi dhe aktiviteti u përshëndetën gjithashtu edhe nga përfaqësues të komuniteteve fetare në qytet, të cilët përcollën mesazhe të përbashkëta për paqen, bashkëjetesën, tolerancën dhe kujdesin ndaj mjedisit si vlerë e përbashkët shoqërore.
Pas fjalimeve, aktiviteti vijoi me njĂ« marshim simbolik pĂ«rgjatĂ« bulevardit âAqif Pashaâ, me ndalesa pranĂ« busteve tĂ« figurave tĂ« shquara tĂ« qytetit. NĂ« kĂ«to ndalesa, pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« komuniteteve fetare dhe tĂ« arsimit reflektuan mbi raportin mes besimit, shkencĂ«s dhe ruajtjes sĂ« ekuilibrave natyrorĂ«, duke pĂ«rcjellĂ« mesazhe tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta pĂ«r kujdesin ndaj âshtĂ«pisĂ« sonĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«tâ.
Aktiviteti u mbyll nĂ« sheshin âAqif Pashaâ me thirrje pĂ«r aktivizĂ«m qytetar dhe veprime konkrete nĂ« mbrojtje tĂ« mjedisit, si dhe me njĂ« moment artistik tĂ« interpretuar nga LukĂ« Mllugja. NĂ« pĂ«rmbyllje, u pĂ«rcoll urimi pĂ«r njĂ« vit 2026 mĂ« tĂ« gjelbĂ«r, mĂ« tĂ« shĂ«ndetshĂ«m dhe mĂ« tĂ« qetĂ« pĂ«r qytetin e Elbasanit.
NĂ« kryeqytetin e Brazilit, BrasĂlia, rrufeja goditi papritur njĂ« turmĂ« demonstruesish qĂ« po mblidheshin nĂ« mbĂ«shtetje tĂ« ish-presidentit Jair Bolsonaro, duke lĂ«nduar mĂ« shumĂ« se 70 persona.
Incidenti ndodhi në një shesh gjatë reshjeve të shiut, kur njerëzit po qëndronin me çadra pranë barrierave metalike. Momenti i goditjes u filmua nga dëshmitarët okularë, transmeton Telegrafi.
Rreth 30 nga të lënduarit u shtruan në spital me djegie në bark, krahë dhe pjesën e sipërme të trupit. Tetë persona mbeten në gjendje të rëndë.
Jair Bolsonaro shërbeu si president i Brazilit nga viti 2019 deri në vitin 2022. Vitin e kaluar, ai u dënua me 27 vjet burg në një rast që lidhej me një tentativë grusht-shteti.
Hetuesit pretendojnë se Bolsonaro dhe bashkëpunëtorët e tij planifikuan të prishnin inaugurimin e presidentit të ri, Luiz Inåcio Lula da Silva. /Telegrafi/
Rreth nëntëdhjetë persona u lënduan kur rrufeja ra pranë një tubimi në mbështetje të ish-presidentit të burgosur brazilian Jair Bolsonaro në kryeqytetin e Brazilit të dielën, thanë zyrtarët e zjarrfikësve.
Rrufeja ra ndërsa mijëra njerëz u mblodhën në shi për të kërkuar lirimin e udhëheqësit të ekstremit të djathtë nga burgu, ku ai po vuan një dënim me 27 vjet burg për rolin e tij në përpjekjen për të përmbysur humbjen e tij në zgjedhjet e vitit 2022.
Dhe shkreptimë dhe bubullimë e papritur i bëri turmat të nxitonin për t'u strehuar në Brasilia.
đš CASTIGO? VĂdeo mostro o momento exato em que o raio caiu em cima dos bolsonaristas durante forte chuva em BrasĂlia. pic.twitter.com/splqtCTlvc â CĂĄssio Oliveira (@cassioolivveira) January 25, 2026
Zyrtarët e departamentit të zjarrfikësve thanë se 47 persona kishin nevojë për trajtim spitalor, me 11 që kishin nevojë për kujdes intensiv mjekësor. Ekipet e urgjencës trajtuan dhjetëra të tjerë në vendngjarje.
Tubimi u organizua nga kongresmeni Nikolas Ferreira, i cili bëri thirrje për "amnisti" për Bolsonaron dhe të tjerë të dënuar në lidhje me përpjekjen e dështuar për grusht shteti që pasoi humbjen e tij të ngushtë ndaj të majtës Luiz Inåcio Lula da Silva. /Telegrafi/
Gjermania u bë blerësi më i madh në botë i kafesë nga Brazili në vitin 2025, duke tejkaluar Shtetet e Bashkuara, të cilat ranë në vendin e dytë pas vendosjes së tarifave të larta të importit.
SHBA-të, tradicionalisht klienti më i madh i kafesë në Brazil, ranë në vendin e dytë me importe prej 5.3 milionë qesesh, 33% më pak se një vit më parë.
Trump vendosi tarifat për një gamë të gjerë produktesh ushqimore braziliane në përgjigje të procedurave penale kundër ish-presidentit brazilian Jair Bolsonaro, një aleat politik i presidentit amerikan.
Bolsonaro është dënuar që atëherë dhe po vuan një dënim me burg prej më shumë se 27 vitesh për përpjekje për grusht shteti.
Ndërsa çmimet e ushqimeve në SHBA u rritën, Trump i tërhoqi kryesisht tarifat në nëntor.
Brazili thuhet se eksportoi gjithsej 40 milionë qese kafeje vitin e kaluar, rreth 20% më pak se një vit më parë.
Pavarësisht vëllimit më të ulët, të ardhurat nga eksporti u rritën me 24% në një rekord prej 15.5 miliardë dollarësh.
Ferreira tha se dërgesat më të dobëta pasqyruan gjithashtu rezerva më të ulëta pas eksporteve rekord një vit më parë dhe humbjeve të lidhura me motin, duke shtuar se çmimet më të forta globale e kompensuan më shumë se rënien.
Brazili është i vetmi vend prodhues që eksporton kafe në më shumë se 120 vende dhe përbën mbi një të tretën e tregut global.
Pas Gjermanisë dhe SHBA-së, blerësit kryesorë përfshijnë Italinë, Japoninë dhe Belgjikën. /Telegrafi/
Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV) në një njoftim për media thekson se para disa ditësh ka njoftuar opinionin se përmes Sistemit të Alarmimit të Shpejtë për Ushqim dhe Ushqim për Kafshë (RASFF), ka pranuar një njoftim lidhur me praninë e nivelit të lartë të akrilamidës në produktin kafe e bluar, me origjinë nga Kosova, të eksportuar në Republikën e Kroacisë.
AUV thekson se në përputhje me Planin Vjetor të Inspektimit dhe parimin e vlerësimit të riskut ka ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme ligjore, përfshirë kontrolle dhe analiza laboratorike për të gjitha brendet e kafesë që përpunohen për konsum brenda vendit dhe për eksport nga Republika e Kosovës në vendet tjera.
"Sipas standardeve të sigurisë ushqimore, rezultatet e analizave në kafe kanë konfirmuar se nivelet e akrilamidës në të gjitha produktet e testuara janë nën kufirin maksimal të lejuar", thuhet në njoftim.
âBazuar nĂ« kĂ«to rezultate, operatorĂ«t e bizneseve ushqimore mund tĂ« vazhdojnĂ« tregtimin e kafesĂ«. AUV do tĂ« vazhdojĂ« monitorimin e vazhdueshĂ«m me qĂ«llim garantimin e sigurisĂ« ushqimore dhe mbrojtjen e shĂ«ndetit publikâ, thuhet nĂ« njoftim. /Telegrafi/
Kur Ministri i JashtĂ«m serb, Marko Gjuriq, akuzoi autoritetet e KosovĂ«s se po shĂ«njestrojnĂ« âserbĂ«t e krishterĂ« nĂ« natĂ«n mĂ« tĂ« shenjtĂ« tĂ« kalendarit ortodoksâ, ai nuk po reagonte ndaj asnjĂ« incidenti policor.
Ai po promovonte një kornizë të njohur dhe të qëllimshme - një që i riformulon mosmarrëveshjet administrative dhe dështimet e qeverisjes si prova të persekutimit fetar.
Ky dallim ka rëndësi. Akuzat për shtypje fetare janë ndër pretendimet më të rënda që mund të bëjë një zyrtar shtetëror.
Ato kërkojnë saktësi, prova dhe proporcionalitet. Ajo që ofroi Gjuriçi në vend të kësaj ishte përshkallëzimi i narrativës: një zhvendosje nga ligji dhe institucionet në besim dhe identitet, duke errësuar faktet dhe duke ngurtësuar qëndrimet në një moment kur normalizimi kërkon të kundërtën.
ĂfarĂ« ndodhi?
Incidentet e cituara nga Gjuriq ndodhën në prag të Krishtlindjeve Ortodokse në Mitrovicën e Veriut dhe Graçanicë. Në Mitrovicën e Veriut, Policia e Kosovës ndërhyri përkohësisht për të parandaluar vendosjen e një banderole me një përshëndetje tradicionale ortodokse të Krishtlindjeve. Banderola u kthye më vonë dhe u instalua.
Në Graçanicë, policia ndaloi për pak kohë qytetarët që po ktheheshin nga një ritual i Badnji danit dhe u kërkoi atyre të hiqnin bluzat me mbishkrime fetare.
Bluzat u kthyen. Nuk u bë asnjë arrestim. Nuk pati dhunë. Asnjë shërbesë kishtare nuk u ndërpre.
Këto fakte nuk janë në diskutim. Ajo që është në diskutim është kuptimi i tyre.
Ajo që nuk ndodhi është po aq e rëndësishme. Nuk kishte ndalim të adhurimit ortodoks. Asnjë ndalim të simboleve fetare sipas ligjit të Kosovës. Asnjë ndërprerje të liturgjive ose riteve fetare. Një fushatë persekutimi fetar nuk përmbyset brenda pak orësh, as nuk e lë të paprekur kuadrin ligjor që mbron lirinë e besimit dhe të shprehjes.
Ligj, jo besim
Kushtetuta e Kosovës dhe Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut garantojnë lirinë e fesë dhe të shprehjes.
Autoriteti i policisë për të ndërhyrë lind vetëm kur shprehja lidhet me rreziqe konkrete: nxitje, kërcënime të menjëhershme për rendin publik ose sjellje të paligjshme. Në këto raste, problemi nuk ishte mungesa e këtyre mbrojtjeve, por mënyra se si ushtrohej diskrecioni policor.
Policia e Kosovës dështoi në tri fusha. Së pari, artikulimi ligjor: urdhrat thuhet se u zbatuan pa referencë të qartë në bazën ligjore në momentin e veprimit. Së dyti, proporcionaliteti: masat e anuluara më vonë brenda disa orësh ngrenë pyetje legjitime në lidhje me domosdoshmërinë fillestare. Së treti, komunikimi: shpjegimet jokonsistente krijuan konfuzion dhe mosbesim.
Këto janë çështje qeverisjeje dhe kapaciteti, jo prova të armiqësisë fetare. Ngatërrimi i të dyjave është analitikisht i gabuar dhe politikisht i pamatur.
Strategjia e mospërfilljes
Deklarata e Gjuriçit mbështetet më pak në atë që thotë sesa në atë që lë jashtë. Ajo lë jashtë atë shprehje ligjore që në fund të fundit mbizotëroi. Ajo lë jashtë mbrojtjet kushtetuese të Kosovës. Ajo lë jashtë praninë e KFOR-it, EULEX-it, OSBE-së dhe UNMIK-ut - institucione që monitorojnë sigurinë, policinë, gjykatat dhe zgjedhjet në një nga territoret më të mbikëqyrura ndërkombëtarisht në Evropë.
Në vend të kësaj, Kosova paraqitet si një vakum informacioni, një hapësirë pa dëshmitarë, ku vetëm Beogradi mund të shohë qartë. Ky veprim retorik nuk është i rastësishëm. Një narrativë që fshin verifikimin e pavarur e ngre pohimin politik në fakt të supozuar.
Gjuriç pĂ«rmendi gjithashtu njĂ« incident nĂ« Prizren, duke pretenduar se njĂ« âaktivist politik i maskuar si priftâ u pĂ«rpoq tĂ« prishte ose pĂ«rdhoste festimet ortodokse. Referenca synon tĂ« pĂ«rforcojĂ« njĂ« pretendim mĂ« tĂ« gjerĂ« pĂ«r armiqĂ«si fetare. MegjithatĂ«, faktet tregojnĂ« diku tjetĂ«r.
Episodi përfshinte Nikolla Xhufkën, një figurë fetare, statusi i të cilit është i kontestuar brenda hierarkive kishtare ortodokse .
Ky mosmarrëveshje e brendshme nuk është çështja ligjore përkatëse. Sipas ligjit të Kosovës dhe standardeve evropiane të të drejtave të njeriut, individët dhe grupet janë të lirë të përcaktojnë identitetin e tyre fetar dhe të kryejnë ritet fetare pavarësisht njohjes kanonike. Mosnjohja nga kishat e themeluara nuk e bën aktivitetin fetar të paligjshëm.
ĂĂ«shtja thelbĂ«sore Ă«shtĂ« se episodi i Prizrenit nuk mbĂ«shtet pretendimet pĂ«r shtypje shtetĂ«rore tĂ« OrtodoksisĂ«. Ritet publike ortodokse - duke pĂ«rfshirĂ« ceremonitĂ« e hapura, tĂ« ngarkuara simbolikisht nĂ« hapĂ«sirat e pĂ«rbashkĂ«ta qytetare - u zhvilluan pa ndĂ«rhyrjen e policisĂ«.
Asnjë shërbesë nuk u ndalua. Asnjë ritual nuk u ndalua. Kur autoritetet ndërhynë diku tjetër, kjo kishte të bënte me çështje të sjelljes dhe rendit publik, jo me besimin. Ngatërrimi i të dyjave shkatërron një kufi ligjor që demokracitë evropiane duhet të ruajnë.
Pretendimi dhe besueshmĂ«ria e âKurtit anti-kristianâ
Përpjekja për ta portretizuar Albin Kurtin si person që ndjek një axhendë antikristiane has gjithashtu në një problem themelor besueshmërie: nuk i reziston shqyrtimit minimal as të realitetit personal, as të të dhënave institucionale.
Kurti është i martuar për më shumë se një dekadë me Rita Augestad Knudsen , një shtetase norvegjeze nga një vend i formuar nga një traditë e gjatë e krishterë dhe një studiuese e lartë në institutin kryesor të politikës së jashtme të Norvegjisë.
Kjo nuk ofrohet si një argument politik, as nuk duhet ekzagjeruar. Ajo ilustron një pikë më të gjerë: pretendimet për armiqësi ideologjike ndaj Krishterimit kërkojnë një nivel abstraksioni që injoron faktet e dukshme personale dhe shoqërore.
Më e rëndësishmja, qeveritë e Kurtit kanë vepruar brenda - dhe kanë mbështetur - një kornizë kushtetuese që garanton në mënyrë të qartë lirinë e fesë dhe mbron të gjitha bashkësitë fetare, përfshirë Kishën Ortodokse Serbe. Kishat funksionojnë hapur. Ritet fetare zhvillohen pa ndalime.
Besimi nuk rregullohet nga shteti. Cilado qoftë kritika që mund të drejtohen ndaj vendimeve policore ose ekzekutimit institucional, nuk ka prova të një axhende qeverisëse të drejtuar kundër Krishterimit si të tillë.
Prandaj, vazhdimĂ«sia e etiketĂ«s âanti-kristianeâ pasqyron ndĂ«rtimin narrativ dhe jo analizĂ«n e politikave. Ajo zĂ«vendĂ«son karikaturĂ«n nĂ« vend tĂ« provave dhe identitetin nĂ« vend tĂ« sjelljes.
Për audiencën ndërkombëtare, ky dallim ka rëndësi: besueshmëria është kumulative dhe akuzat gjithëpërfshirëse që shpërfillin mbrojtjet institucionale dobësojnë seriozitetin e shqetësimeve legjitime të ngritura diku tjetër.
Instrumentalizimi i fesë
Aspekti më i rëndësishëm i formulimit të Gjuriçit nuk është pasaktësia, por metoda e tij. Duke shpërbërë besimin, etninë dhe besnikërinë politike në një identitet të vetëm - "serbët e krishterë" nën rrethim - Serbia i transformon çështjet e negociueshme të qeverisjes në absolute morale. Gabimet administrative bëhen akte përdhosjeje. Dështimet institucionale të korrigjueshme riformulohen si sulme qytetëruese.
Kjo nuk ka të bëjë me mbrojtjen e Ortodoksisë. Kulti ortodoks në Kosovë vazhdon hapur, publikisht dhe ligjërisht. Ka të bëjë me përdorimin e fesë si mburojë kundër shqyrtimit dhe si levë në një mosmarrëveshje politike mbi sovranitetin dhe autoritetin.
Efekti është ngushtimi i hapësirës për kompromis. Pasi konflikti hidhet si fetar, ligji bëhet dytësor dhe llogaridhënia dyshohet. Dialogu mbijeton në mënyrë retorike, por zgjidhja shtyhet në mënyrë strukturore.
Përgjegjësia dhe reciprociteti
Përgjegjësia e Kosovës është e qartë. Policia ka nevojë për udhëzime më të mira operative, trajnim më të fortë gjuhësor dhe kontekstual në mjedise me etni të përziera, si dhe standarde më të rrepta të shpjegimit ligjor në momentin e zbatimit të ligjit.
Gabimet duhen korrigjuar herët dhe hapur.
Përgjegjësia e Serbisë është po aq e qartë. Akuzat serioze kërkojnë prova, jo absolute. Mosmarrëveshjet për qeverisjen duhet të trajtohen si çështje ligjore dhe institucionale, jo të ngrihen në padi fetare.
Për partnerët ndërkombëtarë, ia vlen të kujtojmë gjithashtu se pretendimet për persekutim fetar e marrin forcën e tyre jo nga retorika, por nga qëndrueshmëria. Liria e fesë është një detyrim reciprok sipas normave ligjore dhe politike evropiane, jo një instrument selektiv që duhet të vendoset përtej kufijve.
Kur besimi përdoret si mburojë për objektiva politike, funksioni i tij mbrojtës dobësohet kudo - përfshirë brenda shteteve që paraqesin pretendime të tilla.
Besimi meriton mbrojtje. Ai nuk meriton rekrutim në luftë politike. E ardhmja e Kosovës do të formësohet nga ligji, institucionet dhe llogaridhënia - jo nga instrumentalizimi i besimit.
Një person u lëndua rëndë kur rrufeja goditi ndërsa shkarkonte ngarkesë nga një rimorkio kamioni në lagjen Arsuz të Hatay në Turqi.
Momenti i incidentit u regjistrua nga një kamerë sigurie, transmeton Telegrafi.
NĂ« lagjen KaraaÄaç tĂ« Arsuz, njĂ« shtetas sirian me emrin M.A, i cili punonte nĂ« njĂ« dyqan materialesh ndĂ«rtimi, u lĂ«ndua rĂ«ndĂ« kur rrufeja goditi ndĂ«rsa po shkarkonte ngarkesĂ« nga njĂ« rimorkio kamioni.
Menjëherë pas njoftimit, ekipet shëndetësore u dërguan në vendngjarje. Punëtori i lënduar, i cili mori ndihmën e parë, u dërgua në spitalin e Iskenderunit me autoambulancë. Mësohet se trajtimi i M.A. në spital është duke vazhduar.
Ndërkohë, momentet kur rrufeja goditi u regjistruan sekondë pas sekonde nga kamera e sigurisë e vendit të punës. /Telegrafi/
Edhe pse shumĂ« njerĂ«z e fillojnĂ« mĂ«ngjesin me njĂ« pije tĂ« preferuar si kafeja, ekspertĂ«t paralajmĂ«rojnĂ« se disa pije, pĂ«rfshirĂ« kafenĂ«, nuk janĂ« tĂ« mira pĂ«r tâu konsumuar me stomak bosh.
Arsyeja është e thjeshtë - ato mund të irritojnë mukozën e stomakut, të shkaktojnë rritje të papritura të sheqerit në gjak ose të çojnë në shqetësime të tilla si urth, të përziera dhe dobësi.
Nutricionistët thonë se duhet të shmangni llojet e mëposhtme të pijeve me stomak bosh.
Kafeja - Ndërsa është një nga zgjedhjet më të zakonshme të mëngjesit, është gjithashtu një nga më problematiket kur konsumohet me stomak bosh. Rrit sekretimin e acidit në stomak, i cili mund të shkaktojë urth, dhimbje stomaku dhe acarim afatgjatë të stomakut. Përveç kësaj, kafeja me stomak bosh mund të rrisë ndjenjat e nervozizmit dhe të rrisë rrahjet e zemrës. Ekspertët rekomandojnë që të hani të paktën një meze të vogël para gllënjkës së parë.
Alkooli - me stomak bosh absorbohet në gjak shumë më shpejt, që do të thotë një efekt më i fortë dhe më i shpejtë. Kjo mund të çojë në marramendje, të përziera, një rënie të menjëhershme të sheqerit në gjak dhe një ngarkesë më të madhe në mëlçi.
Pije të gazuara - Pijet e gazuara, përfshirë ujin mineral, mund të shkaktojnë fryrje dhe shqetësim kur konsumohen me stomak bosh. Acidet dhe sheqernat e irritojnë më tej stomakun.
Lëngjet e frutave (sidomos ato të agrumeve) - Edhe pse konsiderohen të shëndetshme, lëngjet e frutave janë të pasura me acide dhe sheqerna natyralë. Me stomak bosh, ato mund të shkaktojnë acarim të stomakut dhe një rritje të papritur të glukozës në gjak, e ndjekur nga një rënie e energjisë.
Pijet energjike - Kombinimi i kafeinës, sheqerit dhe stimuluesve të tjerë i bën pijet energjike një zgjedhje veçanërisht të keqe me stomak bosh. Ato mund të shkaktojnë palpitacione të zemrës, nervozizëm dhe një rënie të menjëhershme të energjisë.
Një stomak bosh është i ndjeshëm dhe ajo që pimë mund të ndikojë ndjeshëm në shëndetin dhe mirëqenien tonë të përgjithshme gjatë gjithë ditës. Zgjedhja më e sigurt në mëngjes është një gotë me ujë ose një çaj bimor i butë, ndërsa pijet e tjera duhet të lihen për gjatë ose pas vakteve. Ndryshimet e vogla në zakone mund të bëjnë një ndryshim të madh në tretje dhe mirëqenien e përgjithshme të trupit.
Kafeja Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« pjesĂ« e pĂ«rditshmĂ«risĂ« pĂ«r miliona njerĂ«z. PĂ«r disa Ă«shtĂ« mĂ«nyra mĂ« e mirĂ« pĂ«r tâu zgjuar nĂ« mĂ«ngjes, pĂ«r tĂ« pĂ«rqendruar mendjen ose thjesht njĂ« moment kĂ«naqĂ«sie gjatĂ« ditĂ«s.
PĂ«rveç shijes dhe aromĂ«s sĂ« saj, kafeja ka edhe shumĂ« ndikime nĂ« trupâdisa pozitive dhe disa qĂ« duhen pasur parasysh.
EkspertĂ«t e ushqyerjes shpjegojnĂ« se çfarĂ« mund tâi ndodhĂ« trupit kur e konsumon çdo ditĂ« dhe si mund ta pish nĂ« mĂ«nyrĂ«n mĂ« tĂ« shĂ«ndetshme.
ĂfarĂ« i ndodh trupit kur pini kafe çdo ditĂ«?
Merr më shumë antioksidantë
Edhe pse kafeja nuk ka shumë makronutrientë, ajo është e pasur me antioksidantë që luftojnë inflamacionin dhe mbrojnë qelizat. Kjo mund të ulë rrezikun e disa sëmundjeve kronike.
Ndihesh më vigjilent dhe i përqendruar
Kafeina bllokon adenozinĂ«nâsubstancĂ«n qĂ« tĂ« bĂ«n tĂ« ndihesh i lodhurâprandaj tĂ« ndihmon tĂ« reagosh mĂ« shpejt dhe tĂ« mendosh mĂ« qartĂ«.
Përmirëson shëndetin e zemrës
Studimet tregojnĂ« se 2â3 filxhanĂ« kafe nĂ« ditĂ« (pa sheqer e yndyra tĂ« shtuar) mund tĂ« pĂ«rmirĂ«sojnĂ« funksionimin e enĂ«ve tĂ« gjakut dhe tĂ« ulin inflamacionin, duke ndihmuar zemrĂ«n.
Mund të balancojë sheqerin në gjak
Kafeja lidhet me rrezik më të ulët për diabet tip 2, falë antioksidantëve dhe polifenoleve. Por është më mirë ta pish pa sheqer nëse synon të mbash sheqerin në kontroll.
Mund të mbrojë mëlçinë
Konsumimi i rregullt i kafesë mund të ulë rrezikun e sëmundjeve të mëlçisë, si cirroza apo kanceri i mëlçisë, dhe mund të ndihmojë në uljen e enzimave të mëlçisë.
Të përmirëson humorin
Kafeina rrit prodhimin e dopaminës, çka lidhet me humor më të mirë dhe rrezik më të ulët për depresion. Për shumë njerëz, vetë rituali i pirjes së kafesë është qetësues dhe i gëzon.
Mund të shkaktojë probleme me gjumin
Kafeina ka njĂ« âgjysmĂ«âkoheâ prej 5â6 orĂ«sh, qĂ« do tĂ« thotĂ« se mund tĂ« mbetet nĂ« trup gjatĂ« dhe tĂ« tĂ« prishĂ« gjumin nĂ«se e pi vonĂ«. ShumĂ« ekspertĂ« kĂ«shillojnĂ« tĂ« mos pish kafe pas orĂ«s 14:00âose edhe mĂ« herĂ«t nĂ«se je i ndjeshĂ«m ndaj kafeinĂ«s.
Një studim i ri i IIT zbuloi se çaji ose kafeja e nxehtë që konsumohet në gota kartoni mund të lëshojë 25,000 grimca mikroplastike në pijen tuaj në vetëm 15 minuta.
Instituti Indian i Teknologjisë (IIT) në Kharagpur, është universiteti kryesor qeveritar për kërkime inxhinierike dhe teknologjike, i themeluar në vitin 1951.
Sipas Sudha Goel, Profesoreshe e Asociuar në IIT Kharagpur, e cila udhëhoqi hulumtimin, gotat e kartonit, njëpërdorimshe janë një zgjedhje popullore për konsumimin e pijeve.
âHulumtimi ynĂ« ka konfirmuar kontaminimin e lĂ«ngut tĂ« nxehtĂ« qĂ« shĂ«rbehet nĂ« gotat e kartonit â pĂ«r shkak tĂ« degradimit tĂ« mikroplastikĂ«s dhe pĂ«rbĂ«rĂ«sve tĂ« tjerĂ« tĂ« rrezikshĂ«m nga materiali i veshjes sĂ« gotĂ«s. Gotat e letrĂ«s zakonisht janĂ« tĂ« veshura me njĂ« shtresĂ« tĂ« hollĂ« filmi hidrofobik i cili Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« kryesisht nga plastika (polietileni) dhe ndonjĂ«herĂ« kopolimere pĂ«r tĂ« mbajtur lĂ«ngun nĂ« gotĂ«n kartonit.
Brenda 15 minutash kjo shtresĂ« mikroplastike degradohet si rezultat i ujit tĂ« nxehtĂ«â, tha ajo.
Kjo përbën mbi 75,000 grimca në ditë nëse pini tre gota! Mjekët paralajmërojnë se këto toksina të padukshme mund të mbajnë metale të rënda që shkaktojnë kancer, prishin hormonet dhe dëmtojnë sistemin nervor.
âSipas studimit, 25,000 grimca mikroplastike lirohen nĂ« 100 mililitra lĂ«ng tĂ« nxehtĂ« (85-90 gradĂ« Celcius) qĂ« qĂ«ndrojnĂ« nĂ« gota kartoni pĂ«r 15 minuta. KĂ«shtu, njĂ« person qĂ« pi tre gota tĂ« rregullta çaji ose kafeje çdo ditĂ«, nĂ« njĂ« gotĂ« kartoni, do tĂ« gĂ«lltiste 75,000 grimca tĂ« vogla mikroplastike tĂ« cilat janĂ« tĂ« padukshme pĂ«r syrin e njeriutâ, shtoi ajo.
Studiuesit ndoqĂ«n dy procedura tĂ« ndryshme â nĂ« procesin e parĂ«, uji i nxehtĂ« ultra i pastĂ«r (85-90 gradĂ« Celcius) u derdh nĂ« gotat e kartonit sĂ« disponueshme dhe u la tĂ« qĂ«ndronte pĂ«r 15 minuta.
Goel shpjegoi se uji i përzier homogjenisht u analizua më pas për praninë e mikroplastikës, si dhe joneve shtesë që mund të kishin rrjedhur në lëng nga gotat e letrës.
Në procesin e dytë, gotat e kartonit, fillimisht u zhytën në ujë të vakët (30-40 gradë Celcius).
âPas kĂ«saj, filmi hidrofobik u nda me kujdes nga shtresa e kartonit dhe u ekspozua ndaj ujit tĂ« nxehtĂ« (85-90 gradĂ« Celsius) pĂ«r 15 minuta.
Ndryshimet në vetitë fizike, kimike dhe mekanike të filmave plastikë u ekzaminuan para dhe pas ekspozimit ndaj ujit të nxehtë.
Këto mikroplastika mund të veprojnë si bartës të ndotësve si jonet, metaleve të rënda toksike si paladiumi, kromi dhe kadmiumi, dhe komponimeve organike që janë po aq hidrofobike në natyrë, duke u lejuar atyre të kalojnë lehtësisht në mbretërinë shtazore.
âKur gĂ«lltiten, implikimet shĂ«ndetĂ«sore mund tĂ« jenĂ« seriozeâ, tha ajo.
Ămimet e kafesĂ« dhe kakaos, po rriten me ritme tĂ« shpejta dhe dalĂ«ngadalĂ« po e nxjerrin vendin tonĂ« nga lista e destinacioneve me kosto tĂ« ulĂ«t, si pĂ«r vendasit ashtu edhe pĂ«r turistĂ«t.
Të dhënat e INSTAT, tregojnë se çmimet e kafesë, çajit dhe erëzave u rritën me 7.1% në tetor 2025, krahasuar me tetorin e vitit 2024.
Kjo ishte rritja më e fortë ndër të gjitha grupet e mallrave të konsumit bazë që merren në konsideratë për matjen e inflacionit.
Arsyet lidhen me disa faktorë të brendshëm dhe të jashtëm. Faktorët kryesorë janë çmimet e larta të kafesë dhe çajit në tregjet ndërkombëtare, të ndikuara nga kushtet ekstreme klimatike dhe prodhimi i reduktuar.
Sektori i kafesë në Brazil, një prej prodhuesve më të mëdhenj globalë, është përballur me thatësira të gjata, ngrica dhe reshje të pazakonta, që kanë ulur sipërfaqet e mbjella dhe rendimentet.
Po ashtu, India â njĂ« tjetĂ«r prodhues i madh i çajit â ka pĂ«suar rĂ«nie tĂ« prodhimit me rreth 30% pĂ«r shkak tĂ« temperaturave tĂ« larta dhe pĂ«rmbytjeve.
Nga ana tjetër, konsumi po rritet ndjeshëm, sidomos në tregjet në zhvillim, si Kina dhe India, si për çajin ashtu edhe për kafenë. Prodhimi në ulje dhe kërkesa në rritje kanë çuar çmimet në nivele rekord.
Nisur nga kĂ«to zhvillime, tregjet ndĂ«rkombĂ«tare kanĂ« rritur spekulimet. Ămimet e kafesĂ« ndodhen tashmĂ« nĂ« nivele historike, edhe pĂ«r shkak tĂ« pritshmĂ«rive pĂ«r mungesĂ« prodhimi, çka forcon mĂ« tej trendin e rritjes.
Analizat e fundit tregojnë gjithashtu se tarifat e imponuara nga SHBA për prodhuesit brazilianë kanë ndikuar drejtpërdrejt në rritjen e çmimeve globale.
Kafeja është një produkt i importuar dhe çmimet e saj pasqyrohen plotësisht në tregun vendas.
Megjithatë, konkurrenca e fortë e bar-kafeve dhe stili i jetesës së shqiptarëve, të bazuar në konsumin jashtë shtëpisë, po frenojnë rritjen e shpejtë të çmimeve në tregun e brendshëm.
Nga faktorët e brendshëm, mungesa e fuqisë punëtorë, rritja e kostove nga pagat më të larta dhe konsumi nga turistët po shtyn çmimet drejt rritjes.
TĂ« dhĂ«nat historike tregojnĂ« se gjatĂ« viteve 2017â2018, çmimet e kafesĂ« shĂ«nuan njĂ« ulje tĂ« vazhdueshme prej 2â3% nĂ« vit, çka tregonte periudhĂ« stabiliteti apo rĂ«nie tĂ« kĂ«rkesĂ«s.
Nga viti 2019 deri në fillim të 2021, çmimet qëndruan në nivele të ulëta, me luhatje të vogla rritjeje, përpara se të nisnin një rritje të fortë dhe të menjëhershme gjatë vitit 2021.
Në këtë periudhë, ndikimet globale nga pandemia dhe më pas krizat e furnizimit shkaktuan shpërthim të çmimeve, me ritme që arritën kulmin në vitin 2022, rreth 8%.
Pas këtij kulmi, grafiku tregon një rënie të mprehtë gjatë vitit 2023, nën 2% dhe për pak kohë afër 0%, çka tregon stabilizim të tregut pas rritjes së fortë.
Megjithatë, nga mesi i vitit 2024 çmimet nisën sërish rritje të qëndrueshme, duke arritur 7.1% në tetor 2025.
Ămimet rriten, por shqiptarĂ«t nuk heqin dorĂ« nga zakoni
Ndonëse çmimet kanë ardhur në rritje, të njëjtën tendenca ka pasur edhe konsumi, teksa zakoni i përditshmë për shumë shqiptarë është i vështirë për tu lënë, apo reduktuar.
Të dhënat e tjera të doganave tregojnë se për 10-mujorin, konsumi i kafesë arriti në 6.7 mijë tonë, me rritje prej 3.5% në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Ky është niveli më i lartë i konsumit, të paktën që nga viti 2018, kur Dogana raporton të dhënat.
Prej vitesh, kafeja është përfolur si një nga shkaktarët kryesorë të problemeve me stomakun nga aciditeti, refluksi, deri te gastriti. Por a është vërtet e dëmshme, apo këto janë thjesht mite që janë përcjellë brez pas brezi? Mjekët gastroenterologë sqarojnë dilemat që shumë njerëz kanë ende sot.
Sipas ekspertëve, kafeja nuk është domosdoshmërisht e dëmshme për stomakun, por gjithçka varet nga mënyra si e konsumoni, sasia dhe ndjeshmëria individuale. Vetë kafeina stimulon prodhimin e acidit në stomak, gjë që te disa persona mund të shkaktojë djegie, fryrje apo refluks. Megjithatë, për shumicën e njerëzve, një sasi e moderuar ndikon minimalisht.
Studime të fundit tregojnë se kafeja nuk shkakton ulcerë dhe as nuk dëmton mukozën e stomakut, siç besohej dikur. Përkundrazi, ajo përmban antioksidantë që ndihmojnë tretjen dhe madje stimulojnë metabolizmin.
Megjithatë, mjekët theksojnë disa raste kur kafeja duhet konsumuar me kujdes:
Personat me refluks kronik
Ata që vuajnë nga gastriti aktiv
Persona që pijnë kafe me stomak bosh
Njerëz të ndjeshëm ndaj kafeinës
Një faktor tjetër i rëndësishëm është lloji i kafes. Kafeja e filtruar është më e butë për stomakun, ndërsa ekspresi i fortë dhe kafeja turke mund të jenë më irrituese për disa persona. Edhe shtimi i qumështit ose konsumimi pas ushqimit mund të ulë irritimin.
Ekspertët përmbyllin se: kafeja nuk është armiku i stomakut, por duhet konsumuar me masë dhe sipas tolerancës së trupit. Për shumicën e njerëzve, një deri në tre filxhanë në ditë janë të sigurt dhe të padëmshëm.
Një ngjarje e rëndë ka ndodhur në fshatin Preknicaj të Shkrelit në Malësinë e Madhe. Bëhet me dije se një banesë dykatëshe është djegur nga flakët.
Zjarri mësohet se ka rënë rreth orës 02:00 të natës në shtëpinë dykatëshe të Zef Preknicaj, raporton euronews.al.
Banesa është shkrumbuar plotësisht duke shkaktuar dëme të mëdha materiale, por fatmirësisht nuk raportohet për persona të lënduar. Shkaku i rënies së zjarrit nga hetimet paraprake mendohet të jenë shkarkesat elektrike për shkak të kushteve atmosferike të përkeqësuara në 24 orët e fundit.
Siç raportohet rrufeja ka shkarkuar në këtë shtëpi duke shkaktuar zjarrin që e dogji plotësisht shtëpinë. Ndërkohë, grupet e punës të bashkive, bashkë me Emergjencat Civile dhe Forcat e Ushtrisë, grupet e OSHEE dhe të institucioneve të tjera janë në gatishmëri për çdo situatë emergjente.
Pirja e kafesë ose pijeve energjike është një ritual i përditshëm për shumë njerëz për ta filluar ditën më mirë, por shumë kafeinë mund të ketë pasoja të padëshiruara shëndetësore.
Ekspertët rekomandojnë që të rriturit të mos konsumojnë më shumë se 400 miligramë kafeinë në ditë, që është rreth dy deri në tre filxhanë kafeje prej 350 ml.
Nëse përjetoni simptoma si pagjumësi, dhimbje koke ose rrahje të shpejta të zemrës, mund të jetë koha për ta reduktuar atë.
Shenjat që tregojnë se po pini shumë kafeinë
Lodhje
Edhe pse mund të tingëllojë paradoksale, ndjenja e lodhjes së vazhdueshme mund të jetë një shenjë e konsumit të tepërt të kafeinës. Kafeina bllokon adenozinën, një substancë që ndihmon trurin të relaksohet dhe të përgatitet për gjumë. Efektet e kafeinës mund të zgjasin deri në pesë orë, gjë që mund të dëmtojë cilësinë e gjumit. Përveç kësaj, konsumi i rregullt mund të çojë në tolerancë, kështu që trupi kërkon gjithnjë e më shumë kafeinë për të ndjerë të njëjtin efekt.
Rrahje të zemrës
Shumë kafeinë mund të bëjë që zemra juaj të ndihet sikur po rreh fort, po kalon ose po rreh fort. Tek njerëzit që janë të ndjeshëm ndaj kafeinës ose kanë probleme me ritmin e zemrës, ky efekt mund të jetë më i theksuar, por sipas Shoqatës Amerikane të Zemrës, zakonisht nuk është shkak për shqetësim.
Presion i lartë i gjakut
Kafeina mund të rrisë përkohësisht tensionin e gjakut. Tek njerëzit e shëndetshëm që konsumojnë më pak se 400 mg në ditë, rritja është zakonisht e vogël, por tek ata që pinë më shumë se kaq, mund të jetë më e ndjeshme.
Probleme me tretjen
Kafeina mund të relaksojë muskulin që ndan ezofagun nga stomaku, gjë që mund të shkaktojë rikthimin e acidit në stomak dhe simptoma si urth ose belbëzim të shpeshtë.
Dhimbje koke
Konsumi i lartë i kafeinës shoqërohet me një rrezik në rritje të dhimbjeve të kokës dhe migrenës. Efekti lidhet me efektin e kafeinës në enët e gjakut, të cilat fillimisht ngushtohen dhe më pas zgjerohen.
Nervozizëm dhe ankth
Shumë kafeinë mund të shkaktojë ndjenja nervozizmi dhe ankthi sepse rrit prodhimin e dopaminës dhe stimulon sistemin nervor. Rreziku është veçanërisht i lartë me doza ditore mbi 400 mg.
Marramendje
Tek individët e ndjeshëm, marrja më e lartë e kafeinës mund të shkaktojë marramendje për shkak të rritjes së rrahjeve të zemrës dhe presionit të lartë të gjakut.
Si ta zvogëloni marrjen e kafeinës?
Kaloni nĂ« çaj: Ăaji jeshil, bimor ose ââmatchaââ pĂ«rmban mĂ« pak kafeinĂ« sesa kafeja dhe mund tĂ« ofrojĂ« njĂ« stimulues tĂ« butĂ«.
Reduktim gradual: Zvogëloni gradualisht konsumin tuaj ditor, për shembull, duke ulur konsumin e një filxhani kafeje në ditë dhe duke e zëvendësuar atë me një alternativë pa kafeinë.
Dietë e ekuilibruar: Sigurohuni që të merrni mjaftueshëm proteina dhe karbohidrate komplekse, pasi kjo mund të zvogëlojë nevojën për kafeinë si një "nxitës energjie".
Ekspertët këshillojnë të mos tejkalohet 400 mg kafeinë në ditë, por edhe sasi më të vogla mund të shkaktojnë simptoma të padëshiruara tek njerëzit e ndjeshëm. Nëse përjetoni nervozizëm, pagjumësi, dhimbje koke ose rrahje të shpejta të zemrës, merrni në konsideratë reduktimin e konsumit.
TĂ« rinjtĂ« qĂ« shpresojnĂ« tĂ« bĂ«hen pronarĂ« shtĂ«pish sĂ« shpejti duhet tĂ« ândalojnĂ« sĂ« bleri kafe Starbucksâ, sipas Pamela Liebman, presidente dhe CEO e kompanisĂ« ndĂ«rkombĂ«tare luksoze tĂ« pasurive tĂ« patundshme The Corcoran Group.
63-vjeçarja, e cila iu bashkua Corcoran si agjente kur ishte 23 vjeç, u ofroi këshillat e saj mijëvjeçarëve dhe Gjeneratës Zers në një intervistë të kohëve të fundit me Fortune.
âNdaloni sĂ« shpenzuari para pĂ«r gjĂ«ra qĂ« nuk janĂ« tĂ« nevojshme. ĂshtĂ« e jashtĂ«zakonshme se sa shpejt mund tĂ« shtohet ajo vezĂ« e vogĂ«l folejeâ, tha ajo, transmeton Telegrafi.
Komentet e saj prekin të njëjtat klishe që janë përdorur për të tallur mijëvjeçarët gjatë dekadës së fundit, ndërsa brezi ka luftuar për të arritur momente kyçe në jetë mes një serie recesionesh financiare në vitet e tyre formuese.
Gjenerata Zers, e cila filloi të arrinte moshën e blerjes së shtëpisë në mes të pandemisë COVID-19, tani po përballet me të njëjtin trajtim.
âNĂ«se shikoni njerĂ«zit qĂ« marrin Uber nĂ« vend tĂ« metrosĂ«, ata blejnĂ« kafe, blejnĂ« mĂ«ngjes jashtĂ«, shpenzojnĂ« para pĂ«r gjĂ«ra qĂ« nuk janĂ« tĂ« nevojshme, dalin me miqtĂ« e tyre tre netĂ« nĂ« javĂ«, shpenzojnĂ« para pĂ«r alkool dhe ushqimâ, tha Liebman.
âKĂ«to gjĂ«ra padyshim fillojnĂ« tĂ« shtohen. Metroja Ă«shtĂ« padyshim mĂ« e lirĂ« se njĂ« Uberâ, shtoi ajo.
Krahasuar me brezat e kaluar në të njëjtën moshë, mijëvjeçarët dhe Gjenerata Z kanë pasur vështirësi në blerjen e shtëpive për shkak të sfidave të vazhdueshme të përballueshmërisë, të cilat kryesisht rrjedhin nga çmimet shumë të larta deri te kostot e larta të huamarrjes.
MĂ« pak amerikanĂ« nĂ«n moshĂ«n 35 vjeç sot zotĂ«rojnĂ« njĂ« shtĂ«pi krahasuar me brezin e âbaby boomersâ nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n moshĂ«.
Përveç kësaj, mosha e blerësve për herë të parë, në 38 vjeç, është më e vjetër se sa ka qenë që të paktën nga vitet 1980, sipas Shoqatës Kombëtare të Agjentëve të Pasurive të Patundshme (NAR).
Mosha tipike e blerësit në SHBA është gjithashtu në një nivel rekord, duke arritur në 61 vjeç këtë vit - nga 58 në vitin 2024.
Dhe në përgjithësi, më pak amerikanë po hyjnë në shkallët e pasurive të paluajtshme. Në vitin 2024, sipas NAR, kishte pak më shumë se 1.1 milion blerës shtëpish për herë të parë në vend.
Brezat e rinj u rritën në një kohë të vështirë. Kriza e hipotekave subprime dhe Recesioni i Madh që pasoi goditën mijëvjeçarët në vitet e tyre formuese; shumë Gjeneratë Zer hynë në fuqinë punëtore në kulmin e pandemisë.
PĂ«rveç kĂ«tyre sfidave, blerja e shtĂ«pive Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« gjithnjĂ« e mĂ« e papĂ«rballueshme pĂ«r amerikanĂ«t e tĂ« gjitha moshave. Ămimet e shtĂ«pive u rritĂ«n ndjeshĂ«m gjatĂ« pandemisĂ« kur normat historikisht tĂ« ulĂ«ta tĂ« hipotekave shkaktuan njĂ« tĂ«rbim blerjesh shtĂ«pish qĂ« u pĂ«rplas me njĂ« mungesĂ« kronike tĂ« inventarit nĂ« tĂ« gjithĂ« vendin.
Pavarësisht një rritjeje të kohëve të fundit të inventarit, çmimet e shtëpive në pjesën më të madhe të vendit mbeten shumë mbi nivelet e tyre të pandemisë. Edhe në disa zona të Brezit të Diellit, të cilat kanë parë një korrigjim më të ashpër gjatë viteve të fundit, çmimet janë pothuajse dyfishi i asaj që ishin në vitin 2019.
Kostot e huamarrjes tani janë më shumë se dyfish më të larta se nivelet më të ulëta të pandemisë, pavarësisht përmirësimit të fundit në përballueshmëri.
Normat e kredive hipotekare u rritën ndjeshëm në vitin 2022 pas fushatës agresive të Rezervës Federale për rritjen e normave për të luftuar rritjen e inflacionit, dhe për tre vitet e fundit ato kanë mbetur midis 6 dhe 7 përqind.
Për më tepër, kostot e tjera të strehimit janë rritur masivisht në pesë vitet e fundit: faturat e taksës së pronës, të cilat janë të lidhura me vlerat e shtëpive, u rritën në pothuajse çdo zonë të madhe metropolitane të SHBA-së që nga viti 2019, sipas një raporti të Redfin të vitit 2024.
Primet e sigurimit të pronarëve të shtëpive, të nxitura nga ndryshimet klimatike dhe vlerat më të larta të shtëpive, janë rritur me 70 përqind që nga viti 2021, sipas një studimi të kohëve të fundit nga kompania e analizës së të dhënave J.D. Power.
Mijëvjeçarët dhe Gjenerata Zers shpesh fajësohen për mangësitë e tyre financiare, me një shqyrtim të veçantë të shpenzimeve të kohës së lirë që shpesh përfshijnë bukë të thekur me avokado, latte me erëza kungulli, Labubus, Jellycats dhe çdo gjë që çmenduria e fundit e TikTok i detyron përdoruesit të blejnë. /Telegrafi/
Kafeja dhe duhani bĂ«n pjesĂ« nĂ« rutinĂ«n e pĂ«rditshme tĂ« shqiptarĂ«ve, pasi lokalet prej vitesh janĂ« kthyer jo vetĂ«m nĂ« vende bisedash, por edhe nĂ« njĂ« âinstitucionâ pĂ«r takime pune. Por ajo qĂ« vihet re Ă«shtĂ« se trendi i konsumit tĂ« kĂ«tyre dy produkteve tĂ« akcizĂ«s ka rezultuar nĂ« rritje pĂ«rgjatĂ« kĂ«tij vitit. Dhe sa [âŠ]
Shumë njerëz nuk mund ta imagjinojnë një mëngjes pa kafe, por nuk është gjithmonë zgjedhja më e mirë për një stomak bosh. Megjithatë, duke shtuar përbërës të caktuar, mund ta bëni atë një pije më të shëndetshme.
Gastroenterologu Saurabh Sethi ndau sĂ« fundmi njĂ« kĂ«shillĂ« se si ta bĂ«ni kafenĂ« e mĂ«ngjesit njĂ« "zgjedhje mĂ« tĂ« mirĂ«" duke shtuar njĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«s tĂ« thjeshtĂ«. ĂshtĂ« kanella.
"Vetëm një majë kanelle mund të ndihmojë në uljen e rritjes së sheqerit në gjak dhe të shtojë antioksidantë të fuqishëm", tha ai.
Sipas Healthline, studimet tregojnë se kanella mund të ulë glukozën në gjak, kolesterolin dhe trigliceridet tek diabetikët. Për të zvogëluar rrezikun e efekteve anësore të mundshme, njerëzit mund të zgjedhin kanellën e Cejlonit në vend të kanellës më të zakonshme cassia (kineze).
Megjithatë, Dr. Sethi sugjeron shtimin e një përbërësi më pak të njohur, përkatësisht vajit MCT. MCT-të janë yndyrna që gjenden në ushqime si vaji i kokosit, dhe vaji MCT është një shtesë dietike që është e pasur me këto yndyrna dhe pretendohet se ka shumë përfitime shëndetësore.
"Merret nga kokosi dhe siguron një rritje të vazhdueshme të energjisë, dhe në të njëjtën kohë mbështet shëndetin e trurit", tha mjeku.
Ndryshe nga acidet yndyrore me zinxhir më të gjatë, vaji MCT tretet shpejt në mëlçi, ku mund të përdoret si një burim i menjëhershëm energjie ose të shndërrohet në ketone. Ketonet janë substanca që prodhohen kur mëlçia zbërthen sasi të mëdha yndyre.
Ndryshe nga acidet yndyrore të zakonshme, ketonet mund të kalojnë nga gjaku në tru. Kjo siguron një burim alternativ energjie për trurin, i cili normalisht përdor glukozën si lëndë djegëse.
Së fundmi, Dr. Sethi rekomandon gjithashtu shtimin e pluhurit të kakaos.
"I pasur me polifenole, ai funksionon me kafe për të ushqyer bakteret e mira të zorrëve. Në fakt, polifenolet në çokollatë mund të ndihmojnë në rritjen e niveleve të baktereve të dobishme të zorrëve si laktobacilet dhe bifidobakteret", thekson ai.
Ăokollata e zezĂ« Ă«shtĂ« plot me komponime organike qĂ« janĂ« biologjikisht aktive dhe veprojnĂ« si antioksidantĂ«. AntioksidantĂ«t qĂ« gjenden nĂ« çokollatĂ«n e zezĂ« mund tĂ« luajnĂ« njĂ« rol nĂ« uljen e kolesterolit "tĂ« keq" LDL, parandalimin e dĂ«mtimit tĂ« qelizave, mbrojtjen nga forcimi i arterieve, pĂ«rmirĂ«simin e menaxhimit tĂ« glukozĂ«s nĂ« gjak dhe pĂ«rmirĂ«simin e shĂ«ndetit tĂ« trurit.
ROMĂ, 1 tetor /ATSH/ â Tetori Ă«shtĂ« Dita BotĂ«rore e KafesĂ«, njĂ« element bazĂ« nĂ« traditĂ«n perĂ«ndimore.
Por, a duhet tĂ« kufizohet konsumi i saj? Apo tĂ« shmanget? Cilat janĂ« pĂ«rfitimet e kafeinĂ«s? ĂfarĂ« mund tĂ« zgjedhim si alternativĂ« ndaj kafesĂ«?, janĂ« disa nga pyetjet qĂ« Massimo Spattini, autor i librit âTri çelĂ«sat e jetĂ«gjatĂ«sisĂ«â u pĂ«rgjigjet kĂ«tyre pyetjeve.
Kafeina: PĂ«rfitimet dhe pasojat
Kafeina, përmes një sërë mekanizmash kompleksë qelizorë, rrit forcën e tkurrjes së muskujve edhe në frekuenca të ulëta stimulimi.
Ajo nxit rritjen e lipolizës dhe ruajtjen e glikogjenit të muskujve, falë rritjes së oksidimit të acideve yndyrore të lira.
Për më tepër, përmirëson rrjedhën koronare të gjakut (rritjen e rrjedhës së gjakut në zemër), prodhimin kardiak (rritjen e rrjedhës së gjakut në inde) dhe presionin sistolik të gjakut.
Duke kaluar me shpejtësi barrierën gjak-tru, kafeina dhe metabolitët e saj rrisin ngacmueshmërinë neuronale dhe lehtësojnë rekrutimin e neuroneve motorike, duke lehtësuar kështu transmetimin e sinjalit midis sistemit nervor qendror dhe periferik.
Disavantazhet e saj
Rrit prodhimin e kortizolit dhe adrenalinĂ«s: 200 mg (rreth dy filxhanĂ« kafe) mund tĂ« rrisin nivelet e kortizolit brenda njĂ« ore dhe tâi mbajnĂ« ato tĂ« larta gjatĂ« gjithĂ« ditĂ«s.
Tek njerëzit që e metabolizojnë kafeinën ngadalë, kjo mund të dëmtojë cilësinë e gjumit, duke çuar në një rritje të mëtejshme të kortizolit gjatë natës.
Nivelet e larta kronike të këtij hormoni kanë efekte katabolike në muskuj, nxisin rezistencën ndaj insulinës dhe pengojnë humbjen e peshës.
Për këto arsye, kafeina është një thikë me dy presa: mund të jetë e dobishme në ditë veçanërisht të vështira për të mbështetur performancën fizike ose mendore, por nuk rekomandohet për ata të predispozuar ndaj stresit kronik ose me prodhim të lartë të kortizolit.
Kafeja: Pro dhe kundër
Konsumi i kafesë është i rrënjosur thellë në stilin e jetës së shumicës së perëndimorëve dhe më gjerë.
Studimet mbi efektet e kafesë janë shpesh kontradiktore. Nga njëra anë, kafeina që përmbahet në kafe mund të zvogëlojë ndjeshmërinë ndaj insulinës dhe të rrisë nivelet e kortizolit, duke predispozuar për hipertension dhe rezistencë ndaj insulinës.
Nga ana tjetër, studime të shumta nxjerrin në pah përfitimet e kafesë falë përmbajtjes së saj antioksiduese: konsumi i rregullt (pa sheqer, sigurisht) shoqërohet me një ulje të rrezikut të diabetit të tipit 2 deri në 35%.
NjĂ« studim i botuar nĂ« âNew England Journal of Medicineâ tregoi se pirja e dy deri nĂ« tre filxhanĂ«ve kafe nĂ« ditĂ« zvogĂ«lon rrezikun e vdekshmĂ«risĂ« me 10% tek burrat dhe 13% tek gratĂ«.
Për shumë njerëz, kafeja është burimi kryesor ditor i antioksidantëve.
Efektet e kafesë, megjithatë, varen shumë nga metabolizmi individual i kafeinës, i cili ndodh në mëlçi dhe ndikohet nga variacionet gjenetike.
Përafërsisht gjysma e popullsisë ka një metabolizëm të ngadaltë të kafeinës: tek këta individë, konsumi mund të shkaktojë nervozizëm, agjitacion, pagjumësi, rritje të presionit të gjakut, përkeqësim të sindromes pre-menstruale, një rrezik në rritje të abortit dhe vështirësi në detoksifikimin e barnave dhe toksinave.
Shkurt, kafeja mund të ketë efekte të dobishme ose negative në varësi të gjenetikës individuale, gjendjes shëndetësore dhe sasisë së konsumuar.
Një alternativë ndaj kafesë: çaji jeshil
Ăaji jeshil Ă«shtĂ« njĂ« alternativĂ« e vlefshme ndaj kafesĂ«.
Vetitë e tij rrjedhin kryesisht nga prania e polifenoleve dhe katekinave, të cilat bashkëveprojnë me sistemin nervor simpatik, duke stimuluar termogjenezën dhe lipolizën.
Për më tepër, çaji jeshil duket se pengon pjesërisht lipazat e zorrëve, duke reduktuar tretjen dhe thithjen e yndyrnave. Efekti i çajit jeshil varet jo vetëm nga kafeina që përmban, por edhe nga kombinimi i tij me katekinat dhe teaninën.
Kjo e fundit, një aminoacid i pranishëm në sasi të konsiderueshme, kundërvepron rritjen e kortizolit të shkaktuar nga kafeina, duke e bërë çajin jeshil një pije stimuluese, por ne te njejten kohe dhe të ekuilibruar.
Ăaji jeshil mund tĂ« konsumohet si pije, por pĂ«rqendrimet e pĂ«rbĂ«rĂ«sve aktivĂ« ndryshojnĂ« shumĂ« nĂ« varĂ«si tĂ« llojit tĂ« çajit dhe kohĂ«s sĂ« infuzionit. PĂ«r njĂ« efekt mĂ« tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m, njĂ« zgjidhje Ă«shtĂ« tĂ« merrni kapsula me ekstrakt tĂ« standardizuar.
E ardhmja e kafesë
Thatësira ekstreme gjatë sezonit të shirave, midis tetorit 2020 dhe marsit 2021, e ndjekur nga një ngricë e papritur në qershor-korrik 2021, e ka gjunjëzuar të gjithë sektorin e kafesë, duke shkaktuar një rritje të papritur të çmimeve të kafesë të llojit arabica.
Edhe në Afrikë pamja nuk është inkurajuese. Sipas një studimi të vitit 2017, Etiopia, prodhuesi i tretë më i madh i arabica-s në botë, mund të humbasë 39 deri në 59 për qind të zonave të saj të kultivimit të kafesë deri në fund të shekullit për shkak të rritjes së temperaturave dhe zvogëlimit të reshjeve.
Pasojat ekonomike dhe sociale për atë vend do të ishin shkatërruese, duke marrë parasysh se afërsisht 15 milionë njerëz punojnë në zinxhirin e furnizimit me kafe në Etiopi./ /f.k/ /os/ a.jor.
Për shumë njerëz, kafeja është burim energjie, një pushim i këndshëm ose një mënyrë për të krijuar një lidhje shoqërore. Megjithatë, konsumi i saj mund të shkaktojë ankth dhe nervozizëm tek disa persona.
Dhe sipas një studimi, njerëzit që janë më të prirur të ndiejnë shqetësime të tilla janë ata që nuk pinë rregullisht kafe.
Kafeina mund të shkaktojë një rritje të perceptimit duke stimuluar trurin. Ky efekt e bën një person më të vetëdijshëm për gjërat që mund ta bezdisin, duke rritur kështu nervozizmin. Gjithashtu, kur dikush që është mësuar të konsumojë sasi të mëdha kafeine, përpiqet të heqë dorë ose të reduktojë sasinë e saj, mund të vihet re një rritje e nervozizmit.
Kafeina dhe ankthi
Ankthi është një ndjenjë shqetësimi. I njëjti proces kimik në tru që shkakton rritjen e vigjilencës mund të rrisë ankthin duke ju bërë më të vetëdijshëm për të gjitha rezultatet e mundshme negative në një situatë. Megjithatë ndikimi që kafeina ka tek ankthi dhe nervozizmi janë individuale.
Njerëzit që nuk konsumojnë rregullisht kafeinë ose që përjetojnë shpesh momente ankthi dhe nervozizmi edhe nëse nuk pinë kafe, priren të kenë një përgjigje më të fortë ndaj efekteve të kafesë.
Në këtë rast ekspertët rekomandojnë heqjen dorë gradualisht nga kafeina me hapa të ngadaltë por të qëndrueshëm. Në vend të kafesë ju mund të pini cajra të ndryshëm.
Login
