❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

Fëmijët e emigracionit 2.0 që rriten midis dy identiteteve dhe dy realiteteve

Emigracioni 2.0 krijon një brez të ri fëmijësh që flasin dy gjuhë e shumëkulturorë, që rriten mes dy identiteteve dhe dy realiteteve. Por bashkë me potencialin e madh ekonomik dhe arsimor, vijnë edhe rreziqe: shkëputja e brezit të ri nga Shqipëria dhe humbja e kapitalit njerëzor. Pyetja thelbësore është nëse vendi do të dijë ta kthejë këtë energji të re në zhvillim, apo do ta lërë të shpërndahet jashtë kufijve.

Në fillim të viteve 2000, fjala emigracion në Shqipëri kishte një ngarkesë të fortë emocionale: Ajo lidhej me ndarjen, me imazhin e një prindi që largohej për të punuar kryesisht në Greqi, Itali apo Gjermani, ndërsa fëmijët mbeteshin pas në Shqipëri, në kujdesin e mamasë apo gjyshërve.

Kujtesa kolektive e atyre viteve është plot me imazhe valixhesh, por edhe me lot; me telefonata të rralla nga kabinat publike, me dhurata që vinin për festa apo për datëlindje, si një mënyrë për të zëvendësuar mungesën fizike dhe emocionale të prindit.

Emigracioni ishte sakrificĂ«. NjĂ« premtim pĂ«r njĂ« jetĂ« mĂ« tĂ« mirĂ«, por qĂ« “paguhej” me vite tĂ« tĂ«ra ndarjeje dhe me njĂ« brez fĂ«mijĂ«sh qĂ« u rritĂ«n duke njohur prindĂ«rit e tyre mĂ« shumĂ« nĂ« fotografi sesa nĂ« pĂ«rditshmĂ«ri.

Por sot, fotografia e emigracionit shqiptar ka ndryshuar rrĂ«njĂ«sisht. ValĂ«t e reja tĂ« largimeve nuk janĂ« mĂ« arrati ekonomike tĂ« individĂ«ve, por Ă«shtĂ« e gjithĂ« familja qĂ« i “zhvendos” rrĂ«njĂ«t dhe shkon sĂ« bashku. TashmĂ« kĂ«to rrĂ«njĂ« shtrihen nĂ« dy vende, nĂ« dy realitete. Dhe kĂ«shtu ka lindur njĂ« fenomen i ri, qĂ« cilĂ«sohet “emigracioni 2.0”, qĂ« nuk nĂ«nkupton ndarje, por jetĂ« tĂ« dyfishtĂ«.

Në ndryshim nga brezi i parë që kërkonte të mbijetonte dhe të siguronte të ardhura për familjen në Shqipëri, brezi i dytë kërkon cilësi jete, arsim më të mirë dhe stabilitet. Ata nuk e shohin më emigrimin si një fazë të përkohshme, por si një projekt afatgjatë familjar.

Fëmijët e tyre ndjekin shkolla në Itali, Gjermani apo Francë, mësojnë dy gjuhë njëherësh, përfshihen në kultura të ndryshme, ndërkohë që verën e kalojnë në Shqipëri, në shtëpitë që prindërit kanë blerë apo ndërtuar me kujdes për të ruajtur lidhjen me vendin e origjinës.

Ndikimi emocional qĂ« fĂ«mijĂ«t pĂ«rjetojnĂ« gjatĂ« emigrimit Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« i ndĂ«rlikuar sesa njĂ« proces i thjeshtĂ« “pĂ«rshtatjeje”, sepse, siç shpjegon psikologia Valentina Telhaj, “fĂ«mijĂ«t e pĂ«rthithin tensionin e prindĂ«rve si sfungjer, edhe kur s’kanĂ« asnjĂ« fjalĂ« pĂ«r ta pĂ«rshkruar atĂ«â€, dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye, gjurmĂ«t emocionale tĂ« tranzicionit shpesh shfaqen mĂ« vonĂ«, nĂ« forma tĂ« ndryshme ankthi, tĂ«rheqjeje apo ndryshimi sjelljesh.

Por rrĂ«njĂ«t e kĂ«saj pĂ«rvoje nuk janĂ« vetĂ«m psikologjike: ekonomistja Silvi Boçe i sheh vitet e para tĂ« emigrimit si periudhĂ«n qĂ« “krijon kontradikta tĂ« padukshme brenda familjes, sepse prindi pĂ«rpiqet tĂ« mbijetojĂ« ekonomikisht, ndĂ«rsa fĂ«mija pĂ«rpiqet tĂ« mbijetojĂ« emocionalisht”.

Sipas saj, tĂ« ardhurat e paqĂ«ndrueshme, dhe oraret e gjata tĂ« punĂ«s e reduktojnĂ« nĂ« minimum kohĂ«n cilĂ«sore me fĂ«mijĂ«t, duke krijuar “njĂ« boshllĂ«k tĂ« heshtur qĂ« fĂ«mija e mbush me pasiguritĂ« e veta”.

Nga ana tjetĂ«r, sociologia Marsida Simo thotĂ« se fĂ«mijĂ«t e emigrantĂ«ve jetojnĂ« “nĂ« dy sisteme paralele vlerash, ku asnjĂ«ri nuk Ă«shtĂ« i plotĂ« dhe asnjĂ«ri nuk Ă«shtĂ« plotĂ«sisht i tyre”, duke krijuar njĂ« gjendje identitare qĂ« luhatet mes kujtesĂ«s familjare dhe normave tĂ« reja shoqĂ«rore.

Ky dualizëm vihet re në mënyrën sesi ata flasin, sillen dhe ndërtojnë marrëdhënie, shpesh me një maturi që e tejkalon moshën, shpjegon ajo.

NĂ« shkollĂ«, pĂ«rplasja bĂ«het edhe mĂ« konkrete: njĂ« mĂ«suese nĂ« Milano shpjegonte para pak javĂ«sh nĂ« TikTok se “fĂ«mijĂ«t shqiptarĂ« e kapin materialin akademik shumĂ« shpejt, por tĂ« flasĂ«sh me vetĂ«besim Ă«shtĂ« prova mĂ« e vĂ«shtirĂ«, sepse gjuha i ndjek si hije gjatĂ« gjithĂ« ditĂ«s”.

NdĂ«rsa Eris M., nĂ«nĂ« nĂ« Gjermani, rrĂ«fen se djali i saj i vogĂ«l i ka thĂ«nĂ«: “NĂ« shtĂ«pi jam unĂ«, nĂ« shkollĂ« jam dikush qĂ« s’e njoh”, njĂ« fjali qĂ« pĂ«rmbledh brendĂ«sinĂ« e dy botĂ«ve tĂ« cilat fĂ«mijĂ«t pĂ«rpiqen t’i bashkojnĂ«.

Studimet ndĂ«rkombĂ«tare, sipas znj. Simo, tregojnĂ« se “procesi i integrimit emocional tĂ« fĂ«mijĂ«s Ă«shtĂ« proporcional me qetĂ«sinĂ« ekonomike tĂ« familjes” dhe se vonesat apo sjelljet regresive janĂ« tĂ« zakonshme nĂ« vitin e parĂ« e tĂ« dytĂ« pas emigrimit, sidomos kur gjuha e re nuk Ă«shtĂ« pĂ«rvetĂ«suar ende.

Por edhe komunitetet shqiptare jashtĂ« vendit e vĂ«zhgojnĂ« kĂ«tĂ« dinamikĂ« çdo ditĂ«, shqiptarĂ«t nĂ« diasporĂ« shprehen gjithmonĂ« se “fĂ«mijĂ«t e emigrantĂ«ve janĂ« fĂ«mijĂ« tĂ« dy brezave, atĂ« qĂ« po e ndĂ«rtojnĂ« nĂ« vendin ku jetojnĂ« dhe atĂ« qĂ« u mbetet si kujtim i ShqipĂ«risĂ«â€.

Kjo e bĂ«n rolin e prindit mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m, sepse, siç thotĂ« psikologia Telhaj, “stabiliteti i brendshĂ«m i fĂ«mijĂ«s fillon nga stabiliteti i pĂ«rditshĂ«m i shtĂ«pisĂ«: njĂ« drekĂ« e pĂ«rbashkĂ«t, njĂ« bisedĂ« e shkurtĂ«r, njĂ« rit i vogĂ«l kulturor qĂ« krijon vazhdimĂ«si nĂ« njĂ« botĂ« qĂ« pĂ«rndryshe ndryshon çdo ditĂ«â€.

EkspertĂ«t e arsimit shtojnĂ« se pĂ«rfshirja e prindĂ«rve nĂ« shkollĂ« Ă«shtĂ« vendimtare, sepse krijon ura komunikimi qĂ« fĂ«mija vetĂ« nuk arrin t’i artikulojĂ«. NdĂ«rkohĂ«, ekonomistĂ«t theksojnĂ« se mbĂ«shtetja e komunitetit, orientimi nĂ« tregun e punĂ«s dhe stabiliteti material ndikojnĂ« drejtpĂ«rdrejt nĂ« shkallĂ«n e integrimit akademik tĂ« fĂ«mijĂ«s.

Ky mozaik faktorësh, si emotivë, ekonomikë, kulturorë, gjuhësorë, tregon se suksesi i një fëmije emigrant nuk matet vetëm me notat në shkollë, por me aftësinë e tij për të krijuar një identitet të qëndrueshëm në dy botë që shpesh i kërkojnë gjëra të ndryshme.

Dhe siç thotĂ« nĂ« fund psikologia Telhaj “nĂ«se prindi arrin t’i tregojĂ« fĂ«mijĂ«s se dy botĂ«t nuk janĂ« barrĂ«, por pasuri, atĂ«herĂ« pĂ«rshtatja shndĂ«rrohet nga sfidĂ« nĂ« mundĂ«si”.

Në dekadën e fundit, emigracioni shqiptar ka hyrë në një fazë të re që nuk lidhet më me varfërinë ekstreme apo mungesën totale të punës, por me kërkimin për cilësi më të mirë jete, arsim më të avancuar dhe stabilitet afatgjatë.

Kjo fazë po e transformon rrënjësisht mënyrën se si familjet shqiptare funksionojnë ekonomikisht dhe si projektojnë të ardhmen e tyre financiare.

NĂ«se nĂ« fillim tĂ« viteve 2000, remitancat ishin “paratĂ« e mallrave bazĂ«â€, pĂ«r tĂ« paguar faturat, ushqimin dhe shpenzimet e pĂ«rditshme, sot flukset financiare nga emigrantĂ«t janĂ« bĂ«rĂ« mĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme, mĂ« tĂ« larta dhe mĂ« tĂ« orientuara drejt investimeve.

Vetëm në vitin 2023, remitancat që shqiptarët jashtë vendit dërguan te familjarët e tyre në Shqipëri arritën në rreth 930 milionë euro, me një rritje prej 11.3% krahasuar me vitin paraprak.

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, në 6-mujorin e parë të vitit , dërgesat e emigrantëve arritën në 510 milionë euro, me një rritje prej 14.4% në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Familjet qĂ« emigrojnĂ« sot nuk synojnĂ« mĂ« vetĂ«m tĂ« “dĂ«rgojnĂ« dikĂ« jashtĂ« pĂ«r tĂ« sjellĂ« para”, por tĂ« ndĂ«rtojnĂ« njĂ« strategji tĂ« dyfishtĂ« ekonomike. Ato investojnĂ« njĂ«kohĂ«sisht nĂ« pasuri tĂ« paluajtshme nĂ« ShqipĂ«ri, apartamente nĂ« qytetet kryesore, vila ose shtĂ«pi nĂ« zonat rurale dhe nĂ« arsim cilĂ«sor jashtĂ« vendit pĂ«r fĂ«mijĂ«t e tyre.

Kjo qasje i kthen familjet emigrante në aktorë ekonomikë transnacionalë, që mbajnë lidhje të dyfishta me tregjet e dy vendeve: konsumojnë dhe investojnë në Shqipëri, por fitojnë dhe kursejnë jashtë.

Sipas agjencive imobiliare, rreth 40–45% e blerjeve tĂ« apartamenteve nĂ« zonat urbane (veçanĂ«risht nĂ« TiranĂ«, DurrĂ«s dhe VlorĂ«) kanĂ« si burim fondi tĂ« ardhura nga emigracioni.

Diaspora, veçanërisht ajo që jeton në Itali, Greqi, Gjermani dhe Mbretërinë e Bashkuar, po ndikon ndjeshëm në rritjen e çmimeve të tregut të pasurive të paluajtshme.

Në këtë mënyrë, emigracioni po kthehet në një nga faktorët më të rëndësishëm që po formëson kërkesën e brendshme dhe çmimet në sektorin e ndërtimit.

Krahas kësaj, investimi në arsim jashtë vendit është bërë pjesë thelbësore e strategjisë ekonomike të familjeve shqiptare në emigracion. Në vitet e fundit, numri i studentëve shqiptarë që ndjekin universitetet europiane është rritur, me destinacione kryesore Italinë, Gjermaninë dhe Mbretërinë e Bashkuar.

Por ndryshimi i vërtetë qëndron te fëmijët që rriten midis dy sistemeve, ndjekin pjesërisht shkollën në Shqipëri dhe më pas vijojnë jashtë. Shumë familje shpenzojnë mijëra euro në vit për të siguruar edukim dygjuhësh, qoftë në shkolla ndërkombëtare në vend, qoftë në sistemet arsimore të vendeve pritëse.

Ky model “jetese nĂ« dy vende” ka pasoja tĂ« drejtpĂ«rdrejta ekonomike pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«. Nga njĂ«ra anĂ«, rritet hyrja e valutĂ«s dhe investimeve qĂ« mbajnĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme konsumin dhe tregun imobiliar.

Nga ana tjetër, rritet rreziku i shkëputjes së brezit të ri nga tregu i punës shqiptar, pasi shumë prej këtyre fëmijëve të emigracionit 2.0 mësojnë, diplomohen dhe hyjnë në tregun e punës jashtë vendit, pa u integruar kurrë në ekonominë vendase.

Në fakt, arsimi është bërë shtylla qendrore e strategjisë familjare të emigracionit modern. Prindërit që kanë emigruar në vitet 2000, të cilët kanë bërë kryesisht punë fizike, sot investojnë te fëmijët e tyre përmes edukimit jashtë vendit.

Ata nuk dërgojnë më remitanca vetëm për konsum, por paguajnë shkolla ndërkombëtare, tarifa universitare dhe kurse gjuhe. Ky është një investim në kapital njerëzor, jo vetëm për individin, por potencialisht edhe për Shqipërinë, nëse ky brez do të ruajë lidhjet me vendin e origjinës.

Një tjetër aspekt i rëndësishëm është ai i arsimimit të fëmijëve të emigrantëve, që shpesh ndjekin dy sisteme paralelisht. Shumë prej tyre kalojnë pjesë të vitit shkollor në Shqipëri, duke frekuentuar shkolla publike ose private, dhe më pas kthehen në vendin pritës, ku rifillojnë shkollën sipas sistemit lokal.

Kjo krijon njĂ« pĂ«rvojĂ« dygjuhĂ«she dhe shumĂ«kulturore, e cila nga njĂ«ra anĂ« u jep atyre fleksibilitet, por nga ana tjetĂ«r krijon sfida tĂ« ndĂ«rlikuara identitare dhe sociale. Ata mĂ«sojnĂ« tĂ« shkruajnĂ« dhe tĂ« mendojnĂ« nĂ« dy gjuhĂ«, por shpesh ndihen “as kĂ«tu, as atje”.

Shkollat në diasporë dhe nismat për mësimin e gjuhës shqipe po përpiqen të ruajnë këtë lidhje. Në Itali, Greqi e Zvicër janë hapur dhjetëra kurse të mësimit të shqipes, të mbështetura nga qeveria shqiptare dhe organizata të diasporës.

Megjithatë, për shumicën e fëmijëve që lindin dhe rriten jashtë, lidhja me Shqipërinë mbetet simbolike, përmes familjes, pushimeve verore dhe rrjeteve sociale./MONITOR

The post Fëmijët e emigracionit 2.0 që rriten midis dy identiteteve dhe dy realiteteve appeared first on Albeu.com.

Fëmijët e emigracionit 2.0

Emigracioni 2.0 krijon një brez të ri fëmijësh që flasin dy gjuhë e shumëkulturorë, që rriten mes dy identiteteve dhe dy realiteteve. Por bashkë me potencialin e madh ekonomik dhe arsimor, vijnë edhe rreziqe: shkëputja e brezit të ri nga Shqipëria dhe humbja e kapitalit njerëzor. Pyetja thelbësore është nëse vendi do të dijë ta kthejë këtë energji të re në zhvillim, apo do ta lërë të shpërndahet jashtë kufijve.

 

Nga Deada Hyka

Në fillim të viteve 2000, fjala emigracion në Shqipëri kishte një ngarkesë të fortë emocionale: Ajo lidhej me ndarjen, me imazhin e një prindi që largohej për të punuar kryesisht në Greqi, Itali apo Gjermani, ndërsa fëmijët mbeteshin pas në Shqipëri, në kujdesin e mamasë apo gjyshërve.

Kujtesa kolektive e atyre viteve është plot me imazhe valixhesh, por edhe me lot; me telefonata të rralla nga kabinat publike, me dhurata që vinin për festa apo për datëlindje, si një mënyrë për të zëvendësuar mungesën fizike dhe emocionale të prindit.

Emigracioni ishte sakrificĂ«. NjĂ« premtim pĂ«r njĂ« jetĂ« mĂ« tĂ« mirĂ«, por qĂ« “paguhej” me vite tĂ« tĂ«ra ndarjeje dhe me njĂ« brez fĂ«mijĂ«sh qĂ« u rritĂ«n duke njohur prindĂ«rit e tyre mĂ« shumĂ« nĂ« fotografi sesa nĂ« pĂ«rditshmĂ«ri.

Por sot, fotografia e emigracionit shqiptar ka ndryshuar rrĂ«njĂ«sisht. ValĂ«t e reja tĂ« largimeve nuk janĂ« mĂ« arrati ekonomike tĂ« individĂ«ve, por Ă«shtĂ« e gjithĂ« familja qĂ« i “zhvendos” rrĂ«njĂ«t dhe shkon sĂ« bashku. TashmĂ« kĂ«to rrĂ«njĂ« shtrihen nĂ« dy vende, nĂ« dy realitete. Dhe kĂ«shtu ka lindur njĂ« fenomen i ri, qĂ« cilĂ«sohet “emigracioni 2.0”, qĂ« nuk nĂ«nkupton ndarje, por jetĂ« tĂ« dyfishtĂ«.

Në ndryshim nga brezi i parë që kërkonte të mbijetonte dhe të siguronte të ardhura për familjen në Shqipëri, brezi i dytë kërkon cilësi jete, arsim më të mirë dhe stabilitet. Ata nuk e shohin më emigrimin si një fazë të përkohshme, por si një projekt afatgjatë familjar.

Fëmijët e tyre ndjekin shkolla në Itali, Gjermani apo Francë, mësojnë dy gjuhë njëherësh, përfshihen në kultura të ndryshme, ndërkohë që verën e kalojnë në Shqipëri, në shtëpitë që prindërit kanë blerë apo ndërtuar me kujdes për të ruajtur lidhjen me vendin e origjinës.

Ndikimi emocional qĂ« fĂ«mijĂ«t pĂ«rjetojnĂ« gjatĂ« emigrimit Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« i ndĂ«rlikuar sesa njĂ« proces i thjeshtĂ« “pĂ«rshtatjeje”, sepse, siç shpjegon psikologia Sonila Jaupbashi, “fĂ«mijĂ«t e pĂ«rthithin tensionin e prindĂ«rve si sfungjer, edhe kur s’kanĂ« asnjĂ« fjalĂ« pĂ«r ta pĂ«rshkruar atĂ«â€, dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye, gjurmĂ«t emocionale tĂ« tranzicionit shpesh shfaqen mĂ« vonĂ«, nĂ« forma tĂ« ndryshme ankthi, tĂ«rheqjeje apo ndryshimi sjelljesh.

Por rrĂ«njĂ«t e kĂ«saj pĂ«rvoje nuk janĂ« vetĂ«m psikologjike, ekonomistĂ«t shprehen se vitet e para tĂ« emigrimit janĂ« periudha qĂ« “krijon kontradikta tĂ« padukshme brenda familjes, sepse prindi pĂ«rpiqet tĂ« mbijetojĂ« ekonomikisht, ndĂ«rsa fĂ«mija pĂ«rpiqet tĂ« mbijetojĂ« emocionalisht”.

Sipas tyre, tĂ« ardhurat e paqĂ«ndrueshme, dhe oraret e gjata tĂ« punĂ«s e reduktojnĂ« nĂ« minimum kohĂ«n cilĂ«sore me fĂ«mijĂ«t, duke krijuar “njĂ« boshllĂ«k tĂ« heshtur qĂ« fĂ«mija e mbush me pasiguritĂ« e veta”.

Nga ana tjetĂ«r, sociologu GĂ«zim Tushi thotĂ« se fĂ«mijĂ«t e emigrantĂ«ve jetojnĂ« “nĂ« dy sisteme paralele vlerash, ku asnjĂ«ri nuk Ă«shtĂ« i plotĂ« dhe asnjĂ«ri nuk Ă«shtĂ« plotĂ«sisht i tyre”, duke krijuar njĂ« gjendje identitare qĂ« luhatet mes kujtesĂ«s familjare dhe normave tĂ« reja shoqĂ«rore.

Ky dualizëm vihet re në mënyrën sesi ata flasin, sillen dhe ndërtojnë marrëdhënie, shpesh me një maturi që e tejkalon moshën, shpjegon ajo.

NĂ« shkollĂ«, pĂ«rplasja bĂ«het edhe mĂ« konkrete. NjĂ« mĂ«suese nĂ« Milano shpjegonte para pak javĂ«sh nĂ« TikTok se “fĂ«mijĂ«t shqiptarĂ« e kapin materialin akademik shumĂ« shpejt, por tĂ« flasĂ«sh me vetĂ«besim Ă«shtĂ« prova mĂ« e vĂ«shtirĂ«, sepse gjuha i ndjek si hije gjatĂ« gjithĂ« ditĂ«s”.

NdĂ«rsa Eris M., nĂ«nĂ« nĂ« Gjermani, rrĂ«fen se djali i saj i vogĂ«l i ka thĂ«nĂ«: “NĂ« shtĂ«pi jam unĂ«, nĂ« shkollĂ« jam dikush qĂ« s’e njoh”, njĂ« fjali qĂ« pĂ«rmbledh brendĂ«sinĂ« e dy botĂ«ve tĂ« cilat fĂ«mijĂ«t pĂ«rpiqen t’i bashkojnĂ«.

Studimet ndĂ«rkombĂ«tare, sipas z. Tushi, tregojnĂ« se “procesi i integrimit emocional tĂ« fĂ«mijĂ«s Ă«shtĂ« proporcional me qetĂ«sinĂ« ekonomike tĂ« familjes” dhe se vonesat apo sjelljet regresive janĂ« tĂ« zakonshme nĂ« vitin e parĂ« e tĂ« dytĂ« pas emigrimit, sidomos kur gjuha e re nuk Ă«shtĂ« pĂ«rvetĂ«suar ende.

Por edhe komunitetet shqiptare jashtĂ« vendit e vĂ«zhgojnĂ« kĂ«tĂ« dinamikĂ« çdo ditĂ«, shqiptarĂ«t nĂ« diasporĂ« shprehen gjithmonĂ« se  “fĂ«mijĂ«t e emigrantĂ«ve janĂ« fĂ«mijĂ« tĂ« dy brezave, atĂ« qĂ« po e ndĂ«rtojnĂ« nĂ« vendin ku jetojnĂ« dhe atĂ« qĂ« u mbetet si kujtim i ShqipĂ«risĂ«â€.

Kjo e bĂ«n rolin e prindit mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m, sepse, siç thotĂ« psikologia Jaupbashi, “stabiliteti i brendshĂ«m i fĂ«mijĂ«s fillon nga stabiliteti i pĂ«rditshĂ«m i shtĂ«pisĂ«: njĂ« drekĂ« e pĂ«rbashkĂ«t, njĂ« bisedĂ« e shkurtĂ«r, njĂ« rit i vogĂ«l kulturor qĂ« krijon vazhdimĂ«si nĂ« njĂ« botĂ« qĂ« pĂ«rndryshe ndryshon çdo ditĂ«â€.

EkspertĂ«t e arsimit shtojnĂ« se pĂ«rfshirja e prindĂ«rve nĂ« shkollĂ« Ă«shtĂ« vendimtare, sepse krijon ura komunikimi qĂ« fĂ«mija vetĂ« nuk arrin t’i artikulojĂ«. NdĂ«rkohĂ«, ekonomistĂ«t theksojnĂ« se mbĂ«shtetja e komunitetit, orientimi nĂ« tregun e punĂ«s dhe stabiliteti material ndikojnĂ« drejtpĂ«rdrejt nĂ« shkallĂ«n e integrimit akademik tĂ« fĂ«mijĂ«s.

Ky mozaik faktorësh, si emotivë, ekonomikë, kulturorë, gjuhësorë, tregon se suksesi i një fëmije emigrant nuk matet vetëm me notat në shkollë, por me aftësinë e tij për të krijuar një identitet të qëndrueshëm në dy botë që shpesh i kërkojnë gjëra të ndryshme.

Dhe siç thotĂ« nĂ« fund psikologia Jaupbashi “nĂ«se prindi arrin t’i tregojĂ« fĂ«mijĂ«s se dy botĂ«t nuk janĂ« barrĂ«, por pasuri, atĂ«herĂ« pĂ«rshtatja shndĂ«rrohet nga sfidĂ« nĂ« mundĂ«si”.

 

 

Dimensioni ekonomik

Në dekadën e fundit, emigracioni shqiptar ka hyrë në një fazë të re që nuk lidhet më me varfërinë ekstreme apo mungesën totale të punës, por me kërkimin për cilësi më të mirë jete, arsim më të avancuar dhe stabilitet afatgjatë.

Kjo fazë po e transformon rrënjësisht mënyrën se si familjet shqiptare funksionojnë ekonomikisht dhe si projektojnë të ardhmen e tyre financiare.

NĂ«se nĂ« fillim tĂ« viteve 2000, remitancat ishin “paratĂ« e mallrave bazĂ«â€, pĂ«r tĂ« paguar faturat, ushqimin dhe shpenzimet e pĂ«rditshme, sot flukset financiare nga emigrantĂ«t janĂ« bĂ«rĂ« mĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme, mĂ« tĂ« larta dhe mĂ« tĂ« orientuara drejt investimeve.

Vetëm në vitin 2023, remitancat që shqiptarët jashtë vendit dërguan te familjarët e tyre në Shqipëri arritën në rreth 930 milionë euro, me një rritje prej 11.3% krahasuar me vitin paraprak.

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, në 6-mujorin e parë të vitit , dërgesat e emigrantëve arritën në 510 milionë euro, me një rritje prej 14.4% në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Familjet qĂ« emigrojnĂ« sot nuk synojnĂ« mĂ« vetĂ«m tĂ« “dĂ«rgojnĂ« dikĂ« jashtĂ« pĂ«r tĂ« sjellĂ« para”, por tĂ« ndĂ«rtojnĂ« njĂ« strategji tĂ« dyfishtĂ« ekonomike. Ato investojnĂ« njĂ«kohĂ«sisht nĂ« pasuri tĂ« paluajtshme nĂ« ShqipĂ«ri, apartamente nĂ« qytetet kryesore, vila ose shtĂ«pi nĂ« zonat rurale dhe nĂ« arsim cilĂ«sor jashtĂ« vendit pĂ«r fĂ«mijĂ«t e tyre.

Kjo qasje i kthen familjet emigrante në aktorë ekonomikë transnacionalë, që mbajnë lidhje të dyfishta me tregjet e dy vendeve: konsumojnë dhe investojnë në Shqipëri, por fitojnë dhe kursejnë jashtë.

Sipas agjencive imobiliare, rreth 40–45% e blerjeve tĂ« apartamenteve nĂ« zonat urbane (veçanĂ«risht nĂ« TiranĂ«, DurrĂ«s dhe VlorĂ«) kanĂ« si burim fondi tĂ« ardhura nga emigracioni.

Diaspora, veçanërisht ajo që jeton në Itali, Greqi, Gjermani dhe Mbretërinë e Bashkuar, po ndikon ndjeshëm në rritjen e çmimeve të tregut të pasurive të paluajtshme.

Në këtë mënyrë, emigracioni po kthehet në një nga faktorët më të rëndësishëm që po formëson kërkesën e brendshme dhe çmimet në sektorin e ndërtimit.

Krahas kësaj, investimi në arsim jashtë vendit është bërë pjesë thelbësore e strategjisë ekonomike të familjeve shqiptare në emigracion. Në vitet e fundit, numri i studentëve shqiptarë që ndjekin universitetet europiane është rritur, me destinacione kryesore Italinë, Gjermaninë dhe Mbretërinë e Bashkuar.

Por ndryshimi i vërtetë qëndron te fëmijët që rriten midis dy sistemeve, ndjekin pjesërisht shkollën në Shqipëri dhe më pas vijojnë jashtë. Shumë familje shpenzojnë mijëra euro në vit për të siguruar edukim dygjuhësh, qoftë në shkolla ndërkombëtare në vend, qoftë në sistemet arsimore të vendeve pritëse.

Ky model “jetese nĂ« dy vende” ka pasoja tĂ« drejtpĂ«rdrejta ekonomike pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«. Nga njĂ«ra anĂ«, rritet hyrja e valutĂ«s dhe investimeve qĂ« mbajnĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme konsumin dhe tregun imobiliar.

Nga ana tjetër, rritet rreziku i shkëputjes së brezit të ri nga tregu i punës shqiptar, pasi shumë prej këtyre fëmijëve të emigracionit 2.0 mësojnë, diplomohen dhe hyjnë në tregun e punës jashtë vendit, pa u integruar kurrë në ekonominë vendase.

Në fakt, arsimi është bërë shtylla qendrore e strategjisë familjare të emigracionit modern. Prindërit që kanë emigruar në vitet 2000, të cilët kanë bërë kryesisht punë fizike, sot investojnë te fëmijët e tyre përmes edukimit jashtë vendit.

Ata nuk dërgojnë më remitanca vetëm për konsum, por paguajnë shkolla ndërkombëtare, tarifa universitare dhe kurse gjuhe. Ky është një investim në kapital njerëzor, jo vetëm për individin, por potencialisht edhe për Shqipërinë, nëse ky brez do të ruajë lidhjet me vendin e origjinës.

Një tjetër aspekt i rëndësishëm është ai i arsimimit të fëmijëve të emigrantëve, që shpesh ndjekin dy sisteme paralelisht. Shumë prej tyre kalojnë pjesë të vitit shkollor në Shqipëri, duke frekuentuar shkolla publike ose private, dhe më pas kthehen në vendin pritës, ku rifillojnë shkollën sipas sistemit lokal.

Kjo krijon njĂ« pĂ«rvojĂ« dygjuhĂ«she dhe shumĂ«kulturore, e cila nga njĂ«ra anĂ« u jep atyre fleksibilitet, por nga ana tjetĂ«r krijon sfida tĂ« ndĂ«rlikuara identitare dhe sociale. Ata mĂ«sojnĂ« tĂ« shkruajnĂ« dhe tĂ« mendojnĂ« nĂ« dy gjuhĂ«, por shpesh ndihen “as kĂ«tu, as atje”.

Shkollat në diasporë dhe nismat për mësimin e gjuhës shqipe po përpiqen të ruajnë këtë lidhje. Në Itali, Greqi e Zvicër janë hapur dhjetëra kurse të mësimit të shqipes, të mbështetura nga qeveria shqiptare dhe organizata të diasporës.

Megjithatë, për shumicën e fëmijëve që lindin dhe rriten jashtë, lidhja me Shqipërinë mbetet simbolike, përmes familjes, pushimeve verore dhe rrjeteve sociale.

 

Brezi “mes dy realiteteve”

NĂ« kĂ«tĂ« valĂ« tĂ« re emigrimi, nuk largohet mĂ« vetĂ«m prindi – largohet e gjithĂ« familja. Kjo krijon njĂ« strukturĂ« tĂ« re identitare, ku shtĂ«pia mund tĂ« jetĂ« nĂ« Milano, por gjyshĂ«rit nĂ« Korçë; shkolla nĂ« Berlin, por pushimet nĂ« DhĂ«rmi.

Fëmijët e këtij brezi mësojnë që në moshë të vogël të lundrojnë mes dy sistemeve, të ruajnë gjuhën dhe zakonet shqiptare, ndërsa përvetësojnë vlerat, mënyrën e të menduarit dhe disiplinën e vendeve ku rriten.

Ata flasin dy ose më shumë gjuhë dhe shpesh janë më të integruar se prindërit e tyre, por njëkohësisht përballen me pyetje të reja për identitetin: kush jam unë, shqiptari që flet italisht apo italiani që e kupton shqipen?

 

Lexoni edhe:

Sonila Jaupbashi: Nga kujtim në kontribut. Si mund të ruhet lidhja emocionale me Shqipërinë te brezi i ri

The post Fëmijët e emigracionit 2.0 appeared first on Revista Monitor.

“Nga kujtim nĂ« kontribut: Si mund tĂ« ruhet lidhja emocionale me ShqipĂ«rinĂ« te brezi i ri”

Flet Sonila Jaupbashi, psikologe

 

Në një epokë ku emigracioni shqiptar po shënon një valë të re, fëmijët që rriten mes dy vendeve, dy gjuhëve dhe dy kulturave përballen me sfida që shkojnë përtej integrimit shoqëror.

Ata bartin kujtimet emocionale tĂ« njĂ« “atdheu” qĂ« shpesh e njohin vetĂ«m pĂ«rmes prindĂ«rve, ndĂ«rsa mĂ«sojnĂ« tĂ« ndĂ«rtojnĂ« pĂ«rkatĂ«sinĂ« e tyre nĂ« njĂ« realitet tjetĂ«r.

ÇfarĂ« ndodh me identitetin, ndjenjĂ«n e stabilitetit dhe presionin pĂ«r “t’u bĂ«rĂ« i suksesshĂ«m” nĂ« sytĂ« e prindĂ«rve qĂ« kanĂ« sakrifikuar gjithçka? Psikologia Sonila Jaupbashi shpjegon pĂ«r “Monitor” dinamikat e brendshme tĂ« brezit tĂ« dytĂ« tĂ« emigracionit shqiptar – fĂ«mijĂ«t qĂ« mĂ«sojnĂ« tĂ« jenĂ« njĂ«kohĂ«sisht “nga kĂ«tu dhe nga atje”.

 

Si ndikon ndryshimi i ambientit: dy vende, dy gjuhë, dy kultura, në formimin emocional dhe ndjenjën e përkatësisë te fëmijët e emigracionit të sotëm?

Ndryshimi i ambientit për një fëmijë është shumë më tepër sesa ndryshimi i vendit ku jeton, është ndryshim i rrënjëve emocionale.

Kur një fëmijë rritet mes dy vendeve, dy gjuhëve dhe dy kulturave, ai përjeton dy realitete që shpesh nuk komunikojnë plotësisht me njëri-tjetrin.

Nga njëra anë, ka gjuhën e shtëpisë (gjuha e nënës) që mbart kujtesën emocionale të tij apo të prindërve, traditat dhe ngrohtësinë familjare; nga ana tjetër, ka gjuhën e mjedisit të ri pritës, që përfaqëson përkatësinë shoqërore, pranimin dhe integrimin.

NĂ« fazĂ«n e zhvillimit tĂ« identitetit, kjo mund tĂ« sjellĂ« njĂ« ndjesi pĂ«rçarjeje tĂ« brendshme: “ku pĂ«rkas unĂ« vĂ«rtet?”. NĂ« planin emocional, kjo pĂ«rzierje mund tĂ« shfaqet me pasiguri, me ndjenjĂ«n se duhet tĂ« pĂ«rshtaten vazhdimisht, apo me njĂ« tendencĂ« pĂ«r t’u ndier tĂ« paplotĂ« nĂ« secilĂ«n kulturĂ«.

Megjithatë, nëse prindërit ruajnë ekuilibrin mes ruajtjes së identitetit kulturor dhe integrimit në kulturën pritëse, duke i dhënë fëmijës mesazhin se dy përkatësi nuk janë konflikt, por pasuri, atëherë ky proces bëhet një forcë e madhe zhvillimi.

KĂ«ta fĂ«mijĂ« rriten me ndjeshmĂ«ri kulturore mĂ« tĂ« gjerĂ«, fleksibilitet emocional dhe aftĂ«si pĂ«r t’u pĂ«rshtatur nĂ« botĂ«n shumĂ«kulturore tĂ« sotme.

Pra, ndikimi varet shumĂ« nga mĂ«nyra si pĂ«rjetohet ky “dyzim” si ia mĂ«sojnĂ« prindĂ«rit: nĂ«se pĂ«rjetohet si ndarje, sjell pasiguri; nĂ«se pĂ«rjetohet si pasuri, sjell zhvillim dhe maturim emocional.

 

A krijon varĂ«sia e familjeve nga remitancat dhe suksesi ekonomik jashtĂ« vendit njĂ« presion tĂ« fshehtĂ« te fĂ«mijĂ«t pĂ«r t’u “justifikuar” ekonomikisht ndaj sakrificave tĂ« prindĂ«rve?

Po, shumĂ« shpesh po. FĂ«mijĂ«t e emigracionit rriten me ndjenjĂ«n e “borxhit emocional”: “prindĂ«rit e mi kanĂ« sakrifikuar gjithçka pĂ«r mua”. Ky mund tĂ« jetĂ« njĂ« motivim i fortĂ«, por edhe njĂ« peshĂ« e rĂ«ndĂ« nĂ« ndĂ«rgjegje.

NĂ« terapi, unĂ« shpesh shoh tĂ« rinj qĂ« ndihen fajtorĂ« nĂ«se ndjekin pasionin e tyre nĂ« vend tĂ« njĂ« rruge “tĂ« sigurt ekonomike”. Ky presion pĂ«r t’u bĂ«rĂ« “i suksesshĂ«m” Ă«shtĂ« nĂ« thelb nevoja pĂ«r t’u ndier tĂ« vlefshĂ«m pĂ«r sakrificĂ«n e prindĂ«rve.

Këtu është shumë e rëndësishme që prindërit të mos ia transmetojnë fëmijës dashurinë në formën e detyrimit, por si mbështetje për zgjedhjen e tij/saj të veçantë.

 

Si ndikon fakti që prindërit planifikojnë jetën dhe investimet mes dy vendeve në ndjenjën e stabilitetit psikologjik të fëmijëve?

Ndjenja e “jetĂ«s mes dy botĂ«ve” krijon pasiguri ekzistenciale te fĂ«mijĂ«t. Ata shpesh nuk dinĂ« ku do tĂ« jenĂ« vitin tjetĂ«r, cilĂ«n gjuhĂ« duhet tĂ« pĂ«rdorin, apo cilat janĂ« rregullat qĂ« vlejnĂ«.

NĂ« zhvillimin emocional, stabiliteti Ă«shtĂ« njĂ« bazĂ« thelbĂ«sore pĂ«r ndĂ«rtimin e vetĂ«besimit. Kur fĂ«mija jeton mes vendimeve tĂ« pĂ«rkohshme “do tĂ« kthehemi, s’do kthehemi” ai mĂ«son tĂ« mos lidhet plotĂ«sisht me asnjĂ« ambient se ndarja pastaj dhemb shumĂ«.

Kjo sjell një identitet më fleksibël në rastin më të mirë, por  edhe më të brishtë. Prindërit mund ta kompensojnë këtë vetëm duke ndërtuar siguri përmes lidhjes emocionale, jo përmes vendndodhjes fizike. Por kjo e fundit rezulton më pak e aplikuar nga prindërit shqiptarë nëpër botë.

 

A mund tĂ« zhvillojnĂ« kĂ«ta fĂ«mijĂ« njĂ« identitet tĂ« ndarĂ« – mes vlerave perĂ«ndimore dhe rrĂ«njĂ«ve shqiptare dhe si ndikon kjo nĂ« zgjedhjet e tyre profesionale e ekonomike nĂ« tĂ« ardhmen?

Po, shumica e tyre zhvillojnĂ« njĂ« identitet “hibrid”. Ata janĂ« mĂ« tĂ« hapur, mĂ« tolerantĂ« dhe mĂ« kreativĂ«, por shpesh edhe nĂ« kĂ«rkim tĂ« njĂ« vendi qĂ« t’u pĂ«rkasĂ« plotĂ«sisht, njĂ« nevojĂ« e pĂ«rhershme pĂ«r tĂ« mbushur boshllĂ«kun.

NĂ« zgjedhjet profesionale, kjo mund tĂ« shihet si njĂ« avantazh: janĂ« mĂ« inovativĂ«, mĂ« fleksibĂ«l, me mendje ndĂ«rkulturore. Por nĂ« planin emocional, mund tĂ« pĂ«rballen me ndjesinĂ« e “pamjaftueshmĂ«risĂ«â€, si tĂ« mos jenĂ« “as kĂ«tu, as atje”.

Detyra jonĂ« si prindĂ«r e profesionistĂ« Ă«shtĂ« t’i ndihmojmĂ« tĂ« kuptojnĂ« se identiteti nuk Ă«shtĂ« diçka qĂ« duhet zgjedhur – Ă«shtĂ« diçka qĂ« ndĂ«rtohet duke pranuar tĂ« gjitha pjesĂ«t qĂ« na pĂ«rbĂ«jnĂ«.

 

Si ndikon mungesa e perspektivĂ«s ekonomike nĂ« ShqipĂ«ri nĂ« dĂ«shirĂ«n pĂ«r t’u kthyer apo nĂ« perceptimin e “atdheut” nga ky brez?

PĂ«r shumĂ« prej tyre, ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« kujtim emocional, jo realitet jetĂ«sor. Pra ata e jetojnĂ« ShqipĂ«rinĂ« nĂ« kohĂ«n nĂ« tĂ« cilĂ«n i janĂ« larguar. Kur kthehen, shpesh ndihen “tĂ« huaj nĂ« vendin e vet”.

Mungesa e perspektivës e bën të vështirë rikthimin, por në nivel emocional, lidhja me rrënjët mbetet.

NĂ«se vendi nuk ofron mundĂ«si pĂ«r t’u rritur profesionalisht, “atdheu” mbetet njĂ« koncept ndjenjash, jo zgjedhjesh praktike. Kjo tregon pse kemi çdo vit mijĂ«ra shqiptarĂ« qĂ« zgjedhin tĂ« emigrojnĂ«.

MegjithatĂ«, kur ShqipĂ«ria shihet si njĂ« vend ku mund tĂ« kontribuosh, jo thjesht ku ke lindur, atĂ«herĂ« lind edhe dĂ«shira pĂ«r t’u rikthyer. Dhe kjo fillon me ndryshimin e narrativĂ«s: nga “ikĂ«m pĂ«r tĂ« shpĂ«tuar”, nĂ« “u rritĂ«m pĂ«r t’u kthyer ndryshe e pĂ«r tĂ« investuar”.

 

Nga ana psikologjike, çfarĂ« roli luan lidhja emocionale me vendin e origjinĂ«s pĂ«r t’i bĂ«rĂ« kĂ«ta fĂ«mijĂ« qĂ« tĂ« priren tĂ« kontribuojnĂ« ekonomikisht nĂ« tĂ« ardhmen?

Lidhja emocionale me vendin e origjinĂ«s Ă«shtĂ« si njĂ« fije e padukshme qĂ« ruan identitetin. NĂ«se ajo mbetet e ngrohtĂ«, fĂ«mijĂ«t rriten me ndjenjĂ«n e krenarisĂ« dhe dĂ«shirĂ«s pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« diçka mbrapsht vendit.

Nëse ajo lidhet me dhimbje, faj apo turp, atëherë ata e shmangin.

Prandaj, është shumë e rëndësishme që familjet të flasin për Shqipërinë me dashuri dhe respekt, jo vetëm me ankesa apo zhgënjim.

Fëmijët që ndiejnë lidhje emocionale, jo vetëm gjenealogjike, janë ata që më vonë sjellin ndikim, jo domosdoshmërisht duke u kthyer fizikisht, por duke kontribuar me dije, vlera e investime nga kudo që janë.

 

Lexoni edhe:

Fëmijët e emigracionit 2.0

The post “Nga kujtim nĂ« kontribut: Si mund tĂ« ruhet lidhja emocionale me ShqipĂ«rinĂ« te brezi i ri” appeared first on Revista Monitor.

Përmasa masive e emigracionit, Shqipëria kryeson listën e vendeve që kanë më shumë shtetas në BE

Ndonëse Shqipëria është një nga shtetet më të vogla të Europës, shtetasit e saj janë të shpërndarë nëpër vendet e Bashkimit Europiane, duke qenë në listën e vendeve kryesore për kombësinë e vendeve të jo BE-së që janë rezidentë në Bashkimin Europian.

Nëse krahasohet me madhësinë e popullsisë, vendi ynë kryeson listën në Europë, në një tregues të përmasave të mëdha të emigracionit.

Sipas të dhënave që janë publikuar nga Eurostat, shtetasit shqiptarë u renditën në vend të 11 në grafikun e kombësive kryesore të shtetasve jo të BE-së, që janë rezidentë në BE në vitin 2024, sipas numrit në vlerë absolute.

Sipas grafikut janë rreth 550 mijë shqiptarë që jetojnë në vendet e BE-së, kryesisht në Itali, por siç shënohet në legjendë, në grafik mungon Greqia, ku sipas të dhënave të ndryshme jetojnë të paktën edhe 500 mijë shqiptarë. Në nivelin e mbi 1 milionë banorëve, Shqipëria do të renditej në vend të katërt në numër absolut, pas shtetasve të Ukrainës, Turqisë, Marokut.

Nëse llogaritet në bazë të popullsisë së mbetur në vendin e origjinës, Shqipëria absolutisht kryeson, madje edhe pa përfshirë të dhënat e Greqisë. Shqipëria me rreth 550 mijë shtetas në BE dhe një popullsi 2.36 milion banorë, arrin rreth 230 shtetas për 1,000 banorë, një shifër shumë më e lartë se çdo vend tjetër në grafik.

 

Edhe pa përfshirë Greqinë, treguesi e vendos Shqipërinë dukshëm mbi vendet e tjera të rajonit, si Kosova (218), Maqedonia e Veriut (107), Bosnja dhe Hercegovina (125) apo Serbia (68), të cilat gjithashtu shfaqin nivele të larta emigracioni, por më të ulëta se Shqipëria.

Nëse përfshihet edhe Greqia, ku jeton një numër i madh shqiptarësh, pesha e emigracionit për 1,000 banorë rritet edhe më shumë, duke arritur në 466 emigrantë për 1,000 banorë, pra afërsisht 1 në 2 shqiptarë jeton në BE, çka e vendos vendin dukshëm në krye të listës në raport me popullsinë.

Diferencat janë të theksuara në raport me shtetet që kryesojnë listën në vlerë absolute për shkak të popullsisë së lartë që ato kanë në vendin e origjinës. Për Ukrainën, Eurostat raporton rreth 2.6 milion shtetas rezidentë në BE, por të krahasuar me një popullsi rreth 39 milion banorë, kjo përkthehet në rreth 67 shtetas për çdo 1,000 banorë.

Në rastin e Turqisë, me rreth 1.7 milion shtetas në BE dhe një popullsi rreth 85 milion, pesha bie në rreth 20 për 1,000 banorë, ndërsa për Marokun, me rreth 1.5 milion shtetas në BE dhe një popullsi rreth 37 milion, niveli është rreth 41 për 1,000 banorë.

Ky krahasim nxjerr nĂ« pah se grafiku i Eurostat, edhe pse e rendit ShqipĂ«rinĂ« jashtĂ« “top 10” nĂ« numĂ«r absolut, e vendos vendin nĂ« krye kur shifrat normalizohen me popullsinĂ«, duke reflektuar njĂ« emigracion me pĂ«rmasa shumĂ« tĂ« mĂ«dha pĂ«r njĂ« vend tĂ« vogĂ«l, ndoshta unike nĂ« botĂ«, siç tregon qartĂ« dhe grafiku nĂ« raport me madhĂ«sinĂ« e popullsisĂ«.

Raporti i BERZH: ShqipĂ«ria po humb “trurin”, njĂ« e katĂ«rta e tĂ« arsimuarve janĂ« larguar

Raporti i Tranzicionit 2025–26 i BankĂ«s Europiane pĂ«r RindĂ«rtim dhe Zhvillim (BERZH): “NjĂ« botĂ« e vjetĂ«r, por mĂ« e guximshme”, i cili do tĂ« prezantohet sot nĂ« ambientet e BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ« e vĂ« fokusin tek emigracioni, i cili Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« mjaft shqetĂ«sues nĂ« vend dhe nuk duket se po ndalet. Sipas raportit, ShqipĂ«ria dhe [
]

The post Raporti i BERZH: ShqipĂ«ria po humb “trurin”, njĂ« e katĂ«rta e tĂ« arsimuarve janĂ« larguar appeared first on BoldNews.al.

Greqia ndryshon rregullat e emigracionit: Zhbllokohen 90 mijë leje qëndrimi

Qeveria greke po përgatit ndryshime të rëndësishme në sistemin e emigracionit të ligjshëm, me synim zhbllokimin e mijëra lejeve të qëndrimit, uljen e burokracisë dhe mbulimin e mungesës së fuqisë punëtore në ekonomi. Projektligji i ri i Ministria e Migracionit dhe Azilit pritet të paraqitet së shpejti në Parlamenti Grek, raportojnë mediat vendase. Sipas autoriteteve, [
]

The post Greqia ndryshon rregullat e emigracionit: Zhbllokohen 90 mijë leje qëndrimi appeared first on BoldNews.al.

​22% e emigrantĂ«ve janĂ« rikthyer nĂ« ShqipĂ«ri



Shqipëria po përjeton një rritje të dukshme të rikthimit të emigrantëve.

Sipas të dhënave të Anketës Kombëtare të Migracionit 2024, e realizuar nga INSTAT në bashkëpunim me Bankën Botërore, 22% e emigrantëve shqiptarë janë rikthyer në vend.

Të dhënat tregojnë se vetëm gjatë 12 viteve të fundit, 109 mijë shqiptarë janë kthyer në Shqipëri. Nga këta, gati gjysma, ose 45%, janë rikthyer midis viteve 2020 dhe 2024, duke treguar se ritmi i kthimeve është përshpejtuar ndjeshëm në vitet e fundit.

Sa i përket moshës, shumica e personave të rikthyer janë mbi 35 vjeç, ndërsa 29% janë 25-34 vjeç. Vetëm 9% janë të rinj 15-24 vjeç, që tregon se rikthimi i emigrantëve përqendrohet kryesisht tek të rriturit që janë të gatshëm për të punuar.

Shumica e të rikthyerve vijnë nga Italia dhe Greqia, ndërsa emigrantët që jetojnë në vende më të largëta kthehen më rrallë.

Sa i përket punësimit, meshkujt e rikthyer punësohen në masën 67%, krahasuar me shkallën prej 59% për meshkujt jomigrantë.

Ndërsa femrat e rikthyera kanë një performancë të ngjashme me femrat jomigrante (34% krahasuar me 36%).

Shkalla e vetëpunësimit te të rikthyerit është rritur me kalimin e kohës. Nga 7% për ata që u kthyen midis viteve 2000-2004 në 29% për ata që u kthyen gjatë viteve 2015-2024, duke arritur kulmin, 34% për ata që u kthyen në periudhën 2010-2014.

Gratë që kthehen herët kanë një shkallë më të lartë të vetëpunësimit (41%) krahasuar me meshkujt (25%), shkruan ATSh.

Shumica e vetëpunësimeve janë punë individuale (91-93%), por të rikthyerit janë më të prirur të bëhen punëdhënës me punonjës të paguar, veçanërisht ata që kanë kaluar më shumë se gjashtë vjet jashtë vendit.

Qendra të reja emigrimi: Mes atyre që përdorën Shqipërinë si tranzit edhe 100 rusë



Shqipëria e ka gati planin kombëtar të kontigjencës për migrantët e paligjshëm që botuar në fletoren zyrtare në fund të dhjetorit, duke përshkruar detyrat që duhet të përmbushen nga 2026 deri 2028.

Nëse lëvizjet migratore do të jenë normale autoritetet kanë në dispozicion një vlerë indikative prej 195 milionë lekë. Por nëse situata ndryshon dhe kalohet në skenarin e kuq, pra në krizë migrantësh, domethënë tej kapaciteteve shtetërore kostoja shkon në 708 milionë lekë.Në këtë strategji përfshihet hapja e qendrave të reja pritëse në rast emergjence të migracionit të parregullt.

Megjithatë pranohet një trend në ulje i kalimeve të paligjshme të kufirit që nga viti në vit nga 178 mijë migrantë ka zbritur në 63 mijë. Shumica e të huajve konstatohet se përdorën kufirin e gjelbër me Greqinë duke e parë si urë kalimi Shqipërinë ndërkohë që duke synuar vendet e BE, migrantët kishin si portë daljeje Malin e Zi dhe Kosovën.

Në këtë dokument zyrtar portretizohet fluksi migratorë që përpos afganëve, sirianëve dhe shtetasve të tjerë nga lindja e mesme, vërehet një trend tjetër i shtetasve që udhëtojnë nga Egjipti dhe Nepali, në vetëm një rast një shtetas nga Kamboxhia mori statusin e refugjatit.

Shumica e të huajve konstatohet se kaluan kufirin e gjelbër me Greqinë për të hyrë në Shqipëri që e përdorën si urë kalimi me destinacion të radhës Malin e zi dhe Kosovën por me synim vendet e Bashkimit Europian.

Një tjetër mënyrë për të udhëtuar drejt BE është abuzimi me vizat e punës.

Bëhet fjalë për punëtorë të kontraktuar nga India, Filipine, Bangladeshi dhe Sri Lanka, ndërkohë që rezulton se edhe turqit po e keqpërdorin liberalizimin e vizave. Si fakt jepet shifra prej 8600 shtetas turq të konstatuar por nuk mungojnë edhe kinezët 1050 të tillë të konstatuar, 250 shtetas mongolë dhe 100 rusë.

Në dokument jepet informacion edhe për afganët që janë me mbrojtje të përkohshme në Shqipëri.

Referuar aplikimeve për mbrojtje të përkohshme, përmendet se në total 9 470 shtetas afganë kanë tërhequr aplikimet e tyre, kurse autoriteti përgjegjës për azilin dhe refugjatët rezulton se ka lëshuar 7565 vendime për përfundimin e mbrojtjes së përkohshme. Aktualisht janë ende nën mbrojtjen e përkohshme në Shqipëri 549 qytetarë afganë.

Hunter Biden kritikon babanë e tij: Politika e imigracionit dhe tërheqja nga Afganistani janë dështime të dukshme

Hunter Biden kritikoi publikisht tĂ« atin, Joe Biden, nĂ« njĂ« intervistĂ« tĂ« gjatĂ« qĂ« dha pĂ«r podkastin “The Shawn Ryan Show”, duke pranuar se politika e imigracionit dhe mĂ«nyra e tĂ«rheqjes nga Afganistani kanĂ« qenĂ« dĂ«shtime katastrofike. Duke iu referuar imigracionit, 55-vjeçari deklaroi se “ne kemi nevojĂ« pĂ«r imigracion tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ«â€, por e bĂ«ri tĂ« qartĂ« se nuk duan qĂ« emigrantĂ«t [
]

The post Hunter Biden kritikon babanë e tij: Politika e imigracionit dhe tërheqja nga Afganistani janë dështime të dukshme appeared first on BoldNews.al.

SHBA/ Trump do të ndërmarrë masa të ashpra kundër emigracionit të paligjshëm në 2026

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, po përgatitet për një goditje më agresive ndaj emigracionit në vitin 2026 me miliarda dollarë fonde të reja, duke përfshirë edhe bastisjen e më shumë vendeve të punës. Trump tashmë ka dërguar agjentë të emigracionit në qytetet kryesore të SHBA-së. Ndërsa agjentët federalë këtë vit kryen disa bastisje të profilit [
]

The post SHBA/ Trump do të ndërmarrë masa të ashpra kundër emigracionit të paligjshëm në 2026 appeared first on BoldNews.al.

Paralajmëron Ambasada e SHBA në Tiranë: Martesa për dokumente emigracioni dënohet

Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Tiranë ka reaguar lidhur me përpjekjet për sigurimin e dokumenteve të emigracionit përmes martesave, duke paralajmëruar se praktika të tilla përbëjnë shkelje të rënda ligjore. Në njoftimin e saj, Ambasada thekson se mashtrimi përmes martesës konsiderohet krim federal në Shtetet e Bashkuara dhe shoqërohet me pasoja serioze ligjore për [
]

The post Paralajmëron Ambasada e SHBA në Tiranë: Martesa për dokumente emigracioni dënohet appeared first on BoldNews.al.

Me 65 vota "Për", Kuvendi miratoi Rezolutën për dënimin e manipulimeve të opozitës dhe për konfirmim të politikave kundër emigrimit të paligjshëm



Kuvendi me 65 vota “pĂ«r” dhe pesĂ« vota “kundĂ«r” sot pasdite e miratoi “RezolutĂ«n pĂ«r dĂ«nim tĂ« manipulimeve tĂ« opozitĂ«s dhe pĂ«r konfirmim tĂ« politikave kundĂ«r emigrimit tĂ« jashtĂ«ligjshĂ«m”.

Koordinatori i grupit parlamentar të OBRM-PDUKM-së, Nikolla Micevski në shpjegim theksoi se shumica parlamentare dhe Qeveria kanë qëllim të qartë, dinjitoz dhe të pandryshueshëm kundër emigrimit të jashtëligjshëm. Potencoi se Qeveria asnjëherë nuk ka kërkuar, nuk është dakorduar dhe nuk do të lejojë ndërtim të kampeve emigruese ose strehim të përhershëm të emigrantëve në territorin e komunave në shtet. Me këtë Rezolutë, siç theksoi, i jepet fund të gjitha spekulimeve dhe të pavërtetave të plasuara me qëllim të cilat i dëgjojmë.

Micevski theksoi se Rezoluta ka edhe rol tĂ« qartĂ« parandalues – ajo dĂ«rgon porosi se çështjet nĂ« lidhje me sigurinĂ«, emigrimin dhe paqen publike nuk guxojnĂ« tĂ« jenĂ« mjet i gĂ«njeshtrave dhe konstruksioneve politike.

Deputeti Sali Murati nga LĂ«vizja e Turqve nĂ« Maqedoni, tha se propozim rezoluta pĂ«rfaqĂ«son “sulm direkt mbi vlerat themelore tĂ« demokracisĂ« parlamentare” dhe pĂ«rpjekje pĂ«r “heshtje institucionale tĂ« opozitĂ«s dhe vendosje tĂ« mendimit njĂ« partiak”.

Deputetja dhe koordinatore e grupit parlamentar tĂ« BDI-sĂ«, Rina Ajdari, tha se propozim rezoluta e pushtetit Ă«shtĂ« “atipike dhe e dĂ«mshme pĂ«r demokracinĂ« parlamentare”, duke theksuar se me kĂ«tĂ« rezolutĂ« krijohet precedent i rrezikshĂ«m dhe e polarizon shoqĂ«rinĂ« dhe e transferon debatin drejt etiketimit politik”.

Deputeti i AleancĂ«s pĂ«r ShqiptarĂ«t, Halil Snopçe, reagoi se nĂ« rezolutĂ« dĂ«nohet e gjithĂ« opozita dhe parashtroi pyetje “pse dĂ«nohet edhe ai” dhe me çka ai si pĂ«rfaqĂ«sues i opozitĂ«s “ e ka dĂ«mtuar balancin dhe i ka informuar keq qytetarĂ«t”.

Deputeti Malisha Stankoviq nga PSM, pjesĂ« e Koalicionit “Maqedonia e juaj”, tha se kjo çështje nuk duhet tĂ« shfrytĂ«zohet si vegĂ«l ditore politike, por pĂ«r fat tĂ« keq, siç theksoi, kjo bĂ«het nga opozita.

Deputetja Jovana Mojsovska nga partia E majta, nĂ« replikĂ«, tha se argumenti i vetĂ«m pĂ«r “kĂ«tĂ« rezolutĂ« tĂ« hartuar keq” Ă«shtĂ« se “kryeministri Mickoski premtoi”.

Anëtarët e Komisionit kuvendor për Sistem Politik dhe Marrëdhënie ndërmjet Bashkësive, paraprakisht sot në mbledhje dhanë mbështetje për Rezolutën për dënim të manipulimeve të opozitës dhe për konfirmim të politikave kundër emigrimit të jashtëligjshëm, të parashtruar nga deputetët e OBRM-PDUKM-së.

Emigracioni shqiptar: Fitime nga remitancat, humbje në fuqinë punëtore

Shqipëria vijon të mbetet ndër vendet me pagat më të ulëta në rajon dhe faktori ekonomik është arsyeja kryesore që nxit emigrimin drejt vendeve të Bashkimit Evropian dhe Mbretërisë së Bashkuar.

Sipas “AnketĂ«s sĂ« Migrimit nĂ« Familje” (2024), migrimi ka sjellĂ« pĂ«rfitime tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r ekonominĂ« shqiptare. Por njĂ«kohĂ«sisht ka prodhuar tkurrje demografike dhe mungesĂ« tĂ« theksuar tĂ« fuqisĂ« punĂ«tore.

Për çdo një nga katër familje përfituese, remitancat janë burimi i vetëm i të ardhurave. Nga ana tjetër, në të njëjtën kohë, 45% e bizneseve raportojnë se nuk arrijnë të plotësojnë vendet e lira të punës.

Raporti – i pĂ«rpiluar nga Organizata NdĂ«rkombĂ«tare e Migrimit, dega ShqipĂ«ri (IOM Albania), Instituti i Statistikave (INSTAT) dhe Banka BotĂ«rore – Ă«shtĂ« realizuar si njĂ« vĂ«zhgim mbi mĂ« shumĂ« se 3,800 familje me anĂ«tarĂ« emigrantĂ« dhe 1,198 familje pa emigrantĂ«, nĂ« tĂ« gjitha rajonet e vendit.

Mërgimi një realitet strukturor familjar

Të dhënat tregojnë se 37% e familjeve shqiptare kanë të paktën një anëtar në mërgim ose që u është kthyer. Prej tyre, 22% kanë një mërgimtar aktualisht jashtë vendit dhe 20% të kthyer.

Rreth 5% e familjeve kanë më shumë se një anëtar në mërgim. Këto shifra e bëjnë emigrimin pjesë të qëndrueshme të strukturës familjare në Shqipëri.

Rreth 70% e emigrantëve aktualë largohen për arsye ekonomike. Vetëm 6% deklarojnë arsye arsimin, ndërsa 16% mërgojnë për arsye familjare.

Burrat emigrojnë kryesisht për punë, ndërsa gratë më së shumti për bashkim familjar. Ky dallim reflekton role gjinore të pabarabarta në vendimmarrjen migratore.

Nga pikëpamja ligjore, një e katërta e emigrantëve shqiptarë nuk kanë pasur dokumentacion të plotë. Kjo përfshin 23% të të kthyerve dhe 29% të emigrantëve aktualë.

Para largimit, ata që emigrojnë janë më pak të punësuar se ata që qëndrojnë dhe për rrjedhojë me paga më të ulëta.

Si pasojĂ« e pĂ«rgatitjeve pĂ«r t’u larguar, shumica pĂ«rjetojnĂ« rĂ«nie tĂ« ndjeshme tĂ« normĂ«s sĂ« punĂ«simit, e cila bie nga 62% dy muaj para largimit nĂ« vetĂ«m 9% nĂ« muajin e fundit tĂ« jetesĂ«s nĂ« ShqipĂ«ri.

Ky tranzicion shoqĂ«rohet me pasiguri ekonomike nĂ« pĂ«rgatitjet pĂ«r t’u larguar. Trajnimet profesionale janĂ« tĂ« kufizuara dhe mĂ« tĂ« pĂ«rhapura tek gratĂ« dhe tĂ« rinjtĂ«.

Rreth 24% e grave marrin ndonjë trajnim apo aftësim profesional para se të emigrojnë. Kjo gjë ndodh edhe më pak te burrat, 17%. Diferenca në këtë statistikë tregon akses të pabarabartë në përgatitjen për tregun e huaj të punës.

Rreth gjysma e emigrantëve i mbulojnë shpenzimet e udhëtimit dhe qëndrimit jashtë duke marrë para borxh. Emigrimi shfaqet kështu si investim me rrezik të lartë dhe barrë për familjet apo familjarët që qëndrojnë në Shqipëri.

Remitancat dhe sfidat e kthimit

Sipas raportit, remitancat u dërgohen familjarëve në Shqipëri kryesisht përmes kanaleve informale, miqve, familjarëve apo përmes vetë vizitave në vend. Vetëm rreth 30% përdorin banka ose operatorë zyrtarë transfertash.

Kjo do të thotë se shumica e remitancave mbeten jashtë sistemit zyrtar ekonomik. Kjo prirje kufizon transparencën dhe politikat ekonomike afatgjata.

Dërgimi i remitancave rritet me moshën dhe është më i lartë te grupmosha 45-64 vjeç. Këta emigrantë mbajnë barrën kryesore financiare për familjet që qëndrojnë në Shqipëri.

Ndërkohë, shumica e të kthyerve janë burra të moshës 35-54 vjeç. Kthimi lidhet kryesisht me arsye familjare, përfundim kontratash ose humbje pune.

Raporti vëren se rreth 45% e kthimeve kanë ndodhur mes viteve 2020-24. Treguesi sinjalizon një dinamikë të re emigrimi pas pandemisë.

Ndërkohë, ri-integrimi në tregun e punës mbetet sfidues për emigrantët shqiptarë që kthehen sërish në vend. Të rikthyerit më të fundit kanë shanse më të ulëta punësimi se ata të kthyer më herët.

Sipas anketës, emigrantët fitojnë mesatarisht 2.5 herë më shumë jashtë vendit krahasuar me të ardhurat që ata merrnin në Shqipëri para se të largoheshin. Edhe pas rikthimit, të ardhurat mbeten rreth 26% më të larta se para emigrimit.

Kjo tregon se emigrimi sjell pĂ«rfitime individuale afatgjata. Por pĂ«r vendin, kostoja demografike dhe ekonomike mbetet e lartĂ« kjo pasi luhatjet nĂ« fuqinĂ« punĂ«tore tkurr mundĂ«sinĂ« e sipĂ«rmarrjeve pĂ«r t’u zgjeruar.

Lexoni gjithashtu:

The post Emigracioni shqiptar: Fitime nga remitancat, humbje në fuqinë punëtore appeared first on Citizens.al.

Anketa: 37% e familjeve në Shqipëri të prekura nga emigracioni

✇Albeu
By: V K

Migracioni vazhdon të jetë një nga shtyllat kryesore që formëson ekonominë dhe shoqërinë shqiptare.

Sipas Anketës së Migracionit të Familjeve 2024, realizuar nga INSTAT në bashkëpunim me Bankën Botërore, rreth 37% e familjeve në Shqipëri kanë të paktën një anëtar që aktualisht jeton jashtë vendit ose ka migruar dhe është kthyer, duke konfirmuar përmasat masive dhe afatgjata të emigracionit shqiptar.

Anketa vlerëson se rreth 1.6 milionë shqiptarë jetojnë jashtë vendit, ndërsa mbi 108 mijë persona janë kthyer në Shqipëri gjatë 12 viteve të fundit, duke e bërë migracionin një cikël të vazhdueshëm dhe jo një fenomen të përkohshëm.

Sipas anketës Rreth 22 për qind e familjeve kanë anëtarë aktualisht jashtë Shqipërisë, ndërsa 20 për qind kanë të paktën një migrant të kthyer.

Të dhënat tregojnë se emigracioni është kryesisht një fenomen i të rinjve në moshë pune, veçanërisht meshkuj.

Gati tre tĂ« katĂ«rtat e emigrantĂ«ve aktualĂ« janĂ« meshkuj dhe shumica i pĂ«rkasin grup-moshĂ«s 25–44 vjeç, pikĂ«risht bĂ«rthama mĂ« produktive e tregut tĂ« punĂ«s.

Në aspektin arsimor, emigrantët janë më të arsimuar se popullsia që mbetet në vend: mbi dy të tretat kanë përfunduar arsimin e mesëm dhe rreth 18% kanë arsim të lartë, me diferenca të theksuara sipas vendit pritës.

SHBA-ja dhe Gjermania tërheqin emigrantët më të arsimuar, ndërsa Greqia mbetet destinacioni kryesor për emigrantët me arsim më të ulët.

Para largimit, shumica e emigrantëve janë të punësuar në Shqipëri, por kryesisht në profesione me aftësi të ulëta ose të mesme dhe me paga më të ulëta se mesatarja.

Në të njëjtën kohë, pritshmëritë për jetën jashtë rezultojnë të fryra, emigrantët presin të fitojnë mesatarisht rreth 3,900 dollarë në muaj, por të ardhurat reale janë rreth 2,200 dollarë, ndërsa kursimet reale janë pothuajse trefish më të ulëta se sa ishin parashikuar.

Megjithëse emigracioni rrit ndjeshëm të ardhurat, emigrantët fitojnë mesatarisht 2.5 herë më shumë se sa në Shqipëri, përfitimet shoqërohen me pasiguri të konsiderueshme.

Një në tre emigrantë punon pa kontratë të shkruar dhe mbi një e katërta nuk përfiton sigurime shoqërore apo pushime të paguara, duke e bërë punësimin më të pasigurt krahasuar me popullsinë vendase në vendet pritëse.

Një tjetër problem i theksuar është nënshfrytëzimi i kapitalit njerëzor, pasi rreth një e treta e emigrantëve aktualë dhe afro 80% e emigrantëve të kthyer me arsim të lartë punojnë në profesione që kërkojnë kualifikime më të ulëta se arsimi i tyre.

Remitancat mbeten një nga përfitimet më të drejtpërdrejta të emigracionit për ekonominë shqiptare. Rreth gjysma e familjeve me emigrantë kanë marrë remitanca gjatë vitit të fundit dhe për këto familje, dërgesat nga jashtë përbëjnë mesatarisht 41% të të ardhurave totale.

Megjithatë, anketa tregon se remitancat përdoren kryesisht për konsum bazë, si ushqimi, shpenzimet e përditshme dhe kujdesi shëndetësor, ndërsa investimet produktive në biznes apo bujqësi janë pothuajse të papërfillshme.

Një tjetër problem është se vetëm rreth 30% e remitancave dërgohen përmes kanaleve formale, ndërsa pjesa më e madhe qarkullon përmes rrjeteve informale, duke kufizuar ndikimin e tyre në zhvillimin financiar dhe formalizimin e ekonomisë.

Anketa hedh dritë edhe mbi rikthimin e emigrantëve, një proces që është përshpejtuar vitet e fundit. Rreth 45% e emigrantëve të kthyer janë rikthyer pas vitit 2020, shpesh për arsye ekonomike ose për shkak të pasigurisë në vendet pritëse.

Fillimisht, emigrantët e kthyer përballen me vështirësi në punësim, por me kalimin e kohës arrijnë norma punësimi më të larta se popullsia jo-emigrante.

Vetëpunësimi shfaqet si një rrugë e rëndësishme riintegrimi, veçanërisht për gratë dhe për ata që kanë kaluar periudha të gjata jashtë vendit, duke treguar potencial për krijimin e vendeve të reja të punës.

Elsa Dhuli, DrejtoreshĂ« e PĂ«rgjithshme e INSTAT, u shpreh: “Migracioni Ă«shtĂ« njĂ« realitet strukturor pĂ«r shoqĂ«rinĂ« shqiptare dhe kjo pasqyrohet qartĂ« edhe nĂ« shifrat e anketĂ«s. Mesazhi kryesor Ă«shtĂ« i qartĂ«: migracioni sjell njĂ«kohĂ«sisht pĂ«rfitime dhe kosto, dhe balanca mes tyre varet nga politikat qĂ« ndĂ«rmerren. Statistikat zyrtare tĂ« prodhuara nga INSTAT nuk janĂ« thjesht njĂ« pasqyrim i realitetit, por njĂ« mjet konkret pĂ«r vendimmarrĂ«sit. Ato duhet tĂ« shĂ«rbejnĂ« pĂ«r tĂ« identifikuar problematikat, pĂ«r tĂ« orientuar ndĂ«rhyrjet publike dhe pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar efektin e politikave, me qĂ«llim qĂ« migracioni tĂ« kontribuojĂ« mĂ« shumĂ« nĂ« mirĂ«qenien sociale dhe zhvillimin ekonomik tĂ« vendit”.

Ingrid Macdonald, Koordinatore Rezidente e OKB-sĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, u shpreh: “TĂ« kuptuarit se pse njerĂ«zit lĂ«vizin, ku lĂ«vizin dhe si kontribuojnĂ« Ă«shtĂ« thelbĂ«sor, veçanĂ«risht pĂ«r njĂ« vend si ShqipĂ«ria, ku migracioni ka formĂ«suar prej kohĂ«sh shoqĂ«rinĂ«. TĂ« dhĂ«nat e besueshme janĂ« njĂ« domosdoshmĂ«ri qĂ« u mundĂ«sojnĂ« politikĂ«bĂ«rĂ«sve tĂ« kuptojnĂ« ndryshimet nĂ« kohĂ« reale, tĂ« parashikojnĂ« nevojat e ardhshme dhe tĂ« hartojnĂ« pĂ«rgjigje gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se, tĂ« pĂ«rqendruara te njerĂ«zit dhe sa mĂ« efektive”.

Evis Sulko, ZĂ«vendĂ«s Drejtuese e ZyrĂ«s sĂ« Grupit tĂ« BankĂ«s BotĂ«rore pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«, u shpreh: “Anketa e Migracionit pranĂ« Familjes pĂ«rfaqĂ«son njĂ« hap tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« forcimin e ekosistemit tĂ« tĂ« dhĂ«nave mbi migracionin nĂ« ShqipĂ«ri. PĂ«rmirĂ«simi i mĂ«nyrĂ«s se si migracioni matet dhe kuptohet mbĂ«shtet vendimmarrje mĂ« tĂ« mira politike dhe ndihmon qĂ« migracioni tĂ« kontribuojĂ« pozitivisht nĂ« zhvillimin afatgjatĂ« tĂ« ShqipĂ«risĂ«â€.

Sonja Kurz, Drejtore e GIZ Albania, tha: “Migracioni ka formĂ«suar prej kohĂ«sh zhvillimin social dhe ekonomik tĂ« ShqipĂ«risĂ« dhe, ndonĂ«se ofron mundĂ«si tĂ« mĂ«dha, ai paraqet edhe sfida komplekse. PikĂ«risht pĂ«r kĂ«tĂ« arsye, institucione tĂ« forta, politika tĂ« koordinuara dhe tĂ« dhĂ«na tĂ« besueshme janĂ« themelore. PĂ«r ne si partner zbatues, tĂ« dhĂ«nat solide janĂ« thelbĂ«sore pĂ«r tĂ« dizajnuar programe efektive dhe pĂ«r tĂ« arritur ndikim real”.

Alma Jani, Drejtuese e ZyrĂ«s sĂ« IOM nĂ« ShqipĂ«ri, u shpreh: “PĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, ShqipĂ«ria pĂ«rfiton nga njĂ« analizĂ« e kombinuar sasiore dhe cilĂ«sore e migracionit. Kjo qasje na lejon tĂ« kuptojmĂ« rrugĂ«t e migracionit nĂ« mĂ«nyrĂ« mĂ« gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se, duke lidhur tĂ« dhĂ«nat me perspektivat e institucioneve, komuniteteve dhe diasporĂ«s, dhe duke mbĂ«shtetur politika tĂ« orientuara drejt sĂ« ardhmes”,/ Monitor

The post Anketa: 37% e familjeve në Shqipëri të prekura nga emigracioni appeared first on Albeu.com.

OBRM-PDUKM: Marrëveshjet e mëparshme për pranimin e emigrantëve, do të anulohen



OBRM-PDUKM i ka heshur poshtë akuzat e opozitës maqedonase për pranimin e emigrantëve në Maqedoninë e Veriut.

Partia në pushtet paralajmëroi një rezolutë parlamentare që dënon dezinformatat, anulon marrëveshjet e mëparshme për kampet e migrantëve dhe vendos politika të qarta kundër migracionit të paligjshëm.

“Rezoluta pĂ«rbĂ«het nga 9 pika dhe nĂ« tĂ« dĂ«nohen dezinformatat pĂ«r pranimin e supozuar tĂ« migrantĂ«ve dhe ndĂ«rtimin e kampeve, konfirmohet se politika tĂ« tilla nuk ekzistojnĂ« dhe nuk do tĂ« ekzistojnĂ«, anulohen tĂ« gjitha marrĂ«veshjet e mĂ«parshme tĂ« qeverisĂ« sĂ« Zaevit lidhur me kampet e migrantĂ«ve dhe bĂ«het thirrje pĂ«r diskurs tĂ« pĂ«rgjegjshĂ«m dhe tĂ« qartĂ«, mbrojtje tĂ« sigurisĂ«, stabilitetit dhe marrĂ«dhĂ«nieve ndĂ«retnike”, thanĂ« nga OBRM-PDUKM.

Sqaruan se Rezoluta vendos një politikë të qartë shtetërore kundër migracionit ilegal dhe hyn në fuqi menjëherë pas miratimit të saj.

BE ashpërson politikën për emigracionin, azilkërkuesit e refuzuar nuk do të lejohen të qëndrojnë

Ministrat e Brendshëm të BE-së arritën një marrëveshje të gjerë për paketën e reformave mbi migracionin të hënën, duke mbushur boshllëqet e fundit të reformës së migracionit të Bashkimit Evropian dhe duke hapur rrugën për negociatat me Parlamentin Evropian. Tre projektligjet kryesore rishkruajnë në mënyrë të ndjeshme rregullat për azilin në BE dhe janë pjesë e Paktit për Migracionin dhe Azilin


Source

SHBA pezullon të gjitha aplikimet për emigracionin nga 19 vende

Shtëpia e Bardhë e udhëhequr nga Donald Trump ka pezulluar të gjitha aplikimet për emigracionin nga 19 vende dhe ka anuluar ceremonitë e shtetësisë në të gjithë SHBA-në për shkak të shqetësimeve për sigurinë kombëtare dhe sigurinë publike.

Sipas mediave amerikane, ndalimi, i cili hyri në fuqi të martën, zbatohet për njerëzit nga vendet që tashmë i janë nënshtruar një ndalimi të pjesshëm udhëtimi në qershor, duke vendosur kufizime të mëtejshme mbi imigracionin.

Kjo mund të prekë më shumë se 1.5 milion njerëz që kishin kërkesa për azil në pritje dhe më shumë se 50,000 që morën grante azili nën administratën Biden, raporton The New York Times.

BERZH: Shqipëria ka humbur 40% të popullsisë nga emigracioni, do ulë ekonominë me 0.4 pikë % në vit

ShqipĂ«ria dhe Kosova janĂ« dy vendet qĂ« kanĂ« pĂ«rjetuar emigracionin mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« popullsisĂ« nĂ« hapĂ«sirĂ«n post-komuniste qĂ« nga viti 1990, sipas raportit tĂ« Tranzicionit 2025–26 tĂ« BankĂ«s Europiane pĂ«r RindĂ«rtim dhe Zhvillim (BERZH): “NjĂ« botĂ« e vjetĂ«r, por mĂ« e guximshme”. Grafiku i raportit tregon qartĂ« se ShqipĂ«ria ka humbur rreth 40 pĂ«r [
]

The post BERZH: Shqipëria ka humbur 40% të popullsisë nga emigracioni, do ulë ekonominë me 0.4 pikë % në vit appeared first on BoldNews.al.

Shqipëria ka humbur 40% të popullsisë/ BERZH: Emigracioni masiv do ulë ekonominë me 0.4 pikë % në vit

✇Albeu
By: V K

ShqipĂ«ria dhe Kosova, janĂ« dy vendet qĂ« kanĂ« pĂ«rjetuar emigracionin mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« popullsisĂ« nĂ« hapĂ«sirĂ«n post-komuniste qĂ« nga viti 1990, sipas raportit tĂ« Tranzicionit 2025–26 tĂ« BankĂ«s Europiane pĂ«r RindĂ«rtim dhe Zhvillim (BERZH): “NjĂ« botĂ« e vjetĂ«r, por mĂ« e guximshme”.

Grafiku i raportit tregon qartë se Shqipëria ka humbur rreth 40 për qind të popullsisë së vitit 1990 për periudhën 1990-2023, vetëm përmes emigracionit neto, niveli më i dytë më i lartë në Europë dhe në të gjithë grupin e ekonomive tëBERZH.

Nga ana tjetër, shtesa natyrore ka qenë pozitive për pjesën më të madhe të periudhës dhe ka kompensuar rreth 27 për qind të popullsisë së vitit 1990, ç`ka e zbut pjesërisht goditjen, por jo aq sa të neutralizojë flukset e largimit.

Edhe Kosova ka humbur 50% të popullsisë së vitit 1990 për të njëjtën periudhë, niveli më i lartë në Europë, ndonëse ka pasur një shtesë më të kartë natyrore se Shqipëria me gati 40%.

Raporti thotë se ky boshllëk i madh demografik, po përkthehet në një frenim të ndjeshëm ekonomik për Shqipërinë.

Në grafikun e dytë të raportit, BERZH mat për herë të parë ndikimin vjetor të demografisë në rritjen e PBB-së për frymë.

PĂ«r ShqipĂ«rinĂ«, kontributi i popullsisĂ« ka qenĂ« negativ gjatĂ« viteve 2000–2023, me rreth –0.2 pikĂ« pĂ«rqindje rritje tĂ« humbur çdo vit.

PĂ«r periudhĂ«n 2024–2050, ndikimi pritet tĂ« thellohet nĂ« –0.3 deri –0.4 pikĂ« pĂ«rqindje nĂ« vit, duke e bĂ«rĂ« ShqipĂ«rinĂ« njĂ« nga ekonomitĂ« mĂ« tĂ« ekspozuara nĂ« gjithĂ« rajonin e BERZH.

Edhe nĂ« horizontin 2050–2100, sinjali mbetet negativ, ç`ka tregon se plakja e popullsisĂ« dhe pakĂ«simi i forcĂ«s sĂ« punĂ«s do tĂ« vijojnĂ« tĂ« shoqĂ«rojnĂ« ekonominĂ« edhe nĂ« dekadat e ardhshme.

Mungesa e fuqisë punëtore, rritja e numrit të të moshuarve dhe dobësimi i bazës së kontribuesve në skemat sociale po e vendosin ekonominë nën presion të vazhdueshëm.

BERZH paralajmëron se pa rritje të produktivitetit, investime teknologjike dhe politika që frenojnë humbjen e kapitalit njerëzor, vendet që përjetojnë emigrim masiv, ku Shqipëria dhe Kosova renditen të parat, do të shohin një rënie në potencialin e tyre afatgjatë të rritjes.

Raporti shton se ky model tashmë ka pasoja të dukshme edhe në tregun e punës, investimet, produktivitetin dhe stabilitetin fiskal.

Sipas BERZH, Shqipëria dhe Kosova janë ndër ekonomitë më të ekspozuara në të gjithë rajonin. Edhe nëse rritja ekonomike mbetet pozitive, ritmi i saj potencial do të jetë dukshëm më i ulët sesa në vendet me popullsi në rritje, si Turqia, Egjipti apo vendet e Azisë Qendrore.

Raporti sugjeron se në mungesë të rritjes së produktivitetit, investimeve teknologjike, rritjes së kapitalit njerëzor dhe përmirësimit të klimës së biznesit, emigracioni masiv do të vazhdojë të frenojë rritjen ekonomike për të paktën edhe tre dekada./ Monitor

The post Shqipëria ka humbur 40% të popullsisë/ BERZH: Emigracioni masiv do ulë ekonominë me 0.4 pikë % në vit appeared first on Albeu.com.

Papa Leoni dënon trajtimin e pahijshëm të SHBA-ve ndaj emigrantëve

Papa Leoni ka pĂ«rsĂ«ritur kundĂ«rshtimin e tij ndaj politikave tĂ« emigracionit tĂ« Donald Trump, duke deklaruar se tĂ« huajt nĂ« SHBA po trajtohen “nĂ« mĂ«nyrĂ« jashtĂ«zakonisht tĂ« pavend dhe tĂ« padenjĂ«â€.

Kreu i Kishës Katolike i bëri komentet në përgjigje të pyetjeve mbi deklaratën e miratuar javën e kaluar nga një asamble e veçantë e ipeshkvijve amerikanë. Dokumenti kritikonte deportimet masive të administratës Trump dhe theksonte frikën e pasigurinë që kanë shkaktuar operacionet ndaj emigrantëve.

Papa Leoni e cilĂ«soi deklaratĂ«n “shumĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme” dhe u bĂ«ri thirrje katolikĂ«ve t’i kushtojnĂ« vĂ«mendje. “Duhet tĂ« gjejmĂ« mĂ«nyra pĂ«r t’i trajtuar njerĂ«zit nĂ« mĂ«nyrĂ« humane, me dinjitetin qĂ« u takon”, tha ai pĂ«r gazetarĂ«t teksa largohej nga rezidenca papnore nĂ« Castel Gandolfo, njĂ« qytet kodrinor nĂ« jug tĂ« RomĂ«s.

“Edhe nĂ«se njerĂ«zit qĂ«ndrojnĂ« ilegalisht nĂ« Shtetet e Bashkuara, ekzistojnĂ« mĂ«nyra tĂ« rregullta pĂ«r t’u marrĂ« me kĂ«tĂ«. Ka gjykata; ka njĂ« sistem drejtĂ«sie”, shtoi ai.

Papa pranoi se “çdo vend ka tĂ« drejtĂ« tĂ« pĂ«rcaktojĂ« kush, si dhe kur mund tĂ« hyjĂ« nĂ« territorin e tij”. MegjithatĂ«, ai theksoi se Ă«shtĂ« e papranueshme qĂ« njerĂ«zit qĂ« kanĂ« jetuar “10, 15, 20 vjet duke bĂ«rĂ« njĂ« jetĂ« tĂ« rregullt” tĂ« trajtohen “nĂ« mĂ«nyrĂ« jashtĂ«zakonisht fyese” dhe madje tĂ« dhunshme. “IpeshkvijtĂ« kanĂ« qenĂ« shumĂ« tĂ« qartĂ« nĂ« atĂ« qĂ« kanĂ« thĂ«nĂ«â€, u shpreh ai.

I zgjedhur në maj pas ndarjes nga jeta të Papa Françeskut, Papa Leoni ka adoptuar një ton gjithnjë e më kritik ndaj politikave të emigracionit të Trump gjatë javëve të fundit.

NĂ« shtator, ai e quajti trajtimin e emigrantĂ«ve nĂ« SHBA “çnjerĂ«zor”, ndĂ«rsa nĂ« tetor vuri nĂ« dyshim nĂ«se politikat e presidentit amerikan ishin nĂ« pĂ«rputhje me mĂ«simet e KishĂ«s Katolike. “Dikush qĂ« thotĂ« se Ă«shtĂ« kundĂ«r abortit, por pajtohet me trajtimin çnjerĂ«zor tĂ« emigrantĂ«ve nĂ« Shtetet e Bashkuara
 nuk e di sa pro-jetĂ«s mund tĂ« quhet,” tha ai atĂ«herĂ«.

Edhe atĂ« deklaratĂ« Papa Leoni e bĂ«ri nga Castel Gandolfo, ku tradicionalisht kalon tĂ« hĂ«nave pasdite dhe tĂ« martave. Ky pontif i lindur nĂ« Çikago riktheu pushimet papnore nĂ« Castel Gandolfo kĂ«tĂ« verĂ«, pas ndĂ«rprerjes sĂ« traditĂ«s nga Papa Françesku.

TĂ« martĂ«n, Papa Leoni publikoi gjithashtu njĂ« video me tone tĂ« forta pĂ«r krizĂ«n klimatike, drejtuar ipeshkvijve pjesĂ«marrĂ«s nĂ« samitin Cop30 nĂ« Brazil. Ai kritikoi dĂ«shtimin e liderĂ«ve botĂ«rorĂ« pĂ«r tĂ« treguar vullnet politik pĂ«rballĂ« krizĂ«s: “Krijimi po bĂ«rtet pĂ«rmes pĂ«rmbytjeve, thatĂ«sirave, stuhive dhe vapĂ«s sĂ« pamĂ«shirshme. NjĂ« nĂ« tre njerĂ«z jeton nĂ« cenueshmĂ«ri tĂ« madhe pĂ«r shkak tĂ« kĂ«tyre ndryshimeve klimatike.”

Ai e pĂ«rmendi MarrĂ«veshjen e Parisit tĂ« vitit 2015 si “mjetin mĂ« tĂ« fuqishĂ«m pĂ«r tĂ« mbrojtur njerĂ«zit dhe planetin”.

“Problemi nuk Ă«shtĂ« marrĂ«veshja; problemi Ă«shtĂ« reagimi ynĂ«â€, tha Papa Leoni. “Ajo qĂ« mungon Ă«shtĂ« vullneti politik i disa liderĂ«ve. UdhĂ«heqja e vĂ«rtetĂ« do tĂ« thotĂ« shĂ«rbim dhe mbĂ«shtetje nĂ« njĂ« shkallĂ« qĂ« sjell ndryshim.”

 

❌