TIRANĂ, 4 dhjetor /ATSH/ Komiteti i DytĂ« i PĂ«rbashkĂ«t Konsultativ, mes Komitetit Evropian tĂ« Rajoneve dhe ShqipĂ«risĂ«, u mbajt sot nĂ« TiranĂ«.
Delegacioni i Bashkimit Evropian në vendin tonë, në një njoftim në rrjetet sociale thekson se ky sesion shënon një hap të rëndësishëm drejt forcimit të përfshirjes së nivelit lokal në procesin e integrimit në BE.
Sipas BE-së, diskutimet u fokusuan në rolin dhe nevojat e bashkive në procesin e anëtarësimit, si dhe në mbështetjen që ofron BE-ja përmes Planit të Rritjes dhe programeve të tjera për të nxitur zhvillimin lokal dhe për të promovuar demokracinë lokale.
âBashkitĂ« shqiptare ende pĂ«rballen me sfida tĂ« mĂ«dha dhe vendi duhet tĂ« bĂ«jĂ« tĂ« gjitha pĂ«rpjekjet e nevojshme pĂ«r tĂ« krijuar njĂ« mjedis mundĂ«sues qĂ« ato tĂ« kontribuojnĂ« nĂ« procesin e anĂ«tarĂ«simit nĂ« BE, tĂ« pĂ«rgatiten pĂ«r tĂ« pĂ«rfituar sa mĂ« mirĂ« nga mundĂ«sitĂ« dhe fondet e BE-sĂ«, dhe nĂ« fund tĂ« shĂ«rbejnĂ« mĂ« mirĂ« qytetarĂ«t, familjet dhe komunitetet kudo qĂ« jetojnĂ«. BE-ja do tĂ« vazhdojĂ« tĂ« mbĂ«shtesĂ« bashkitĂ« e ShqipĂ«risĂ« pĂ«rmes programit tĂ« ri EU4Municipalities, me vlerĂ« 11 milionĂ« euro, qĂ« nis nga 1 janari. Ne duam tĂ« forcojmĂ« kapacitetet lokale, investimet, demokracinĂ« lokale dhe pjesĂ«marrjen gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se tĂ« qytetarĂ«veâ, u shpreh nĂ« fjalĂ«n e tij ambasadori i BE-sĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, Silvio Gonzato.
Gjithashtu, në takim ishin të pranishëm edhe disa prej kryetarëve të bashkive më të mëdha në vend, mes tyre edhe kryebashkiakja e Durrësit, Emiriana Sako.
Sako tha se nĂ« kĂ«tĂ« event u prezantua projekti âBE pĂ«r BashkitĂ«â, ndĂ«rsa bashkĂ«bisedimet u fokusuan nĂ« tema si BashkitĂ« dhe Integrimi nĂ« BE, Plani i Rritjes dhe Fondet e BE-sĂ« si MundĂ«si pĂ«r Zhvillimin Vendor, RĂ«ndĂ«sia e Decentralizimit Fiskal dhe QĂ«ndrueshmĂ«risĂ« Financiare pĂ«r DemokracinĂ« Vendore.
âU diskutua gjithashtu pĂ«r rolin qĂ« kanĂ« qeverisjet vendore nĂ« procesin e integrimit tĂ« ShqipĂ«risĂ« nĂ« BE. NĂ« fjalĂ«n time theksova se mbĂ«shtetja e BE-sĂ« duhet tĂ« bĂ«het mĂ« e prekshme pĂ«r qytetarĂ«t tanĂ«, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« ata tĂ« fillojnĂ« tĂ« pĂ«rjetojnĂ« standardet evropiane tĂ« shĂ«rbimeve qĂ« sot, teksa vendi ynĂ« ndodhet nĂ« negociata pĂ«r anĂ«tarĂ«simâ, tha Sako.
Në këtë aktivitet, morën pjesë ministri i Shtetit për Pushtetin Vendor, Ervin Demo, Këshilltari Rajonal i Toskanës, Antonio Mazzeo, drejtorja ekzekutive e Shoqatës Kombëtare të Bashkive, Adelina Farriçi, përfaqësues të BE, ekspertë vendas e të huaj, kryetarë të disa bashkive të vendit, etj.
PĂ«r pagat e punonjĂ«sve, mirĂ«mbajtur rrugĂ«t, ndĂ«rtuar çerdhe e kopshte apo tĂ« tjera nevoja, 61 bashkitĂ« do tĂ« kenĂ« nĂ« dispozicion 97,7 miliardĂ« lekĂ« nga 90 miliardĂ« lekĂ« gjatĂ«s 2025-s. Qeveria do u japĂ« pak mĂ« shumĂ« se 46 miliardĂ« lekĂ« njĂ«sive tĂ« pushtetit vendor, ndĂ«rsa pjesĂ«n tjetĂ«r duhet ta sigurojnĂ« vetĂ«. Por, shoqatat dhe kryetarĂ«t e disa bashkive kĂ«rkuan nĂ« Komisionin pĂ«r EkonominĂ«âŠ
Drejtues dhe ekspertët të pushtetit vendor kanë kërkuar më shumë para nga buxheti për të përballuar emergjencat.
Për vitin 2026, transferta e pakushtëzuar që shkon për bashkitë arrin në vlerën 47.3 miliardë lekë, ose 1% e Prodhimit të Brendshëm Bruto.Kreu i bashkisë së Sarandës tha se fondet që meren nga buxheti qëndror nuk mjaftojnë pasi po përballen me më shumë emergjenca si zjarre e përmbytje
Adelina Farrici kryetarja e shoqatës për autonomi vendore prpozoi që fondet të rriten pasi limiti 1% e PBB-së është i pamjaftueshëm për të përballuar të gjitha zhvillimet klimatike
Kryebashkiaket kërkuan gjetjen e një zgjidhjeje edhe për shlyerjen e detyrimeve të prapambetura, që shumica janë nga koha e ish komunave, pra i takojnë ndarjes së vjetër territoriale.
Një propozim ka qenë edhe përfshirja e tyre si pjesë e paqes fiskale./abcnews.al
TIRANĂ, 26 nĂ«ntor /ATSH/ Komisioni pĂ«r EkonominĂ«, PunĂ«simin dhe Financat zhvilloi sot njĂ« seancĂ« dĂ«gjimore me pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« ShoqatĂ«s sĂ« tĂ« Zgjedhurve VendorĂ« dhe ShoqatĂ«s KombĂ«tare tĂ« Bashkive tĂ« ShqipĂ«risĂ«, ku u diskutua projektbuxheti 2026 dhe mbĂ«shtetja financiare pĂ«r pushtetin vendor.
Në emër të Shoqatës Kombëtare të Bashkive të Shqipërisë, Adelina Fariçi vlerësoi rritjen e buxhetit për qeverisjen vendore në vitin 2026, por njëkohësisht parashtroi një sërë propozimesh dhe shqetësimesh të ngritura nga kryetarët e bashkive gjatë procesit të konsultimit.
Ajo parashtroi nevojën që të rritet kufiri i financimit 1% të PBB për financat lokale.
âAktualisht nĂ« ligj Ă«shtĂ« vendosur njĂ« tavan prej 1% tĂ« PBB pĂ«r fondet e dedikuara bashkive, i cili Ă«shtĂ« respektuar çdo vit. Ne kĂ«rkojmĂ« qĂ« ky nivel tĂ« rritet gradualisht, vit pas viti, pĂ«r tâu ardhur nĂ« ndihmĂ« bashkive nĂ« pĂ«rballimin e sfidave lokale dhe rritjen e cilĂ«sisĂ« sĂ« shĂ«rbimeve pĂ«r qytetarĂ«tâ, tha ajo.
Përfaqësuesja e bashkive propozoi që transferta e pakushtëzuar të mos trajtohet më si tavan, por si dysheme garantuese për financat e çdo bashkie. Gjithashtu kërkoi të sigurohen fonde shtesë për transferën e pakushtëzuar sektoriale, duke qenë se bashkitë përballen me rritje të kostove të shërbimeve.
Fariçi vlerësoi gjithashtu se Granti i Performancës, aktualisht në nivelin 200 milion lekë, ka sjellë konkurrencë pozitive mes bashkive, duke kërkuar që ky grant të rritet në vitet në vijim.
Gjithashtu ajo propozoi krijimin e një fondi të posaçëm investimesh për pushtetin lokal, i cili të mos jetë i bazuar në konkurrim, pasi në këtë skemë bashkitë më të vogla shpesh mbeten të përjashtuara.
âKĂ«rkoi rishikimin e heqjes sĂ« TVSH-sĂ« pĂ«r investimet dhe shĂ«rbimet e bashkive dhe sigurimin e njĂ« skeme mĂ« tĂ« drejtĂ« dhe tĂ« balancuar pĂ«r financimin e projekteve vendoreâ, vuri nĂ« dukje ajo.
Në lidhje me fondet për emergjencat civile, Fariçi kujtoi se ligji parashikon një nivel 4% të buxhetit, por ky nivel aktualisht nuk është i realizuar dhe kërkoi që të merren masa për ta zbatuar plotësisht.
Ajo theksoi se të gjitha propozimet e parashtruara janë rezultat i një procesi të gjerë konsultimi me kryetarët e bashkive në të gjithë vendin, duke reflektuar nevojat reale të qeverisjes vendore dhe detyrimet në rritje që bashkitë kanë ndaj komuniteteve të tyre. e.xh/j.p/
Sebi Alla â Me interes mjaft tĂ« ulĂ«t nĂ« bashkitĂ« VlorĂ«, Berat, TepelenĂ«, CĂ«rrik dhe Mat u zhvilluan zgjedhjet e pjesshme lokale tĂ« cilat pas numĂ«rimit nxorĂ«n fituese nĂ« tĂ« gjitha bashkitĂ« kandidatĂ«t e PartisĂ« Socialiste.
Në Vlorë fituese është shpallur kandidatja e PS, Brunilda Mersini me 78.4% duke siguruar marrë 15672 vota, ndërsa Dionis Sota i mbështetur nga opozita numëron 2333 vota (11.7%) dhe Gjergj Nika, një tjetër kandidat i pavarur, ka marrë 1975 vota (9.9%).
NĂ« BashkinĂ« ĂĂ«rrik kandidati i PartisĂ« Socialiste, Florenc Doka, i cili ka siguruar 66,22% pĂ«r qind tĂ« votave, ose 6201 vota, ndĂ«rsa kandidati Eligerti Hima nga âShqipĂ«ria BĂ«hetâ ka marrĂ« 13.62% ose 1275 vota dhe kandidati i pavarur Amarildo Hoxha, i cili mbĂ«shtetej nga PD ka marrĂ« 20,16% ose 1888 vota.
Në Berat fitues më diferencë të madhe u shpall kandidati socialist Ervin Ceca me 13.050 votan ndërsa rivali Pavllo Shkarpa mori 2.607 vota.
Asnjë befasi nuk pati as në Tepelenë ku pas numërimit të fletëve të votimit kandidati socialist Gramos Sako, siguroi 3.261 vota ndërsa kandidati Gabriel Guma siguroi 928 vota.
Në Mat, Altin Bojni i PS-së mori 7425 vota, kurse rivali i tij, kandidati i pavarur i mbështetur nga PD, Eduart Brahilika ka marrë 3184 vota.
Kandidatja Suzana Pasha që sfidoi PS-në, duke kandiduar si e pavarur ka marrë vetëm 549 vota.
REFUZIMI I ZGJEDHJEVE
Një orë pas përfundimit të votimit kreu i KQZ-së bëri përmbledhjen e procesit.
âNga tĂ« dhĂ«nat qĂ« kemi marrĂ« nĂ«pĂ«rmjet pajisjeve elektronike nĂ« tĂ« gjitha bashkitĂ« pjesĂ«marrja Ă«shtĂ« 18.72 % e zgjedhĂ«sveâ, tha kryekomisioneri Ilirjan Celibashi, nĂ« njĂ« komunikim me mediat. Ai shtoi se pjesĂ«marrja mĂ« e lartĂ« Ă«shtĂ« shĂ«nuar nĂ« bashkinĂ« Mat dhe me e ulĂ«ta nĂ« VlorĂ«.
Në bashkinë Vlorë shprehën interes dhe votuan 12.54 % e zgjedhësve, në Cërrik 25.00%, në Mat 39.36%, në Tepelenë 34.63% dhe në Berat 19.98 %. Një tjetër e dhënë domethënëse është se në të pesë bashkitë që u përfshinë në zgjedhje të parakohshme lokale grupmosha që mori më shumë pjesë sipas Celibashit është mbi 65 vjeç.
PROCESI
Qendrat e votimit u hapën në orën 07:00 në të gjitha bashkitë por në nisje pati disa probleme teknike me pajisjen e identifikimit elektronik të votuesve. Kryesisht në Vlorë dhe Berat disa qendra njoftuan këtë problematikë dhe në orët e para të procesit komisionerët u detyruan që për të mos penguar procesin të identifikonin dhe regjistronin votuesit në mënyrë manuale. Kjo problematikë zgjati pak më shumë së një orë dhe me ndërhyrjen e teknikëve të certifikuar nga KQZ, pajisjet u kthyen në funksionalitet dhe nuk pati më ndërprerje. Incidente nuk janë raportuar në asnjë qendër votimi.
ĂshtĂ« mbyllur procesi i numĂ«rimit tĂ« votave nĂ« 5 bashkitĂ« qĂ« njĂ« ditĂ« mĂ« parĂ« shkuan nĂ« zgjedhje tĂ« pjesshme pĂ«r kryetarĂ« tĂ« rinj nĂ« krye, me njĂ« pjesĂ«marrje totale prej 18.51%.
Kandidatja e Partisë Socialiste, Brunilda Mersini do të drejtojë Bashkinë e Vlorës në dy vitet e ardhshme, deri në zgjedhjet e 2027. Në përfundim të numërimit të 231 kutive të votimit, Mersini, e cila për pak javë mbajti edhe mandatin e deputetes, ka rezultuar fituese me më shumë se 13 mijë vota ndaj rivalit të saj të pavarur, por të mbështetur nga opozita, Dionis Sota.
Bashkia e Beratit ka përfunduar procesin e numërimit të votave, pas zgjedhjeve të mbajtura një ditë më parë. Kandidati i Partisë Socialiste, Ervin Ceca, është shpallur fitues me mbi 83% të votave, duke lënë pas rivalin e tij, kandidatin e pavarur, Pavlo Shkarpa.
Gramos Sako nga Partia Socialiste do të drejtojë Bashkinë e Tepelenës pasi ka fituar në garën 77.85% të votave, ndërsa i vetmi rival përball tij ishte Gabriel Guma, kandidat i pavarur. Kandidati socialist mori 3261 vota dhe Gabriel Guma mori 928 vota (22.15%).
Bashkia e Matit me numrin më të lartë të votuesve do të drejtohet nga kandidati i Partisë Socialiste, Altin Bojni, ka fituar me mbi 66% të votave, duke lënë pas kandidatët e pavarur Eduart Brahilika dhe Suzana Pasha.
Kandidati i PartisĂ« Socialiste, Florenc Doka, ka fituar zgjedhjet nĂ« BashkinĂ« e CĂ«rrikut. Ai ka lĂ«nĂ« pas me njĂ« diferencĂ« tĂ« thellĂ« votash, kandidatin e pavarur Amarildo Hoxha, teksa ky i fundit ka marrĂ« edhe mĂ« shumĂ« vota se kandidati i partisĂ« âShqipĂ«ria BĂ«hetâ.
334.539 mijë votues në bashkitë, Vlorë, Berat, Cërrik, Mat, Tepelenë patën të drejtën e votës dhe shprehjes së vullnetit të tyre të lirë, ndërsa qendrat e votimit u hapën në ora 07:00, edhe pse në disa prej tyre pati vonesa.
Referuar përcaktimit në kodin zgjedhor, kur data e zgjedhjeve caktohet në periudhën zgjedhore nga 15 tetori deri më 15 nëntor, qendrat e votimit mbyllen në orën 18:00.
Në Vlorë numri i qytetarëve që mund të votonin në 232 qendra votimi ishte 171.895. Në Tepelenë me të drejtë vote ishin 12.667 qytetarë, në 22 qendra votimi.
Në Mat ishin 29.092 qytetarë me të drejtë vote, ndërsa qendrat ku mund të votonin ishin 47. Në Cërrik ishin 57 qendra votimi, dhe numri i zgjedhësve ishte 38.724.
Në bashkinë e Beratit të drejtën e votës e kishin 82. 161 zgjedhës, të cilët mund të votonin në 116 qendra votimi.
NdĂ«rkohĂ« kryekomisioneri Ilirjan Celibashi nĂ« daljen pĂ«r mediat tha se grupmosha qĂ« ka marrĂ« pjesĂ« mĂ« shumĂ« nĂ« kĂ«to votime janĂ« ata mbi 65 vjeç, ndĂ«rsa vihet re njĂ« âbraktisjeâ e kutive tĂ« votimit nga tĂ« rinjtĂ«.
Ndërkohë qarku i Vlorës rezulton ai me numrin më të ulët të votuesve në krahasim me 4 bashkitë e tjera, me afro 13%. Ndërkohë pjesëmarrje më të lartë ka pasur Mati, me afro 40%. /Tch/
Ka përfunduar procesi i numërimit të votave në të pesë bashkitë, ku ditën e djeshme u mbajtën zgjedhjet e pjesshme lokale.
Në të pesë bashkitë, Tepelenë, Vlorë, Mat, Cërrik dhe Berat, fitues ishin kandidatët socialistë.
Rezultatet sipas bashkive:
VLORA
Pas numërimit tyë 231 kutivë në Bashkinë e Vlorës, fituese është shpallur kandidatja e PS, Brunilda Mersini me 78.4 të votave.
Brunilda Mersini ka marrë 15672 vota (78.4%). Dionis Sota i mbështetur nga opozita numëron 2333 vota (11.7%).
Ndërsa Gjergj Nika, një tjetër kandidat i pavarur, ka marrë 1975 vota (9.9%).
CĂRRIKU
Pas numërimit të 57 kutive, rezultoi se kryebashkiaku I ri I Cërrikurt do të jetë kandidati nga Partia Socialiste Florenc Doka, i cili ka siguruar 66,22% për qind të votave, ose 6201 vota.
Ndërkohë kandidati Eligerti Hima nga Shqipëria Bëhet ka marrë 13.62% të votave, pra 1275 vota
Kandidati i pavarur Amarildo Hoxha, I cili mbështetej nga PD ka marrë 20,16% përqind të votave, pra 1888 vota.
BERAT
Pas numërimit të 116 kutive, fitues ka rezultuar kandidati socialist Ervin Ceca me 13.050 vota, 10.443 vota diferencë me kundërshtarin e tij në garën për kryebashkiakun e ri të qytetit
Ndërkohë kandidati Pavllo Shkarpa mori 2.607 vota.
TEPELENĂ
Bashkia Tepelenë do të drejtohet nga kandidati socialist Gramos Sako, I cili pas numërimit të kutive të votimit, reazultoi se ka siguruar 3.261 vota, pra 77.8% të tyre.
Ndërkohë kandidati Gabriel Guma siguroi 928 përiqnd të votave, pra 22.2% të tyre.
Kujtojmë se pjesëmarrja e qytetarëve në votime ishte shumë e ulët, ku sipas të dhënave të Komisionit Qendror të zgjedhjeve, pjesëmarrja e përgjithshme ishte 18.72 për qind, ndërsa sipas bashkive ndahet si më poshtë:
Beteja e humbur e bashkive. Vitin e kaluar, buxheti i pushtetit vendor arriti nĂ« 81 miliardĂ« lekĂ«, ose 810 milionĂ« euro, nga 26 miliardĂ« lekĂ« nĂ« vitin 2015. Buxheti Ă«shtĂ« rritur me mĂ« shumĂ« se tre herĂ« nĂ« dekadĂ«n e fundit qĂ« kur nisi zbatimi i reformĂ«s. Po mĂ« se gjysma po pĂ«rdoret pĂ«r shpenzimet [âŠ]
Reforma Territoriale ishte njĂ« nga temat e mbrĂ«mjes sĂ« sotme nĂ« emisionin âOpinionâku ishte i ftuar edhe Drejtuesi i Institutit pĂ«r BashkitĂ« e ShqipĂ«risĂ«, Agron Haxhimali. PĂ«rballĂ« Arbjan Maznikut, i cili pritet tĂ« jetĂ« bashkĂ«kryetari i komisionit tĂ« posaçëm parlamentar qĂ« do tĂ« ngrihet pĂ«r ReformĂ«n Territoriale, Haxhimali tha se ai Ă«shtĂ« pĂ«r modelin e [âŠ]
NjĂ« raport i AnketĂ«s BotĂ«rore tĂ« Riskut nga Lloydâs Register Foundation e rendit ShqipĂ«rinĂ« nĂ« listĂ«n e 10 vendeve mĂ« tĂ« kĂ«qija nĂ« botĂ« pĂ«r ndarjen e mbeturinave shtĂ«piake. Sipas raportit, nĂ« ShqipĂ«ri ka pak struktura pĂ«r tĂ« zbatuar ose stimuluar ndarjen dhe riciklimin. Ădo ndarje qĂ« bĂ«het Ă«shtĂ« kryesisht informale.
Kosova renditet e treta nĂ« listĂ«n e vendeve ku njerĂ«zit nuk i ndajnĂ« mbeturinat shtĂ«piake para se tâi hedhin nĂ« koshat e mbeturinave, pas Bregut tĂ« FildishtĂ« dhe Gabonit. Mali i Zi dhe ShqipĂ«ria ndajnĂ« vendin e nĂ«ntĂ« nĂ« renditje, me rezultate pak mĂ« tĂ« mira se Togo, Kameruni, Benini, Liberia dhe Republika e Kongos.
Referuar të dhënave nga Agjencia Kombëtare e Ekonomisë së Mbetjeve (AKEM), një agjenci e krijuar në vitin 2024, e cila ka për detyrë edhe të mbledhë nga pushteti lokal dhe të publikojë statistikat e mbetjeve, gjatë vitit të kaluar u gjeneruan 870 mijë tonë mbetje.
MegjithatĂ«, jo e gjithĂ« kjo sasi shkon nĂ« landfille. VetĂ« bashkitĂ« pranojnĂ« se njĂ« pjesĂ« e tyre pĂ«rfundon nĂ« natyrĂ«. Sipas vjetarit statistikor tĂ« vitit 2023, nĂ« total 8% e mbetjeve nuk u menaxhuan. Kjo do tĂ« thotĂ« se çdo vit, njĂ« sasi alarmante prej mbi 70 mijĂ« tonĂ« mbetje pĂ«rhapen tĂ« lira nĂ« mjedisâŠ
Referuar të dhënave nga vetë bashkitë, qarku me nivelin më të lartë të mbetjeve të pamenaxhuara ishte Gjirokastra me 29,3%, ndjekur nga Elbasani me 27,4% dhe Kukësi me 27,0% të totalit të mbetjeve të gjeneruara.
âBashki tĂ« caktuara menaxhojnĂ« 60 apo 70% tĂ« mbetjeve, praktikisht e pranojnĂ« qĂ« jo tĂ« gjitha mbetjet i menaxhojnĂ«; ka gjithmonĂ« mbetje nĂ« natyrĂ«, dhe ato janĂ« tĂ« pamenaxhuara, duke dĂ«mtuar jetĂ«n e qytetarĂ«veâ, u shpreh Klodian Muço, profesor i asociuar i ekonomisĂ« politike.
Këtë shifër të ulët të menaxhimit të mbetjeve ekspertët e lidhin me mungesën e fondeve dhe dekurajimin e qytetarëve nga vetë politikat e gabuara të institucioneve.
âQeveria shpenzon para pĂ«r mjedisin, por njĂ« pjesĂ« e mirĂ« janĂ« shpenzime operative, jo kapitale. NjĂ« pjesĂ« e mirĂ« shkojnĂ« pĂ«r paga punonjĂ«sish, shumĂ« pĂ«r turizmin, shkonin pĂ«r pyjet, qĂ« hartoheshin plane menaxhimi; prodhojmĂ« shumĂ« dokumenta, shumĂ« shkresa, dhe paratĂ« na ikin te kĂ«to shkresa dhe nuk ngelen te investimi nĂ« terrenâ, u shpreh Klodian Muço, profesor i asociuar i ekonomisĂ« politike.
âNĂ« momentin qĂ« qytetarĂ«t detyrohen tâi ndajnĂ« mbetjet dhe shkon i merr vetĂ«m njĂ« makinĂ«, krahas asaj qĂ« nuk marrim rezultatet e pritura nga skema qĂ« kemi aplikuar, kjo kthehet nĂ« mosbesim tĂ« qytetarĂ«ve. NĂ«se ne i çojmĂ« mbetjet tĂ« padiferencuara, Ă«shtĂ« njĂ« gabim, por nĂ«se ne i mbledhim me makinĂ« dhe i bĂ«jmĂ« bashkĂ«, Ă«shtĂ« njĂ« gabim mĂ« i rĂ«ndĂ« se ai i pari, sepse Ă«shtĂ« njĂ« gabim qĂ« bĂ«het nga vetĂ« institucionet, dhe qytetarĂ«t do tĂ« jenĂ« gjithmonĂ« skeptikĂ«â, u shpreh Kristi Bashmilli, ekspert mjedisi.
Ekspertët thonë se, ndonëse kemi firmosur një sërë marrëveshjesh dhe aktesh me qëllim që të reduktojmë mbetjet, të rrisim riciklimin që të bëhemi pjesë e BE-së, siç është Marrëveshja e Parisit, Traktati i Sofjes, Agjenda e Gjelbër 2030, Agjenda që deri në 2050 duhet të bëhemi zero karbon, sërish Shqipëria është shumë larg menaxhimit të duhur të mbetjeve.
âKemi njĂ« sĂ«rĂ« nismash dhe detyrimesh qĂ« kemi marrĂ«, por jemi shumĂ« mbrapa nĂ« kĂ«tĂ« aspektâ, u shpreh Klodian Muço, profesor i asociuar i ekonomisĂ« politike./Top Channel
Të paktën 43 bashki, nga 61 që janë në total kishin shtesë natyrore negative në vitin 2023, pasi në secilën prej tyre kishin vdekur më shumë persona se sa kishin lindur, raportoi INSTAT.
Numri i bashkive në këtë grup, është zgjeruar më tej në vitin 2024 për shkak të rënies së lindjeve në shkallë kombëtare, por ende nuk ka të dhëna të detajuara.
Më së shumti bashkitë në Jug të vendit kanë shtesë natyrore negative për shkak së plakja e popullsisë po prodhon më shumë mortalitet.
Sipas të dhënave të INSTAT, Korça shënon rënien më të thellë, me -394 banorë, ndjekur nga Vlora -182, Shkodra -152 dhe Kuçova -146.
Arsyet lidhen me plakjen e popullsisë, emigracionin e lartë dhe uljen e lindshmërisë, veçanërisht në qendrat urbane të jugut dhe veriut të vendit që dikur kishin baza të forta të industrisë.
Rënie të vazhdueshme regjistruan edhe bashkitë si Fieri -128, Lushnja -124, Maliqi -101, Pogradeci -85 dhe e Gjirokastra -74, që dikur ishin zona me dendësi popullsie.
Në anën tjetër disa bashki të vogla si Klosi (+4), Divjaka (+9), Saranda (+22) apo Bulqiza (+47) treguan stabilitet ose rritje të lehtë, duke reflektuar ndikimin e turizmit dhe normave tradicionale.
Në anën tjetër, Tirana qëndron në krye me një shtesë natyrore pozitive prej 2,880 banorësh në vitin 2023, duke qenë e vetmja bashki me rritje të madhe demografike.
Kjo tregon përqendrimin e lindjeve dhe migrimin e brendshëm drejt kryeqytetit, që mbetet epiqendra e ekonomisë, arsimit dhe punësimit në vend.
Pas saj renditen Kamza me shtesë natyrore +640, Durrësi +386, Kruja +231 dhe Kukësi +221, që shënojnë rritje të moderuar edhe për shkak të ruajtjes së traditës për familje të mëdha.
Shtesa natyrore e popullsisë në Shqipëri mbetet thellësisht negative në shumicën e territorit. Rritja e Tiranës dhe disa bashkive përreth saj po ndodh paralelisht me shpopullimin e pjesës tjetër të vendit, duke sinjalizuar një përqendrim gjithnjë e më të madh të burimeve njerëzore dhe ekonomike në pak qendra urbane.
Në 10 bashki në 7 prej tyre popullsia po tkurret për shkak të plakjes dhe lindshmërisë së ulët. Shkaku kryesor është emigracioni i të rinjve, që largon grup-moshat riprodhuese nga zonat rurale dhe qytetet e vogla.
Nga ana tjetër plakja e popullsisë rrit numrin e vdekjeve dhe ul lindjet. Kushtet ekonomike dhe mungesa e shërbimeve, që nxisin çiftet të kenë më pak fëmijë ose të zhvendosen drejt Tiranës e disa qyteteve të mëdha.
Në afat të gjatë, ky proces sjell pasoja serioze, si mbylljen e shkollave, mungesë të fuqisë punëtore, rënie të konsumit lokal dhe vështirësi për të ofruar shërbime publike./ Monitor
Kolegji Zgjedhor ka miratuar sot afatet për zgjedhjet e pjesshme lokale që pritet të mbahen në pesë bashki të vendit. Sipas njoftimit Kolegji Zgjedhor ka pranuar afatet e reja të propozuara nga KQZ, që lidhen me zhvillimin e zgjedhjeve të pjesshme në 9 nëntor. Zgjedhjet e pjesshme lokale do të mbahen në datën 9 nëntor 2025 në bashkitë Berat, Tepelenë, Cërrik, Mat dhe Vlorë.
Zyra e Gjendjes Civile në këto bashki, në bashkëpunim me Drejtorinë e Përgjithshme të Gjendjes Civile, duhet të hartojnë listat e zgjedhësve jo më vonë se data 6 tetor 2025. Brenda 48 orëve nga përfundimi i përditësimit, kryetari në detyrë i njësisë së qeverisjes vendore miraton dhe shpall listat e zgjedhësve, në përputhje me nenin 48 të Kodit Zgjedhor.
Në tre bashki Berat, Mat dhe Tepelenë, kryetarët dhanë dorëheqjen për tu bërë deputetë. Në Cërrik, kryetari i bashkisë Andis Hasalla u emërua në kabinetin qeveritar si Ministër i Bujqësisë. Në Vlorë kryetari i bashkisë Ermal Dredha dha dorëheqjen pas sulmeve të Ramës.
VENDIM PĂR MIRATIMIN E DISA AFATEVE PROCEDURIALE QĂ LIDHEN ME ZGJEDHJET E PJESSHME PĂR KRYETAR PĂR DISA NJĂSI TĂ QEVERISJES VENDORE, QĂ DO TĂ ZHVILLOHEN MĂ DATĂ 9 NĂNTOR 2025
NĂ« mbĂ«shtetje tĂ« Dekretit tĂ« Presidentit nr. 350, datĂ« 1.10.2025, âPĂ«r caktimin e datĂ«s sĂ« zgjedhjeve pĂ«r Kryetar tĂ« BashkisĂ« Berat, TepelenĂ«, CĂ«rrik, Mat dhe VlorĂ«â, tĂ« nenit 20, pika 1, shkronja âaâ, nenit 6, nenit 29, pika 6, nenit 36, pika 2, nenit 59, nenit 64, nenit 65, nenit 67, pika 1, nenit 70 dhe nenit 94, pika 1 tĂ« ligjit nr. 10019, datĂ« 29.12.2008 âKodi Zgjedhor i RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«â, tĂ« ndryshuar, me propozimin e Komisionerit ShtetĂ«ror tĂ« Zgjedhjeve, Komisioni Rregullator
1.Bashkitë Berat, Tepelenë, Cërrik, Mat dhe Vlorë, si dhe institucionet e tyre të varësisë, janë të detyruara të raportojnë në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve, të gjitha veprimtaritë me karakter publik që planifikojnë të zhvillojnë në periudhën 25.10.2025 deri më datë 9.11.2025.
Të njëjtin detyrim kanë edhe institucionet publike qendrore, organet e tyre të varësisë dhe degët e tyre vendore, si dhe agjencitë dhe/ose ndërmarrjet shtetërore, për veprimtari me karakter publik, që planifikojnë të zhvillojnë në periudhën 25.10.2025 deri më 9.11.2025, në territorin e Bashkive Berat, Tepelenë, Cërrik, Mat dhe Vlorë, ose për to.
2.Autoriteti i Mediave Audiovizive monitoron OSHMA-të për veprimtaritë me karakter publik të institucioneve publike të përcaktuara në pikën 1, të këtij vendimi, nga data 25.10.2025, nga ora 08:00-00:00, ose sipas rastit, deri në përfundimin e programit.
3.Fushata zgjedhore për zgjedhjet e pjesshme vendore për Kryetar bashkie në Bashkitë Berat, Tepelenë, Cërrik, Mat dhe Vlorë, fillon më datë 1.11.2025.
4.Zyra e Gjendjes Civile në këto bashki, në bashkëpunim me Drejtorinë e Përgjithshme të Gjendjes Civile, hartojnë listat e zgjedhësve jo më vonë se data 6.10.2025. Brenda 48 (dyzet e tetë) orëve nga përfundimi i përditësimit, kryetari në detyrë i njësisë së qeverisjes vendore miraton dhe shpall listat e zgjedhësve, në përputhje me nenin 48 të Kodit Zgjedhor.
5.Prefektët e Qarqeve paraqesin në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve, listën e plotë të objekteve brenda territorit të Qarkut që përmbushin kushtet e parashikuara në ligj për Vendin e Numërimit të Votave, jo më vonë se data 16.10.2025.
6.Kryetarët e Bashkive në detyrë të përcaktojnë vendet publike, në territorin e Bashkive Berat, Tepelenë, Cërrik, Mat dhe Vlorë, për afishimin nga subjektet zgjedhore të materialeve propagandistike, jo më vonë se data 16.10.2025.
7.Partitë politike të cilat kanë të drejtë të paraqesin anëtarë/sekretar në KZAZ-të e Bashkive Berat, Tepelenë, Cërrik, Mat dhe Vlorë, për zgjedhjet e pjesshme për kryetar bashkie, duhet të sjellin propozimet në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve, jo më vonë se data 16.10.2025. Komisioneri Shtetëror i Zgjedhjeve miraton përbërjen e KZAZ-së, jo më vonë se data 17.10.2025.
8.PartitĂ« politike, tĂ« cilat kanĂ« tĂ« drejtĂ« tĂ« paraqesin anĂ«tarĂ« nĂ« KQV, duhet tâi depozitojnĂ« ato nĂ« KZAZ-tĂ« pĂ«rkatĂ«se, jo mĂ« vonĂ« sĂ« data 20.10.2025. KZAZ-ja merr vendim pĂ«r emĂ«rimin e anĂ«tarĂ«ve tĂ« KQV-ve, jo mĂ« vonĂ« se data 25.10.2025.
9.PartitĂ« politike, tĂ« cilat kanĂ« tĂ« drejtĂ« tĂ« paraqesin anĂ«tarĂ« nĂ« GNV, duhet tâi depozitojnĂ« ato nĂ« KZAZ, jo mĂ« vonĂ« sĂ« data 28.10.2025. KZAZ-ja merr vendim pĂ«r emĂ«rimin e anĂ«tarĂ«ve tĂ« GNV-ve, jo mĂ« vonĂ« se data 30.10.2025.
10.Partitë politike duhet të paraqesin kërkesën në KQZ, për regjistrim si subjekte zgjedhore, për zgjedhjet e pjesshme për Kryetar në Bashkitë Berat, Tepelenë, Cërrik, Mat dhe Vlorë, jo më vonë se data 16.10.2025. KQZ-ja kthen për plotësim dokumentacionin brenda 24 (njëzet e katër) orëve nga dorëzimi. Partitë politike paraqesin dokumentacionin e korrigjuar brenda 24 (njëzet e katër) orëve nga kthimi për plotësim. Komisioneri Shtetëror i Zgjedhjeve miraton kërkesat për regjistrim brenda 24 (njëzet e katër) orëve nga ridërgimi i dokumentacionit.
11.Komitetet Nismëtare duhet të paraqesin kërkesën për regjistrim në KQZ për bashkitë Vlorë dhe Berat, si dhe në KZAZ-në përkatëse për bashkitë Tepelenë, Cërrik dhe Mat, jo më vonë se data 16.10.2025. KQZ-ja ose sipas rastit KZAZ-ja kthen për plotësim dokumentacionin brenda 24 (njëzet e katër) orëve nga dorëzimi. Komitetet Nismëtare paraqesin dokumentacionin e korrigjuar brenda 24 (njëzet e katër) orëve nga kthimi për plotësim. KQZ-ja ose sipas rastit KZAZ-ja miraton kërkesat për regjistrim brenda 24 (njëzet e katër) orëve nga ridërgimi i dokumentacionit.
12.Koalicionet zgjedhore duhet të paraqesin në KQZ, kërkesën për regjistrimin si koalicion për zgjedhjet e pjesshme për Kryetar në Bashkitë Berat, Tepelenë, Cërrik, Mat dhe Vlorë, jo më vonë se data 21.10.2025. Komisioneri Shtetëror i Zgjedhjeve miraton kërkesën për regjistrimin si koalicion, brenda 24 (njëzet e katër) orëve.
13.Dokumentet e kandidimit paraqiten në KQZ për bashkitë Vlorë dhe Berat, si dhe në KZAZ për bashkitë Tepelenë, Cërrik dhe Mat, jo më vonë se data 24.10.2025. KQZ-ja ose sipas rastit KZAZ-ja bën verifikimin e tyre, jo më vonë se 24 (njëzet e katër) orë nga paraqitja, dhe në rast se vëren parregullsi, i kthen për plotësim. Dokumentet e plotësuara duhet të riparaqiten jo më vonë se 24 (njëzet e katër) orë. KQZ-ja ose sipas rastit KZAZ-ja merr vendim jo më vonë se 24 (njëzet e katër) orë nga riparaqitja e tyre.
14.Paraqitja e kërkesës për akreditimin e vëzhguesve shqiptarë bëhet në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve jo më vonë se data 25.10.2025 dhe për vëzhguesit e huaj bëhet jo më vonë se data 6.11.2025.
15.Paraqitja e kërkesave për akreditim nga ana e subjekteve zgjedhore pjesëmarrëse në zgjedhje bëhet në KZAZ jo më vonë se data 6.11.2025. Akreditimi i vëzhguesve bëhet jo më vonë se data 7.11.2025.
16.Rezultatet e sondazheve zgjedhore nuk mund të publikohen gjatë 3 (tre) ditëve të fundit para datës së zgjedhjeve, përfshirë edhe datën e zgjedhjeve, deri në orën e mbylljes së votimit.
17.Ngarkohen administrata e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve dhe institucionet e tjera të përmendura në këtë vendim, për zbatimin e tij.
18.Ky vendim hyn në fuqi menjëherë dhe publikohet në faqen zyrtare të internetit të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve.
19.Kundër këtij vendimi mund të bëhet ankim në Kolegjin Zgjedhor Gjyqësor, pranë Gjykatës Administrative të Apelit Tiranë, brenda 5 (pesë) ditëve nga shpallja e tij.
Ky Ă«shtĂ« fakt. Mund ta quajmĂ« si tĂ« duam, por situata kĂ«rkon njĂ« pĂ«rgjigje dhe koha ka ardhur. NĂ« Kuvend po diskutohet projektligji i ri i mbetjeve. Projektligji i jep fund monopolit tĂ« SharrĂ«s, kompania e sĂ« cilĂ«s Ă«shtĂ« vĂ«nĂ« nĂ«n sekuestro; krahas tij, edhe komitetit famĂ«keq, i ashtuquajturi âKomiteti i Menaxhimit tĂ« Integruar tĂ« Mbetjeveâ, i cili shĂ«rbeu pĂ«r shpalljen e emergjencave mjedisore qĂ« ndihmuan kryerjen e procedurave tĂ« mbyllura tĂ« prokurimeve publike, tĂ« cilat transferuan miliona euro tĂ« taksapaguesve nĂ« favor tĂ« koncensionarĂ«ve privatĂ«. KĂ«ta tĂ« fundit, ministri Koka e tĂ« tjerĂ« autorĂ«, ndodhen nĂ« burg, ose nĂ« arrati. Por tani mesazhi i qeverisĂ« Ă«shtĂ« i qartĂ«: jemi nĂ« prag tĂ« njĂ« reforme tĂ« re pĂ«r mbetjet, pak pĂ«rpara futjes sĂ« vendit nĂ« Bashkimin Evropian.
Në të vërtetë, nuk ka ndryshuar asgjë. Shqetësimet janë të njëjta: niveli i riciklimit është jashtëzakonisht i ulët; mbetjet groposen të patrajtuara; rikuperimi nuk ekziston, një pjesë e dokumenteve të planifikimit të mbetjeve, ende nuk janë hartuar; sistemi informacionit dhe kontrolli i sasisë së mbetjeve mungon, shumica e vend depozitimeve nuk kanë leje mjedisore, ndërkohë që mbi 200 vend depozitime mbetjesh ilegale, të shpërndara në të gjithë territorin e vendit, kërcënojnë shëndetin e qytetarëve, peizazhin, turizmin dhe ekonominë kombëtare. Shkurt, 35 vjet nga falimentimi i Shqipërisë Socialiste, vendi nuk po arrin akoma që të menaxhojë mbetjet urbane.
Si pĂ«rherĂ«, propozimi pĂ«r njĂ« tĂ« ardhme, shĂ«rben edhe pĂ«r tĂ« mbuluar tĂ« shkuarĂ«n e dĂ«shtuar pĂ«rpara opinionit publik. Kumbaro, Klosi dhe Koka, tre ministrat e fundit tĂ«  mjedisit janĂ« larguar. Sofjan Jaupaj Ă«shtĂ« ministri i ri, i vetĂ« deklaruar si autor i projektligjit tĂ« mbetjeve. Por Jaupaj po tregohet i tĂ«rhequr qysh nĂ« fillim, duke ndaluar importin e mbetjeve. Argumenti i tij Ă«shtĂ« disi naiv, pasi, sipas tij, tĂ« ashtuquajturat mbetje nga importi konsiderohen lĂ«ndĂ« e parĂ« dytĂ«sore (secondary raw material), por jo mbetje, kĂ«sisoj janĂ« pĂ«rjashtuar nga ky projektligj. NĂ« thelb, pavarĂ«sisht nga gjuha (terminologjia), lĂ«nda e parĂ« dytĂ«sore Ă«shtĂ« produkt mbetjesh dhe trajtimi i mĂ«tejshĂ«m i saj kontribuon nĂ« reduktimin e mbetjeve tĂ« ardhshme, nĂ« uljen e emetimeve dhe tĂ« kostove tĂ« biznesit, biznes i cili nĂ« njĂ« tjetĂ«r kontekst (me miratimin e ligjit âPĂ«r zbatimin e pĂ«rgjegjĂ«sive tĂ« zgjeruara tĂ« prodhuesitâ) do tĂ« kĂ«tĂ« nevojĂ« pĂ«r tĂ«. NjĂ«kohĂ«sisht, projektligji parashikon âpĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« konceptin e ekonomisĂ« qarkullueseâ, njĂ«Â sistem i cili riciklon dhe redukton prodhimin e mbetjeve, i promovuar nĂ« pĂ«rputhje tĂ« plotĂ« me pĂ«rkufizimin e ekonomisĂ« qarkulluese nĂ« databazĂ«n e legjislacionit tĂ« Bashkimit Evropian, EUR-LEX. Por Jaupaj ka frikĂ« nga dobĂ«sia e agjencive vendase ligjzbatuese tĂ« kontrollit dhe tĂ« inspektimit. Kjo tregon se edhe rendja pas âekonomisĂ« qarkullueseâ nuk Ă«shtĂ« e sinqertĂ«. NĂ«se tregohemi mjaftueshĂ«m seriozĂ«, mund tĂ« gjykojmĂ« se ndodhemi pĂ«rpara njĂ« rreziku tĂ« ri i cili mund tĂ« na dĂ«rgojĂ« drejt njĂ« dĂ«shtimi tĂ« pĂ«rsĂ«ritur: dobĂ«simi industrisĂ« sĂ« riciklimit shkakton rĂ«nien e riciklimit tĂ« mbetjeve. NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, ndalimi ka gĂ«zuar disa pak âaktivistĂ«â tĂ« shoqĂ«risĂ« civile tĂ« cilĂ«t ruajnĂ« tĂ« njĂ«jtin qĂ«ndrim tĂ« dhjetĂ« viteve tĂ« shkuara pĂ«r tĂ« ndaluar importin e mbetjeve, duke i besuar mĂ« shumĂ«  shtetit, sesa iniciativĂ«s sĂ« lirĂ«.
Po çfarĂ« do tĂ« bĂ«jĂ« mĂ« mirĂ« ligji i ri? Ashtu siç Rama deklaroi nĂ« shtator, riciklimi dhe rikuperimi i mbetjeve, sĂ« bashku mĂ« landfillet nuk do tĂ« jenĂ« pĂ«rgjegjĂ«si e bashkive. Ky kalim pritet tĂ« thellohet (qartĂ«sohet) pas miratimit tĂ« draftit, me daljen e akteve nĂ«nligjore. Kjo mund tâi çlirojĂ« bashkitĂ« nga ankthi i trajtimit tĂ« mbetjeve, njĂ« dĂ«shtim kronik i tyre, por, njĂ«kohĂ«sisht, mund tâi privojĂ« edhe nga njĂ« shumĂ« e konsiderueshme tĂ« ardhurash qĂ« mund tĂ« sigurohen prej riciklimit. KĂ«tej e tutje barra e riciklimit dhe e trajtimit fundor, i takon qeverisĂ«. Se çfarĂ« eficence do tĂ« ketĂ« ky sistem hibrid menaxhimi, vĂ«shtirĂ« se mund tĂ« parashikohet qysh tani. Aktualisht vendi riciklon rreth 15% tĂ« totalit (rreth 800,000 kg gjithsej, kur grumbullohen deri nĂ« 98% tĂ« tyre). ĂshtĂ« e besueshme se volumi i riciklimit do tĂ« rritet, por pĂ«r kĂ«tĂ« do tĂ« paguajmĂ« qĂ« tĂ« gjithĂ«; pra, pĂ«rveç rezidentĂ«ve tĂ« njĂ« bashkie, edhe shtetasit e tjerĂ« tĂ« RepublikĂ«s. ĂshtĂ« disi shqetĂ«suese, pasi parimi ândotĂ«si paguanâ shkelet, pa e kuptuar se deri nĂ« çâpikĂ«âŠ
BashkitĂ« nuk kanĂ« para tĂ« mjaftueshme pĂ«r tĂ« menaxhuar mbetjet. Prioritet ka qenĂ« politika elektorale e tarifave tĂ« ulĂ«ta pĂ«r rezidentĂ«t. Por qeveria i ka pĂ«rfshirĂ« nĂ« skemĂ«n e transfertave tĂ« pakushtĂ«zuara, duke plotĂ«suar diferencĂ«n. NĂ« kĂ«tĂ« pikĂ« kemi mbetur ku ishim, me tĂ« vetmin ndryshim: tani paratĂ« do tĂ« menaxhohen nga Agjencia KombĂ«tare e EkonomisĂ« sĂ« Mbetjeve (AKEM), pĂ«rmes Operatorit KombĂ«tar tĂ« Trajtimit tĂ« Mbetjeve. ShumĂ« shpejt, menjĂ«herĂ« pas miratimit tĂ« projektligjit, agjencia pritet qĂ« tĂ« shndĂ«rrohet nĂ« njĂ« kompani shtetĂ«rore. BashkitĂ« kĂ«rkuan qĂ« tĂ« jenĂ« aksionerĂ« nĂ« tĂ«. Kjo u bĂ« e qartĂ« gjatĂ« dĂ«gjesave nĂ« Kuvend, por ministria nuk premtoi asgjĂ«. Se ç âformĂ« mund tĂ« ketĂ« Operatori KombĂ«tar, do tĂ« shihet pak mĂ« vonĂ«. Por pĂ«rgjegjĂ«sia e tij pĂ«r ndĂ«rtimin e infrastrukturĂ«s sĂ« mbetjeve mund tĂ« çojĂ«, pashmangshmĂ«risht, nĂ« bashkĂ«punimin me njĂ« mekanizĂ«m tĂ« jashtĂ«m (outsource). NjĂ« qeveri e cila edhe njĂ« instalacionin artistik, apo njĂ« muze, ua kalon kompanive tĂ« huaja, nuk lĂ« vend pĂ«r dyshime se kĂ«tĂ« radhĂ« do tĂ« veprohet ndryshe.
PĂ«r momentin, ajo ka vetĂ«m njĂ« qĂ«llim: miratimin e draftit dhe tĂ« ngritjes sĂ« infrastrukturĂ«s sĂ« mbetjeve. SidoqoftĂ«, kjo e fundit, mund tĂ« ishte ngritur edhe me ligjin e vjetĂ«r. Por dĂ«shtuan. Tani sâna mbetet tjetĂ«r, veçse, sikurse historia na ka treguar: tĂ« shfrytĂ«zojnĂ« dĂ«shtimin pĂ«r tĂ« mĂ«suar.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka miratuar fondin prej 1.6 milionĂ« euro pĂ«r organizimin e zgjedhjeve tĂ« pjesshme lokale qĂ« do tĂ« mbahen mĂ« 9 nĂ«ntor nĂ« pesĂ« bashki tĂ« vendit. Zgjedhjet do tĂ« zhvillohen nĂ« VlorĂ«, TepelenĂ«, Mat, CĂ«rrik dhe Berat, pas pezullimit tĂ« procesit nĂ« disa bashki pĂ«r shkak tĂ« zhvillimeve tĂ« fundit politike [âŠ]
Partia Demokratike ka zyrtarizuar kandidatët për zgjedhjet e pjesshme lokale në gjashtë bashki të vendit.
Zgjedhjet e pjesshme lokale do të mbahen më 9 nëntor, duke përjashtuar bashkinë e Tiranës, pasi Gjykata Kushtetuese rrëzoi dekretin e presidentit Begaj pas ankimimit të Erion Velijat për shkarkimin e tij.
Kujtojmë se kandidati për Bashkinë e Tiranës, Florjan Binaj, garon si kandidat i pavarur, por Partia Demokratike dhe partitë e tjera opozitare kanë shpallur mbështetjen e tyre për kandidaturën e tij.
Transporti publik nuk do tĂ« jetĂ« mĂ« nĂ« varĂ«si tĂ« bashkive, por nga shtatori i vitit 2026, autobusĂ«t bashkĂ« me hapĂ«sirĂ«n ku do tĂ« parkohen dhe biletat tĂ« cilat pritet tĂ« jenĂ« elektronike do tĂ« administrohen nga Ministria e InfrastrukturĂ«s, e drejtuar aktualisht nga Belinda Balluku. KĂ«shilli i Ministrave ka miratuar nĂ« mbledhjen e tĂ« [âŠ]
âKjo kullotĂ« ka qenĂ« jeta jonĂ«. Atje mblidhnim çajin, shupkat, bimĂ«t mjekĂ«sore. Tani po na e zĂ«ne me panele. Ku tâi çojmĂ« bagĂ«titĂ«, ku ta gjejmĂ« bukĂ«n e gojĂ«s?!â rrĂ«fen Luljeta Agolli, banore e fshatit Taç nĂ« KolonjĂ«.
Me duar të forta e të lodhura nga bujqësia e blegtoria ndonëse në pension, ajo tregon sesi vendi ku brezi i saj ka mbijetuar për dekada po i kthehet ngadalë një zone industriale, të mbuluar me panele diellore.
Por, historia e LuljetĂ«s nuk Ă«shtĂ« e vetme. NĂ« tre bashki tĂ« qarkut Korçë â KolonjĂ«, Devoll dhe sĂ« fundmi nĂ« Pogradec â banorĂ«t po pĂ«rballen me projekte qĂ« synojnĂ« centrale fotovoltaike mbi tokat pyjore dhe kullosore, hapĂ«sira qĂ« pĂ«r ta janĂ« burimi i vetĂ«m i jetesĂ«s.
Këto zhvillime, që në planin kombëtar përkthehen si investime në energji të gjelbër dhe tranzicion drejt burimeve të rinovueshme (ripërtëritshme), në nivel lokal janë kthyer në kërcënim të drejtpërdrejtë për jetesën, ekonominë familjare, por edhe për mjedisin.
Si u dhanë kullotat për centrale diellore?
Deri në vitin 2024, dhënia e pyjeve dhe kullotave me qira për ndërtimin e centraleve diellore ishte e ndaluar me ligj. Megjithatë, sipas një raporti të organizatës All Green Centre, dhjetëra leje që përfshijnë rreth 900 hektarë tokë u dhanë nga bashkitë Kolonjë e Devoll, në kundërshtim me ligjin, planifikimin e territorit dhe pa u kryer vlerësime të thelluara të ndikimit në mjedis.
VetĂ«m me ndryshimet e ligjit âPĂ«r fondin kullosorâ, qĂ« hynĂ« nĂ« fuqi nĂ« dhjetor tĂ« vitit 2024, njĂ« fjali e shtuar lejonte ndĂ«rtimin e projekteve tĂ« energjisĂ« sĂ« rinovueshme nĂ« kĂ«tĂ« kategori toke.
Ndryshimet u bënë pas kërkesës së deputetes së Partisë Socialiste, Edona Bilali. Propozimi bazohej te kërkesat e larta që vinin nga biznesi për centrale fotovoltaike.
Për ekspertët, ky ndryshim tregon qartë se veprimet e mëparshme kanë qenë të paligjshme.
âKur njĂ« gjĂ« ndodh dhe ligji ndryshohet mĂ« pas, do tĂ« thotĂ« qĂ« kĂ«tu ka diçka qĂ« nuk funksionon. Po ndryshojmĂ« njĂ« ligj pĂ«r diçka qĂ« kemi bĂ«rĂ« gabim, atĂ«herĂ« ky Ă«shtĂ« gabimi i dytĂ« qĂ« ndodhâ, thotĂ« Kristi Bashmili, ekspert i mjedisit dhe klimĂ«s, njĂ«herĂ«sh njĂ« prej autorĂ«ve tĂ« raportit.
Makineri duke sheshuar kullotat për central fotovoltaik, Taç, Kolonjë/Erisa Kryeziu.
Për komunitetet rurale, kullotat nuk janë thjesht hapësira natyrore, por garanci për mbijetesë.
Në Taç, banorët tregojnë se përveç bagëtive, uji që buronte pranë kullotave e që përdorej për vaditje dhe për konsum shtëpiak në rast emergjencash, tashmë është tharë. Paralelisht, kantieri i centralit ka bllokuar kalimin për në tokat bujqësore.
âTani na e mbyllĂ«n (shtegun). Kjo ishte e vetmja rrugĂ«dalje e jona: aty shkonim nĂ« arat, aty merrnin ujin, me atĂ« ujĂ« vadisnim. E zunĂ«, e mbyllĂ«n,â thotĂ« Luljeta.
Edhe nĂ« ĂĂ«rravĂ« tĂ« Pogradecit, shqetĂ«simi Ă«shtĂ« i madh. NĂ« kĂ«tĂ« fshat, mbi 20 familje jetojnĂ« me blegtori. Ata kanĂ« investuar vite me radhĂ«, madje duke marrĂ« kredi pĂ«r tĂ« ngritur stalla.
âKam 200 krerĂ« dele. Ku do tâi çoj?! MĂ« mirĂ« tĂ« na marrin edhe ne, tĂ« na bĂ«jnĂ« sallam bashkĂ« me bagĂ«tinĂ«!â shprehet i indinjuar njĂ« blegtor nga ĂĂ«rrava.
Qarku i Korçës Ă«shtĂ« njĂ« nga mĂ« tĂ« prekurit nga lejet pĂ«r centrale diellore, ndĂ«rsa tĂ« dhĂ«nat tregojnĂ« se projektet shtrihen nĂ« parcela pyjore apo kullosore tĂ« fshatrave Starje, ShtikĂ«-ButkĂ«, Prodan, RehovĂ«, Qinam, LĂ«ngĂ«z, Qafzez apo disa ngastra nĂ« Bilisht, ku tashmĂ« bashkitĂ« KolonjĂ« dhe Devoll kanĂ« shpallur fitues apo kanĂ« nĂ«nshkruar kontratat me kompanitĂ« private. Â
Nga natyrore në industriale, ndikimet mjedisore
Sipas raportit të All Green Centre, ndërtimi i parqeve fotovoltaike në kullota dhe pyje sjell pasoja të shumta në mjedis. Kjo duke nisur nga fragmentimi i habitateve, që ndalon migrimin dhe lëvizjen e kafshëve e deri te ndryshimi i peizazhit, që kthehet nga natyror në industrial.
Gjithashtu, ndikimet shfaqen edhe në klimën lokale, pasi sipërfaqet e mëdha të paneleve rrisin temperaturën e zonës dhe mund të ndryshojnë mikroklimat. Ndikimet janë edhe më negative nën kontekstin e ndryshimeve klimatike.
â[âŠ] ulet pĂ«rthithja natyrore e ujit nĂ« tokĂ«. NĂ« zona tĂ« pjerrĂ«ta, kjo pĂ«rkeqĂ«son rrjedhjen sipĂ«rfaqĂ«sore. Sasia e ujit rrjedh mĂ« shpejt mbi sipĂ«rfaqe tĂ« pjerrĂ«ta dhe tĂ« zhveshura, duke shkaktuar erozion tĂ« tokĂ«s, gĂ«rryerje tĂ« kanaleve natyrore dhe shpĂ«larje tĂ« lĂ«ndĂ«ve ushqyese tĂ« saj,â thuhet ndĂ«r tĂ« tjera nĂ« raport.
âGjithashtu, vĂ«rshimi i ujit, nga zona me panele fotovoltaike, mund tĂ« ndikojĂ« rrjedhjen nĂ« lumenjtĂ« poshtĂ« zonĂ«s, duke rritur rreziqet pĂ«r pĂ«rmbytje tĂ« shpejta nĂ« rast reshjesh itensive,â shtohet mĂ« tej.
Zhvillime, pa strategji
Por, teksa ndikimet janĂ« tĂ« shumta â si pĂ«r komunitetet, ashtu edhe pĂ«r mjedisin â sipas Bashmilit dhĂ«nia e kĂ«tyre sipĂ«rfaqeve pĂ«r centrale nga bashkitĂ« e KolonjĂ«s dhe Devollit ka njĂ« mangĂ«si tĂ« theksuar nĂ« drejtim tĂ« dokumenteve strategjike, qĂ« vetĂ« bashkitĂ« kanĂ« miratuar.Â
âSi strategjitĂ« e zhvillimit tĂ« territorit, ashtu edhe Planet e PĂ«rgjithshme Vendore nuk janĂ« shprehur qartĂ« mbi hapĂ«sira tĂ« caktuara ku mund tĂ« lejohet ky lloj zhvillimi. Duhet tĂ« theksojmĂ« fort qĂ« Plani i PĂ«rgjithshĂ«m Vendor pĂ«rcakton zona, tĂ« cilat janĂ« natyrore apo zona tĂ« cilat janĂ« me pĂ«rparĂ«si zhvillimin e industrisĂ«,â thotĂ« eksperti.
âNĂ« shumicĂ«n e rasteve kemi konvertim tĂ« territoreve, qofshin kĂ«to pyjore apo kullosore drejt zonave industriale tĂ« mbuluara me panele. Kjo sjell atĂ« qĂ« Ă«shtĂ« njĂ« konsumim i sipĂ«rfaqeve natyrore. Nga pikĂ«pamja rregullatore, nuk kanĂ« njĂ« bazĂ« strategjike dhe tĂ« planeve sesi do zhvillohen mĂ« tej,â shton ai.
Paralelisht, ligji shqiptar kĂ«rkon qĂ« çdo projekt i tillĂ« tâi nĂ«nshtrohet VlerĂ«simit tĂ« Ndikimit nĂ« Mjedis (VNM). Por sipas monitorimeve tĂ« All Green Centre, nĂ« shumicĂ«n e rasteve, ky dokument Ă«shtĂ« thjesht formalitet.
Makineri duke sheshuar kullotat për central fotovoltaik, Taç, Kolonjë/Erisa Kryeziu.
âVNM-tĂ« nuk pasqyrojnĂ« asnjĂ« ndryshim real nĂ« projekt, edhe kur evidentohen pasoja tĂ« qarta. Ato shĂ«rbejnĂ« vetĂ«m pĂ«r tĂ« legjitimuar procesin, jo pĂ«r ta korrigjuar,â thotĂ« Bashmili.
Gjithashtu, pjesëmarrja e publikut, një element i detyrueshëm me ligj, thuajse mungon.
NĂ« Taç banorĂ«t thonĂ« se mĂ«suan pĂ«r projektin vetĂ«m kur mbĂ«rritĂ«n buldozerĂ«t e kompanisĂ« private, ndĂ«rsa ata nĂ« ĂĂ«rravĂ« tregojnĂ« se u ftuan nĂ« njĂ« dĂ«gjesĂ« publike vetĂ«m disa ditĂ« para se KĂ«shilli Bashkiak ta fuste nĂ« rendin e ditĂ«s projektin. PĂ«r ta, procesi ishte formal dhe pa asnjĂ« peshĂ«.
Arbër Male, anëtar i pavarur i Këshillit Bashkiak Pogradec, e konfirmoi këtë pretendim.
âKonsultimi ishte farsĂ«. VetĂ«m dy ditĂ« mĂ« pas u fut nĂ« rend dite. Nuk mundet qĂ« tĂ« jemi kaq tĂ« pandjeshĂ«m ndaj kĂ«tyre banorĂ«ve, tĂ« cilĂ«t zhvillojnĂ« ekonominĂ« e tyre, mbajnĂ« familjet e tyre. Me kĂ«tĂ« iniciativĂ« i bie tâiu thuhet: ikni sepse kĂ«tu nuk keni tĂ« ardhme,â thotĂ« Male.
âI bĂ«j thirrje edhe njĂ«herĂ« kryetarit tĂ« bashkisĂ« ta anulojĂ« kĂ«tĂ« veprimtari, pasi biznese anonime dhe tĂ« errĂ«ta kanĂ« marrĂ« pĂ«rsipĂ«r tĂ« zhvillojnĂ« ekonominĂ« e tyre personale nĂ« kurriz tĂ« banorĂ«ve tĂ« ĂĂ«ravĂ«s,â shtoi ai.
Në të njëjtën linjë është edhe Bashmili.
âNdĂ«rtimi i centraleve ka ndikim, jo pak tĂ« vogĂ«l nĂ« shĂ«rbimet e ekosistemit, qĂ« kĂ«to sipĂ«rfaqe toke ofrojnĂ« pĂ«r banorĂ«t lokalĂ«. ĂshtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme ta theksojmĂ« sepse komunitetet lokale shpesh herĂ« varin gjithĂ« ekonominĂ« e tyre nĂ« kĂ«to shĂ«rbime,â thotĂ« ai.Â
Sipas tij, zgjidhja nuk është ndalimi i energjisë diellore, por planifikimi i kujdesshëm.
âBashkitĂ« duhet tĂ« pĂ«rditĂ«sojnĂ« planet e tyre territoriale dhe tĂ« pĂ«rcaktojnĂ« qartĂ« zonat ku lejohet ndĂ«rtimi i centraleve, nuk duhet tĂ« preken kullotat tradicionale dhe zonat pyjore qĂ« pĂ«rdoren nga komuniteti, ndĂ«rsa VNM-tĂ« duhet tĂ« bĂ«hen me studime tĂ« thelluara, jo si formalitet,â shprehet eksperti.
âĂshtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« tĂ« hedhim sytĂ« nga ato qĂ« quhen zgjidhje tĂ« vendimmarrjes,â pĂ«rfundon ai.
Kryeministri Edi Rama u pyet nĂ« emisionin Opinion pĂ«r angazhimin e tij nĂ« disa bashki tĂ« vendit, ku janĂ« shkarkuar drejtorĂ« dhe punonjĂ«s tĂ« administratĂ«s lokale. Rama tha se kryetarĂ«t e bashkive, edhe pse tĂ« zgjedhur nga qytetarĂ«t, janĂ« tĂ« PS dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye Ă«shtĂ« detyrĂ« e tij tâu tregojĂ« nĂ«se nuk po bĂ«jnĂ« [âŠ]
Nga Sebi Alla Me njĂ« ton sfidues dhe denoncues, kryeministri Edi Rama pranoi se vendi ka probleme me furnizimin me ujĂ«, duke gjetur si âshpĂ«timâ krijimin e njĂ« strukture tĂ« re tĂ« quajtur âOperatori i Ujitâ, njĂ« institucion i ri pĂ«r menaxhimin e tĂ« gjitha burimeve ujore nĂ« vend. âFragmentimi nĂ« emĂ«r tĂ« decentralizimit i [âŠ]
NĂ« gjysmĂ«n e parĂ« tĂ« vitit borxhet e mbartura tĂ« bashkive kundrejt kompanive qĂ« kryejnĂ« punĂ« publike por edhe qytetarĂ«ve regjistrohen nĂ« vlerĂ«n e 3.6 miliardĂ« lekĂ«ve apo 36 milionĂ« eurove. Sipas tĂ« dhĂ«nave zyrtare tĂ« MinistrisĂ« sĂ« Financave, ajo qĂ« vihet re Ă«shtĂ« se ka njĂ« tendencĂ« tĂ« reduktimit tĂ« detyrimeve tĂ« prapambetura tĂ« [âŠ]
Login
