Topulli për ATSH: Katër forma të kujdestarisë me ligjin e ri, zgjidhje për çdo fëmijë pa kujdes prindëror
TIRANË, 29 dhjetor/ATSH/ Miratimi i projektligjit të hartuar nga Ministria e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale, “Për kujdesin alternativ” në familje, krijon për herë të parë një kuadër të veçantë ligjor duke sistemuar dhe zgjeruar mbrojtjen dhe mbështetjen për fëmijët jashtë familjes së tyre të origjinës. Ligji përcakton katër forma të kujdestarisë familjare: kujdestarinë profesionale, kujdestarinë vullnetare nga familja e zgjeruar ose rrethi i ngushtë i njohur i fëmijës, kujdestarinë e specializuar për fëmijët me aftësi të kufizuara dhe kujdesin emergjent.
Nertila Topulli, drejtore e Politikave dhe Mbrojtjes Sociale në Ministrinë e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale në një intervistë për ATSH-në, tha se projektligji vendos procedura të detajuara për çdo hap të vendosjes së fëmijës në kujdestari, duke nisur nga vlerësimi multidisiplinar dhe plani individual i kujdesit, përgatitja e fëmijës, vendimmarrja gjyqësore ose administrative, rivlerësimi periodik dhe përfundimi i kujdestarisë.
“Një element i ri i rëndësishëm është krijimi i një regjistri elektronik kombëtar, që garanton unifikim, gjurmueshmëri, transparencë dhe raportim të qëndrueshëm, duke mundësuar vendimmarrje të bazuar në evidence”, shtoi ajo.
Topulli u shpreh se ligji qartëson dhe fuqizon rolet institucionale kur bashkitë marrin mandate të zgjeruara, Njësitë e Mbrojtjes së Fëmijës marrin përgjegjësi të qarta për identifikimin, vlerësimin dhe ndjekjen e rasteve, Shërbimi Social Shtetëror udhëheq certifikimin dhe trajnimin e familjeve kujdestare, ndërsa Inspektorati i Shërbimeve Sociale forcohet në monitorimin dhe garantimin e cilësisë së kujdesit.
Sipas Topullit, në Shqipëri, kujdesi alternativ në familje ofrohet në disa forma. Përveç kujdesit të ofruar nga të afërm ose persona të afërt me fëmijën, një risi e rëndësishme që parashikohet për herë të parë është kujdesi alternativ profesional.
“Kujdesi alternativ profesional synon të krijojë kushte të qëndrueshme familjare për fëmijët që kanë nevojë për mbështetje më intensive dhe të specializuar. Ndërkohë, shërbimet e kujdesit shoqëror përbëjnë një sistem të organizuar shërbimesh dhe mbështetjesh që u ofrohen individëve dhe familjeve në nevojë nga profesionistë të fushave përkatëse. Për fëmijët, këto shërbime luajnë një rol thelbësor në parandalimin e ndarjes nga familja, mbështetjen e prindërimit, garantimin e mbrojtjes dhe ndërtimin e alternativave familjare ndaj kujdesit institucional”, tha Topulli.
Topulli u shpreh se kujdesi alternativ konsiderohet një zgjidhje më e mirë se institucionalizimi afatgjatë i fëmijëve, pasi ky i fundit ndikon negativisht në zhvillimin emocional, social dhe njohës të fëmijëve.
“Kujdesi alternativ në familje, ofron një mjedis më të ngrohtë, më individual dhe më të qëndrueshëm, që i lejon fëmijët të krijojnë lidhje emocionale, të zhvillojnë aftësi sociale dhe të integrohen më mirë në komunitet. Për këtë arsye, kujdesi alternativ konsiderohet një zgjidhje më e përshtatshme, humane dhe në përputhje me standardet e Konventës për të Drejtat e Fëmijës dhe Udhëzimi i Kombeve të Bashkuara për Kujdesin Alternativ”, pohoi ajo.
Topulli tha se familjet kujdestare përzgjidhen përmes një procesi të strukturuar vlerësimi, që përfshin verifikimin e kushteve sociale, psikologjike dhe ekonomike, si dhe motivimin për të marrë përsipër këtë rol. Trajnimi është i detyrueshëm dhe përfshin njohuri mbi zhvillimin e fëmijës, menaxhimin e traumës, të drejtat e fëmijës dhe bashkëpunimin me strukturat profesionale.
Drejtoresha e Politikave dhe Mbrojtjes Sociale në MSHMS shtoi se në bazë të këtij projektligji, familjet kujdestare përfitojnë mbështetje financiare mujore për mbulimin e nevojave të fëmijës, si dhe akses në shërbime psikologjike, këshillim profesional dhe mbështetje të vazhdueshme nga punonjësit socialë.
“Qëllimi i kësaj mbështetjeje është të sigurojë stabilitet për fëmijën dhe të parandalojë ndërprerjet e kujdesit. Familjet kujdestare profesionale përfitojnë të gjitha të drejtat dhe mbështetjet e familjeve kujdestare, duke përfshirë mbështetjen financiare për nevojat e fëmijës, dhe përveç kësaj përfitojnë pagë mujore për ofrimin e shërbimit profesional të kujdesit alternativ në familje. Prindi aplikues i familjes profesionale regjistrohet si i punësuar nga njësitë e vetëqeverisjes vendore, duke e formalizuar marrëdhënien si ofrues i shërbimit”, cilësoi Topulli, ndërsa shtoi se objektivi afatgjatë është reduktimi i ndjeshëm i kujdesit rezidencial dhe zhvillimi i një sistemi të qëndrueshëm, profesional dhe të monitoruar të kujdesit alternativ në familje.
“Shqipëria synon që çdo fëmijë pa kujdes prindëror të ketë një zgjidhje familjare të përshtatshme dhe të mbështetur. Ky ligj vendos kuadrin e përgjithshëm për organizimin, financimin dhe ofrimin e shërbimeve shoqërore në nivel qendror dhe vendor”, tha ajo.
Topulli cilësoi se familja që ofron kujdes alternativ duhet të plotësojë disa kritere themelore si prindi aplikues të jetë i rritur dhe me zotësi të plotë ligjore, të ketë shtetësi shqiptare ose leje qëndrimi të rregullt, vendbanim të përhershëm në Shqipëri, kushte të përshtatshme banimi dhe mjete të mjaftueshme jetese. Anëtarët e familjes nuk duhet të kenë dënime penale ose të jenë të regjistruar në regjistrin e të dënuarve për krime seksuale, duhet të jenë në gjendje të mirë shëndetësore dhe të ofrojnë një mjedis familjar të qëndrueshëm. Për kujdestarinë vullnetare nga të afërmit lejohet përjashtimi nga mosha pensionale, dhe të gjithë anëtarët e rritur të familjes duhet të japin pëlqimin me shkrim.
Topulli shtoi se monitorimi në familjet e kujdesit alternativ realizohet çdo dy javë gjatë tre muajve të parë dhe më pas çdo muaj, sipas një plani të hartuar mbi bazën e standardeve të kujdesit alternativ. Shërbimi Social Shtetëror, në nivel qendror dhe rajonal.
Sipas saj, në rast të shkeljeve, abuzimeve ose trajtimit të papërshtatshëm në procesin e kujdesit alternativ, çdo subjekt ka të drejtë të paraqesë ankim administrativ kundër vendimeve që lidhen me përzgjedhjen, ofrimin ose ndërprerjen e kujdesit alternativ.
Pas miratimit të projektligjit, MSHMS do të punojë për ngritjen e kapaciteteve institucionale, trajnimin e stafit dhe nisjen graduale të zbatimit në nivel vendor, me fokus monitorimin dhe cilësinë e shërbimeve.
/e.i/j.p/
The post Topulli për ATSH: Katër forma të kujdestarisë me ligjin e ri, zgjidhje për çdo fëmijë pa kujdes prindëror appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.