NdĂ«rsa pluhuri po bie pas zgjedhjeve tĂ« parakohshme parlamentare tĂ« KosovĂ«s tĂ« dielĂ«n, rezultati nuk duket si njĂ« ngjarje politike rutinĂ«, por si njĂ« gjykim kolektiv. Elektorati nuk ishte delikat. Ai i dĂ«rgoi njĂ« mesazh tĂ« qartĂ« dhe tĂ« fuqishĂ«m klasĂ«s politike nĂ« vend dhe vĂ«zhguesve jashtĂ« KosovĂ«s: paraliza 1-vjeçare institucionale solli kosto dhe kishte [âŠ]
Shefi i inteligjencĂ«s sĂ« jashtme tĂ« EstonisĂ«, Kaupo Rosin tha se aktualisht nuk ka asnjĂ« tregues se Rusia synon tĂ« sulmojĂ« ndonjĂ« nga vendet baltike ose NATO-n ânĂ« shkallĂ« mĂ« tĂ« gjerĂ«â
NĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r transmetuesin publik tĂ« EstonisĂ« ERR, drejtori i pĂ«rgjithshĂ«m i ShĂ«rbimit tĂ« InteligjencĂ«s sĂ« Jashtme estoneze, Rosin tha se âAjo qĂ« po shohim ende sot Ă«shtĂ« se Rusia aktualisht nuk ka ndĂ«rmend tĂ« sulmojĂ« asnjĂ« nga shtetet baltike ose NATO-n nĂ« shkallĂ« mĂ« tĂ« gjerĂ«â.
Ai tha se detyra e EstonisĂ« ishte tĂ« siguronte qĂ« situata âtĂ« mbetej e tillĂ«â, duke vĂ«nĂ« nĂ« dukje se Rusia e ka pĂ«rshtatur sjelljen e saj pas pĂ«rgjigjeve perĂ«ndimore dhe tĂ« NATO-s ndaj incidenteve tĂ« fundit nĂ« rajon.
âDeri mĂ« tani Ă«shtĂ« ende e qartĂ« se Rusia e respekton NATO-n dhe aktualisht po pĂ«rpiqet tĂ« shmang çdo konflikt tĂ« hapurâ, tha Rosin. Ai vuri nĂ« dukje njĂ« sĂ«rĂ« incidentesh gjatĂ« vitit tĂ« kaluar, pĂ«rfshirĂ« dĂ«mtimin e kabllove nĂ«nujore, ndĂ«rhyrjet me dronĂ« nĂ« hapĂ«sirĂ«n ajrore tĂ« NATO-s dhe shkeljet e avionĂ«ve.
Sipas tij, reagimi i Rusisë ndaj përgjigjeve të NATO-s sugjeron një dëshirë për të parandaluar përshkallëzimin.
âPas incidenteve tĂ« ndryshme, duke filluar me kabllot nĂ«nujore disa kohĂ« mĂ« parĂ« ose ndĂ«rhyrjet e ndryshme me dronĂ« nĂ« hapĂ«sirĂ«n ajrore tĂ« NATO-s ose shkeljet e avionĂ«ve, ajo qĂ« kemi parĂ« Ă«shtĂ« se nĂ« pĂ«rgjigje tĂ« reagimeve nga PerĂ«ndimi ose NATO, Rusia ka marrĂ« masa tĂ« ndryshme pĂ«r tĂ« parandaluar qĂ« incidente tĂ« tilla tĂ« ndodhin pĂ«rsĂ«ri nĂ« tĂ« ardhmenâ, tha ai.
Shefi i inteligjencĂ«s shtoi se rrugĂ«t e fluturimit tĂ« dronĂ«ve mbi UkrainĂ« janĂ« rregulluar pĂ«r tĂ« minimizuar rrezikun ndĂ«rsa avionĂ«t rusĂ« mbi Detin Baltik tani âpo monitorojnĂ« me shumĂ« kujdes rrugĂ«t e tyre tĂ« fluturimi pĂ«r tĂ« shmangur shkaktimin e incidenteveâ.
Rosin tha se nuk ka pasur incidente tĂ« reja lidhur me kabllot qĂ« kur NATO nisi misionin e saj Baltik Sentry nĂ« rajon. Ai paralajmĂ«roi se rreziqet mbeten tĂ« larta pĂ«r shkak tĂ« aktivitetit tĂ« vazhdueshĂ«m ushtarak dhe luftĂ«s nĂ« UkrainĂ«. âNĂ« teori, ngjarje tĂ« tilla janĂ« ende tĂ« mundshme, por pĂ«r momentin nuk shohim ndonjĂ« tregues se Rusia po pĂ«rpiqet qĂ«llimisht tĂ« pĂ«rshkallĂ«zojĂ« situatĂ«nâ, shtoi Rosin.
Lidhur me shqetĂ«simet pĂ«r âflotĂ«n nĂ« hijeâ tĂ« cisternave tĂ« naftĂ«s tĂ« RusisĂ«, Rosin tha se interesi kryesor i MoskĂ«s ishte ruajtja e lirisĂ« sĂ« lĂ«vizjes nĂ« Detin Baltik pĂ«r tĂ« mbrojtur tĂ« ardhurat jetĂ«sore nga nafta. Ai vuri nĂ« dukje se veprimet perĂ«ndimore, pĂ«rfshirĂ« njĂ« operacion francez pĂ«r tĂ« hipur nĂ« njĂ« tanker, treguan se flota ânuk ishte plotĂ«sisht e paprekshmeâ.
Rosin thotë se një zgjidhje paqeje në Ukrainë që nuk përbënte qartë humbje të Rusisë mund të rriste rreziqet për rajonin.
âKa tĂ« ngjarĂ« qĂ« kjo tĂ« rrisĂ« rreziqet pĂ«r ne, veçanĂ«risht nĂ«se Rusia bĂ«het mĂ« e sigurt dhe e guximshme. Kjo Ă«shtĂ« sigurisht pikĂ« shqetĂ«suese. Edhe nĂ«se shfaqet njĂ« lloj armĂ«pushimi, marrĂ«veshjeje paqeje ose konflikti i ngrirĂ«, nĂ«se shkon kaq larg, Rusia do tĂ« duhet tĂ« mbajĂ« ende prani tĂ« konsiderueshme ushtarake kundĂ«r UkrainĂ«s, e cila do tĂ« vazhdonte tĂ« kufizonte burimet e sajâ, tha ai.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka prezantuar njĂ« plan me 20 pika pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« fund luftĂ«s me RusinĂ«, tĂ« cilin e ka cilĂ«suar si âpĂ«rpjekjen mĂ« tĂ« mirĂ«â pĂ«r arritjen e paqes. Drafti, i diskutuar sĂ« fundmi me pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« SHBA-ve dhe i paraqitur edhe ish-presidentit amerikan Donald Trump, konsiderohet rreth 90% i pĂ«rfunduar, por [âŠ]
Nga: Francis Dearnley / The Telegraph PĂ«rkthimi: Telegrafi.com
JavĂ«n e fundit tĂ« punĂ«s, para Krishtlindjeve, udhĂ«heqĂ«sit e BE-sĂ« u mblodhĂ«n pĂ«r atĂ« qĂ« u cilĂ«sua si samit historik. Siç pritej, u pĂ«rsĂ«ritĂ«n klishetĂ«. âVetĂ«m Ukraina mund tĂ« pĂ«rcaktojĂ« kushtet e paqesâ, kĂ«mbĂ«ngulĂ«n ata, duke bĂ«rĂ« me dije progresin drejt anĂ«tarĂ«simit tĂ« Kievit nĂ« BE. Por, pas kĂ«saj retorike, disa prej tyre - disa haptazi tĂ« rreshtuar me MoskĂ«n, tĂ« tjerĂ«t tĂ« paralizuar nga frika - kundĂ«rshtuan. Rezultati nuk ishte vendosmĂ«ria, por ekspozimi: njĂ« EvropĂ« e pĂ«rçarĂ« pĂ«r atĂ« se si do tĂ« pĂ«rballet me luftĂ«n qĂ« po riformĂ«son tĂ« ardhmen e saj. VĂ«rtet, asgjĂ« nuk ndryshoi.
NĂ«se kjo ta kujton takimin e BE-sĂ« javĂ«n e kaluar - ku Brukseli dĂ«shtoi tĂ« zhbllokojĂ« asetet e ngrira shtetĂ«rore ruse, humbi njĂ« mundĂ«si tĂ« rrallĂ« pĂ«r tâi shkaktuar njĂ« goditje serioze MoskĂ«s dhe nĂ« vend tĂ« kĂ«saj detyroi taksapaguesit tĂ« garantojnĂ« njĂ« hua prej 90 miliardĂ« dollarĂ«ve pĂ«r UkrainĂ«n - atĂ«herĂ« gabohesh. Po pĂ«rshkruaj njĂ« samit nga njĂ« vit mĂ« parĂ«, nĂ« dhjetor tĂ« vitit 2024, kur pĂ«r herĂ« tĂ« fundit mĂ« kĂ«rkuan tĂ« shkruaja njĂ« reflektim pĂ«r vitin qĂ« vjen.
AtĂ«herĂ« paralajmĂ«rova se, pavarĂ«sisht prej mĂ« shumĂ« se njĂ« viti me sinjale tĂ« qarta se presidenca Trump ishte njĂ« mundĂ«si reale, Evropa - pĂ«rfshirĂ« BritaninĂ« - kishte dĂ«shtuar tĂ« zhvillonte njĂ« strategji serioze dhe tĂ« pavarur pĂ«r sigurinĂ« e saj. Nuk pati riarmatim tĂ« shpejtĂ«, as ashpĂ«rsim tĂ« qĂ«ndrimit pĂ«r UkrainĂ«n, as vija tĂ« kuqe pĂ«r tĂ« penguar rezultatet mĂ« tĂ« kĂ«qija. Fati i EvropĂ«s - dhe i UkrainĂ«s - mbeti i lidhur me vullnetin e mirĂ« tĂ« njĂ« aleati i cili, siç argumentova, âsĂ« shpejti mund tĂ« tregojĂ« se nuk Ă«shtĂ« i besueshĂ«mâ.
Dymbëdhjetë muaj më pas, pasojat e atij dështimi kanë qenë më të rënda sesa shumëkush kishte imagjinuar. Një Rusi e trimëruar, e inkurajuar nga tapeti i kuq që Trumpi ia shtriu Putinit në samitin katastrofik të Alaskës, tani haptazi provokon Evropën. Sulmet hibride janë intensifikuar, duke kulmuar me një inkursion të dronëve në hapësirën ajrore të Polonisë, gjë që detyroi NATO-n të përfshihej për herë të parë - në historinë e aleancës - në një përballje të drejtpërdrejtë me Rusinë. Ndërkohë, Shtëpia e Bardhë, duke ndier dobësinë, ka poshtëruar vazhdimisht ish-aleatët e saj evropianë, ndërsa sinjalizon qartë një dëshirë për pajtim me Moskën.
Vitin e kaluar shkrova se Evropa ânuk ia kishte lĂ«nĂ« vetes asnjĂ« zgjedhje tjetĂ«r pĂ«rveçse tĂ« kĂ«rkonte njĂ« mrekulli festive pĂ«rtej Atlantikutâ, duke mbĂ«shtetur shpresat e saj te njĂ« paqe e negociuar me Putinin. Kjo shpresĂ« mbĂ«shtetej nĂ« njĂ« supozim tĂ« vetĂ«m tĂ« brishtĂ«: se Rusia do tĂ« negocionte - me mirĂ«besim. âAjo qĂ« duket se askush nuk po pyetâ, shkrova atĂ«herĂ«, âĂ«shtĂ« çfarĂ« ndodh nĂ«se ajo nuk e bĂ«n kĂ«tĂ«â.
Kjo pyetje mbetet e nënvlerësuar në mënyrë të rrezikshme. Pavarësisht provave dërrmuese se Putini nuk ka asnjë synim për të përfunduar luftën, përveçse nëse plotësohen kërkesat e tij - kërkesa që do të copëtonin sovranitetin e Ukrainës dhe do të dobësonin përgjithmonë sigurinë evropiane - në shumë kryeqytete vazhdon një iluzion kokëfortë. Se lufta do të përfundojë shpejt. Se një marrëveshje e keqe e imponuar ndaj Kievit mund të përballohet. Ose se ruajtja e ndihmës në nivelin e tanishëm do ta lodhë përfundimisht Rusinë deri në një armëpushim.
Po, ekonomia e Rusisë është nën trysni. Dhe, po, është e mundur që Putini në një moment të vendosë të pezullojë luftën e tij. Por, historia ofron pak ngushëllim. Regjimet që kalojnë me sukses në një ekonomi lufte rrallëherë tërhiqen vullnetarisht. Në fakt, shpenzimet ushtarake të Kremlinit janë rritur ndjeshëm, industria e tij është rikalibruar dhe ndonëse ky model nuk është pafundësisht i qëndrueshëm, ai krijon nxitje të fuqishme për të vazhduar. Lufta premton jo vetëm përfitim strategjik, por edhe shpëtim financiar - borxhe të shtyra ose të shlyera përmes pushtimit.
Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse paralajmĂ«rimet e dhĂ«na nga krerĂ«t e shĂ«rbimeve inteligjente, nĂ« tĂ« gjithĂ« EvropĂ«n, kĂ«rkojnĂ« vĂ«mendje urgjente. Nuk ka asnjĂ« shenjĂ« qĂ« Moska ka ndĂ«rmend tĂ« zmbrapset, as nĂ« UkrainĂ«, as nĂ« fushatĂ«n e saj tĂ« frikĂ«simit tĂ« EvropĂ«s. Disa vlerĂ«sime shkojnĂ« edhe mĂ« tej, duke sugjeruar se Rusia tashmĂ« po provokon pĂ«rtej UkrainĂ«s - veçanĂ«risht nĂ« shtetet baltike - duke testuar vendosmĂ«rinĂ« e NATO-s, duke gĂ«rryer besimin te Neni 5 dhe duke llogaritur se Evropa do tĂ« hezitojĂ« nĂ«se Rusia sajon njĂ« krizĂ« atje - duke vendosur ânjerĂ«z tĂ« vegjĂ«l tĂ« gjelbĂ«râ dhe mĂ« pas trupa, siç ka bĂ«rĂ« mĂ« parĂ«, teksa Shtetet e Bashkuara shikojnĂ« diku tjetĂ«r.
Tani qĂ« besueshmĂ«ria amerikane sâĂ«shtĂ« mĂ« e sigurt, pĂ«rfundoi bota tĂ« cilĂ«n brezat evropianĂ« e merrnin si tĂ« mirĂ«qenĂ«. KĂ«shtu, viti 2025 mund tĂ« mbahet mend si viti kur âPerĂ«ndimiâ pushoi sĂ« funksionuari si njĂ« koncept politik qĂ« ka kuptim. Vizioni i Woodrow Wilsonit pĂ«r njĂ« âkomunitet demokratik fuqieâ Ă«shtĂ« zĂ«vendĂ«suar nga fjalori pĂ«r âsfera ndikimiâ - gjuhĂ« qĂ« ia dorĂ«zon terrenin moral regjimeve autoritare dhe legjitimon pushtimet atje ku nuk duhet lejuar kurrĂ«.
Sepse, kĂ«tu qĂ«ndron thelbi. Tâua mohosh njerĂ«zve tĂ« drejtĂ«n pĂ«r tĂ« zgjedhur tĂ« ardhmen e tyre - ashtu siç duket se bĂ«jnĂ« bisedimet aktuale pĂ«r paqe - do tĂ« thotĂ« tĂ« braktisĂ«sh vetĂ« demokracinĂ«. Ukrainasit e bĂ«nĂ« zgjedhjen e tyre nĂ«pĂ«rmjet votĂ«s. Putini nuk ka asnjĂ« tĂ« drejtĂ« ta pĂ«rmbysĂ« atĂ« me forcĂ«, pĂ«rveç nĂ«se jemi tĂ« gatshĂ«m tĂ« kthehemi te rregullat e shekullit XIX. Dhe, ky Ă«shtĂ« rreziku mĂ« i thellĂ«: jo njĂ« luftĂ« me RusinĂ« nĂ« izolim, por njĂ« luftĂ« e ardhshme - ndoshta me KinĂ«n - e lindur nga erozioni i qĂ«llimshĂ«m i parimeve qĂ« ruajtĂ«n paqen pĂ«r dekada.
NĂ« fund tĂ« artikullit tim, tĂ« vitit tĂ« kaluar, paralajmĂ«rova se, nĂ« vitin 2025, Rusia do tĂ« mund tĂ« refuzonte krejtĂ«sisht negociatat, ose tĂ« shtirej sikur negocion me mirĂ«besim teksa i zvarrit ato. NĂ« fund, Putini bĂ«ri tĂ« dyja - duke llogaritur qĂ« padurimi amerikan do ta bĂ«nte pjesĂ«n tjetĂ«r. Skenari mĂ« i mirĂ« ishte qĂ« keqbesimi i MoskĂ«s tĂ« dilte mĂ« nĂ« fund haptazi, duke nxitur Uashingtonin tĂ« shtonte mbĂ«shtetjen pĂ«r UkrainĂ«n. Sot, kjo duket pothuajse e pamundur. Ndryshimi ideologjik nĂ« Shtetet e Bashkuara Ă«shtĂ« i thellĂ«. Gati pĂ«rditĂ« Trumpi lĂ«vdon âmarrĂ«dhĂ«nien e mirĂ«â me Putinin, duke mos humbur asnjĂ« rast pĂ«r tĂ« sulmuar presidentin Zelensky. ĂshtĂ«, pa dyshim, njĂ« botĂ« e re.
E mbylla artikullin e vitit tĂ« kaluar me njĂ« paralajmĂ«rim pĂ«r koston e mosveprimit: nĂ«se heq dorĂ« nga parimet, mĂ« pas heq dorĂ« nga territori - âdhe vdesin njerĂ«zit e pafajshĂ«mâ.
QĂ« atĂ«herĂ«, shumĂ« mĂ« tepĂ«r njerĂ«z tĂ« pafajshĂ«m kanĂ« vdekur. Dhe, mĂ« shumĂ« do tĂ« vdesin vitin e ardhshĂ«m nĂ«se asgjĂ« nuk ndryshon. Dhe, njĂ« ditĂ«, mund tĂ« mos jenĂ« njerĂ«z tĂ« pafajshĂ«m nĂ« njĂ« âvend tĂ« largĂ«tâ, por bijtĂ« dhe bijat tona qĂ« do tĂ« paguajnĂ« çmimin pĂ«r dĂ«shtimin tonĂ« pĂ«r tĂ« vepruar kur ende kishte kohĂ«. /Telegrafi/
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, beson se Bashkimi Evropian nuk duhet të bëhet plotësisht i pavarur nga Shtetet e Bashkuara në fushën e mbrojtjes, pavarësisht qëndrimit të marrë për këtë çështje nga qeveria e presidentit amerikan, Donald Trump.
Shtetet e Bashkuara presin që Evropa të marrë më shumë përgjegjësi dhe të shpenzojë më shumë para për mbrojtjen, tha Rutte për dpa në një intervistë të fundit, raporton tagesspiegel.
âJam absolutisht i bindur se SHBA-ja Ă«shtĂ« plotĂ«sisht e pĂ«rkushtuar ndaj NATO-s. Nuk ka asnjĂ« dyshim. PritshmĂ«ritĂ« janĂ« rritur. NĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, ne duam tĂ« shpenzojmĂ« mĂ« shumĂ«, Evropa do tĂ« marrĂ« mĂ« shumĂ« pĂ«rgjegjĂ«siâ, tha ai.
Ish-kryeministri i Holandës theksoi samitin e NATO-s në Hagë në muajin qershor, ku të gjithë aleatët ranë dakord për rritjen e shpenzimeve për mbrojtjen në 5 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) deri në vitin 2035.
âMendoj se kjo Ă«shtĂ« ende njĂ« nga fitoret mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« politikĂ«s sĂ« jashtme tĂ« presidentit Trump, kĂ«to 5 pĂ«r qind, njĂ« pĂ«rkushtim i qartĂ« ndaj prodhimit mĂ« tĂ« madhâ, tha Rutte dhe shtoi se âshtatĂ«dhjetĂ« e pesĂ« pĂ«r qind e ndikimit ekonomik Ă«shtĂ« ende jashtĂ« BE-sĂ«â.
Duke pranuar rëndësinë e BE-së, ai vuri në dukje se 23 vendet e BE-së brenda NATO-s përbëjnë vetëm rreth një të katërtën e ndikimit të përgjithshëm ekonomik të aleancës.
âShtatĂ«dhjetĂ« e pesĂ« pĂ«r qind Ă«shtĂ« ende jashtĂ« BE-sĂ«â, tha ai, duke iu referuar anĂ«tarĂ«ve tĂ« NATO-s si Britania, Norvegjia, Kanadaja dhe SHBA-ja. /Telegrafi/
BRUKSEL, 26 dhjetor /ATSH-DPA/ â Sekretari i pĂ«rgjithshĂ«m i NATO-s, Mark Rutte nuk beson se Bashkimi Evropian ka nevojĂ« tĂ« bĂ«het plotĂ«sisht i pavarur nga Shtetet e Bashkuara nĂ« çështjet e mbrojtjes, pavarĂ«sisht kursit aktual tĂ« administratĂ«s sĂ« presidentit amerikan, Donald Trump.
âShtetet e Bashkuara presin qĂ« Evropa tĂ« marrĂ« mĂ« shumĂ« pĂ«rgjegjĂ«si dhe tĂ« shpenzojĂ« mĂ« shumĂ« pĂ«r mbrojtjenâ, tha Rutte nĂ« njĂ« intervistĂ«.
âJam absolutisht i bindur se SHBA-ja Ă«shtĂ« plotĂ«sisht e angazhuar nĂ« NATO. Nuk ka asnjĂ« dyshim. Kishte njĂ« pritshmĂ«ri tĂ« madhe: qĂ« ne tĂ« shpenzojmĂ« mĂ« shumĂ«, qĂ« Evropa tĂ« marrĂ« mĂ« shumĂ« pĂ«rgjegjĂ«siâ, tha Rutte.
MegjithatĂ«, sipas tij, âbĂ«het fjalĂ« pĂ«r ta bĂ«rĂ« kĂ«tĂ« sĂ« bashku me SHBA-nĂ«â.
Ish-kryeministri holandez iu referua samitit të NATO-s në qershor në Hagë, ku të gjithë aleatët ranë dakord të rrisin shpenzimet për mbrojtjen në 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) deri në vitin 2035.
âMendoj se kjo mbetet njĂ« nga fitoret mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« politikĂ«s sĂ« jashtme tĂ« presidentit Trump: 5%-shi, angazhimi i qartĂ« pĂ«r tĂ« prodhuar dhe investuar mĂ« shumĂ«â, shtoi Rutte.
Manfred Weber, kreu i PartisĂ« Popullore Evropiane (PPE), grupimi mĂ« i madh nĂ« Parlamentin Evropian, ka bĂ«rĂ« thirrje qĂ« BE-ja tĂ« evoluojĂ« drejt njĂ« âNATO-je evropianeâ, duke argumentuar se SHBA-ja nuk mund tĂ« mbĂ«shtetet mĂ« pa kufizime.
Ndërsa e vlerësoi Weberin, sekretari Rutte tha se ka një këndvështrim tjetër.
âTĂ« mos harrojmĂ« se kur flasim pĂ«r EvropĂ«n dhe NATO-n, ka mĂ« shumĂ« se vetĂ«m BE-nĂ«â, theksoi ai.
Duke njohur rëndësinë e BE-së, Rutte vuri në dukje se 23 vendet anëtare të BE-së brenda NATO-s përbëjnë vetëm rreth një të katërtën e prodhimit të përgjithshëm ekonomik të aleancës.
â75% janĂ« ende jashtĂ« BE-sĂ«â, tha ai, duke iu referuar vendeve anĂ«tare tĂ« NATO-s si Britania e Madhe, Norvegjia, Kanadaja dhe SHBA./ /Ad.Ab./ a.jor.
AeroplanĂ« luftarakĂ« tĂ« NATO-s u ngritĂ«n nĂ« fluturim pĂ«r tâu pĂ«rballur me bombardues strategjikĂ« rusĂ« qĂ« fluturuan pranĂ« ujĂ«rave britanike nĂ« DitĂ«n e Krishtlindjeve, duke shkaktuar shqetĂ«sim nĂ« qarqet ushtarake dhe diplomatikĂ« tĂ« EvropĂ«s PerĂ«ndimore.
Bombarduesit rusĂ« Tuâ95MS, tĂ« cilĂ«t kanĂ« kapacitet pĂ«r tĂ« mbajtur armĂ« bĂ«rthamore, u dĂ«rguan nĂ« njĂ« fluturim tĂ« gjatĂ« mbi Detin Barents dhe Detin Norvegjez, nĂ« veri tĂ« SkocisĂ«, afĂ«r hapĂ«sirĂ«s ajrore britanike.
Ky lloj aeroplani përdoret shpesh nga Rusia për misione të zbulimit dhe të demonstrimit të forcës, duke rritur tensionet në rajon.
Sipas MinistrisĂ« Ruse tĂ« Mbrojtjes, bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r njĂ« âfluturim tĂ« planifikuarâ mbi ujĂ«rat neutrale, por zyrtarĂ«t perĂ«ndimorĂ« e vĂ«zhguan fluturimin dhe vendosĂ«n masa monitorimi, duke ndjekur çdo lĂ«vizje tĂ« bombarduesve rusĂ« nga ajri dhe radarĂ«t tokĂ«sorĂ«.
GjatĂ« misionit, bombarduesit u shoqĂ«ruan nga avionĂ« luftarakĂ« rusĂ« Suâ33, tĂ« cilĂ«t ofruan mbĂ«shtetje dhe siguruan njĂ« korridor tĂ« sigurt pĂ«r aeroplanĂ«t strategjikĂ«.
Fluturimi zgjati më shumë se shtatë orë, duke përfshirë kalimin pranë disa zonave të rëndësishme ushtarake dhe kufijve të hapësirës ajrore të vendeve aleate.
NATO reagoi shpejt, duke ngritur aeroplanë luftarakë përgjigjeje për të monitoruar dhe shoqëruar avionët rusë. Sipas burimeve zyrtare, bombarduesit nuk hynë në hapësirën ajrore sovrane të Mbretërisë së Bashkuar, por u afruan mjaft pranë zonës së interesit strategjik të saj, duke vënë në gatishmëri forcat e mbrojtjes ajrore dhe duke rritur vigjilencën në të gjithë rajonin.
Ngjarja vjen në një kohë tensioni të shtuar midis Rusisë dhe aleatëve të NATO-s, duke treguar se kontrolli mbi hapësirën ajrore dhe reagimi i shpejtë mbeten elementë kyç për sigurinë kombëtare dhe stabilitetin e rajonit.
Nga: Jason D. Greenblatt / Newsweek PĂ«rkthimi: Telegrafi.com
Zyrtarët evropianë të sigurisë tani po përcjellin një mesazh që do të kishte qenë i paimagjinueshëm vetëm një dekadë më parë: bëhuni gati për luftë. Siç raportoi së fundmi The Wall Street Journal, qeveritë në mbarë Evropën po i paralajmërojnë qytetarët të përgatiten për mundësinë e një konflikti me Rusinë. Ky moment është tronditës, por i vonuar prej kohësh. Ai nxjerr në pah një të vërtetë të vështirë të cilën Evropa e ka shmangur për vite me radhë: dobësia e kontinentit nuk është thjesht rezultat i luftës në Ukrainë. Ajo është pasojë e vetëkënaqësisë strategjike, shpërndarjes së gabuar fiskale dhe supozimit të pamatur se Shtetet e Bashkuara do të paguajnë gjithmonë faturën.
Siguria e Evropës, para së gjithash, duhet të jetë përgjegjësi e vetë Evropës.
presidenti Donald Trump e nxori nĂ« pah kĂ«tĂ« realitet. Ai ka ushtruar presion ndaj aleatĂ«ve tĂ« NATO-s qĂ« tĂ« respektojnĂ« angazhimet e bĂ«ra prej kohĂ«sh, nĂ« teori, por tĂ« shpĂ«rfillura nĂ« praktikĂ« - shpenzime serioze pĂ«r mbrojtjen. NĂ«n presion tĂ« vazhdueshĂ«m, anĂ«tarĂ«t e NATO-s mĂ« nĂ« fund filluan tĂ« lĂ«vizin drejt rritjes sĂ« shpenzimeve pĂ«rtej pragut prej dy pĂ«r qind tĂ« PBB-sĂ«, qĂ« prej kohĂ«sh ishte neglizhuar. KĂ«mbĂ«ngulja e drejtpĂ«rdrejtĂ« e Trumpit e detyroi EvropĂ«n tĂ« pĂ«rballej me kuptimin e vĂ«rtetĂ« tĂ« ndarjes sĂ« barrĂ«s. Siç raportoi The Washington Post, zyrtarĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« Pentagonit po pĂ«rgatisin njĂ« plan pĂ«r tĂ« ulur nivelin e disa prej selive kryesore tĂ« ushtrisĂ« amerikane, pĂ«rfshirĂ« KomandĂ«n Evropiane tĂ« ShBA-sĂ«. Ky veprim pĂ«rputhet me strategjinĂ« e sigurisĂ« kombĂ«tare tĂ« presidentit Trump, qĂ« deklaroi se âditĂ«t kur Shtetet e Bashkuara mbĂ«shtesnin gjithĂ« rendin botĂ«ror, si Atlasi, kanĂ« mbaruarâ.
Udhëheqësit evropianë duhej ta kishin nxjerrë këtë mësim që në mandatin e parë të Trumpit. Në vend të kësaj, shumë prej tyre e lexuan gabimisht vendosmërinë e tij dhe supozuan se Shtetet e Bashkuara do të vazhdojnë të garantojnë sigurinë evropiane, pavarësisht zgjedhjeve të Evropës. Ky gabim doli të jetë i kushtueshëm.
Disa argumentojnĂ« se Evropa e ka âfituarâ mbrojtjen e vazhdueshme amerikane duke dislokuar trupa nĂ« Afganistan, pas 11 shtatorit, dhe duke ndihmuar misionet amerikane jashtĂ« vendit. KĂ«to pĂ«rpjekje ishin tĂ« rĂ«ndĂ«sishme, por kurrĂ« nuk kishin pĂ«r qĂ«llim tĂ« zĂ«vendĂ«sonin investimin nĂ« mbrojtjen territoriale tĂ« EvropĂ«s. Solidariteti jashtĂ« vendit nuk e justifikon neglizhencĂ«n nĂ« shtĂ«pi.
Qasja e Trumpit ndaj NATO-s dhe Ukrainës është e qëndrueshme: Shtetet e Bashkuara do të mbështesin aleatët që marrin përgjegjësi për veten. Amerika nuk mund të shërbejë si portofoli i përhershëm apo garantuesi i sigurisë së Evropës, teksa Evropa shmang zgjedhjet e vështira. Udhëheqësit evropianë që duan ndikim mbi të ardhmen e Ukrainës, duhet të tregojnë seriozitet përmes gatishmërisë ushtarake, jo përmes komunikatave diplomatike.
Ky riorientim duhej të kishte ndodhur prej kohësh.
Për dekada, qeveritë evropiane e trajtuan mbrojtjen amerikane si një të drejtë, jo si partneritet. Ndërsa taksapaguesit amerikanë financonin parandalimin, shumë kryeqytete evropiane i dhanë përparësi programeve të gjera sociale, pensionimeve të parakohshme dhe politikave të lejueshme të emigracionit - në vend të shpenzimeve për mbrojtjen. Rehatia politike u zgjodh mbi përgjegjësinë strategjike, me supozimin se Amerika gjithmonë do ta mbulonte diferencën.
Memorandumi i Budapestit i vitit 1994, shpesh pĂ«rmendet pĂ«r tĂ« pretenduar se Shtetet e Bashkuara tani ia âkanĂ« borxhâ mbrojtjen UkrainĂ«s, sepse Kievi hoqi dorĂ« nga armĂ«t bĂ«rthamore sovjetike. Por, memorandumi nuk ishte njĂ« garanci detyruese mbrojtjeje. DĂ«shtimi i tij nĂ«nvizon njĂ« mĂ«sim thelbĂ«sor: parandalimi varet nga aftĂ«sia e besueshme, jo nga dokumentet e dĂ«shirueshme.
MosmarrĂ«veshjet e fundit mbi asetet e ngrira ruse dhe financimi i UkrainĂ«s e bĂ«jnĂ« edhe mĂ« tĂ« qartĂ« dilemĂ«n e EvropĂ«s. UdhĂ«heqĂ«sit evropianĂ« ranĂ« dakord tâi sigurojnĂ« UkrainĂ«s njĂ« kredi prej 90 miliardĂ« eurosh - tĂ« mbĂ«shtetur nga buxheti i Bashkimit Evropian (BE) - pĂ«r vitet 2026 dhe 2027. Ata e arritĂ«n kĂ«tĂ« pasi dĂ«shtuan tĂ« pajtoheshin pĂ«r planin e tyre tĂ« preferuar pĂ«r pĂ«rdorimin e rreth 210 miliardĂ« eurove tĂ« asete shtetĂ«rore ruse, tĂ« ngrira si kolateral. Ky propozim u rrĂ«zua sepse qeveritĂ« - tĂ« udhĂ«hequra nga Belgjika, ku ndodhen shumica e aseteve - kishin frikĂ« nga njĂ« hakmarrje ligjore dhe pĂ«rgjegjĂ«si nĂ«se Moska do tĂ« padiste. Hezitimi, pĂ«rçarjet dhe mbĂ«shtetja nĂ« huamarrjen e garantuar nga buxheti, tregojnĂ« se sa e vĂ«shtirĂ« Ă«shtĂ« vendimmarrja evropiane - edhe nĂ« njĂ« moment ekzistencial nĂ« vetĂ« kontinentin e EvropĂ«s.
Shtetet e Bashkuara mund dhe duhet tĂ« qĂ«ndrojnĂ« pĂ«rkrah EvropĂ«s, kur Evropa ngrihet pĂ«r veten e saj. Por, fuqia amerikane duhet tĂ« plotĂ«sojĂ« mbrojtjen evropiane qĂ« Ă«shtĂ« mirĂ« e financuar - jo tâi zĂ«vendĂ«sojĂ« ato. Neni 5 i NATO-s Ă«shtĂ« angazhim i ndĂ«rsjellĂ« pĂ«r mbrojtje, jo njĂ« subvencion i pĂ«rhershĂ«m pĂ«r qeveritĂ« tĂ« cilat nuk janĂ« tĂ« gatshme tĂ« investojnĂ« nĂ« forcĂ«n ushtarake qĂ« e bĂ«n tĂ« besueshĂ«m Nenin 5 tĂ« NATO-s.
Ky nuk Ă«shtĂ« izolacionizĂ«m. ĂshtĂ« llogaridhĂ«nie.
Shtetet e Bashkuara pĂ«rballen me nevoja urgjente nĂ« vend, pĂ«rfshirĂ« infrastrukturĂ«n e vjetruar, rritjen e kostove tĂ« kujdesit shĂ«ndetĂ«sor dhe presionet kufitare. Tâu kĂ«rkosh familjeve amerikane tĂ« mbajnĂ« barrĂ«n e mbrojtjes sĂ« EvropĂ«s, kur Evropa zotĂ«ron pasurinĂ«, popullsinĂ« dhe bazĂ«n industriale pĂ«r tâu mbrojtur vetĂ«, nuk Ă«shtĂ« as e drejtĂ« dhe as e qĂ«ndrueshme.
Dhe, Evropa Ă«shtĂ« e aftĂ«. Me njĂ« nga ekonomitĂ« mĂ« tĂ« mĂ«dha nĂ« botĂ«, Evropa ka burimet pĂ«r tâu mbrojtur - nĂ«se zgjedh ta bĂ«jĂ« kĂ«tĂ«. Ajo qĂ« ka munguar nuk Ă«shtĂ« kapaciteti, por vullneti.
Në vend që të ndërtonin rezerva municionesh, mbrojtje ajrore, qëndrueshmëri kibernetike dhe forca të reagimit të shpejtë, shumë qeveri ofruan përfitime dhe garanci, duke vepruar thuajse historia ka përfunduar dhe mbrojtja amerikane është e përjetshme. Ky supozim është shembur.
Nëse Evropa beson se Rusia është një kërcënim real, Evropa duhet të veprojë në përputhje me këtë besim. Shpenzimet për mbrojtjen dhe parandalimi i besueshëm nuk mund të varen nga Uashingtoni. Dhe, këto përpjekje duhet të financohen nga Evropa - jo nga taksapaguesit amerikanë. Shtëpia e Bardhë dhe përfaqësuesit e saj po kryejnë pjesën e vet, duke balancuar mbështetjen për Ukrainën me realitetet e fuqisë ruse. Por, ky është para së gjithash problemi i Evropës, jo i Uashingtonit për ta zgjidhur.
Shtetet e Bashkuara mund të shërbejnë si mbështetje e fundit. Evropa duhet të jetë vija e parë.
Evropa duhet më në fund të marrë pronësinë e sigurisë dhe të së ardhmes së kontinentit. Aleatët e vërtetë ndajnë barrën. Ata nuk ua kërkojnë të tjerëve të bëjnë punën e tyre.
Evropa gëzoi dividendin e paqes, për dekada të tëra. Tani duhet të paguajë primin e sigurisë. /Telegrafi/
ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« pajisur zyrtarisht me sistemin raketor kundĂ«rtank âJavelinâ, njĂ« nga sistemet mĂ« tĂ« avancuara tĂ« mbrojtjes qĂ« pĂ«rdoret nga vendet anĂ«tare tĂ« NATO-s. Ministri i Mbrojtjes, Pirro Vengu bĂ«ri tĂ« ditur se ardhja e kĂ«tij sistemi Ă«shtĂ« rezultat i bashkĂ«punimit tĂ« ngushtĂ« me aleatin strategjik, Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s.
Sipas ministrit Vengu, pajisja e Forcave tĂ« Armatosura Shqiptare me sistemin âJavelinâ pĂ«rfaqĂ«son njĂ« hap tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« rritjen e kapaciteteve mbrojtĂ«se tĂ« vendit dhe nĂ« pĂ«rmbushjen e objektivave tĂ« modernizimit tĂ« ushtrisĂ«.
âArdhja e sistemeve đđźđđČđčđ¶đ», falĂ« bashkĂ«punimit me aleatin tonĂ« strategjik SHBA, forcon aftĂ«sitĂ« mbrojtĂ«se tĂ« Forcave tĂ« Armatosura Shqiptare, rrit parandalimin, ndĂ«rveprueshmĂ«rinĂ« me NATO-n dhe sigurinĂ« kombĂ«tareâ,- u shpreh ministri i Mbrojtjes.
Sistemi âJavelinâ konsiderohet njĂ« element kyç pĂ«r mbrojtjen tokĂ«sore, duke rritur ndjeshĂ«m aftĂ«sinĂ« e ForcĂ«s TokĂ«sore pĂ«r tĂ« pĂ«rballuar kĂ«rcĂ«nime tĂ« avancuara dhe pĂ«r tĂ« vepruar nĂ« pĂ«rputhje me standardet e AleancĂ«s.
âJavelinâ Ă«shtĂ« njĂ« sistem raketor kundĂ«rtank i gjeneratĂ«s sĂ« fundit, i prodhuar nga SHBA. Sistemi Ă«shtĂ« shumĂ« efektiv kundĂ«r mjeteve tĂ« blinduara dhe pĂ«rdoret gjerĂ«sisht nga ushtritĂ« e NATO si dhe nĂ« operacione reale luftarake.
ShqipĂ«ria e ka porositur sistemin âJavelinâ nĂ« kuadĂ«r tĂ« programeve tĂ« bashkĂ«punimit ushtarak me Shtetet e Bashkuara, pĂ«rmes mekanizmave tĂ« shitjeve ushtarake tĂ« huaja (Foreign Military Sales â FMS). Ky investim Ă«shtĂ« pjesĂ« e strategjisĂ« afatgjatĂ« tĂ« modernizimit tĂ« Forcave tĂ« Armatosura, rritjes sĂ« parandalimit dhe pĂ«rafrimit tĂ« plotĂ« me kapacitetet dhe doktrinĂ«n e NATO-s.
Ekonomisti dhe ish-ministri grek Yanis Varoufakis argumenton se viti 2025 shĂ«noi shembjen pĂ«rfundimtare tĂ« rendit global tĂ« pas LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ«, duke ekspozuar dobĂ«sinĂ« strategjike tĂ« EvropĂ«s. Sipas tij, tre zhvillime madhore ndryshuan ekuilibrat botĂ«rorĂ« dhe e lanĂ« Bashkimin Evropian nĂ« njĂ« pozicion tĂ« pafavorshĂ«m. Goditja e parĂ« ishte pĂ«rfundimi i luftĂ«s nĂ« UkrainĂ« nĂ« [âŠ]
BRUKSEL, 23 dhjetor /ATSH-DPA/ â Sekretari i pĂ«rgjithshĂ«m i NATO-s, Mark Rutte po kĂ«rkon mbĂ«shtetje tĂ« vazhdueshme pĂ«r UkrainĂ«n ndĂ«rsa viti 2025 po mbaron duke paralajmĂ«ruar se Evropa do tĂ« pĂ«rballet me rreziqe nĂ« rritje tĂ« sigurisĂ« nĂ«se vendosmĂ«ria e saj lĂ«kundet.
âPĂ«r tĂ« parandaluar presidentin rus Vladimir Putin nga pĂ«rpjekja pĂ«r njĂ« sulm ndaj njĂ« anĂ«tari tĂ« NATO-s, Ukraina duhet tĂ« mbetet e fortĂ«â, tha Rutte nĂ« njĂ« intervistĂ« tĂ« kohĂ«ve tĂ« fundit me dpa.
Ai gjithashtu theksoi nevojën që anëtarët e NATO-s të rrisin shpenzimet e mbrojtjes, në përputhje me angazhimet e rëna dakord në samitin e aleancës në Hagë në qershor.
âNĂ«se i bĂ«jmĂ« kĂ«to dy gjĂ«ra, jemi mjaftueshĂ«m tĂ« fortĂ« pĂ«r tĂ« mbrojtur veten dhe Putini nuk do ta provojĂ« kurrĂ«,â tha Rutte, duke iu referuar njĂ« sulmi tĂ« mundshĂ«m rus ndaj aleancĂ«s.
Ish-kryeministri holandez tha se riarmatimi duhet të ndodhë shpejt.
âNĂ« varĂ«si tĂ« vlerĂ«simeve tĂ« inteligjencĂ«s, situata e sigurisĂ« mund tĂ« bĂ«het e rrezikshme qĂ« nĂ« vitin 2027â, tha ai.
Rutte përmendi shpenzimet ushtarake të Rusisë si provë të kërcënimit që paraqet Putini, duke thënë se Moska tani po i kushton më shumë se 40% të buxhetit të saj shtetëror mbrojtjes.
Ai shtoi se lufta në Ukrainë kishte treguar gatishmërinë e Putinit për të pranuar humbje të rënda, duke cituar vlerësime se rreth 1,1 milionë ushtarë rusë janë vrarë ose plagosur./ a.jor.
Xhavit Haliti Ă«shtĂ« njĂ« nga themeluesit e UĂK-sĂ«.
Pas goditjeve politike ndaj krerĂ«ve tĂ« luftĂ«s nga Gjyka ta Speciale, ai mbetet i vetmi ish-anĂ«tar i Shtabit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m tĂ« UĂK-sĂ« qĂ« garon pĂ«r deputet tĂ« Kuvendit tĂ« KosovĂ«s, nga radhĂ«t e PDK-sĂ«, me numrin 14.
Gjatë luftës çlirimtare, roli i tij ishte vendimtar në diplomaci.
Xhavit Haliti ishte ura lidhĂ«se mes UĂK-sĂ« dhe diplomacisĂ« ndĂ«rkombĂ«tare, duke ndĂ«rtuar kontakte tĂ« drejtpĂ«rdrejta me diplomatĂ« amerikanĂ« dhe evropianĂ«, nĂ« njĂ« kohĂ« kur fati i KosovĂ«s vendosej nĂ« tavolina tĂ« mĂ«dha.
RĂ«ndĂ«sia e tij strategjike u konfirmua edhe nĂ« proceset gjyqĂ«sore nĂ« HagĂ« ndaj krerĂ«ve tĂ« UĂK-sĂ«, kur John Duncan, ish-kĂ«shilltar i ish-komandantit suprem tĂ« NATO-s, Wesley Clark, e cilĂ«soi Xhavit Halitin si person me rĂ«ndĂ«si tĂ« veçantĂ« pĂ«r NATO-n, duke kĂ«rkuar qĂ« çdo diskutim pĂ«r tĂ« tĂ« zhvillohej nĂ« seancĂ« tĂ« mbyllur.
Raportimet u paraqitĂ«n si zhvillime tĂ« reja strategjike, duke krijuar pĂ«rshtypjen se Aleanca e Atlantikut tĂ« Veriut po shqyrton seriozisht njĂ« sulm tĂ« parĂ« ushtarak ndaj RusisĂ«, nĂ« pĂ«rgjigje tĂ« asaj qĂ« pĂ«rshkruhet si âsulme hibrideâ nga Moska.Â
Në intervistën për Financial Times, Dragone foli për rritjen e shqetësimeve brenda NATO-s lidhur me sulmet hibride ruse, përfshirë sabotimet, sulmet kibernetike dhe kërcënimet ndaj infrastrukturës kritike në vendet anëtare. Në këtë kontekst, ai theksoi se Aleanca po diskuton se si duhet të reagojë ndaj një forme agresioni që nuk përbën domosdoshmërisht sulm të drejtpërdrejtë ushtarak.
Dragone pranoi se, nĂ« nivel teorik, disa vende aleate po ngrenĂ« pyetjen nĂ«se veprime mĂ« tĂ« vendosura, pĂ«rfshirĂ« masa qĂ« shkojnĂ« pĂ«rtej reagimit tradicional, mund tĂ« konsiderohen vetĂ«mbrojtje nĂ« rrethana tĂ« caktuara. MegjithatĂ«, ai e bĂ«ri tĂ« qartĂ« se njĂ« qasje e tillĂ« âshkon pĂ«rtej mendimit tradicionalâ dhe se mbeten ende pyetje thelbĂ«sore ligjore dhe institucionale, pĂ«rfshirĂ« atĂ« se kush do tĂ« kishte kompetencĂ«n pĂ«r njĂ« veprim tĂ« tillĂ«.
âNdoshta duhet tĂ« veprojmĂ« mĂ« agresivisht se kundĂ«rshtari,â tha Dragone, duke shtuar menjĂ«herĂ« se dilemat kryesore lidhen me kornizĂ«n ligjore dhe zinxhirin e vendimmarrjes.
Në asnjë moment ai nuk deklaroi se NATO ka marrë një vendim për sulm të parë, apo se po përgatitet për një goditje parandaluese ndaj Rusisë.
Si u shtrembërua deklarata në raportime
Në raportimet e publikuara në disa media shqiptare, ky debat konceptual u paraqit si një ndryshim konkret i doktrinës së NATO-s. Diskutimi teorik mbi reagimin ndaj sulmeve hibride u shndërrua në tituj që sugjeronin përgatitje për luftë ose planifikim operacional për sulm.
NATO
Dokumentet bazë të NATO-s, përfshirë Konceptin Strategjik të miratuar në vitin 2022, e përkufizojnë qartë Aleancën si një strukturë mbrojtëse, të ndërtuar mbi parimin e parandalimit dhe mbrojtjes kolektive. NATO thekson se nuk kërkon përshkallëzim të konfliktit dhe se veprimet e saj synojnë të parandalojnë agresionin, jo ta nisin atë.
Edhe nĂ« raport me RusinĂ«, NATO ka deklaruar vazhdimisht se qĂ«ndrimi i saj Ă«shtĂ« reagues dhe mbrojtĂ«s, nĂ« pĂ«rputhje me tĂ« drejtĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare.Â
AsnjĂ« dokument apo deklaratĂ« zyrtare nuk flet pĂ«r njĂ« strategji tĂ« âgoditjes sĂ« parĂ«â.
Kufijtë e vetëmbrojtjes
Sipas Kartës së Kombeve të Bashkuara, përdorimi i forcës lejohet vetëm në rast vetëmbrojtjeje ndaj një sulmi të armatosur. Koncepti i vetëmbrojtjes parandaluese mbetet shumë i debatueshëm në të drejtën ndërkombëtare dhe zbatohet vetëm në rrethana jashtëzakonisht të kufizuara, kur një kërcënim është i menjëhershëm dhe i pashmangshëm.
Vetë Dragone e pranon këtë paqartësi ligjore, duke theksuar se pikërisht këto dilema e bëjnë një qasje të tillë objekt diskutimi teorik dhe jo politikë të miratuar.
PĂ«rfundimi
Pretendimi se NATO po planifikon të godasë e para Rusinë nuk qëndron. Deklarata e admiralit Giuseppe Cavo Dragone është nxjerrë nga konteksti dhe është interpretuar gabimisht si paralajmërim për sulm, kur në fakt ajo lidhej me një diskutim strategjik mbi reagimin ndaj sulmeve hibride dhe me dilema të hapura ligjore e politike.
NATO mbetet, sipas dokumenteve dhe praktikĂ«s zyrtare, njĂ« aleancĂ« mbrojtĂ«se.Â
Ministrja pĂ«r EuropĂ«n dhe PunĂ«t e Jashtme, Elisa Spiropali ka nisur vizitĂ«n zyrtare nĂ« Shkup tĂ« MaqedonisĂ« sĂ« Veriut ku mĂ«ngjesin e sotĂ«m u prit nga Ministri pĂ«r PunĂ« dhe Tregti tĂ« Jashtme, TimÄo Mucunski.
Spiropali tha se âme kolegun TimÄo Mucunski bashkĂ«ndajmĂ« vizionin, perspektivĂ«n dhe vendosmĂ«rinĂ« e pĂ«rbashkĂ«t pĂ«r tĂ« avancuar nĂ« rrugĂ«n drejt integrimit nĂ« BEâ.
Spiropali theksoi se âbashkĂ« me MaqedoninĂ« e Veriut, ItalinĂ«, BullgarinĂ« dhe RumaninĂ« na pret njĂ« punĂ« e mirĂ« pĂ«r projektin strategjik tĂ« Korridorit tĂ« VIII-tĂ«.â
âForumi i parĂ« qĂ« do tĂ« mbahet nĂ« TiranĂ« nĂ« shkurt tĂ« 2026, do tĂ« institucionalizojĂ« mĂ« tej bashkĂ«punimin pesĂ«palĂ«sh pĂ«r kĂ«tĂ« projekt qĂ« i shĂ«rben sigurisĂ« Euro-Atlantike, transformimit dhe zhvillimit tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m ekonomik nĂ« rajon e mĂ« gjerĂ«â, tha Spiropali.
Ministri Mucunski deklaroi se thellimi i marrëdhënieve mes Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut, dy vende partnere dhe aleatë në NATO, i shërben në vetvete përparimit të të gjithë rajonit tonë.
Spiropali do të pritet gjatë ditës nga Presidentja e Republikës së Maqedonisë së Veriut, Gordana Siljanovska-Davkova, Kryeministri Hristijan Mickoski, si dhe Kryetari i Parlamentit Afrim Gashi.
Ministrja Spiropali do të theksojë përgjatë kësaj vizite rëndësinë e avancimit të mëtejshëm të lidhjeve dypalëshe e rajonale.
âSulmi i ardhshĂ«m do tĂ« jetĂ« fatal pĂ«r Putininâ. KĂ«shtu e ka pĂ«rshkruar situatĂ«n Sekretari i PĂ«rgjithshĂ«m i NATO-s, Mark Rutte, duke e cilĂ«suar momentin aktual si mĂ« tĂ« rrezikshmin qĂ« nga fundi i LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore. Sipas tij, qĂ«llimi i aleatĂ«ve Ă«shtĂ« tĂ« sigurojnĂ« qĂ« pas njĂ« marrĂ«veshjeje paqeje, Ukraina tĂ« mos bĂ«het [âŠ]
Eksperti i njohur amerikan i diplomacisë dhe menaxhimit të konflikteve, Edward P. Joseph, ka paraqitur një propozim që po ngjall debat serioz në qarqet politike të Uashingtonit dhe Evropës: futjen e Kosovës dhe Serbisë në NATO.
Po ashtu edhe aplikimin e elementeve të modelit të Kosovës në rajonin e Donbasit të Ukrainës, si pjesë e një strategjie më të gjerë për të dobësuar ndikimin rus në Evropë.
Joseph, aktualisht lektor nĂ« Johns Hopkins University â SAIS, tha se Ballkani nuk Ă«shtĂ« njĂ« rajon periferik, por njĂ« nyje kyçe e luftĂ«s hibride tĂ« RusisĂ« kundĂ«r PerĂ«ndimit.
âUkraina Ă«shtĂ« dimensioni kinetik i luftĂ«s. Ballkani Ă«shtĂ« dimensioni hibrid. Dhe Serbia Ă«shtĂ« platforma pĂ«rmes sĂ« cilĂ«s Rusia ushtron ndikimin e saj nĂ« rajon,â deklaroi Joseph.
Sipas Joseph, largimi i Serbisë nga orbita e Moskës do të kishte një efekt shkatërrues për strategjinë ruse në Evropën Juglindore.
âFutja e SerbisĂ« nĂ« NATO do tĂ« ishte si fundosja e anijes âMoskvaâ pĂ«r RusinĂ« nĂ« Ballkan,â tha ai, duke e krahasuar ndikimin strategjik tĂ« kĂ«tij hapi me humbjen simbolike dhe ushtarake tĂ« flotĂ«s ruse nĂ« Detin e Zi.
Ai theksoi se 96 për qind e investimeve kineze në Ballkan janë të përqendruara në Serbi, ndërsa Rusia e përdor Beogradin për të bllokuar Kosovën dhe për të ushqyer narrativën kundër NATO-s.
Joseph argumenton se ideja nuk është teorike, por e ndërtuar mbi realitete aktuale politike.
âSerbia tashmĂ« Ă«shtĂ« nĂ«n presion pĂ«r shkak tĂ« kontrollit rus mbi kompaninĂ« NIS. Ky presion duhet tĂ« pĂ«rshpejtohet. Beogradi po detyrohet tĂ« shkĂ«putet nga Moska,â u shpreh ai.
Ai shtoi se Presidenti serb Aleksandar Vuçiç ndodhet në një krizë të brendshme politike dhe se një ofertë e tillë nga Presidenti Donald Trump, i cili gëzon popullaritet në Serbi, do të kishte peshë të jashtëzakonshme.
âNjĂ« rrugĂ« drejt NATO-s e propozuar nga Trump nuk do tĂ« mund tĂ« injorohej nga Vuçiq,â tha Joseph.
Kosova dhe NATO: loja mbyllet
NjĂ« element kyç i propozimit Ă«shtĂ« se KosovĂ«s do tâi ofrohej rruga drejt NATO-s, pavarĂ«sisht qĂ«ndrimit tĂ« SerbisĂ«.
âNĂ« momentin qĂ« Kosova ka njĂ« rrugĂ« drejt NATO-s, strategjia serbe e bllokimit diplomatik bie. Loja praktikisht mbaron,â theksoi Joseph.
Ai shtoi se anëtarësimi në NATO është shumë më i rëndësishëm për Kosovën sesa anëtarësimi në OKB, duke e krahasuar situatën me përvojën e Ukrainës.
Në lidhje me Ukrainën, Joseph propozon përdorimin e modelit të Rezolutës 1244 të OKB-së, e cila la qëllimisht të hapur çështjen e statusit të Kosovës.
âModeli i KosovĂ«s e heq sovranitetin nga tryeza e menjĂ«hershme dhe krijon hapĂ«sirĂ« pĂ«r negociata reale,â shpjegoi ai.
Sipas tij, kjo do tâi lejonte Presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky tĂ« mos âdorĂ«zojĂ« territorâ, por ta vendosĂ« Donbasin nĂ«n administrim ndĂ«rkombĂ«tar, me trupa paqeruajtĂ«se dhe referendum final.
âIronia Ă«shtĂ« se vetĂ« Putini kĂ«mbĂ«ngul se Kosova dhe Ukraina janĂ« absolutisht tĂ« njĂ«jta. PikĂ«risht kĂ«tĂ« argument mund ta pĂ«rdorĂ« PerĂ«ndimi kundĂ«r tij,â tha Joseph.
Joseph paralajmëroi se nëse Ballkani nuk stabilizohet, Evropa do të mbetet e cenueshme ndaj ndërhyrjeve autoritare.
âNĂ«se e hiqni partneritetin strategjik RusiâSerbi, arkitektura e luftĂ«s hibride ruse shembet,â theksoi ai.
Ai bëri thirrje për masa të menjëhershme, përfshirë sanksione ndaj RT dhe Sputnik, mbylljen e qendrave ruse të inteligjencës dhe përshpejtimin e integrimit euroatlantik të rajonit./TheGeoPost.
Anëtarësimi në NATO është më shumë se një dëshirë politike për Kosovën - është nevojë urgjente. Ky është pozicioni që mbajnë jo vetëm autoritetet e vendit, por edhe disa aleatë të rëndësishëm, në kohën kur paralajmërimet për rrezikun në rritje nga Rusia nuk ndalen.
NATO-ja premton se angazhimi i saj për stabilitetin e rajonit do të mbetet i palëkundur, por a mjafton kjo për një vend që ndodhet në vijën e parë të sfidave strategjike?
Qeveria nĂ« detyrĂ« e KosovĂ«s konfirmon se anĂ«tarĂ«simi nĂ« aleancĂ«n ushtarake tĂ« PerĂ«ndimit mbetet synim i RepublikĂ«s, por thekson se rruga drejt kĂ«tij objektivi âvaret edhe nga rrethanat dhe zhvillimet gjeopolitikeâ.
Zyrtarët nuk i dhanë një përgjigje të drejtpërdrejtë Radios Evropa e Lirë nëse ka plane për një aplikim formal për anëtarësim, por vunë në pah angazhimin e vazhdueshëm të vendit në këtë drejtim.
âGjatĂ« viteve tĂ« fundit i kemi rritur ndjeshĂ«m investimet e dedikuara pĂ«r mbrojtje. NĂ« vitin 2024, Republika e KosovĂ«s, pĂ«rkatĂ«sisht Kuvendi i KosovĂ«s, e ka avancuar statusin e tij nĂ« AsamblenĂ« Parlamentare tĂ« NATO-s nga anĂ«tar vĂ«zhgues nĂ« anĂ«tar tĂ« asociuar. NdĂ«rkaq, tri herĂ«, mĂ« 2021, 2023 dhe 2025, kemi qenĂ« vend pjesĂ«marrĂ«s dhe mikpritĂ«s i ushtrimeve ushtarake Defender Europeâ, tha zĂ«dhĂ«nĂ«si PĂ«rparim Kryeziu pĂ«r Radion Evropa e LirĂ«.
Nga gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor, Shqipëria, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut janë tashmë anëtare të NATO-s. Bosnje dhe Hercegovina dhe Serbia janë pjesë e Partneritetit për Paqe, ndërsa Kosova mbetet jashtë edhe këtij kuadri bashkëpunimi, për arsye politike.
Në NATO-n 32-anëtarëshe janë katër vende - Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Spanja - që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës, ndërsa për shumicën e aleatëve, normalizimi i marrëdhënieve të saj me Serbinë mbetet kusht kyç për çdo hap përpara drejt anëtarësimit.
Serbia, nga perspektiva e Kosovës, përbën rrezikun kryesor të sigurisë, ndërsa Rusia shihet si aktori që e ushqen dhe e shfrytëzon këtë tension për të zgjeruar ndikimin e saj destabilizues në Ballkan.
Ndaj, zgjerimi i NATO-s me Kosovën do të kontribuonte në forcimin e stabilitetit rajonal, sipas presidentes Vjosa Osmani.
âPĂ«r ne, tĂ« jemi nĂ« NATO nĂ«nkupton tĂ« jemi tĂ« sigurt. Mendoj se Rusia ka interes afatgjatĂ« pĂ«r ta destabilizuar Ballkanin PerĂ«ndimor, e pĂ«rmes tij gjithĂ« kontinentin evropian. Dhe nuk do tĂ« heqĂ« dorĂ« nga ky synimâ, tha Osmani nĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r Politico-n.
Shefi i NATO-s, Mark Rutte, ngriti alarmin më 11 dhjetor, duke paralajmëruar se aleatët e Aleancës janë shënjestra e radhës e Rusisë.
âRusia e ka rikthyer luftĂ«n nĂ« EvropĂ«, dhe Evropa duhet tĂ« jetĂ« e pĂ«rgatiturâ, sipas tij.
Qysh prej nisjes së pushtimit të plotë rus të Ukrainës, para gati katër vjetësh, Kosova ka kërkuar disa herë anëtarësim të përshpejtuar në NATO.
Radio Evropa e LirĂ« pyeti nĂ« kĂ«tĂ« aleancĂ« nĂ«se ka plane pĂ«r tĂ« thelluar angazhimin me KosovĂ«n, pĂ«rtej misionit paqeruajtĂ«s KFOR, apo nĂ«se po shqyrtohen mekanizma qĂ« do tâi ofronin KosovĂ«s garanci mĂ« tĂ« fuqishme sigurie.
NĂ« pĂ«rgjigjen e marrĂ« nga njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s thuhet vetĂ«m se âBallkani PerĂ«ndimor, nĂ« pĂ«rgjithĂ«si, mbetet lart nĂ« agjendĂ«n e NATO-s. ĂshtĂ« njĂ« rajon me rĂ«ndĂ«si strategjike pĂ«r AleancĂ«n. Angazhimi ynĂ« pĂ«r stabilitetin e tij Ă«shtĂ« i palĂ«kundur dhe ne nuk do tĂ« lejojmĂ« qĂ« tĂ« ketĂ« vakum tĂ« sigurisĂ«â.
Ndërsa pranoi se shtetet autoritare, si Rusia, përpiqen të ndërhyjnë dhe të minojnë demokracitë, zëdhënësi i NATO-s nënvizoi gjithashtu situatën e brishtë të sigurisë në Kosovë, duke e cilësuar dialogun me Serbinë si thelbësor për zgjidhjen e çështjeve të hapura.
NATO-ja u zgjerua pĂ«r herĂ« tĂ« fundit vitin e kaluar me SuedinĂ«. Pushtimi rus i UkrainĂ«s e nxiti atĂ« dhe FinlandĂ«n njĂ« vit mĂ« herĂ«t tâu jepnin fund dekadave tĂ« neutralitetit ushtarak dhe tĂ« kĂ«rkonin siguri kolektive.
Këtë javë, presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, njoftoi se vendi është i gatshëm të heqë dorë nga aspiratat për anëtarësim në NATO, në këmbim të garancive të sigurisë. Pavarësisht kësaj, anëtarësimi i Ukrainës në aleancë - anëtaret e së cilës janë të detyruara ta mbrojnë njëra-tjetrën - ka qenë gjithmonë thuajse i pamundur, për shkak të kundërshtimit të Rusisë.
Ish-zyrtari i lartë i NATO-s, Jamie Shea, thotë se Kosova ndoshta mund të përfitojë nga kjo situatë, sepse NATO-ja nuk dëshiron të krijojë përshtypjen se Rusia ka të drejtë vetoje mbi vendimmarrjen e saj.
âNATO-ja Ă«shtĂ« krenuar gjithmonĂ« me autonominĂ« e vendimeve tĂ« saj. Dhe, nĂ«se pĂ«r momentin i duhet tĂ« heqĂ« dorĂ« nga anĂ«tarĂ«simi i UkrainĂ«s, ajo mund tĂ« dĂ«shirojĂ« ta kompensojĂ« kĂ«tĂ« duke u zgjeruar drejt dy vendeve kandidate nĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor - Bosnje dhe HercegovinĂ«s dhe KosovĂ«s - pĂ«r tĂ« treguar se dyert e AleancĂ«s mbeten tĂ« hapuraâ, thotĂ« Shea pĂ«r programin Expose tĂ« Radios Evropa e LirĂ«.
Neni 10 i Traktatit të NATO-s përcakton kushtet e zgjerimit, duke theksuar se anëtarësimi u ofrohet të gjitha shteteve evropiane që ndajnë vlerat e Aleancës dhe kanë kapacitetin të kontribuojnë në sigurinë e Atlantikut të Veriut.
Ish-ministri i Mbrojtjes i Shqipërisë, Fatmir Mediu, i cili ka marrë pjesë në negociatat për anëtarësimin e vendit të tij në NATO, argumenton se Kosova ka përparuar në aspektin ushtarak, por vë në pah pengesat në funksionimin e brendshëm të shtetit. Për pjesën më të madhe të këtij viti, Kosova ka qenë me qeveri në detyrë dhe pa kuvend funksional.
Mediu nënvizon rëndësinë e unitetit politik, duke përmendur edhe përvojën e Shqipërisë, ku pushteti dhe opozita kanë pasur qëndrim të përbashkët gjatë procesit të anëtarësimit.
âPa kĂ«tĂ«, Ă«shtĂ« e pamundur tĂ« avancohet nĂ« NATO. NATO-ja nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« dĂ«shirĂ«. ĂshtĂ« njĂ« proces i angazhimeve politike, institucionale, juridike, i luftĂ«s kundĂ«r krimit, kundĂ«r korrupsionit⊠Kjo Ă«shtĂ« paketa politike. E, pastaj, vjen reforma nĂ« forca tĂ« armatosura, ku Kosova nuk ka ecur me hapa tĂ« ngadaltĂ«, por me hapa pozitivĂ«â, thotĂ« Mediu pĂ«r ExposenĂ«.
Sipas Mediut, integrimi i Kosovës në NATO nuk vjen vetëm duke u pozicionuar kundër Serbisë apo Rusisë - ai kërkon ofertë konkrete strategjike ndaj aleatëve, veçanërisht SHBA-së.
Marrëdhëniet me SHBA-në, thotë ai, nuk mund të merren si të mirëqena; duhet të jetë e qartë se çfarë ofron Kosova dhe faktori shqiptar në rajon në këmbim.
Ai sheh zgjidhje në integrim gradual de facto: bashkëpunim ushtarak rajonal dhe kapacitete të përbashkëta operative.
âKjo do tĂ« ishte njĂ« platformĂ« shumĂ« pozitive pĂ«r ta pĂ«rshpejtuar procesin. NĂ«se Kosova do tĂ« pĂ«rfshihej me vendet tjera tĂ« NATO-s nĂ« rajonin e Ballkanit, nĂ« krijimin e niveleve tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta operacionale, qĂ« kanĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« me forca tĂ« gatshme pĂ«r tĂ« vepruar, me vĂ«zhgimin e hapĂ«sirĂ«s ajrore, detare, tokĂ«sore etj., Kosova, de facto, do tĂ« ishte e kyçur nĂ« njĂ« marrĂ«dhĂ«nie me NATO-nâ, thotĂ« Mediu.
Në të njëjtën linjë, Shea thotë se Kosova duhet ta thellojë bashkëpunimin me Shqipërinë dhe Kroacinë, me të cilat tashmë ka partneritet në fushën e mbrojtjes, për të demonstruar kontributin e saj në stabilitetin rajonal.
Paralelisht, sipas tij, vendi duhet tâi avancojĂ« reformat e brendshme dhe angazhimin diplomatik.
âMendoj se, sĂ« pari, duhet tĂ« kemi njĂ« marrĂ«dhĂ«nie mĂ« tĂ« mirĂ« pune mes QeverisĂ« sĂ« Albin Kurtit dhe Shteteve tĂ« Bashkuara dhe fuqive kryesore evropiane. TĂ« flasim hapur, kĂ«to marrĂ«dhĂ«nie nuk kanĂ« qenĂ« tĂ« lehta gjatĂ« viteve tĂ« fundit, dhe Kurti Ă«shtĂ« pĂ«rballuar me kritika tĂ« drejtpĂ«rdrejta nga SHBA-ja dhe disa aleatĂ« evropianĂ«. Gjendja e brendshme nĂ« KosovĂ«, me bllokadat nĂ« Parlament, dĂ«shtimin pĂ«r tĂ« zgjedhur kryetar, dhe fakti qĂ« tani kemi sĂ«rish zgjedhje mĂ« 28 dhjetor, ka ndikuar gjithashtu qĂ« jostabiliteti politik tĂ« mos shkojĂ« nĂ« favor tĂ« KosovĂ«sâ, thotĂ« Shea.
Ai shton se anĂ«tarĂ«simi i KosovĂ«s nĂ« NATO do tĂ« sillte kryesisht pĂ«rfitime politike, pasi KFOR-i e mbron vendin me vite tashmĂ«. AnĂ«tarĂ«simi do tâi siguronte njohje tĂ« plotĂ«, vend nĂ« tryezĂ«n e NATO-s, kredibilitet ndĂ«rkombĂ«tar dhe rol mĂ« tĂ« fuqishĂ«m nĂ« sigurinĂ« rajonale dhe evropiane.
Megjithatë, Shea paralajmëron se çdo reduktim apo ripozicionim i forcave amerikane në Evropë do ta detyronte kontinentin të merrte më shumë përgjegjësi për mbrojtjen konvencionale, përfshirë edhe Kosovën.
Këtë vjeshtë, SHBA-ja ka njoftuar për një reduktim të forcave rotative amerikane në Rumani. Radio Evropa e Lirë ka pyetur Departamentin amerikan të Mbrojtjes më 31 tetor dhe më 16 dhjetor nëse këto ndryshime do të kenë ndonjë ndikim në pozicionimin ushtarak të SHBA-së në Ballkanin Perëndimor, por nuk ka marrë përgjigje.
NĂ« fillim tĂ« kĂ«tij muaji, nĂ« Komitetin pĂ«r PolitikĂ« tĂ« Jashtme tĂ« DhomĂ«s sĂ« PĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« SHBA-sĂ« u diskutua pĂ«r situatĂ«n nĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor, ku pĂ«rfaqĂ«suesi republikan, Keith Self, e pĂ«rshkroi rajonin si njĂ« âshkrepĂ«seâ dhe theksoi se udhĂ«heqja e SHBA-sĂ« duhet tĂ« ketĂ« njĂ« ndikim tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« ruajtjen e stabilitetit atje.
âVendet e NATO-s nĂ« Ballkan duhet tĂ« punojnĂ« sĂ« bashku pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar mbrojtje ushtarake dhe politike. Kosova Ă«shtĂ« veçanĂ«risht e ekspozuar pa anĂ«tarĂ«sim nĂ« NATO - proces qĂ« mbetet i bllokuar pĂ«r shkak tĂ« refuzimit tĂ« SpanjĂ«s, GreqisĂ«, RumanisĂ« dhe SllovakisĂ« pĂ«r ta njohur pavarĂ«sinĂ« e sajâ, tha Self.
Edhe pse konteksti gjeopolitik ka ndryshuar ndjeshëm, vendet mosnjohëse nuk kanë lëvizur, por ngjashëm as Kosova nuk ka bërë ndonjë hap të madh, përveçse nga një cikël i rregullt zgjedhor në fillim të vitit në një tjetër të parakohshëm tani në fund.
E, nga këndvështrimi i sigurisë, ky ritëm mund të shihet si një shembull i kuptimit të vonuar të urgjencës strategjike. /REL/
Sulmi terrorist në Banjskë dhe incidentet kundër trupave të KFOR-it në Zveçan janë konsideruar të papranueshme nga NATO.
Si përgjigje, aleanca ka vendosur të përforcojë misionin e KFOR-it në veri me 1000 trupa shtesë dhe ka shtuar aktivitetet patrulluese pranë vijës kufitare administrative.
Ai nĂ« âKĂ«ndin e Debatitâ tha se KFOR-i po zhvillon patrullime tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta me PolicinĂ« e KosovĂ«s nĂ« veri, si dhe patrullime tĂ« sinkronizuara me forcat e armatosura tĂ« SerbisĂ« nĂ«pĂ«r AVN.
Ai tha se situata po monitorohet nga afër dhe nuk janë vërejtur indikatorë që sugjerojnë ndonjë aktivitet të shtuar rreth AVN-së.
âSulmi nĂ« BanjskĂ« dhe sulmi kundĂ«r trupave tĂ« KFOR-it nĂ« Zveçan janĂ« tĂ« papranueshme. NATO u pĂ«rgjigj menjĂ«herĂ«. KFOR-i u pĂ«rforcua me 1000 trupa shtesĂ«, dhe KFOR-i shtoi aktivitete patrulluese pranĂ« vijĂ«s kufitare administrative. PĂ«rfshirĂ« patrullimet e pĂ«rbashkĂ«ta me PolicinĂ« e KosovĂ«s nĂ« veriun e KosovĂ«s si dhe patrullimet e sinkronizuara mes KFOR-it dhe forcave tĂ« armatosura tĂ« SerbisĂ« nĂ«pĂ«r AVN. Ne nga afĂ«r kemi monitoruar situatĂ«n dhe nuk kemi parĂ« ndonjĂ« indikatorĂ« qĂ« do tĂ« sugjeronte pĂ«r ndonjĂ« aktivitet tĂ« shtuar rreth AVN-sĂ«. Siç Ă«shtĂ« thĂ«nĂ« ne jemi nĂ« kontakt tĂ« rregullt nĂ« nivele tĂ« ndryshme me pĂ«rfaqĂ«suesit e organizatave tĂ« sigurisĂ« nĂ« KosovĂ« dhe forcave tĂ« armatosura nĂ« Serbiâ, deklaroi ai.
Ndërkohë, tha se për dy vite NATO vazhdimisht ka kërkuar llogaridhënie dhe që sulmuesit të sillen para drejtësisë.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka deklaruar se Rusia duhet ta kuptojë qartë se çdo përpjekje për të sulmuar sërish Ukrainën pas një marrëveshjeje paqeje do të ketë pasoja të rënda.
NĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« fortĂ«, ai theksoi se reagimi i aleatĂ«ve do tĂ« ishte âshkatĂ«rruesâ, duke nĂ«nvizuar vendosmĂ«rinĂ« e AleancĂ«s pĂ«r tĂ« garantuar sigurinĂ« afatgjatĂ« tĂ« UkrainĂ«s.
Sipas Rutte, këto paralajmërime janë pjesë e drejtpërdrejtë e mënyrës se si NATO po harton garancitë e sigurisë për Kievin.
NATO's Rutte:
Putin has to know that after a peace deal, if he tries to attack Ukraine again, the reaction will be devastating.
Ai tha se qĂ«llimi kryesor Ă«shtĂ« tĂ« parandalohet çdo agresion i ardhshĂ«m dhe tâi dĂ«rgohet njĂ« mesazh i qartĂ« presidentit rus, Vladimir Putin se njĂ« rikthim nĂ« konflikt nuk do tĂ« tolerohet.
âNĂ«se pas paqes Rusia tenton tĂ« pĂ«rdorĂ« sĂ«rish forcĂ«n ushtarake kundĂ«r UkrainĂ«s, pĂ«rgjigjja do tĂ« jetĂ« e menjĂ«hershme dhe vendimtareâ, deklaroi shefi i aleancĂ«s ushtarake, duke shtuar se NATO po punon ngushtĂ« me partnerĂ«t pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar mekanizma tĂ« besueshĂ«m mbrojtjeje.
Deklarata vjen në një kohë kur po diskutohen skenarë të ndryshëm për përfundimin e luftës në Ukrainë dhe për sigurimin e stabilitetit në Evropën Lindore.
NATO ka përsëritur vazhdimisht se mbështetja për Ukrainën do të vazhdojë dhe se çdo marrëveshje paqeje duhet të shoqërohet me garanci konkrete që do ta pengojnë Rusinë nga një agresion i ri. /Telegrafi/
NjĂ« gjeneral i lartĂ« i NATO-s ka deklaruar se Rusia po pĂ«rparon shumĂ« ngadalĂ« nĂ« terren, duke marrĂ« disa territore, por me kosto shumĂ« tĂ« lartĂ« nĂ« jetĂ« njerĂ«zish, veçanĂ«risht nĂ« anĂ«n ruse. NĂ« njĂ« deklaratĂ« pĂ«r mediat ndĂ«rkombĂ«tare, ai theksoi se ndihmat pĂ«r UkrainĂ«n nuk do tĂ« ndalen, ndĂ«rsa shtoi se Kievi Ă«shtĂ« ende [âŠ]
Login
