TIRANË, 7 mars /ATSH/ Në Akademinë e Shkencave u zhvillua sot një aktivitet përkujtimor me rastin e 100-vjetorit të lindjes së ish-ushtarakut të lartë dhe partizanit të Luftës Nacionalçlirimtare, Begator Kozeli.
Aktiviteti u organizua nga Organizata e OVP të LANÇ-it “Nderi i Kombit” dhe Shoqata Labëria “Nderi i Kombit”.
Takimi u moderua nga shkrimtari dhe gazetari Albert Zholi, ndërsa në të morën pjesë studiues, ish-ushtarakë, veteranë, familjarë dhe të ftuar të tjerë.
Në aktivitet referuan profesor doktor Ago Nezha, kryetarja e Organizatës OVP të LANÇ-it Vera Tarifa, Josif Risto, kryetar i shoqatës “Kolonja” dhe dramaturgu Bashkim Kozeli, vëllai i të ndjerit.
Në fjalën e tij, moderatori i aktivitetit, shkrimtari Albert Zholi, vlerësoi figurën dhe kontributin e Begator Kozelit, duke theksuar rolin e tij si edukator dhe model për brezat.
“Begator Kozeli nuk ishte thjesht një revolucionar; ai ishte edukator me shpirt. Fjala e tij kishte peshë, sepse buronte nga përvoja. Ishte i ditur, i matur dhe i drejtë. Ai la gjurmë në breza të rinjsh që formoheshin jo vetëm si ushtarakë, por si qytetarë me karakter. Ai besonte se disiplina pa dije është e zbrazët dhe se atdhedashuria duhet të mbështetet mbi kulturë dhe moral. Edhe pse sot nuk jeton më, kujtimi i tij mbetet i gjallë. Gjurmët që la nuk janë vetëm në dokumente apo fotografi, por edhe në ndërgjegjen e atyre që e njohën dhe mësuan prej tij. Ai i përkiste atij brezi që e shihte detyrën si nder dhe jo privilegj. Më 7 mars 2026, në 100-vjetorin e lindjes së tij, kujtimi për Begator Kozelin merr një domethënie të veçantë. Është Dita e Mësuesit dhe ai, në thelb, ishte mësues i karakterit dhe i përkushtimit. Një shekull pas lindjes, figura e tij qëndron simbol i burrërisë, dijes dhe shërbimit ndaj atdheut”, u shpreh Zholi.
Prof. Dr. Ago Nezha u ndal në jetën dhe veprën e Begator Kozelit, duke theksuar kontributin e tij në Luftën Nacionalçlirimtare dhe në ushtrinë shqiptare.
“Jeta e Begator Kozelit është një jetë e mbushur me lavdi, trimëri dhe burrëri. Unë e kam njohur në rininë time si një ushtarak të suksesshëm, ndërsa heroizmin dhe veprën e tij e kam njohur nga historia e Luftës Nacionalçlirimtare”, u shpreh Nezha.
Duke cituar gjeneral Halim Ramohiton, ai theksoi se, “Begator Kozeli u përfshi në moshë shumë të re, vetëm 17 vjeç, duke vënë në shërbim të çështjes kombëtare dashurinë ndaj atdheut dhe urrejtjen ndaj armikut, duke luftuar gjithmonë me devocion”.
“Bij i krahinës së ndritur të Kolonjës, Begatori ishte luftëtar i lirisë dhe i përparimit shoqëror”, theksoi Nezha, ndërsa përshkroi edhe rrugëtimin e tij të gjatë ushtarak, që nga angazhimi në Luftën Nacional-Çlirimtare deri në emërimin si komisar i Shkollës së Bashkuar të Oficerëve në Tiranë.
“Kudo ku punoi dhe drejtoi gjatë karrierës së tij ushtarake, Begatori u karakterizua nga ndjenja e lartë e përgjegjësisë, ndërgjegjja e pastër, ndershmëria dhe përkushtimi maksimal për të qenë shembull në çdo veprimtari”, tha Nezha.
Ai shtoi se pikërisht këto cilësi e bënë atë të reagojë kundër padrejtësive në ushtri. “Këto cilësi morale dhe karakteriale bënë që ai të reagojë ashpër për katastrofën që ndodhi në ushtri, duke dënuar dënimet e kuadrove të larta ushtarake për motive politike dhe akuza absurde që binin ndesh me realitetin”, tha Nezha.
Sipas tij, Begator Kozeli pati guximin të dilte hapur në mbrojtje të ish-Shefit të Shtabit të Përgjithshëm, Petrit Dume. “Me ndërgjegje dhe bindje të plotë për padrejtësitë që po u bëheshin kuadrove ushtarake, Begatori ishte i pari që me kurajo të pashoqe iu kundërvu vijës së udhëheqjes së lartë të partisë, një qëndrim i pazakontë për trysninë dhe diktaturën që ushtronte regjimi komunist. Ky qëndrim nuk mund të kalonte pa çmim. Begatori u shkarkua nga detyra, u përjashtua nga partia dhe u dënua me 15 vjet burg. Ai e mbylli jetën në burg pa mbushur të 60-at”, tha Nezha, duke shtuar se vdekja e tij ishte një humbje e madhe për familjen, miqtë dhe Forcat e Armatosura.
Kryetarja e Organizatës OVP të LANÇ-it, Vera Tarifa, theksoi origjinën dhe traditat patriotike të krahinës së Kolonjës. “Begator Kozeli vinte nga Kolonja, një trevë me tradita të mëdha patriotike. Kolonja ka nxjerrë figura të shquara si Petro Nini Luarasi, Themistokli Gërmenji dhe mes tyre edhe Begator Kozelin. Është një vend i patriotëve të vendit”, u shpreh Tarifa.
Ajo solli edhe kujtimet e ish-komandantit të përgjithshëm të aviacionit luftarak shqiptar për vitet 1951-1975, Edip Ohri, i cili kishte qenë bashkëstudent me Kozelin në Shkollën Normale të Elbasanit.
“Që në fillim dallova tek ai thjeshtësinë, çiltërsinë, humorin dhe karakterin. Begatori kishte një vullnet të admirueshëm dhe jo vetëm dallohej në mësime, por ndihmonte edhe të tjerët. Ai kishte iniciativa të mëdha organizative dhe u zgjodh në drejtimin e Organizatës së Rinisë Antifashiste të shkollës. Madje ishte ndër të parët që mori pjesë në lëvizjen studentore antifashiste në verën e vitit 1942”, citoi Tarifa nga kujtimet e Ohrit.
Ajo citoi edhe gazetarin Fluturak Gërmenji, i cili kishte punuar në Shkollën e Bashkuar të Oficerëve. “Komisari i shkollës ishte Begator Kozeli. Ndryshimi dukej që në pamje; ambientet, rrugët dhe lulishtet shkëlqenin. Begatori kishte një përvojë të madhe edhe si metodist dhe të impononte respekt e dashuri. Që në takimin e parë na u duk sikur njiheshim prej kohësh”, citoi Tarifa gazetarin Fluturak Gërmenji.
Josif Risto, kryetar i shoqatës “Kolonja”, në fjalën e tij u përqendrua tek figura e babait të Begatorit, Dervish Kozeli.
“Begatori pati fatin dhe përgjegjësinë e madhe të lindte në një vatër ku atdhedashuria ishte bukë e përditshme. Ai ishte biri i Dervish Kozelit, patriot i shquar që nuk kurseu asgjë për lirinë e Kolonjës dhe të Shqipërisë. Shtëpia e tij ishte një tempull i lirisë ku mikpriteshin patriotë të mëdhenj si Çerçiz Topulli dhe Mihal Grameno”, tha Risto.
Ndërsa dramaturgu Bashkim Kozeli, vëllai i Begator Kozelit, falënderoi organizatorët dhe të pranishmit për nderimin e figurës së tij. Ai tregoi se Begatori kishte luajtur rol të madh në jetën e tij personale.
“Begatori më rriti mua pasi mbeta jetim në moshën 10-vjeçare. Edhe kur u martua me Florën dhe lindën fëmijët e tyre, ata më konsideronin djalin e parë. Për mua Begatori ka qenë udhëheqësi moral dhe shpirtëror në të gjitha fazat e jetës sime”, u shpreh ai.
Sipas tij, figura e të vëllait mbetet një model për brezat. “Prej tij mësova se në jetë nuk duhet vetëm guxim, por edhe ekuilibër; jo vetëm aftësi, por edhe disiplinë të brendshme; jo vetëm përkushtim, por edhe humanizëm dhe respekt të thellë për njerëzit”, tha Bashkim Kozeli.
Në përfundim të aktivitetit, ai përshëndeti të pranishmit dhe bashkëluftëtarët e vëllait të tij me poezinë “Çlirimtarët”.
Gjatë diskutimeve, miku i Bashkim Kozelit, sociologu Gëzim Tushi u shpreh se figura si Begator Kozeli duhet të përkujtohen vazhdimisht dhe të kenë vendin e nderuar në historinë e Kombit.
Në këtë përvjetor të 100-të të lindjes së tij, Begator Kozeli u kujtua si një patriot i përkushtuar, një oficer me kulturë dhe një edukator që la gjurmë të thella në breza.
Përkujtohet në 100-vjetorin e lindjes ish-ushtaraku i lartë Begator Kozeli, foto: Andrin Hoxha
/gj.m/j.p/
The post Përkujtohet në 100-vjetorin e lindjes ish-ushtaraku i lartë Begator Kozeli appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.