Një numër i vogël kontraktorësh civilë ose personeli ushtarak amerikan afatgjatë mund të kërkohet në Mbretëri, tha Pentagoni në një deklaratë.
âMbretĂ«ria e ArabisĂ« Saudite ka kĂ«rkuar tĂ« blejĂ« artikujt e mĂ«poshtĂ«m jo tĂ« mĂ«dhenj tĂ« pajisjeve mbrojtĂ«se: pjesĂ« kĂ«mbimi dhe riparimi, materiale konsumi dhe aksesorĂ«, dhe mbĂ«shtetje riparimi dhe kthimi; pajisje tokĂ«sore dhe tĂ« personelit; softuer dhe mbĂ«shtetje softuerike tĂ« klasifikuar dhe tĂ« paklasifikuar; botime dhe dokumentacion teknik tĂ« klasifikuar dhe tĂ« paklasifikuar; pajisje trajnimi dhe trajnimi tĂ« personelit; shĂ«rbime mbĂ«shtetjeje inxhinierike, teknike dhe logjistike tĂ« QeverisĂ« sĂ« SHBA-sĂ« dhe kontraktorĂ«ve; dhe elementĂ« tĂ« tjerĂ« tĂ« lidhur me logjistikĂ«n dhe mbĂ«shtetjen e programitâ, sipas njoftimit.
Kjo shitje thuhet se do tĂ« mbĂ«shtesĂ« objektivat e politikĂ«s sĂ« jashtme dhe tĂ« sigurisĂ« kombĂ«tare tĂ« Shteteve tĂ« Bashkuara duke pĂ«rmirĂ«suar sigurinĂ« e njĂ« aleati tĂ« madh jo-NATO âqĂ« Ă«shtĂ« njĂ« forcĂ« pĂ«r stabilitet politik dhe pĂ«rparim ekonomik nĂ« rajonin e Gjiritâ.
Siç theksohet më tej, F-15-at gjithashtu rrisin aftësinë e Mbretërisë për të penguar kërcënimet aktuale dhe të ardhshme.
Ndërkohë, vënë në pah mediat, në fund të javës së kaluar, administrata Trump miratoi shitjen e mundshme prej 9 miliardë dollarësh të 730 raketave PATRIOT Advanced Capability-3 Raketa të Përmirësuara të Segmentit të Raketave (PAC-3 MSE) Arabisë Saudite.
âKĂ«to kapacitete tĂ« pĂ«rmirĂ«suara do tĂ« mbrojnĂ« forcat tokĂ«sore tĂ« ArabisĂ« Saudite, Shteteve tĂ« Bashkuara dhe aleatĂ«ve vendas dhe do tĂ« pĂ«rmirĂ«sojĂ« ndjeshĂ«m kontributin e ArabisĂ« Saudite nĂ« IAMD (mbrojtjen e integruar ajrore dhe raketore) nĂ« rajonin CENTCOMâ, tha Pentagoni.
PAC-3 MSE është prodhuar nga Lockheed Martin dhe është një nga interceptorët më të përparuar, i aftë të zbulojë dhe rrëzojë raketa dhe dronë të avancuar.
Arabia Saudite ka njoftuar planet për të lëshuar pasaporta për miliona deve të mbretërisë, për të ndihmuar në menaxhimin më të mirë të kopeve të çmuara të vendit.
Ministria e mjedisit, ujit dhe bujqësisë premtoi se iniciativa do të rriste "produktivitetin dhe efikasitetin në sektor dhe do të ndërtonte një bazë të dhënash referimi të besueshme për devetë".
Një postim në mediat sociale nga ministria të martën përfshinte një fotografi të dokumentit: një pasaportë jeshile e vulosur me stemën e vendit dhe një imazh të artë të një deveje.
Pasaporta do të "kontribuojë në organizimin e operacioneve të shitjeve dhe tregtimit duke rregulluar tregtinë dhe transportin, duke siguruar dokumentacionin zyrtar, duke mbrojtur të drejtat e pronarëve dhe duke lehtësuar vërtetimin e pronësisë", sipas transmetuesit të mbështetur nga shteti Al Ekhbariya.
Në vitin 2024, qeveria vlerësoi se kishte rreth 2.2 milionë deve në mbretëri.
Devetë kanë qenë prej kohësh një mënyrë jetësore transporti në Arabi, duke u dhënë status pronarëve të tyre dhe duke nxitur rritjen e një industrie fitimprurëse mbarështimi.
MbretĂ«ria gjithashtu organizon âkonkurse bukurie pĂ«r deveâ nĂ« festivalet vjetore, ku entuziastĂ«t sauditĂ« shpenzojnĂ« qindra mijĂ«ra dollarĂ« pĂ«r konkurrentĂ«t e kafshĂ«ve.
Devetë kanë qenë thelbësore për jetën në gadishullin arab për mijëra vite, me një hulumtim të botuar në vitin 2021 që sugjeron se gdhendjet në madhësi reale të deveve dhe kuajve të gdhendura në shkëmbinj në Arabinë Saudite mund të jenë rreth 7,000 vjeçe. /Telegrafi/
Një numër i vogël kontraktorësh civilë ose personeli ushtarak amerikan afatgjatë mund të kërkohet në Mbretëri, tha Pentagoni në një deklaratë.
"Mbretëria e Arabisë Saudite ka kërkuar të blejë artikujt e mëposhtëm jo të mëdhenj të pajisjeve mbrojtëse: pjesë këmbimi dhe riparimi, materiale konsumi dhe aksesorë, dhe mbështetje riparimi dhe kthimi; pajisje tokësore dhe të personelit; softuer dhe mbështetje softuerike të klasifikuar dhe të paklasifikuar; botime dhe dokumentacion teknik të klasifikuar dhe të paklasifikuar; pajisje trajnimi dhe trajnimi të personelit; shërbime mbështetjeje inxhinierike, teknike dhe logjistike të Qeverisë së SHBA-së dhe kontraktorëve; dhe elementë të tjerë të lidhur me logjistikën dhe mbështetjen e programit", sipas njoftimit.
Kjo shitje thuhet se do të mbështesë objektivat e politikës së jashtme dhe të sigurisë kombëtare të Shteteve të Bashkuara duke përmirësuar sigurinë e një aleati të madh jo-NATO "që është një forcë për stabilitet politik dhe përparim ekonomik në rajonin e Gjirit".
Siç theksohet më tej, F-15-at gjithashtu rrisin aftësinë e Mbretërisë për të penguar kërcënimet aktuale dhe të ardhshme.
Ndërkohë, vënë në pah mediat, në fund të javës së kaluar, administrata Trump miratoi shitjen e mundshme prej 9 miliardë dollarësh të 730 raketave PATRIOT Advanced Capability-3 Raketa të Përmirësuara të Segmentit të Raketave (PAC-3 MSE) Arabisë Saudite.
"Këto kapacitete të përmirësuara do të mbrojnë forcat tokësore të Arabisë Saudite, Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve vendas dhe do të përmirësojë ndjeshëm kontributin e Arabisë Saudite në IAMD (mbrojtjen e integruar ajrore dhe raketore) në rajonin CENTCOM", tha Pentagoni.
PAC-3 MSE është prodhuar nga Lockheed Martin dhe është një nga interceptorët më të përparuar, i aftë të zbulojë dhe rrëzojë raketa dhe dronë të avancuar. /Telegrafi/
Arabia Saudite do të investojë rreth 2 miliardë dollarë për të ndërtuar termocentrale solare në Turqi, në fazën e parë të një marrëveshjeje më të gjerë midis vendeve mbi prodhimin e energjisë së rinovueshme.
Kompanitë saudite fillimisht do të zhvillojnë projekte solare të afta të gjenerojnë 2,000 megavat në provincat Sivas dhe Karaman të Turqisë, të ndjekura nga 3,000 MW kapacitet shtesë të energjisë nga era dhe dielli që do të finalizohet më vonë, sipas një marrëveshjeje ndërqeveritare të nënshkruar në Riad të martën.
Marrëveshja përfshin një normë lokalizimi prej 50 përqind, e cila "do të japë një kontribut të rëndësishëm në sektorët e pajisjeve elektrike dhe shërbimeve" në Turqi, shkroi Ministri i Energjisë i vendit Alparslan Bayraktar në X.
Bayraktar shtoi se projektet do të përdorin financim të jashtëm, përfshirë nga institucionet ndërkombëtare.
Bloomberg raportoi në qershor se kompania saudite e shërbimeve ACWA Power Co. do të ndërtojë termocentralet solare.
Turqia do tĂ« blejĂ« energjinĂ« elektrike pĂ«r 25 vjet me 2.3415 euro centĂ« pĂ«r kilovat-orĂ« nga projekti Sivas dhe 1.995 euro centĂ«/kWh nga Karaman â njĂ« çmim rekord i ulĂ«t pĂ«r energjinĂ« e rinovueshme nĂ« Turqi, tha Bayraktar. /Telegrafi/
Nga: Ali Shihabi / Newsweek PĂ«rkthimi: Telegrafi.com
NĂ« njĂ« pjesĂ« tĂ« medias amerikane, kohĂ«t e fundit Ă«shtĂ« pĂ«rhapur njĂ« narrativĂ« qĂ« sugjeron se Arabia Saudite po bĂ«het aleat mĂ« pak i vlefshĂ«m pĂ«r Shtetet e Bashkuara. Ky argument mbĂ«shtetet nĂ« dy faktorĂ«: sĂ« pari, se Riadi ka vonuar normalizimin me Izraelin pas luftĂ«s nĂ« GazĂ«; sĂ« dyti, se ka dallime tĂ« thella politike - lidhur me Jemenin - me tĂ« preferuarin e ri tĂ« Izraelit nĂ« rajon, Emiratet e Bashkuara Arabe. Nga kĂ«to premisa, kritikĂ«t nxjerrin njĂ« pĂ«rfundim tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m, por thellĂ«sisht tĂ« gabuar: se Arabia Saudite po largohet nga ShBA-ja dhe madje po rikthehet te zakonet e vjetra tĂ« eksportimit tĂ« islamit radikal apo tĂ« aleancĂ«s me âislamistĂ«â si strategji rajonale.
Kjo narrativë është e gabuar - si në fakte, ashtu edhe në strategji.
Dallimet e Arabisë Saudite me Emiratet dhe Izraelin nuk burojnë nga ndonjë rikthim ideologjik apo armiqësi ndaj Perëndimit. Ato burojnë nga një mosmarrëveshje themelore për mënyrën se si duhet vepruar me disa nga shtetet më të brishta në botë. Qëndrimi i Riadit është i qartë: shtetet e dobëta mund të stabilizohen dhe të reformohen; shtetet e dështuara bëhen terren pjellor për terrorizëm, krim dhe konflikte të pafundme. Prandaj, prioriteti i Mbretërisë ka qenë mbështetja për qeveritë e njohura ndërkombëtarisht në Jemen, Sudan, Somali dhe Libi, dhe parandalimi i fragmentimit të këtyre vendeve në mini-shtete të drejtuara prej milicive dhe komandantëve të luftës.
Për dallim, Emiratet, shpeshherë me mbështetjen e heshtur të qeverisë aktuale izraelite, kanë ndjekur një qasje tjetër: mbështetjen për forcat separatiste dhe udhëheqës lokalë në përpjekje për të fituar ndikim afatshkurtër apo suksese të menjëhershme diplomatike. Në disa raste, këto fraksione të armatosura e paraqesin veten haptazi si nënshkruese të ardhshme të Marrëveshjeve të Abrahamit, nëse marrin pushtet mbi një pjesë territori. Ato kërkojnë njohje nga ShBA-ja në këmbim të këtyre premtimeve - me Somalilandin si shembullin më të fundit. Kjo taktikë mund të prodhojë tituj gazetash apo ceremoni nënshkrimi, por nuk do të sjellë stabilitet.
Kjo është çështja themelore që injorohet në shumicën e komenteve aktuale. Në parim, Arabia Saudite nuk e kundërshton normalizimin me Izraelin. Ajo e kundërshton një model normalizimi që anashkalon çështjen palestineze, shpërblen fragmentimin e shteteve, legjitimon milicitë dhe përshpejton shpërbërjen e shtetit. Ky qëndrim nuk është antiamerikan; ai përputhet me interesat afatgjata të ShBA-së.
ShBA-ja është një fuqi që mbështet status quo-në. Ajo përfiton nga kufijtë e parashikueshëm, qeveritë funksionale, tregjet e sigurta të energjisë dhe rrugët e hapura detare. Ajo nuk përfiton nga një Lindje e Mesme e ndarë në mini-shtete rivale të drejtuara nga grupe të armatosura që mbështeten në armë, kontrabandë dhe patronazh të huaj. Historia është e qartë për këtë çështje. Terrorizmi lulëzon jo në shtete të forta, por në ato të dështuara. Krimi transnacional, trafiku i drogës dhe kontrabanda e qenieve njerëzore përhapen atje ku bie në kolaps autoriteti qendror.
Amerikanëve nuk u duhet të kujtohen gjatë për ta kuptuar këtë. Sulmet e 11 shtatorit nuk dolën nga një shtet i fortë dhe autoritar. Ato erdhën nga Afganistani, një vend aq i dobët dhe i fragmentuar saqë nuk mundi të ndalonte al-Kaidën të vepronte lirshëm në territorin e tij. Kostoja e atij dështimi nuk u pagua vetëm nga fqinjët e Afganistanit, por edhe nga vetë ShBA-ja.
MegjithatĂ«, sot, disa zĂ«ra nĂ« Uashington duken çuditĂ«risht tĂ« qetĂ« pĂ«r politikat qĂ« shtyjnĂ« Jemenin, Sudanin, SomalinĂ« dhe LibinĂ« drejt tĂ« njĂ«jtĂ«s rrugĂ«. Fragmentimi shihet si i menaxhueshĂ«m. MilicitĂ« trajtohen si partnerĂ« tĂ« mundshĂ«m. ShkĂ«putja paraqitet si âvetĂ«vendosjeâ. KĂ«to janĂ« fjalĂ« ngushĂ«llimi, por realitetet qĂ« fshehin janĂ« tĂ« vrazhda. Sapo vendet fillojnĂ« tĂ« copĂ«tohen, dhuna bĂ«het normale, ekonomitĂ« e luftĂ«s marrin hov dhe grupet ekstremiste gjejnĂ« hapĂ«sirĂ« pĂ«r tĂ« vepruar. Ta ndalosh kĂ«tĂ« proces Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« e lehtĂ« sesa ta kthesh pas.
Qeveria aktuale izraelite, e dominuar nga e djathta ekstreme, duket veçanërisht e verbër ndaj këtyre pasojave afatgjata. Fitoret taktike, si bindja e ndonjë komandanti lokal apo mini-shteti të supozuar për të përqafuar Marrëveshjet e Abrahamit, paraqiten si triumfe strategjike edhe kur ato rrisin destabilitetin në të gjithë rajonin. Kjo është një llogaritje e shkurtër. Siguria afatgjate e Izraelit, si edhe e Amerikës, do të përfitonte jo nga një mozaik fqinjësh të dobët, por nga një rajon i qeverisur nga shtete legjitime, funksionale dhe i ankoruar në një zgjidhje të besueshme të çështjes palestineze.
Arabia Saudite e kupton kĂ«tĂ«. Ajo ka kaluar vite tĂ« tĂ«ra duke u pĂ«rpjekur, shpesh nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« heshtur dhe jo tĂ« pĂ«rsosur, pĂ«r tĂ« forcuar institucionet shtetĂ«rore, pĂ«r tĂ« mbajtur kufijtĂ« tĂ« paprekur dhe pĂ«r tĂ« parandaluar kolapsin total nĂ« disa nga mjediset mĂ« tĂ« vĂ«shtira tĂ« botĂ«s. Kjo punĂ« nuk Ă«shtĂ« as e lavdishme dhe as menjĂ«herĂ« shpĂ«rblyese, por Ă«shtĂ« thelbĂ«sore. ĂshtĂ« gjithashtu pikĂ«risht lloji i ndarjes sĂ« barrĂ«s qĂ« Uashingtoni duhet ta kĂ«rkojĂ« nga njĂ« aleat serioz.
Në veçanti është absurd pretendimi se Arabia Saudite po eksporton sërish islam radikal apo se për strategji po bashkëpunon me lëvizje islamiste. Mbretëria ka kaluar dekadën e fundit duke shpërbërë ato rrjete brenda vendit, duke reformuar institucionet fetare dhe duke bashkëpunuar ngushtë me ShBA-në në fushën e antiterrorizmit. Mbështetja për qeveritë e njohura kundër milicive nuk e bën Riadin aleat të islamistëve. E bën atë mbrojtës të rendit bazik shtetëror.
Amerikës nuk i duhen aleatë që ndjekin kaosin për hir të kaosit. I duhen aleatë që kuptojnë se stabiliteti, sado i papërsosur, është më i mirë se kaosi, dhe se reformat janë të mundshme vetëm aty ku ekziston ende shteti. Arabia Saudite është aleat i tillë.
MosmarrĂ«veshjet taktike me disa nga aleatĂ«t e tjerĂ« tĂ« AmerikĂ«s nĂ« rajon nuk duhet tĂ« keqinterpretohen si njĂ« largim strategjik nga vetĂ« ShBA-ja. NjĂ« supozim i tillĂ« rrezikon tĂ« minojĂ« vetĂ« partnerĂ«t qĂ« po pĂ«rpiqen tĂ« parandalojnĂ« gjeneratĂ«n tjetĂ«r tĂ« shteteve tĂ« dĂ«shtuara dhe kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« reja. Kjo nuk do tâu shĂ«rbente interesave amerikane. Do tâi tradhtonte ato. /Telegrafi/
BERLIN, 31 janar /ATSH-DPA/ â Ministrja gjermane e EkonomisĂ«, Katherina Reiche udhĂ«toi sot drejt ArabisĂ« Saudite, ku shpreson tĂ« pĂ«rfundojĂ« njĂ« partneritet energjetik qĂ« synon tĂ« forcojĂ« marrĂ«dhĂ«niet dypalĂ«she.
Para nisjes, Reiche tha se partneriteti i planifikuar energjetik do të përfshijë blerjen e produkteve të naftës dhe gazit nga Arabia Saudite, si dhe investime të synuara në energji të rinovueshme.
Ministrja përmendi teknologjitë e magazinimit dhe hidrogjenin e qëndrueshëm.
Reiche udhëton e shoqëruar nga përfaqësues të 35 kompanive dhe 11 startup-eve nga sektorët e energjisë konvencionale dhe të rinovueshme.
Arabia Saudite, e pasur me naftë, po përqendrohet gjithashtu fort në dekarbonizim.
Vizita, që pritet të zgjasë deri të martën, reflekton gjithashtu përpjekjet e Gjermanisë për të zgjeruar partneritetet ndërkombëtare në një kontekst të rritur pasigurie gjeopolitike.
âKur partneritetet, mbi tĂ« cilat kemi mbĂ«shtetur pĂ«r dekada, fillojnĂ« tĂ« bĂ«hen pak tĂ« brishta, duhet tĂ« kĂ«rkojmĂ« partnerĂ« tĂ« rinjâ, tha Reiche, duke iu referuar tensioneve nĂ« marrĂ«dhĂ«niet trans-atlantike qĂ« nga kthimi i presidentit amerikan Donald Trump nĂ« detyrĂ«.
âSi njĂ« vend me orientim eksporti, Gjermania duhet tĂ« zgjerojĂ« bazĂ«n e sajâ, shtoi ajo. /Ad.Ab./ a.jor.
Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë miratuar mundësinë e shitjes së armëve me vlerë rreth 15,5 miliardë dollarë ndaj Izraelit dhe Arabisë Saudite.
Departamenti amerikan i Shtetit ka dhënë dritën jeshile për shitje të mundshme të pajisjeve ushtarake Izraelit, me vlerë më shumë se 6,5 miliardë dollarë, përmes tre kontratave të ndara, njofton Pentagoni.
Nga këto kontrata për Izraelin:
âą LĂ«vizje taktike tĂ« lehta ushtarake (Joint Light Tactical Vehicle) dhe pajisje tĂ« lidhura â rreth 1,98 miliardĂ« dollarĂ«.
âą HelikopterĂ« sulmues AHâ64E Apache â rreth 3,8 miliardĂ« dollarĂ«.
Për Arabinë Saudite, është aprovuar gjithashtu shitja e raketave interceptuese Patriot dhe pajisjeve të lidhura, me një vlerë të rreth 9 miliardë dollarë.
Sipas Pentagonit, oferta e armëve nuk do të ndryshojë balancën ushtarake në Lindjen e Mesme dhe nuk do të ndikojë negativisht në aftësitë mbrojtëse të SHBA-së. /Telegrafi/
Arabia Saudite, pavarësisht deklaratave publike për përmbajtje dhe zgjidhje diplomatike, duket se në prapaskenë ka një qëndrim dukshëm më të butë ndaj një sulmi të mundshëm amerikan kundër Iranit.
Kjo del nga informacione të siguruara gjatë një takimi privat në Uashington, ku ministri saudit i Mbrojtjes, princi Khalid bin Salman, ka dhënë sinjale se Riadi nuk do ta kundërshtonte një ndërhyrje ushtarake të SHBA-së.
Sipas burimeve të pranishme në takim, princi Khalid ka shprehur bindjen se nëse Shtetet e Bashkuara nuk veprojnë ndaj Teheranit, regjimi iranian do të dalë edhe më i fuqishëm nga situata aktuale, raporton axios.
Ky qëndrim përfaqëson një kontrast të fortë me retorikën publike të Arabisë Saudite, e cila vetëm pak javë më parë kishte paralajmëruar për pasoja të rënda rajonale në rast të një sulmi ushtarak ndaj Iranit.
Zyrtarisht, Riadi ka insistuar se nuk do të lejonte përdorimin e hapësirës së tij ajrore për operacione ushtarake amerikane dhe se preferonte dialogun diplomatik për uljen e tensioneve në Lindjen e Mesme.
Megjithatë, deklaratat private të ministrit saudit sugjerojnë se mbretëria është e gatshme të tolerojë një përshkallëzim ushtarak, nëse kjo shihet si mënyrë për të frenuar ndikimin iranian në rajon.
Ky zhvillim ka ngritur pikëpyetje serioze mbi sinqeritetin e politikës së jashtme saudite dhe ka shtuar shqetësimet për një destabilizim të mëtejshëm të rajonit.
AnalistĂ«t vlerĂ«sojnĂ« se ky âdualizĂ«m diplomatikâ - njĂ« gjuhĂ« publike e moderuar dhe njĂ« qĂ«ndrim privat mĂ« agresiv - pasqyron frikĂ«n e thellĂ« tĂ« ArabisĂ« Saudite nga zgjerimi i ndikimit iranian nĂ« Lindjen e Mesme.
Situata mbetet e tensionuar, ndërsa çdo veprim i SHBA-së ndaj Iranit pritet të ketë pasoja të gjera jo vetëm për marrëdhëniet ndërkombëtare, por edhe për sigurinë dhe stabilitetin e gjithë rajonit. /Telegrafi/
Gjatë kësaj jave, administrata e presidentit amerikan, Donald Trump ka organizuar takime në Uashington, në të cilat marrin pjesë zyrtarë të lartë nga Izraeli dhe Arabia Saudite, për të biseduar rreth Iranit, ndërsa lideri amerikan po shqyrton mundësinë e një veprimi ushtarak, raporton Axios.
Trump ka urdhĂ«ruar forcimin e pranisĂ« ushtarake amerikane nĂ« Gjirin Persik pĂ«r tâu pĂ«rgatitur pĂ«r njĂ« veprim tĂ« mundshĂ«m ushtarak. Izraeli, Arabia Saudite dhe vende tĂ« tjera tĂ« rajonit kanĂ« qenĂ« prej ditĂ«sh nĂ« gjendje gatishmĂ«rie tĂ« lartĂ«, duke pritur njĂ« goditje tĂ« mundshme amerikane.
Izraelitët kanë ardhur në Uashington për të ndarë informacione të inteligjencës mbi objektiva të mundshëm brenda Iranit. Sauditët, nga ana tjetër, janë jashtëzakonisht të shqetësuar për një përshkallëzim të mundshëm të luftës rajonale dhe po përpiqen të ndërmjetësojnë një zgjidhje diplomatike.
ZyrtarĂ« nga ShtĂ«pia e BardhĂ« thonĂ« se Trump ende nuk ka marrĂ« njĂ« vendim pĂ«rfundimtar. Edhe pse tĂ« mĂ«rkurĂ«n ai kĂ«rcĂ«noi sĂ«rish Iranin me goditje qĂ« do tĂ« jenĂ« âshumĂ« mĂ« tĂ« rĂ«ndaâ se herĂ«n e kaluar, ndihmĂ«sit e tij pohojnĂ« se ai mbetet i hapur ndaj diplomacisĂ«.
Shefi i inteligjencës ushtarake izraelite, gjenerali Shlomi Binder, ka zhvilluar takime me zyrtarë të lartë të Pentagonit, CIA-s dhe Shtëpisë së Bardhë, thanë dy zyrtarë amerikanë. Një burim i njohur me çështjen tha se Binder kishte ardhur për të informuar administratën Trump mbi të dhëna specifike që ata kishin kërkuar.
Pritet që ministri saudit i Mbrojtjes, princi Khalid bin Salman, të zhvillojë takime të përqendruara te Irani në kompleksin e Pentagonit, në Departamentin e Shtetit dhe në Shtëpinë e Bardhë, përfshirë bisedime me sekretarin e shtetit dhe të dërguarin special. Princi Khalid, vëllai më i vogël dhe bashkëpunëtori më i afërt i princit të kurorës saudite, do të jetë në Uashington të enjten dhe të premten.
Sauditët, në ditët e fundit, kanë përcjellë mesazhe mes SHBA-së dhe Iranit në përpjekje për të ulur tensionet. Princi i kurorës saudite Mohammed bin Salman i ka thënë presidentit iranian Masoud Pezeshkian se Arabia Saudite nuk do të lejojë që SHBA-ja të përdorë hapësirën e saj ajrore për një sulm.
Aktualisht nuk ka negociata serioze mes SHBA-së dhe Iranit. Zyrtarët amerikanë thonë se Teherani duket se nuk është i interesuar për një marrëveshje sipas kushteve maksimale që vendos SHBA-ja.
ââGoditja e kufizuarâ Ă«shtĂ« njĂ« iluzion. Ădo veprim ushtarak i SHBA-sĂ«, nga cilido drejtim dhe nĂ« çfarĂ«do niveli, do tĂ« konsiderohet akt lufte dhe pĂ«rgjigjja do tĂ« jetĂ« e menjĂ«hershme, gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se dhe e paprecedentĂ«, duke synuar zemrĂ«n e Tel Avivit dhe tĂ« gjithĂ« ata qĂ« mbĂ«shtesin agresorinâ, shkroi Ali Shamkhani, kĂ«shilltar i lartĂ« i udhĂ«heqĂ«sit suprem iranian, nĂ« platformĂ«n X. Irani gjithashtu ka kĂ«rcĂ«nuar se do tĂ« godasĂ« bazat amerikane nĂ« rajon.
Forcimi ushtarak amerikan në Gjirin Persik do të përfundojë në ditët në vijim, thonë zyrtarët amerikanë. Aeroplanmbajtësja USS Abraham Lincoln ka mbërritur në rajon. /Telegrafi/
âNa duhet njĂ« mesfushor mbrojtĂ«sâ. KĂ«rkesat e tjera? PĂ«rvojĂ« nĂ« liga tĂ« njĂ« niveli tĂ« ngjashĂ«m ose mĂ« tĂ« lartĂ« se ajo arabe, mundĂ«sia pĂ«r tĂ« parĂ« CV-nĂ« sportive tĂ« lojtarit ose profilin e tregut tĂ« transferimeve, si dhe momentet kryesore tĂ« fundit. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, lojtarĂ«t duhet tĂ« jenĂ« tĂ« lirĂ« ose tĂ« kenĂ« kontroll tĂ« plotĂ« tĂ« tĂ« drejtave tĂ« tyre.
Pjesa më intriguese, siç ndodh shpesh për ata që kanë marrë oferta nga klubet më të mira evropiane në zonat e Gedda ose Riyad, është padyshim ajo financiare: për kalimin në Ligën Profesionale Saudite, premtohet një pagë midis 600,000 dhe 1 milion euro në vit.
Arabia Saudite, Katari dhe Omani udhëhoqën përpjekjet për të bindur Presidentin e SHBA-së Donald Trump të mos bënte një sulm ndaj Iranit, duke pasur frikë nga "goditjet e rënda në rajon", ka thënë të enjten një zyrtar i lartë saudit për AFP.
Treshja e Gjirit "udhëhoqi një përpjekje të gjatë dhe diplomatike të minutës së fundit për të bindur presidentin Trump që t'i jepte Iranit një shans për të treguar qëllim të mirë", tha zyrtari në kushte anonimiteti, duke shtuar se dialogu po vazhdonte.
Disa personel u zhvendosën nga një bazë e madhe ushtarake amerikane në Katar të mërkurën, dhe stafi në misionet amerikane në Arabinë Saudite dhe Kuvajt u paralajmërua të tregonte kujdes ndërsa frika u rrit nga një sulm i SHBA-së për shkak të shtypjes së protestuesve nga Irani.
Shtetet e Bashkuara kanë paralajmëruar vazhdimisht se mund të ndërhyjnë kundër një shtypjeje vdekjeprurëse të qeverisë iraniane ndaj protestave, ndërsa Teherani ka thënë se do të hakmerret me sulme ndaj objektivave ushtarake dhe të anijeve amerikane.
Ndryshe, shumë baza dhe asete amerikane ndodhen në Gjirin Persik.
Por pas disa kërcënimeve, Trump ndryshoi kursin, duke thënë se kishte marrë informata nga "burime shumë të rëndësishme nga pala tjetër" se Irani nuk do të ekzekutonte demonstruesit.
Dhe pĂ«rpjekjet e Gjirit kishin pĂ«r qĂ«llim âtĂ« shmangnin njĂ« situatĂ« tĂ« pakontrollueshme nĂ« rajonâ, tha zyrtari saudit.
âNe i thamĂ« Uashingtonit se njĂ« sulm ndaj Iranit do tĂ« hapte rrugĂ«n pĂ«r njĂ« seri goditjesh tĂ« rĂ«nda nĂ« rajonâ, shtoi zyrtari.
â... komunikimi Ă«shtĂ« ende duke u zhvilluar pĂ«r tĂ« konsoliduar besimin e fituar dhe frymĂ«n e mirĂ« aktualeâ.
NjĂ« tjetĂ«r zyrtar i Gjirit tha se âmesazhi qĂ« iu pĂ«rcoll Iranit ka qenĂ« se njĂ« sulm ndaj objekteve amerikane nĂ« Gjirin Persik do tĂ« kishte pasoja nĂ« marrĂ«dhĂ«niet me vendet nĂ« rajonâ. /Telegrafi/
Misioni amerikan në Arabinë Saudite ka lëshuar një alarm sigurie, duke i këshilluar qytetarët amerikanë të qëndrojnë larg vendeve ushtarake në rajon.
AmerikanĂ«t dhe stafi i misionit duhet tĂ« âushtrojnĂ« kujdes tĂ« shtuar dhe tĂ« kufizojnĂ« udhĂ«timet jo thelbĂ«sore nĂ« çdo instalim ushtarakâ pĂ«r shkak tĂ« âtensioneve tĂ« vazhdueshme rajonaleâ, thuhet nĂ« deklaratĂ«.
Më parë, SHBA-të deklaroi se do të tërhiqnin staf nga një bazë kyçe si masë paraprake, pasi Teherani tha se do të synonte bazat amerikane nëse Amerika ndërhynte në vend.
Zyra Ndërkombëtare e Medias e Katarit konfirmoi rreth dy orë më parë se një personel i caktuar ishte tërhequr nga Baza Ajrore Al Udeid e drejtuar nga SHBA-të.
Irani ka paralajmëruar vendet fqinje se do të synojë bazat amerikane në shenjë hakmarrjeje për çdo sulm nga Uashingtoni.
Agjencia e lajmeve Reuters citon njĂ« zyrtar tĂ« lartĂ« qĂ« ka thĂ«nĂ« se âTeherani u ka bĂ«rĂ« tĂ« ditur vendeve tĂ« rajonit, nga Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe deri te Turqia, se bazat amerikane nĂ« kĂ«to vende do tĂ« sulmohen nĂ«se SHBA sulmon Iranin⊠duke u kĂ«rkuar kĂ«tyre vendeve tĂ« parandalojnĂ« Uashingtonin qĂ« tĂ« sulmojĂ« Iraninâ.
NdĂ«rkohĂ«, presidenti amerikan, Donald Trump ka inkurajuar protestuesit iranian qĂ« tĂ« vazhdojnĂ« protestat dhe tĂ« marrin nĂ«n kontroll institucionet e vendit, duke thĂ«nĂ« se ândihma Ă«shtĂ« nĂ« rrugĂ«â dhe se ata duhet tĂ« âruajnĂ« emrat e vrasĂ«sve dhe abuzuesve, sepse do tĂ« paguajnĂ« njĂ« çmim tĂ« madhâ.
Ai ka paralajmĂ«ruar se SHBA-ja do tĂ« merrte âveprime shumĂ« tĂ« fortaâ nĂ«se autoritetet iraniane vendosin tĂ« ekzekutojnĂ« protestues, pĂ«rfshirĂ« kĂ«rcĂ«nimin me masa tĂ« paparashikuara nĂ«se varja e tyre realizohet, raporton skynews.
Gjithashtu lideri amerikan ka anuluar të gjitha takimet me zyrtarë iranianë deri sa të ndalet vrasja e protestuesve, duke nënkuptuar ndëshkim për Teheranin nëse dhuna ndaj civilëve vazhdon.
Ndryshe, iranianët po protestojnë tash e disa javë shkaku i problemeve ekonomike dhe sociale. /Telegrafi/
Kryeministri Edi Rama ndodhet nĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe ku po merr pjesĂ« nĂ« JavĂ«n e QĂ«ndrueshmĂ«risĂ« âAbu DhabiSustainability Week 2026â (ADSĂ).
Rama ka publikuar në rrjetet sociale foto nga sisja e Samitit të Javës së Zhvillimit të Qëndrueshëm që organizohet nën kujdesin e veçantë të Presidentit Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan.
Kreu i Ekzekutivit Ă«shtĂ« i pranishĂ«m nĂ« kĂ«tĂ« event me ftesĂ« tĂ« Presidentit tĂ« Emirateve tĂ« Bashkuara Arabe, tĂ« cilin e cilĂ«son ânjĂ« mik tĂ« madh tĂ« ShqipĂ«risĂ«â.
Ky forum ndërkombëtar bën bashkë kryetarë shtetesh dhe qeverish, liderë të biznesit dhe shoqërisë civile, për të diskutuar sfidat dhe perspektivat e zhvillimit të qëndrueshëm në nivel global.
Turqia po shqyrton mundĂ«sinĂ« e bashkimit me ArabinĂ« Saudite dhe Pakistanin nĂ« njĂ« aleancĂ« tĂ« re mbrojtĂ«se, tĂ« modeluar sipas NATO-s, bĂ«jnĂ« tĂ« ditur mediat turke. Ky zhvillim pritet tĂ« sjellĂ« njĂ« âarkitekturĂ« tĂ« re sigurieâ dhe tĂ« ketĂ« ndikim tĂ« konsiderueshĂ«m nĂ« ekuilibrat rajonalĂ«.
Raportimet tregojnĂ« se bisedimet pĂ«r pĂ«rfshirjen e AnkarasĂ« kanĂ« hyrĂ« nĂ« njĂ« fazĂ« tĂ« avancuar dhe se arritja e njĂ« marrĂ«veshjeje Ă«shtĂ« shumĂ« e mundshme. Nisma vjen pas nĂ«nshkrimit, nĂ« muajin shtator, tĂ« njĂ« pakti mbrojtĂ«s mes ArabisĂ« Saudite dhe Pakistanit, i cili parashikon se çdo sulm ndaj njĂ«rĂ«s palĂ« do tĂ« konsiderohet si agresion ndaj tĂ« gjithĂ«ve â njĂ« parim qĂ« pasqyron drejtpĂ«rdrejt Neninin 5 tĂ« NATO-s.
Sipas burimeve të afërta me negociatat, Turqia e sheh këtë aleancë si një mjet për të rritur sigurinë kombëtare dhe për të penguar kërcënimet potenciale. Ky orientim lidhet edhe me dyshimet në rritje mbi besueshmërinë e Shteteve të Bashkuara dhe paqartësitë rreth angazhimit të presidentit Donald Trump ndaj NATO-s, organizatë ku Turqia ka qenë anëtare për dekada.
Eksperti i sigurisë Nihat Ali Ozcan nga instituti TEPAV në Ankara vlerëson se të tre shtetet do të përfitonin ndjeshëm nga një bashkëpunim i tillë, duke marrë parasysh asetet strategjike që secili sjell.
Arabia Saudite kontribuon me kapacitete tĂ« mĂ«dha financiare falĂ« pasurisĂ« sĂ« saj energjetike; Pakistani Ă«shtĂ« i vetmi shtet mysliman i pajisur me armĂ« bĂ«rthamore, raketa balistike dhe njĂ« ushtri tĂ« konsiderueshme; ndĂ«rsa Turqia ofron pĂ«rvojĂ« tĂ« gjerĂ« luftarake dhe njĂ« industri ushtarake tĂ« avancuar, veçanĂ«risht nĂ« fushĂ«n e dronĂ«ve, si BayraktarĂ«t. âNdryshimet nĂ« dinamikat rajonale po i detyrojnĂ« shtetet tĂ« kĂ«rkojnĂ« forma tĂ« reja tĂ« partneriteteve tĂ« sigurisĂ«,â thekson Ozcan, shkruan bloomberg.
Përfshirja e mundshme e Turqisë në këtë pakt sinjalizon gjithashtu një fazë të re në marrëdhëniet mes Ankarasë dhe Riadit. Pas shpërthimit të Pranverës Arabe në vitin 2011, Turqia u rreshtua me Katarin dhe mbështeti Vëllazërinë Myslimane, çka solli përplasje me Arabinë Saudite, e cila e shpalli këtë lëvizje organizatë terroriste në vitin 2014.
Tensionet kulmuan gjatë bllokadës së Katarit në vitin 2017, të udhëhequr nga Riadi. Megjithatë, vitet e fundit janë shënuar hapa të dukshëm afrimi. Si tregues i këtij normalizimi, Ministria turke e Mbrojtjes konfirmoi se forcat detare të Turqisë dhe Arabisë Saudite zhvilluan këtë javë takimin e tyre të parë në Ankara.
Nga ana tjetër, për Pakistanin kjo aleancë vjen në një moment delikat. Pas përplasjes së shkurtër me Indinë në muajin maj dhe rritjes së tensioneve me qeverinë talebane në Afganistan në tetor, Islamabadi po kërkon mbështetje më të fortë strategjike. Autoritetet pakistaneze akuzojnë Indinë dhe Afganistanin se po mbështesin degën pakistaneze të Talibanëve (TTP), e cila ka shtuar sulmet brenda vendit, përfshirë edhe sulmet e fundit vetëvrasëse kundër një gjykate në Islamabad. /Telegrafi/
Nga: Daniel R. DePetris / Newsweek PĂ«rkthimi: Telegrafi.com
Lindja e Mesme ka mjaft probleme edhe ashtu siç është.
Lufta në Gazë mund të jetë pezulluar përkohësisht, por përpjekja e administratës Trump për të ndërtuar një koalicion ndërkombëtar për çarmatosjen e Hamasit, do të thotë se plani i paqes me 20 pika i presidentit Trump është, në rastin më të mirë, i brishtë. Programet bërthamore dhe të raketave të Iranit pësuan goditje pas luftës 12-ditore në qershor, megjithatë, përpjekjet e Teheranit për të rindërtuar kapacitetin e tij ushtarak kanë shtyrë Trumpin të kërcënojë me një tjetër sulm. Ndërkohë, Siria mbetet në një periudhë të vështirë tranzicioni, në të cilën qeveria e re e udhëhequr nga ish-komandanti i Al-Kaedës, Ahmed al-Sharaa, po përpiqet të konsolidojë autoritetin e vet.
TashmĂ« mund tâia shtojmĂ« kĂ«saj pĂ«rzierje edhe njĂ« krizĂ« nĂ« Gjirin Persik, njĂ« krizĂ« qĂ« mund tĂ« komplikojĂ« mĂ« tej agjendĂ«n mĂ« tĂ« gjerĂ« diplomatike tĂ« administratĂ«s Trump nĂ« rajon. Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, dy nga partnerĂ«t mĂ« tĂ« afĂ«rt tĂ« Uashingtonit nĂ« Lindjen e Mesme, janĂ« tashmĂ« nĂ« pĂ«rplasje tĂ« hapur mes tyre nĂ« Jemen, njĂ« vend vazhdimisht i trazuar i cili nĂ« dekadĂ«n e fundit ka qenĂ« nĂ« gjendje tĂ« luftĂ«s civile.
Arabia Saudite dhe Emiratet zakonisht përshkruhen si partnerë strategjikë, në mos aleatë.
Kjo nuk është krejtësisht e pasaktë; dy fuqitë e Gjirit bashkëpunojnë në një sërë çështjesh të sigurisë. Të dyja vendet duan që qeveria e re e Sirisë të ketë sukses dhe ishin të shpejta në ofrimin e mbështetjes politike dhe ekonomike për Sharaan - pasi forcat e tij përmbysën regjimin e Assadit. Të dyja janë historikisht dyshuese ndaj qëllimeve të Iranit. Si sauditët ashtu edhe emiratasit janë të lumtura që trupat amerikane ndodhen në tokat e tyre. Dhe, të dyja do të donin të shihnin shkatërrimin e Hezbollahut në Liban.
Megjithatë, interesat e dy vendeve nuk janë identike. Teksa ekonomitë dhe ndikimi i tyre gjeopolitik janë rritur, princi i kurorës i Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman [MBS], dhe presidenti i Emirateve, Mohammed Bin Zayed [MBZ], janë përpjekur ta shndërrojnë këtë kapital në fuqi. Për MBS-në, kjo lidhet me sigurimin e stabilitetit politik në rajon në mënyrë që mbretëria të ketë kohë të modernizojë ekonominë e saj. MBZ-ja, nga ana tjetër, duket se ka një perceptim tjetër për mënyrën si duhet ushtruar fuqia. Në Sudan, për shembull, Emiratet janë mbështetësi kryesor i huaj i Forcave të Mbështetjes së Shpejtë, një milici që ka ndihmuar në zhytjen e këtij vendi të madh afrikan në një nga luftërat më të këqija civile në botë. Sauditët, për dallim, janë në anën tjetër të këtij konflikti dhe janë përfshirë më shumë në zgjidhje diplomatike.
Megjithatë, Jemeni është vendi ku interesat saudite dhe emiratase përplasen më dhunshëm. Dikur, Riadi dhe Abu Dabi ishin organizatorët kryesorë të një koalicioni ushtarak që kishte për qëllim rrëzimin me forcë të Lëvizjes Huti të mbështetur nga Irani. Por, me kalimin e kohës dhe me ngërçin që u krijua në luftë, Emiratet vendosën të tërhiqeshin, hoqën shumicën e forcave të tyre nga vendi në vitin 2019 dhe që atëherë janë përqendruar në krijimin e përfaqësuesve të besueshëm në pjesën jugore të vendit. Sauditët gjithashtu janë tërhequr ushtarakisht, por ende e shohin stabilitetin e Jemenit si të pandashëm nga interesi i tyre.
Problemi është se qeveria e Jemenit, e njohur ndërkombëtarisht, kalon po aq kohë duke luftuar veten sa edhe hutët. Këshilli Presidencial i Udhëheqjes, që supozohej të bashkonte elementët anti-Huti në një administratë të unifikuar, në realitet është një përzierje interesash konkurruese; sauditët kanë të preferuarit e tyre dhe emiratasit të vetët. Rastësisht, i preferuari i Emirateve, Këshilli Tranzitor Jugor (STC), është forca më e fuqishme në terren dhe ka humbur durimin me procesin normal. STC-ja, që ka për synim afatgjatë krijimin e një shteti të pavarur në Jugun e Jemenit, ka kaluar javën e fundit duke marrë territore, përfshirë zona pranë kufirit jugor të Arabisë Saudite.
SauditĂ«t reaguan me shpejtĂ«si. TĂ« martĂ«n, mĂ« 30 dhjetor, Riadi ndĂ«rmori sulme ajrore kundĂ«r njĂ« autokolone qĂ« sipas tyre po furnizonte STC-nĂ« me armĂ« nga Emiratet. Ministria e Jashtme Saudite gjithashtu publikoi njĂ« deklaratĂ« ku praktikisht fajĂ«sonte Emiratet pĂ«r destabilizimin e Jemenit. MĂ« 2 janar, sulme tĂ« tjera ajrore saudite goditĂ«n pozicionet e STC-sĂ« dhe forcat jemenase, tĂ« mbĂ«shtetura nga sauditĂ«t, nisĂ«n njĂ« operacion pĂ«r rimarrjen e territorit. Emiratet janĂ« pĂ«rpjekur tĂ« ruajnĂ« ekuilibrin mes shprehjes sĂ« kundĂ«rshtimeve, mbrojtjes sĂ« interesave tĂ« tyre dhe shpalljes sĂ« tĂ«rheqjes sĂ« tĂ« gjitha forcave tĂ« tyre. NĂ«se MBS-ja do tâi shohĂ« kĂ«to shpallje si njĂ« mundĂ«si pĂ«r shpĂ«rshkallĂ«zim, kjo mbetet pĂ«r tâu parĂ«.
Si do të ndikojë kjo përçarje në Gjirin Persik, në iniciativat e Trumpit në rajon? Në planin afatshkurtër, ndoshta nuk do të ketë ndonjë ndikim. Përplasja Saudite-Emiratase është e kufizuar kryesisht në Jemen, një vend të cilin administrata Trump e sheh me interes vetëm për aq kohë sa Lëvizja Huti vazhdojnë të sulmojnë cisternat civile në Detin e Kuq. Sulmet e hutëve janë zbehur kohët e fundit. Shtëpia e Bardhë ka gjasa të mos shpenzojë shumë kapital politik për Jemenin, pavarësisht luftimeve të fundit.
Megjithatë, nëse Riadi dhe Abu Dabi nuk arrijnë një kompromis për mënyrën se si duhet qeverisur Jemeni, si duhet strukturuar milicitë anti-Huti dhe çfarë marrëveshjesh sigurie duhet të zbatohen përgjatë kufirit të përshkueshëm të Jemenit, rivaliteti mund të përhapet edhe në fusha të tjera të politikës. Rindërtimi i Gazës mund të bëhet edhe më i ndërlikuar nëse sauditët dhe emiratasit fillojnë të punojnë në kahe të kundërta. E njëjta vlen për Sirinë, ku forcimi i shtetit të ri mund të bëhet i pamundur nëse MBS-ja dhe MBZ-ja fillojnë ta shohin Levantin si një arenë rivaliteti dhe jo bashkëpunimi.
Për Trumpin, asnjë nga këto nuk do të ishte në veçanti e dobishme. /Telegrafi/
Arabia Saudite ka bërë thirrje që fraksionet jugore të Jemenit të marrin pjesë në një dialog në kryeqytetin Riad, pas një përplasjeje mes Arabisë Saudite dhe Emirateve të Bashkuara të Arabisë (EBA) lidhur me situatën në jug të vendit.
Të dy vendet e Gjirit kanë ndërhyrë për të mbështetur qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të Jemenit në luftën civile që vazhdon prej vitesh, por një ndarje e aleancës i ka shtyrë ata të mbështesin grupe rivale në terren. Një nga këto grupe po përpiqet të shpallë pavarësinë e një shteti të shkëputur në jug të vendit.
MĂ« 2 dhjetor, KĂ«shilli i Kthimit Jugor (STC), i mbĂ«shtetur nga Emiratet e Bashkuara, nisi njĂ« ofensivĂ« tĂ« gjerĂ« ushtarake nĂ« juglindje, duke marrĂ« kontrollin mbi provinca tĂ« pasura me naftĂ«, pĂ«rfshirĂ« Hadramaut, qĂ« kufizohet me ArabinĂ« Saudite. STC argumentoi se ofensiva ishte e nevojshme pĂ«r tĂ« âristabilizuar rendinâ nĂ« jug. Por kreu i KĂ«shillit Presidencial, Rashad al-Alimi, e quajti atĂ« ârebelimâ, duke paralajmĂ«ruar se mund tĂ« çonte nĂ« copĂ«timin e Jemenit dhe nĂ« kaos rajonal.
Situata u tensionua më tej me sulme ajrore nga koalicioni i udhëhequr nga Arabia Saudite, ku shtatë persona u vranë në një kamp ushtarak të STC-së në Hadramaut. Sulmet e mëparshme përfshinin portin e Mukallas, ku Arabia Saudite akuzoi Emiratet se kishin dorëzuar dy anije me pajisje ushtarake për separatistët, akuza që EBA e mohoi.
Pas kĂ«tyre zhvillimeve, KĂ«shilli Presidencial i Jemenit urdhĂ«roi tĂ« gjitha trupat e Emirateve tĂ« largoheshin nga vendi brenda 24 orĂ«ve, njĂ« vendim qĂ« u mbĂ«shtet nga Arabia Saudite, duke e konsideruar sigurinĂ« kombĂ«tare tĂ« saj si âvijĂ« e kuqeâ. Emiratet pranuan tĂ« tĂ«rhiqen, por ekspertĂ«t paralajmĂ«rojnĂ« se kjo nuk do tĂ« ndikojĂ« nĂ« forcĂ«n e STC-sĂ« nĂ« terren.
Që nga fillimi i luftës civile në 2014, Jemen ka përjetuar një krizë të thellë humanitare, duke pasur një nga nivelet më të larta të urisë në botë dhe një sistem shëndetësor të shkatërruar. Mbi 377,000 persona janë vlerësuar të kenë vdekur si pasojë e luftës dhe mungesës së ushqimit, përfshirë 259,000 fëmijë nën pesë vjeç.
Ekspertët shprehin shqetësimin se diferencat mes Arabisë Saudite dhe Emirateve mbi logjikën strategjike në Jemen mund të çojnë në një konflikt më të gjerë, duke kërcënuar stabilitetin jo vetëm të Jemenit, por të gjithë rajonit. STC-ja, nga ana e saj, konfirmon aspiratat për një shtet të pavarur jugor dhe thotë se nuk do të jetë një kërcënim për sigurinë e Arabisë Saudite, duke premtuar stabilitet dhe mos-shpërndarje të ekstremizmit.
Riadit i takon tani tĂ« pĂ«rpiqet tĂ« bashkojĂ« fraksionet jugore nĂ« njĂ« konferencĂ« pĂ«r tĂ« diskutuar âzgjidhje tĂ« drejtĂ« pĂ«r çështjen jugoreâ, por rruga drejt njĂ« paqeje tĂ« qĂ«ndrueshme duket e gjatĂ« dhe e vĂ«shtirĂ«.
Lëvizja separatiste e jugut të Jemenit ka njoftuar një kushtetutë dhe synon të mbajë një referendum për pavarësi nga veriu.
Nuk është menjëherë e qartë nëse masa e Këshillit Kalimtar Jugor (STC), e mbështetur nga Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA), mund të zbatohet apo ishte kryesisht simbolike.
Por ky është një përshkallëzim i një konfrontimi që i ka vënë përballë njëra-tjetrës Arabinë Saudite , e cila mbështet qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të Jemenit , dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.
Emiratet e Bashkuara Arabe njoftuan se po tërhiqnin trupat e tyre nga Jemeni menjëherë pas deklaratës së separatistëve.
Muajin e kaluar, luftëtarë të lidhur me STC-në morën kontrollin e dy provincave jugore nga forcat e mbështetura nga Arabia Saudite dhe morën pallatin presidencial në qytetin kryesor të jugut, Aden, duke e detyruar qeverinë atje të ikte në kryeqytetin saudit, Riad.
Të premten, aeroplanët luftarakë sauditë bombarduan kampet dhe pozicionet ushtarake të mbajtura nga STC në provincën Hadramout, ndërsa luftëtarët e mbështetur nga Arabia Saudite u përpoqën të pushtonin objektet.
Ishte ndërhyrja e fundit nga Arabia Saudite, e cila në javët e fundit ka bombarduar forcat e STC-së dhe ka goditur atë që e quajti një dërgesë me armë emirate të destinuara për separatistët.
Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe aleatët e tyre në Jemen kanë qenë të gjithë pjesë e një koalicioni të udhëhequr nga Arabia Saudite që lufton kundër rebelëve Houthi të mbështetur nga Irani që kontrollojnë veriun.
Lufta civile dhjetëvjeçare ka shkatërruar vendin më të varfër të botës arabe.
Qëllimi i koalicionit është të rivendosë qeverinë e njohur ndërkombëtarisht, e cila u dëbua nga veriu nga rebelët Houthi.
Por tensionet midis fraksioneve dhe dy vendeve të Gjirit duket se po e shpërbëjnë koalicionin.
Kreu i STC-së, Aidarous al Zoubeidi, lëshoi një deklaratë video duke thënë se kushtetuta do të jetë në fuqi për dy vjet, pas së cilës do të mbahet një referendum mbi "ushtrimin e të drejtës së vetëvendosjes për popullin e Jugut".
Gjatë këtyre dy viteve, tha ai, "palët përkatëse" në Jemenin verior dhe jugor duhet të zhvillojnë një dialog mbi "një rrugë dhe mekanizma që garantojnë të drejtën e popullit të Jugut".
Kushtetuta me 30 nene përshkruan krijimin e "Shtetit të Arabisë Jugore", që mbulon të njëjtin territor si ish-Republika Demokratike Popullore e Jemenit, shteti i pavarur jugor që ekzistonte nga viti 1967 deri në vitin 1990.
Nuk ishte e qartë se çfarë ndikimi praktik do të kishte.
Por deklarata mund të pengojë përpjekjet për të shmangur një konflikt të hapur midis separatistëve dhe pjesës tjetër të koalicionit të udhëhequr nga Arabia Saudite.
Ministria e Jashtme e Emirateve të Bashkuara Arabe tha në një deklaratë se vendi po e trajtonte situatën "me përmbajtje, koordinim dhe një angazhim të qëllimshëm për uljen e tensioneve, të udhëhequr nga një politikë e jashtme që vazhdimisht i jep përparësi stabilitetit rajonal mbi veprimin impulsiv". /Telegrafi/
Arabia Saudite ka kërkuar që Emiratet të tërheqin trupat e tyre nga Jemeni dhe të ndalojnë mbështetjen ndaj separatistëve jugorë.
Forcat separatiste të lidhura me EBA morën shpejt nën kontroll zona të mëdha në jug të Jemenit në muajin dhjetor, përfshirë rajonin e pasur me naftë Hadhramaut.
Hadhramaut është jashtëzakonisht i ndjeshëm për Arabinë Saudite: kufizohet me mbretërinë dhe humbja e ndikimit aty dobëson kontrollin saudit.
Rijadi i sheh veprimet e EBA-së si kërcënim për sigurinë e saj dhe tashmë ka bombarduar pajisje ushtarake që raportohet se Abu Dabi i ka furnizuar separatistëve.
Emiratet duan të rivendosin një shtet të pavarur në jug - Jemeni Jugor - gjë që kërkon kontroll mbi naftën dhe portet kyçe tregtare.
Arabia Saudite, nga ana tjetër, synon të mbajë Jemenin të bashkuar.
Nëse tensionet nuk ulen, luftimet mund të shpërthejnë së shpejti jo vetëm midis fraksioneve lokale, por edhe midis fuqive rajonale që i mbështesin ato - Arabia Saudite dhe EBA.
Kjo do të ringjallë luftën në Lindjen e Mesme me forcë të re. /Telegrafi/
Login
