Figura qendrore në skandalin e korrupsionit, që e ka shkundur Ukrainën, Tymur Mindich, është mik i vjetër dhe ish-partner biznesi i presidentit ukrainas, Volodymyr Zelensky.
Burimet nga sektori për zbatim të ligjit kanë thënë se Mindich është larguar nga shteti pak para se policia të bënte kërkime në shtëpinë e tij.
ProkurorĂ«t raportohet tâi kenĂ« thĂ«nĂ« gjykatĂ«s se e posedojnĂ« njĂ« thirrje telefonike tĂ« incizuar nĂ« tĂ« cilĂ«n Zelensky dĂ«gjohet duke folur me njĂ« tjetĂ«r subjekt tĂ« hetimit, ministrin e DrejtĂ«sisĂ«, Herman Halushchenko, derisa Halushchenko ka qenĂ« nĂ« njĂ« thirrje telefonike nĂ« grup me Mindichin dhe Oleksandr Tsukermanin, ndihmĂ«s qĂ« Ă«shtĂ« akuzuar gjithashtu nga shteti.
Hollësitë e bisedës me Halushchenkon dhe të komunikimit me Mindichin nuk dihen, ndërsa Zelensky nuk është nën hetime. Mirëpo, lidhjet e tij me Mindichin janë vetëm njëra arsye pse skandali duket se përbën sfidën më të madhe të tij, prej zgjedhjeve të vitit 2019.
Si komedian që e ka imituar rolin e presidentit në një emision televiziv të prodhuar nga kompania në pronësi të tij dhe Mindichit, Kvartal 95, Zelenesky ka qenë emër që i ka habitur të gjithë kur i ka fituar zgjedhjet presidenciale.
Thirrjet për paqe kanë qenë në qendër të fushatës së tij në kohën kur lufta e forcave ruse në rajonin lindor të Donbasit ishte duke gëluar.
Mirëpo, lufta e plotë e Rusisë në Ukrainë, në shkurt të vitit 2022, e ka lënë politikën në hije, duke e mbrojtur Zelenskyn nga sfidat me të cilat do të përballej secili lider në kohë të paqes.
Kushtetuta e Ukrainës e ndalon mbajtjen e zgjedhjeve në gjendje lufte, e cila është shpallur prej ditës së parë të nisjes së pushtimit rus. Për më shumë, ukrainasit kanë shfaqur unitet të madh në nisje të luftës, fenomen që e ka forcuar Zelenskyn dhe qasjen e tij ndaj luftës, e cila sipas shumë vëzhguesve, besohej se do ta gjunjëzonte shtetin brenda ditësh.
Megjithatë, përgjatë kësaj kohe, Zelensky ka pasur momente të sikletshme politike, sikurse mospajtimi i hapur me gjeneralin ushtarak, Valeriy Zaluzhniy, dikur në krye të ushtrisë ukrainase, çka e ka shtyrë zyrtarin e lartë ushtarak të heqë dorë nga detyra, duke i rritur spekulimet se ai mund të garojë për president, sapo të mbahen zgjedhjet në të ardhmen.
âKrizĂ« politike e pakontrollueshmeâ
Uniteti në kohë lufte i ka zbehur dallimet mes forcave politike. Mirëpo shkalla e rastit të korrupsionit, të njohur si Operacioni Midas, e bën situatën jo fort të lehtë.
PĂ«rtej efekteve tĂ« menjĂ«hershme, skandali âmund tĂ« kthehet nĂ« forcĂ« shtytĂ«se pĂ«r shumĂ« konflikte tĂ« brendshme politike dhe situata tjera vitin e ardhshĂ«m, sidomos nĂ« rast tĂ« pĂ«rfundimit tĂ« luftĂ«s dhe mbajtjes sĂ« zgjedhjeve pas luftĂ«sâ, ka thĂ«nĂ« njohĂ«si ukrainas i çështjeve politike, Volodymyr Fesenko nĂ« disa pĂ«rgjigje pĂ«r ShĂ«rbimin ukrainas tĂ« Radios Evropa e LirĂ« (REL).
âSfida kryesore socio-politike Ă«shtĂ« qĂ« tĂ« gjendet njĂ« baraspeshĂ« e pranueshme nĂ« mes tĂ« nevojĂ«s pĂ«r hulumtim tĂ« plotĂ« tĂ« rastit dhe ruajtjes sĂ« stabilitetit politik pĂ«r shkak tĂ« luftĂ«s, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« shmanget njĂ« krizĂ« politike e pakontrollueshmeâ, ka thĂ«nĂ« Fesenko.
Dhe nuk janë vetëm lidhjet e Zelenskyt me Mindichin dhe të tjerët e përfshirë në hetime, që e rrezikon figurën e presidentit.
Ekzistojnë dhe faktorë tjerë që mund ta dëmtojnë rëndë besimin në Zelenskyn dhe Qeverinë e tij, nisur prej ushtarëve në vijën e frontit e deri te përkrahësit e Kievit në Perëndim.
Specifikat e skandalit, i cili ka shpërthyer në kohën e sulmeve të vazhdueshme ruse në infrastrukturën ukrainase të energjisë, lidhen direkt me luftën dhe mandatin kryesor të Qeverisë: mbrojtjen e shtetasve ukrainas.
TĂ« dyshuarit akuzohen se kanĂ« kĂ«rkuar 10-15 pĂ«r qind fitim nga nĂ«nkontraktorĂ«t privatĂ« tĂ« Energoatomit, operatorit shtetĂ«ror tĂ« centraleve bĂ«rthamore tĂ« UkrainĂ«s, dhe ka sinjale se nĂ« kĂ«tĂ« rast mund tĂ« jenĂ« pĂ«rfshirĂ« edhe kontrata pĂ«r kryerjen e instalimeve pĂ«r tâi mbrojtur objektet e energjisĂ«.
Vlera e përqindjeve që besohet se kanë përfituar të dyshuarit shkon në rreth 100 milionë dollarë.
Vëmendje të madhe është duke marrë edhe fakti që Byroja Kombëtare kundër Korrupsionit e Ukrainës (NABU) dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar kundër Korrupsionit (SAPO) kanë qenë duke kryer hetime 15 muaj para se hetimi të bëhej publik këtë javë.
Ky detaj i ka rritur edhe më shumë dyshimet për tentimin e dështuar të Zelenskyt dhe aleatëve të tij në korrik për të zvogëluar pavarësinë e këtyre dy agjencive, të cilat janë konsideruar si kryesore në përpjekjet e Kievit kundër korrupsionit. Dyshimet janë mos ai ka tentuar të rrënojë hetimin.
Deri mĂ« tani, nuk ka asnjĂ« sinjal se protestat nĂ« rrugĂ« e kanĂ« detyruar Zelenskyn qĂ« tĂ« pĂ«rmbysĂ« vendimin pĂ«r NABU-n dhe SAPO-n, ndonĂ«se faktorĂ«t kanĂ« qenĂ« krejt tĂ« ndryshĂ«m â nĂ« protesta Ă«shtĂ« kundĂ«rshtuar ligji qĂ« ai e ka nĂ«nshkruar.
Teksa Rusia vazhdon tâi hedhĂ« poshtĂ« thirrjet pĂ«r armĂ«pushim, skandali vetĂ«m i ushqen politikanĂ«t nĂ« EvropĂ« dhe Shtetet e Bashkuara, tĂ« cilĂ«t ka kohĂ« qĂ« janĂ« tĂ« shqetĂ«suar pĂ«r korrupsionin dhe kanĂ« dilema pĂ«r ndihmĂ«n e dĂ«rguar nĂ« UkrainĂ«.
Kjo mund të nënkuptojë që do të rritet presioni ndaj Kievit që të bëjë koncesione territoriale kundrejt Moskës.
Zelensky e ka distancuar veten prej Mindichit dhe shtatĂ« personave tjerĂ« qĂ« janĂ« nĂ«n hetime, me qĂ«llim qĂ« tĂ« mos i prishet imazhi dhe tâi ulĂ« shqetĂ«simet brenda dhe jashtĂ« shtetit.
Më 13 nëntor, ai e ka nënshkruar një dekret për vendosjen e sanksioneve, përfshirë ngrirjen e aseteve për Mindichin dhe Tsukermanin.
Zelensky ka thënë për televizionin Bloomberg më 12 nëntor se nuk ka folur me Mindichin prej bërjes publike të hetimeve.
âGjĂ«ja mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme janĂ« dĂ«nimet pĂ«r personat qĂ« janĂ« fajtorĂ«â, ka thĂ«nĂ« ai.
âPresidenti i njĂ« shteti nĂ« luftĂ« nuk mund tĂ« ketĂ« miqâ.
Halushchenko â dikur edhe ministĂ«r i EnergjisĂ«, qĂ« dyshohet se ka fituar pĂ«rqindje prej kontratave â dhe ministrja e EnergjisĂ« Svitlana Hrynchuk i kanĂ« ofruar dorĂ«heqjet e tyre mĂ« 12 nĂ«ntor, pasi Zelensky ka kĂ«rkuar largimin e tyre, ka bĂ«rĂ« tĂ« ditur kryeministrja e UkrainĂ«s, Yulia Svyrydenko.
Hrynchuk nuk është nën hetime dhe të dy i hedhin poshtë akuzat.
Më 12 nëntor, Svyrydenko ka bërë të ditur se të gjitha kompanitë shtetërore do të auditohen.
Zelensky Ă«shtĂ« pĂ«rpjekur qĂ« ta qetĂ«sojĂ« edhe PerĂ«ndimin. Pas njĂ« bisede telefonike tĂ« zhvilluar tĂ« njĂ«jtĂ«n ditĂ« me kancelarin gjerman, Friedrich Merz, zyra e kĂ«tij tĂ« fundit ka thĂ«nĂ« se Zelensky Ă«shtĂ« âzotuar pĂ«r transparencĂ« tĂ« plotĂ«, mbĂ«shtetje afatgjate pĂ«r autoritetet e pavarura kundĂ«r korrupsionit si dhe pĂ«r masa tjera, pĂ«r ta rikthyer besimin e popullit ukrainas, partnerĂ«ve evropianĂ« dhe donatorĂ«ve ndĂ«rkombĂ«tarĂ«â.
Mbetet tĂ« shihet nĂ«se kĂ«to masa do tĂ« mjaftojnĂ«. Gjithçka mund tĂ« varet nga epilogu i rastit, pĂ«rfshirĂ« nĂ«se Mindich dhe Tsukerman â i cili po ashtu e ka mohuar çdo keqbĂ«rje â kthehen nĂ« UkrainĂ« pĂ«r tâu pĂ«rballur me drejtĂ«sinĂ«, si dhe nga hapat tjerĂ« qĂ« ndĂ«rmerr Qeveria pĂ«r ta zhdukur korrupsionin, pĂ«rfshirĂ« atĂ« nĂ« nivelet mĂ« tĂ« larta.
Tani pĂ«r tani, fakti qĂ« skandali ka shpĂ«rthyer nĂ« publik â diçka qĂ« analistĂ«t besojnĂ« se Ă«shtĂ« mĂ« pak reale tĂ« ndodhĂ« nĂ« Rusi apo nĂ« vendet tjera me regjime tĂ« ashpra â mund tĂ« jetĂ« argumenti mĂ« i mirĂ« i Zelenskyt se ai Ă«shtĂ« shumĂ« serioz nĂ« luftimin e korrupsionit.
Gazetari hulumtues, Yuriy Nikolov, redaktor i mediumit ukrainas Nashi Hroshi (ParatĂ« tona), qĂ« ka raportuar se ka tĂ« dhĂ«na pĂ«r korrupsionin nĂ« kontratat qeveritare pĂ«r furnizime, ka thĂ«nĂ« se âka folur pĂ«r kĂ«tĂ« gjĂ« shumĂ« vjet mĂ« parĂ« â pĂ«r Halushchenkon, pĂ«r Mindichin, dhe pĂ«r tĂ« gjitha figura tjera tĂ« pĂ«rfshiraâ.
âFundi ka qenĂ« i parashikueshĂ«m prej distancĂ«s, mirĂ«po disi ka mbetur i pavĂ«rejtshĂ«m nga autoritetetâ, ka thĂ«nĂ« Nikolov pĂ«r Current time, televizion nĂ« gjuhĂ«n ruse i Radios Evropa e LirĂ«.
âPĂ«r mua, ky Ă«shtĂ« njĂ« çlirim i madh, sepse i tregon botĂ«s qĂ« jo vetĂ«m se kemi korrupsion, por edhe jemi duke e luftuar atĂ«â./REL
The post Zelensky përballë skandalit të korrupsionit në rrethin e tij appeared first on Albeu.com.