TIRANĂ, 8 janar /ATSH/ Rreth 800 banorĂ« nga zonat e prekura nga pĂ«rmbytjet nĂ« DurrĂ«s, Sukth dhe Katund tĂ« Ri janĂ« evakuuar si masĂ« sigurie, ndĂ«rsa 300 prej tyre po akomodohen pĂ«rkohĂ«sisht nĂ« struktura pritĂ«se shtetĂ«rore dhe private, deri nĂ« normalizimin e plotĂ« tĂ« situatĂ«s.
Ministrja e Brendshme, Albana Koçiu, bëri të ditur se qytetarët e evakuuar janë sistemuar në strukturat e Konveleshencës të Ministrisë së Punëve të Brendshme, Ministrisë së Mbrojtjes, si dhe në kapacitete akomoduese private.
Ndërkohë, pjesa tjetër e banorëve të evakuuar është strehuar pranë familjarëve të tyre.
âStrukturat janĂ« nĂ« terren prej mĂ« shumĂ« se 72 orĂ«sh, duke punuar pa ndĂ«rprerje pĂ«r tĂ« garantuar sigurinĂ« e qytetarĂ«ve dhe pĂ«r menaxhimin e situatĂ«s sĂ« krijuar nga pĂ«rmbytjetâ, u shpreh Koçiu.
Ministrja shprehu mirënjohjen për të gjitha strukturat e angazhuara, si dhe për vullnetarët që kanë kontribuar maksimalisht në ndihmë të banorëve të prekur, duke theksuar rëndësinë e solidaritetit dhe humanizmit në përballimin e emergjencave natyrore.
TIRANĂ, 8 janar/ATSH/ Ministria e Mbrojtjes dhe bashkia e DurrĂ«sit urdhĂ«ruan evakuimin e menjĂ«hershĂ«m tĂ« banorĂ«ve nĂ« njĂ«sitĂ« administrative Sukth dhe Katund i Ri.
NĂ« zbatim Ligjit âPĂ«r Mbrojtjen Civileâ, Planin KombĂ«tar tĂ« Emergjencave Civile dhe Planeve Vendore tĂ« Emergjencave Civile, si pasojĂ« e situatĂ«s sĂ« krijuar nga pĂ«rmbytjet dhe rrezikut tĂ« menjĂ«hershĂ«m pĂ«r jetĂ«n dhe shĂ«ndetin e qytetarĂ«ve, do tĂ« kryhet evakuimi i menjĂ«hershĂ«m i banorĂ«ve tĂ« njĂ«sisĂ« administrative Sukth dhe Katund i Ri, bashkia DurrĂ«s.
Evakuimi do të realizohet përmes koordinimit me Agjencinë Kombëtare të Mbrojtjes Civile (AKMC), Prefektin e Qarkut dhe strukturat e Emergjencave Civile në bashki.
Sipas legjislacionit në fuqi, Kryetari i Bashkisë është autoriteti përgjegjës për urdhërimin e evakuimit në territorin e bashkisë.
Në njoftim thuhet se prioritet në procesin e evakuimit kanë fëmijët, të moshuarit, personat me aftësi të kufizuara dhe familjet në zona të izoluara.
Bashkia Durrës njofton se rransporti për evakuimin e banorëve do të sigurohet nga mjetet e Bashkisë, shërbimi i Mbrojtjes nga Zjarri dhe Shpëtimi (MZSH) dhe Forcat e Armatosura.
Menaxhimi i strehimit dhe asistencës për qytetarët e evakuuar do të realizohet nga Bashkia, në bashkëpunim me Policinë e Shtetit, Njësitë e kujdesit shëndetësor dhe trukturat e shërbimeve sociale, sipas nevojës.
Sipas Bashkisë, në kuadër të këtij procesi do të sigurohet regjistrimi i të evakuuarve, në momentin e mbërritjes në ambientet e strehimit të përkohshëm, administrimi i nevojave bazë, përfshirë ushqimin, veshmbathjen dhe ndihmën mjekësore dhe ofrimi i informacionit periodik për statusin e situatës dhe masat në vijim.
Ky njoftim ka karakter urgjent dhe hyn në fuqi menjëherë.
Për çdo situatë emergjente, qytetarët mund të kontaktojnë numrin e emergjencave.
Lumi VjosĂ« ka kaluar pikĂ«n maksimale, duke dalĂ« nga shtrati dhe ka pĂ«rmbytur shumĂ« hektarĂ« toka dhe banesa nĂ« VlorĂ«. PĂ«r kĂ«tĂ« situatĂ« kanĂ« reagur strukturat e Emergjencave Civile duke kĂ«rkuar evakuim tĂ« menjĂ«hershĂ«m tĂ« banorĂ«ve nĂ« NovoselĂ«. LajmĂ«rim zyrtar pĂ«r evakuim tĂ« menjĂ«hershĂ«m: Si pasojĂ« e situatĂ«s sĂ« krijuar nga pĂ«rmbytjet dhe rrezikut tĂ« menjĂ«hershĂ«m pĂ«r jetĂ«n dhe shĂ«ndetin eâŠ
âJa shikoje vetĂ« sa keq Ă«shtĂ« gjendjaâ, âTĂ« lutem bĂ«ji fotot, video tĂ« gjithave, ekspozojiâ, âDo sĂ«muremiâ, âIshalla dĂ«gjohesh ti te Bashkiaâ.
Këto janë disa nga fjalët që dëgjova nga banorët në zonën e njësisë administrative numër 6, apo siç njihet në të folurën e përditshme, zona e Kombinatit.
Atje, koshat e plehrave ishin të tejmbushur, të rrethuar nga mbeturinat e lëna rreth e përqark në cepat e tyre si dhuratat poshtë pemës së Krishtlindjeve.
Kombinat, 29 dhjetor 2025Kombinat, 29 dhjetor 2025
Vetëm pak muaj më parë, në gusht 2025, kryeministri Edi Rama njoftonte krijimin e një institucioni të ri për menaxhimin e mbetjeve: Operatorit Kombëtar të Trajtimit të Mbetjeve.
Sipas tij, ky operator âdo tĂ« jetĂ« nĂ« dispozicion tĂ« gjithĂ« republikĂ«s, patjetĂ«r tĂ« pushtetit vendor, tĂ« qytetarĂ«ve dhe misionit pĂ«r anĂ«tarĂ«simin nĂ« BEâ, duke pĂ«rqendruar trajtimin e mbetjeve nĂ« njĂ« strukturĂ« kombĂ«tare dhe jo mĂ« nĂ« dorĂ« tĂ« bashkive.
Rama e cilĂ«soi kĂ«tĂ« si âkapitullin mĂ« sfidues tĂ« negociatave me BE-nĂ«â dhe premtoi ânjĂ« paketĂ« tĂ« re reformash dhe masashâ pĂ«r menaxhimin e integruar tĂ« mbetjeve, pĂ«rfshirĂ« edhe krijimin e âfondit tĂ« ekonomisĂ« sĂ« mbetjeveâ.
Sipas njĂ« pĂ«rgjigjeje zyrtare qĂ« Bashkia TiranĂ« i ka dĂ«rguar Faktoje.al nĂ« muajin shtator, shĂ«rbimi i pastrimit nĂ« territorin e bashkisĂ« realizohet nga shoqĂ«ria publike âEco Tiranaâ sh.a. VetĂ«m pĂ«r grumbullimin dhe transportimin e mbetjeve urbane, kostoja vjetore e parashikuar arrin nĂ« 1,142,855,362 lekĂ« me TVSH.
Banorët dukeshin të qetë, të mësuar fare mirë me këtë gjendje. Gjatë rrugës sime në këmbë i shikoja teksa gjithë delikatesë i vendosnin plehrat mbi kosha në mënyrë të atillë që të mos humbej balanca dhe ato të binin bashkë me qeset e tjera poshtë.
Afër qendrës së Kombinatit, tek tregu, edhe korsia e biçikletave, edhe zona rreth pemëve të mbjella që ndodheshin afër dhe para koshave, ishte e përmbytur nga mbeturinat që në fakt duhet të ishin brenda tyre.
Kombinat, 29 dhjetor 2025
Pasi pyeta banorët për vendndodhjen e pallateve të rindërtuara pas tërmetit të vitit 2019, u drejtova për nga qendra e Kombinatit, aty ku gjendej dhe objekti i njësisë administrative numër 6.
Kjo ndërtesë, përgjegjëse për punët e brendshme vendore të kësaj njësie, e ndante murin me një godinë e cila dukej si një relike e një kohe tjetër. Kjo godinë qëndronte në këmbë por ishte e boshatisur, dukshëm e dëmtuar nga tërmeti, e krisur dhe e shembur vende-vende. Disa prej ngrehinave të saj ishin mbushur edhe me plehra.
Godina kishte 10 harqe dhe disa hyrje nën to; në njërën prej tyre më zunë sytë një zotëri dhe iu afrova ta pyes. Zotëria po tërhiqte një karrocë me plehra dhe atë hyrje ku po qëndronte, e trajtonte si vendqëndrimin e tij pasi ishte i pastrehë.
âKjo godina Ă«shtĂ« bosh, vetĂ«m unĂ« jam kĂ«tuâ, mĂ« konfirmoi ai dhe mĂ« tha se nuk kishte dĂ«gjuar pĂ«r ndonjĂ« rikonstruksion apo rindĂ«rtim tĂ« mundshĂ«m tĂ« saj.
Pas kësaj pamje groteske mu në qendër të Kombinatit, sipas direktivave të banorëve, kalova përmes një harku betoni për të mbërritur në destinacionin e dëshiruar.
Panorama ishte e nderë që në hapat e para, rruga ku po shkelja nën hark ishte e copëtuar dhe, me të ecur edhe pak, ajo kthehej në një baltovinë, totalisht të pashtruar.
Para meje po kalonte një grua e ngarkuar me nga një qese të rëndë në secilën dorë, varur si gurë peshe. Sikur peshat të mos mjaftonin, e shihja teksa tërë siklet bënte zigzake në shmangie të gropave, pellgjeve dhe llucave të rrugës.
Tani ishte shumĂ« vonĂ« pĂ«r tâu kthyer pas, isha shumĂ« afĂ«r destinacionit, edhe pse dukshĂ«m do tĂ« kthehesha nĂ« âTiranĂ«n tjetĂ«râ, pra nĂ« lagjet e qendrĂ«s, me kĂ«pucĂ« tĂ« ndotura sikur tĂ« kisha hyrĂ« nĂ« ndonjĂ« kĂ«netĂ«.
Por rruga e munguar nuk ishte e keqja e vetme. Gjatë asaj rruge u hasa me pesë kazanë mbeturinash, të vjetëruar dhe qëndrestarë, në mes të asaj rruge pa rrugë.
NĂ« pamje tĂ« parĂ« situata nuk dukej keq, kishte mbeturina tĂ« vogla rreth e pĂ«rqark koshave, por ishin thjesht kanaçe apo ambalazhe sporadike. Ama ndonjĂ«herĂ« duhet tĂ« shikosh pĂ«rtej asaj qĂ« sheh dhe ajo âpĂ«rtejâ nĂ« kĂ«tĂ« rast nuk ishte kaq e zakonte.
Pas koshave, përveç një pellgaçeje minimaliste, kishte një grusht shishesh plastike dhe plehrash të tjera shtëpiake bashkë me një dyshek dhe një batanije nga ato me lule kafe që të gjithëve na lipsen në këtë dimër të ftohtë.
PikĂ«risht pĂ«r objekte tĂ« tilla tĂ« mĂ«dha, si dysheku dhe mobiliet e vjetra qĂ« kisha pĂ«rpara syve, bashkia ka premtuar se qytetarĂ«t nuk kanĂ« pse tâi hedhin pranĂ« koshave.
NĂ« njĂ« nga prezantimet pĂ«r shĂ«rbimin e ri tĂ« pastrimit nĂ« vitin 2024-tĂ«r, njĂ« punonjĂ«s i âEco Tiranaâ-s u bĂ«nte thirrje qytetarĂ«ve: âNĂ«se kanĂ« njĂ« divan, njĂ« lavatriçe ose ndonjĂ« gjĂ« tjetĂ«r pĂ«r tĂ« hedhur, ne kemi mjete qĂ« e largojnĂ« direkt, pa pagesĂ«. Por qĂ« i kemi falasâ.
Në letër, mjafton një telefonatë që një dyshek si ai i hedhur në baltë të merret nga banesa pa kosto.
Gjendja e plehrave deri tani në këtë ekspeditë të shkurtër në Kombinat dukej aspak e bukur, por vazhdova përpara drejt pallateve të reja.
TashmĂ« arrija tâi shquaja pallatet, isha as 2 minuta larg tyre. Kisha arritur. Rruga deri aty nuk ishte e gjatĂ«, por ishte padyshim e keqe dhe e padĂ«shirueshme pĂ«r atletet e mia. HerĂ« tjetĂ«r, pĂ«r kĂ«si misionesh, duhet tĂ« marr patjetĂ«r çizme tĂ« trasha gome.
Sado qĂ« kĂ«rkoja tâi shmangia plehrat, ato sâpo mĂ« ndaheshin. NĂ« krahun tim tĂ« majtĂ« ishin disa banesa tĂ« shkretuara qĂ« njĂ« Zot e di prej sa vitesh ishin bosh. Bosh nga njerĂ«zit, por jo nga plehrat.
Banorët e zonës kishin mbushur me plehra tre banesa të tilla që gjendeshin në krah të rrugës deri te pallatet e reja.
Në atë rrugicë më pak se 5 metra të gjatë gjendeshin 5 kazane plehrash dhe tre ish-shtëpi tashmë të kthyera në mini-landfille.
Plehra, plehra, plehraâŠ
Në këtë pikë isha gati e dorëzuar, ato ishin kudo dhe çdo hap bëhej gjithnjë e më i pamundur pa u ndeshur me to.
Kombinat, 29 dhjetor 2025
Gjendesha mu përpara katër godinave të rindërtuara, kontrasti mes zonës përreth tyre dhe këtyre godinave të reja ishte shumë i thellë. Në këmbët e mia kisha nja 2-3 pellgje të mëdha me ujë dhe rreth e përqark gjithë dheu ishte kthyer në baltë.
Atletet e mia nuk kishin shpëtim kësaj here, por kjo nuk ishte asgjë krahasuar me panoramën që më priste.
Me një të kthyer të kokës majtas shoh një pallat ngjyra-ngjyra të ri fringo, madje akoma të papërfunduar. Para pallatit ngjyra-ngjyra ngrihej një kodër e vogël me plehra po ngjyra-ngjyra.
Kombinat, 29 dhjetor 2025
Gjithçka kishte aty: materiale ndërtimi, copa betoni, kuti kartoni, ambalazhe, kanaçe, shishe plastike, lodra fëmijësh, pjesë orendish shtëpiake, tuba, veshje, etj, etj, etj.
Një katrahurë e vërtetë.
Nisa të bëja disa foto dhe video. Situata duhej bërë patjetër publike.
Teksa bëja foto, më flet një zotëri, banor i zonës, që ishte duke lëvizur me biçikletë.
âE shikon çâbĂ«het kĂ«tuâ, mĂ« thotĂ« ai dhe psherĂ«tin. I prezantohem si gazetare e Faktoje.al dhe e pyes pĂ«r kĂ«tĂ« masiv shokues plehrash.
âMesa di unĂ« janĂ« bĂ«rĂ« ankesa tek Bashkia nga banorĂ«t pĂ«r kĂ«to plehratâ, thotĂ« ai, por specifikon se nuk janĂ« organizuar si komunitet pĂ«r tĂ« kĂ«rkuar zgjidhje.
PĂ«rshĂ«ndetem me zotĂ«rinĂ«, pasi i lĂ« kontaktin dhe i kĂ«rkoj tâmĂ« pĂ«rditĂ«sojĂ« pĂ«r çdo ndryshim, pĂ«r mirĂ« apo pĂ«r keq, tĂ« situatĂ«s.
Ndërsa bashkë me një qen rrugësh i vimë rrotull vendgrumbullimit të plehrave, përballem me një zonjë të moshuar që po tërhiqte një karrocë ushqimesh.
Sapo e pĂ«rshĂ«ndes dhe i prezantohem si gazetare, ajo nis tâmĂ« flasĂ« pĂ«r shqetĂ«simin e saj mĂ« tĂ« madh⊠plehrat.
âDo sĂ«muremiâ, tha tetĂ«dhjetĂ«vjeçarja, duke mĂ« kĂ«rkuar tâi shkoj pas, sepse pĂ«rveç atij grumbullimit tĂ« madh me plehra nĂ« zonĂ« ka dhe tĂ« tjera dhe nĂ« pĂ«rgjithĂ«si zona rreth kompleksit tĂ« pallateve Ă«shtĂ« e papastruar.
Kombinat, 29 dhjetor 2025Kombinat, 29 dhjetor 2025Kombinat, 29 dhjetor 2025
Vijoj rrugĂ«n me tĂ«, drejt cepit tjetĂ«r tĂ« kompleksit tĂ« 4 âgodinave tĂ« tĂ«rmetitâ, siç i quajnĂ« rĂ«ndom banorĂ«t e kĂ«tushĂ«m. Teksa ecim, zonja mĂ« tregon se sipas saj mbeturinat kanĂ« nisur tĂ« hidhen nga ata qĂ« kanĂ« bĂ«rĂ« punimet tek godinat. Ata kanĂ« hedhur nĂ« kĂ«to pika kartonat dhe kutitĂ« e pajisjeve shtĂ«piake, apo tĂ« ndĂ«rtimit.
BanorĂ«t pastaj, nga pĂ«rtacia apo mosedukata, kanĂ« vijuar tâi hedhin mbeturinat e tyre tĂ« pĂ«rditshme apo kutitĂ« qĂ« kanĂ« pĂ«rdorur pĂ«r transportin e sendeve shtĂ«piake nĂ« shtĂ«pitĂ« e reja pikĂ«risht nĂ« kĂ«to grumbuj tĂ« krijuar.
âUnĂ« jam shumĂ« e vjetĂ«r dhe jetoj vetĂ«m, sâmund tĂ« bĂ«j asgjĂ«, tĂ« lutem ngrije kĂ«tĂ« problem, sepse po bĂ«het dita-ditĂ«s mĂ« shqetĂ«suesâ, mĂ« kĂ«rkon e moshuara teksa mĂ« tregon me gisht grumbujt e tjerĂ« tĂ« mbetjeve.
Grumbujt e plehrave shkëlqejnë në diellin e pasdites, por duket sikur askush nuk i sheh, sepse qytetarët, paçka sasisë alarmante të tyre, vazhdojnë aktivitetet e tyre të përditshme sikur asgjë të mos kishte ndodhur.
Me premtimin se do e ngre zërin edhe në emër të saj ndahem me zonjën. Veprimi u mbetet organeve kompetente.
Ndërkohë, nga përgjigjja që Bashkia Tiranë i ka kthyer Faktoje.al, rezulton se fondi i kontingjencës, i planifikuar në vlerën 40 milionë lekë për vitin 2025, ka mbetur plotësisht i papërdorur.
Një shumë kjo që mund të ishte përdorur për ndërhyrje në situata si kjo: për pastrimin e mbetjeve, sistemimin e hapësirave përreth godinave të reja apo marrjen e masave për kufizimin e rreziqeve për shëndetin e komunitetit, që në rastin e Kombinatit duket se ka mbetur vetëm në letër, përballë grumbujve të plehrave, baltës dhe erës së rëndë që përcaktojnë përditshmërinë e qindra familjeve.
Prej vitesh kryebashkiaku Erion Veliaj e prezanton TiranĂ«n si histori suksesi nĂ« pastrim. NĂ« prill 2023 ai deklaronte se âTirana Ă«shtĂ« qyteti mĂ« i pastĂ«r nĂ« EuropĂ«n Juglindoreâ dhe se pastrimi Ă«shtĂ« âkartĂ«vizita mĂ« dinjitoze, mĂ« e bukur e pĂ«rfaqĂ«simit, fytyra jonĂ« mĂ« europianeâ.
âTek çështja e pastrimit jemi numri 1 sot nĂ« rajonin tonĂ«â, theksonte Veliaj, duke u shprehur se kjo vihet re nga delegacione tĂ« huaja, kryeministra dhe turistĂ« qĂ« vizitojnĂ« kryeqytetin.
Edhe nĂ« nivel operacional, bashkia ka premtuar marrje tĂ« plotĂ« tĂ« kontrollit mbi pastrimin. NĂ« shtator 2024, Veliaj njoftoi se âshĂ«rbimi i pastrimit tĂ« TiranĂ«s do tĂ« kryhet plotĂ«sisht nga bashkia dhe jo mĂ« nga kompanitĂ« privateâ.
NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n linjĂ«, ai njoftoi ânjĂ« aksion tĂ« madh pastrimiâ dhe vĂ«nien nĂ« punĂ« tĂ« âmjeteve dhe makinerive tĂ« reja tĂ« shĂ«rbimit tĂ« pastrimitâ qĂ«, sipas tij, punojnĂ« ânga orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit deri nĂ« orĂ«t e vona tĂ« mbrĂ«mjesâ.
Teksa nis të fotografoj dhe filmoj pamje të plehrave në cepin tjetër, përballë godinave të reja, takoj një zotëri që ka nxjerrë shëtitje qenin.
âGazetare je moj vajzĂ«?â, mĂ« pyet ai dhe, pasi merr pĂ«rgjigjen, nis tâmĂ« thotĂ« se ata presin me shpresĂ« qĂ« pastrimi i zonĂ«s tĂ« pĂ«rfundojĂ« bashkĂ« me pĂ«rfundimin e punimeve nĂ« godina.
Njëra nga 4 godinat është e papërfunduar. Pritet të ndërtohen edhe disa godina të tjera, por për to punimet ende nuk kanë nisur. Më pas do të vijohet me ndërtimin e trotuareve, pastrimin e zonës dhe mbase edhe shtrimin e rrugës, tregon zotëria.
Kombinat, 29 dhjetor 2025
Aktualisht, pĂ«rveç godinave tĂ« reja, pjesa tjetĂ«r duket njĂ« katrahurĂ« mbetjesh betoni, plehrash, balte dhe lluce. PĂ«r ndĂ«rtimin e rrugĂ«s pastaj, banori sâdi çâtĂ« shpresojĂ« fare, pavarĂ«sisht se e identifikon si problem.
Si pa e kuptuar, nga njĂ« fotografi, video apo bisedĂ« nĂ« tjetrĂ«n, kalova disa orĂ« tĂ« tĂ«ra nĂ« kombinat, âduke gjurmuarâ plehrat.
Vendosa të kthehem pas nga rruga tjetër që të nxirrte tek rruga kryesore. Nga baltovina prej nga erdha kisha parë mjaftueshëm.
Papritur më ndalon në rrugë një zonjë, e cila më kishte parë teksa flisja për plehrat me banorët.
âUnĂ« i hedh mbeturinat tek koshat, mezi eci por shkoj deri tek atoâ, mĂ« thotĂ« ajo, pa ditur tâmĂ« thotĂ« saktĂ«sisht se sa kohĂ« ka qĂ« kĂ«to mbeturina janĂ« grumbulluar nĂ« atĂ« formĂ«.
Sipas saj, e sigurt është që gjendja kishte qenë e tillë prej të paktën një muaji, që kur ishte futur në shtëpi ajo.
Godinat kanë nisur të popullohen prej më pak se një viti dhe në të katërta ato pritet të banojnë 600 familje, 150 në secilën, sipas banorëve.
Në këto kushte, problemi i mbetjeve, nga ana shëndetësore dhe mjedisore, ka të ngjarë vetëm të përkeqësohet nëse nuk ndërmerren masa për zgjidhjen e tij.
Kombinat, 29 dhjetor 2025
Lutjet e banorëve, baltovina ngjitëse dhe aroma e papushimtë e mbeturinave më shoqëronin ngado. Godina të reja, por të gjendura në mes të një kaosi mjedisor dhe shëndetësor për komunitetin. Në rrugicën tjetër, e cila fatmirësisht, ndryshe nga ajo prej së cilës erdha, ishte e shtruar, më priste një tjetër panoramë shokuese.
NjĂ« varrezĂ« betoni shtrihej para syve tĂ« mi nĂ« tĂ« dyja anĂ«t e rrugĂ«s, por sidomos nga ana tjetĂ«r e rrugĂ«s pĂ«rtej godinave, ku sâkishte ndĂ«rtime tĂ« reja, vetĂ«m grumbuj betoni, dhe mbeturina.
Një foto e shkrepur këtu, lehtësisht mund të përdorej për të ilustruar Gazën. Por ky është realiteti i përditshëm i një lagjeje të rindërtuar në Tiranë, më tepër se 6 vite nga tërmeti i 26 nëtorit.
Derisa fondet, institucionet dhe premtimet të reflektohen, banorët e Kombinatit do të vijojnë të jetojnë mes godinave të reja dhe një landfilli që rritet çdo ditë nën dritaret e tyre.
Transformimi urban në Shqipëri vijoi të prodhojë konflikte përgjatë vitit 2025. Zakonisht, debati ndahet mes atyre që e shohin këtë zhvillim si modernizim estetik dhe atyre që e kritikojnë atë kryesisht nën dyshimin për interesa të errëta ekonomike.
Por pĂ«rtej kĂ«tij polarizimi, njĂ« fakt mbetet i padiskutueshĂ«m, ndikimi i thellĂ« qĂ« ky transformim urban ka dhĂ«nĂ« dhe po jep te komunitetet lokale. Citizens.al Ă«shtĂ« munduar tâu japĂ« gjithmonĂ« vĂ«mendje zĂ«rave qytetarĂ« dhe tĂ« pĂ«rcjellĂ« tĂ« parin shqetĂ«simet e tyre.
Projektet e ndërtimeve masive, rikualifikimeve urbane dhe infrastrukturore në Shqipëri zhvillohen shpesh pa konsultime me banorët që preken prej tyre. Objektet nuk vlerësohen si duhet për shpronësim, nuk respektohet trashëgimia, hapësirat, distancat me godinat ekzistuese, shpesh ndërtohet në tejkalim të lejeve etj.
Për rrjedhojë, ky zhvillim ka nxitur pasiguri mbi pronën dhe strehimin duke ngjallur rezistencë qytetare në zona të ndryshme të vendit në rastet kur projektet trokasin dyerve të shtëpive apo institucioneve.
TĂ« tilla ishin rastet e banorĂ«ve pranĂ« qendrĂ«s kulturore âTenâ, shkollĂ«s âEmin Durakuâ dhe ata tĂ« njĂ« pallati te Astiri nĂ« TiranĂ«, banorĂ«t e lagjes historike dhe zonĂ«s sĂ« ish-kabinave tĂ« plazhit nĂ« DurrĂ«s, apo dhe banorĂ«t e zonĂ«s sĂ« Rrjollit nĂ« VelipojĂ«.
Mes dëbimit dhe pasigurisë së strehimit
Dy komunitete nĂ« DurrĂ«s u pĂ«rballĂ«n me largim nga shtĂ«pitĂ« e tyre, pĂ«r arsye tĂ« ndryshme. NĂ« âlagjen 13â, 32 familje u gjetĂ«n nĂ« rrugĂ« nĂ« prag tĂ« festave, pasi godinat ku banonin qĂ« nga vitet â90 iu kalua pronarit me njĂ« proces tĂ« cilin ata e kontestojnĂ«.
BanorĂ«t, tĂ« cilĂ«t u vendosĂ«n te ish-kabinat e plazhit rreth 30 vite mĂ« parĂ« si pĂ«rfitues nga statusi pastrehĂ«, thonĂ« se morĂ«n vesh vonĂ« vendimin e bashkisĂ« pĂ«r tâia kaluar objektin âme banorĂ« brendaâ. VetĂ«m njĂ« person, me aftĂ«si tĂ« kufizuara, mori mbĂ«shtetje pĂ«r qira. TĂ« tjerĂ«t mbetĂ«n pa ndihmĂ«.
Ndryshe Ă«shtĂ« situata nĂ« lagjen e KalasĂ«. Mbi 70 familje mund tĂ« shpĂ«rngulen pĂ«r shkak tĂ« projektit tĂ« rikualifikimit urban tĂ« zonĂ«s, njohur ndryshe dhe si âTID DurrĂ«sâ.
Parashikohet dëmshpërblim, por shumica e banorëve e konsiderojnë si të pamjaftueshëm për një zonë kaq strategjike, për më tepër vlera e përllogaritur i referohet çmimeve të 10-15 viteve më parë.
Projekti zbatohet nga Ministria e Kulturës, Bashkia Durrës dhe Fondacioni Shqiptaro-Amerikan për Zhvillim (AADF). Banorët i kanë paditur në Gjykatën Administrative. Paralelisht, kanë bërë kallëzim edhe në SPAK.
NdĂ«rtimet âfasadĂ« mĂ« fasadĂ«â
RindĂ«rtimi i qendrĂ«s kulturore âTenâ nĂ« rrugĂ«n Myslym Shyri nĂ« TiranĂ«, parashikoi rritjen e godinĂ«s nga dy nĂ« katĂ«r kate. BanorĂ«t pĂ«rreth u alarmuan. Ata u ankuan pĂ«r mungesĂ«n e konsultimit dhe rrezikun qĂ« ndĂ«rtesat e tyre tĂ« dĂ«mtoheshin nga ana strukturore ose tĂ« mbeteshin pa dritĂ« dhe ajrim.
Ata iu drejtuan Citizens.al. Bashkia Tiranë deklaroi se projekti përputhej me Planin e Përgjithshëm Vendor dhe nuk dëmtonte ndërtesat afër. Megjithatë, punimet u ndërprenë në mars, për arsye të paqarta. Sot, banorët janë në proces gjyqësor me bashkinë dhe kompaninë zbatuese.
NjĂ« tjetĂ«r konflikt shpĂ«rtheu pranĂ« shkollĂ«s âEmin Durakuâ, nĂ« ish-Bllok. KĂ«tĂ« herĂ« bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r njĂ« kullĂ« 16-katĂ«she, me katĂ«r kate nĂ«n tokĂ« dhe rreth 10 mijĂ« metra katrorĂ« sipĂ«rfaqe ndĂ«rtimi.
Banorët protestuan, duke nxjerrë si shqetësim kryesor jo vetëm humbjen e hapësirave të përbashkëta, por edhe rrezikun e një ndërtimi të tillë pranë një shkolle që frekuentohet nga fëmijë të shumtë. Megjithatë, me kalimin e kohës, rezistenca u zbeh.
âPjesa mĂ« e madhe e banorĂ«ve Ă«shtĂ« tĂ«rhequr, edhe pse çështja Ă«shtĂ« nĂ« GjykatĂ«n e TiranĂ«sâ, tha avokati Redon Meksi pĂ«r Citizens.al.
Ky grup banorësh duket se e ka pasur të vështirë të gjejë një inxhinier të gatshëm të angazhohet si ekspert për të analizuar parregullsitë e projektit e që përmes saj më pas të kërkohej sigurimi i padisë.
MegjithatĂ« ky vit pati edhe raste ku komunitetet arritĂ«n fitore, qoftĂ« dhe tĂ« pjesshme. I tillĂ« ishte rasti i njĂ« grupi prej 24 familjesh, tĂ« cilĂ«t me mbĂ«shtetjen e organizatĂ«s âDrejtĂ«si Socialeâ, siguroi legalizimin e banesave pas protestave para AgjencisĂ« ShtetĂ«rore tĂ« KadastrĂ«s.
Përmes avokatit Gentian Serjani, grupi i zonës së Astirit, ia ka dalë që të ndërhyjë dhe përshpejtojë procedurat duke i dhënë fund një anashkalimi prej rreth 20-vitesh.
NdĂ«rkohĂ«, nĂ« Rrjoll tĂ« VelipojĂ«s, banorĂ«t panĂ« pezullimin e projektit tĂ« resortit turistik âBlue Borgoâ. Ata protestuan, madje dhe u pĂ«rplasĂ«n me policinĂ« duke iu drejtuar mĂ« pas dhe SPAK-ut pĂ«r çështjen e pronĂ«sisĂ«.
Prek Molla, banor i zonës, tregoi se prej marsit nuk ka pasur tentativa për rikthim të punimeve.
âPati njĂ« tentativĂ« pĂ«r marrĂ«veshje, por pas skandalit [tĂ« korrupsionit] me [ministren Belinda] Ballukun, investitori u tĂ«rhoqâ, tha ai.
Këto raste të hasura këtë vit, tregojnë edhe njëherë se konfliktet e përsëritura urbane fshehin pas modelin e projekteve të mëdha që aplikohen me përgjegjësi dhe kosto sociale të paqarta dhe pa konsultim publik.
Rezistenca qytetare mbetet një nga pak mekanizmat që duket se i vë frenë proceseve të tilla.
Gjykata e LezhĂ«s pushoi padinĂ« e kompanisĂ« âShpĂ«rdhaza-Energjiâ ndaj dy banorĂ«ve tĂ« zonĂ«s sĂ« Kaçinarit nĂ« MirditĂ«, tĂ« cilĂ«t qenĂ« akuzuar pĂ«r shpifje dhe prishje imazhi. Vendimi mbyll njĂ« proces tĂ« konsideruar gjerĂ«sisht nga grupet kundĂ«r hidrocentraleve si pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« heshtur rezistencĂ«n e komuniteteve.
Padia ishte ngritur ndaj Gjergj DedĂ«s, kryeplak i fshatit Simon, dhe Gjon Ndojt, pas deklaratave kundĂ«r ngritjes sĂ« katĂ«r hidrocentraleve nga âShpĂ«rdhaza-Energjiâ nĂ« fshatrat e MirditĂ«s.
Padia qe depozituar më 17 mars dhe lidhej me qëndrimet e shprehura nga dy banorët në një mbledhje të Këshillit Bashkiak të Mirditës, që ishte mbajtur tre javë më përpara, më 24 shkurt.
âKam thĂ«nĂ« sâkanĂ« dokumente, sâkanĂ« leje mjedisore, ujore,â tha Deda pĂ«r Citizens.al, sipas sĂ« cilit kompania ka vepruar nĂ« kundĂ«rshtim me ligjin.
Sipas avokatit të banorëve, Marash Logu, kompania i cilësoi deklaratat si të pavërteta dhe cenuese për reputacionin e saj.
Mirëpo, pas rreth nëntë muajsh, gjykata ka vendosur ta pushojë çështjen. Shkak është bërë mosparaqitja e vazhdueshme e përfaqësuesve ligjorë të kompanisë. Si rrjedhojë procesi nuk avancoi kurrë në shqyrtim themelor.
Paditë SLAPP si mënyra për të heshtur banorët
PaditĂ« e tilla, tĂ« cilat synojnĂ« kryesisht frikĂ«simin dhe stepjen e zĂ«rave kundĂ«rshtues, njihen shkurtimisht si âSLAPPâ.
Rasti i Kaçinarit nuk Ă«shtĂ« i izoluar. NĂ« tetor 2025, banorĂ«t e Zall Gjoçajt qĂ« prej vitesh protestojnĂ« kundĂ«r hidrocentraleve nĂ« atĂ« zonĂ« u gjendĂ«n tĂ« paditur pĂ«r shpifje dhe fyerje nga kompania âSeka Hydropowerâ.
Kompania pretendon se tre banorĂ«t e paditur gjatĂ« organizimit tĂ« njĂ« proteste nĂ« Lufaj tĂ« MirditĂ«s nĂ« korrik 2025, i kanĂ« dĂ«mtuar figurĂ«n, pĂ«rmes komunikimit qĂ« kanĂ« pasur pĂ«r mediat. ĂĂ«shtja vijon tĂ« trajtohet nga gjykata e LezhĂ«s.
Organizata dhe juristë vërejnë se paditë SLAPP po përdoren shpesh nga kompani private për të intimiduar komunitetet që kundërshtojnë projekte me ndikim mjedisor.
Këto padi nuk synojnë domosdoshmërisht suksese ligjore, por lodhjen psikologjike dhe financiare të aktivistëve, përmes proceseve të gjata gjyqësore.
Diana Malaj, juriste dhe përfaqësuese e grupit ATA, i cili ka mbështetur vazhdimisht komunitetet në kundërshtimin e projekteve të HEC-eve, theksoi për Citizens.al se pasojat janë të thella dhe afatgjata.
âMund tĂ« shoqĂ«rohet mĂ« demotivim tĂ« aktivistĂ«ve, stres e depresion, [âŠ] me njĂ« presion tĂ« jashtĂ«m e periferik, qĂ« mund tâu vijĂ« nga persona tĂ« tjerĂ« tĂ« rrethit tĂ« tyre familjar apo miqĂ«sor,â analizon Malaj.
âMundet tâi rĂ«ndojĂ« shpirtĂ«risht fakti qĂ« bĂ«hen pjesĂ« e njĂ« procesi penal, pra ndihen tĂ« kriminalizuarâ, vijoi ajo.
Në Shqipëri nuk ekziston ende një kuadër i posaçëm ligjor kundër padive SLAPP. Megjithatë, sipas Malajt, janë planifikuar ndryshime deri në verën e vitit 2027, përfshirë transpozimin e Direktivës Anti-SLAPP të Bashkimit Evropian.
Ndërkohë, Kushtetuta garanton lirinë e shprehjes dhe të drejtën e protestës, të cilat shpesh sprovohen përmes këtyre padive.
Por, sipas Malajt, efektet e padive SLAPP mund të jenë edhe të kundërta.
âAto mund tĂ« riaktivizojnĂ« solidaritetin dhe tĂ« forcojnĂ« kĂ«mbĂ«nguljen pĂ«r tĂ« protestuar e folur publikisht,â tha ajo teksa nĂ«nvizoi se kĂ«to efekte shpesh anashkalohen nga paditĂ«sit.
BanorĂ«t e Kaçinarit kundĂ«rshtojnĂ« projektin e katĂ«r hidrocentraleve tĂ« âShpĂ«rdhaza-Energjiâ qĂ« prej vitit 2019. Ata pretendojnĂ« mungesĂ« konsultimi publik, shkelje ligjore dhe falsifikim tĂ« firmave tĂ« banorĂ«ve.
Protestat janë zhvilluar në bjeshkë, para Ministrisë së Infrastrukturës, por edhe para Gjykatës së Lezhës.
Shqetësimi kryesor mbetet devijimi i burimeve ujore dhe dëmet mjedisore, që sipas banorëve mund të jenë të pakthyeshme nëse punimet vijojnë.
NjĂ« grup fĂ«mijĂ«sh tĂ« moshĂ«s 12â14 vjeç kanĂ« kthyer njĂ« lagje tĂ« ShkodrĂ«s nĂ« zonĂ« tĂ« frikĂ«s, duke goditur, kĂ«rcĂ«nuar dhe grabitur banorĂ«t. NdĂ«rkohĂ«, policia thotĂ« se âjanĂ« minorenĂ« dhe nuk mund tĂ« mbahenâ, shkolla deklaron se ânuk ka probleme nĂ« ambientet e sajâ, ndĂ«rsa nĂ«na e njĂ«rit prej djemve shpĂ«rthen: âJam dorĂ«zuar, çfarĂ« tĂ« [âŠ]
BanorĂ«t e rrugĂ«s âPasho Hysa-Ali Demâ nĂ« TiranĂ« kanĂ« denoncuar gjendjen tejet problematike tĂ« rrugĂ«s, e cila prej kohĂ«sh Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« shqetĂ«sim serioz pĂ«r komunitetin. Sipas tyre, uji rrjedh pandĂ«rprerĂ« nga fillimi deri nĂ« fund tĂ« rrugĂ«s, duke krijuar gropa tĂ« mĂ«dha dhe duke e bĂ«rĂ« pothuajse tĂ« pamundur qarkullimin normal tĂ« automjeteve [âŠ]
Konflikti mes banorĂ«ve tĂ« KalasĂ« sĂ« DurrĂ«sit dhe institucioneve shtetĂ«rore pĂ«r projektin âTID DurrĂ«sâ hyri tĂ« martĂ«n nĂ« njĂ« fazĂ« tĂ« re gjyqĂ«sore.
Katërmbëdhjetë familje dorëzuan padinë e parë kolektive kundër shpronësimeve, lejeve të zhvillimit dhe mënyrës se si është hartuar dhe po zbatohet projekti.
NĂ« njĂ« deklaratĂ« pĂ«r shtyp, ata e konsideruan procesin âtĂ« paligjshĂ«m, pa konsultim publik dhe me pasoja tĂ« rĂ«nda pĂ«r tĂ« drejtat e pronĂ«sisĂ«â.
Arkitektja Entela Spahivogli kërkoi pezullimin e vendimit të qeverisë që lidhet me shpronësimin e banesave duke u nisur nga hetimi që po i bëhet zëvendëskryeministres Belinda Balluku nga Struktura e Posaçme Anti-Korrupsion (SPAK).
Ajo theksoi se VKM-ja në fjalë mban firmën e Ballukut dhe se pezullimi i këtij akti deri në shqyrtimin ligjor nga gjykata mund të shmangë çdo pasojë të paparashikueshme te pronat e qytetarëve.
Në fazën e parë të projektit preken 74 familje, ndërsa mbi 100 të tjera rrezikojnë të preken në vijim.
âTID DurrĂ«sâ Ă«shtĂ« pjesĂ« e planit 2021-2028 tĂ« prezantuar gjatĂ« periudhĂ«s sĂ« rindĂ«rtimit pas tĂ«rmetit. Ai Ă«shtĂ« hartuar nĂ« bashkĂ«punim mes Fondacionit Shqiptaro-Amerikan pĂ«r Zhvillim (AADF), MinistrisĂ« sĂ« KulturĂ«s dhe BashkisĂ« DurrĂ«s.
Megjithëse projekti është paraqitur si ndërhyrje për rigjallërim kulturor dhe urban, procesi i shpronësimeve është zvarritur, ndërsa banorët thonë se dokumentet vendimtare i janë dorëzuar me vonesë dhe pa sqarime.
Pezullimin e VKM-së Nr. 477, dt. 31.07.2025, që miraton shpronësimet.
Pezullimi i Vendimit Nr. 07, dt. 02.04.2024 të KKTU, që jep lejen e zhvillimit për projektin TID.
Marrja e masës së sigurimit të provës, për një ekspertizë të pavarur inxhinierike, arkitektonike dhe arkeologjike.
Detyrimi i institucioneve publike tĂ« dorĂ«zojnĂ« pĂ«r gjykatĂ«n tĂ« gjitha aktet administrative, procesverbalet, dosjet teknike dhe âpasaportat e objekteveâ.
Banorët thonë se leja e zhvillimit është dhënë pa konsultim publik dhe në kundërshtim me detyrimet procedurale.
Ata kërkojnë që gjykata ta shqyrtojë ligjshmërinë e saj dhe paralelisht të kërkojë verifikim të gjendjes reale të objekteve, arsyeve të prishjes së tyre, vlerave konstruktive dhe përputhshmërisë së projektit me interesin publik.
Sipas tyre në këtë çështje janë bërë një sërë shkeljesh ligjore duke përfshirë:
Ligjin për shpronësimet (8561/1999)
VKM nr. 169/2020 për konsultimin publik të pasurive kulturore
Ligjin 107/2014 për planifikimin e territorit
Rregulloren e Planifikimit të Territorit (VKM 686/2017)
Ligjin 10440/2011 për Vlerësimin e Ndikimit në Mjedis
VKM 247/2014 për informimin dhe përfshirjen e publikut
Sipas banorëve, asnjëri nga këto detyrime ligjore nuk është respektuar.
Ata theksojnë se procesi i shpronësimit është kryer me vlerësime që mbështeten në VKM-të e viteve 2000 dhe 2015, të cilat nuk përkojnë me çmimet e tregut në zonën historike të Kalasë. Kjo ka ulur ndjeshëm dëmshpërblimin e propozuar.
Në raportime të mëparshme, Citizens.al ka sjellë rastet e disa banorëve, shtëpitë e të cilëve nga autoritetet publike vlerësoheshin 60-100 mijë euro ndërkohë që nga vlerësues privatë të pasurive vlera e tyre në treg ishte së paku dy herë më e lartë.
Kjo qasje, e kombinuar me mungesën e konsultimit, i jep projektit karakter të një procesi të mbyllur, të ndërtuar për të justifikuar vendime të marra më herët.
NĂ« njĂ« koment pĂ«r Citizens.al AADF ka shpjeguar se kontributi i saj pĂ«r projektin âpĂ«rfaqĂ«son njĂ« dhurim pĂ«r qytetin dhe komunitetin lokalâ, si pjesĂ« e angazhimit pĂ«r ruajtjen dhe promovimin e trashĂ«gimisĂ« kulturore.
âAADF nuk ka asnjĂ« rol apo pĂ«rgjegjĂ«si nĂ« lidhje me procedurat e shpronĂ«simeve, pĂ«rcaktimin e vlerĂ«s sĂ« kompensimit pĂ«r pronat, apo çdo proces tjetĂ«r qĂ« lidhet me çështjen e pronave nĂ« zonĂ«n e projektitâ ka theksuar ajo nĂ« njĂ« pĂ«rgjigje tĂ« mĂ«parshme pĂ«r Citizens.al.
Por, banorĂ«t theksojnĂ« se nuk janĂ« kundĂ«r zhvillimit, por kundĂ«r âprishjeve me vendime tĂ« marra pa transparencĂ«â tĂ« cilat cenojnĂ« tĂ« drejtat kushtetuese tĂ« pronĂ«sisĂ«.
ĂĂ«shtja âTID DurrĂ«sâ pritet tĂ« bĂ«het njĂ« precedent i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r mĂ«nyrĂ«n se si trajtohen komunitetet brenda zonave historike, sidomos kur projektet zbatohen pa procese transparente dhe me akte tĂ« kontestuara.
TIRANĂ, 27 nĂ«ntor/ATSH/ PĂ«rmirĂ«simi i infrastrukturĂ«s nĂ« lagjet e TiranĂ«s mbetet nĂ« fokus tĂ« buxhetit 2026, duke garantuar investime pĂ«r mĂ« shumĂ« hapĂ«sira publike.
Kështu u shpreh sot drejtuesja politike e Partisë Socialiste për Tiranën, Ogerta Manastirliu, në vijim të dëgjesave publike për buxhetin 2026.
Së bashku me ministren e Ekonomisë dhe Inovacionit Delina Ibrahimaj dhe deputetë të PS-së, Manastirliu zhvilloi një takim me banorë të njësisë nr. 1 në kryeqytet, ku u diskutuan prioritetet sociale dhe zhvillimore që do të marrin mbështetje në buxhetin e ri.
Manastirliu theksoi rëndësinë e dialogut të drejtpërdrejtë me komunitetin dhe adresimin e shqetësimeve të tyre në buxhetin 2026, i cili si prioritet ka mbështetjen që qeveria shqiptare u jep të moshuarve, familjeve, punonjësve të administratës publike, si edhe profesionistëve të shëndetësisë dhe arsimit.
Ajo u shpreh se një nga prioritetet e qeverisë mbetet infrastruktura e zonave të banimit dhe hapësirat publike, të cilat janë adresuar edhe në buxhetin e ri, përmes investimeve në përmirësimin e infrastrukturës brenda zonave të banuara dhe zgjerimin e hapësirave publike.
âNjĂ« prej prioriteteve tona mbetet sigurisht infrastruktura brenda zonave tĂ« banimit, qĂ« vjen edhe me operacionin e çlirimit tĂ« hapĂ«sirave publike. NjĂ« fond i posaçëm do tĂ« vendoset nga Bashkia pĂ«r kĂ«to projekte, qĂ« nuk prekin vetĂ«m njĂ«sinĂ« 1, por tĂ« gjithĂ« TiranĂ«nâ, tha Manastirliu.
Sipas saj, buxheti i ri do të krijojë modele të reja projektesh në të gjithë kryeqytetin, duke synuar hapësira më cilësore për qytetarët, si në lagjet autoktone, ato ekzistuese, por edhe në zonat e reja.
âFalĂ« ndryshimeve ligjore qĂ« kemi bĂ«rĂ« pĂ«r kontrollin e territorit dhe hapĂ«sirat, do tĂ« kemi mĂ« shumĂ« mundĂ«si qĂ« tĂ« gjitha rezidencat e reja tĂ« ofrojnĂ« hapĂ«sira dhe mjedise tĂ« dedikuara pĂ«r fĂ«mijĂ«t dhe tĂ« moshuarit. Rregullorja e re pĂ«r hapĂ«sirat e çliruara do tĂ« shoqĂ«rohet me njĂ« instrument tjetĂ«r tĂ« vlefshĂ«m pĂ«r qytetin dhe komunitetin, qĂ« lidhet me gjelbĂ«rimin e zonave, pĂ«rmes fondeve tĂ« dedikuara nga bizneset qĂ« marrin hapĂ«sira pĂ«r shfrytĂ«zimâ, tha Manastirliu, duke nĂ«nvizuar se zbatimi i kĂ«saj rregulloreje do tĂ« jetĂ« pĂ«rgjegjĂ«si e bashkisĂ« sĂ« TiranĂ«s.
TIRANĂ, 18 nĂ«ntor/ATSH/ Drejtuesja politike e PartisĂ« Socialiste pĂ«r TiranĂ«n, Ogerta Manastirliu, ka vijuar sot takimet publike me banorĂ« tĂ« njĂ«sive 8 dhe 9, nĂ« kuadĂ«r tĂ« turit tĂ« dĂ«gjesave me qytetarĂ«t e kryeqytetit pĂ«r prezantimin e projektbuxhetit pĂ«r vitin 2026.
NĂ« fjalĂ«n e saj Manastirliu tha se âjemi kĂ«tu pĂ«r tĂ« biseduar pĂ«r Buxhetin 2026, por mbi tĂ« gjitha pĂ«r tĂ« adresuar shqetĂ«simet tuaja qĂ« jo vetĂ«m i kemi nĂ« vĂ«mendje por i kemi adresuar dhe i adresojnĂ« vit pas viti nĂ« buxhetet tona dhe tĂ« flasim konkretisht se si u kemi gjetur zgjidhje dhe cilat janĂ« projektet dhe prioritetet pĂ«r buxhetin 2026â.
Manastirliu u ndal te projektet që synojnë përmirësimin e cilësisë së jetës në lagje dhe rikthimin e hapësirave publike te komuniteti.
âPĂ«r ne çdo ditĂ« e vitit Ă«shtĂ« njĂ« fushatĂ« komunikimi me banorĂ«t, me komunitetet, me tĂ« gjithĂ« ata qytetarĂ« qĂ« duan ta shohin qytetin edhe mĂ« tĂ« zhvilluar dhe duan tĂ« prekin kĂ«to investime nĂ« lagjen, nĂ« rrugĂ«n, nĂ« vendin ku banojnĂ«. Kemi nisur njĂ« operacion pĂ«r çlirimin e hapĂ«sirave publike, i cili po vijon me intensitet nĂ« tĂ« gjithĂ« TiranĂ«n, duke krijuar mundĂ«si qĂ« tashmĂ« tĂ« kemi nĂ« dispozicion tĂ« projekteve rreth 100 mijĂ« metra katrorĂ« hapĂ«sirĂ« publike. JanĂ« mĂ« shumĂ« se 1000 hapĂ«sira, janĂ« 1000 mundĂ«si pĂ«r tâu shfrytĂ«zuar nĂ« funksion tĂ« komunitetit, pĂ«r mĂ« shumĂ« kĂ«nde lojĂ«rash pĂ«r fĂ«mijĂ«t, pĂ«r mĂ« shumĂ« hapĂ«sira çlodhĂ«se pĂ«r tĂ« moshuarit, pĂ«r mĂ« shumĂ« hapĂ«sira dhe kĂ«nde sportive nĂ« lagjeâ, theksoi Manastirliu.
NĂ« takim, Drejtuesja Politike e PS pĂ«r TiranĂ«n ndau gjithashtu projektin e âsuperblloqeveâ, qĂ« synon transformimin urban tĂ« lagjeve, rritjen e sigurisĂ« dhe zgjerimin e hapĂ«sirave publike tĂ« aksesueshme pĂ«r tĂ« gjithĂ« banorĂ«t.
Ajo theksoi edhe rëndësinë e përmirësimit të transportit publik.
Dëgjesat për projektbuxhetin do të vijojnë edhe në njësitë e tjera të kryeqytetit, me në fokus prioritetet që lidhen drejtpërdrejt me komunitetin dhe përmirësimin e jetës së qytetarëve.
TIRANĂ, 3 nĂ«ntor/ATSH/ Ervin Ceca, kandidati pĂ«r kryetar tĂ« bashkisĂ« Berat, i propozuar nga radhĂ«t e PartisĂ« Socialiste pĂ«r zgjedhjet e pjesshme vendore tĂ« 9 nĂ«ntorit, zhvilloi sot njĂ« takim me banorĂ« tĂ« fshatit StarovĂ«.
Gjatë takimit, Ceca bisedoi me banorët për shqetësimet dhe idetë e tyre për zhvillimin e zonës.
âZĂ«ri i banorĂ«ve tĂ« StarovĂ«s, nevojat e pĂ«rditshme dhe dashuria pĂ«r vendin janĂ« udhĂ«rrĂ«fyesi mĂ« i mirĂ« pĂ«r çdo vendim qĂ« synon tĂ« pĂ«rmirĂ«sojĂ« jetĂ«n nĂ« komunitetâ, tha Ceca.
Të dielën, më 9 nëntor do të mbahen zgjedhjet e pjesshme lokale në bashkinë e Beratit, ku kandidati i PS-së, Ervin Ceca do të garojë për postin e kryebashkiakut me Pavlo Shkarpa, kandidati i pavarur (mbështetur nga PD).
TIRANĂ, 3 nĂ«ntor/ATSH/ NĂ« kuadĂ«r tĂ« zgjedhjeve tĂ« pjesshme lokale tĂ« 9 nĂ«ntorit, kandidati i mbĂ«shtetur nga opozita pĂ«r bashkinĂ« TepelenĂ«, Gabriel Guma zhvilloi njĂ« takim me banorĂ« tĂ« Progonatit.
Guma dĂ«gjoi nga banorĂ«t, shqetĂ«simet e tyre pĂ«r rrugĂ«t e dĂ«mtuara, mungesĂ«n e investimeve dhe vĂ«shtirĂ«sitĂ« e jetĂ«s nĂ« njĂ« zonĂ« qĂ«, sipas tij, âmeriton shumĂ« mĂ« tepĂ«râ.
âNĂ« çdo shtĂ«pi qĂ« hyra, ndjeva forcĂ«n e njerĂ«zve qĂ« nuk dorĂ«zohen, por edhe zhgĂ«njimin nga premtimet e pambajtura. Progonati ka histori, shpirt dhe potencial ajo qĂ« mungon Ă«shtĂ« vĂ«mendja dhe vullneti pĂ«r tĂ« ndryshuar realisht. UnĂ« jam kĂ«tu pĂ«r ta dĂ«gjuar çdo zĂ« dhe pĂ«r ta kthyer nĂ« veprimâ, tha Guma nĂ« njĂ« postim nĂ« rrjetet sociale.
Rreth 350 familje qĂ« jetojnĂ« nĂ« njĂ« kompleks pallatesh nĂ« zonĂ«n e âKodrĂ«s sĂ« Diellitâ nĂ« TiranĂ« po pĂ«rballen me mungesĂ«n e ujit tĂ« pijshĂ«m prej mĂ« shumĂ« se tre muajsh. BanorĂ«t raportojnĂ« se uji vjen vetĂ«m njĂ« herĂ« nĂ« 24 orĂ« dhe qĂ«ndron pĂ«r njĂ« kohĂ« shumĂ« tĂ« shkurtĂ«r, duke mos pĂ«rmbushur as nevojat [âŠ]
Banorët e lagjes së vjetër të Kalasë në Durrës e zhvendosën sot protestën kundër projektit të rijetëzimit urban të zonës së tyre nga autoritetet lokale te zyrat e Fondacionit Shqiptaro-Amerikan për Zhvillim (AADF) në Tiranë, e cila është palë zhvilluese e projektit.
Mbi 70 familjeve u Ă«shtĂ« kĂ«rkuar tĂ« shpronĂ«sohen pĂ«r tâi hapur rrugĂ« modelit tĂ« investimeve tĂ« integruara transformuese, njohur me akronimin TID. Por ata nuk janĂ« dakord me vlerĂ«simin qĂ« u Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« pronave dhe pretendojnĂ« se projekti e shkatĂ«rron zonĂ«n historike.
Grupit të banorëve që kanë shtëpi mbi 100-vjeçare u takon të kompensohen me çmime të papërditësuara të referencës. Sipas një vendimi të qeverisë, botuar në Fletoren Zyrtare, çmimi i referencës së pronave të tyre është i vitit 2015.
Projekti âRestaurimi dhe rikualifikimi urban i zonĂ«s perspektive TIDâ, financuar nga qeveria, Bashkia e DurrĂ«sit dhe AADF, parashikon shembjen e njĂ« pjese tĂ« lagjes sĂ« vjetĂ«r pĂ«r tâi hapur rrugĂ« ârijetĂ«zimit turistikâ.
Banorët kanë paditur në Gjykatën Administrative Ministrinë e Kulturës dhe Bashkinë e Durrësit, duke kërkuar pezullimin e projektit. Paralelisht, ata thanë se kanë dorëzuar një kallëzim në SPAK, që përfshin tre studio projektimi, bashkinë dhe AADF-në.
âE kemi kĂ«rkuar pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« nĂ« çdo institucion, por AADF Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« pjesĂ« e kĂ«tij projekti korruptiv duke e financuar pa kontrolluar çfarĂ« ndodh nĂ« terren,â pretendoi Entela Spahivogli, banore e zonĂ«s.
Krahas vlerësimeve të ulëta banorët kundërshtojnë edhe shkatërrimin e trashëgimisë kulturore.
âTuristĂ«t vijnĂ« pĂ«r shtĂ«pitĂ« e vjetra, jo pĂ«r sheshe. GjelbĂ«rimet i pati DurrĂ«si, por i betonizuan. Tani duhet tĂ« prishen shtĂ«pi, duhet tâi heqĂ«sh njerĂ«zit, tâi nxjerrĂ«sh nĂ« rrugĂ«,â vijoi Rita Kazazi, njĂ« banore tjetĂ«r.
Sipas Fatmir Zotajt, tjetër banor, shifrat e projektit janë disproporcionale duke ngritur dyshimin për abuzime me fondet.
âPĂ«r kompensimin e 74 familjeve janĂ« parashikuar 3.1 milionĂ« dollarĂ«, ndĂ«rsa vetĂ«m pĂ«r lyerjen e fasadave 6.7 milionĂ«. Kjo Ă«shtĂ« njĂ« padrejtĂ«si e hapur,â tha ai pĂ«r Citizens.al.
NĂ« njĂ« koment pĂ«r Citizens.al fondacioni shpjegoi se kontributi i AADF-sĂ« pĂ«r projektin e Amfiteatrit tĂ« DurrĂ«sit âpĂ«rfaqĂ«son njĂ« dhurim pĂ«r qytetin dhe komunitetin lokalâ, si pjesĂ« e angazhimit pĂ«r ruajtjen dhe promovimin e trashĂ«gimisĂ« kulturore.
âAADF nuk ka asnjĂ« rol apo pĂ«rgjegjĂ«si nĂ« lidhje me procedurat e shpronĂ«simeve, pĂ«rcaktimin e vlerĂ«s sĂ« kompensimit pĂ«r pronat, apo çdo proces tjetĂ«r qĂ« lidhet me çështjen e pronave nĂ« zonĂ«n e projektitâ citohet nĂ« pĂ«rgjigjen pĂ«r Citizens.al.
AADF përmbylli se këto çështje janë kompetencë ekskluzive e institucioneve qëndrore dhe lokale të shtetit shqiptar.
Ndërkohë, Agjencia Shtetërore për Shpronësimet (ASHSH) sqaroi gjithashtu për Citizens.al se roli i saj është vetëm si zbatuese e procedurave ligjore, ndërsa përgjegjësia për projektin dhe zonën i takon bashkisë dhe qeverisë.
ĂfarĂ« dihet deri mĂ« tani?
Vendimi pĂ«r shpronĂ«simet u publikua nĂ« Fletoren Zyrtare mĂ« 26 gusht 2025, me njĂ« fond total prej rreth 315.5 milionĂ« lekĂ«sh (3.2 milionĂ« euro) â shumĂ« mĂ« e ulĂ«t se ajo qĂ« kĂ«rkonte fillimisht Bashkia (4.8 milionĂ« euro).
Projekti është pjesë e planit TID, miratuar në vitin 2021, i lidhur me nismën pas tërmetit të vitit 2019 për rindërtim dhe zhvillim urban.
AADF dhe Ministria e Kulturës kishin parashikuar shpronësimet që në planin 2021-2028, por procesi është zvarritur dhe po zbatohet pa qartësi publike.
Vlerësimi i pronave mbështetet në VKM-të e viteve 2000 dhe 2015, që nuk pasqyrojnë realitetin aktual të tregut, duke ulur ndjeshëm dëmshpërblimin për banorët e Kalasë.
Në raportime të mëparshme, Citizens.al solli rastet e disa banorëve, shtëpitë e të cilëve nga autoritetet publike vlerësoheshin 60-100 mijë euro ndërkohë që nga vlerësues privatë të pasurive vlera e tyre në treg është së paku dy herë më e lartë.
Gjykata Administrative e Apelit shtyu pĂ«r mĂ« 22 tetor vendimin mbi padinĂ« e banorĂ«ve tĂ« Zall-Gjoçajt ndaj projekteve tĂ« dy hidrocentraleve (HEC) nĂ« lumin Flim dhe UrakĂ«. Prej pesĂ« vitesh banorĂ«t kĂ«rkojnĂ« rrĂ«zimin e lejeve pĂ«r HEC-et âSekĂ«â dhe âZajsâ, tĂ« cilat shtrihen nĂ« zonĂ« tĂ« mbrojtur.
PĂ«r seancĂ«n e sotme ishin tĂ« pranishĂ«m banorĂ«t, avokati i tyre Franc Terihati, dhe pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« kompanisĂ« âSeka Hydropowerâ. Por ajo u shty pĂ«r arsye procedurale, pasi pĂ«rfaqĂ«suesja e ministrisĂ« sĂ« Mjedisit nuk ishte pajisur me autorizimin e nevojshĂ«m pas ndarjes sĂ« ministrisĂ« nga ministria e Turizmit nĂ« strukturĂ«n e re qeverisĂ«se.
âNĂ« kushtet kur pĂ«rfaqĂ«suesja nuk ishte pajisur me autorizim, seanca u shty qĂ« vendimi i kalimit procedural tâi njoftohet MinistrisĂ« sĂ« Mjedisit, e cila konsiderohet qĂ« ishte nĂ« mungesĂ«â, shpjegoi pĂ«r Citizens.al avokati i banorĂ«ve, Terihati.
Një betejë gjyqësore që zgjat prej pesë vitesh
Padia nĂ« Apel kundĂ«rshton njĂ« vendim tĂ« vitit 2020, nĂ« tĂ« cilin Gjykata e ShkallĂ«s sĂ« ParĂ« rrĂ«zoi kĂ«rkesat e banorĂ«ve pĂ«r tĂ« ndalur ndĂ«rtimet nĂ« Parkun KombĂ«tar âLurĂ«-Mali i DejĂ«sâ.
Ndërkohë që komuniteti lokal i pati kundërshtuar projektet me protesta që prej vitit 2018.
ĂĂ«shtja aktuale kĂ«rkon pavlefshmĂ«rinĂ« e deklaratĂ«s mjedisore, lejes sĂ« ndĂ«rtimit, lejes sĂ« pĂ«rdorimit tĂ« ujĂ«rave si dhe shfuqizimin e urdhrit tĂ« ish-MinistrisĂ« sĂ« Turizmit dhe Mjedisit qĂ« zvogĂ«loi fondin pyjor tĂ« zonĂ«s me rreth 6180 m2 si dhe shkresat e AKZM-sĂ« qĂ« i dhanĂ« dritĂ«n jeshile zhvillimit tĂ« projekteve.
Argumenti qendror i banorĂ«ve tĂ« Zall-Gjoçajt Ă«shtĂ« se sipas ligjit nr.81/2017 pĂ«r Zonat e Mbrojtura nuk lejohet ndĂ«rtimi i impianteve tĂ« tilla nĂ« zona tĂ« kategorisĂ« âIIâ tĂ« nivelit tĂ« mbrojtjes.
Prandaj, si palĂ« tĂ« paditura, pĂ«rveç kompanisĂ« âSeka Hydropowerâ, janĂ« dhe institucionet sikurse: Ministria e Mjedisit, Agjencia KombĂ«tare e Mjedisit, KĂ«shilli i Basenit Ujor Mat, KĂ«shilli KombĂ«tar i Territorit, Ministria e InfrastrukturĂ«s dhe EnergjisĂ« si dhe Bashkia Mat.
NĂ« vitin 2018, Zall-Gjoçaj u bashkua me LurĂ«n pĂ«r tĂ« formuar njĂ« nga parqet KombĂ«tare mĂ« tĂ« mĂ«dha nĂ« ShqipĂ«ri. Por nĂ« janar 2022, qeveria rishikoi kufijtĂ« dhe e hoqi nga ky park zonĂ«n ku tashmĂ« Ă«shtĂ« ngritur diga e HEC-it âZajsâ.
Ky ndryshim ligjor, i bërë në mes të konfliktit gjyqësor, u cilësua nga banorët si tentativë për të legjitimuar shkeljen. Më herët, në shkurt 2020 banorët e Matit kishin kërkuar zhvendosjen e hidrocentraleve jashtë zonës së mbrojtur dhe për këtë ngritën një padi të dytë.
Kronologjia e ndjekjes së çështjes në rrugë ligjore:
NĂ«ntor 2019 â Gjykata Administrative e ShkallĂ«s sĂ« ParĂ« rrĂ«zoi kĂ«rkesĂ«n pĂ«r ndalimin e punimeve.
Qershor 2020 â Gjykata Administrative rrĂ«zoi padinĂ« pĂ«r ndalimin e HEC-eve.
Janar 2021 â Gjykata anuloi licencĂ«n e dhĂ«nĂ« nga Enti Rregullator i EnergjisĂ« (ERE) pĂ«r HEC-in âZajsâ brenda Parkut KombĂ«tar Zall-Gjoçaj.
Qershor 2021 â BanorĂ«t protestuan pĂ«rpara GjykatĂ«s Administrative tĂ« Apelit duke kĂ«rkuar qĂ« ajo ta marrĂ« nĂ« shqyrtim apelin e tyre.
NĂ«ntor 2021 â Apeli lĂ« nĂ« fuqi vendimin pĂ«r anulimin e licencĂ«s sĂ« ERE-s ndaj HEC-it âZajsâ.
Shkurt 2022 â ERE zbaton vendimin dhe i heq licencĂ«n HEC-it âZajsâ.
NĂ«ntor 2022 â Gjykata e LartĂ« konfirmon pĂ«rfundimisht heqjen e licencĂ«s kompanisĂ« âSeka Hydropowerâ pĂ«r njĂ« nga HEC-et.
Në pritje të një vendimi përfundimtar, për të cilin banorët e zonës së Zall-Gjoçajt shpresojnë datën 22 tetor, rasti i tyre shihet si një test i radhës për drejtësinë shqiptare sa i përket çështjeve mjedisore.
BanorĂ«t e KurdarisĂ« sĂ« bashkisĂ« Klos patĂ«n sot seancĂ«n e parĂ« gjyqĂ«sore pranĂ« GjykatĂ«s Administrative tĂ« ShkallĂ«s sĂ« ParĂ« nĂ« TiranĂ«, pĂ«r ndalimin e hidrocentralit âDomaâ, qĂ« kĂ«rcĂ«non burimet e tyre tĂ« ujit.
Prej muajit gusht ata kanĂ« ngritur padi kundĂ«r KĂ«shillit bashkiak Klos, AgjencisĂ« KombĂ«tare tĂ« Zhvillimit tĂ« Territorit (AZHT) qĂ« varet nga qeveria dhe shoqĂ«risĂ« âGlobal Interprise Groupâ, e cila Ă«shtĂ« pĂ«rpjekur prej vitesh tĂ« ndĂ«rtojĂ« hidrocentralin.
Sipas avokates së banorëve, Dorina Prethi, seanca e sotme u shty pasi mungonte pala tjetër.
âAZHT ka marrĂ« fletĂ«-thirrjen, por ajo nuk Ă«shtĂ« kthyer dhe gjykata nuk ka informacion nĂ«se ata kanĂ« marrĂ« dijeni. Kur njĂ«ra palĂ« nuk Ă«shtĂ« prezent gjykata detyrohet ta shtyjĂ« procesin, sepse nesĂ«r mund tĂ« ketĂ« pretendime pĂ«r procedura tĂ« gabuaraâ, u shpreh Prethi pĂ«r Citizens.al.
Sipas saj në padi është kërkuar pavleshmëria e vendimeve 84 dhe 104 të Këshillit bashkiak Klos që dha fondin pyjor për nisjen e punimeve për shtrirjen e tubacioneve për hidrocentralin.
âSipas ligjit tĂ« qeverisjes vendore, KĂ«shilli bashkiak Ă«shtĂ« i detyruar tĂ« thĂ«rrasĂ« nĂ« konsultim banorĂ«t nĂ« rastet kur jep nĂ« pĂ«rdorim apo nĂ« pronĂ«si pronĂ«n publike tĂ« tyre, por nĂ« kĂ«tĂ« rast nuk Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« asnjĂ« procedurĂ« e tillĂ«,â tha avokatja duke shtuar se mungesa e konsultimit Ă«shtĂ« konfirmuar me shkresĂ« zyrtare nga Bashkia Klos.
Hidrocentrali Doma parashikohet të ndërtohet në lumin e Lusës, që kalon mes tre prej fshatrave: Kurdari, Skënderaj dhe Kurqelaj. Për ndërtimin e tij pritet të hapet 4.4 kilometra trase rruge dhe rrjedha e lumit të futet në tuba.
Beteja e komunitetit të Matit kundër HEC-eve
Pesë fshatrat e njësisë administrative Suç: Suç, Kurdari, Kurqelaj, Skënderaj dhe e Kujtim, kanë qenë shënjestër të veprave energjetike prej vitit 2006. Në atë kohë projekti për ndërtimin e një HEC-i në lumin e Lusës nuk u konkretizua.
NĂ« vitin 2017-2018 dy shoqĂ«ri tĂ« ndryshme si âIndrolusaâ dhe âGlobal Interprise Groupâ aplikuan pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar hidrocentrale nĂ« kĂ«tĂ« zonĂ«.
NĂ« vitin 2017, qeveria i dha leje firmĂ«s âIdrolusaâ pĂ«r ndĂ«rtimin e HEC-eve âLusa 1 dhe Lusa 2â.
BanorĂ«t, u pĂ«rpoqĂ«n tâi bindnin institucionet se ishin kundĂ«r kĂ«tyre projekteve, prandaj nĂ« 2020 iu drejtuan zyrĂ«s sĂ« KryeministrisĂ«. NĂ« pĂ«rgjigjen zyrtare, thuhej se qeveria ishte nĂ« dijeni tĂ« problemit tĂ« ngritur nga banorĂ«t dhe se ajo âmbĂ«shtet para sĂ« gjithash interesat e tyreâ.
Por, pas pĂ«rfundimit tĂ« afateve ligjore dhe mosrealizimit tĂ« kĂ«tyre veprave nĂ« fshat, kompania âIdrolusaâ u kthye nĂ« fshatin SkĂ«nderaj nĂ« vitin 2022 pĂ«r njĂ« konsultim tĂ« ri. Ata refuzuan ta zhvillojnĂ« takimin duke treguar kundĂ«rshti.
Agjencia Kombëtare e Mjedisit u shpreh atë kohë për Citizens.al se komuniteti nuk kishte shqetësime për ndërtimin e këtij hidrocentrali.
âNĂ« takim Ă«shtĂ« prezantuar projekti, janĂ« dĂ«gjuar sugjerimet e pjesĂ«marrĂ«sve, tĂ« cilat do tĂ« merren parasysh nga ana e investitorĂ«ve, gjatĂ« kohĂ«s sĂ« shfrytĂ«zimitâ, tha AKM-ja pĂ«r Citizens.al.
Paralelisht, nĂ« vitin 2018, shoqĂ«ria âGlobal Interprise Groupâ donte tĂ« ndĂ«rtonte nĂ« tĂ« njĂ«jtin lum hidrocentralin âDomaâ. Ndaj zhvilloi njĂ« dĂ«gjesĂ« publike, ku morĂ«n pjesĂ« 19 banorĂ«.
Në dokumentet nga Ministria e Mjedisit dhe Agjencia Kombëtare e Mjedisit, thuhet se ata shprehën dakordësinë për zhvillimin e hidrocentralit. Mirëpo, 12 prej tyre, janë shprehur me shkrim se firma e pjesëmarrjes së tyre u është manipuluar si deklaratë dakordësie.
âDeklarojmĂ« se kemi marrĂ« pjesĂ« si dĂ«gjues pĂ«r projektin âDomaâ, por nuk kemi shprehur dakordĂ«si pasi bie ndesh me interesat jetikĂ«â, thanĂ« ata nĂ« deklaratĂ«.
Më pas, një tjetër tentativë për të zhvilluar një dëgjesë me komunitetin për zhvillimin e projekteve hidrike u përsërit në vitin 2020, por u refuzua masivisht nga banorët dhe u mblodhën 631 firma kundër.
Pesë vite më pas, kompania ia ka dalë të marrë lejen përmes një procesi konsultimi publik të pazbardhur ende, për të cilët banorët shprehen se nuk janë pyetur. Banorët janë organizuar sërish në protesta, duke mos lejuar asnjë mjet të rëndë pune të shkojë në terren. Ndërsa së fundi kanë nisur edhe procesin gjyqësor.
Avokatja Dorina Prethi shprehet me besim se procesi do të mbyllet shpejt.
âE parashikoj dy-tre seanca jo mĂ« shumĂ«â, tha ajo ndĂ«rsa seanca e dytĂ«, do tĂ« mbahet mĂ« 16 tetor.
ShtatĂ«dhjetekatĂ«r familje nĂ« DurrĂ«s pritet tĂ« humbasin pronat e tyre pĂ«r shkak tĂ« njĂ« projekti urbanistik qĂ« synon tâi japĂ« pamje tjetĂ«r Parkut Arkeologjik.
Projekti âRestaurimi dhe rikualifikimi urban i zonĂ«s perspektive TIDâ po financohet nga qeveria dhe bashkia e DurrĂ«sit nĂ« bashkĂ«punim me Fondacionin Shqiptaro-Amerikan pĂ«r Zhvillim (AADF). Ai po has kontestime pĂ«r vlerĂ«n e ulĂ«t tĂ« shpronĂ«simeve dhe mungesĂ«n e konsultimeve publike.
Vendimi për shpronësimet u publikua në Fletoren Zyrtare më 26 gusht 2025. Ai parashikon kompensim për pronat në zonën e Amfiteatrit dhe Bulevardit Qendror për një vlerë totale rreth 315.5 milionë lekë (3.2 milionë euro), shumë më pak se 467 milionët (4.8 milionë euro) që kishte kërkuar fillimisht Bashkia Durrës.
Procedurat e likuidimit pritet të kryhen nga Agjencia Shtetërore për Shpronësimet, ndërsa përpara pagesës, pronarëve u duhet të paraqesin dokumentet e pronësisë të rifreskuara nga Kadastra.
Shpronësimi ka hyrë në fuqi menjëherë dhe duhet të përfundojë brenda muajit nëntor 2025. Por shuma e caktuar, është vlerësuar në çmime referencash që nuk janë përditësuar prej së paku 10 vite.
ShpronĂ«simi me âvlera qesharakeâ
Banorët e zonës që preket nga projekti thonë se nuk janë konsultuar dhe se u njohën me projektin vetëm përmes medias. Citizens.al ishte në zonë dhe vizitoi disa prej shtëpive që preken nga shpronësimi.
âVetĂ«m nga celularĂ«t e kemi marrĂ« vesh qĂ« do tĂ« prishen shtĂ«pitĂ«,â tha Shpresa Braholli, banore e rrugĂ«s âIbrahim Tartariâ krah âBulevardit Tregtarâ.
Ajo zotĂ«ron njĂ« banesĂ« 149 mÂČ dhe thotĂ« se kompensimi i ofruar Ă«shtĂ« 8.3 milionĂ« lekĂ« (85 mijĂ« euro). Me kĂ«tĂ« shumĂ«, ajo thotĂ« se nuk mund tĂ« pĂ«rballojĂ« blerjen e njĂ« shtĂ«pie tjetĂ«r, as nĂ« periferinĂ« e DurrĂ«sit.
âJo kĂ«tu, po tĂ« matanĂ« SpitallĂ«s qĂ« ta gjesh shtĂ«pinĂ« si kjo qe e kam,â vijon Shpresa.
Në shtëpinë e Altin Xhogut banojnë dy kurora familjare. Ai tregon se prona është vlerësuar me vetëm 6 milion lekë (62 mijë euro).
âDy familje, nga 3 milionĂ«, çâmund tĂ« bĂ«sh me 3 milionĂ«? Tek VKM-ja thotĂ« qĂ« ky projekt zbatohet me pĂ«lqimin e banorĂ«ve, por unĂ« sâkam dhĂ«nĂ« ndonjĂ« pĂ«lqim pĂ«r tĂ« ma marrĂ« pronĂ«n,â thotĂ« Xhogu.
Projekti parashikon ndërhyrje për të zgjeruar hapësirat publik, përmendim këtu krijimin edhe të lulishteve. Banorët e intervistuar nga Citizens.al thanë se në disa raste shpronësimi i shtëpive të tyre u ishte kërkuar pikërisht për këtë qëllim.
Ata shprehen të zhgënjyer për faktin se zona ku ata banojnë është tjetërsuar gjatë viteve dhe hapësirat e dikurshme u dhanë për ndërtime shumëkatëshe.
âTe shkolla e muzikĂ«s, ka qenĂ« lulishte, do tĂ« bĂ«het pallat. KĂ«tu ne kemi pronĂ«n, kemi shtĂ«pinĂ«, prishe thotĂ« (qeveria), do bĂ«jmĂ« lulishte. Nuk e di! Kjo nuk ka sens!â vijon Xhogu.
Banorët janë organizuar për të nisur një proces ligjor me padi kolektive kundër vendimit për shpronësimet duke synuar një vlerësim më të drejtë të pronave.
Shpronësimi me vlerën e viteve 2000
Plani për zonën TID është miratuar që në shkurt 2021. Ai lidhet me nismën e qeverisë, pas tërmetit të vitit 2019, me planet e detyruara vendore për rindërtimin dhe zhvillimin urban.
NĂ« tĂ« njĂ«jtin vit, AADF dhe Ministria e KulturĂ«s publikuan âPlanin e Menaxhimit tĂ« Integruar tĂ« Zonave Arkeologjike A & Bâ pĂ«r periudhĂ«n 2021-2028, ku shpronĂ«simet ishin parashikuar tĂ« ndodhnin nĂ« vitet 2021â2022. Procesi duket se po e zbaton me vonesĂ« planin dhe pa transparencĂ« tĂ« plotĂ«.
NdĂ«rkohĂ«, qeveria e ka miratuar vlerĂ«n e shpronĂ«simit pĂ«r pronat qĂ« do tĂ« preken nga projekti nĂ« bazĂ« tĂ« vlerĂ«s sĂ« tregut, sipas njĂ« vendimi tĂ« vitit 2000 â VKM nr. 138/2000, e cila Ă«shtĂ« pĂ«rditĂ«suar me rregulloret e vitit 2015. Pra me çmimet e tregut tĂ« sĂ« paku 10 viteve mĂ« parĂ«. NgjashĂ«m dhe kompensimi pĂ«r trojet â VKM nr. 89/2016 dhe ndryshimeve tĂ« saj tĂ« mĂ«vonshme.
Kështu, banorët e zonës historike të Durrësit po përballen me zhvlerësimin e pronës në mungesë të një procesi publik të ndershëm.
ĂĂ«shtja ngre pikĂ«pyetje mbi etikĂ«n e zhvillimit urban dhe sjell ndĂ«rmend rastin e zonĂ«s sĂ« â5 Majitâ nĂ« TiranĂ« ku plani i detyruar vendor xhentrifikoi zonĂ«n.
GAZA, 13 shtator /ATSH-AFP-DPA/ â Ushtria izraelite tha sot se mĂ« shumĂ« se 250 000 banorĂ« ishin larguar nga Qyteti i GazĂ«s nĂ« javĂ«t e fundit pĂ«r nĂ« pjesĂ« tĂ« tjera tĂ« territorit palestinez, pas njĂ« intensifikimi tĂ« bombardimeve dhe bastisjeve izraelite.
Izraeli i ka paralajmëruar të gjithë banorët e qytetit të Gazës të largohen menjëherë në pritje të një ofensive të madhe tokësore, sipas BBC.
Nga ana e saj, Mbrojtja Civile në Rripin e Gazës raportoi pesë palestinezë të vrarë që nga agimi, pas bombardimeve izraelite, vetëm një ditë pas vdekjes së të paktën 50 personave në të gjithë territorin e shkatërruar nga 23 muaj luftë.
âSipas vlerĂ«simeve tĂ« ushtrisĂ«, mĂ« shumĂ« se njĂ« e katĂ«rta e njĂ« milion banorĂ«ve tĂ« Qytetit tĂ« GazĂ«s janĂ« larguar pĂ«r sigurinĂ« e tyreâ, tha zĂ«dhĂ«nĂ«si i ushtrisĂ« izraelite, Avichay Adraee pĂ«r X.
Sipas vlerësimeve të fundit të OKB-së, afërsisht një milion palestinezë jetojnë në dhe përreth Qytetit të Gazës, qytetit më të madh të territorit.
Ushtria thotë se dëshiron të marrë kontrollin e Qytetit të Gazës, të cilin e paraqet si një nga fortesat e fundit të lëvizjes islamiste palestineze Hamas.
Forcat Ajrore Izraelite lëshuan sot fletëpalosje duke u bërë thirrje banorëve të lagjeve perëndimore të qytetit të evakuohen, ndërsa Mbrojtja Civile lokale raportoi vazhdimin e sulmeve ajrore.
âUshtria po vepron me forcĂ« nĂ« zonĂ«n tuaj dhe Ă«shtĂ« e vendosur tĂ« shpĂ«rbĂ«jĂ« dhe mposhtĂ« Hamasinâ, shkruhej nĂ« fletĂ«palosje.
Veçmas, zyra e medias e drejtuar nga Hamasi në Rripin e Gazës vlerësoi se numri i njerëzve që kishin ikur në zona nominalisht më të sigurta ishte rritur në 350 000, nga një raport i mëparshëm prej rreth 65 000.
Asnjë nga këto shifra, ose informacione të tjera nga zona e konfliktit, nuk mund të verifikohen në mënyrë të pavarur./ a.jor.
Login
