Pas mĂ« shumĂ« se tre dekadash kĂ«rkesa, protesta dhe premtime tĂ« pĂ«rsĂ«ritura, projektligji pĂ«r âStatusin e Minatoritâ u rrĂ«zua edhe njĂ« herĂ« sot nĂ« komisionet parlamentare, me votat e mazhorancĂ«s socialiste.
Komisioni Parlamentar për Burimet natyrore, Infrastrukturën dhe Zhvillimin e Qëndrueshëm ishte komisioni i tretë ku votat e socialistëve i dhanë kartonin e kuq propozimit të deputetes Jorida Tabaku.
Argumenti i përdorur nga Partia Socialiste për të rrëzuar nismën ishte mbivendosja dhe konflikti me kuadrin ekzistues.
âPjesa mĂ« e madhe e tĂ« drejtave qĂ« parashikon ky projektligj janĂ« tashmĂ« tĂ« rregulluara nga ligji pĂ«r sigurimet shoqĂ«rore, ligji pĂ«r nxitjen e punĂ«simit, ligji pĂ«r shĂ«ndetin dhe sigurinĂ« nĂ« punĂ« si dhe nga VKM pĂ«r mbrojtjen nga aksidentet nĂ« punĂ« apo pĂ«r sigurimin shĂ«ndetĂ«sorâ, argumentoi nĂ« Komision deputeti socialist Klevis Jahaj, njĂ«kohĂ«sisht relator i çështjes.
Ai u shpreh mĂ« tej se nuk ka njĂ« analizĂ« tĂ« efekteve ekonomike, duke shprehur se qeveria nuk mund tâi mbulojĂ« kostot prej rreth 1.2 miliardĂ« lekĂ« nĂ« vit pĂ«r 13,300 pĂ«rfitues.
Për deputeten e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku votimi i statusit të minatorit mbetet një vullnet politik, që Partia Socialiste nuk e ka.
âKur shikon qĂ« ke hequr TVSH-nĂ« pĂ«r jahte dhe ke pĂ«rjashtuar hotelet me pesĂ« yje, tani thuhet se do prishet qĂ«ndrueshmĂ«ria fiskale nga statusi i minatorit? QĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« fiskale e prishin sot favoret e Portit tĂ« DurrĂ«sit dhe kontratat koncesionare qĂ« janĂ« vjedhje. Nuk e prish statusi i minatorit,â u shpreh deputetja Tabaku.
Sipas saj, nuk e bĂ«n deputeti propozues analizĂ«n financiare dhe komisioni Ă«shtĂ« pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r tâia nisur qeverisĂ«.
âFatkeqĂ«sisht qeverisĂ« i ka shkuar ditĂ«n e hĂ«nĂ« nĂ« darkĂ«. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse nuk ka njĂ« analizĂ« tĂ« plotĂ« financiareâ, u shpreh Tabaku.
Deputeti i Lëvizjes Bashkë, Redi Muçi u shpreh se profesioni i minatorit ka vështirësi dhe rreziqe të veçanta.
âKĂ«tĂ« e tregojnĂ« shifrat e vdekshmĂ«risĂ« nĂ« vendin e punĂ«s, prandaj propozimi i projektligjit Ă«shtĂ« i domosdoshĂ«m. Statusi i minatorit qĂ« kĂ«rkohet nuk Ă«shtĂ« lĂ«moshĂ«, por njĂ« e drejtĂ« qĂ« duhet venĂ« nĂ« vend qĂ« pĂ«r 35 vjet Ă«shtĂ« injoruarâ, deklaroi Muçi.
Ai shtoi më tej se profesioni më i vështirë në vend nuk ka një status, ndërsa kemi një status të veçantë për deputetët.
âKa deputetĂ« qĂ« do tĂ« dalin me 2 mijĂ« euro pension dhe kĂ«tu relatori foli edhe pĂ«r ndikimin qĂ« miratimi i statusit tĂ« minatorit do tĂ« ketĂ« nĂ« buxhet. Statusi i minatorit pĂ«rcakton edhe njĂ« sĂ«rĂ« pĂ«rfitimesh, mbrojtjesh pĂ«r kĂ«tĂ« kategori qĂ« janĂ« specifike qoftĂ« pĂ«r dĂ«mtimet nĂ« punĂ«, qoftĂ« pĂ«r trajtimin mjekĂ«sor e shumëçka tjetĂ«râ, argumentoi deputeti Muçi.
Deputeti Vullnet Sinaj u shpreh se në vitin 2019, me ligjin 29/2029 janë zgjidhur kërkesat që pretendohen të zgjidhen tanimë me statusin.
âĂshtĂ« njĂ« ligj qĂ« ne atĂ«herĂ« e menduam pĂ«r tĂ« hequr dorĂ« nga statuset e veçanta, i grupuam tĂ« gjitha sektorĂ«t e vĂ«shtirĂ« tĂ« ekonomisĂ« shqiptare nĂ« njĂ« ligj tĂ« pĂ«rbashkĂ«t dhe e bĂ«mĂ« siç e ka gjithĂ« komuniteti evropian qĂ« mos tĂ« kemi statuse tĂ« veçanta pĂ«r secilin sektor, se mund tĂ« ngrihen nesĂ«r edhe kĂ«ta tĂ« baletit tĂ« kĂ«rkojnĂ« edhe kĂ«ta status pĂ«r punĂ«n e tyre se edhe ata vĂ«shtirĂ«si kanĂ« atje, lodhen edhe ataâ, u shpreh deputeti Sinaj.
Një zëri mazhoranca në Komision u shpreh se nuk e venë në dyshim se puna në minierë dhe nëntokë është e vështirë, por këto shqetësime janë zgjidhur me ligjin e 2019-ës.
âKĂ«shtu qĂ« mĂ« mirĂ« nĂ«se keni ndonjĂ« gjĂ« mund tĂ« ndĂ«rhyni pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« ndonjĂ« ndryshim te ai ligji dhe mos ta ktheni nĂ« statuse, pra tĂ« fillojmĂ« metoda tĂ« reja, nĂ« kohĂ«n qĂ« jemi duke kĂ«rkuar anĂ«tarĂ«simin tonĂ« nĂ« BE se sa tĂ« bĂ«jmĂ« statuse tĂ« veçanta pĂ«r secilin sektorâ, pĂ«rfundoi deputeti Sinaj.
Projektligji për statusin e minatorit propozonte pension minimal 130% te pagës minimale, dalje në pension pas 20-25 vitesh punë nëntokë, trajtim shëndetësor falas për sëmundjet profesionale dhe përfitime për familjarët në rast vdekjeje.
Ish-minatorët dhe minatorët kanë protestuar prej vitesh për njohjen e statusit, duke ndërmarrë edhe nismën e nënshkrimit të një peticionit.
Statusi i minatorit: premtim fushatash politike
Në vitin 2009, kur Kryeministri Edi Rama ishte në opozitë, iu premtoi ish-minatorëve të Gurit të Kuq në Pogradec se do të miratonte statusin e minatorëve në 100 ditët e para të qeverisjes së tij.
Në vitin 2013, Edi Rama erdhi në pushtet, dhe ende sot nuk minatorët janë pa status.
Në tetor të vitit 2017, deputeti i Lëvizjes Socialiste për Integrim, Përparim Spahiu, dërgoi në Kuvendin e Shqipërisë një draft për ligjin e statusit të minatorit.
âPĂ«r çdo person do tĂ« paguhet kontribut shtesĂ« nĂ« masĂ«n 5% tĂ« pagĂ«s bruto pĂ«r efekt kontributi. Kontributi shtesĂ« do tĂ« paguhet nĂ« masĂ«n 2% nga punĂ«marrĂ«si dhe 3% nga punĂ«dhĂ«nĂ«si. Diferenca ndĂ«rmjet efektit financiar tĂ« kĂ«tij ligji deri nĂ« plotĂ«simin e moshĂ«s sĂ« pĂ«rfituesve do tĂ« pĂ«rballohen nga buxheti i shtetitâ, u shpreh asokohe deputeti Spahiu.
Mirëpo, mazhoranca socialiste nuk e mbështeti këtë projektligj. Sipas qeverisë së asaj kohe, miratimi i këtij statusi do të sillte efekte negative në skemën e pensioneve dhe në buxhetin e shtetit.
NĂ« prill 2028 nĂ« njĂ« takim me minatorĂ«t, Rama u shpreh se nĂ«se nĂ« mandatin e parĂ« qeverisĂ«s u premtua ulja e moshĂ«s sĂ« daljes nĂ« pension pĂ«r minatorĂ«t, âkĂ«tĂ« mandat kemi premtuar statusin dhe do ta mbajmĂ«â.
Në turin e llogaridhënies në qershor të vitit 2018 në bashkinë e Klosit, ministrja Olta Xhaçka premtoi para banorëve se drafti për projektligjin e statusit të minatorëve ishte duke u shqyrtuar dhe shumë shpejt do ti jepet zgjidhje.
âPo diskutohet, po shqyrtohet dhe shumĂ« shpejt do tĂ« dalim me njĂ« draft qĂ« sĂ«rish do tâi hyjĂ« njĂ« konsultimi publik pĂ«r tĂ« marrĂ« edhe dakordĂ«sinĂ« tuajâ, theksoi Xhaçka.
Në po të njëjtin muaj, minatorët në pension dhe sindikatat që ushtronin veprimtarinë në atë kohë u mblodhën në protestë para Kryeministrisë për të kërkuar statusin, në të kundërt do të nisnin grevën e urisë.
âPĂ«r sa i pĂ«rket statusit ne po bĂ«jmĂ« njĂ« projektligj siç e ka Evropa, njĂ« draft-ligj pĂ«r status pĂ«r tĂ« gjitha kĂ«to statuse pune tĂ« vĂ«shtira qĂ« do tĂ« hyjnĂ« tek kategoritĂ« me njĂ« status tĂ« veçantĂ«â, u shpreh Kryeministri Rama para banorĂ«ve tĂ« Hasit nĂ« tetor 2018, gjatĂ« njĂ« bashkĂ«bisedimi pĂ«r platformĂ«n e bashkĂ«qeverisjes.
Në vitin 2019, çështja e statusit u soll sërish në vëmendje. Ndërkohë që një grup minatorësh protestonin para Kryeministrisë, Federata e Sindikatës së Punonjësve të Industrisë në një deklaratë për mediat u shpreh se së bashku me Qeverinë do të përgatisnin draftin për statusin e minatorit dhe shumë shpejt do të kalohet në kuvend.
Në vitin 2020, minatorët i dërguan Kuvendit një peticion prej 10,700 firmash. Ata kërkuan rritjen e pagave dhe përfitimeve të tjera për minatorët, rritjen e pensioneve, garantimin e kujdesit shëndetësor si dhe sigurimin e jetës. Pas më shumë se tre vitesh nga Kuvendi nuk pati asnjë përgjigje.
Më 30 tetor 2024, Rama u shpreh se statusi është miratuar dhe është e kotë të vazhdohet kjo histori.
âStatusin e minatorit ne e kemi miratuar, ka kohĂ«, nuk Ă«shtĂ« e rastit qĂ« minatorĂ«t dalin nĂ« pension 10 vite para tĂ« tjerĂ«ve. ĂshtĂ« nĂ« status, siç Ă«shtĂ« dalja nĂ« pension para tĂ« tjerĂ«ve, janĂ« edhe tĂ« gjitha pĂ«rfitimet e tjera njĂ«soj si kategoritĂ« e tjera. Ne kemi vetĂ«m me statuset e veçanta, me kompensimet, trajtimin e veçantĂ« pĂ«r drita etj., kemi 270 milionĂ« euro. Tek kĂ«to 270 milionĂ« euro pĂ«rfshihen edhe minatorĂ«tâ, deklaroi ai nĂ« njĂ« takim me pensionistĂ«t.
Lexo gjithashtu:
The post âKartoni i kuq pĂ«r minatorĂ«tâ, Kuvendi refuzon sĂ«rish statusin appeared first on Citizens.al.
Login
