Agjencia prestigjioze Reuters ka publikuar listën “Trailblazing Women 2025”, ku përzgjedhin gratë që po udhëheqin ndryshime të rëndësishme në sektorët e tyre përmes ndikimit, inovacionit dhe lidershipit.
Në këtë listë është përfshirë edhe shqiptarja Shqipe Neziri Vela, e renditur ndër 10 gratë më të spikatura në nivel botëror në sektorin e energjisë.
Sipas Reuters, përzgjedhja u bazua mbi arritjet profesionale, ndikimin publik, kontributin social dhe aftësitë udhëheqëse, duke vlerësuar gratë që kanë luajtur rol kyç në politikën dhe praktikat e qëndrueshme të industrive strategjike.
Shqipe Vela është vlerësuar për udhëheqjen dhe ndikimin e saj në qeverisjen e burimeve natyrore, promovimin e transparencës dhe avancimin e praktikave të qëndrueshme në industrinë e energjisë dhe minierave. /Telegrafi/
Përdorimi total nga burimet e rinovueshme në të gjithë BE-në ka arritur pothuajse 50%, i nxitur nga energjia hidrike dhe, gjithnjë e më shumë, nga energjia diellore. Austria kryeson BE-në për përdorimin e energjisë elektrike të rinovueshme, me pjesën më të lartë të energjisë që vjen nga burimet e gjelbra.
Sipas Eurostat, vendi u rendit i pari me një normë përdorimi të energjisë elektrike të gjelbër prej gati 90%, e rritur nga 16 hidrocentralet e saj. Suedia vjen e dyta me 88%, e mundësuar kryesisht nga era dhe uji, ndërsa një vend tjetër nordik, Danimarka, vjen e treta me 80%, falë rrjetit të saj të gjerë të parqeve me erë në tokë dhe në det të hapur.
Norma dukshëm mbi 50% u regjistruan gjithashtu në Portugali (66%), Spanjë (60%) dhe Kroaci (58%), ndërsa Italia dhe Franca u renditën në gjysmën e poshtme, përkatësisht të 18-të dhe të 21-të në BE.
Përqindjet më të ulëta të përdorimit të energjisë elektrike të gjelbër u gjetën në Maltë (11%), Republikën Çeke (18%), Luksemburg (20.5%), Hungari dhe Qipro (24%).
Këto shifra mbulojnë të gjithë energjinë elektrike që vjen nga burime të rinovueshme, përfshirë atë të importuar nga jashtë. Ndërkohë, bëhet e ditur se përdorimi i energjisë elektrike të gjelbër në të gjithë Bashkimin Evropian është rritur ndjeshëm gjatë dy dekadave të fundit.
Në vitin 2004, ajo përbënte vetëm 16% të konsumit total të energjisë elektrike. Rreth 10 vjet më vonë, kjo shifër u rrit në gati 29%, dhe sot qëndron në 47.5%.
A do ta kalojë energjia diellore, energjinë hidro – si burimi kryesor i energjisë elektrike të gjelbër?
Energjia e erës aktualisht përbën pjesën më të madhe të burimeve të rinovueshme të përdorura për të prodhuar energji elektrike, me 38% të totalit, e ndjekur nga energjia hidro me 26%.
Megjithatë, rritja më e shpejtë është energjia diellore, e cila shkoi nga vetëm 1% në vitin 2008 në mbi 23% në vitin 2024, me 304 TWh.
Eksperti i energjisë në Bruegel, Ben McWilliams, i tha ‘Europe in Motion’ se “është pothuajse e sigurt që energjia diellore do të kalojë energjinë hidro në vitet e ardhshme”.
“Zhvilluesit vazhdojnë të ndërtojnë centrale diellore me një ritëm rekord, ndërsa vendosja e energjisë hidrike nuk rritet”, tha ai, duke shtuar se sa më shumë panele diellore të instalojë Evropa, aq më mirë për sigurinë energjetike.
“Çdo panel i ri diellor zvogëlon varësinë nga nafta, gazi dhe qymyri, dhe këto varësi janë kërcënimet e vërteta për sigurinë energjetike evropiane”, theksoi McWilliams.
Mbështetja e BE-së nga energjia diellore në Kinë nuk është një problem afatgjatë
Edhe pse shumica dërrmuese e paneleve diellore të instaluara në BE prodhohen në Kinë, McWilliams përjashtoi idenë se kjo e bën Evropën më të brishtë mes tensioneve gjeopolitike.
“Panelet diellore janë një stok jo një rrjedhë; pasi BE të ketë instaluar një panel nga Kina, ai është aty përgjithmonë”, tha ai. “Nëse – për çfarëdo arsye – importet e paneleve diellore nga Kina ndalen, kjo thjesht do të ngadalësonte ndërtimin e paneleve të reja diellore dhe furnizimi do të rritej diku tjetër (përfshirë brenda vendit) gjatë një periudhe dy-tre vjeçare”.
Sipas Solar Power Europe, aktualisht ka 166 kompani në BE aktive në zinxhirin fotovoltaik, ose të energjisë së dritës. Shumica dërrmuese e tyre janë në Gjermani, megjithëse kapaciteti më i madh i energjisë diellore për frymë prodhohet në Holandë, me rreth 1,044 W në vit.
Sebi Alla- Më shumë se si mjek, shefi i Pavionit të Reanimacionit Qëndror në QSUNT, Krenar Lilaj, foli si “specialist” në fushën elektrike, për rastin e mbrëmjes së të hënës kur për më shumë se një orë u shkëput energjia, duke u rrezikuar jeta e pacientëve në repartin e Reanimacionit.
“Ndërprerja e energjisë zgjati disa minuta, nga informacionet që morëm bëhej fjalë për një defekt të rëndë dhe rikthimi i energjisë ishte i pakonfirmuar. Në këto kushte për të shmangur rënien e apo mosfunksionimin e njëkohshëm të aparateve respiratore, vendosëm kalimin e të sëmurëve në godinën tjetër të spitalit. Zhvendosja e u bë vetëm 20 metra më larg duke siguruar vazhdimin e trajtimit. Vendosëm që të transportojmë vetëm 10 të sëmurë, 9 të cilët ishin në respiracion të drejtuar”, tha Lilaj.
Pamjet e publikuara nga familjarë të pacientëve tregonin se stafi mjekësor dhe infermieror lëvizte pacientët me pompa manuale oksigjeni, për t’i dërguar në një tjetër repart, ku energjia nuk ishte shkëputur.
Reagimi
Mjeku shqiptar që punon në Gjermani, Erion Dasho, ka komentuar ngjarjen.
“Më lejoni që të tregoj se si planifikohet mbarëvajtja në një spital. Në spital ka dy linja. Të cilat nëse dëmtohen, të cilat garantojnë energjinë, madje dhe pavionet, ku ndodhen të sëmurë në gjendje të rëndë, ato pajisje qëndrojnë në punë edhe nëse ndërpritet energjia. Më pas është gjeneratori, nëse ndërpritet energjia, që hyn në funksionim.
Dy linja të pavarura nga njëra tjetra. Jetën nga vdekja në disa raste e ndajnë disa sekonda. Ndaj këto pjesë të spitalit duhet të kenë mbështetje. Është e papranueshme që në një qendër speciale, të kemi ndërprerje me minuta apo orë të energjisë elektrike. Kjo dëmton cilësinë e kujdesit, sigurinë e pacientit, pasi vihet në rrezik jeta e tyre. Pa energji vihet në pikëpyetje siguria e pacientit me aspirim apo me probleme kardiake…”, tha ai
Spitali
Ndonëse duhet të ishin funksionale gjeneratorët në raste emergjence ata nuk janë aktivizuar menjëherë referuar pamjeve nga familjarë të pacientëve.
Zyrtarisht ka një tjetër pretendim. QSUT në një reagim zyrtar thotë se është aktivizuar sistemi (UPS Gjeneratorë).
“Për shkak të një defekti në linjën e furnizimit me energji elektrike të tensionit të lartë që furnizon Godinën A2 të QSUT, ka pasur një ndërprerje të përkohshme të energjisë elektrike. Falë aktivizimit të menjëhershëm të sistemeve rezervë (UPS, Gjeneratorë), aparaturat mjekësore jetike kanë vijuar të funksionojnë normalisht, duke garantuar vijimësinë e trajtimit dhe duke mos u cenuar në asnjë moment jeta e pacientëve”, deklaroi QSUNT për mediat. Fakt mbetet se energjia ka munguar, duke e kategorizuar deklaratën zyrtare të QSUT thjesht propagandë kur thotë se situata u vu nën kontroll menjëherë si pasojë e aktivizimit të gjeneratorëve
Ngjarja
Pacienti N.M i trasferuar nga Spitali i Burgut humbi jetën mëngjesin e ditës së sotme, por sipas shefit të repartit të Reanimacionit Qëndror në QSUNT, gjendja e tij ka qenë e rëndë dhe pasoja fatale nuk ka ardhur si shkak i mosfunksionimit të aparaturave nga shkëputja e energjisë elektrike. “Gjendja e tij ishte e rëndë që në ardhje ditën e dielë pasdite. Ka pasur cirroza hepatike dhe ka pasur hemoragji masive për të cilën është trajtuar kirurgjikalisht. Saktësisht i sëmuri është ndarë nga jeta 4:13 minuta”, tha Lilaj.
TIRANË- Kryeministri Edi Rama deklaroi se vizita në Emiratet e Bashkuara Arabe shënoi një moment tejet të rëndësishëm, ku mori pjesë në Samitin e Javës së Zhvillimit të Qëndrueshëm.
Ai bëri të ditur se, gjatë paneleve të organizuara, së bashku me Kryeministrin e Malit të Zi, diskutuan mbi përpjekjet për zhvillim të qëndrueshëm, rritjen e kapaciteteve energjetike dhe rolin e teknologjisë në procesin e integrimit europian.
Në podkastin “Flasim”, Rama u shpreh krenar për bashkëpunimin trilateral mes Emirateve të Bashkuara, Shqipërisë dhe Italisë, duke theksuar rolin kyç të Shqipërisë në krijimin e kapaciteteve të gjenerimit të energjisë së gjelbër. Sipas tij, energjia do të transmetohet përmes një kablli nënujor drejt Italisë dhe vendeve të tjera, duke i dhënë vendit një avantazh të rëndësishëm strategjik.
Kryeministri theksoi se objektivi kryesor i qeverisë është arritja e sovranitetit energjetik, duke garantuar se Shqipëria do ta realizojë këtë synim brenda mandatit aktual qeverisës.
“Java ka patur një tjetër moment tejet të rëndësishëm që është shënuar gjatë vizitës sonë në Emiratet e Bashkuara, ku isha i ftuar të merrja pjesë në Samitin tradicional tanimë të Javës së Zhvillimit të Qëndrueshëm, ku ishin organizuar edhe një sërë panelesh, një ndër të cilët ishte paneli ku, së bashku me Kryeministrin e Malit të Zi, ne iu përgjigjëm një sërë pyetjesh që shprehnin interesimin, pikërisht, për përpjekjet që po bëjmë në sensin e zhvillimit të qëndrueshëm, të rritjes së kapaciteteve energjetike dhe, patjetër, edhe në sensin e shfrytëzimit maksimal të teknologjisë, si një instrument shumë i rëndësishëm në funksion edhe të procesit të anëtarësimit.
Kam qenë shumë krenar kur kam folur për bashkëpunimin trilateral mes Emirateve të Bashkuara, Shqipërisë dhe Italisë, ku Shqipëria ka një rol kyç, si vendi ku do të krijohet një kapacitet gjenerimi i energjisë së gjelbër, që përmes kabllit nënujor që do të lidhë Shqipërinë me Italinë, do të transmetohet në Itali dhe në vende të tjera, duke i dhënë Shqipërisë një avantazh të rëndësishëm strategjik. Por më e rëndësishmja, kam përcjellë edhe një mesazh për të cilin unë personalisht, po edhe e gjithë shumica jonë qeverisëse, ka krenarinë të jetë bartëse – Shqipëria sovrane në energji. Pasi, sipas programit dhe sipas të gjitha hapave që po i hedhim mbi planin e detajuar për këtë program, Shqipëria do të ketë sovranitet energjetik brenda këtij mandati të qeverisë sonë, mandatit të 83 mandateve.”, tha Rama./abcnews.al
Kryeministri Edi Rama tha se përmes hidrocentraleve, synon të shesë energji të rinovueshme në shtetet e Bashkimit Evropian, përmes projektit të përbashkët me Italinë dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.
“Ne kemi 100% energji të ripërtëritshme. Nuk kemi energji nga karburantet fosile. Ne varemi nga humori i Allahut. Kur Allahu qesh shumë dhe nuk qan, atëherë nuk kemi shi dhe duhet t’i drejtohemi importit. Vitet e fundit kemi investuar shumë në energji diellore dhe atë të erës”, tha Rama në fjalën e tij në panelin Samitit të Javës së Zhvillimit të Qëndrueshëm në Abu Dabi.
“Plani po ecën mirë dhe besojmë se në fund të vitit 2028 do të jemi plotësisht sovran. Nuk do të blejmë më energji nga jashtë. Ndërkohë kemi edhe një bashkëpunim strategjik. Ambicia jonë është që së bashku me Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Italinë, të kemi një bashkëpunim trepalësh, të krijojmë një bazë të ngarkesës në Shqipëri. Dr Sulltani, zoti e bekoftë, po synon që të mbërrijmë në 3 Giga dhe përmes kabullit ndërlidhës me Italinë, t’i shërbejmë Evropës me energji të gjelbër dhe sigurisht së bashku me miqtë tanë arabë të bëjmë para, për t’ia shitur pra Europës”, shtoi Rama. (A2 Televizion)
Kryeministri Edi Rama u shpreh sot se portofoli energjetik i vendit ka nisur tashmë të diverisifikohet, ndërsa objektivi është që deri në fund të kësaj dekade, 30% e prodhimit të jetë nga era dhe dielli.
Gjatë prezantimit të projektit për parkun eolik të Tropojës, Rama u shpreh se nëse arrihet ky objektiv deri në vitin 2030, Shqipëria do ta ketë plotësisht të garantuar një sistem elektroenergjetik të vetëmjaftueshëm.
Ndërkohë, Rama tha se “çdo gjë që do të prodhojmë përtej nevojave do ta eksportojmë”.
“Nuk do të kemi më para të hedhura jashtë vendit për të blerë energji, por do të kemi shitje të energjisë për të sjellë më shumë të ardhura për ekonominë dhe familjet shqiptare”, tha Rama.
Kryeministri shprehu bindjen se “koha kur Shqipëria duhet të dalë në treg për të blerë energji po shkon drejt fundit”.
“Ne do të jemi në kategorinë e atyre jo shumë vendeve që gëzojnë pavarësi të plotë kur vjen puna te energjia”, shtoi Kryeministri.
Parku i energjisë së rinovueshme me erë në Tropojë do të ketë kapacitet 600 MW.
Kryeministri Rama u shpreh se sot finalizohet një përpjekje e përbashkët rreth 2-vjeçare me kompaninë e mirënjohur për të gjithë procesin parapërgatitor.
Ndërtimi i këtij parku, sipas kryeministrit Rama pritet të realizohet në harkun kohor të 12 muajve.
“Ky park i madh i energjisë së erës në Tropojë do të hyjë në rrjetin e prodhuesve të energjisë së rinovueshme në vendin tonë. Duke pasur parasysh eksperiencën e kompanisë, rrugëtimin e saj të suksesshëm dhe hartën e pranisë së saj në Europë kam shumë besim se do të përfitojmë edhe dije të reja dhe një vlerë të shtuar në kulturën e punës dhe të veprimit në një sektor kaq strategjik sa sektori energjetik”, shtoi Rama.
Kryeministri theksoi se ky investim shkon në rrugën e përmbushjes së objektivit të madh strategjik për ta bërë Shqipërinë një vend sovran në prodhimin e energjisë.
“Ne kemi pasur për një periudhë të gjatë varësi të plotë nga uji i shiut dhe ndërkohë kemi trashëguar një sistem me aq shumë të çara sa që kur na ka munguar shiu na është dashur të dalim në tregun ndërkombëtar dhe të blejmë sasi të mëdha me çmime të kripura”, tha Rama.
Ndërkohë sipas tij, e kundërta ka ndodhur kur ka pasur reshje me shumicë dhe ka pasur shkarkime uji nga HEC-et që ndonjëherë kanë shkaktuar dëme të jashtëzakonshme.
Koha kur Shqipëria del në treg për të blerë energji po shkon drejt fundit. Kështu u shpreh kryeministri Edi Rama, në prezantimin e parkut eolik të Tropojës.
“Koha kur Shqipëria duhet të dalë në treg për të blerë energji po shkon drejt fundit. Ne do të jemi në kategorinë e atyre jo shumë vendeve që gëzojnë pavarësi të plotë kur vjen puna te kjo lëndë vitale për organizmin e një shteti.
Kjo si rezultat i investimeve të bëra gjatë gjithë viteve, por jo thjesht i investimeve, por i një vizioni, programi dhe i një përpjekjeje të përditshme në drejtimin e duhur nga ana e Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë dhe të gjitha ekipeve. Sot ato që deri dje ishin plagë për shtetin shqiptar, ndërmarrjet e sektorit janë pararojë në administratim dhe mirëfunksionimin e tyre, sot ne kemi një portofol që ka nisur të diversifikohet, ku uji do mbetet burimi kryesor i energjisë por diella dhe era kanë nisur të zënë vendin e tyre dhe ne do të kemi plotësisht të garantuar se sistemi ynë do jetë i vetëmjaftueshëm dhe do eksportojmë përtej nevojave tona. Energji e shitur jashtë vendit për të sjellë të ardhura në ekonomi dhe të nesermen e vendit.” u shpreh Rama./abcnews.al
Në prezantimin e parkut eolik të Tropojës, parku me kapacitet të pritshëm prej 600 MË, që po zhvillohet nga kompania amerikane CËP, kryeministri Edi Rama u shpreh se projekti është dëshmi se Shqipëria po ecën drejt një të ardhmeje energjetike të fortë dhe të qëndrueshme.
Rama u shpreh se fjala ‘korrupsion’, nuk ka vend në këtë sektor dhe për këtë kërkoi dëshminë e amerikanëve të pranishëm në sallë.
“Koha kur Shqipëria duhet të dalë në treg për të blerë energji po shkon drejt fundit. Ne do të jemi në kategorinë e atyre jo shumë vendeve që gëzojnë pavarësi të plotë kur vjen puna te kjo lëndë vitale për një shtet. Kjo si rezultat i investimeve, por edhe një vizioni, një programi dhe i një përpjekje në drejtimin e duhur nga ana e MIE. Sot ato që deri dje ishin plagë për shtetin shqiptar, ndërmarrjet e sektorit janë pararojë në administratim dhe mirëfunksionimin e tyre, sot ne kemi një portofol që ka nisur të diversifikohet, ku uji do mbetet burimi kryesor i energjisë por diella dhe era kanë nisur të zënë vendin e tyre dhe ne do të kemi plotësisht të garantuar se sistemi ynë do jetë i vetëmjaftueshëm dhe do eksportojmë përtej nevojave tona. Energji e shitur jashtë vendit për të sjellë të ardhura në ekonomi dhe të nesermen e vendit.
Sektori energjitik është sektori i garave të hapura ndërkombëtare, më vjen mirë të nënvizoj, meqë fjala korrupsion është si këpucët e modës, që po nuk e nxori njeriu nga goja duket se nuk është në modë, që pikërisht në këtë sektor kjo fjalë ka marrë një përgjigje të vazhdueshme, sistematike dhe nuk ka një kompani serioze, që ka marr pjesë në këto gara që të ketë shprehur një ankesë sado të vogël.
Besoj të njëjtën dëshmi mund ta japin amerikanët që kemi këtu, sepse jo vetëm që nuk kanë ndeshur asnjë pengesë të kësaj natyre por e kanë patur qeverinë në krah në cdo hap për të kapërcyer pengesa burakrotike në nivelin vendor. Kompania ka patur garanci që projekti do të shkojë deri në fund.” u shpreh Rama./abcnews.al
Ulja e temperaturave dhe nisja e borës duket se ka stabilizuar prurjet në KAskadën e Drinit. Niveli i ujit në liqenin e Fierzës ka arritur në rreth 289 .8 metra nga rreth 296 që është pika maksimale.
Por përtej permbytjeve reshjet e shiut kanë përmirësuar ndjeshëm situatën energjitike në vend dhe në liqenin e fierzës niveli i ujit është rritur me gati 9 metra vetëm në 3 ditët e fundit. Në hidrocentarlin e Komanit Niveli i ujit rezultoi 173.3 metra ndërsa në Vaun në Dejës niveli i ujit është 74.9 metra.
Pas stabilizimit të situatës dhe pakësimit të reshjeve intensive Shkarkimet nga hidrocentarli i Komanit dhe Vau i Dejës janë të kontrolluara dhe nuk tejkalojnë 700 metër kub në second duke mos përbërë rrezik për përmbytje në zonën e nënshkodrës.Z.kryeministrja Belinda Balluku tha se aktualisht ka prurje të menaxhueshme dhe reshjet gjatë së shtunës nuk parashikohen të jenë intensive.
Sipas të dhënave të Korporatës Elektroenergjitike Shqiptare prurrjet në Kaskadën e Drinit gjatë së premtes kanë rënë në 1500 metërkub në sekond në Fierzë një nivel ky i menaxhueshëm dhe që nuk përbën rrezik.
Përmirësimi i kuotave në Kaskadën e Drinit ku janë të vendosur tre hidrocentralet më të mëdhaja në vend është një element pozitiv për situatën energjitke në vendin tonë. Gjatë vitit të kaluar vendi u përball me thatësira të tejzgjatura duke ulur prodhimin e energjisë. Aktualisht prodhimi ditor i energjisë elektrike rezulton se ka arritur në 16 mijë e 300 megavator. Si rezultat KESH ka realizuar procedurën e parë për shitje energjie per kete vit.
Sipas njoftimit zyrtar për periudhën 10–11 janar 2026, KESH arriti të shesë gjithsej 18,944 Mwh energji elektrike, me një çmim mesatar prej 57.64 euro/mWh. Në total nga kjo procedura u përfituan mbi 1 milion euro. Korporata Elektroenergjetike Shqiptare vijon të monitorojë me kujdes dhe në mënyrë të vazhdueshme situatën hidrike në kaskadë, duke garantuar menaxhim të sigurt dhe efikas të burimeve ujore.
Në kushtet e motit me reshje intensive që kanë përfshirë vendin dhe që kanë shkaktuar vështirësi në disa zona, ekipet e të gjitha institucioneve në varësi të Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë vijojnë të jenë në terren për menaxhimin e situatës dhe garantimin e shërbimeve të pandërprera për qytetarët.
Ministrja e Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku u shpreh se nata e kaluar ka qenë sfiduese për të gjitha njësitë operative, të cilat kanë qenë në gatishmëri të plotë në të katër anët e vendit.
“Nata e mbrëmshme ishte sfiduese për të gjitha njësitë operative të terrenit, që janë në krye të detyrës pa reshtur, për të mbajtur shërbimet e pandërprera, në të katër anët e vendit”, deklaroi Balluku.
Ekipet e Operatorit të Shpërndarjes së Energjisë Elektrike (OSHEE) po punojnë intensivisht në terren për riparimin e dëmtimeve në rrjetin energjetik, të shkaktuara nga kushtet e vështira atmosferike, me qëllim rikthimin sa më të shpejtë të furnizimit me energji elektrike në zonat e prekura.
Paralelisht, strukturat përgjegjëse për infrastrukturën rrugore janë angazhuar në pastrimin e akseve rrugore nga inertët dhe materialet e sjella nga reshjet, për të garantuar qarkullimin normal dhe sigurinë e përdoruesve të rrugës.
Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë bën me dije se situata po monitorohet në mënyrë të vazhdueshme dhe se të gjitha strukturat përkatëse mbeten në gatishmëri për t’iu përgjigjur çdo problematike që mund të paraqitet si pasojë e kushteve të motit.
Kreu i OSHEE, Enea Karakaci, prezantoi sot planin e masave të masave të marra nga OSHEE Group për të garantuar furnizimin të pandërprerë me energji elektrike përgjatë festave të fundvitit.
Ndër të tjera, kreu i OSSH, Bledian Dalipi theksoi investimet e kryera në sektorin e energjisë
OSSH, funksionon në terren përmes 4 njësive kryesore. Ka edhe 11 rajone për tensionin e mesëm dhe të ulët. Kemi arritur dje pikun e ngarkesës sa i përket 2025. 29.2 mln kilovat orë konsum, piku kapet në 31 dhjetor, rritja e kërkesës dhe konsumi energjisë në rrjet, është trend prej mëse dy vitesht. Konstatojmë rritje të energjisë jo më pak se 7 %, është ngarkesë e madhe për rrjetin duhet të kemi kapacitete më shumë. Përmes investimeve të OSSH, kemi bërë të mundur që në gjithë Shqipërinë të kemi rrjet më të qëndrueshëm e të sigurtë. Konsumatorët vënë re se në shumë zona nuk ka më ndërprerje. Kemi ndërhyrë në 12 nënstacione. Investime janë kryer gjithashtu edhe në linjat e tensionit të mesëm. Përvec investimeve kemi edhe një punë të madhe që bëjmë me ekipet e terrenit. Vetëm për 2025, vetëm në rrjetin e tensionit të lartë kemi bërë ndërhyrje të thella në nënstacione. Kemi shkuar deri në konsumatorin e fundit. Do të garantojmë furnizim të pandërprerë jo vetëm për festat, jemi në sezonin e dimrit, gjë që na vend në alert më të lartë. Ka një ekip që ndjek cdo orë ngarkesat në të gjithë rrjetin e shpërndarjes. Krahas ekipeve që janë në qendrat dispecer kemi personel të shtuar. Nata e vitit të ri dhe gjithë periudha e festave do të mbyllet si duhet.” u shpreh ai.
Në vitin 2025, çështjet e mjedisit u kthyen në temën kryesore të përplasjes mes komuniteteve, biznesit dhe shtetit. Projektet energjetike dhe ndërhyrjet në territor vijuan të shtyhen përpara me transparencë të kufizuar, duke nxitur dyshimet mbi ligjshmërinë dhe interesat reale pas tyre.
Përballë këtij modeli dhe trajtimi të mjedisit, banorët u organizuan, protestuan dhe iu drejtuan gjykatave, duke e shndërruar mbrojtjen e ujit, pyjeve dhe hapësirës publike në një kauzë kolektive.
Citizens.al sjell në këtë përmbledhje këto beteja lokale, të cilat po formësojnë një debat më të gjerë për zhvillimin hidroenergjitik dhe drejtësinë mjedisore në vend.
Kaçinari: “Uji në tuba” dhe një komunitet në revoltë
Në Kaçinar të Mirditës, tensioni i mbledhur ndër vite shpërtheu në fundin e muajit mars në një protestë të mirëfilltë. Qindra banorë nga fshatrat përreth, por dhe diaspora u mblodhën për të kundërshtuar ndërtimin e katër hidrocentraleve të koncesionarit “Shpërdhaza-Energji”.
Komuniteti i Mirditës në protestë kundër HEC-eve/Citizens.al
Banorët e konsiderojnë cenim kryesor për jetën e tyre futjen në tuba e disa prej përrenjve malorë, të cilët historikisht janë përdorur nga fshatrat.
Rruga e vështirë drejt Qafës së Vorres, rreth 40 minuta larg nga Rrësheni, ku u zhvillua protesta, tregonte njëkohësisht degradimin e territorit dhe tensionin e autoriteteve: postblloqe policore, kontrolle makinash dhe prezencë e pajustifikuar efektivësh.
“Këtu këtë popull e kanë grabitur,” përshkroi revoltën Arben Gega, një prej protestuesve, “por kur s’na ka bërë turku të ikim, këta jo se jo, nuk do t’ia arrijnë!”.
Gjok Beqiri, nga fshati Simon, tregoi se projekti prek shtatë fshatra me mbi 3,000 familje.
Kabina e rojeve dhe kamerat e sigurisë të vendosura përreth kantierit kishin krijuar një ambient të denjë për zonë ushtarake, ndërsa banorët, në mungesë informacioni dhe të vënë përballë faktit të kryer, ngritën dyshimet se dokumentacioni i kompanisë nuk është i rregullt.
Këtë shqetësim ndanë për Citizens.al disa prej tyre, të cilët thanë se nuk ishin njoftuar kurrë për dëgjesa publike, pavarësisht pretendimeve të kompanisë.
Në muajin prill, makineritë e kompanisë “Shpërdhaza-Energji” hynë në pyllin aty pranë, një zonë me një peizazh të larmishëm buzë rrugës, për të cilën banorët druajnë se mund të vuajë pasoja nga hidrocentralet.
Pasi konstatuan pemët e para të rrëzuara nga punimet ata organizuan protesta të tjera, një prej së cilës edhe në Tiranë, para ministrisë së Infrastrukturës.
Kryetari i fshatit Simon, Gjergj Deda, ngriti dyshimet se punimet po kryheshin pa lejet e nevojshme “sepse kërkonin dhe shoqëroheshin nga policia çdo ditë”.
Për komunitetin, uji është thelbi i jetesës: mullinjtë, tokat dhe historinë e tyre. “Vllaut s’ia fal, jo më të huajit,” kanë theksuar disa prej tyre.
Ndaj ata i janë drejtuar drejtësisë. Në shtator, Gjykata e Lezhës vendosi t’ia kalojë çështjen Strukturës së Posaçme Anti-Korrupsion (SPAK) duke shpallur moskompetencë.
Komuniteti i Mirditës në protestë kundër HEC-eve/Citizens.al
Ndërsa në 16 dhjetor, Gjykata e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (GJKKO) vendosi t’ia delegojë çështjen Gjykatës së Lartë, e cila do të përcaktojë gjykatën kompetente për shqyrtimin e kallëzimit të bërë nga 13 banorë të Kaçinarit, kallëzim i kryer prej 25 nëntor-it 2019.
Kurdaria: Një verë e nxehtë kundër HEC-it “Doma”
Në Kurdari të Matit, vera shënoi nisjen e punimeve për HEC-in “Doma”, një projekt i “Global Interprise Group” që pritet të shfrytëzojë lumin e Lusës dhe të hapë një trase të re rruge prej 4.4 km.
Për banorët, ky projekt vjen në një kohë kur ata vuajnë për ujë, pavarësisht investimeve në ujësjellës.
Erind Saliaj, administrator i Njësisë Administrative Suç, shpjegoi për Citizens.al se pesë fshatrat e zonës – Kurdari, Skënderaj, Kurqelaj, Suç dhe Kujtim – nuk kanë furnizim të rregullt dhe se ndërtimi i një hidrocentrali është “absurd” në këto kushte.
Tregues për situatën ishte gjendja në kafenenë më popullore të fshatit, e cila shërbente vetëm ujë të ambalazhuar, teksa çezma e oborrit të saj ishte tharë.
Procesi i dëgjesave publike ka qenë pika kryesore e tensioneve në këtë çështje, e cila është shoqëruar me protesta dhe përplasje me kompaninë.
Një ekskavator dhe furgon me gomë të çarë qëndronin të braktisur në fund të trasesë së hapur si dëshmi e përplasjeve. Ato ruheshin nga një kamerë, e cila për ironi furnizohej me panel diellor.
Sipas banorëve, dëgjesa e parë, e vitit 2018, tregoi se shumica ishin kundër hidrocentraleve, por ndryshe, në procesverbal u paraqit si shprehje dakordësie.
Rexhep Kuleni, një nga zërat më të fortë të komunitetit, tha se ky veprim përbën shkelje penale, për të cilën duhet gjetur përgjegjësia.
Ai kujton dëgjesën e dytë të mbajtur në vitin 2020, kur rreth 500 banorë u mblodhën dhe kërkuan që përfaqësuesi i kompanisë që interesohej për hidrocentralin të largohej.
Komuniteti i Kurdarisë në protestë kundër HEC-eve/Citizens.al
Por pavarësisht kundërshtive dhe premtimeve se nuk do të rikthehej në zonë, koncesionari u shfaq sërish, duke marrë firma në mënyrë të veçuar, pa pjesëmarrje lajmëruar të komunitetit apo autoriteteve.
“Marrin ca firma në mënyrë abuzive, ku një pjesë e madhe nuk e dinë çfarë kanë firmosur,” tha Kuleni, sipas së cilit në këto dëgjesa nuk ka pasur përfaqësues të bashkisë.
Banorët thonë se mungon transparenca, të dhënat, dhe mbi të gjitha mungon uji. Për ta, hidrocentrali është kërcënim ekzistencial dhe social, jo një projekt energjetik.
Zona, e njohur dhe si “hambari i Matit” për prodhimet bujqësore është zotuar se nuk do ta lërë projektin e hidrocentralit që të zbatohet duke vijuar ndalimin e makinerive t’i bashkohen kantierit.
“Nuk do ta lëmë, me firma të vjedhura, me firma të blera, populli nuk pranon,” theksoi Enver Dava, tokat e të cilit bien krah trasesë së hidrocentralit.
Më 22 tetor 2025, duke marrë parasysh tensionin mes banorëve dhe përfaqësuesve të firmës ndërtuese të hidrocentralit një grup pune nga AKBN-ja mbërriti në terren.
Në procesverbalin e mbajtur u konstatua hapje e trasesë për të pasur akses për punimet për hidrocentralin.
“Në momentin e monitorimit shoqëria nuk po arrinte dot të kryente punimet ndërtimore”, thuhet në procesverbalin e mbajtur nga grupi i punës së AKBN-së.
Paralelisht, banorët e kanë adresuar kundërshtinë e tyre edhe në rrugë gjyqësore. Në tetor, Gjykata Administrative e Shkallës së Parë nuk i ndali punimet, ndërsa deri në një vendim në themel të çështjes, por pavarësisht kësaj banorët mbeten me shpresë për një vendim të drejtë.
Zall-Gjoçaj: HEC-et u ndërtuan, por beteja kundër tyre vazhdon
Në Zall-Gjoçaj, hidrocentralet “Sekë” dhe “Zais” morën formë mes polemikave, por qëndresa e komunitetit atje vijon prej më shumë se shtatë vitesh.
Reportazhet e emisionit “Opinion” nga Blendi Fevziu dhe portali Lexo.al nga Flogert Muça, promovuan me kërshëri gjatë muajve shtator-tetor investimet në hidrocentralet e Zall-Gjoçajt.
Materialet u përpoqën t’i jepnin një dimension tjetër investimit privat të sipërmarrësit italian Fabio Scuero. Sipas tyre tre HEC-et e ngritura në basenin e Urakës me kapacitet 30 MË, janë shoqëruar me investime për një rrjet ujësjellësi për 17 fshatra dhe rreth 90 km rrugë.
Por reportazhet ngjallën zemëratën e banorëve të Zall-Gjoçajt, të cilët prej vitit 2018 kanë protestuar kundër HEC-eve.
Në një deklaratë të përbashkët aktivistët e cilësuan atë reklamë duke kujtuar se Zall-Gjoçaj është bërë simbol rezistence pikërisht sepse HEC-et u ndërtuan brenda Parkut Kombëtar “Lurë-Mali i Dejës”, një zonë e mbrojtur që u tkurr me një vendim të qeverisë në vitin 2022 për t’i hapur rrugë projektit të HEC-it “Zais”.
Prej vitesh, banorë si Abdi Toçi, Dhimitër Koleci dhe Adem Gjokolaj kanë protestuar, kallëzuar zyrtarë publikë dhe kanë çuar çështjen e Zall-Gjoçajt në disa procese gjyqësore.
Në tetor, Gjykata Administrative e Apelit la në fuqi vendimin që legjitimonte ndërtimin e HEC-eve, duke rrëzuar padinë për shfuqizimin e kontratave dhe akteve administrative.
Avokati i tyre, Franc Terihati, tha për Citizens.al se çështja do të shkojë në Gjykatën e Lartë, ndërsa Koleci tha se një padi tjetër po hetohet nga SPAK, dhe një padi penale mbetet e hapur për dëmet e shkaktuara gjatë punimeve, nga prishja e kanalit të ujit e deri te hedhja e inertëve në varreza.
Ndërkohë, kompania ka paditur vetë aktivistë e banorë për shpifje, gjë që komuniteti e sheh si formë presioni për të heshtur rezistencën.
Solidariteti i aktivistëve për tre banorët e paditur nga Seka Hydropower/Citizens.al
Në terren, pasojat sipas banorëve janë të prekshme: uji është i gjithi në tuba, burimet e fshatit janë shteruar dhe lumi nuk ka më prurjen e mëparshme. Banorët thonë se gjatë verës nuk kishin ujë as për të fikur zjarret, ndërsa bagëtia dhe bletët kanë pësuar dëme të pakthyeshme.
Për Zall-Gjoçajn, beteja nuk ka të bëjë vetëm me një projekt energjetik, por me të drejtën për të ekzistuar brenda peizazhit të tyre.
Edhe pse hidrocentralet u ndërtuan, çështjet ligjore, pasojat mjedisore dhe mosbesimi ndaj institucioneve vazhdojnë ta mbajnë fshatin në një konflikt të hapur me modelin kombëtar të zhvillimit hidroenergjetik.
Lufaj njësoj si Zall-Gjoçajt përballë thatësirës
Në Lufaj të Mirditës, banorët përballen me të njëjtin model të ndërtimit të hidrocentraleve – devijim burimesh ujore pa transparencë dhe pa dëgjesa me komunitetin.
Në korrik ata protestuan kundër kompanisë “Seka Hydropoëer”, me pretendimin se ajo nuk respektonte kontratën e shfrytëzimit të burimeve ujore të zonës duke mos lëshuar rrjedhë për nevojat e tyre.
Zona me një peizazh të mrekullueshëm, nuk ndihmohej aspak nga rruga, e cila ishte në gjendje të amortizuar. Devijimi i prurjeve kishte ulur ndjeshëm burimet duke detyruar disa familje të merrnin ujë gjetkë me mjete të improvizuara.
Banorët thanë për Citizens.al se ata kishin qenë kundër ndërtimit të HEC-ve që para vitit 2017, por që zëri i tyre nuk ishte dëgjuar.
“As nuk na ka pyetur njeri, as nuk kemi qenë dakord,” tha Agron Kaçarri, banor.
Lufaj e lidh drejtpërdrejt fatin e saj me Zall-Gjoçajt, ku hidrocentralet u ndërtuan brenda Parkut Kombëtar të Lurës dhe Malit të Dejës, duke sjellë konflikt të gjatë me komunitetin, ndërhyrje policore dhe pasoja të pakthyera në ekosistem.
Kievi po përballet me ndërperje masive të energjisë elektrike përgjatë ditëve të fundit të këtij viti, pas sulmeve ruse që kanë dëmtuar infrastrukturën energjetike të rajonit. Kompania më e madhe private e energjisë elektrike në Ukrainë, DTEK, thotë se rreth 500,000 familje janë pa energji elektrike në qytet pas sulmit. “Punonjësit po bëjnë gjithçka që është e mundur për të eliminuar pasojat e…
Deputeti i PD-së, Eno Bozdo tha sot se Shqipëria është në kolaps energjetik dhe se rrezikon përjashtimin nga Traktati i Energjisë. Ndërkohë Ministria e Infrastruktrurës në një dekaratë publike hedh poshtë këto pretendime dhe bën me dije se nuk ka ekzistuar, nuk ekziston dhe nuk është marrë asnjë vendim i BE-së (organeve të saj) ndaj Shqipërisë. Deklarata e plotë Ministria e Infrastrukturës dhe…
Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK) ka publikuar Statistikat e Energjisë për muajin tetor 2025 me të dhëna për prodhimin dhe konsumin e thëngjillit, prodhimin dhe konsumin e energjisë, importin dhe eksportin e energjisë, si dhe importin dhe eksportin e energjentëve të tjerë.
Sipas njoftimit bëhet e ditur se në tetor 2025 ka më pak thëngjill të prodhuar sesa në tetor 2024.
"Gjatë muajit tetor të vitit 2025 energjia elektrike bruto në dispozicion ishte 616.967 GWh kurse konsumi i energjisë elektrike ishte 458.175 GWh apo 16.96% më i madh krahasuar me muajin e njëjtë të vitit paraprak".
Po ashtu thuhet se pjesëmarrja e energjisë elektrike alternative në kuadër të konsumit të përgjithshëm ishte 10.63%.
"Importi i energjisë elektrike në tetor të vitit 2025 ishte 302.76 GWh, kurse eksporti i energjisë elektrike në të njëjtën periudhë ishte 238.47 GWh. (këtu janë të përfshira edhe sasia e transmisionit).
Prodhimi i thëngjillit për muajin tetor 2025 ishte rreth 616.33 mijë ton, që paraqet një rënie prej -14.77% në krahasim me të njëjtin muaj të vitit të kaluar.
Oda Ekonomike e Kosovës (OEK) njoftoi të hënën se e ka dorëzuar në Prokurorinë Speciale një padi kundër rregullatorit të energjisë në vend, duke e akuzuar për disa shkelje, përfshirë “moszbatimin” e vendimit të Gjykatës Supreme lidhur me tregun e lirë të energjisë. OEK tha në Facebook se i paditi kryesuesin e Zyrës së Rregullatorit […]
Shqipëria ka miratuar prej vitesh kuadrin ligjor për certifikatën e performancës energjetike të ndërtesave, por ky dokument mbetet thuajse i panjohur për qytetarët dhe tregun imobiliar.
Pavarësisht se certifikimi është detyrim ligjor prej vitit 2016, mungon një regjistër publik që të tregojë cilësinë energjetike të godinave. Asnjë transaksion shitjeje apo qiraje nuk lejohet të kryhet pa certifikatën në fjalë, por në praktikë dokumenti përdoret vetëm për të kaluar procedurat e lejeve të ndërtimit.
Çfarë është certifikata e performancës energjetike?
Certifikata e performancës energjetike vlerëson sa energji konsumon një ndërtesë për ndriçim, ngrohje, ftohje, ventilim, ujë të ngrohtë dhe pajisje elektroshtëpiake.
Ajo lëshohet nga ekspertë të licencuar të energjisë, auditues, në bazë të një metodologjie të miratuar që klasifikon sistemin elektrik të ndërtesave në shkallë nga më efikasi (A+) te më pak efikasi (G).
Certifikata depozitohet më pas Agjencinë e Eficiencës së Energjisë (AEE) jo më vonë se 3 ditë nga lëshimi i saj.
Ky raport certifikues është një tregues cilësor për ndërtesat dhe prej vitit 2016 detyrim për çdo objekt të ri apo ekzistues që i nënshtrohet një rinovimi të thellë.
Megjithatë, të dhënat tregojnë se për godinat ekzistuese, para vitit 2021, nuk është lëshuar asnjë certifikatë.
Sistemi, i nisur prej vitit 2016, duket se funksionon vetëm në fazën e aplikimit për leje ndërtimi, ndërsa më pas dokumenti “arkivohet” në AEE dhe nuk është publikisht i aksesueshëm.
Rëndësia e certifikatës së performancës energjetike
Të dhënat tregojnë se ndërtesat rezidenciale, publike dhe tregtare, janë konsumatori më i madh i energjisë në Shqipëri me 37.08%.
Sipas draft-Planit Kombëtar për Rinovimin e Ndërtesave, në vitin 2023, Shqipëria numëronte 632,936 banesa, 71.2% e të cilave ishin të banuara. Paralelisht janë dhe 9,492 ndërtesa publike dhe 85,098 ndërtesa shërbimesh tregtare.
“Krahas numrit të madh, shumica e stokut janë të vjetëruara, të paizoluara dhe nuk përmbushin as standardet minimale të eficiencës energjetike dhe komoditetit të jetesës në to,” thotë eksperti i mjedisit, Kristi Bashmili.
“Nëse ndërtesat janë të paizoluara, përdorin pajisje joefikase, apo përdorin energji jo të pastër, kjo përkthehet në ndotje më të lartë të ajrit, konsum të tepërt të energjisë, kosto më të mëdha për qytetarët dhe ndikim negativ në shëndetin e popullatës,” shton ai.
Shumë studime tregojnë se një banesë me eficiencë të lartë energjisë, që përfshin ndër të tjera termo-izolimin dhe dritaret me dopioxham, mund të reduktojë 50-70% faturën e energjisë.
Megjithatë, në vendin tonë edhe kur kryhet një rinovim banese, sipas parimeve të eficiencës së energjisë, askush nuk vërteton cilësinë e ndërhyrjes.
“Shpesh dëgjojmë që fasadat e ndërtesave izolohen nga pas, del dikush dhe thotë ‘U kursye 50% energji’. Po a u kursye vërtet 50%?! Askush nuk e di. Këtë gjë e mat vetëm certifikata,” thotë eksperti i eficiencës së energjisë, Gjergji Simaku.
AEE tha për Citizens.al se deri më sot janë certifikuar mbi 150,000 njësi ndërtesash të reja dhe se kjo punë ka nisur të zbatohet “që prej vitit 2021”.
Simaku konfirmoi se sistemi i certifikimit “u ngroh” në momentin kur certifikata u vendos si kusht për marrjen e lejes së ndërtimit.
Çdo ndërtues u detyrua ta paraqiste dokumentin si pjesë të dosjes së lejes, duke prodhuar kështu dhjetëra mijëra certifikata që ekzistojnë për të kaluar filtrat burokratikë.
“Kemi 150 mijë certifikata, sepse çdo leje ndërtimi kërkon një të tillë, por gjendja nuk mbaron këtu. A është certifikata kaq e vlefshme dhe kaq popullore?! Ne përpara se të blejmë një makinë e shikojmë ‘sa harxhon’, por asnjëri nga ne nuk orientohet në një ndërtesë të re përmes certifikatës dhe këtu qëndron problemi,” analizon Simaku.
Edhe më shqetësuese është situata për godinat ekzistuese përpara vitit 2021, pasi aktualisht nuk është lëshuar asnjë certifikatë e tillë.
AEE nuk dha përgjigje se kur pritet të fillojë ky proces, që sipas ekspertëve nuk duhet të jetë thjesht dokument formal, por standard i domosdoshëm për të garantuar cilësi dhe ulje të konsumit të energjisë në sektorin e ndërtesave.
“Ligji i vitit 2016, qe një ogur i mirë dhe shpresuam se situata do të ndryshonte. Në fakt solli disa aspekte pozitive, por vetë institucionet nuk patën vullnet për ta çuar përpara,” thotë Bashmili.
“Tani, jemi përpara një ndryshimi thelbësor të ligjit, pa pasur raport të cilësisë mbi zbatueshmërinë e të parit, çka mund të sjellë pasiguri dhe mosbesim në zbatimin dhe forcën e ligjit,” vijon ai.
Ilustrim grafik/Citizens.al
Tregu imobiliar
Në tregun imobiliar, certifikata energjetike është një mjet i rëndësishëm transparence. Në Bashkimin Evropian, një apartament me klasë energjetike “A” ose “B” ka vlerë më të lartë, sepse blerësit e dinë që do të kenë kosto të ulët operative. Por, në Shqipëri nuk veprohet kështu.
“Jemi pjesë e rrjetit evropian dhe në Evropë është ‘big deal’, ndërsa në Shqipëri ndërgjegjësimi është shumë i ulët edhe ndërmjet atyre që tregtojnë pasuritë e paluajtshme,” thotë Reinaldo Pipiria, kryetar i Shoqatës Kombëtare të Ndërmjetësve të Pasurive të Paluajtshme të Shqipërisë.
“Patjetër që shqetësohem që të jetë ndërtim i mirë, cilësor, izolim akustik, termik, kondicionimi. Këto i duam, por gjithmonë në Shqipëri nuk themi dot a e ke të certifikuar? A ma vërteton dot?,” shton ai.
Në fakt, ligji në Shqipëri kërkon që kur ndërtesat ose njësitë e ndërtesave ndërtohen, shiten ose jepen me qira, certifikata duhet t’i dorëzohet çdo blerësi ose qiramarrësi.
“Bëjmë pafund shitje të apartamenteve të reja, por asnjëherë nuk ka qenë si temë ‘Shiko se nuk e ka certifikatën!’. Asnjë diskutim nuk është bërë që a ekziston kjo, është plus, është minus, nuk është diskutuar asnjëherë,” thotë Pipiria.
Ai sjell gjithashtu në vëmendje modelin që ndiqet jashtë vendit, në momentin që dikush dëshiron të blejë banesë.
“Në rastin e Evropës dhe Amerikës, blerësi ka të drejtë të inspektojë pasurinë e paluajtshme me një inspektues profesionist dhe ai nxjerr pikat e forta dhe pikat e dobëta të shtëpisë. Ne nuk kryejmë as inspektimin e pronës, nuk kërkojmë as certifikatë për atë gjë që deklarojmë se i kemi të investuara,” thotë ai.
Përballë kësaj situate, aktualisht, nuk ekziston një databazë publike, që të tregojë klasën energjetike të godinave. Legjislacioni kërkon ngritjen e saj, por të dhënat mund të aksesohen vetëm pas kërkesës në AEE.
“Duhet të ekzistojë një databazë kombëtare, ashtu siç ekziston në Itali apo në vende të tjera dhe duhen marrë shembuj konkretë nga vende të BE-së,” thotë Simaku.
“Të paktën të dimë të kopjojmë dhe të dimë të adoptojmë mënyrën e dhënies së certifikatave. Gjërat nuk duhen bërë vetëm për të folur, por duhen bërë realisht dhe në mënyrë masive në të gjithë vendin,” thekson ai.
Edhe për Bashmilin ka nevojë për ndërmarrjen e masave, për të përfituar nga efektet që sjell eficienca e energjisë në ndërtesa. Sipas tij, rritja e performancës energjetike dhe përdorimi i materialeve e pajisjeve cilësore ndikon drejtpërdrejt në përmirësimin e mjediseve të brendshme të ndërtesave.
“Kështu zvogëlohet ndotja e ajrit të brendshëm, zhurmat dhe përmirësohet cilësinë e jetës. Pra, është jetike si në drejtim të kursimit të energjisë, rritjes së komoditetit por edhe në drejtim të mbrojtjes së burimeve natyrore,” shpjegon ai.
Ndërkohë, Pipiria kërkon ndërmarrjen e një fushate ndërgjegjësimi, por edhe më shumë përgjegjësi nga institucionet.
“Në momentin që ne do të jemi pjesë e BE-së, barra e axhendës apo tranzicionit të gjelbër është shumë e madhe dhe nuk e di sesi do t’i gjejmë ato miliardat. Ndaj, jam ‘pro’ ndërgjegjësimit, certifikimit dhe rritjes së perfomancës, por duhet të jetë e shoqëruar me politikë fiskale incentivuese dhe me mjete financiare të aksesueshme,” përfundon ai.
Të mërkurën në Lisbonë të Portugalisë është mbajtur Asambleja e Përgjithshme të Shoqatës e Entiteteve Lëshuese të Certifikatave të Origjinës (Association of Issuing Bodies – AIB), meqë rast është miratuar kërkesa e Zyrës së Rregullatorit për Energji për tu bërë anëtare me të drejta të plota në këtë Shoqatë.
Me këtë rast ZRrE është bërë anëtare me të drejta të plota në AIB, si pjesë e platformës evropiane për Garancitë e Origjinës.
Sipas një njoftimi për media bëhet e ditur se me anëtarësimin në AIB, Kosova adopton Sistemin Evropian të Certifikatave të Energjisë (EECS), duke siguruar që Garancitë e Origjinës të lëshuara në Kosovë të njihen në të gjithë Evropën.
“Kjo rrit transparencën dhe besueshmërinë e certifikimit të energjisë së ripërtëritshme, duke mundësuar tregti ndërkufitare më efikase dhe duke hapur rrugë për investime të reja në sektorin e energjisë së ripërtëritshme. Anëtarësimi gjithashtu konfirmon përkushtimin e Kosovës për rrugën drejt tranzicionit energjetik të vendit dhe harmonizim me Acquis Communautaire të BE-së”, thuhet në njoftim.
Po ashtu siç thuhet në njoftim delegacioni i ZRrE-së u përfaqësua nga Ymer Fejzullahu, Kryesues i Bordit të ZRrE, dhe Lindita Daija nga LuxDev Kosova.
“Ky hap vjen pas një pune të gjatë të bërë nga ZRRE për funksionalizimin e platformës për lëshimin e Certifikatave të Origjinës dhe takimeve në mes të ZRrE dhe institucioneve Suedeze realizuar në fillim të nëntorit, ku ZRrE u njoh nga afër me menaxhimin e regjistrave të Garancive të Origjinës, zbatimin e rregullave EECS dhe mbikëqyrjen e deklarimit të energjisë elektrike”.
Tutje në njoftim bëhet e ditur se duke e cilësuar anëtarësimin si një arritje historike, Fejzullahu theksoi se ky proces forcon kapacitetet institucionale të Kosovës, rrit transparencën në certifikimin e energjisë së ripërtëritshme dhe e pozicionon Kosovën si një partner të besueshëm në tregun evropian të energjisë.
“Kjo arritje u mundësua me mbështetjen e projektit ‘Tranzicioni i Energjisë dhe Zbutja e Ndryshimeve Klimatike’ të LuxDev, financuar nga Dukati i Madh i Luksemburgut”. /Telegrafi/
Zëvendëskryeministrja, njëherësh Ministër i Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku prezantoi sot projektin “OSHEE Charge”, një shërbim i ri i karikimit të mjeteve elektrike, për të shkuar drejt energjisë së pastër dhe transportit të qëndrueshëm
Balluku tha se pika e parë do të ndërtohet pranë TEG në drejtim të Farkës, ndërsa cmimi I energjisë do të ndryshojë vetëm për bizneset, jo për ata që karikojnë mjetet e tyre pranë banesave
“Ndërkohë do të ndaloja te produkti i ri, duke ndjekur filozofinë e inovacionit, frymën e qeverisë, sot jemi këtu për të lancuar një produkt të ri. OSHEE Charge, është një hap i domosdoshëm. Rrjeti aktual i pikave të karimit është ende i kufizuar në tiranë, duke lënë boshllëqe të mëdha sidomos në zonat turistike. Kuadri ligjor krijon ambiguitet. Është shumë e qartë se legjislacioni ekzistues nuk lejon rishitjen për asnjë tipologji biznesi.
Është prodhuar një treg ipakontrolluar, ku energjia e blerë me 14 lekë rishitet me 40-60 lekë. Sot 254 pika karikimi, me tendencë rritje. Pritet të ketë një konsum 14 milionë kilovat orë në vitet e ardhshme. Për të siguruar konkurencë të ndershme është miratuar një cmim i vecantë për flotën elektrike prej 22 lekë për kilovat orë, të gjitha këto për subjektet e karikimit. 22 lekë do të blihet energjia nga tregtarët privatë. Nxisim rritjen e flotës elektrike, konsumatorët familjarë do karijojnë mjetet e tyre pranë banesave me të njëjtin cmim që paguajnë energjinë.
Ky rregullim synon të vendosë në treg një barazi. Nga ana tjetër OSHEE është pozicionuar më mirë se kushdo, sigurojmë cmime konkuruese, shërbim të qendrueshëm. Energjia do të vijë nga OSHEE nga burimet e rinovueshme.
Pika e parë nga TEG në drejtim të Frakës, do të ketë 10 kulla karikimi fast charger ku mund të karikohen për pak minuta 20 makina. Gjithë korpusi I ndërtuar rreth kësaj pike inovatore karikimi është një vend rekracioni innovator. Gjithashtu ka edhe pjesë të tjera që janë të parashikuara për familjet apo moshat e reja për të mos humbur asnjë moment gjatë kohës që presin karikimin e mjetit. Ky projekt është model I qëndrueshmërisë ekonomike dhe energjitike. Synojmë në Tiranë të ngremë edhe 3 pika të tjera.
Është shembulli më i mirë se si një kompani shtetërore mund të ndikojë edhe në mirëqenien sociale. OSHEE është shembulli se si një kompani e zhytyr në borxhe në 2013 arrin të nxjerrë në treg produkte të reja që përvec aspektit të financave të kompanisë, edhe për vendin.” – u shpreh Balluku./abcnews.al
Balluku: Akademia do krijojë një brez të ri ekspertësh, të aftë për inovacionin, sic është boshti i kryeministrit Rama.
Shqipëria synon të kthehet në eksportues neto brenda 2030. Kemi parë shembullin e Greqisë dhe Greqia ka arritur vetëm në 2024, pas dekadash investimesh të kthehet në vend eksportues të energjisë. Ndryshimi sa I përket financave sot ka mbyllur bilancet me 100 miln euro si eksportues.
Ky është vizioni ynë, kujtojmë humbjet në rrjet kanë qenë 40 %. Nga të dhënat që vijnë rezulton se do arrijmë objektivin për ta mbyllur me 16 % humbje.
Login
