Pak autorë kanë lënë një gjurmë aq të thellë në letërsinë botërore sa Hans Christian Andersen. Shkrimtari danez, i njohur si “babai i përrallës moderne”, krijoi histori që vazhdojnë të lexohen nga fëmijët dhe të studiohen nga të rriturit në mbarë botën. Përmes rrëfimeve të tij, ai ndërthurte fantazinë me realitetin, duke trajtuar tema si dashuria, vetmia, sakrifica, shpresa dhe pranimi i vetvetes, transmeton KultPlus.
Hans Christian Andersen lindi më 2 prill 1805 në qytetin Odense të Danimarkës, në një familje të varfër. Babai i tij ishte këpucar, ndërsa nëna punonte si lavandere. Fëmijëria e tij u shënua nga vështirësitë ekonomike, por edhe nga një imagjinatë e jashtëzakonshme. Babai i lexonte libra dhe i rrëfente histori, duke zgjuar tek ai dashurinë për letërsinë dhe teatrin. Pas vdekjes së babait, kur Andersen ishte vetëm 11 vjeç, familja u përball me varfëri edhe më të madhe. Megjithatë, ai nuk hoqi dorë nga ëndrra për t’u bërë artist.
Në moshën 14-vjeçare u largua drejt Kopenhagës me shpresën se do të bëhej aktor ose këngëtar. Fillimisht u përball me refuzime dhe vështirësi, por talenti i tij tërhoqi vëmendjen e disa mbështetësve, të cilët i siguruan mundësinë për të ndjekur shkollimin. Pikërisht gjatë kësaj periudhe ai nisi të shkruante poezi, drama dhe romane, ndërsa më vonë do të gjente zërin e tij të vërtetë në botën e përrallave. (andersen.sdu.dk)
Vepra që e bëri të pavdekshëm ishte seria e përrallave të botuara duke filluar nga viti 1835. Ndryshe nga shumë autorë të kohës, Andersen nuk u mjaftua me mbledhjen e tregimeve popullore, por krijoi histori krejtësisht origjinale, të mbushura me simbolikë dhe emocione të thella. Ai u dha jetë objekteve, kafshëve dhe personazheve të zakonshëm, duke i kthyer në figura që përcjellin mesazhe universale.
Ndër veprat e tij më të njohura janë “Sirena e Vogël”, “Rosaku i Shëmtuar”, “Mbretëresha e Dëborës”, “Rrobat e reja të Perandorit”, “Princesha mbi bizele”, “Ushtari i Patundur prej Kallaji”, “Vajza me shkrepëset”, “Gishtorja (Thumbelina)” dhe “Bilbili”. Shumë prej tyre janë përshtatur në filma, balete, opera dhe shfaqje teatrore, duke u bërë pjesë e kulturës popullore në mbarë botën.
Megjithëse njihet si autor për fëmijë, Andersen shkruante edhe për lexuesit e rritur. Përrallat e tij trajtojnë ndjenja të forta njerëzore, si vetmia, dëshira për t’u pranuar, padrejtësia shoqërore dhe sakrifica. “Rosaku i Shëmtuar” shihet si një metaforë e jetës së vet autorit, i cili u rrit në varfëri dhe u ndje shpesh i përjashtuar, ndërsa “Sirena e Vogël” flet për dashurinë, humbjen dhe sakrificën.
Andersen ishte gjithashtu një udhëtar i pasionuar. Ai vizitoi shumë vende të Evropës, Afrikës së Veriut dhe Lindjes së Mesme, përvoja që i pasqyroi në librat e tij të udhëtimeve. Gjatë jetës u bë mik me shumë artistë dhe shkrimtarë të njohur të kohës, duke fituar famë ndërkombëtare si një nga autorët më të rëndësishëm të shekullit XIX.
Hans Christian Andersen ndërroi jetë më 4 gusht 1875 në Kopenhagë, në moshën 70-vjeçare. Trashëgimia e tij letrare mbetet një nga më të çmuarat në historinë e letërsisë. Përrallat e tij janë përkthyer në më shumë se 125 gjuhë dhe vazhdojnë të botohen, lexohen e interpretohen në mbarë botën, duke frymëzuar breza të tërë lexuesish.
Në nder të kontributit të tij të jashtëzakonshëm, emri i Hans Christian Andersen lidhet sot me çmimin më prestigjioz ndërkombëtar për letërsinë për fëmijë, Hans Christian Andersen Award, i cili u jepet autorëve dhe ilustruesve për krijimtarinë e tyre të shquar. Kjo dëshmon se ndikimi i tij nuk është zbehur me kalimin e kohës, por vazhdon të jetojë në imagjinatën e miliona lexuesve në të gjithë botën./KultPlus.com