Partia Demokratike ka njoftuar zyrtarisht se nuk do të marrë pjesë në seancën plenare të orës 15:00, ku pritet të votohet marrëveshja e huasë prej 302 milionë dollarësh me Shtetet e Bashkuara të Amerikës për financimin e pajisjeve ushtarake.

Kreu i grupit parlamentar të PD-së, Gazment Bardhi, deklaroi se opozita është në parim pro marrëveshjes, por kundërshton mënyrën e ndjekur nga mazhoranca për miratimin e saj me procedurë të përshpejtuar, pa u dhënë deputetëve mundësinë për t’u njohur me përmbajtjen e dokumentit.

Sipas Bardhit, praktika e vendosur nga kryetari i Kuvendit, ku deputetët duhet të njihen me tekstin e marrëveshjes vetëm përmes një leximi në grup brenda ambienteve të Kuvendit, është në kundërshtim me statusin kushtetues të deputetit.

“Praktika e vendosur nga Kryetari i Kuvendit, sipas së cilës deputetët duhet të njihen me tekstin e marrëveshjes përmes një leximi në grup, brenda ambienteve të Kuvendit, është poshtëruese dhe bie ndesh me statusin kushtetues të deputetit. Kuvendi ka detyrimin t’u vërë në dispozicion deputetëve të gjithë dokumentacionin parlamentar”, thuhet në deklaratën e Partisë Demokratike.

PD thekson se nëse marrëveshja është e klasifikuar dhe kërkohet ruajtja e konfidencialitetit, deputetët mund të angazhohen përmes një deklarate me shkrim për mosbërjen publike të përmbajtjes së saj.

“Megjithatë, shumica parlamentare refuzon ta ndjekë këtë praktikë, duke i kërkuar Kuvendit të votojë një marrëveshje me përmbajtje të panjohur për deputetët dhe pa u dhënë atyre mundësinë ta shqyrtojnë atë”, vijon deklarata.

Partia Demokratike ka përsëritur se e mbështet marrëveshjen me SHBA-në për rritjen e investimeve në mbrojtje dhe përmbushjen e detyrimeve të Shqipërisë ndaj NATO-s, por kërkon që votimi të zhvillohet pas shqyrtimit të plotë të dokumentit.

“Për këto arsye, deklarojmë se nuk do të marrim pjesë në një seancë plenare të thirrur në kundërshtim me Kushtetutën”, përfundon deklarata e Bardhit.

Partia Socialiste ka kërkuar marrjen e masës disiplinore ndaj deputetit Agron Shehaj dhe referimin e çështjes pranë Prokurorisë së Posaçme (SPAK), pas incidentit të ndodhur ditën e sotme, kur kreu i Partisë Mundësia rrëmbeu nga zyrat e Kuvendit dokumentin konfidencial të ligjit për huanë nga SHBA.

Në një kërkesë drejtuar kryetarit të Kuvendit, Niko Peleshi, dhe Sekretariatit për Procedurat, Votimet dhe Etikën, PS kërkon që ndaj Shehajt të merret masa e përjashtimit nga pjesëmarrja në komisione dhe seanca plenare për 60 ditë.

Sipas shkresës, gjatë shqyrtimit të marrëveshjes së huas direkte mes Shqipërisë dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, në kuadër të financimit të jashtëm ushtarak, deputetët janë informuar se dokumenti përmbante informacion të klasifikuar dhe mund të konsultohej vetëm në ambientet e përcaktuara nga Kuvendi, pas nënshkrimit të deklaratës së konfidencialitetit.

PS pretendon se Agron Shehaj, pasi është paraqitur në sallën ku mbahej dokumenti, ka kërkuar ta marrë kopjen fizike me vete, por është kundërshtuar nga stafi i Kuvendit.

Në kërkesë thuhet se deputeti “e ka marrë me forcë materialin dhe është larguar bashkë me të”, ndërsa një këshilltare e Kuvendit, e cila sipas dokumentit e ka ndjekur për ta rimarrë, është rrëzuar nga shkallët dhe ka pësuar dëmtime.

“Deputeti Agron Shehaj, me sjelljet e tij të përsëritura të dhunshme dhe agresive ka vënë në rrezik këshilltaren, e cila është gjendur e pambrojtur përballë kësaj sjelljeje të dhunshme dhe të papranueshme”, thuhet në kërkesën e depozituar.

Përveç masës disiplinore, socialistët kërkojnë që rasti t’i referohet SPAK-ut për hetim, duke pretenduar se veprimet e deputetit mund të përbëjnë vepra penale që lidhen me marrjen e paligjshme të informacionit të klasifikuar, përvetësimin e dokumenteve, pengimin e detyrës së funksionarit publik dhe shkelje të dispozitave për mbrojtjen e sekretit shtetëror.

Në pikëpamje të parë, puna nga shtëpia ka avantazhe të shumta: balancë më e mirë mes karrierës  e jetës personale, përqendrim më i madh, fleksibilitet, autonomi.

Por, nuk mungojnë as disavantazhet. Më kryesorja është izolimi apo dhe depresion.

Duke u ndalur tek vetmia, si fenomen që pasohet shpesh nga personat që punojnë online, psikologia sqaroi se ky punësim gjithashtu krijon probleme dhe në marrëdhënien intime. Sipas saj, puna nga shtëpia dobëson raportet dhe krijon më shumë marrëdhënie sipërfaqësore.

“Por ajo që vihet re është se njerëzit nuk krijojnë raporte me të tjerët. Pra, jo vetëm raporte shoqërore, por dhe raporte intime, partneriale, dhe vihet re një rënie e kësaj. Pra, marrëdhëniet fillojnë e bëhen sipërfaqësore, nuk janë më, le të themi, marrëdhënie të thella. Ti, do, s’do, do shkosh në punë, do takosh shokët dhe shoqet e punës, dhe ja ku po bën një jetë më sociale, më aktive”, u shpreh ajo.

Peza vlerëson e puna nga shtëpia ose me kohë të pjesshme mund të krijojë më shumë mundësi dhe fleksibilitet, veçanërisht për nënat e reja. Ajo thekson se këto forma pune mund të rrisin motivimin dhe të ndihmojnë në balancimin mes jetës familjare dhe asaj profesionale.

“Të mirat, unë do të thoja që janë, për shembull, për nënat e reja. Nëse do të kishin mundësi për të punuar part-time, ose nga shtëpia, do t’i stimulonte dhe do t’i motivonte, do t’u krijonte një lloj rehatie për të punuar nga shtëpia. Mund të kemi ndoshta blogere që kanë të bëjnë me gatimin apo me diçka tjetër që mund t’i bëjnë në kushtet e shtëpisë”, sugjeroi ajo.

Nga Frrok Çupi

Prifti u shfaq sot në lajme, ndërsa ideja për ‘qeveri të pastër steril’ ka shumë kohë që ndodhet përballë lajmeve.

Qysh atëherë kur u formulua kjo ‘ide’, bota e zgjuar ka dyshuar te e vërteta. Ngjarjet e fundit në qeverisjen e vendit dhe ata përballë qeverisjes, po dëshmojnë se çfarë kthese të rrezikshme merr ‘ideja e sterilitetit’ kur aplikohet nga njerëz të sforcuar.

Rreziku i parë:

Zyrtarët e lartë të shtetit, iniciativën e kryeministrit për një marrëveshje bese me të qeverisurit, e kanë kuptuar kështu: ‘le t’i bëjë ai, ne këtu jemi po u deshëm, por nuk duam të gabojmë’.

Që ditën e ‘besës’, shumica e zyrtarëve kanë mbyllur telefonat, ose nuk i kanë mbyllur por nuk u përgjigjen as familjarëve, bëjnë sikur bëjnë takime në bazë por mbajnë një buzëqeshje të ngrirë me cilindo njësoj dhe nuk takojnë askënd po të mos jenë të shoqëruar me disa ‘dëshmitarë’. Frika nga ‘besa’ nuk ka vend sepse ‘besa’ nuk është ligj; por mbase edhe nuk e kuptojnë. Besa është një sistem vlerash që ka lidhje me punët ‘e rënda’ që nuk i mban dot ligji. Por nuk është ligj. Ligji nënkupton SPAK  për veprat e kryera. Ndërsa kërkesa e Edi Ramës është lidhja e një marrëveshjeje, dmth., Besë, për veprat që do të kryhen. Për shembull, besa- besë për të mos u kthyer nga BE ku po shkojmë. Etj.

Ata që nuk bëjnë asgjë, ata ndjehen më të sigurt.

Rreziku i dytë:

Humbja e lëngut njerëzor.

Çfarë është kjo? Një shembull: Para ca kohe u ndjeva keq në prani të vajzës së një kolegu gazetar. Ishte bashkë me të atin. Dikush i vuri në dorë dymijë lekë. Më shumë i ndriti fytyra të atit se vsjzës. Babai, një nga gazetarët më të mirë që kam njohur, ka humbur shumë gjëra në jetë, përveç të bijës. Madje edhe nënën e saj. Punën e ka humbur me kohë.

U  ndjeva keq, çfarë jemi kështu, vallë!? Kur nuk ke çfarë bën, mërmërit me vete. U mendova dhe më shkoi në mendje se një nga krerët më të lartë të shtetit ka influencë në qytetin e gazetarit.

-Jam filani. Të telefonoj për fatin e një gazetari, i them. Bëni diçka, ju lutem në atë zonë ku jeni.

I madhi më dëgjoi dhe u soll ‘smoothly’.

-Po, mirë, e njoh- tha. Po, do bëjmë diçka!

Këta kur flasin për vete, gjithnjë flasin në numrin shumës: ‘do bëjmë diçka’.

Pa e mbyllur ende telefonin, zyrtari shumë i lartë pëshpëriti:

-Po ja mo, se edhe pi ai nga një çikë!- tha për gazetarin dhe me kaq mbeti.

Ehu!, sa kohë ka kaluar, dhe… asgjë.

Më mbeti merak t’i thoja: ‘Po, pi, e di;  prandaj po ju drejtohem, sepse ai edhe pi edhe ha!’.

Shumica e zyrtarëve kështu janë.

Desha të them se e mbajnë veten për ‘të pastër steril’. Ndërkohë humbin sensin njerëzor, çdo pikë lëngu që e bën human, çdo pikë ‘fytyre’.

Tani, pas ‘Besës’ dhe shtrëngimit që u ka bërë Edi Rama: ‘O punoni, punoni dhe me ndershmëri, o lëreni farë!’, këta me siguri as telefonin nuk ta hapin. Isha me fat që fola atëherë kur gazetari mëkatonte sepse ‘pinte dhe hante’.

Por një gjë tjetër është po kaq e sigurt: Kush shpallet steril, është më i pisti i botës.

Rreziku i tretë është rreziku i çakallit ose i priftit:

Cilit çakall?…

Çakallit që krahasohet me ujkun. Thonë se dikush thërriste ‘ujku!, ujku!’, por çakalli bënte kërdinë. Të vjen deputeti që ka blerë vilë 2.9 milionë euro dhe e ka shitur 15 milionë, ky të përmbys Kuvendin dhe ligjin. Të merr marrëveshjen me Amerikën për mbrojtjen, dhe zhduket. Diku e shet shumë shtrenjtë. Ku është steriliteti?

Po prifti, cili është?

Priftërinjtë po dëshmojnë kudo se janë ‘çakej’.

‘Mos e vër priftin mes teje dhe zotit, se do të humbësh edhe Zotin!’, thotë Martin Luther.

Ky ‘prifti’ ynë deklaron se është i ndershëm. Mirëpo që nga Puka ka këshilluar një njeri, italian, se si të fshehë krimin. Italiani Pecorelli ka ‘zhdukur’ veten për të mos u zbuluar mëkatet. Atëherë prifti ‘steril’ i ka ofruar mjetet. Ka hapur diku një varr, ( vetëm prifti mund ta kryejë blasfeminë); ka marrë eshtrat, ia ka dhuruar Picorelit, ky i ka futur në makinë, ka djegur makinën dhe është shpallur ‘i vdekur’. Të dhënat, saktë, i sillte sot gazetarja Anila Hoxha.

Por dua të them se në këtë klimë ‘ndershmërie’ deri sterile, mëkatarët po mëshirohen, ndërsa të tjerë kërcënohen.

Nëse fryma e tanishme për të bërë punë të mëdha ‘pa kryer as më të voglin korrupsion e pisllëk’, është alternuar ‘për të qenë sterilë’, atëherë kemi humbur orientimin.

Pisllëku nuk hidhet poshtë duke hedhur njeriun.

 

Pas ditësh bombardimesh pa ndërprerje, sinjale zbutjeje vijnë nga lufta SHBA-Iran. Republika Islamike deklaroi se do të ndërpriste sulmet për aq kohë sa Shtetet e Bashkuara do të bënin të njëjtën gjë.

Pas 13 netësh sulmesh intensive ajrore kundër Iranit, Pentagoni pezulloi fushatën të premten dhe, prej atëherë, nuk janë raportuar më bombardime.

Teherani, që po ashtu ka ndalur zjarrin gjatë fundjavës, tha përmes një zyrtari për agjencinë e lajmeve Reuters se pozicioni i tij mbetet “sulm për sulm”.

Megjithatë, situata në Ngushticën e Hormuzit mbetet e tensionuar, teksa Garda Revolucionare deklaroi të dielën se kishte ndaluar gjashtë anije.

Ambasadori i SHBA-së në OKB, Mike Waltz, tha për Fox News se vendimi për ndërprerjen e luftimeve ishte marrë për t’i dhënë më shumë kohë diplomacisë. “Siç ka thënë presidenti, ne jemi plotësisht të gatshëm për veprim dhe kemi dislokuar edhe më shumë mjete ushtarake në rajon. Megjithatë, ai po u jep hapësirë bisedimeve. Po u jep atyre pak kohë”, tha ai.

Zhvillimet vijnë mes raportimeve për debate brenda Shtëpisë së Bardhë lidhur me pakësimin e arsenalit ushtarak amerikan.

Ndërsa rifillimi i operacioneve mbetet një opsion, CNN raporton se zëvendëspresidenti JD Vance dhe gjenerali Dan McCain ishin të shqetësuar për rreziqet që lidhen me shterimin e municioneve, përfshirë interceptorët Patriot dhe sisteme të tjera të mbrojtjes ajrore.

Ndërkohë, The Wall Street Journal pretendon se Pentagoni kishte qenë gati të niste të premten një fushatë intensive sulmesh ajrore, e cila mund të zgjaste deri në dy javë, por operacioni u pezullua për të vlerësuar efektet e reduktimit të raketave Patriot dhe interceptorëve të tjerë.

E fortë ishte replika e Shtëpisë së Bardhë, e cila theksoi se SHBA-ja ka më shumë municione se çdo vend tjetër në botë.

Në Bazën Ajrore të Farkës është zhvilluar sot aktiviteti kombëtar për rritjen e gatishmërisë për përballimin e sezonit të zjarreve, në prani të Kryeministrit Edi Rama, ministrit të Punëve të Brendshme Besfort Lamallari, ministrit të Mbrojtjes, ministrit të Pushtetit Vendor, prefektëve, kryetarëve të bashkive, drejtuesve të Agjencisë Kombëtare të Mbrojtjes Civile, forcave zjarrfikëse, Forcave të Armatosura dhe strukturave të tjera të angazhuara në menaxhimin e emergjencave civile.

Gjatë aktivitetit u bë e ditur se flotës aktuale të mjeteve ajrore do t’i shtohen së shpejti edhe tre avionë zjarrfikës, pronë e shtetit shqiptar, të cilët, së bashku me flotën e helikopterëve, do të rrisin ndjeshëm kapacitetet e vendit për ndërhyrje të shpejtë dhe efektive në rastet e zjarreve masive.

Në fjalën e tij, ministri i Punëve të Brendshme, Besfort Lamallari, theksoi se zjarret përbëjnë një nga sfidat më serioze të sigurisë publike, duke kujtuar situatën e rëndë me të cilën po përballet Franca dhe duke nënvizuar se asnjë shtet, pavarësisht nivelit të zhvillimit, nuk është i paprekshëm nga emergjencat e shkaktuara nga zjarret.

“Çdo verë është një sprovë e re edhe për ne këtu në Shqipëri, dhe puna e përbashkët nuk matet vetëm me numrin e zjarreve që shuajmë, por mbi të gjitha me ato që arrijmë të parandalojmë. Zjarri nuk pyet për kufij administrativë, nuk njeh orar dhe nuk fal neglizhencën tonë. Përkundrazi, kërcënon jetën, pronën, ekonomin, mjedisin dhe të ardhmen e komuniteteve tona. Prandaj, përgatitja për sezonin e zjarreve nuk është një ushtrim rutinë dhe as përmbushja e një detyre funksionale”, u shpreh Lamallari.

Ministri theksoi se Qeveria Shqiptare ka ndërtuar një qasje të bazuar te parandalimi dhe jo vetëm te reagimi, duke hartuar planet operacionale në të 61 bashkitë, forcuar sistemin e monitorimit dhe vrojtimit, kryer mijëra inspektime teknike, organizuar fushata ndërgjegjësimi dhe intensifikuar bashkëpunimin me Policinë e Shtetit për goditjen e çdo rasti të zjarrvënies së qëllimshme. Ai nënvizoi se ndryshimet në Kodin Penal kanë ashpërsuar ndëshkimet për zjarrvënien, deri në 15 vite burg, duke theksuar se çdo akt i tillë përbën një kërcënim jo vetëm për natyrën, por edhe për sigurinë kombëtare.

“Mbrojtja e Shqipërisë nga zjarret fillon me përgjegjësinë e gjithsecilit prej nesh dhe emergjenca më e mirë është ajo që nuk ndodh kurrë. Prandaj, kemi forcuar gatishmërinë operacionale në të gjithë strukturën tonë. Kemi garantuar funksionalitetin e mjeteve, rezervat logjistike, pajisjet e ndërhyrjes, komunikimin në terren dhe dislokimin e forcave në zonat me risk më të lartë. Në bashkëpunim me prefektët, bashkitë, Policinë e Shtetit, Forcat e Armatosura dhe Agjencinë Kombëtare të Mbrojtjes Civile kemi ndërtuar një mekanizëm shumë më efikas reagimi sesa vitet e shkuara”, tha ministri.

Duke folur për investimet në këtë sektor, ministri Lamallari bëri të ditur se është planifikuar investimi më i madh i viteve të fundit për modernizimin e Shërbimit të Mbrojtjes nga Zjarri dhe Shpëtimit, me financimin e 130 mjeteve të reja zjarrfikëse nga buxheti i shtetit, si dhe ndërtimin e katër stacioneve të reja zjarrfikëse në Prrenjas, Mat, Patos dhe Mirditë.

Ai theksoi gjithashtu se me Aktin Normativ të Buxhetit të Shtetit për vitin 2026 janë shtuar 227.7 milionë lekë për këtë shërbim, duke garantuar një trajtim financiar më të mirë për efektivët që punojnë në kushte të vështira, me orë shtesë, gjatë natës dhe në ditët e pushimit.

Ministri vlerësoi edhe zhvillimin e programit të vullnetarizmit në mbrojtjen nga zjarri, duke bërë të ditur se 100 vullnetarët e parë, punonjës të shoqërisë aksionare “Illyrian Guard”, tashmë janë certifikuar dhe do të jenë në dispozicion të strukturave të emergjencave civile pas përfundimit të trajnimit.

Në përfundim të fjalës së tij, ministri Lamallari u shpreh se Shqipëria është sot më e përgatitur se më parë për t’u përballur me sezonin e zjarreve, falë investimeve në teknologji, logjistikë, burime njerëzore dhe koordinim ndërinstitucional, ndërsa u bëri thirrje institucioneve, pushtetit vendor, bizneseve dhe qytetarëve të kontribuojnë me përgjegjësi në parandalimin e zjarreve.

“Shqipëria është më e përgatitur se dje dhe plotësisht e gatshme për sfidat që na paraqet ky sezon. Së bashku do ta përballojmë këtë sfidë me profesionalizëm, disiplinë dhe bashkëpunim”, përfundoi ministri Lamallari.

Nga zarzavatet te drithi, bashkë me rrushin e grurin… vetëm në Shkodër e Lezhë përmbytjet kanë shkaktuar 100 milionë dollarë dëme në dekadën e fundit në të mbjella.

“Dëmi më i madh u shkaktua në veriperëndim, rajonet e Shkodrës dhe Lezhës. Bazuar në vlerësimet e bëra nga ekspertët e bujqësisë, dëmi që rezultoi nga përmbytjet në prodhimin bujqësor në këto rajone arriti në rreth 100 milionë dollarë amerikanë”, lexohet në raportin e Agjencise Kombetare te Mjedisit.

Më pak prodhim bujqësor, kufizim të mundësive për vaditje, e më tej ngricat por edhe përmbytje të papritura, që përsëriten shpesh kryesisht në dimër. Këto janë rreziqet me ta cilat po përballet ekonomia shqiptare, vetëm si rezultat i ndryshimeve klimatike, e që po shkaktojnë dëme me miliona: “Në këto kushte, duke marrë parasysh efektet e pritura të ndryshimeve klimatike në bujqësi, produkti i brendshëm bruto i Shqipërisë potencialisht do të humbasë midis 800 dhe 900 milionë dollarë amerikanë të ardhura nga prodhimi i të korrave deri në vitin 2050.”

Një tjetër shqetësim i ngritur në raport është përdorimi i lartë i pesticideve, i cili sipas Agjencisë Kombëtare të Mjedisit ka ndikuar negativisht në prodhimin bujqësor dhe cilësinë e tokës: “Pavarësisht qëllimit dhe pritjeve të Shqipërisë në lidhje me rritjen e sipërfaqes nën bujqësinë organike, pjesa e sipërfaqes totale bujqësore të përdorur për bujqësinë organike midis viteve 2012 dhe 2022 ishte e ulët. Është e nevojshme të merren masa për të arritur objektivin e politikave të BE-së që 25% e sipërfaqes bujqësore të përdoret për bujqësinë organike deri në vitin 2030”.

Sipas raportit fenomenet natyrore të viteve të fundit të shoqëruara herë me përmbytje e herë me thatësira të shumta, kanë ndikuar në uljen e rendimentit të prodhimit bujqësor.

Ndaj, duhet të merren masa vlerëson AKM, pasi në të kundërt, dëmet ekonomike mund të arrijnë deri në 1 miliard dollarë në vitet e ardhshme.

Megjithëse Shqipëria nuk ka një industri të zhvilluar në përmasat e ekonomive të mëdha europiane, ajo renditet ndër vendet me pasojat më të rënda shëndetësore nga ndotja e ajrit.

Me 129 vdekje të parakohshme për 100 mijë banorë, vendi është i katërti në Europë për vdekshmërinë që i atribuohet ekspozimit ndaj grimcave të imëta PM2.5, sipas të dhënave të fundit të Eurostat për vitin 2023.

Nivele më të larta se Shqipëria regjistrohen vetëm në Maqedoninë e Veriut, me 146 vdekje për 100 mijë banorë, Bosnjë-Hercegovinë, me 139, dhe Serbia, me 132.

Treguesi i Shqipërisë është më shumë se tri herë më i lartë se mesatarja e Bashkimit Europian, e cila në vitin 2023 ishte 41 vdekje të parakohshme për 100 mijë banorë.

Çfarë mat treguesi

Treguesi i Eurostat mat numrin e vdekjeve të parakohshme që mund t’i atribuohen ekspozimit ndaj grimcave të imëta në ajër, të njohura si PM2.5.

Këto grimca kanë diametër më të vogël se 2.5 mikrometra. Për shkak të përmasave shumë të vogla, ato mund të depërtojnë thellë në mushkëri dhe të shkaktojnë inflamacion ose përkeqësim të gjendjes së personave që vuajnë nga sëmundjet e zemrës dhe mushkërive.

Vdekjet e parakohshme janë ato që ndodhin përpara moshës së pritshme të vdekjes, e llogaritur sipas jetëgjatësisë në secilin vend, gjinisë dhe grupmoshës. Vlerësimet mbështeten në metodologjinë e Agjencisë Europiane të Mjedisit.

PM2.5 krijohen kryesisht nga djegia e lëndëve të ngurta për ngrohjen e banesave, aktivitetet industriale dhe transporti.

Ekspozimi nuk lidhet vetëm me praninë e industrisë së rëndë, por edhe me mënyrën e ngrohjes, cilësinë e karburanteve, moshën e automjeteve, djegien e mbetjeve dhe kushtet gjeografike që pengojnë shpërndarjen e ndotjes.

Ballkani mban barrën më të rëndë

Të dhënat tregojnë një ndarje të fortë mes Ballkanit dhe pjesës veriore e perëndimore të Europës.

Pas Shqipërisë renditet Kosova, me 121 vdekje për 100 mijë banorë. Mali i Zi regjistron 89 vdekje, ndërsa Kroacia 75. Edhe vendet fqinje të Bashkimit Europian paraqiten me nivele të larta: Bullgaria ka 104 vdekje për 100 mijë banorë, Greqia 98 dhe Rumania 74.

Në skajin tjetër të renditjes janë vendet nordike. Finlanda regjistron vetëm një vdekje të parakohshme për 100 mijë banorë, Suedia dy, Estonia tri dhe Norvegjia katër. Në Islandë treguesi është zero.

Shqipëria ka një normë rreth 129 herë më të lartë se Finlanda, mbi gjashtë herë më të lartë se Portugalia dhe pothuajse pesë herë më të lartë se Gjermania.

Pse Maqedonia e Veriut ka nivelin më të lartë

Maqedonia e Veriut kryeson renditjen europiane me 146 vdekje të parakohshme për 100 mijë banorë.

Sipas OECD-së, përqendrimi mesatar vjetor i PM2.5 në këtë vend arriti në 22.3 mikrogramë për metër kub në vitin 2021, niveli më i lartë në Ballkanin Perëndimor dhe më shumë se katër herë mbi udhëzimin e Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

Burimet kryesore të ndotjes janë djegia e linjitit për prodhimin e energjisë, industria, automjetet e vjetra dhe të kontrolluara në mënyrë të pamjaftueshme, djegia e mbetjeve në mjedis të hapur dhe ngrohja e banesave.

Banka Botërore vlerëson se ngrohja e banesave është një nga burimet më të rëndësishme të ndotjes në Ballkanin Perëndimor, veçanërisht gjatë dimrit. Në Maqedoninë e Veriut dhe Kosovë, sektori rezidencial gjeneron pothuajse gjysmën e emetimeve të PM2.5.

Pozita gjeografike e qyteteve, sidomos e Shkupit, përkeqëson situatën, pasi kushtet atmosferike dhe terreni favorizojnë grumbullimin e ndotësve pranë sipërfaqes.

BE ka përgjysmuar vdekjet, por diferencat mbeten të mëdha

Në Bashkimin Europian, numri i vdekjeve të parakohshme që lidhen me PM2.5 ka rënë ndjeshëm gjatë dy dekadave të fundit.

Në vitin 2005, ndotja nga grimcat e imëta i atribuohej rreth 423,600 vdekjeve të parakohshme në BE. Numri ra në rreth 346,400 në vitin 2007, 286,600 në vitin 2018 dhe 182,400 në vitin 2023.

Pavarësisht përmirësimit në nivel europian, hendeku mes vendeve mbetet i gjerë. Vendet e Europës Juglindore dhe Lindore vazhdojnë të kenë një barrë shumë më të lartë shëndetësore se vendet nordike dhe ato të Europës Perëndimore.

Objektivi për vitin 2030

Treguesi lidhet me Objektivin e Zhvillimit të Qëndrueshëm SDG 11, që synon qytete dhe komunitete më të qëndrueshme, dhe konkretisht me uljen e ndikimit negativ mjedisor të qyteteve, duke i kushtuar vëmendje të veçantë cilësisë së ajrit.

Objektivi europian është që deri në vitin 2030 të reduktohen me të paktën 55%, në krahasim me vitin 2005, ndikimet shëndetësore të ndotjes së ajrit të shprehura përmes vdekjeve të parakohshme nga PM2.5.

Pragu i përcaktuar për BE-në është rreth 190,600 vdekje në vitin 2030. Me rreth 182,400 vdekje të regjistruara në vitin 2023, Bashkimi Europian në tërësi ka zbritur tashmë nën nivelin e synuar, por situata ndryshon ndjeshëm nga një vend në tjetrin. /Monitor/ KultPlus.com

Autoriteti Rrugor Shqiptar ka njoftuar mbi situatën në disa rrugë në zonat veriore të vendit, pas reshjeve të orëve të fundit.

“Reshje me intensitet dhe rrebesh kanë prekur veçanërisht zonat veriore të vendit, duke shkaktuar rënie gurësh dhe materialesh në trup të rrugës, si në: Bajram Curri-Valbonë Ura Bujan-Qafë Morinë, Qafë Mejdan-Tropojë-Buçaj dhe Bajram Curri-Fierze, Dushaj-Lekbibaj, por pa sjellë probleme me qarkullimin”, lexohet në njoftimin e ARRSH-së, shkruan A2.

Ndërkohë, në Qafë Thorë-Theth pati përkohësisht bllokim të aksit rrugor.

Sipas ARRSH, falë ndërhyrjes së menjëhershme të kontraktorit të mirëmbajtjes me mjete dhe punëtorë të shtuar është bërë pastrimi i segmentit dhe hapja e tij për të gjitha mjetet duke e rikthyer qarkullimin në normalitet.

Bashkimi Evropian ka dërguar avionë zjarrfikës, helikopterë dhe personel në Francë dhe Spanjë, ndërsa zjarret vazhdojnë të përhapen në të dy vendet, duke detyruar më shumë se 300,000 njerëz të evakuohen ose të strehohen në vende të caktuara, tha të hënën Komisioni Evropian.

Ndihma, e mobilizuar përmes Mekanizmit të Mbrojtjes Civile të BE-së, përfshin shtatë aeroplanë dhe katër helikopterë të dërguar në Francë nga Republika Çeke, Kroacia, Gjermania, Portugalia, Sllovakia, Suedia dhe Turqia, sipas një deklarate të komisionit.

Për Spanjën, blloku ka mobilizuar gjashtë aeroplanë zjarrfikës nga Greqia, Italia dhe Turqia, ndërsa Portugalia ka vendosur 134 personel dhe 41 automjete për të mbështetur përpjekjet e zjarrfikësve.

Një oficer ndërlidhës i Komisionit Evropian është vendosur gjithashtu në Bordo për të ndihmuar në koordinimin e ndihmës së BE-së me autoritetet franceze.

Komisioni i BE-së tha se ekipet e zjarrfikësve nga disa vende evropiane ishin pozicionuar paraprakisht në Francë dhe Spanjë përpara sezonit të zjarreve, si pjesë e masave të gatishmërisë së BE-së, duke u lejuar atyre të reagonin menjëherë pas shpërthimit të zjarreve.

Evropa po përballet me një valë zjarresh shkatërruese, veçanërisht në Francë, Spanjë dhe Greqi, ndërsa temperaturat në rritje nxisin zjarre të shumta në të gjithë kontinentin.

Në Spanjë, zjarret vazhduan të digjnin gjatë natës në Avila dhe Madrid, duke djegur gati 45,000 hektarë dhe duke detyruar rreth 100,000 njerëz të evakuohen ose të strehohen në vende të caktuara.

Në Francë, një zjarr i madh që shpërtheu të mërkurën në Saumos, Gironde, ka shkatërruar 42,000 hektarë, duke shkaktuar evakuimin e afërsisht 220,000 njerëzve.

The post BE-ja dërgon avionë dhe zjarrfikës për të luftuar zjarret në Francë dhe Spanjë appeared first on Euronews Albania.

Partia Socialiste ka kërkuar marrjen e masës disiplinore ndaj deputetit Agron Shehaj dhe referimin e çështjes pranë Prokurorisë së Posaçme (SPAK), pas incidentit të ndodhur ditën e sotme, kur kreu i Partisë Mundësia rrëmbeu nga zyrat e Kuvendit dokumentin konfidencial të ligjit për huanë nga SHBA. Në një kërkesë drejtuar kryetarit të Kuvendit, Niko Peleshi, […]

The post Shehaj rrëmbeu dokumentin konfidencial, PS kërkon 60 ditë përjashtim nga seanca dhe kallëzim në SPAK appeared first on BoldNews.al.

Suedia njoftoi se do të forcojë sektorin e saj të nxjerrjes së mineraleve, sidomos nxjerrjen e mineraleve të rralla për të zvogëluar varësinë e Evropës nga Kina. Qeveria në Stokholm deklaroi, se nxjerrja e metaleve dhe mineraleve të rralla është në interes të sigurisë kombëtare. Suedia, e cila është e pasur me burime natyrore, ka minierën më të madhe […]

The post Suedia lehtëson procedurat për lejet e minierave appeared first on BoldNews.al.

Një shqiptar që jetonte në Itali, dy spanjollë dhe një person nga Gjibraltari, u arrestuan gjatë një operacioni policor në brigjet e Portugalisë, që përfundoi me sekuestrimin e 2.6 tonëve kokainë me vlerë 500 milionë euro.

Guardia di Finanza, e cila bashkëpunoi në operacion tha se droga u gjet në një gomone që po lëvizte me shpejtësi në Oqeanin Atlantik.

Operacioni u krye në bashkëpunim me autoritetet spanjolle dhe portugeze, ndërsa hetimi u koordinua nga zyra e prokurorit në Brescia, në Italinë veriore.

Autoritetet nga të treja vendet thanë se vlera e kokainës në tregun me shumicë kapte rreth 78 milionë euro.

Nëse do të arrinte në destinacionin e saj dhe do të shitej me pakicë, mund të gjeneronte një vlerë totale prej rreth 500 milionë eurosh.

Europol ka dhënë ​​një paralajmërim këtë vit se rrjetet kriminale po e zhvendosnin gjithnjë e më shumë trafikun e kokainës larg porteve kryesore evropiane dhe drejt rrugëve detare të fragmentuara përgjatë Oqeanit Atlantik.

Tre persona janë vrarë dhe disa të tjerë janë plagosur pas një të shtëne me armë zjarri në një festival ushqimor pranë Space Needle në Seattle, në Washington.

Policia tha se kishte dy të dyshuar që po qëllonin me armë zjarri ndaj njëri-tjetrit. Njëri prej të dyshuarve është në paraburgim dhe tjetri është ende në arrati, megjithëse zyrtarët kanë thënë se nuk ka kërcënim për publikun.

Të shtënat u dëgjuan rreth orës 18:00 sipas orës lokale në një nga vendet turistike më të njohura të qytetit, ndërsa festivali vjetor i ushqimit Bite of Seattle tërhoqi edhe më shumë njerëz në qendër të qytetit.

Dy vdekje u konfirmuan në vendngjarje dhe një person vdiq më vonë në spital. Zyrtarët thanë se mes të plagosurve është edhe një djalë dy vjeç.

Videot e shpërndara në internet treguan njerëz që strehoheshin brenda Space Needle ikonike të qytetit.

Njerëzit mund të shiheshin të përkulur përtokë, duke u fshehur pas shtyllave dhe rafteve me mallra në hollin e Space Needle gjatë të shtënave.

Departamenti i Policisë së Seattle-it tha se një hetim është duke vazhduar dhe i bëri thirrje publikut të shmangë zonën.

Kryetarja e bashkisë Katie Wilson tha në një deklaratë se donte të “falënderonte oficerët e policisë së Seattle-it që iu përgjigjën vendit të ngjarjes dhe morën në paraburgim një të dyshuar”.

Ajo fillimisht kishte njoftuar se dy të dyshuar ishin arrestuar përpara se të përditësonte deklaratën e saj më vonë të dielën në mbrëmje.

Katër nga të plagosurit u dërguan në spital në gjendje të qëndrueshme, ndërsa një i pestë zgjodhi të mos e bënte këtë, tha departamenti i zjarrfikësve.

Përfaqësuesit e shtetit të Seattle dhe Washington e kanë dënuar të shtënat si një akt “dhune të pakuptimtë”.

The post Të shtëna me armë në Washington, 3 të vrarë dhe disa të plagosur! Mes tyre një 2-vjeçar appeared first on Euronews Albania.

TIRANË, 27 korrik/ATSH-Maela Marini/ Kryeministri Edi Rama informoi sot se ka propozuar që punonjësit e Ministrisë së Mbrojtjes, që angazhohen në punën për shuarjen e zjarreve të shpërblehen menjëherë me një pagë ekstra, ndërsa u bëri thirrje të gjithë bashkive të veprojnë njësoj, edhe me forcat e tyre zjarrfikëse.

Kryeministri Rama zhvilloi sot një takim në Bazën Ajrore të Farkës me zjarrfikësit dhe trupat e Emergjencave Civile, lidhur me sfidës e riskut të zjarreve nga temperaturat e larta.

“Kam propozuar, që gjitha forcat që i përkasin Ministrisë së Mbrojtjes dhe do përfshihen në këtë proces të shpërblehen menjëherë me një pagë ekstra dhe në ndërkohë i bëj thirrje bashkive të bëjnë të njëjtën gjë për trupat e tyre në terren dhe ta bëjnë këtë menjëherë”, tha Kryeministri Rama.

Rama theksoi se pavarësisht investimeve në infrastrukturë e pajisje në qendër të kësaj përpjekje janë njerëzit që veshin uniformën dhe dalin në terren pa pyetur për orarin, për temperaturat apo dhe për rrezikun.

“Ne ju jemi shumë mirënjohës dhe një Shqipëri e tërë ju falenderon parapraktisht duke ditur që ju përsëri do të jeni heronjtë e sezonit veror”, u shpreh Rama, duke iu drejtuar forcave zjarrfikëse.

Kryeministri theksoi se kapaciteti zjarrëfikës është rritur dhe do vazhdojë të rritet duke investuar në logjistikë, pajisje, në trajnim dhe në koordinim.

Rama siguroi se qeveria do të vazhdojë të investojë në modernizimin e shërbimit të mbrojtjes nga zjarri dhe të shpëtimit, për kushte më të mira, për forcimin e bashkëpunimit me partnerët dhe sigurisht edhe për pagën.

Kryeministri nënvizoi po ashtu rëndësinë e punës parandaluese në territor.

“Kam një thirrje për njerëzit, që të bëjnë kujdes. Zjarret nisin nga gjëra të vogla, zjarret nisin nga një cigare hedhur nga makina, zjarret nisen nga një hi që nuk është shuar pas një pikniku etj”, tha ai.

/a.f/

The post Rama: Shpërblim i menjëhershëm për punonjësit e Ministrisë së Mbrojtjes që angazhohen kundër zjarreve appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Drejtori ekzekutiv dhe njëri nga themeluesit e Shoqatës Humanitare Bamirëse “Nëna Terezë”, Zef Shala, ka treguar për fillesat e kësaj organizate dhe parimet mbi të cilat ishte themeluar në vitin 1990. Në një diskutim në “Përballje Podcast” në Telergafi, Shala tha se iniciativa për themelimin e shoqatës ishte mbështetur nga personalitete të njohura të institucioneve […]

Një javë pasi drejtoi finalen e Kupës së Botës 2026 mes Spanjës dhe Argjentinës, arbitri slloven Slavko Vinçiç ka vendosur t’i japë fund karrierës së tij si gjyqtar ndërkombëtar. 46-vjeçari e mbyll kështu një rrugëtim të gjatë në elitën e futbollit europian dhe botëror, me finalen e Botërorit si ndeshjen e fundit të karrierës së tij.

Vinçiç ishte në qendër të vëmendjes gjatë finales së zhvilluar mes Spanjës dhe Argjentinës, ku mori një nga vendimet më të rëndësishme të ndeshjes. Në minutat shtesë të kohës së rregullt ai ndëshkoi me karton të kuq Enzo Fernández, pas kartonit të dytë të verdhë, duke e lënë Argjentinën me 10 lojtarë për gjithë kohën shtesë. Më pas, Spanja shënoi golin e fitores me Ferran Torres dhe u shpall kampione e botës.

Pavarësisht polemikave që shoqëruan finalen dhe incidenteve pas përfundimit të saj, Vinçiç largohet me një reputacion të shkëlqyer. Federata Ndërkombëtare e Historisë dhe Statistikave të Futbollit (IFFHS) e shpalli atë arbitrin më të mirë të Botërorit 2026, ndërsa ai u nderua edhe me çmimin prestigjioz “Giulio Campanati”.

Gjatë karrierës së tij, slloveni arbitroi finalen e Ligës së Kampioneve në vitin 2024, tre finale të Ligës së Europës dhe shumë ndeshje të mëdha të UEFA-s e FIFA-s. Me largimin e tij, Vinçiç mbetet arbitri i parë slloven që ka drejtuar një finale të Kupës së Botës, duke e mbyllur karrierën në skenën më të madhe të futbollit./ad

Manchester City ka nisur të mendojë për të ardhmen e mesfushës dhe ka identifikuar një emër të ri si pasuesin e mundshëm të Rodrit. Mesfushori spanjoll është në qendër të interesimit nga dy gjigantë europianë, Real Madrid dhe Paris Saint-Germain. Sipas raportimeve, madrilenët janë favoritë në garën për shërbimet e tij dhe janë gati të ofrojnë një shumë prej 55-60 milionë eurosh për transferimin…

Source

Kreu i qeverisë tha se ka propozuar që punonjësit e Ministrisë së Mbrojtjes, që angazhohen në punën për shuarjen e zjarreve të shpërblehen menjëherë me një pagë ekstra, ndërsa u bëri thirrje të gjithë bashkive të veprojnë njësoj, edhe me forcat e tyre zjarrfikëse. “Kam propozuar, që gjitha forcat që i përkasin Ministrisë së Mbrojtjes […]

Shqipëria u përfaqësua nga Grupi Folklorik i Bashkisë Selenicë, në edicionin e 8-të të Festivalit Ballkanik “Opoja Vallëzon”, mbajtur në Bresanë të Kosovës gjate fundjavës. Pjesëmarrja e grupit nga Labëria e Vlorës dhe performanca në natën e parë të aktivitetit, u konsiderua një vlerë e shtuar për festivalin pasi për herë të parë nga skena […]