BRUKSEL, 29 janar /ATSH-DPA/ â Qindra mijĂ«ra ushtarĂ« rusĂ« qĂ« kanĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« luftĂ«n kundĂ«r UkrainĂ«s mund tĂ« ndalohen tĂ« hyjnĂ« nĂ« Bashkimin Evropian, sipas njĂ« propozimi tĂ« paraqitur nga ministri i JashtĂ«m i EstonisĂ«, Margus Tsahkna.
Duke folur sot në një takim të BE-së në Bruksel, Tsahkna tha se ekzistojnë informacione sipas të cilave shumë ushtarë rusë synojnë të vijnë në Evropë pas një përfundimi të mundshëm të luftës.
âKjo do tĂ« ishte e pamundur tâu shpjegohej qytetarĂ«veâ,  tha ministri estonez, duke i cilĂ«suar ata si âpersona shumĂ« tĂ« rrezikshĂ«mâ.
Një dokument shoqërues i propozimit thekson se rreth 1,5 milionë shtetas rusë kanë marrë pjesë në operacione luftarake që nga viti 2022, ndërsa rreth 640 mijë prej tyre janë ende të angazhuar aktivisht.
Sipas dokumentit, këta persona kanë karakteristika të përbashkëta si përvoja luftarake dhe përdorimi i dhunës, si dhe përfshirje të mundshme në krime lufte dhe mizori të tjera ndaj popullsisë ukrainase.
âPrania e tyre e mundshme nĂ« territorin e BE-sĂ« nuk pĂ«rbĂ«n vetĂ«m rrezik pĂ«r krime tĂ« dhunshme, por edhe njĂ« kanal tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r infiltrimin e krimit tĂ« organizuar, lĂ«vizjeve ekstremiste dhe operacioneve armiqĂ«sore shtetĂ«rore nĂ« EvropĂ«â , thuhet nĂ« dokument.
Sipas autorĂ«ve, Ish-luftĂ«tarĂ«t janĂ« gjithashtu veçanĂ«risht tĂ« lehtĂ« pĂ«r tâu rekrutuar nga shĂ«rbimet sekrete ruse.
Dokumenti vëren gjithashtu se në Rusi tashmë ekziston një lidhje mes ish-luftëtarëve dhe rritjes së dhunës.
Shumë prej të kthyerve kanë kryer krime të rënda, ndërsa numri i përgjithshëm i tyre arriti nivelin më të lartë në 15 vitet e fundit gjatë gjysmës së parë të vitit 2025.
Sipas të dhënave, deri në 180 mijë të dënuar penalë janë rekrutuar drejtpërdrejt në njësi të posaçme ushtarake./ /Ad.Ab./ a.jor.
Një ushtar ukrainas ka përshkruar momentin kur një tren pasagjerësh u shënjestrua nga dronët rusë, duke vrarë pesë persona. Kur një vagon në tren u godit në Ukrainën verilindore, pasagjerët u hodhën në dysheme nga paniku dhe oficeri ushtarak u tha atyre të dilnin menjëherë.
Pa udhëzimin e tij, të dhënë pak çaste para se vagoni të shpërthente në flakë, shumë pasagjerë të tjerë mund të kishin vdekur, shkruan BBC. Oficeri, i cili në ushtri njihet si Omar, është pjesë e brigadës së 93-të të Ukrainës. Ai ishte midis pasagjerëve që udhëtonin në një itinerar nga Chop, në kufirin me Sllovakinë, në Barvinkove, ndalesa e fundit para vijës së frontit në Ukrainën lindore.
I pari nga tre dronët rusë u ul pranë trenit, duke e detyruar atë të ndalonte.
âPastaj dĂ«gjuam gjĂ«mimin e njĂ« droni tjetĂ«r dhe pastaj njĂ« shpĂ«rthim,â i thotĂ« Omar BBC-sĂ«. âShpĂ«rthimi ishte aq i fortĂ« sa pjesĂ« tĂ« vagonit u ndanĂ« nĂ« copa.â
Si komandant i njĂ« njĂ«sie dronĂ«sh, ai e kuptoi shpejt se ai dhe pasagjerĂ«t e tjerĂ« duhej tĂ« zbrisnin pasi treni mund tĂ« goditej pĂ«rsĂ«ri. Gjithsej, 291 persona ishin nĂ« tren nĂ« atĂ« kohĂ«, thonĂ« zyrtarĂ«t. âPas goditjes sĂ« dytĂ«, kuptova se operatori i dronit po vĂ«zhgonte se çfarĂ« lloj objektivi po godisteâ, thotĂ« Omar, dhe njĂ« tren i palĂ«vizshĂ«m ishte njĂ« objektiv i lehtĂ«.
Vagoni qĂ« pĂ«soi njĂ« goditje tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« u pĂ«rfshi shpejt nga flakĂ«t. âUnĂ« jam nĂ« ushtri dhe jam i pĂ«rgatitur pĂ«r sulme tĂ« tillaâ, thotĂ« Omar. âPor pĂ«r tĂ« tjerĂ«t ishte njĂ« tronditje tĂ« ishin kaq afĂ«r vdekjesâ.
Shumë pasagjerë u evakuuan nga tren në një gjendje ankthi të thellë, dhe videot nga vendi i ngjarjes tregojnë njerëz që bërtasin dhe qajnë ndërsa largohen nga rrënojat që digjeshin.
Ishte shumë e rrezikshme që një numër kaq i madh njerëzish të qëndronin pranë vagonëve që digjeshin, kështu që ai i nxiti ata të fillonin të lëviznin drejt një autostrade aty pranë./abcnews.al
LONDĂR, 28 janar /ATSH-DPA/ â Britania e Madhe mund tĂ« pĂ«rdorĂ« naftĂ«n e sekuestruar nga cisternat e flotĂ«s hije ruse pĂ«r tĂ« financuar pĂ«rpjekjet e luftĂ«s sĂ« UkrainĂ«s, ka sugjeruar sekretari britanik i Mbrojtjes, John Healey.
âPo shqyrtohen opsione tĂ« tjera ushtarake pĂ«r tĂ« goditur anijet qĂ« shmangin sanksionet dhe qĂ« ushqejnĂ« makinerinĂ« ruse tĂ« luftĂ«sâ, tha Healey.
Ai ngriti mundësinë që të ardhurat nga nafta e marrë nga anijet e sekuestruara të devijohen drejt Kievit.
Deklaratat vijnë pasi Britania e Madhe ka ndihmuar së fundmi forcat amerikane dhe ushtrinë franceze në sekuestrimin e cisternave ruse, të cilat Moska i ka përdorur për të anashkaluar sanksionet ndaj eksporteve të saj të naftës që nga pushtimi i plotë i Ukrainës.
âA duhet tĂ« bĂ«jmĂ« mĂ« shumĂ« kundĂ«r transportit hije? Po, duhet, dhe tani kam identifikuar opsione tĂ« tjera ushtarake qĂ« mund tĂ« pĂ«rdorim pĂ«r tĂ« goditur kĂ«tĂ« transport hijeâ, tha Healey duke folur para Komitetit tĂ« Mbrojtjes tĂ« DhomĂ«s sĂ« Komuneve.
âPo i diskutoj kĂ«to me kolegĂ«t e kabinetitâ, theksoi ai.
Britania e Madhe do të presë së shpejti një takim të vendeve të JEF (Forca e Përbashkët Ekspedicionare), së bashku me ekspertë ligjorë ushtarakë, për të shqyrtuar bazën ligjore mbi të cilën mund të veprojmë kundër transportit hije dhe anijeve të sanksionuara si edhe opsionet ushtarake që mund të përdorin.
âKjo Ă«shtĂ« pjesĂ« e rritjes aktive tĂ« veprimeve kundĂ«r transportit hije qĂ« keni parĂ« tĂ« ndĂ«rmarrim me aleatĂ«t nĂ« javĂ«t e fundit. Dhe Ă«shtĂ« pjesĂ« e sigurimit qĂ« Putin tĂ« mos jetĂ« nĂ« gjendje tĂ« financojĂ« kaq lehtĂ« makinerinĂ« e tij tĂ« luftĂ«s nĂ« UkrainĂ« pĂ«rmes shitjes sĂ« naftĂ«s sĂ« sanksionuarâ, shtoi ai.
Healey theksoi se gjatë vitit të fundit janë sanksionuar 250 anije, ndërsa të ardhurat ruse nga nafta janë ulur me një të katërtën në këtë periudhë./ /Ad.Ab./ a.jor.
BERLIN, 26 janar /ATSH â ANSA/ â Ministri i JashtĂ«m gjerman Johann Wadephul bĂ«n thirrje pĂ«r veprime mĂ« tĂ« ashpra kundĂ«r âflotĂ«s nĂ« hijeâ tĂ« RusisĂ«, tĂ« cilĂ«n Moska po e pĂ«rdor pĂ«r tĂ« anashkaluar sanksionet kundĂ«r shitjeve tĂ« naftĂ«s.
ââLigji ndĂ«rkombĂ«tar detar duhet tĂ« ndryshohet urgjentishtââ, sipas ministrit tĂ« JashtĂ«m gjerman Merz.
âĂshtĂ« e pamundur qĂ« duart tona tĂ« jenĂ« tĂ« lidhura pĂ«rgjithmonĂ«â, deklaroi politikani i CDU-sĂ«, duke theksuar nevojĂ«n pĂ«r âefektivitet shumĂ« mĂ« tĂ« madh nĂ« luftĂ«n kundĂ«r kĂ«saj flote nĂ« hijeâ.
ââAnijet dhe kapitenĂ«t e tyre tashmĂ« i nĂ«nshtrohen sanksioneve evropiane por tani nevojiten diskutime tĂ« thella midis partnerĂ«ve tĂ« Detit Baltik. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, duhet tĂ« jetĂ« e mundur tĂ« ndĂ«rmerren veprime edhe kundĂ«r anijeve, statusi i flamurit tĂ« tĂ« cilave Ă«shtĂ« i paqartĂ«ââ, shtoi ai.
âTani duhet tĂ« pĂ«rdorim tĂ« gjitha mundĂ«sitĂ« e ofruara nga ligji detar pĂ«r tĂ« ndaluar anije tĂ« tillaâ, tha Wadephul, duke theksuar gjithashtu se flota nĂ« hije kĂ«rcĂ«non ekologjinĂ« e bregdetit tĂ« Detit Baltik.
Anijet shpesh janĂ« nĂ« gjendje teknike katastrofike dhe kanĂ« ekuipazhe tĂ« trajnuara dobĂ«t, tha ai. NĂ«se njĂ« nga kĂ«to tankerĂ« tĂ« mĂ«dhenj do tĂ« fundosej, kjo mund tĂ« jetĂ« njĂ« âkatastrofĂ« ekologjikeâ me njĂ« ndikim tĂ« rĂ«ndĂ« nĂ« sektorin e turizmit tĂ« GjermanisĂ«.  /os/
Masat qĂ« kufizojnĂ« lirinĂ« e lĂ«vizjes pĂ«r diplomatĂ«t rusĂ« nĂ« Bashkimin Evropian hynĂ« sot nĂ« fuqi pĂ«r tâu mbrojtur nga spiunazhi dhe dezinformimi. Kur udhĂ«tojnĂ« nĂ«pĂ«r zonĂ«n Schengen pĂ«rtej vendit tĂ« tyre pritĂ«s, diplomatĂ«t dhe zyrtarĂ«t konsullorĂ« rusĂ« si dhe stafi dhe anĂ«tarĂ«t e familjes sĂ« tyre, tani do tĂ« duhet tĂ« njoftojnĂ« vendin e [âŠ]
BRUKSEL, 25 janar /ATSH-DPA/ â Masat qĂ« kufizojnĂ« lirinĂ« e lĂ«vizjes pĂ«r diplomatĂ«t rusĂ« nĂ« Bashkimin Evropian hynĂ« sot nĂ« fuqi pĂ«r tâu mbrojtur nga spiunazhi dhe dezinformimi.
Kur udhëtojnë nëpër zonën Schengen përtej vendit të tyre pritës, diplomatët dhe zyrtarët konsullorë rusë si dhe stafi dhe anëtarët e familjes së tyre, tani do të duhet të njoftojnë vendin e tyre të destinacionit dhe çdo vend tranziti të paktën 24 orë para udhëtimit.
Shtetet anëtare gjithashtu mund të futin një kërkesë autorizimi për hyrje ose tranzit në mënyrë që të jenë në gjendje të ndalojnë udhëtimin në raste dyshimi.
Udhëtimi brenda vendit pritës nuk ka nevojë të regjistrohet.
Masa u miratua zyrtarisht në tetor si pjesë e një pakete sanksionesh kundër Rusisë dhe u botua në Gazetën Zyrtare të Bashkimit Evropian.
BE tha se masat po zbatohen me arsyetimin se disa nga individët në fjalë po marrin pjesë në operacione sekrete për Moskën, përfshirë spiunazhin dhe përhapjen e dezinformatave rreth luftës për të shtrembëruar opinionin publik.
Sipas zyrtarëve të BE-së, shkeljet e kërkesave mund të ndëshkohen me tërheqjen e akreditimit diplomatik.
Deri tani, diplomatëve rusë në përgjithësi u është lejuar të udhëtojnë lirisht nëpër BE.
Vendet lindore të BE-së e kanë kritikuar këtë privilegj për vite me radhë, por shtetet e tjera anëtare kanë pasur frikë se kufizimet e udhëtimit mund të shkaktojnë kundërmasa për diplomatët evropianë në Rusi./ /Ad.Ab./
Sulmet në sistemin energjetik ukrainas kanë çuar në ndërprerje afatgjata të energjisë elektrike dhe ujit në Kiev, të cilat kanë zgjatur tre deri në katër herë më shumë se në dimrat e mëparshëm, ndërsa temperaturat e natës në kryeqytet kanë rënë deri në -20 gradë Celsius.
Rusia pretendon se sulmet kanë për qëllim uljen e kapacitetit luftarak të Ukrainës, por nga ana tjetër Kievi thekson se objektivi janë civilët.
Më herët Ursula von der Leyen njoftoi dërgimin e 447 gjeneratorëve me vlerë 3.7 milionë euro, për të siguruar furnizimin me energji elektrike të spitaleve, strehimoreve dhe shërbimeve thelbësore, si pjesë e masave të mbrojtjes civile.
Lindja e Largët Ruse është goditur nga reshjet më të dendura të dëborës në 60 vjet, ndërsa një valë e përhapur e të ftohtit nga Arktiku përfshiu pjesën më të madhe të Azisë.
Fenomeni ka shkaktuar ndërprerje të mëdha të transportit, me autostrada të mbyllura në Kinë, pasagjerë të bllokuar në aeroporte në Japoni dhe rajone në Lindjen e Largët Ruse të paralizuara. Shkencëtarët thonë se kushtet ekstreme lidhen me depërtimin e njëkohshëm të masave të ftohta ajrore nga Arktiku, duke prekur Rusinë lindore dhe Azinë, si dhe Evropën Lindore. Klimatologu Theodore Kipping shpjegoi se valëzimi i rrymave të ajrit, për shkak të një vorbulle polare arktike më të dobët, lejon që valët e ftohta të zbresin në gjerësi gjeografike më jugore.
Stuhi dëbore në Lindjen e Largët Ruse
Në Gadishullin Kamçatka, stuhitë e borës varrosën makina dhe bllokuan hyrjet e ndërtesave, me më shumë se 2 metra dëborë të regjistruara në gjysmën e parë të janarit, pas 3.7 metrave në dhjetor. Në qytetin Petropavlovsk-Kamçatsky, rreth 6,800 kilometra në lindje të Moskës, banorët ecën përmes grumbullimeve të dëborës deri në semaforët.
Reshje të rralla dëbore në Shangai
I njëjti sistem moti u zhvendos më në jug, duke sjellë reshje të rralla dëbore në Shangai, ku autoritetet paralajmëruan se temperaturat e ulëta do të zgjasnin për të paktën tre ditë. Qyteti përjetoi reshje të dendura dëbore për herë të fundit në janar 2018. Banorët e përshkruan ndryshimin e papritur, pasi vetëm një javë më parë temperaturat kishin arritur 20 gradë Celsius, duke shkaktuar madje lulëzimin e pemëve.
Anulime dhe paralajmërime për fluturime në Japoni
Në Japoni, erërat e forta dhe reshjet e dendura të dëborës shkaktuan dhjetëra anulime fluturimesh dhe ndërprerje të udhëtimit në bregdetin veriperëndimor. Agjencia Meteorologjike e Japonisë paralajmëroi për reshje të dendura dëbore midis 21 dhe 25 janarit, duke këshilluar që të mos kryhen udhëtime jo të domosdoshme. ANA Holdings anuloi 56 fluturime, duke prekur 3,900 pasagjerë, ndërsa Japan Airlines anuloi 37 fluturime, duke prekur 2,213 udhëtarë, kryesisht në Aeroportin e Ri Chitose në Hokkaido.
Federata Ruse planifikon të rrisë ndjeshëm prodhimin duke parashikuar të lësjojë deri në 1 000 dronë në ditë mbi Ukrainë deri në vitin 2026, deklaroi komandanti i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Ukrainës, Oleksandr Syrsky.
Sipas Syrsky, ânuk ka shenja se rusĂ«t po pĂ«rgatiten pĂ«r bisedime paqejeâ.
âPĂ«rkundrazi, po dĂ«shmojmĂ« njĂ« rritje tĂ« armiqĂ«sive, tĂ« numrit tĂ« grupeve sulmuese armike dhe njĂ« rritje tĂ« prodhimit tĂ« armĂ«ve, raketave dhe dronĂ«veâ shton ai.
Aktualisht, armiku prodhon 404 Shaheed tĂ« llojeve tĂ« ndryshme çdo ditĂ«. Dhe planet e tij pĂ«rfshijnĂ« njĂ« rritjeâ tĂ« lĂ«shimeve tĂ« dronĂ«ve, specifikoi ai.
Rusia e ka kryer një sulm të madh gjatë natës kundër Ukrainës, duke goditur objekte jetike të energjisë, përfshirë një termocentral, në një kohë kur temperaturat në gjithë vendin ranë deri në minus 15 gradë.
Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, theksoi se Rusia i përdori gati 300 dronë sulmues, si dhe 18 raketa balistike dhe shtatë raketa lundruese.
âGjendja nĂ« rajonin e Kievit Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«. Disa qindra mijĂ«ra familje janĂ« pa energji elektrike taniâ, tha Zelensky nĂ« njĂ« postim nĂ« X.
Ministria e Mbrojtjes e RusisĂ« konfirmoi se kishte kryer njĂ« âsulm tĂ« madhâ ndaj objekteve energjetike tĂ« UkrainĂ«s, duke pretenduar se ato pĂ«rdoreshin nga ushtria e UkrainĂ«s dhe kompleksi i saj ushtarako-industrial.
Ministri i JashtĂ«m i UkrainĂ«s, Andriy Sybiha, e akuzoi RusinĂ« se po godet qĂ«llimisht infrastrukturĂ«n energjetike pĂ«r tâi privuar civilĂ«t nga energjia elektrike, uji dhe ngrohja nĂ« kushtet e motit acar.
âRusia po pĂ«rpiqet qĂ«llimisht tĂ« krijojĂ« kushte jetese, tĂ« llogaritura pĂ«r tĂ« sjellĂ« shkatĂ«rrimin fizik tĂ« popullit ukrainasâ, shkroi ai nĂ« X, duke shtuar se njĂ« veprim i tillĂ« hyn nĂ« pĂ«rkufizimin e Nenit II (c) tĂ« KonventĂ«s pĂ«r Gjenocidin.
Furnizuesi kryesor privat i energjisë në Ukrainë, DTEK, raportoi se raketat ruse goditën gjatë natës një termocentral. Ky ishte sulmi i tetë madhor ndaj objekteve të tij që nga tetori i vitit 2025.
Operatori shtetĂ«ror i energjisĂ«, Ukrenergo, njoftoi mĂ« 13 janar se sulmi rus me raketa dhe dronĂ« kishte nĂ« shĂ«njestĂ«r objekte energjetike nĂ« disa rajone, duke lĂ«nĂ« shumĂ« konsumatorĂ« pa energji elektrike nĂ« Kiev dhe rajonin e Kievit, si dhe nĂ« rajonet Ăernihiv, Dnipropetrovsk, Zaporizhja, Zhitomir, Harkiv dhe Donjeck.
Ai shtoi se puna për riparimin dhe rikthimin e furnizimit ka nisur kudo që kushtet e sigurisë mundësuan.
Guvernatori rajonal raportoi se një sulm rus në rajonin e Harkivit vrau katër njerëz dhe plagosi disa të tjerë.
âNumri i njerĂ«zve tĂ« vrarĂ« nga sulmi i armikut nĂ« periferi tĂ« Harkivit ka arritur nĂ« katĂ«râ, shkroi Oleh Syniehubov nĂ« Telegram.
Kryetari i bashkisë së Harkivit, Ihor Terekhov, tha se një dron rus goditi një institucion mjekësor për fëmijë, duke shkaktuar zjarr.
Sulmet gjatë natës goditën gjithashtu rajone të tjera ukrainase, përfshirë qytetin jugor të Odesës.
Guvernatori rajonal, Serhiy Lysak, deklaroi se ndĂ«rtesa banimi, njĂ« spital, njĂ« shkollĂ« dhe njĂ« kopsht fĂ«mijĂ«sh u dĂ«mtuan â dhe tĂ« paktĂ«n pesĂ« persona u plagosĂ«n nĂ« dy valĂ« sulmesh.
Moska ka pretenduar vazhdimisht se nuk synon infrastrukturën civile të Ukrainës, pavarësisht provave gjithnjë e më të mëdha që tregojnë të kundërtën.
Të dhënat tregojnë se forcat ruse intensifikuan sulmet ndaj infrastrukturës energjetike dhe të gazit të Ukrainës në fillim të vjeshtës së vitit 2025, duke ndërprerë furnizimet gjatë sezonit të ngrohjes. /rel
Norvegjia njoftoi se do të ofrojë 340 milionë euro ndihmë emergjente për të mbështetur sektorin e energjisë të Ukrainës dhe për të ndihmuar qeverinë të mirëmbajë shërbimet kritike.
Kjo paketë vjen si pjesë e ndihmës për Ukrainën e cila është e shkatërruar nga lufta.
Sulmet ruse kanë synuar prej kohësh rrjetin energjetik të Ukrainës dhe janë intensifikuar në muajt e fundit, ndërsa temperaturat e dimrit vijojnë të jenë të ulëta.
Nga paketa e ndihmës politike, 4 miliardë u ndanë edhe për mbështetje fiskale dhe rindërtim, dhe 3.5 miliardë për ndihmë humanitare, me fonde shtesë të destinuara për zhvillimin e biznesit, shoqërinë civile dhe reformat e qeverisjes.
KIEV, 8 janar /ATSH-DPA/- Ukraina po përgatitet për sulme të intensifikuara ajrore ruse ndërsa një valë e të ftohtit ka përfshirë vendin, tha sot presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky.
âKa informacione se mund tĂ« ketĂ« njĂ« tjetĂ«r sulm masiv rus sonteâ, paralajmĂ«roi Zelensky nĂ« fjalimin e tij tĂ« pĂ«rditshĂ«m nga Kievi, ndĂ«rsa u bĂ«ri thirrje qytetarĂ«ve tĂ« dĂ«gjojnĂ« sirenat e sulmeve ajrore dhe tĂ« kĂ«rkojnĂ« strehim.
Zelensky tha se Rusia po i jep përparësi luftës dimërore mbi diplomacinë, duke synuar infrastrukturën energjetike të Ukrainës me raketa balistike në vend që të angazhohet në përpjekjet e paqes nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Temperaturat në të gjithë Ukrainën pritet të bien nën zero grade Celsius nga e premtja, me parashikime prej minus 10 gradë Celsius në Kiev dhe rajonet veriore.
I ftohti po rrit presionin mbi sistemet e energjisë elektrike, ngrohjes dhe ujit tashmë të dëmtuara.
âRajoni i Dnipropetrovskut pĂ«soi sot ndĂ«rprerjen mĂ« tĂ« madhe tĂ« energjisĂ« nĂ« gati katĂ«r vjet luftĂ« pas sulmeve ruse herĂ«tâ, tha Zelensky.
Ai shtoi se kishte diskutuar me kryeministren Yulia Svyrydenko mundësinë e kufizimit të operacioneve në shkolla, zyra dhe objekte jo-thelbësore gjatë dy javëve të ardhshme. //a.i/
Të gjitha rrugët në fshatrat e Bashkisë Elbasan janë të hapura. Megjithëse është punuar gjatë gjithë ditës me 5 fadroma, 2 borëpastruse, 4 komionë dhe 3 forisdrada dhe dhjetëra punonjës, reshjet e dëborës po e vështirësojnë shumë punën e ekipeve.
Nisur nga kjo, dhe nga fakti që nata do të sjellë ulje të mëtejshme të temperaturave, këshillohen drejtuesit e mjeteve të mos qarkullojnë të pa pajisur me zinxhirë në akset rrugore Elbasan-Gjinar, Elbasan-Labinot Mal, Elbasan- Gracen dhe Elbasan- Funar.
Aktualisht jemi të pozicionuar për pastrimin e rrugëve në Mollagjesh, Zavalinë dhe rrugët e fshatrave me qendrën e njësisë Labinot Mal.
Bashkia Elbasan u bën thirrje drejtuesve të mjeteve të tregojnë kujdes të shtuar dhe të respektojnë udhëzimet e strukturave përkatëse.
Pavarësisht se shiu vazhdon me intensitet në qytet dhe zonat e ulëta, nuk ka problematika të mëdha.
Dekadat e varësisë e kanë lënë Berlinin në një gjendje të brishtë ekonomike dhe politike.
Nga: Katja Hoyer / The Telegraph PĂ«rkthimi: Telegrafi.com
Nuk ka kaluar shumĂ« kohĂ« kur zemĂ«rim tĂ« madh do tĂ« kishte shkaktuar njĂ« politikan i cili do tĂ« fantazonte rrĂ«mbimin e kancelarit gjerman dhe ta quante atĂ«, pos tjerash, âneonazistâ. Kur ish-presidenti rus Dmitry Medvedev bĂ«ri pikĂ«risht kĂ«tĂ« tĂ« dielĂ«n, nuk shkaktoi mĂ« shumĂ« sesa njĂ« dĂ«nim tĂ« shkruar nĂ« mĂ«nyrĂ« formale nga zĂ«dhĂ«nĂ«si i qeverisĂ« gjermane dhe njĂ« indiferencĂ« nga ministri i JashtĂ«m gjerman Johann Wadephul, i cili i quajti komentet e Medvedevit âinteresanteâ.
Incidentet e tilla theksojnĂ« se sa shumĂ« ka ndryshuar marrĂ«dhĂ«nia mes GjermanisĂ« dhe RusisĂ«. Por, ka gjasa qĂ« GjermanisĂ« do tâi duhet shumĂ« mĂ« tepĂ«r kohĂ« pĂ«r ta pĂ«rballur kĂ«tĂ« ndryshim.
Sigurisht, komentet e Medvedevit duhet tĂ« shihen nĂ« kontekst. Kur ai sugjeroi qĂ« ârrĂ«mbimi i neonazistit Merz mund tĂ« ishte njĂ« kthesĂ« e shkĂ«lqyer nĂ« kĂ«tĂ« karnaval ngjarjeshâ, ai po reagonte ndaj kapjes nga ana ShBA-sĂ« e presidentit venezuelas NicolĂĄs Maduro, i cili ka qenĂ« aleat i RusisĂ«. MegjithatĂ«, ai zgjodhi jo vetĂ«m ta veçonte kancelarin Friedrich Merz pĂ«r talljen e tij, por gjithashtu shtoi: âKa edhe arsye pĂ«r ndjekje penale ndaj tij nĂ« Gjermani, prandaj nuk do tĂ« ishte humbje, veçanĂ«risht kur qytetarĂ«t po vuajnĂ« kotâ - njĂ« aluzion pĂ«r çmimet e larta tĂ« energjisĂ« qĂ« kanĂ« prekur GjermaninĂ«, qĂ«kur ajo u shkĂ«put nga lĂ«ndĂ«t djegĂ«se fosile ruse pas pushtimit tĂ« plotĂ« tĂ« UkrainĂ«s nĂ« vitin 2022.
Komentet e Medvedevit zbulojnë dy gjëra. E para është se sa e mërzitur është Rusia për humbjen e Gjermanisë si konsumator energjie dhe partner biznesi, pavarësisht mohimeve të kundërta. Importet gjermane nga Rusia kanë rënë me 95 përqind që nga fillimi i luftës. Berlini tani varet kryesisht nga vendet si Norvegjia dhe ShBA-ja për importet e tij jetike të energjisë. Kjo do të thotë humbje akute e të ardhurave dhe e ndikimit të Moskës në Evropë.
Por, komentet e Medvedevit tregojnĂ« gjithashtu anĂ«n tjetĂ«r tĂ« medaljes. Energjia nĂ« Gjermani Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« e shtrenjtĂ«, e paqĂ«ndrueshme dhe e ndjeshme ndaj sabotazhit. TrashĂ«gimia e viteve tĂ« varĂ«sisĂ« nga Rusia do tĂ« marrĂ« shumĂ« kohĂ« pĂ«r tâu korrigjuar dhe mund tĂ« kĂ«rkojĂ« mĂ« shumĂ« vullnet politik sesa Berlini mund tĂ« korr pĂ«r momentin. Gjermania tani Ă«shtĂ« e ekspozuar ndaj sulmeve nĂ« infrastrukturĂ«n kritike, Ă«shtĂ« njĂ« vend i pakĂ«ndshĂ«m pĂ«r investime nga industritĂ« me konsum tĂ« lartĂ« energjie dhe njĂ« peizazh politikisht i paqĂ«ndrueshĂ«m nĂ« tĂ« cilin marrĂ«dhĂ«nia e ardhshme me RusinĂ« vazhdon tĂ« luajĂ« njĂ« rol kyç.
Kjo flet mĂ« shumĂ« sesa paratĂ«. Gjermania ia shiti RusisĂ« infrastrukturĂ«n kritike tĂ« energjisĂ«, nĂ« tokĂ«n e saj, pĂ«rfshirĂ« objektin e saj mĂ« tĂ« madh pĂ«r ruajtjen e gazit - njĂ« mega-strukturĂ« nĂ«ntokĂ«sore sa mbi 900 fusha futbolli qĂ« ruan mjaftueshĂ«m gaz pĂ«r tĂ« furnizuar dy milionĂ« familje pĂ«r njĂ« vit. âNĂ«nvlerĂ«suam varĂ«sinĂ« dhe rreziqet e sigurisĂ« politike qĂ« buronin nga kjo marrĂ«dhĂ«nieâ, pranoi nĂ« retrospektivĂ«, Norbert Röttgen nga partia konservatore CDU e Merzit.
Gjermania ndaloi importin e gazit nga Rusia: Importet e gazit natyror nga Rusia, në milionë metra kubBurimi: Eurostat
NĂ« fund tĂ« vitit 2022, Gjermania mori kontrollin e rafinerive, depozitave dhe infrastrukturave tĂ« tjera nĂ« vend, qĂ« ishin nĂ« pronĂ«si tĂ« RusisĂ«, por kurrĂ« nuk mund tĂ« rifitojĂ« njohurinĂ« e thellĂ« dhe kuptimin qĂ« Moska ka fituar pĂ«r sistemin gjerman. Tani, Vladimiri Putin mund ta pĂ«rdorĂ« kĂ«tĂ«. U raportua mĂ« herĂ«t kĂ«tĂ« javĂ« se Rusia ka intensifikuar sulmet e fshehta mbi infrastrukturĂ«n gjermane, pĂ«rfshirĂ« objektet energjetike. NdĂ«rkohĂ« qĂ« ministria e Mbrojtjes ka pĂ«rcaktuar RusinĂ« si âkĂ«rcĂ«nimin mĂ« tĂ« madh dhe mĂ« tĂ« menjĂ«hershĂ«m pĂ«r sigurinĂ« e GjermanisĂ«â, nuk ka zgjidhje tĂ« shpejtĂ« pĂ«r boshllĂ«qet e mĂ«dha tĂ« shkaktuara nga vitet e lidhjes sĂ« pakujdesshme me RusinĂ«.
Një tjetër pasojë nga lidhja e dashurisë së Gjermanisë me Rusinë është thjesht kostoja dhe paqëndrueshmëria e furnizimit me energjinë që është riorganizuar me nxitim. Ekonomia e tretë më e madhe në botë importon një shifër marramendëse prej 70 përqind të energjisë që përdor, dhe të gjithë e dinë se sa shumë varet nga kjo ajo që ka mbetur nga industria e saj e ballafaquar me vështirësi. Berlini nuk është në pozicion për të negociuar për çmime ose kushte më të mira.
KonsumatorĂ«t gjermanĂ« paguajnĂ« disa nga çmimet mĂ« tĂ« larta tĂ« energjisĂ« elektrike nĂ« botĂ«, dhe investitorĂ«t e mundshĂ«m janĂ« aq tĂ« zhgĂ«njyer nga kjo situatĂ« saqĂ« shumĂ« prej tyre tĂ«rhiqen. Vitin e kaluar, ArcelorMittal, prodhuesi i dytĂ« mĂ« i madh i çelikut nĂ« botĂ«, refuzoi madje 1.3 miliardĂ« euro subvencione pĂ«r tĂ« prodhuar çelik tĂ« gjelbĂ«r nĂ« Gjermani, duke preferuar investimet ânĂ« vende qĂ« mund tĂ« ofrojnĂ« furnizim tĂ« parashikueshĂ«m dhe konkurrues me energji elektrikeâ, siç u shpreh kompania.
Nga ana tjetër, kombinimi i stagnimit ekonomik dhe kostove të larta për konsumatorët, ushqen tensionet politike në Gjermani. Qeveria e Merzit mund të ketë adoptuar një qëndrim aq optimist saqë ashiqare e zemëron Moskën, por partitë opozitare po e shfrytëzojnë dëshpërimin e njerëzve dhe efektet e dëmshme të pesimizmit ekonomik, për të prezantuar rikthimin e marrëdhënieve më miqësore me Rusinë - si një zgjidhje të thjeshtë për problemet e vendit.
NĂ« veçanti, partia e ekstremit tĂ« djathtĂ«, Alternativa pĂ«r GjermaninĂ« (AfD) - tani partia mĂ« e madhe opozitare qĂ« kryeson nĂ« shumĂ« sondazhe - pĂ«rfiton nga frika dhe presioni i krijuar nga situata. NĂ« manifestin e saj elektoral tĂ« vitit tĂ« kaluar, ajo deklaroi: âSi pasojĂ« e sanksioneve kundĂ«r RusisĂ«, furnizimi i pĂ«rballueshĂ«m me energji nĂ« Gjermani Ă«shtĂ« gjithashtu i rrezikuar rĂ«ndĂ«. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, vendi ynĂ« nuk Ă«shtĂ« mĂ« nĂ« gjendje tĂ« konkurrojĂ«â.
Kjo do tĂ« çonte nĂ« âdeindustrializim dhe varfĂ«rim tĂ« popullit gjermanâ. Zgjidhja Ă«shtĂ« e thjeshtĂ«, sugjeron AfD-ja: âRusia pĂ«r dekada tĂ« tĂ«ra ka qenĂ« ofrues dhe garantues i besueshĂ«m i energjisĂ« sĂ« pĂ«rballueshmeâ. Partia kĂ«rkon qĂ« âtregtia e pakufizuar me RusinĂ«â tĂ« rinis, qĂ« sanksionet tĂ« hiqen, dhe tubacionet Nord Stream tĂ« rivendosen. Nuk Ă«shtĂ« rastĂ«si qĂ« pohimi i Medvedevit se qytetarĂ«t gjermanĂ« âpo vuajnĂ« kotâ, pĂ«rputhet me argumentet e AfD-sĂ«.
Rikthimi i tregtisë me Rusinë është kërkesë që ka shumë dëgjues - përtej AfD-së dhe votuesve të saj. Të dëshpëruar për energji të sigurt dhe të lirë, shumë drejtues gjermanë të biznesit janë më se të etur që lufta në Ukrainë të përfundojë dhe të rifillojnë importet nga Rusia. Ata, nga ana tjetër, kanë vëmendjen e shumë politikanëve, përfshirë edhe ata nga dy partitë qeverisëse.
PĂ«r shembull, Thomas Bareiss nga CDU-ja konservatore e Merzit, ishte njĂ« nga negociatorĂ«t e traktatit tĂ« koalicionit, ku ai ishte pjesĂ« e grupit tĂ« pĂ«rkushtuar pĂ«r çështjet e energjisĂ«. Vitin e kaluar ai tĂ«rhoqi vĂ«mendjen duke sugjeruar se nĂ«se do tĂ« ketĂ« paqe nĂ« UkrainĂ«, âsigurisht, gazi mund tĂ« rrjedhĂ« sĂ«rishâ. Dietmar Woidke nga partneri i qendrĂ«s sĂ« majtĂ« nĂ« koalicion, SPD, u pajtua duke argumentuar pĂ«r njĂ« ânormalizim tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve tregtareâ. Dhe, kjo pa pĂ«rmendur partitĂ« opozitare tĂ« ekstremit tĂ« majtĂ« dhe tĂ« djathtĂ«.
Rivendosja e kursit të Gjermanisë me Rusinë është larg përfundimit. Varësia shumëvjeçare e Gjermanisë ka lënë gjurmë të thella në strukturën ekonomike, politike dhe logjistike të vendit. Nëse komentet e pabesueshme të Medvedevit sot mezi tërheqin vëmendje, kjo lidhet po aq me faktin se qeveria po përballet me fytyrën e vërtetë të diplomacisë ruse, sa edhe me brishtësinë shqetësuese që ka lënë tërheqja e Gjermanisë nga Rusia. Kjo është një ndarje e ndërlikuar që është ende larg përfundimit. /Telegrafi/
Sulmet me raketa ruse në një ndërtesë shumëkatëshe në qytetin e Kharkivit në Ukrainën juglindore kanë plagosur të paktën 15 persona.
Guvernatori rajonal Oleh Sinyukhubov tha se ushtria ruse ka kryer fillimisht sulme me armë balistike.
âFillimisht, ushtria ruse kreu sulme me armĂ« balistike. Ka informacione se ka njerĂ«z tĂ« bllokuar nĂ«n rrĂ«noja. Operacionet e kĂ«rkimit janĂ« duke u zhvilluarâ, tha Sinekhubov nĂ«pĂ«rmjet njĂ« reagimi nĂ« rrjete sociale.
âSerbofobâ, âpersekutim i serbĂ«veâ, âkriminelĂ«t shqiptarĂ«â e tĂ« tjera, janĂ« disa nga shprehjet qĂ« paraqiten nĂ« shkrime ku pĂ«rmendet Kosova nĂ« disa nga mediat dhe kanalet nĂ« rrjete sociale qĂ« shpĂ«rndajnĂ« narrativĂ«t rusĂ« online, nĂ« prag tĂ« zgjedhjeve nĂ« KosovĂ«.
Pak ditë para zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të 28 dhjetorit në Kosovë, disa media dhe kanale në rrjete sociale me përmbajtje proruse janë mbushur me mesazhe që e përshkruajnë Kosovën si vend të korruptuar, të dirigjuar nga Perëndimi dhe armiqësor ndaj serbëve.
Thuajse nĂ« tĂ« gjitha postimet ku pĂ«rmendet Kosova, shtetĂ«sia e saj mohohet: emrit tĂ« saj i vihen thonjĂ«zat, apo quhet âkuazi-shtetâ e âshtet i ashtuquajturâ.
Në artikuj e shkrime të publikuara nga fillimi i dhjetorit, u jepet zë thirrjeve ndaj serbëve të Kosovës që si alternativë të vetme politike ta shohin Listën Serbe, partinë më të madhe të serbëve në vend, me lidhje të dëshmuara me Beogradin.
Përveç mediave shtetërore ruse, si Sputnik dhe RT, tituj e postime në lidhje me Kosovën, dhe në veçanti me zgjedhjet e fundvitit, janë shpërndarë edhe në kanalet proruse në platformën sociale Telegram.
Sipas ekspertĂ«ve, shumĂ« prej kĂ«tyre kanaleve shpĂ«rndajnĂ« dhe zmadhojnĂ« narrativĂ«t, duke ândikuar sidomos te elektorati serb nĂ« veri tĂ« KosovĂ«sâ.
Dezinformimi apo përmbajtja manipuluese, sipas tyre, bëhet edhe më e rrezikshme me përfshirjen e inteligjencës artificiale.
ĂfarĂ« u tha pĂ«r KosovĂ«n?
Radio Evropa e LirĂ« ka pĂ«rcjellĂ« dhe ka analizuar pĂ«rmbajtjet nĂ« lidhje me KosovĂ«n dhe me zgjedhjet nĂ« disa media ruse, si Sputnik e RT, por edhe nĂ« kanale pro-Kremlinit nĂ« Telegram, si âBalkanarâ dhe âPĂ«r SerbinĂ« nĂ« rusishtâ.
MĂ« 21 dhjetor 2025, kanali âBalkanarâ publikoi njĂ« shkrim, ku thuhej se ânĂ«se demokracia matet me numrin e kriminelĂ«ve nĂ« fletĂ«votime, atĂ«herĂ« sistemi politik i KosovĂ«s shfaqet si lider evropianâ.
Shkrimi i referohej një raporti të Institutit të Kosovës për Drejtësi (IKD), sipas të cilit 28 kandidatë për deputetë në zgjedhjet e 28 dhjetorit janë të përfshirë në vepra penale.
MegjithatĂ«, shkrimi nuk paraqiti ndonjĂ« analizĂ« krahasuese me shtetet e EvropĂ«s, por tha se raporti ka treguar âfytyrĂ«n e vĂ«rtetĂ« tĂ« demokracisĂ« mĂ« tĂ« re nĂ« EvropĂ«â.NjĂ« ditĂ« mĂ« herĂ«t, mĂ« 20 dhjetor, i njĂ«jti kanal shkroi se âDialogu me serbĂ«t ka pĂ«rfunduar - ĂĂ«shtja e KosovĂ«s tani zgjidhet me buxhetin amerikan pĂ«r mbrojtjeâ.
Shkrimi kritikoi administratën amerikane që ka kërkuar, në Aktin për Autorizimin e Mbrojtjes Kombëtare, të miratuar në dhjetor, zbatimin e marrëveshjes së arritur mes Kosovës dhe Serbisë në Ohër, në shkurt të vitit 2023.
Autoritetet amerikane po e transformojnĂ« çështjen e sovranitetit tĂ« SerbisĂ« nga njĂ« çështje negociatash, nĂ« njĂ« ligj tĂ« detyrueshĂ«m pĂ«r tĂ« gjithĂ« politikĂ«n e jashtme amerikaneâ, u tha nĂ« postim.
Postimi nĂ« kanalin âBalkanarâ mĂ« 20.12.2025
NdĂ«rkaq, mĂ« 19 dhjetor, njĂ« postim tjetĂ«r tha se âNĂ« âKosovĂ«â, autoritetet treguan se marrĂ«dhĂ«niet me publikun janĂ« mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r to sesa veprimi, veçanĂ«risht kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r luftimin e shkeljes sĂ« tĂ« drejtave tĂ« serbĂ«veâ, pa paraqitur ndonjĂ« provĂ« lidhur me kĂ«to pretendime.
Postimi iu referua hapjes së një ure të re për këmbësorë që lidh Mitrovicën e Jugut, me shumicë shqiptare dhe atë të Veriut, të banuar me shumicë serbe.
Kanali âBalkanarâ Ă«shtĂ« i lidhur me rrjetin e njohur propagandistik rus âPravdaâ, i cili, veç tjerash, poston pĂ«rmbajtje edhe nĂ« gjuhĂ«n shqipe.
Sipas njĂ« raporti tĂ« publikuar nĂ« qershor nga platforma e verifikimit tĂ« fakteve Hibrid.info, ky rrjet ka shpĂ«rndarĂ« narrativĂ« propagandistikĂ« rusĂ« edhe pĂ«r audiencĂ«n shqipfolĂ«se, pĂ«rmes faqeve tĂ« ndryshme nĂ« internet, âtĂ« maskuara si portale informativeâ.
NĂ« njĂ« postim tĂ« datĂ«s 26 dhjetor, portali Pravda nĂ« gjuhĂ«n shqipe e quajti kryeministrin nĂ« detyrĂ« tĂ« KosovĂ«s, Albin Kurti, âserbofobâ i cili âbĂ«n mashtrime antiserbeâ.
âTĂ« gjitha 10 mandatetâ: Fushata politike e ListĂ«s Serbe e shtyrĂ« nga RT e Sputnik
NdĂ«rkohĂ«, nĂ« vijĂ«n editoriale tĂ« mediave ruse nĂ« gjuhĂ«n serbe dhe tĂ« mediave serbe pro-Kremlinit, Lista Serbe shfaqet si instrument i âunitetitâ dhe si opsion i vetĂ«m âi sigurtâ pĂ«r votĂ«n serbe.
MĂ« 23 dhjetor 2025, RT publikoi shkrimin me titullin: âGjuriq: SerbĂ«t duhet tĂ« votojnë⊠ështĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« Lista Serbe tâi fitojĂ« tĂ« gjitha 10 mandatetâ.
Postimi në Russia Today, më 23 dhjetor 2025.
E njëjta thirrje u pasqyrua edhe nga Sputnik, ndërsa në të njëjtin cikël raportimesh, kjo media shtetërore ruse publikoi edhe lajme për fushatën në terren të Listës Serbe.
Në asnjërin nga lajmet e publikuara nga këto media ruse nuk përmenden parti të tjera garuese në zgjedhje, shqiptare apo serbe.
Përveç Listës Serbe, subjektet tjera politike serbe që do të garojnë në zgjedhjet e 28 dhjetorit janë partia Për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë, si dhe Aleanca Kosovare, parti e formuar në qershor të këtij viti me mbështetjen e deputetit në Kuvendin e Serbisë, Zharko Ristiq.Kuvendi i Kosovës ka 120 vende, prej të cilave 10 janë të rezervuara për përfaqësuesit e komunitetit serb.
Të 10 mandatet tradicionalisht janë fituar nga Lista Serbe, përveç në zgjedhjet e fundit, në shkurt të këtij viti, kur një vend e fitoi politikani Nenad Rashiq.
ZyrtarĂ« tĂ« ListĂ«s Serbe, nĂ« deklarime publike, e kanĂ« quajtur Rashiqin ânjĂ« serb tĂ« pĂ«rshtatshĂ«m pĂ«r PrishtinĂ«nâ dhe qĂ« ânuk pĂ«rfaqĂ«son serbĂ«tâ.
Këto deklarata u postuan edhe në kanalet ruse, në javën e fundit para zgjedhjeve.
Postimi i portalit Sputnik më 21.12.2025
Kanalet qĂ« shĂ«rbejnĂ« si âshumĂ«zues narrativĂ«shâ
Jeta Loshaj nga Qendra Kosovare pĂ«r Studime tĂ« SigurisĂ« (QKSS) thotĂ« pĂ«r Radion Evropa e LirĂ« se mediat si RT Balkan dhe Sputnik Srbija, nĂ« rastin e KosovĂ«s ânuk janĂ« aq burim primar informacioni, sa janĂ« âshumĂ«zues narrativĂ«shââ, sepse pĂ«rmbajtjet e tyre riprodhohen nga tabloidĂ«t apo portalet nĂ« Serbi, dhe pastaj âdepĂ«rtojnĂ« e qarkullojnĂ« nĂ« veri tĂ« KosovĂ«s dhe nĂ« mediat lokaleâ.
Sipas saj, nĂ« momente tĂ« ndjeshme si zgjedhjet, kĂ«to media e kornizojnĂ« situatĂ«n pĂ«rmes dy boshtesh: âviktimizimi i komunitetit serb nĂ« KosovĂ«â dhe âarmiqĂ«simi i PerĂ«ndimit (BE/NATO)â, narrativĂ« qĂ«, thotĂ« ajo, mĂ« pas âpĂ«rvetĂ«sohen nga aktorĂ« lokalë⊠âinfluencerĂ«ââ e tĂ« tjerĂ«.
Loshaj paralajmĂ«ron se ndikimi nga shpĂ«rndarja e narrativit rus ânuk Ă«shtĂ« linear⊠por potencialisht kumulativâ, sepse narrativĂ«t synojnĂ« tĂ« mbivendosen mbi âpakĂ«naqĂ«sitĂ« ekzistuese, ndjenjĂ«n e diskriminimit, frikĂ«s dhe mosbesimitâ.
Ajo shton se, gjatĂ« periudhave zgjedhore, kĂ«to rrĂ«fime shndĂ«rrohen nĂ« instrument politik, duke synuar âtĂ« delegjitimojnĂ« proceset demokratike, dhe tĂ« ulin besimin nĂ« institucionet zgjedhore e nĂ« partnerĂ«t ndĂ«rkombĂ«tarĂ«â.
âPropaganda si ushqim pĂ«r inteligjencĂ«n artificialeâ
Abit Hoxha, profesor asistent në Universitetin e Agderit dhe në Universitetin e Stavangerit në Norvegji, thotë për Radion Evropa e Lirë se shumë nga rrjetet që shpërndajnë dezinformata apo përmbajtje manipuluese nuk kanë patjetër shënjestër lexuesin njeri.
âKarakteristikĂ« e Pravda-s Ă«shtĂ« qĂ« nuk Ă«shtĂ« rrjet, nuk Ă«shtĂ« lĂ«vizje. ĂshtĂ« njĂ«farĂ« organizimi, sipas tĂ« gjitha gjasave prej disa personave tĂ« mençur, qĂ« e kanĂ« gjetur njĂ« 'loop hole' (njĂ« vrimĂ«) nĂ« sistem, dhe nuk janĂ« direkt tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« dezinformata, sikur, pĂ«r shembull, Sputnik-uâ, shprehet Hoxha.
Sipas profesorit qĂ« merret me studimin e medias, demokracisĂ« dhe sĂ« fundmi ndikimin e inteligjencĂ«s artificiale nĂ« shoqĂ«ri, rrjete tĂ« tilla âpo japin materiale pĂ«r ushqimin e inteligjencĂ«s artificialeâ.
Në anën tjetër, studiuesja Loshaj thotë se teknologjitë e reja, veçanërisht inteligjenca artificiale, e rrisin ritmin dhe shtrirjen e dezinformimit.
â[Ato mundĂ«sojnĂ«] prodhimin masiv dhe tĂ« shpejtĂ« tĂ« pĂ«rmbajtjeve tĂ« sinkronizuara nĂ« gjuhĂ« lokale, imitimin e stilit vendor pĂ«r rritje tĂ« besueshmĂ«risĂ«, krijimin e âdeepfakeâ-ve audio e video, dhe automatizimin e rrjeteve tĂ« llogarive false, qĂ« simulojnĂ« mbĂ«shtetje artificiale publike, sidomos nĂ« periudha zgjedhoreâ, thotĂ« ajo.Mediat ruse, si RT dhe Sputnik, janĂ« tĂ« sanksionuara nĂ« KosovĂ«, nĂ« bazĂ« tĂ« sanksioneve amerikane dhe evropiane qĂ« iu vunĂ« RusisĂ« pas fillimit tĂ« luftĂ«s nĂ« UkrainĂ«, mĂ« 2022.
Megjithatë, qasja e tyre online nuk ka mundur të bllokohet tërësisht.
Autoriteti Rregullativ i Komunikimeve Elektronike dhe Postare (ARKEP) kishte thĂ«nĂ« pĂ«r Radion Evropa e LirĂ« se tĂ« gjithĂ« ofruesit e internetit dhe operatorĂ«t mobilĂ« janĂ« tĂ« detyruar tâi bllokojnĂ« faqet e internetit tĂ« mediave ruse, nĂ« pĂ«rputhje me sanksionet, por se âpĂ«r shkak tĂ« natyrĂ«s dinamike tĂ« internetit, disponueshmĂ«ria e kĂ«tyre ueb-faqeve mund tĂ« ndryshojĂ«â./Radio Evropa e LirĂ«/
Polonia mbylli dy aeroporte gjatë natës për arsye sigurie për shkak të sulmeve të rënda ajrore ruse në Ukrainë, thanë sot autoritetet e aviacionit.
âPĂ«r shkak tĂ« nevojĂ«s pĂ«r tĂ« siguruar lirinĂ« e operimit tĂ« aviacionit ushtarak, aeroportet nĂ« RzeszĂłw dhe Lublin pezulluan pĂ«rkohĂ«sisht operacionet ajroreâ, tha agjencia kombĂ«tare e kontrollit tĂ« trafikut ajror, PANSA nĂ« platformĂ«n X.
Të dy qytetet ndodhen pranë kufirit ukrainas.
Ushtria polake njoftoi më herët se avionët e saj luftarakë ishin ngritur së bashku me avionët e aleatëve të NATO-s për të mbrojtur hapësirën ajrore të Polonisë.
Megjithatë, nuk pati shkelje të hapësirës ajrore.
Ushtria raportoi fundin e misionit rreth orës 8:00 të mëngjesit.
Polonia, ka nisur të ngrejë rregullisht ajër avionët luftarakë pas sulmeve ruse ajrore në rajonet ukrainase pranë kufirit.
Megjithatë, kjo zakonisht nuk rezulton në mbylljen e aeroporteve polake./abcnews.al
Në kuadër të grupit parlamentar me SDA e Sanxhakut dhe Lëvizjen e Qytetarëve të Lirë (PSG), deputeti Shaip Kamberi ka dorëzuar në Kuvendin Popullor të Serbisë propozimin për shfuqizimin e ligjit që ratifikon marrëveshjen ndërmjet Qeverisë së Serbisë dhe Qeverisë së Federatës Ruse për themelimin e Qendrës Humanitare Serbo-Ruse në Nish.
Pas 13 vitesh funksionimi, sipas Kamberit, nuk ka prova që qendra ka vepruar në interes të qytetarëve të Serbisë apo ka luajtur rol të rëndësishëm në përballimin e fatkeqësive natyrore. Përkundrazi, veprimtaria e saj është karakterizuar nga mungesë transparence, paqartësi rreth financimit dhe dyshime serioze për rol politik dhe të sigurisë, si brenda vendit, ashtu edhe në rajon.
NjĂ« tjetĂ«r shqetĂ«sim i shprehur ka qenĂ« tentativa pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« qendrĂ«s dhe stafit tĂ« saj status diplomatik dhe imunitet, çka nuk pĂ«rputhet me praktikat standarde tĂ« misioneve humanitare. E
kspertë vendorë dhe ndërkombëtarë kanë paralajmëruar se struktura të tilla mund të përdoren për veprimtari inteligjente dhe destabilizuese, sidomos pranë objekteve strategjike.
Sipas Kamberit, hulumtimet e gazetarëve investigativë tregojnë se persona të lidhur me shërbimet ruse të inteligjencës dhe grupe paramilitare në Serbi kanë marrë pjesë në trajnime për nxitjen e trazirave gjatë zgjedhjeve në Moldavi dhe Rumani.
Shfuqizimi i ligjit synon të largojë dyshimet ekzistuese dhe të përshpejtojë rrugën evropiane të Serbisë, pasi qendra ka qenë objekt kritikash në raportet e Komisionit Evropian dhe institucioneve të tjera të Bashkimit Evropian.
Mediat sociale po e dĂ«mtojnĂ« autoritetin e medias profesionale dhe kanĂ« krijuar njĂ« âmjegull informativâ, ku qytetarĂ«t pĂ«rballen çdo ditĂ« me pĂ«rmbajtje tĂ« pakontrolluara, pĂ«rfshirĂ« dezinformata qĂ« intensifikohen sidomos gjatĂ« fushatave zgjedhore.
KĂ«shtu u shpreh Festim Rizanaj, hulumtues nĂ« platformĂ«n HIBRID.info, nĂ« episodin e pestĂ« tĂ« âPĂ«rballje Podcastâ, duke folur pĂ«r gjetjet nga monitorimi i dezinformimit nĂ« periudha zgjedhore.
Sipas Rizanajt, me shfaqjen e mediave sociale, secili ka mundĂ«si tĂ« hapĂ« faqe apo llogari dhe tĂ« shpĂ«rndajĂ« informacione, shpesh tĂ« emĂ«rtuara me prapashtesa si âinfoâ apo âgazetaâ, duke krijuar pĂ«rshtypjen e rreme tĂ« burimeve mediatike.
âKjo ia ka marrĂ« autoritetin medias kredibile dhe gazetarisĂ« profesionale, duke krijuar mjegull informativ nĂ« rrjete sociale,â tha Rizanaj shkruan Telegrafi.
Ai theksoi se sot shumica e qytetarëve informohen kryesisht përmes mediave sociale, ku qarkullojnë lloj-lloj informacionesh, përfshirë edhe dezinformata, gjë që e ka rritur nevojën për platforma të verifikimit të fakteve dhe për media profesionale e kredibile.
Dezinformimi gjatë fushatave dhe përdorimi i AI
Rizanaj tha se gjatë fushatave zgjedhore hapen qindra faqe, kanale dhe llogari të reja që shpërndajnë përmbajtje manipuluese, duke filluar nga deklarata të vjetra të ripublikuara, imazhe të edituara e video të prera, deri te përmbajtje të gjeneruara me inteligjencë artificiale.
âSĂ« fundmi kemi identifikuar video tĂ« gjeneruara me inteligjencĂ« artificiale, tĂ« cilat improvizohen si intervista tĂ« mediave kosovare pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« legjitimitet pĂ«rmbajtjes sĂ« rreme", tha ai, transmeton Telegrafi.
Foto: Ridvan Slivova
Sipas Rizanajt, këto përmbajtje synojnë të ndikojnë drejtpërdrejt në perceptimin e audiencës dhe të votuesve, duke e bërë verifikimin e informacionit edhe më të domosdoshëm.
Duke folur për gjetjet e raportit të fundit të HIBRID.info, Rizanaj tha se mediat ruse, si Russia Today dhe Sputnik, operojnë në Ballkanin Perëndimor kryesisht në gjuhën serbe, me synim arritjen e një audience sa më të gjerë.
âNarrativat e kĂ«tyre mediave amplifikohen nga tabloidet dhe mediat e afĂ«rta me pushtetin nĂ« Serbi dhe mĂ« pas arrijnĂ« te komuniteti serb nĂ« KosovĂ«â, tha ai.
Sipas Rizanajt, target audienca e këtyre mediave mbetet komuniteti serb, i cili vazhdon të informohet kryesisht nga tabloidet serbe, duke mos pasur alternativa të tjera të besueshme.
âKĂ«to narrativa riciklohen vazhdimisht dhe shpĂ«rndahen si informacione tĂ« besueshme, ndonĂ«se kanĂ« agjendĂ« tĂ« qartĂ« politike,â theksoi ai. /Telegrafi/
KALIFORNI, 23 dhjetor /ATSH-AA/ â Shitjet e gjigantit amerikan tĂ« automjeteve elektrike (EV) Tesla ranĂ« me 34.2 pĂ«r qind nĂ« Bashkimin Evropian nĂ« nĂ«ntor nĂ« bazĂ« vjetore, bĂ«ri tĂ« ditur Shoqata Evropiane e Prodhuesve tĂ« Automobilave (ACEA).
Kompania e automjeteve elektrike Tesla e miliarderit Elon Musk shiti 12.130 njësi në BE muajin e kaluar, tregoi raporti i ACEA-s. Ndërkohë shifra ka qenë 18.430 në të njëjtin muaj të vitit 2024.
Pjesa e tregut të kompanisë ra në 1.4 për qind nga 2.1 për qind në nëntor të vitit të kaluar. Në 11 muajt e parë të vitit, shitjet e Tesla ranë me 38.8 për qind në BE krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2024, duke zbritur në 129.024 njësi.
Në Evropë, përfshirë BE-në, Shoqatën Evropiane të Tregtisë së Lirë dhe Mbretërinë e Bashkuar, shitjet e Teslës ranë me 11.8 për qind nga viti në vit në 22.801 njësi.
Ndërkohë, shitjet e përgjithshme të automjeteve elektrike me bateri u rritën me 44.1 për qind duke arritur në 188.730 njësi në BE.
Ndërkohë BYD-i kinez, një nga konkurrentët kryesorë të Teslës, shënoi rritje në shitjet e tij në BE me 235.2 për qind nga viti në vit duke arritur në 16.158 njësi. Pjesa e tregut e BYD u rrit në 1.8 për qind në nëntor, nga 0.6 për qind në të njëjtin muaj të vitit të kaluar.
Shitjet e Teslës kanë rënë me shpejtësi në Evropë këtë vit pjesërisht për shkak të qëndrimeve politike kontroverse të Musk-ut, ndërhyrjes së tij në politikën evropiane dhe konkurrencës së shpejtë nga markat kineze.
Login
Gjermania ndaloi importin e gazit nga Rusia: Importet e gazit natyror nga Rusia, në milionë metra kubBurimi: Eurostat
Foto: Ridvan Slivova
