Jo vetĂ«m qĂ« inteligjenca artificiale po pĂ«rmbys tashmĂ« industrinĂ« e filmit, por Hollivudi Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« shembull se si kjo teknologji do tĂ« shkaktojĂ« dhimbje tĂ« mĂ«dha shoqĂ«rore dhe ekonomike, nĂ«se nuk menaxhohet me humanizĂ«m dhe kujdes. Shkrimi artistik, fotografia komerciale, radioja, muzika dhe mĂ« e kĂ«rcĂ«nueshme se tĂ« gjitha â gazetaria dhe mediat tradicionale.
Inteligjenca artificiale po vjen pĂ«r âpĂ«rmbajtjenâ, qĂ« do tĂ« thotĂ« gjithçka, nga reklamat dhe romanet te filmat dhe gazetaria. Rezultati, qĂ« do tĂ« nisĂ« shumĂ« shpejt, ka gjasa tĂ« jetĂ« njĂ«kohĂ«sisht i tmerrshĂ«m, i mrekullueshĂ«m, dĂ«shpĂ«rues dhe emocionues. Nuk do tĂ« ketĂ« vetĂ«m shkatĂ«rrim krijues, por edhe shumĂ« shkatĂ«rrim tĂ« thjeshtĂ« dhe tĂ« pastĂ«r.
Duke qenĂ« se pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« jetĂ«s sime tĂ« rritur e kam kaluar duke prodhuar kĂ«rkime, gazetari dhe dokumentarĂ«, si edhe duke konsumuar romane dhe filma argĂ«tues, kam shumĂ« empati pĂ«r krijuesit. Por tre vitet e fundit kam qenĂ« investitor dhe sipĂ«rmarrĂ«s nĂ« fushĂ«n e inteligjencĂ«s artificiale, dhe kjo pĂ«rvojĂ« ka formĂ«suar mesazhin qĂ« do tâu jepja tĂ« gjithĂ«ve nĂ« gazetari, botim, muzikĂ«, reklamĂ« dhe Hollivud: nĂ«se e injoroni potencialin e kĂ«saj teknologjie, e bĂ«ni kĂ«tĂ« nĂ« rrezikun tuaj.
Së pari, shikoni perspektivën e Hollivudit. Industria e filmit dhe televizionit është tkurrur prej vitesh, për shkak të formave të reja të shpërndarjes së medias, si platformat e transmetimit online, të mundësuara nga interneti, laptopët, tabletët dhe telefonat celularë. Rënia e televizionit kabllor dhe e DVD-ve reflekton një sërë faktorësh, përfshirë transmetimin online, rritjen e përmbajtjes së krijuar nga përdoruesit, demokratizimin e krijimit përmes kamerave dhe programeve të lira, si dhe konkurrencën për vëmendjen e publikut nga YouTube, Facebook dhe TikTok.
Gjatë gjithë kësaj dekade tkurrjeje të dhimbshme, teknikat bazë të prodhimit video nuk ndryshuan shumë. Ende përdoreshin kamera reale për të filmuar njerëz dhe objekte reale. Së shpejti, megjithatë, të gjitha këto inpute të botës reale do të vjetërohen dhe do të zëvendësohen nga inteligjenca artificiale.
Pionierët e këtij realiteti të ri do të jenë, pa përjashtim, startup-et, disa prej tyre më pak se një vit të vjetra. Asnjë studio tradicionale, producent apo distributor nuk është në ballë të kinemasë apo shpërndarjes së bazuar në inteligjencë artificiale. Startup-i i parë i tillë, Runway, u themelua tetë vite më parë dhe më pas iu bashkuan Arcana, Flick, Koyal, Zingroll dhe të tjerë.
Kam folur muajt e fundit me themelues dhe drejtues të lartë të secilës prej këtyre kompanive dhe u kam bërë të gjithëve të njëjtën pyetje: sa kohë do të duhet që një person pa njohuri teknike të mund të krijojë një film artistik të plotë me inteligjencë artificiale, me personazhe dhe vlera prodhimi po aq të mira sa një film tipik hollivudian? Përgjigjet e tyre bien në një interval të ngushtë: nga një deri në tre vjet, me një mesatare rreth dy vjet. Për filma të shkurtër dhe reklama, tashmë kemi arritur aty.
HOLYWATER, njĂ« startup ukrainas i themeluar nĂ« vitin 2020, u mundĂ«son kujtdo tĂ« krijojĂ« filma tĂ« shkurtĂ«r âvertikalĂ«â, tĂ« dizajnuar pĂ«r telefonat, duke pĂ«rdorur inteligjencĂ«n artificiale pĂ«r tĂ« gjeneruar njĂ« numĂ«r tĂ« madh tregimesh me tekst, popullariteti i tĂ« cilave udhĂ«heq mĂ« pas prodhimin filmik. TĂ« ardhurat e HOLYWATER tashmĂ« tejkalojnĂ« 100 milionĂ« dollarĂ« dhe po dyfishohen çdo vit. Po ashtu, Ăide Ăorlds, i themeluar nĂ« vitin 2024, u lejon fansave tĂ« krijojnĂ« filma tĂ« shkurtĂ«r duke u bazuar nĂ« universet e tyre tĂ« preferuara tĂ« fan-fiction.
Industria globale e reklamave digjitale, me vlerë 600 miliardë dollarë, është e radhës. Startup-i kryesor në reklamat me inteligjencë artificiale, Higgsfield, u themelua vetëm në vitin 2023, por biznesi i tij ka shpërthyer, me të ardhura që dyfishohen çdo muaj dhe me projeksion për të kaluar 1 miliard dollarë këtë vit.
Për seri dhe filma më të gjatë e më kompleksë, teknologjia ende nuk është plotësisht gati, por po përparon me shpejtësi. Brenda një dekade, aktorët njerëzorë do të bëhen artefakte historike, po ashtu edhe operatorët e kamerave, kaskaderët, drejtorët artistikë, dizajnerët e kostumeve, producentët e linjës dhe skautët e lokacioneve. Ndërkohë që disa studio po përdorin në heshtje shumë inteligjencë artificiale, shumica e Hollivudit po përgatitet për këtë cunam duke bërë⊠pothuajse asgjë.
Nga ana tjetër, sindikatat që përfaqësojnë aktorët, skenaristët dhe profesionet e tjera janë të tmerruara dhe kanë reaguar duke kundërshtuar verbërisht çdo përdorim të inteligjencës artificiale, gjë që në rastin më të mirë është e kotë. Megjithatë, frika e tyre është e justifikuar. Teknologjia po avancon aq shpejt, sa kalimi nga prodhimi fizik në atë të bazuar në inteligjencë artificiale ka gjasa të jetë brutal dhe i shkurtër, duke shkatërruar mijëra karriera dhe kompani pothuajse brenda natës.
Hollivudi është vetëm një shembull i mënyrës se si revolucioni i inteligjencës artificiale do të shkaktojë dhimbje të mëdha shoqërore, nëse nuk menaxhohet me kujdes dhe humanizëm. Të njëjtat gjëra mund të thuhen për letërsinë artistike, fotografinë komerciale, radion dhe, mbi të gjitha, muzikën, ku shumë startup-e të reja po u mundësojnë njerëzve pa njohuri muzikore të krijojnë këngë.
Megjithëse disa prej këtyre kompanive janë paditur për shkelje të pronësisë intelektuale dhe kanë arritur marrëveshje me shtëpitë e mëdha diskografike, asnjë kompani tradicionale e muzikës nuk është në ballë të inteligjencës artificiale, përveçse nëpërmjet padive gjyqësore.
Dita pas së nesërmes
Pra, revolucioni i inteligjencës artificiale po vjen në art, dhe shkatërrimi i industrive tradicionale do të jetë i tmerrshëm. Ajo që do të vijë më pas, megjithatë, është një pyetje shumë më e ndërlikuar.
Personalisht, si njĂ« ish dhe i ardhshĂ«m kineast, jam i emocionuar nga kinemaja me inteligjencĂ« artificiale. Do tĂ« doja tĂ« shkruaja trajtime dhe skenarĂ«, tâia jepja ato âstudiosâ sime me inteligjencĂ« artificiale, tĂ« merrja njĂ« version fillestar tĂ« mirĂ« dhe pastaj ta pĂ«rpunoja vazhdimisht me ndihmĂ«n e inteligjencĂ«s artificiale derisa tĂ« arrija saktĂ«sisht filmin qĂ« dua tĂ« realizoj, me çdo personazh, ambient, lĂ«vizje, rresht dialogu dhe kĂ«nd kamere perfekt. Nuk do tĂ« kishte nevojĂ« tĂ« lypja financime, tĂ« punĂ«soja tĂ« dashurĂ«n e producentit, tĂ« duroja njĂ« yll filmi me ego tĂ« shfrenuar apo tĂ« shqetĂ«sohesha nĂ«se dikush nĂ« sheshxhirim kishte futur municione tĂ« vĂ«rteta.
MegjithatĂ«, ekziston njĂ« nevojĂ« urgjente pĂ«r ligje, sisteme dhe institucione tĂ« reja pĂ«r tĂ« mbrojtur pronĂ«n intelektuale dhe krijuesit e saj. ĂĂ«shtja mĂ« e diskutuar Ă«shtĂ« nevoja shumĂ« reale pĂ«r tĂ« kompensuar krijuesit tradicionalĂ«, puna e mĂ«parshme e tĂ« cilĂ«ve pĂ«rdoret pĂ«r tĂ« trajnuar modelet e inteligjencĂ«s artificiale. Por ekziston gjithashtu nevoja pĂ«r tĂ« mbrojtur krijuesit dhe krijimet e bazuara nĂ« inteligjencĂ« artificiale.
Ideja se arti i krijuar nga inteligjenca artificiale nuk mund ose nuk duhet të mbrohet është e gabuar. Kur artistët njerëzorë përdorin inteligjencën artificiale për të krijuar vepra të reja, ata meritojnë mbrojtje po aq sa artistët që përdorin mjete tradicionale.
Në fakt, pres që inteligjenca artificiale të krijojë kushtet për zhanre të reja madhore dhe artistë gjenialë. Për një shembull të asaj që dua të them, shikoni Festivalin e Filmit me Inteligjencë Artificiale Runway, veçanërisht fituesin e çmimit të madh, Total Pixel Space. Punë të tilla tregojnë pse e mirëpres epokën e inteligjencës artificiale në krijimin artistik, edhe pse e pranoj se ky revolucion do të ketë pasoja të rënda.
ShumĂ« njerĂ«z tĂ« mirĂ«, qindra mijĂ«ra, ndoshta miliona, do tĂ« mbeten pa punĂ« pa paralajmĂ«rim. Do tĂ« ketĂ« gjithashtu oqeane pĂ«rmbajtjeje tĂ« dobĂ«t tĂ« krijuar nga inteligjenca artificiale â fjalĂ« pĂ«r fjalĂ« miliona romane, kĂ«ngĂ« dhe filma tĂ« rinj çdo vit â duke e bĂ«rĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« qĂ« artistĂ«t e rinj tĂ« talentuar tĂ« bien nĂ« sy. Dhe, sigurisht, do tĂ« ketĂ« mĂ« shumĂ« tĂ« dashura artificiale dhe pornografi artificiale, si dhe krijime tĂ« tmerrshme qĂ« variojnĂ« nga ringjallja e nazistĂ«ve deri te pĂ«rshkrime tĂ« abuzimit me fĂ«mijĂ«.
Jeta e një iluzioni
Më frikësuese për mua, megjithatë, është ajo që po ndodh me botën e jofiksionit, lajmet, burimet e informacionit dhe shërbimet referuese. Këtu tashmë po shohim fshirjen e kufijve, deri në pikën e padallueshmërisë, midis faktit dhe trillimit. Ndërsa epoka e inteligjencës artificiale në art më emocionon më shumë sesa më shqetëson, balanca është e ndryshme në fushën e së vërtetës dhe realitetit. Sa ka për të festuar, po aq jam i tmerruar nga ajo që inteligjenca artificiale mund të sjellë.
Gazetaria, ashtu si Hollivudi, tashmë është tkurrur. Interneti i detyroi gazetat e përditshme, revistat javore, radion dhe televizionin informativ të futeshin të gjitha në të njëjtin treg; shkatërroi të ardhurat nga reklamat e vogla, nga të cilat gazetat vareshin; dhe nxiti mijëra hyrje të reja me cilësi të ulët. Burimet e lajmit mbi të cilat shumica e njerëzve mbështeteshin më parë, revista si Time dhe Newsweek, si dhe lajmet televizive të rrjeteve, u shkatërruan, ndërsa mediat sociale, YouTube dhe agregatorët morën kontrollin, duke ofruar përmbledhje që ishin pak më pak se shkelje e të drejtës së autorit,  kur ishin të vërteta. Mashtrimi dhe gënjeshtra u përhapën dhe cilësia e informacionit të konsumuar nga publiku i gjerë ra ndjeshëm.
Pas disa pĂ«rvojave pranĂ« vdekjes, njĂ« numĂ«r i vogĂ«l organizatash tĂ« lajmit me cilĂ«si tĂ« lartĂ« nĂ« gjuhĂ«n angleze dolĂ«n edhe mĂ« tĂ« forta dhe me audienca globale mĂ« tĂ« mĂ«dha se mĂ« parĂ«: New York Times, Financial Times, Guardian, Bloomberg News, Economist, Politico, si dhe agjencitĂ« Reuters dhe AP. Por kĂ«to media arrijnĂ« vetĂ«m njĂ« pakicĂ« tĂ« vogĂ«l tĂ« popullsisĂ«. Ato janĂ« gjithashtu tĂ« shtrenjta pĂ«r tâu prodhuar dhe financat e tyre janĂ« tĂ« brishta. Inteligjenca artificiale kĂ«rcĂ«non jo vetĂ«m institucionet e mbetura tĂ« gazetarisĂ« cilĂ«sore, por mĂ« thellĂ« akoma, vetĂ« aftĂ«sinĂ« e kujtdo pĂ«r tĂ« ofruar informacion tĂ« vĂ«rtetĂ« dhe pĂ«r tĂ« mbajtur njĂ« publik tĂ« informuar tĂ« aftĂ« pĂ«r gjykim racional.
ĂĂ«shtja mĂ« e dukshme dhe mĂ« e diskutuar Ă«shtĂ« ajo e deepfake-ve. KĂ«to janĂ« vĂ«rtet njĂ« problem i madh, duke pasur parasysh se YouTube, Facebook, Snap, X dhe TikTok kanĂ« pak ose aspak detyrime nĂ« lidhje me tĂ« vĂ«rtetĂ«n ose saktĂ«sinĂ«. PĂ«r gjithĂ« dĂ«min qĂ« teoricienĂ« konspiracioni si Alex Jones kanĂ« shkaktuar, tĂ« paktĂ«n e dinim se po dĂ«gjonim Alex Jones-in e vĂ«rtetĂ«. SĂ« shpejti, do tĂ« jetĂ« e mundur tĂ« sintetizohen versione pothuajse tĂ« padallueshme tĂ« kujtdo dhe tĂ« pothuajse çdo ngjarjeje.
Edhe modelet mĂ« tĂ« trajnuara me kujdes tĂ« inteligjencĂ«s artificiale mund tĂ« keqpĂ«rdoren, dhe disa modele open-source nuk kanĂ« asnjĂ« kontroll. TĂ« disponueshme pĂ«r kĂ«do, ato mund tĂ« âtrajtohenâ pĂ«r tĂ« prodhuar pothuajse çdo lloj teksti apo videoje, nga cilĂ«si e lartĂ« dhe e verifikuar deri te shtrembĂ«rime tĂ« çmendura.
NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, inteligjenca artificiale ka pĂ«rmirĂ«suar ndjeshĂ«m cilĂ«sinĂ« e lajmeve dhe informacionit tĂ« disponueshĂ«m pĂ«r publikun, tĂ« paktĂ«n pĂ«r kĂ«do qĂ« Ă«shtĂ« mjaftueshĂ«m i interesuar pĂ«r tâi kĂ«rkuar. Modelet kryesore janĂ« tashmĂ« jashtĂ«zakonisht tĂ« mira. Halucinacionet mbeten njĂ« problem, por shumĂ« mĂ« pak se edhe njĂ« vit mĂ« parĂ«.
Modelet kanë lidhur gjithashtu marrëveshje, kryesisht sekrete, por disa publike,  me disa nga ofruesit seriozë të lajmeve. Financial Times ka një marrëveshje me OpenAI, Neë York Times ka një me Amazon, dhe AP ka marrëveshje me OpenAI dhe Google.
Tashmë, modelet e inteligjencës artificiale ofrojnë një portal të mrekullueshëm drejt dijes për më shumë se një miliard përdorues. Unë përdor Perplexity të paktën dhjetë herë në ditë dhe e kam përdorur vazhdimisht edhe për të shkruar këtë ese.
Por ekziston një anë e errët. Modelet e inteligjencës artificiale nuk krijojnë dije. Ato e mbledhin dhe e shpërndajnë dijen në mënyrë të shkëlqyer, por janë plotësisht të varura nga informacioni i krijuar nga të tjerët. Ne ende kemi nevojë për gazetari reale.
Dhe ndërsa varen prej saj, inteligjenca artificiale rrezikon ta shkatërrojë atë. Kjo është arsyeja pse ekziston rreziku real që, nëse gazetaria nuk mbrohet dhe nuk kompensohet, industria e inteligjencës artificiale do të vrasë burimin nga i cili ushqehet.
Mund tĂ« shpresojmĂ« se kjo nuk do tĂ« ndodhĂ«. Por ka gjithashtu arsye tĂ« forta pĂ«r tâu shqetĂ«suar se mund tĂ« ndodhĂ«.
Shkruar nga Charles Ferguson, investitor dhe producent, për Project Syndicate
The post Inteligjenca Artificiale po merr në kontroll të gjitha mediat! appeared first on Gazeta Si.
Login
