Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Today — 6 January 2026Main stream

Çfarë tregon temperatura që rritet në mbrëmje dhe zhduket në mëngjes

6 January 2026 at 02:31


Temperatura trupore që rritet në mbrëmje dhe zhduket në mëngjes mund të jetë një dukuri kalimtare, por nëse zgjat për disa ditë, mund të tregojë një sëmundje të fshehur, veçanërisht nëse shfaqet pa simptoma shoqëruese

Temperatura trupore konsiderohet e rritur kur tejkalon vlerën që qendra e termorregullimit në një pjesë të trurit, hipotalamusi, e ka përcaktuar si “normale”. Kjo temperaturë, e quajtur kushtimisht normale, ndryshon nga personi në person dhe zakonisht sillet në intervalin 36.6–37 gradë Celsius.

Temperatura e rritur trupore është reagim i organizmit ndaj sulmit të patogjenëve. Kjo gjendje mund të shoqërohet me simptoma si ethe dhe dhimbje trupore.

Kategoritë e vlerave patologjike të temperaturës

Kur mjekët flasin për vlera patologjike të temperaturës, zakonisht i ndajnë ato në kategori:

  • subfebrile – nga 37.3 deri në 38 gradë
  • febrile – nga 38.1 deri në 39 gradë
  • febrile të larta – nga 39.1 deri në 41 gradë

Nëse temperatura është mbi 41°C, atëherë flasim për hipertermi.

Zhduket në mëngjes, por e prish ditën

Temperatura e rritur trupore në orët e pasdites shqetëson veçanërisht prindërit e fëmijëve të vegjël, te të cilët temperatura shpesh rikthehet në mbrëmje, por ajo ndikon ndjeshëm edhe në jetën e të rriturve.

Edhe pse zhduket në mëngjes, temperatura e mbrëmjes prish gjumin, gjë që ndikon në disponimin ditën pasuese, ndërsa nëse zgjat, shfaqen edhe lodhja, dhimbjet muskulore dhe përgjumja, transmeton Telegrafi.

Rritja e aktivitetit të hipotalamusit

Ethet që zhduken në mëngjes shpesh janë rezultat i rritjes së aktivitetit të hipotalamusit gjatë cikleve natyrore të gjumit. Kjo pjesë e trurit rregullon temperaturën trupore dhe mund të shkaktojë rritje të nxehtësisë ndërsa trupi lufton infeksione të thjeshta, si ftohja.

Hipotalamusi bëhet më aktiv gjatë natës, gjë që mund të çojë në rritje të temperaturës trupore gjatë gjumit.

Përveç kësaj, për shkak të funksionimit normal metabolik, është e pritshme që temperatura trupore të rritet me kalimin e ditës. Temperatura arrin kulmin gjatë natës, çka mund të çojë edhe në djersitje të shtuar.

Ethet e natës rrallëherë tregojnë një problem serioz shëndetësor dhe zakonisht lidhen me infeksione. Megjithatë, nëse temperatura e natës zgjat më shumë se tre ditë, duhet të konsultoheni me mjekun, pasi këto luhatje termike ndonjëherë mund të jenë sinjal edhe i sëmundjeve kronike, si lupusi ose tuberkulozi.

Trajtimi varet nga shkaku themelor dhe mund të përfshijë antibiotikë, barna antiinflamatore ose antivirale për të eliminuar infeksionin.

Shkaqet më të shpeshta të temperaturës që rritet në mbrëmje dhe zhduket në mëngjes

Viruset

Temperatura trupore e shkaktuar nga viruset mund të rritet deri në 40 gradë. Edhe pse mund të zgjasë gjatë gjithë ditës, temperatura zakonisht është më e lartë në pasdite dhe në mbrëmje.

Ethet virale mund të shoqërohen edhe me simptoma të tjera, si rrjedhje hundësh, ethe, dhimbje koke, dhimbje muskujsh dhe kyçesh, lodhje, humbje oreksi, skuqje të lëkurës, skuqje të syve dhe simptoma të tjera.

Reaksionet alergjike

Ethet e natës shpesh shkaktohen nga alergjia ndaj barnave. Përveç efekteve terapeutike, barnat mund të shkaktojnë edhe efekte anësore ose të ndërveprojnë me barna të tjera, duke çuar në reaksione alergjike.

Disa nga simptomat përfshijnë temperaturë të lartë, skuqje të lëkurës dhe ënjtje. Nëse gjendja përkeqësohet, duhet kërkuar menjëherë ndihmë mjekësore.

Infeksioni i traktit urinar

Temperatura e rritur në pasdite mund të jetë shenjë e infeksionit të traktit urinar.

Kjo gjendje shkaktohet nga futja e baktereve në traktin urinar përmes uretrës. Pacienti mund të ketë temperaturë të lartë, urinim të shpeshtë dhe ndjesi djegieje gjatë urinimit.

Infeksionet e traktit respirator

Temperatura e natës është një nga shenjat tipike të infeksioneve të traktit respirator. Mund të bëhet fjalë për infeksion të ezofagut, laringut ose bronkeve.

Infeksionet e lëkurës

Sipas ekspertëve, çdo infeksion mund të shkaktojë temperaturë të lartë, veçanërisht infeksionet e lëkurës. Trajtimi i hershëm i këtyre infeksioneve ndalon ethet dhe parandalon rreziqe të tjera shëndetësore.

Inflamacioni

Inflamacioni shkakton rritje të temperaturës trupore, duke rezultuar në ethe të larta që shpesh janë të vështira për t’u ulur.

Çrregullimet e indit lidhor

Sëmundjet e indit lidhor, si artriti reumatoid, mund të shkaktojnë ethe. Përveç kësaj, pacientët mund të përjetojnë dhimbje kyçesh, mpirje dhe ndjesi shpimi në gjymtyrë.

Stresi

Lodhja dhe stresi gjatë ditës mund të çojnë në ethe gjatë natës. Është e nevojshme të përshtatet mënyra e jetesës dhe ushqimi për të parandaluar lodhjen dhe dobësimin e sistemit imunitar.

Meningjiti

Meningjiti është një gjendje serioze dhe kërcënuese për jetën.

Përveç temperaturës së lartë, shfaqen dhimbje të forta koke, rraskapitje, të përziera, kriza, madje edhe koma.

Sëmundjet e mëlçisë

Gjendje si hepatiti, fibroza e mëlçisë dhe kanceri i mëlçisë mund të shkaktojnë temperaturë të rritur në pasdite. Viruset mund të dëmtojnë funksionin e mëlçisë dhe të ndikojnë në kanalet biliare. Si pasojë, funksioni i mëlçisë dobësohet dhe aftësia e saj për të eliminuar toksinat zvogëlohet. Me kalimin e kohës, grumbullimi i toksinave në trup mund të çojë në ethe.

Në fillim, personat me sëmundje të mëlçisë mund të kenë ethe të lehta dhe kalimtare. Me përkeqësimin e gjendjes, shpeshtësia dhe kohëzgjatja e etheve rritet. Përveç kësaj, mund të shfaqen simptoma të tjera si të përziera, të vjella, humbje oreksi, verdhëz…

Tuberkulozi

Tuberkulozi është një infeksion bakterial që shkakton rritje të lehtë të temperaturës trupore.

Pacientët me tuberkuloz mund të kenë edhe kollë të thatë, kollë të vazhdueshme, nxjerrje gjaku me kollë, marramendje, diarre dhe dhimbje koke.

Kur ethet e natës janë serioze

Ethet e natës rrallëherë tregojnë një gjendje serioze shëndetësore, edhe kur shkaku nuk është plotësisht i njohur. Këto lloj etheve zakonisht shkaktohen nga faktorë mjedisorë, si temperatura e lartë e dhomës ose veshja e tepërt, të cilat mund të përshpejtojnë metabolizmin sistemik.

Megjithatë, ekzistojnë disa sëmundje ku ethet e natës janë një nga simptomat e pakta:

  • Sëmundja Lyme
  • HIV
  • Tuberkulozi
  • Hepatiti
  • Lupusi
  • Kanceri

Temperatura e natës dhe kanceri

Disa lloje kanceri në fazat fillestare mund të shkaktojnë temperaturë të rritur në mbrëmje, por me kalimin e kohës shfaqen edhe simptoma të tjera, si humbja në peshë.

Pacientët me kancer të mëlçisë ose të stomakut, si dhe ata me sëmundje malinje të gjakut, mund ta kenë këtë simptomë në fazat e hershme. Me përkeqësimin e gjendjes, edhe kohëzgjatja e temperaturës zgjatet, së bashku me simptoma si anemia, lodhja dhe mpirja. /Telegrafi/

Ju mundon e kaluara e partnerit? Ja si të përballeni me xhelozinë

6 January 2026 at 02:15


Komunikimi i sinqertë mund të ndihmojë, por është e rëndësishme që biseda të mos shndërrohet në marrje në pyetje apo akuzë. Shprehni se si ndiheni, pa kërkuar detaje që mund t’jua vështirësojnë edhe më shumë situatën

Pothuajse secili në një moment të caktuar ndien xhelozi në një lidhje, por ndonjëherë kjo xhelozi shndërrohet në shqetësim intensiv dhe pasiguri të lidhur me të kaluarën e partnerit. Ky lloj xhelozie quhet xhelozi retroaktive dhe i referohet mendimeve obsesive për ish-partnerët, të cilët në realitet nuk janë më pjesë e marrëdhënies aktuale.

Edhe pse është në rregull të ndiheni herë pas here të shqetësuar, kur këto ndjenja shndërrohen në krahasime të vazhdueshme me të kaluarën, ato mund të dëmtojnë seriozisht besimin dhe qetësinë emocionale. Shkaktarët më të shpeshtë të këtyre ndjenjave janë vetëbesimi i ulët, frika nga braktisja dhe idealizimi i lidhjeve të mëparshme, të cilat në mendjen tuaj duken më të mira ose më të rëndësishme sesa kanë qenë realisht.

Në epokën digjitale, rrjetet sociale paraqesin një sfidë shtesë, pasi fotografitë e vjetra, postimet dhe kujtimet janë lehtësisht të qasshme dhe shpesh të zbukuruara, gjë që mund të nxisë krahasime dhe rishqyrtim të ngjarjeve nga e kaluara. Ky lloj “hulumtimi digjital” zakonisht çon në një rreth vicioz: sa më shumë të shikoni në të kaluarën, aq më shumë ndiheni të pasigurt dhe të paralizuar në të tashmen. Çelësi është t’i njihni dhe t’i pranoni këto ndjenja pa gjykim, si dhe të komunikoni me partnerin në një mënyrë që nuk akuzon, por hap hapësirë për mirëkuptim dhe empati.

Në vend që të përqendroheni në atë që ka qenë, është më e dobishme ta drejtoni vëmendjen te marrëdhënia aktuale dhe te ajo që partneri juaj zgjedh sot – të jetë me ju. Puna në vetëbesim, kultivimi i hobive, shoqërive dhe interesave personale mund t’ju ndihmojnë të ndiheni më të sigurt në veten tuaj. Vendosja e kufijve digjitalë, siç është ndalimi i kontrollimit të profileve të ish-partnerëve, mund ta mbrojë shëndetin tuaj emocional dhe të parandalojë ankthin e panevojshëm. Gjithashtu, praktikimi i mirënjohjes për partnerin dhe për të tashmen tuaj të përbashkët mund ta zvogëlojë intensitetin e krahasimeve me të kaluarën.

Së fundi, nëse ndjenjat e xhelozisë bëhen mbizotëruese ose fillojnë të rrezikojnë seriozisht lidhjen tuaj apo shëndetin tuaj mendor, kërkimi i ndihmës profesionale mund të jetë hapi i duhur. Një specialist mund t’ju ndihmojë të zbuloni shkaqet më të thella të pasigurisë dhe t’ju ofrojë mjete për përballje më të shëndetshme me emocionet. Me qasjen e duhur dhe punë të vetëdijshme me veten dhe marrëdhënien, është e mundur të ndërtoni një lidhje ku e kaluara nuk e përcakton të ardhmen tuaj, transmeton Telegrafi.

1. Njihni çfarë ndjeni në të vërtetë

Xhelozia shpesh fsheh emocione më të thella si frika, pasiguria ose vetëbesimi i ulët. Në vend që të luftoni kundër këtyre ndjenjave, përpiquni të kuptoni nga burojnë dhe çfarë po ju tregojnë.

2. Kujtojini vetes se e kaluara është – e kaluar

Lidhjet e mëparshme të partnerit janë pjesë e rrugëtimit të tij/saj jetësor, por nuk janë kërcënim për marrëdhënien tuaj. Ajo që ka rëndësi është fakti se ai/ajo është tani me ju dhe e zgjedh me vetëdije këtë lidhje.

3. Shmangni krahasimet

Krahasimi i vetes me ish-partnerët pothuajse gjithmonë çon në ndjenja të pavlerësimit. Çdo lidhje është unike dhe marrëdhënia juaj nuk ka pse t’i ngjajë asnjë të mëparshme për të qenë e vlefshme dhe e suksesshme.

4. Vendosni kufij në rrjetet sociale

Ndjekja e ish-partnerëve ose analizimi i postimeve të vjetra zakonisht vetëm sa e rrit ankthin. Nëse vëreni se kjo ju dëmton, është plotësisht në rregull të ndaloni “hulumtimin” e së kaluarës së partnerit në internet.

5. Flisni hapur me partnerin, por me qetësi

Komunikimi i sinqertë mund të ndihmojë, por është e rëndësishme që biseda të mos shndërrohet në marrje në pyetje apo akuza. Shprehni se si ndiheni, pa kërkuar detaje që mund t’jua vështirësojnë situatën.

6. Punoni në vetëbesimin tuaj

Sa më mirë të ndiheni në lëkurën tuaj, aq më pak ndikim do të ketë xhelozia. Përkushtojuni aktiviteteve që ju përmbushin dhe forcojnë ndjenjën e vlerës personale.

7. Përqendrohuni te marrëdhënia aktuale

Në vend që të mendoni për atë që ka qenë, ushqeni plane të përbashkëta, rituale dhe momente të bukura. Forcimi i lidhjes emocionale në të tashmen është përgjigjja më e mirë ndaj frikës që lidhet me të kaluarën.

8. Kërkoni ndihmë profesionale nëse është e nevojshme

Nëse mendimet për të kaluarën e partnerit ju mbizotërojnë dhe ndikojnë në jetën e përditshme apo në lidhjen tuaj, biseda me një specialist mund t’ju ndihmojë të zhvilloni mënyra më të shëndetshme të të menduarit dhe të përballjes me emocionet. /Telegrafi/

Kështu rritet vetëbesimi te fëmijët - pa presion dhe pa frikë

6 January 2026 at 01:25


Pse dashuria, durimi dhe loja e ndershme janë më të rëndësishme se notat

Vetëbesimi është një nga dhuratat më të vlefshme që prindërit mund t’u japin fëmijëve të tyre. Ai nuk formohet brenda natës, por ndërtohet gradualisht përmes marrëdhënies së sigurt, mbështetjes emocionale dhe përvojave të përditshme. Këshilltari për shëndetin mendor Jeffrey Meltzer zbulon disa mënyra të thjeshta, por shumë efektive, për ta forcuar vetëbesimin te fëmijët, raporton Times of India.

Një nga shtyllat kryesore të vetëbesimit, sipas Meltzerit, është dashuria e pakushtëzuar. Është thelbësore që fëmija ta dijë se dashuria e prindërve nuk varet nga suksesi apo dështimi i tij.

“Kur fëmijët e kuptojnë se vlera e tyre nuk matet me arritje, ata ndihen të lirë të rrezikojnë, të gabojnë dhe të mësojnë pa frikë. Vetëbesimi zhvillohet kur fëmijët ndihen të sigurt në dashurinë tuaj”, thekson ai. Kjo siguri emocionale i ndihmon fëmijët të ndërtojnë një ndjenjë të brendshme vlere që nuk lëkundet lehtë.

Meqë vetëbesimi lidhet ngushtë me pranimin shoqëror, Meltzeri nënvizon rëndësinë e mësimit të lojës së ndershme. Fëmijët që nuk respektojnë rregullat, nuk presin radhën ose e kanë të vështirë të përballen me humbjen, shpesh përjetojnë refuzim nga bashkëmoshatarët.

“Luani lojëra me ta për t’u zhvilluar durimin, qëndrueshmërinë emocionale dhe frymën sportive. Këto aftësi i ndihmojnë fëmijët të pranohen më lehtë dhe të ndihen të vlefshëm”, këshillon ai, transmeton Telegrafi.

Një tjetër element kyç është fokusi te procesi, jo vetëm te rezultati përfundimtar. Vlerësimi i përpjekjes, e jo vetëm i suksesit, i mëson fëmijët se ajo që kanë nën kontroll është puna dhe angazhimi i tyre.

“Festoni procesin, jo vetëm rezultatin. Kur fëmijët mësojnë të vlerësojnë përpjekjen, vetëbesimi ndërtohet nga brenda dhe bëhet më i qëndrueshëm”, shpjegon Meltzeri. Kjo qasje i mbron ata nga frika e dështimit dhe nga presioni i perfeksionizmit.

Një mënyrë shumë efektive për forcimin e vetëbesimit është edhe t’i lejoni fëmijët të marrin rolin e mësuesit. Kur fëmija ka mundësi t’ju mësojë diçka, ai ndien se njohuritë dhe aftësitë e tij kanë vlerë.

“Ndërroni rolet dhe lëreni fëmijën t’ju mësojë. Bëni pyetje nga kureshtja dhe tregoni se e vlerësoni atë që di. Akti i mësimdhënies forcon besimin në aftësitë e veta dhe rrit ndjenjën e respektit”, thotë Meltzeri.

Po ashtu, një qasje pozitive, por realiste ndaj jetës është një mjet i rëndësishëm për të ardhmen e fëmijës. Meltzeri sugjeron që prindërit t’i inkurajojnë fëmijët të ndajnë çdo ditë diçka të mirë që kanë mësuar ose përjetuar.

“Kjo e ‘stërvit’ trurin e fëmijës të vërejë të mirën te vetja, te të tjerët dhe te bota përreth, duke krijuar zakonin e të menduarit pozitiv”, shpjegon ai.

Në fund, Meltzeri thekson se ndërtimi i vetëbesimit është një proces afatgjatë, që kërkon kohë, durim dhe vazhdimësi. Nuk ka zgjidhje të shpejta, por çdo gjest mbështetës, çdo fjalë inkurajuese dhe çdo moment i ndarë me fëmijën kontribuon në formimin e një personaliteti të sigurt dhe të qëndrueshëm emocionalisht. /Telegrafi/

Vendi ku njerëzit flenë në punë dhe askush nuk ankohet

5 January 2026 at 23:56


Si kultura e punës e kthen dremitjen në shenjë sakrifice

Në një vend ku puna është pjesë e identitetit personal dhe përkushtimi matet me orë të gjata e përpjekje të vazhdueshme, gjumi në vendin e punës nuk shihet si mungesë disipline. Përkundrazi, ai interpretohet si shenjë lodhjeje nga puna intensive. Ky vend është Japoni, ku ekziston një fenomen kulturor unik që habit pjesën tjetër të botës.

Në zyrat japoneze, nuk është e pazakontë të shohësh punonjës që dremisin për disa minuta në tavolinën e punës, gjatë mbledhjeve apo edhe në transportin publik rrugës për në punë. Ky veprim nuk shoqërohet me qortime apo vërejtje, sepse në kulturën japoneze lodhja shihet si pasojë e drejtpërdrejtë e përkushtimit maksimal ndaj detyrave profesionale. Një person që bie në gjumë për pak çaste perceptohet si dikush që ka dhënë më shumë se ç’duhet, jo si dikush që po shmang përgjegjësitë.

Ky zakon ka rrënjë të thella në shoqërinë japoneze, ku puna kolektive, besnikëria ndaj kompanisë dhe sakrifica personale janë vlera thelbësore. Punonjësit shpesh qëndrojnë në zyrë shumë më gjatë se orari zyrtar, ndërsa presioni për të qenë gjithmonë të pranishëm dhe të përkushtuar është i madh. Në këtë kontekst, dremitja e shkurtër shihet si një pauzë e domosdoshme për të rifituar energji, jo si mungesë profesionalizmi.

Megjithatë, kjo praktikë e veçantë kulturore e quajtur Inemuri, ka edhe rregulla të pashkruara. Gjumi nuk duhet të jetë i gjatë, nuk duhet të shndërrohet në shtrirje apo rehati të plotë dhe nuk duhet të pengojë punën e të tjerëve. Punonjësi pritet të zgjohet menjëherë nëse i drejtohet një pyetje apo i kërkohet ndërhyrja. Pra, bëhet fjalë për një dremitje të shkurtër dhe diskrete, që tregon prani fizike dhe gatishmëri mendore, transmeton Telegrafi.

Interesant është fakti se ky zakon nuk kufizohet vetëm në zyra. Në trenat e mbushur të Tokios, në stacione apo në hapësira publike, njerëzit flenë për pak minuta pa frikë dhe pa u gjykuar. Kjo tregon një nivel të lartë besimi shoqëror dhe një kuptim të përbashkët të lodhjes si pjesë e jetës moderne urbane. Madje, në disa kompani dhe zona urbane janë krijuar hapësira të posaçme për pushime të shkurtra, ku punonjësit mund të mbyllin sytë për disa minuta gjatë ditës.

Nga jashtë, kjo praktikë mund të duket e çuditshme ose madje problematike, sidomos në kulturat ku gjumi në punë konsiderohet shkelje e rëndë e disiplinës. Por në Japoni, ajo reflekton një realitet tjetër: një shoqëri që punon shumë, shpesh përtej kufijve të shëndetshëm, dhe që ka gjetur mënyra alternative për të përballuar lodhjen pa e prishur strukturën e punës.

Në fund, ky fenomen ngre edhe pyetje më të thella për balancën mes punës dhe jetës personale. Ndërsa për disa është simbol i përkushtimit, për të tjerë është shenjë e një kulture pune tepër të rëndë. Sidoqoftë, mbetet një nga kuriozitetet më interesante të botës moderne, që tregon se edhe gjumi – në kontekste të caktuara – mund të ketë kuptime krejtësisht të ndryshme. /Telegrafi/

Kryeministri i Groenlandës: Nuk ka rrezik pushtimi nga SHBA, vendi ynë është demokratik

By: Elva
5 January 2026 at 22:58

Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, ka deklaruar se nuk ekziston asnjë rrezik real që Shtetet e Bashkuara të pushtojnë Groenlandën, duke i bërë thirrje qytetarëve që të mos bien në panik pas deklaratave të fundit të presidentit amerikan, Donald Trump. Gjatë një konference për shtyp në Nuuk, Nielsen theksoi se Groenlanda është një vend demokratik […]

The post Kryeministri i Groenlandës: Nuk ka rrezik pushtimi nga SHBA, vendi ynë është demokratik appeared first on BoldNews.al.

Horoskopi për ditën e martë, 6 janar 2026

By: Brisi
5 January 2026 at 22:58

DASHI Kjo është koha ideale për të marrë përsipër një projekt që e keni pritur ose për të sqaruar një situatë me të cilën nuk ndiheni më rehat. Në dashuri, jeni të drejtpërdrejtë dhe pasionantë, por edhe pak të paduruar: kini kujdes të mos thoni gjithçka menjëherë. Beqarët dëshirojnë emocione të forta, por duhet të […]

The post Horoskopi për ditën e martë, 6 janar 2026 appeared first on BoldNews.al.

Agjencia Kundër Korrupsionit në Kosovë nis verifikimin e deklarimit të pasurisë së Vjosa Osmani

By: Elva
5 January 2026 at 22:49

Agjencia Kundër Korrupsionit ka nisur procedurën zyrtare të verifikimit të pasurisë së Presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani. Kjo pasi Agjencia ka gjetur dallime të theksuara në deklarimin e saj të pasurisë ndërmjet viteve 2024 dhe 2025. Burime brenda këtij institucioni kanë konfirmuar për VOX Kosova se procedura ka nisur pasi janë vërejtur dallime në sasinë […]

The post Agjencia Kundër Korrupsionit në Kosovë nis verifikimin e deklarimit të pasurisë së Vjosa Osmani appeared first on BoldNews.al.

“Kjo është hemisfera jonë”/ Mesazhi i SHBA-së dhe rikthimi i Doktrinës Monroe

By: Elva
5 January 2026 at 22:38

Me një mesazh të fortë gjeopolitik, Departamenti Amerikan i Shtetit ka publikuar në rrjetet sociale një foto të ish-presidentit amerikan Donald Trump, të shoqëruar me frazën “Kjo është hemisfera jonë”, duke theksuar se Shtetet e Bashkuara nuk do të lejojnë rrezikimin e sigurisë së tyre. Në mbishkrimin e postimit në platformën X, Departamenti i Shtetit […]

The post “Kjo është hemisfera jonë”/ Mesazhi i SHBA-së dhe rikthimi i Doktrinës Monroe appeared first on BoldNews.al.

I armatosur dhe në arrati/ Identifikohet autori i grabitjeve me armë zjarri në Fushë-Krujë (EMRI)

By: Brisi
5 January 2026 at 22:32

Emiliano Nikolli alias Lleshi nga Mamurrasi, dyshohet të jetë autori i tre grabitjeve të regjistruara pasditen e kësaj të hëne në zonën e Fushë-Krujës. Sipas raportimeve, Emiliano, ka marrë fillimisht një taksi në Tiranë dhe ka kërkuar në shkojë në Fushë Krujë. Në afërsi të Tapizës ai ka kërcënuar me armë zjarri taksistin duke marrë […]

The post I armatosur dhe në arrati/ Identifikohet autori i grabitjeve me armë zjarri në Fushë-Krujë (EMRI) appeared first on BoldNews.al.

“Opozita, faktor në largimin e shqiptarëve nga vendi”, Nura: Kur s’je alternativë qeverisëse, nuk ke kryer detyrën tënde!

5 January 2026 at 23:43

Analisti Artur Nura vlerëson se Berisha ka një ndryshim taktike në raport me drejtuesin e ri të SPAK-ut, ndërsa tensionet personale me Altin Dumanin mbeten, veçanërisht lidhur me politikat e paraburgimit që kërkojnë përmirësim ligjor.

Nura thekson se çështjet në shqyrtim duhet t’i lihen vendimit të gjykatës, e cila disponon më shumë prova dhe dokumente se opinioni publik.

“SPAK-u po bën një punë serioze, pavarësisht sulmeve të vazhdueshme që i ka bërë Berisha në mënyrë konstante. Tani ka një taktikë të re me drejtuesin e ri të SPAK-ut, ku kërkon të mbajë një dialog. Me Dumanin vazhdon të ketë një inat personal, ku mund të ketë të drejtë sa i përket politikave të paraburgimit, për të cilat duhet që ligjvënësit të rregullojnë reformën në drejtësi, në mënyrë që të ketë një politikë më efikase.

Meta vazhdon të kërkojë një masë më të lehtë, duke argumentuar se, sipas tij, nuk ka më rrezik për presion apo për prishjen e provave. Megjithatë, duhet të presim, pasi gjykata ka më shumë dokumente sesa ne. Duhet një vendim edhe për familjarët e atyre që nuk jetojnë më pas 21 Janarit; për ta, gjykata duhet të marrë një vendim, pasi ata ishin të pafajshëm në një protestë demokratike dhe demokracia e njeh protestën si një element pozitiv.”

Analisti Nura shtoi se opozita nuk po ofron alternativa reale politike, duke mos përmbushur nevojat e qytetarëve dhe duke kontribuar në largimin e shqiptarëve nga vendi.

“Opozita nuk ofron alternativa dhe nuk paraqet një qasje të re. Trembëdhjetë vite pushtet e konsumojnë një forcë politike dhe qytetarët nuk po gjejnë një alternativë që të sjellë një qasje të re për ata që vijnë në pushtet. Nëse nuk ofron alternativë, nuk ke kryer detyrën tënde dhe nuk ke justifikuar nevojat e qytetarëve. Opozita është një nga aktorët që po nxit shqiptarët të largohen nga vendi.”, tha Nura. / abcnews.al /

Shqiptarët, optimistë për 2026/ Zëri i Shqiptarëve: 55.8 për qind mendojnë se ky vit do jetë pozitiv

5 January 2026 at 23:18

Shqiptarët janë më shumë optimistë për vitin 2026 se sa për 2025. Sondazhi i parë i ABC NEWS “ZËRI I SHQIPTARËVE” për vitin e ri, tregon se 54.7% e qytetarëve mendojnë se 2025 ishte pozitiv për familjet e tyre, kurse 55.8% mendojnë se 2026 do të jetë më i mirë.

Sa për Shqipërinë, optimizmi I tyre kthehet ne realizem. 43.2% mendojnë se viti 2025 ishte pozitiv për vendin, kurse 50.1% besojnë se 2026 do të jetë më pozitiv.

Përqindja e atyre që mendojnëse viti 2026 do të jetë negativ, është thuajse i njëjtë me ata të vitit 2025. Kryesisht, janë evidentuar votues demokratë të cilët si 2025, si 2026 dhe si 12 vite te tjera, I la dhe i gjeti në opozitë.

Por pse shqiptarët janë optimist për vitin 2026?

Shumica dërrmuese e tyre, janë të kënaqur nga qasja e qeverisë së kryeministrit Edi Rama. 47.8% janë ndikuar nga rritja e pagave dhe pensioneve.

29% nga investimet e qeverisë në sektorë të ndryshëm.

Kurse optimistët e SPAK për luftën ndaj korrupsionit, tashme janë në minorancë, dhe zënë vetëm 17.3%.

Optimizmi i shqiptarëve për Shqipërinë rritet, por besueshmëria për partitë politike bie.

Partia Socialiste e cila drejton qeverinë, ka një rënie prej 8%, nga 51.2 në zgjedhjet e 11 majit në 44.2% sot.

E njëjta rënie edhe për Partinë Demokratike me 8%, nga 34.3 në 26.3%, si dhe për partitë aktuale të vogla opozitare, nga 13.5% në 5.5%.

Por, nëse PS vijon të mbetet mazhorancë edhe me kaq, dhe PD vijon të tkurret si partia më e madhe opozitare, partitë e reaj duket se janë drejt shuarjes, pa u rritur akoma. Rritet pritshmeria e shqiptarëve rritet vetëm tek krijimi i një partie të re.

24% e tyre presin, dhe në rast se ndodh, do të ishte një lajm i keq si për të rinjtë si për të vjetrit e politikës, por veçanërisht për Berishën, i cili aktualisht po mban vendin e dytë komod me vetëm 26%.  / abcnews.al /

Berisha, vit i ri, avaz i vjetër…/ Kthehet ku e la në 2025, por me pak njerëz

5 January 2026 at 23:13

Viti i ri, avaz i vjeter. Berisha u kthye aty ku e la, para kryeministrise, vetem se me me pak njerez. Pak, por sa.

“Ja dielli, doktor të rrosh, shyqyr që të kemi”

Lajmi per kapjen e Maduros, ka entuziazmuar demokratet ne Tirane, ndaj dhe Berisha si dielli u mundua ti japë disa rreze shpresë këtë natë të vetëve.

“Presidenti Trump, nga dje gjer sot, ka përsëritur se ti Maduro je i pari, të tjerë do vijnë pas teje dhe u ka dërguar mesazhe njëri pas tjetrit. E vërteta është se ky akt solli ngricë të madhe, tmerr, terror dhe ferr në Surrel. Edi Rama ngriu, e kyçi dje podkastin e tij ‘Mashtrojmë’, s’e çeli një fjalë goje.”

Por shpejt i zbriti me kembe ne toke. Trump ka deltat, Berisha ka qëndrestarët.

“Natyrisht do ti them këtu se ne nuk presim që forcat Delta të zbarkojnë në Surrel, se do zbarkojnë Deltat tona. Ja ku i kemi Deltat që do zbarkojnë në Surrel. Ja ku i ke Deltat.  Këta Delta që i ke këtu para, priti në Surrel sapo të marrin urdhrin. Atje do i kesh.”

Sepse Berisha e di se Shqipëria është pak larg, po aq sa vetë oqeani te cilin ai nuk kalon dot. Trump momentalisht është i zënë me Grenlandën, Meksikën, Kubën dhe Kolumbinë.

Dhe vështirë se Trump tani e dëgjon, kur doktorit në Tiranë nuk i përgjigjet as Lapaj. Kësaj radhe e injoroi, e la vetëm me një karrige e një çadër shiu.

Romanca në distancë duket se ka përfunduar. Cadren ka te drejte ta ngreje vetem pd. Dhe per kete doktorin e ndihmon cdo dite policia, qe ia shkul ate lapajt sapo ai perpiqet ta ngreje.

“Vetëm Rama kishte të drejtë të vendoste çadër, jo unë, se ai e vendosi precedentin e çadrës, jo unë”

Presidenti Maduro në Gjykatë/ Trump: Moment i jashtëzakonshëm në histori

5 January 2026 at 23:03

Presidenti amerikan Donald Trump e përshkroi paraqitjen e Nicolas Madurós në gjykatë si një “moment të jashtëzakonshëm në histori”. Trump foli këtë mbrëmje për partnerin amerikan NBC News menjëherë pas seancës së liderit venezuelian në një gjykatë amerikane.

Në intervistë, gazetarja e NBC, Kristen Welker, e pyeti nëse SHBA-ja është në luftë me Venezuelën. Presidenti u përgjigj prerë: “Jo, nuk jemi.” Ai shtoi se Shtetet e Bashkuara janë të angazhuara në luftë kundër individëve që shesin droga, duke theksuar se ky është fokus i veprimtarive të tyre dhe jo një konflikt me shtetin venezuelian.

Komentet e Trump vijnë në një kohë kur çështja e Nicolas Madurós ka tërhequr vëmendje ndërkombëtare, duke ngjallur debate mbi rolin e SHBA-së në Amerikën Latine dhe mbi veprimet e saj ligjore ndaj liderëve të huaj. Deklarata e tij nënvizon se administrata e tij e konsideron çështjen e narkotikëve prioritet kombëtar, duke e ndarë nga çdo konflikt ushtarak direkt me Venezuelën.

/ abcnews.al /

Pas dekadash mësimdhënieje të shkrim-leximit mediatik, Finlanda i ‘pajis’ nxënësit me aftësi për të dalluar deep fake të inteligjencës artificiale

5 January 2026 at 23:55


Ndërsa lajmet e rreme përhapen në internet, Finlanda shton njohuritë mbi inteligjencën artificiale në kurrikulën e saj shkollore për të ndihmuar fëmijët që në moshën 3 vjeç të njohin lajmet e rreme të gjeneruara nga inteligjenca artificiale.

Beteja kundër lajmeve të rreme në Finlandë fillon në klasat parashkollore, transmeton Telegrafi.

Për dekada të tëra, kombi nordik ka ndërthurur njohuritë mbi median, duke përfshirë aftësinë për të analizuar lloje të ndryshme të medias dhe për të njohur dezinformimin, në kurrikulën e saj kombëtare për nxënësit që në moshën 3 vjeç.

Kursi është pjesë e një programi të fuqishëm kundër dezinformimit për t'i bërë finlandezët më rezistentë ndaj propagandës dhe pretendimeve të rreme, veçanërisht atyre që kalojnë kufirin prej 1,340 kilometrash me Rusinë fqinje.

Tani, mësuesit kanë detyrën të shtojnë njohuritë mbi inteligjencën artificiale (AI) në kurrikulën e tyre, veçanërisht pasi Rusia e rriti fushatën e saj të dezinformimit në të gjithë Evropën pas pushtimit të plotë të Ukrainës gati katër vjet më parë.

Anëtarësimi i Finlandës në NATO në vitin 2023 gjithashtu provokoi zemërimin e Moskës, megjithëse Rusia ka mohuar vazhdimisht se ndërhyn në punët e brendshme të vendeve të tjera.

"Ne mendojmë se të kesh aftësi të mira në shkrim-leximin mediatik është një aftësi shumë e madhe qytetare", tha Kiia Hakkala, një specialiste pedagogjike për qytetin e Helsinkit.

"Është shumë e rëndësishme për sigurinë e kombit dhe për sigurinë e demokracisë sonë", shtoi ajo.

Njohuritë mbi inteligjencën artificiale po bëhen një aftësi jetësore

Në shkollën fillore Tapanila, në një lagje të qetë në veri të Helsinkit, mësuesi Ville Vanhanen i mësoi një grupi nxënësish të klasës së katërt se si të dallonin lajmet e rreme.

Ndërsa një ekran televizori shfaqte një banderolë "Fakt apo trillim?", nxënësi Ilo Lindgren e vlerësoi pyetjen. "Është pak e vështirë", pranoi 10-vjeçari.

Vanhanen tha se nxënësit e tij kanë mësuar rreth lajmeve të rreme dhe dezinformimit për vite me radhë, duke filluar me leximin e titujve kryesorë dhe teksteve të shkurtra.

Në një orë mësimi të kohëve të fundit, nxënësve të klasës së katërt iu ngarkua detyra të gjenin pesë gjëra për t'u kujdesur kur konsumojnë lajme online për t'u siguruar që janë të besueshme.

Tani ata po kalojnë në shkrim-leximin mbi inteligjencën artificiale, i cili po bëhet shpejt një aftësi jetësore.

"Ne kemi studiuar se si të dallojmë nëse një fotografi ose një video është bërë nga inteligjenca artificiale", shtoi Vanhanen, një mësues dhe zëvendësdrejtor në shkollë.

Media finlandeze gjithashtu luan një rol, duke organizuar një "Javë Gazetash" vjetore, ku gazetat dhe lajmet e tjera u dërgohen të rinjve për t'i konsumuar.

Në vitin 2024, Helsingin Sanomat me seli në Helsinki bashkëpunoi në një "Libër të ri ABC të Njohurive Mediale", të shpërndarë për çdo 15-vjeçar në vend, ndërsa ata fillonin shkollën e mesme.

"Është me të vërtetë e rëndësishme për ne të shihemi si një vend ku mund të merrni informacion që është verifikuar, që mund t'u besoni dhe që bëhet nga njerëz që i njihni në një mënyrë transparente", tha Jussi Pullinen, redaktori përgjegjës i gazetës së përditshme.

Demokracia sfidohet përmes dezinformimit

Njohuritë mediale kanë qenë pjesë e kurrikulës arsimore finlandeze që nga vitet 1990, dhe kurse shtesë janë në dispozicion për të rriturit më të moshuar që mund të jenë veçanërisht të prekshëm ndaj dezinformimit.

Aftësitë janë aq të rrënjosura në kulturë saqë kombi nordik me 5.6 milionë banorë renditet rregullisht në krye të Indeksit Evropian të Njohurive Mediatike. Indeksi u përpilua nga Instituti i Shoqërisë së Hapur në Sofje, Bullgari, midis viteve 2017 dhe 2023.

"Nuk mendoj se e imagjinonim që bota do të dukej kështu", tha Ministri finlandez i Arsimit, Anders Adlercreutz.

"Që ne do të bombardoheshim me dezinformim, që institucionet tona të sfidohen - demokracia jonë vërtet e sfiduar - përmes dezinformimit", shtoi ai.

Dhe me përparimin e shpejtë të mjeteve të AI-së, edukatorët dhe ekspertët po nxitojnë t'u mësojnë nxënësve dhe pjesës tjetër të opinionit se si të dallojnë se çfarë është fakt dhe çfarë është lajm i rremë.

"Tashmë është shumë më e vështirë në hapësirën e informacionit të dallosh se çfarë është reale dhe çfarë jo reale", tha Martha Turnbull, drejtoreshë e ndikimit hibrid në Qendrën Evropiane të Ekselencës për Kundërshtimin e Kërcënimeve Hibride me seli në Helsinki.

"Ndodh që tani për tani, është mjaft e lehtë të dallosh falsifikimet e gjeneruara nga AI sepse cilësia e tyre nuk është aq e mirë sa mund të ishte", shtoi ajo.

"Por, ndërsa kjo teknologji zhvillohet, dhe veçanërisht ndërsa ne shkojmë drejt gjërave si inteligjenca artificiale agjentike, mendoj se atëherë mund të bëhet shumë më e vështirë për ne ta dallojmë", tha për fund Turnbull. /Telegrafi/

Zjarr në një shtëpi në Prizren, dy persona të lënduar nga asfiksimi me tym

5 January 2026 at 23:45


Një shtëpi është përfshirë nga zjarri të hënën pasdite në rrugën “Enver Hadri” në Prizren, duke shkaktuar dëme materiale dhe lëndimin e dy personave nga asfiksimi me tym.

Lajmin e ka konfirmuar zëdhënësi i Policisë për Rajonin e Prizrenit, Shaqir Bytyqi, i cili ka bërë të ditur se rasti ka ndodhur rreth orës 17:35.

Sipas tij, patrulla policore ka dalë menjëherë në vendngjarje dhe ka kontaktuar me ankuesin, i cili ka deklaruar se në rrethana ende të panjohura kishte shpërthyer zjarr në katin e parë të shtëpisë së banimit.

Në vendin e ngjarjes kanë intervenuar njësitë e Zjarrfikësve, të cilët kanë arritur ta lokalizojnë dhe ta shuajnë zjarrin. Po ashtu, aty kanë dalë edhe njësitë e KEDS-it si dhe Urgjenca Mjekësore.

Bytyqi ka bërë të ditur se dy persona kanë pësuar asfiksim nga tymi dhe kanë pranuar ndihmë mjekësore në vendngjarje. Sipas ekipit mjekësor, gjendja e tyre shëndetësore është stabile dhe jashtë rrezikut për jetë.

Dëmi material i shkaktuar nga zjarri ende nuk është vlerësuar, ndërsa në vendngjarje kanë dalë edhe hetuesi kujdestar dhe njësiti i forenzikës.

Lidhur me rastin është njoftuar prokurori i shtetit, me urdhër të të cilit është iniciuar rasti, ndërsa hetimet janë në vazhdim.

Barcelona largohet nga gara për yllin anglez, shkak gjendja financiare

5 January 2026 at 23:44


Barcelona ka vendosur të mos ndjekë më transferimin e qendërmbrojtësit të Crystal Palace, Marc Guehi, gjatë afatit kalimtar të verës, pavarësisht interesimit të mëparshëm.

Sipas gazetarit Ben Jacobs, drejtuesit e klubit katalanas kanë zhvilluar një takim me agjentin e Guehit, por kanë zgjedhur të mos avancojnë më tej bisedimet, duke përjashtuar praktikisht mundësinë e afrimit të tij si lojtar i lirë.

Ky vendim vjen në një moment kur konkurrenca për shërbimet e qendërmbrojtësit është shumë e fortë, me disa nga klubet më të mëdha të Evropës, si Manchester City, Liverpool dhe Real Madridi, që po e monitorojnë nga afër situatën e tij.

Nga ana tjetër, Crystal Palace raportohet se është e hapur për një shitje që në afatin e janarit, por kërkon një shumë të konsiderueshme financiare. Kjo e bën një lëvizje të menjëhershme pothuajse të pamundur për Barcelonën, duke marrë parasysh kufizimet e vazhdueshme financiare të klubit.

Marc Guehi ishte parë si një alternativë relativisht ekonomike për të mbushur boshllëqet e mundshme në repartin defensiv, në rast të largimeve të Andreas Christensen dhe Inigo Martinez. Profili i tij përputhej me strategjinë e klubit për afrime të kujdesshme dhe me kosto të ulët.

Megjithatë, realiteti financiar i Barcelonës ka detyruar një rishikim të planeve, me drejtuesit që tashmë po i japin përparësi opsioneve të tjera, më të përshtatshme me buxhetin aktual dhe vizionin sportiv të skuadrës së drejtuar nga Hansi Flick./Telegrafi

Klodi përlotet nga telefonata e së dashurës në BBVK: Kujdes me vajzat

5 January 2026 at 23:44


Klodian Mihaj ka qenë së fundmi duke u diskutuar për raportet në shtëpi me disa nga banoret për shkak të veprimeve të tyre.

E megjithatë, ai në spektaklin e së hënës mori një telefonatë nga e dashura, që e pret jashtë.

Ajo i uroi suksese në këtë rrugëtim dhe i tha që të bëj kujdes pasi mund të keqkuptohet.

Foto: YouTube

Sidoqoftë, i premtoi se do e ketë jashtë dhe se beson në të deri në fund të këtij Big Brother-i.

Më poshtë pjesë nga biseda që patën:

“I dashur, më dëgjon.

Mos qaj, si shkon. Më mungon. Edhe ti më mungon. Je i madh, intelegjent dhe unë besoj në ty.

Unë të them kujdes çfarë po ndodh në shtëpi, kujdes me sjelljet me vajzat, mund të keqkuptohet. Unë të besoj.

Disa gjëra mund të keqkuptohen dhe mund të dalin në shesh.

Je person i shkëlqyer. Të mos kesh dyshime, unë të pres me krah të hapur. Kujdes me çfarë po ndodh. Të uroj suksese.

Mos i humb gjërat e rëndësishme. E di unë jam këtu për ty. Të kërkoj shumë të falur, nuk ka nevojë. Unë të besoj ty dhe uroj të shkosh deri në fund.

Unë jam këtu, të dua forca. Shko deri në fund por jo edhe aq sa të dëmtohesh. Kujdes, merri për zemër këto fjalë që po t’i them.

Të përshëndesim të gjithë, shpresoj që keni kaluar mirë. Të betohem që të dua shumë, kujdes”. /Telegrafi/

- YouTube www.youtube.com

Norvegjia arriti 96 për qind të shitjeve të veturave elektrike, benzina praktikisht ka mbaruar

5 January 2026 at 23:40


Norvegjia sapo ka bërë diçka që asnjë vend tjetër nuk e ka arritur: e mbylli vitin 2025 me 95.9% të të gjitha makinave të reja të pasagjerëve të regjistruara si plotësisht elektrike, një shifër që madje edhe zyrtarët e rrumbullakosin në "96% të tregut të makinave të reja".

Dhjetori ishte më afër 98% të pjesës së automjeteve elektrike, duke e bërë djegien e brendshme një gabim statistikor rrumbullakosjeje dhe jo një segment real, transmeton Telegrafi.

Regjistrimet e makinave të reja u rritën me afërsisht 40% krahasuar me vitin 2024, ndërsa blerësit nxituan të kapërcenin taksat më të ashpra të automjeteve elektrike që mbërrijnë në vitin 2026.

Kjo rritje i shtyu shitjet totale në rreth 180,000 makina, dhe pothuajse të gjitha ishin me bateri elektrike. Hibridet plug-in janë zbehur në sfond; tregu në thelb ka kaluar direkt nga benzina dhe nafta në automjete elektrike të plota.

Ngatërresat e politikave janë pas tij me taksa të larta blerjeje për makinat me djegie, përjashtime bujare për automjetet elektrike, taksa dhe tragete më të lira, plus karikim të bollshëm në shtëpi dhe publik.

Pas vitesh të tëra presioni, Norvegjia në mënyrë efektive arriti qëllimin e saj të hershëm, për t'i dhënë fund shitjeve të makinave të reja me lëndë djegëse fosile deri në vitin 2025.

Në të njëjtën kohë, qeveria tani po e zvogëlon bujarinë duke shtuar pak TVSH për automjetet elektrike të shtrenjta, prandaj kaq shumë blerës e kanë tërhequr vëmendjen para fundit të vitit.

Po ndodh gjithashtu në një moment kur pjesa tjetër e botës ende po vendos se sa larg dhe sa shpejt të shtyjë përpara.

Prodhuesit e automjeteve po përgatisin metal të ri për vitin 2026, nga crossover-at e tregut masiv deri te modelet kryesore të nivelit të lartë, dhe shumë nga ato që po vijnë duket se synojnë drejtpërdrejt blerësit në tregjet e ftohta, të dendura me automjete elektrike si Norvegjia.

Tashmë mund ta shihni valën tjetër në vrojtimin tonë të automjeteve të reja elektrike për të cilat jemi më të emocionuar në vitin 2026.

Asnjë markë nuk përfitoi më shumë nga nxitimi i fundit para taksave i Norvegjisë sesa Tesla. Ishte marka më e shitur e vendit për të pestin vit radhazi, me një pjesë tregu prej rreth 19% dhe më shumë se 27,000 Tesla të reja të regjistruara.

Modeli Y ishte ylli, duke u bërë në mënyrë efektive makina familjare e parazgjedhur në një vend që dikur dominohej nga furgonët me naftë dhe crossover-at kompaktë.

Momenti i Teslas është i habitshëm sepse vjen ndërsa kompania përballet me një kërkesë më të ulët diku tjetër në Evropë.

Megjithatë, në Norvegji, kombinimi i stimujve të fortë, mbulimit të dendur të Supercharger dhe viteve të njohjes e bëri markën një bast të sigurt kur blerësit e dinin se rregullat e taksave ishin gati të shtrëngoheshin.

Makinat elektrike të prodhuara në Kinë po rriten gjithashtu me shpejtësi, por Tesla mbetet pika e referencës për gjithçka, nga çmimet deri te pritjet e tarifimit.

Blerësit norvegjezë janë gjithashtu shumë të vetëdijshëm se makinat elektrike duhet të mbijetojnë në dimra të vërtetë. Humbja e distancës, tërheqja dhe performanca e ngrohjes kanë më shumë rëndësi në −10°C sesa në një autostradë të butë të Kalifornisë. Kjo është arsyeja pse makinat që performojnë mirë në dëborë dhe të ftohtë dallohen.

Pyetja më interesante tani është se çfarë bën Norvegjia me të gjithë këtë energji të ruajtur në rrota. Me makinat elektrike që tani tejkalojnë makinat me naftë në flotën totale të makinave të pasagjerëve, vendi është në një pozicion të mirë për të eksploruar projekte automjet-në-rrjet në shkallë të gjerë.

Nëse tregjet e tjera ndjekin të njëjtën trajektore, ekziston potencial i vërtetë që automjetet elektrike të parkuara të bëhen pjesë e sistemit energjetik dhe jo vetëm një ngarkesë në të. /Telegrafi/

Bashkëthemeluesi i konsolës së videolojërave Sega, David Rosen - vdes në moshën 95 vjeç

5 January 2026 at 23:35


Është e vështirë të mendosh për një figurë më me ndikim në industrinë e video lojërave arcade sesa David Rosen, i cili ka vdekur në moshën 95 vjeç.

Bashkëthemeluesi i Sega-s, i cili mbeti drejtor i kompanisë deri në vitin 1996, luajti një rol të rëndësishëm në lindjen dhe ngritjen e biznesit të videolojërave në Japoni, dhe në vitet 80 dhe 90-ta mbikëqyri themelimin e Sega of America dhe suksesin e madh të konsolës Mega Drive.

Si pilot i Forcave Ajrore Amerikane gjatë luftës Koreane, Rosen e gjeti veten të stacionuar në Japoni, dhe sapo konflikti mbaroi, ai qëndroi, i intriguar nga vendi dhe duke parë mundësitë në ekonominë e tij në rimëkëmbje.

Në vitin 1954 ai themeloi Rosen Enterprises dhe duke vënë re se civilët japonezë tani kishin nevojë për një numër gjithnjë e në rritje të kartave të reja të identitetit, ai filloi të importonte kabina fotografike nga SHBA-ja për t'iu përgjigjur kërkesës.

Nga këtu ai u zgjerua në tavolina pinball dhe makina të tjera me monedha, duke i importuar ato për instalim në dyqane, restorante dhe kinema.

Në vitin 1965, ai e bashkoi kompaninë me një importues tjetër, Nihon Goraku Bussan, biznesi i të cilit me monedha, Service Games, u shkurtua në Sega për sipërmarrjen e re.

Për 15 vitet e ardhshme, Sega bëri risi në sektorin e lojërave elektronike, duke kaluar nga importimi i lojërave në dizenjimin e lojërave të veta, dhe duke kaluar nga lojërat elektronike me xhukboks dhe tavolinat e pinballit në lojëra elektromekanike elektronike, të tilla si simulatori i të shtënave nëndetëse Periscope dhe, në vitin 1972, Killer Shark, një lojë gjuetie peshkaqenësh që do të shfaqej shkurtimisht në Jaws.

Sega gjithashtu filloi të ngrinte lojërat e veta elektronike, duke i lejuar kompanisë kontroll të ngushtë mbi çdo aspekt të biznesit të saj.

Një nga aftësitë e mëdha të Rosen ishte gjetja dhe punësimi i njerëzve që e kuptonin instinktivisht se ku po shkonin lojërat. Në vitin 1979, ai vuri re yllin në ngritje të industrisë Hayao Nakayama, drejtor i Esco Trading, një tjetër kompani lojërash elektronike.

“Nakayama ishte shumë aktiv si shpërndarës në atë kohë – ai ishte dikush që e ndjeja shumë të zgjuar dhe që përshtatej shpejt me atë që po ndodhte në industri, dhe unë e doja – e bëmë këtë nëpërmjet një blerjeje të kompanisë së tij. Me anë të asimilimit, e bëmë atë dhe stafin të bashkoheshin me ne”, tha Rosen në vitin 2013 .

Nakayama do të vazhdonte të ishte president i Sega Japan gjatë kulmit të saj nga viti 1983 deri në vitin 1998.

Gjatë kësaj kohe, Sega u ngrit nga një konkurrent përkrah prodhuesve të tjerë të lojërave elektronike Namco, Capcom, Taito dhe Konami, në një lider të industrisë.

Lojërat e saj elegante dhe elegante të viteve të 80-ta, Outrun, Space Harrier dhe AfterBurner – ndryshuan imazhin e lojërave elektronike nga vende të fshehura për të gjithë ata që janë të çmendur në vende aspiruese, ndërsa titujt e viteve të 90-ta Virtua Racing dhe Virtua Fighter e vendosën kompaninë si një fuqi teknologjike.

Nga fundi i viteve të 70-ta, Rosen ndoqi një treg të ri: lojëra televizive në shtëpi. Ai u ndesh me një rival të madh, Nintendo, i cili dominoi me konsolën e tij Color TV-Game, dhe më vonë me Nintendo Entertainment System.

Kur Rosen u kthye në SHBA në fillim të viteve 1980, ai ishte i vendosur të merrte një pjesë të industrisë globale të konsolave nga konkurrenti i tij me bazë në Kioto.

"Nintendo ishte përgjegjës për ringjalljen e tregut të konsolave shtëpiake pas rënies së Atari në vitin 1983", tha ai.

"Ne donim të shihnim nëse mund të krijonim një pajisje që do të ishte konkurruese. Fatkeqësisht, përpjekja jonë e parë dështoi të konkurronte. Ajo ishte e përbërë vetëm nga pjesë të gatshme, vetëm në vitin 1986 nxorëm Master System", shtoi ai.

Kjo makinë do të kishte vështirësi në SHBA, por ishte e madhe në Evropë dhe Amerikën e Jugut, dhe Rosen vuri re një vend të veçantë.

Ndërsa Nintendo ishte tërësisht për argëtim familjar, titujt që patën sukses në Master System ishin lojëra për të rinj, të tilla si Golden Axe dhe Shinobi.

Kur erdhi koha për të lançuar konsolën e re Sega Mega Drive në Japoni në vitin 1988, Rosen këmbënguli që ta ndryshonte emrin e saj në Genesis për lansimin në SHBA, duke theksuar një fillim të ri dhe një perspektivë më të pjekur.

Ai gjithashtu solli Michael Katz, një drejtues me përvojë nga Mattel dhe kompania e hershme e konsolave Coleco. /Telegrafi/

Maduro do të mbrohet në gjykatë nga avokati i Julian Assange

5 January 2026 at 23:34


Barry Pollack - avokati i Uashingtonit që përfaqësoi themeluesin e WikiLeaks, Julian Assange - do të mbrojë udhëheqësin e rrëzuar të Venezuelës, Nicolas Maduro, në një çështje droge në SHBA që mund të vërë në provë pretendimet për imunitet për udhëheqësit e huaj dhe ligjshmërinë e kapjes së tij.

Pollack u paraqit me Maduro-n të hënën, ndërsa ai deklaroi se nuk ishte fajtor në gjykatën federale të Manhattanit, disa ditë pasi Maduro dhe gruaja e tij u kapën në një bastisje ushtarake amerikane.

Mbrojtja e Assange i dha Pollack një ide për raste të mbushura me intriga globale dhe me pasoja për pozicionin e Amerikës në botë.

Çështja testoi nëse ligji amerikan mund të kriminalizonte publikimin e informacionit të ndjeshëm, transmeton Telegrafi.

Assange u përball me akuza të Aktit të Spiunazhit në SHBA për publikimin masiv të dokumenteve sekrete amerikane nga WikiLeaks, duke përfshirë kabllograme diplomatike dhe rrëfime të veprimeve ushtarake në Irak dhe Afganistan.

Pas muajsh negociatash, ai deklaroi se ishte fajtor për një akuzë të vetme për konspiracion për të marrë dhe zbuluar informacion të klasifikuar të mbrojtjes.

Marrëveshja e pazakontë e vitit 2024 që arriti Pollack i lejoi Assange të dilte nga një burg britanik, të pranonte pranimin e fajësisë në territorin amerikan të Ishujve Mariana Veriore përpara se të kthehej në Australinë e tij të lindjes.

Maduro u deklarua i pafajshëm të hënën për një aktakuzë me katër akuza që e akuzonte atë për udhëheqjen e një komploti për të futur kokainë në Shtetet e Bashkuara, duke përfshirë edhe bashkëpunimin me grupe të armatosura guerile, kartele droge dhe banda ndërkombëtare.

Në paraqitjen e Maduros në gjykatën federale të Manhattanit të hënën, Pollack tha se priste debate të gjera ligjore mbi atë që ai e quajti "rrëmbim ushtarak" të Maduros, duke sinjalizuar se mbrojtja do të argumentojë se operacioni i së shtunës ishte i paligjshëm.

Pollack gjithashtu mund të pretendojë se Maduro është imun ndaj akuzave penale si kreu i një qeverie të huaj. Pollack nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment.

"Shtetet e Bashkuara kanë një pikëpamje të jashtëzakonshme se cili është juridiksioni i tyre në mbarë botën", tha Pollack për faqen ligjore Lawdragon në një intervistë vitin e kaluar në lidhje me rastin Assange.

Të dy argumentet përballen me pengesa ligjore.

SHBA-të nuk e kanë njohur Maduron si udhëheqës të Venezuelës që nga viti 2019, pasi Maduro shpalli fitoren në zgjedhjet që SHBA-të dhe vende të tjera i konsideruan të manipuluara.

Gjykatat amerikane në përgjithësi kanë refuzuar të hedhin poshtë ndjekjet penale, bazuar në pretendimet se një i pandehur është sjellë në SHBA në mënyrë të paligjshme.

Pollack, një partner në firmën ligjore Harris St. Laurent & Wechsler, gjithashtu më parë ka përfaqësuar një ish-oficer të Agjencisë Qendrore të Inteligjencës i cili u dënua për ndarjen e informacionit të klasifikuar me një gazetar.

Ai siguroi një lirim nga akuzat për një ish-ekzekutiv të Enron Corp i cili u përball me akuza të lidhura me falimentimin e kompanisë energjetike në vitin 2001. /Telegrafi/

❌
❌