Kompanitë amerikane të energjisë do të rikthehen në Venezuelë me “miliarda dollarë” investime, deklaroi Donald Trump, duke e vendosur naftën në qendër të planit të tij për ndryshim regjimi në këtë vend të pasur me burime natyrore.
Presidenti tha të shtunën se kompanitë amerikane të shpimit të naftës, shumica e të cilave e kishin braktisur Venezuelën dekada më parë, do të rindërtojnë sektorin e saj të naftës dhe do të nxjerrin “një sasi të jashtëzakonshme pasurie”.
“Do të fusim kompanitë tona shumë të mëdha amerikane të naftës, më të mëdhatë në botë, të cilat do të investojnë miliarda dollarë, do të rregullojnë infrastrukturën e shkatërruar, infrastrukturën e naftës, dhe do të fillojnë të krijojnë të ardhura për vendin,” tha Trump.
Komentet e tij erdhën vetëm disa orë pasi Uashingtoni ndërmori sulme ndaj Karakasit dhe kapi presidentin Nicolás Maduro, një veprim i guximshëm dhe tronditës, veçanërisht për faktin se lideri amerikan sinjalizoi hapur se nafta ishte një nga motivet kryesore.
Ndërhyrje të tjera të mbështetura nga SHBA që kanë rrëzuar udhëheqës në vende të pasura me naftë, si Libia, Iraku dhe Irani, kanë sjellë vite të tëra paqëndrueshmërie në këto shtete.
Venezuela zotëron rezervat më të mëdha të naftës në botë. Kina ka qenë prej vitesh blerësi i saj kryesor, ndërsa Rusia një partner kyç në sektorin e naftës. Tani, sipas presidentit amerikan, sektori kryesor i Venezuelës do të shndërrohet në një aset për zhvillim nga kompanitë e mëdha amerikane të naftës.
Lëvizja më e fundit e Uashingtonit do të ketë jehonë globale, thonë analistët.
“Nëse ne vërtet hyjmë dhe bëjmë gjëra të jashtëzakonshme: sekuestrime, nacionalizime, duke lejuar kompanitë amerikane të hyjnë dhe ta përdorin këtë si një mjet presioni për të nxjerrë fitime masive nga qeveria e re, kjo do të ndryshonte rrënjësisht mënyrën se si pjesa tjetër e botës e sheh Shtetet e Bashkuara dhe kompanitë amerikane të naftës,” tha Jason Bordoff, drejtor themelues i Qendrës për Politikën Globale të Energjisë në Universitetin Columbia.
Venezuela ka mbi 300 miliardë fuçi rezerva të provuara nafte, më shumë edhe se Arabia Saudite. Dikur ajo ishte një furnizues kyç për rafineritë e Gjirit të SHBA-së, të ndërtuara për të përpunuar naftën e rëndë dhe viskoze të nxjerrë nga rajoni i Orinokos.
Por korrupsioni i përhapur, sanksionet amerikane dhe keqmenaxhimi e kanë ulur ndjeshëm prodhimin gjatë dekadave të fundit, në pak më shumë se 900 mijë fuçi në ditë, më pak se një e dhjeta e prodhimit të vetë SHBA-së. Investitorët e huaj u larguan ndërsa Karakasi kërkoi më shumë kontroll mbi sektorët kyç të ekonomisë.
Trump tha se të ardhurat nga një industri e ringjallur e naftës do të mbështesin një regjim të ri në Venezuelë dhe do të kompensojnë investitorët e “Big Oil” që, sipas tij, “janë shfrytëzuar”.
Veteranë të industrisë së naftës dhe këshilltarët e tyre treguan më shumë kujdes.
“Kompanitë amerikane, sigurisht, do të tundoheshin nga mundësia për t’u rikthyer në një vend fqinj me rezervat më të mëdha të naftës në botë,” tha Bob McNally, president i Rapidan Energy dhe ish-këshilltar i George W. Bush.
“Por dhe ky është një ‘por’ i madh ekziston historia dhe ekziston pasiguria, dhe ne mendojmë se ato do të tregohen shumë të kujdesshme përpara se të hedhin këtë hap.”
Chevron, e vetmja kompani amerikane e naftës që ka ende prani në Venezuelë, tha se do të vazhdojë të operojë “në përputhje të plotë me të gjitha ligjet dhe rregulloret përkatëse”, por nuk komentoi për plane zgjerimi.
“Chevron mbetet e përqendruar te siguria dhe mirëqenia e punonjësve tanë, si dhe te integriteti i aseteve tona,” tha një zëdhënës.
Kompania amerikane e naftës është në një pozicion të favorshëm për të lëvizur shpejt në Venezuelë, ku operon nën një licencë të posaçme nga administrata Trump dhe punëson rreth 3,000 punonjës përmes sipërmarrjeve të përbashkëta.
“Plumbi i argjendtë për investimet për momentin është Chevron, sepse ata janë tashmë atje,” tha Ali Moshiri, ish-drejtues i Chevron-it, i cili aktualisht po mbledh fonde për të investuar në sektorin e naftës së Venezuelës. “Ata kanë infrastrukturën dhe njerëzit, ndërsa kompanitë e tjera jo.”
Të tjerë shprehën dyshime se investitorët do të nxitojnë drejt vendit, duke pasur parasysh dekadat e paqëndrueshmërisë dhe shkallën e madhe të investimeve të nevojshme në sektorin e naftës së rëndë jokonvencionale.
“Kapitali për të cilin po flasim është masiv. Vetëm për të ruajtur prodhimin aktual deri në vitin 2040 do të duheshin rreth 65 miliardë dollarë, dhe mbi 100 miliardë dollarë për ta rikthyer prodhimin venezuelian në 2 milionë fuçi në ditë,” tha Schreiner Parker, analist në kompaninë konsulente Rystad Energy.
“Kjo nuk është diçka drejt së cilës kompanitë amerikane do të vrapojnë vetëm disa orë pas një ndërhyrjeje.”
ExxonMobil, kompania më e madhe amerikane e naftës, ishte ndër grupet perëndimore asetet e të cilave u shtetëzuan nga ish-presidenti populist Hugo Chávez në vitin 2007. Ajo fitoi 1.6 miliardë dollarë nga një panel ndërkombëtar arbitrazhi në vitin 2014 për shtetëzimin e projektit Cerro Negro në brezin e naftës së Orinokos.
Vitin e kaluar, një tribunal arbitrazhi i Bankës Botërore hodhi poshtë kërkesën e Venezuelës për anulimin e një vendimi prej 8.37 miliardë dollarësh në favor të ConocoPhillips për shtetëzimin e projekteve Hamaca, Petrozuata dhe Corocoro.
Exxon dhe Conoco vazhdojnë të kërkojnë pagesën e shumicës së këtyre kompensimeve, një betejë që Trump e ka përdorur për të justifikuar largimin e Maduros, duke iu referuar vazhdimisht “naftës së vjedhur”. Kompanitë nuk iu përgjigjën kërkesave për koment.
Tregtarët ndërkombëtarë të naftës do të reagojnë ndaj lëvizjes së Trump kur tregjet e naftës të hapen, por furnizimet e bollshme globale i kanë dhënë presidentit më shumë hapësirë veprimi. Çmimi referencë Brent u mbyll pak mbi 60 dollarë për fuçi të premten, nga mbi 120 dollarë pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia në vitin 2022.
Çdo ndërprerje e furnizimeve nga Venezuela, e cila sipas Trump mbetet ende nën embargo, mund të rrisë çmimet. Por do të duhej shumë kohë që prodhimi shtesë i naftës të vihej në funksion dhe sasia mund të jetë e kufizuar.
Analistët thonë se me investime të mëdha, prodhimi venezuelian mund të dyfishohet në mbi 2 milionë fuçi në ditë gjatë dekadës së ardhshme, ende më pak se gjysma e prodhimit të naftës së Teksasit.
“Ne mbetemi të kujdesshëm për të shpallur sukses për sektorin e naftës së Venezuelës, duke pasur parasysh rënien shumëvjeçare, dhe besojmë se rruga drejt rimëkëmbjes do të jetë e gjatë,” tha Helima Croft, ish-analiste e CIA-s, tani në RBC Capital Markets./FinancialTimes
The post Amerika do të fitojë miliarda dollarë nga nafta e Venezuelës appeared first on Gazeta Si.
Login
