Gazeta Si – Kryebashkiaku i Tiranës, Erion Veliaj është bërë baba për herë të dytë dhe për këtë rast ka marrë leje nga SPAK për të lënë përkohësisht qelinë e paraburgimit për të parë djalin e tij të porsalindur.

Ai udhëtoi nga burgu i Durrësit drejt maternitetit “Koço Gliozheni” në Tiranë, ku ka vizituar fëmijën dhe bashkëshorten e tij, Ajola Xoxa, e cila gjithashtu është e pandehur në dosjen e tij hetimore me masë sigurie “detyrim paraqitje”.

Sips burimeve, Prokuroria e Posaçme ka dhënë 48 orë leje për kryebashkiakun e burgosur. Çifti janë gjithashtu prindër të një djali, Kajan, i cili erdhi në jetë në tetor të vitit 2018.

Veliaj ndodhet në burg që prej 10 shkurtit të vitit 2025. Prokuroria e Posaçme ka ngritur 13 akuza ndaj tij duke e akuzuar për 5 vepra penale, konkretisht: korrupsion pasiv në 9 raste, pastrim parash, mosdeklarim të pasurisë, shpërdorim detyre dhe futje të sendeve të ndaluara në burg.

The post Veliaj bëhet baba për herë të dytë, SPAK i jep leje për të parë fëmijën appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Gjatë dhjetë ditëve të fundit në qytetin Lagos de Moreno, në shtetin meksikan të Jaliscos, një person ka bredhur rrugëve natën për të rivendosur rendin dhe ligjin.

Të paktën pesë burra janë gjetur të ngjitur me shirit ngjitës në shtyllat e ndriçimit të qytetit, të shoqëruar nga motoçikletat që dyshohet se i kanë vjedhur.

Policia është duke e kërkuar atë, ndërsa rrjeti e ka quajtur tashmë “Batman”, duke pasur parasysh se ai thuhet se vepron nën mbulesën e errësirës – mes dyshimeve për besueshmërinë e historisë, e cila duket se është bërë e përshtatur për t’u bërë virale në mediat sociale.

Metoda “Batman” – Rasti i parë daton që nga 13 qershori. Gjatë dhjetë ditëve në vijim, ndodhën katër incidente të ngjashme.

Burrat u lidhën në shtylla rruge, duke përdorur gjithmonë të njëjtën shirit ngjitës. Por kjo nuk ishte e gjitha: shumë prej tyre kishin shenja dhe vizatime në fytyrat e tyre – mustaqe, mustaqe maceje dhe fjalën spanjolle për “hajdut”.

Motoçikletat e parkuara pranë tyre shërbyen si provë e krimit – një formë turpërimi publik që u nda më pas në mediat sociale. Një foto tregon dy burra të lidhur shpinë më shpinë në një shtyllë, me një shenjë rozë mbi kokat e tyre.

Fotot që ndezën historinë – Gazetari meksikan Luis Cárdenas e solli çështjen në vëmendje të gjerë online duke postuar imazhet në profilin e tij X dhe duke e quajtur personin misterioz, “Batmeni i Lagos de Morenos”.

Megjithatë, pikërisht këtu është i justifikuar njëfarë skepticizmi: të gjitha fotot vijnë nga një burim i vetëm dhe janë paraqitur në mënyrë të përsosur, duke paraqitur prova të qarta të krimit dhe madje edhe detaje groteske të fytyrave të viktimave. Është një rrëfim i krijuar posaçërisht për mediat sociale, por që mbetet për t’u sqaruar plotësisht.

Policia: Burrat e lidhur janë viktima – Autoritetet meksikane duken të painteresuara për aspektet sensacionale të çështjes.

Sekretari i Sigurisë së Shtetit, Juan Pablo Hernández, sqaroi se burrat e lidhur në shtyllat e ndriçimit konsiderohen viktima në çdo aspekt dhe se policia po kërkon personion për ta arrestuar atë.

Pesë burrat thuhet se u liruan dhe u trajtuan për lëndimet e tyre. Nuk dihet nëse ata janë nën hetim për vjedhjet.

Deri më tani nuk janë bërë arrestime, megjithëse oficerët kanë identifikuar dy automjete që mund të lidhen me incidentet.

The post ‘Batmani’ shfaqet në Meksikë, kap hajdutët e motorëve dhe i lidh në shtylla! appeared first on Gazeta Si.

Brenda disa vitesh, inteligjenca artificiale do të zhvendosë një pjesë të madhe të punonjësve të kualifikuar dhe me paga të larta në mbarë botën. Kërkesa agregate do të bjerë, ndërsa flukset në llogaritë e pensioneve do të kthehen në negative: punonjësit jo vetëm që do të ndalojnë së kontribuuari, por do të detyrohen të tërheqin fondet e tyre.

Këto dalje fondesh do të vijnë kryesisht nga fondet pasive të investimit, veçanërisht nga indekset që ndjekin S&P 500. Edhe pse këto tërheqje i shesin të gjitha kompanitë në përpjesëtim me peshën e tyre në indeks, ndikimi në çmim nuk do të jetë i njëtrajtshëm. Kompanitë “mega-cap” të AI-së që kanë shtyrë indeksin lart, si Nvidia, Microsoft dhe Amazon, janë gjithashtu ato që varen më shumë nga hyrjet mekanike të kapitalit pasiv si blerës margjinalë. Ironikisht, rezultati është që kompanitë që po udhëheqin revolucionin e AI-së ka shumë gjasa të pësojnë rëniet më të mëdha në çmim.

AI ndodhet në një pikë kthese ku modelet gjuhësore të mëdha po përmirësohen me një ritëm jo linear dhe së shpejti mund të bëhen eksponenciale, sepse ato vetë po kodojnë pasueset e tyre. Përdoruesit më të avancuar të AI-së janë në kompanitë teknologjike. Duke përdorur modelet aktuale, në shumë raste ato kanë reduktuar ekipe që më parë kishin gjashtë ose më shumë persona në vetëm një. Është e arsyeshme të besohet se brenda tre deri në katër viteve, AI do të ketë zëvendësuar rreth 15% të vendeve të punës në ekonominë më të gjerë të njohurive në SHBA.

Dy kundër-argumentet janë “paradoksi i Jevonsit”, përvoja historike që teknologjia që rrit efikasitetin rrit edhe kërkesën, duke krijuar vende të reja pune që kompensojnë humbjet, dhe skepticizmi mbi ritmin e adoptimit. Sipas autorit, të dy këto kundër-argumente do të rezultojnë të pasakta.

Aftësia e njerëzimit për të inovuar dhe shpikur tejkalon qartë aftësinë për t’u përshtatur me këto inovacione. Modelet e AI-së po dyfishojnë fuqinë e tyre afërsisht çdo gjashtë muaj. Kjo nënkupton se punonjësit që bëhen të panevojshëm nuk do të arrijnë të zhvillojnë aftësitë për ta përdorur AI-në si mjet, por do të konkurrohen prej saj.

Edhe nëse kërkesa për shërbime dhe produkte rritet për shkak të uljes së kostove dhe çmimeve, shumë punonjës të zhvendosur do të mbeten të panevojshëm, ndërsa të tjerë do të zëvendësohen nga gjeneratat pasuese të modeleve. AI do të ketë një ndikim aq të madh në strukturat e kostove dhe çmimeve të bizneseve, sa mos-adoptimi i saj do të bëhet ekzistencialisht rrezikues për një pjesë të madhe të ekonomisë.

Zhvendosja e vendeve të punës do të prekë në mënyrë disproporcionale punonjësit e arsimuar dhe me paga të larta, kursimet pensionale të të cilëve ndikojnë tregjet amerikane të aksioneve. Michael Green nga Simplify Asset Management ka treguar se investimi pasiv ka krijuar tregje aksionesh “të prishura”, të drejtuara kryesisht nga flukset e fondeve të pensioneve. Sipas kërkimeve të tij dhe të të tjerëve, investimi pasiv ka krijuar shumëzues të mëdhenj në treg, ku një dollar hyrje ose dalje mund të ketë ndikim shumë më të madh në çmimet e aksioneve, ndoshta deri në 75–100 herë për kompanitë më të mëdha.

S&P 500 është kthyer në një indeks që krijon vetë momentum për kompanitë e tij kryesore. Meqë dhjetë kompanitë kryesore përbëjnë një pjesë të paprecedent të vlerës së tregut, indeksi nuk është më një shportë e diversifikuar, por një strukturë e përqendruar rreziku. Kur profesionistët fillojnë të tërheqin kursimet e tyre për të përballuar detyrimet financiare, ndikimi në treg do të jetë i menjëhershëm dhe i fortë, pasi fondet pasive detyrohen të shesin për të përmbushur kërkesat për tërheqje.

Ironikisht, kompanitë me vlerësimet më të larta, që përbëjnë edhe rrezikun më të madh nga dalja e kapitalit, janë pikërisht ato që formojnë “shtyllën” e AI-së. Kur teza e zhvendosjes së punës të realizohet, çmimet e aksioneve të këtyre kompanive pritet të goditen më fort.

Rënia e tregjeve, e shoqëruar me uljen e kërkesës agregate, mund të shkaktojë një krizë financiare në shkallën e krizës globale të viteve 2007–2009, ose edhe më të madhe. Problemet në kreditë private dhe në bilancet e kompanive të sigurimeve mund ta përkeqësojnë situatën. Ulja e likuiditetit global do të ndikojë të gjitha vlerat e aseteve, duke rritur presionet deflacioniste.

Lajmi pozitiv është se kriza e rreth 20 viteve më parë u ka dhënë politikëbërësve një “manual” të provuar për rikthimin e likuiditetit dhe stabilizimin e tregjeve. Lajmi negativ është se stabilizimi i tregjeve financiare do të jetë pjesa më e lehtë; sfida më e madhe do të jetë menaxhimi i riorganizimit shoqëror nga zhvendosja masive e punës.

Në fund, paradoksalisht, revolucioni i AI-së mund të krijojë një botë ku shumë konsumatorë nuk do të kenë më të ardhurat për të marrë pjesë në vetë revolucionin. Rindërtimi i një shoqërie ku rritja ekonomike shkëputet nga punësimi është një sfidë për të cilën strukturat politike të sotme nuk janë të përgatitura. Nuk do të shohim vetëm një korrigjim të madh të tregjeve, por edhe fundin e kontratës sociale ekzistuese. Në terma politikë dhe ekonomikë, siç thotë shprehja, “ende nuk keni parë asgjë.”/TheEconomist

The post Nëse kriza e 2008-s ju dukej e keqe… appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Një hetim i nisur nga Prokuroria e Vlorës për dyshime mbi falsifikimin e dokumenteve dhe tjetërsimin e pronave në zonat e Rradhimës, Dukatit dhe Orikumit, ka kaluar në kompetencë të Prokurorisë së Posaçme Antikorrupsion.

Prokuroria e Vlorës ka shpallur moskompetencën dhe ia ka përcjellë dosjen SPAK-ut, e cila, bazuar edhe në kallëzimet e depozituara nga banorë të zonës, ka regjistruar procedimin penal.

Burime paraprake bëjnë me dije se, krahas dosjes së transferuar, SPAK ka kërkuar nga Prokuroria e Vlorës edhe aktet hetimore të administruara gjatë fazës paraprake të hetimit.

Në vijim të këtyre veprimeve, SPAK dhe Prokuroria e Vlorës kanë ushtruar kontrolle në disa banesa në Vlorë, mes tyre edhe në zyrat e Hipotekës së qytetit.

Hetimi lidhet me dyshimet se sipërfaqe të konsiderueshme toke bujqësore në Orikum, Dukat dhe Rradhimë janë tjetërsuar përmes dokumenteve të falsifikuara dhe më pas janë regjistruar në hipotekë, duke dëmtuar pronarët që pretendojnë se i kanë përfituar tokat sipas ligjit 7501.

Sipas të njëjtave burime, kallëzimet janë depozituar nga një grup banorësh të Orikumit, Rradhimës dhe Dukatit, të cilët kanë kërkuar hetim për veprat penale “Shpërdorim detyre”, “Falsifikim dokumentesh” dhe dyshime për veprimtari në kuadër të një “grupi të strukturuar kriminal”.

The post Dyshime për abuzime dhe tjetërsim pronash në Vlorë, SPAK merr në dorë hetimet appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Kreu i Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste, Taulant Balla, përsëriti qëndrimin e mazhorancës se protestat e zhvilluara para Kryeministrisë janë ndikuar nga interesa të huaja dhe aktorë që, sipas tij, nuk kanë lidhje me kauzën fillestare të protestuesve.

Duke folur pas mbledhjes së grupit parlamentar socialist, ku ishte i pranishëm edhe kryeministri Edi Rama, Balla tha se respekton qytetarët që dolën në protestë për shqetësime që lidhen me respektimin e normave mjedisore, por shtoi se më pas protesta sipas tij është përdorur nga grupe me interesa të tjera.

Sipas tij, brenda protestës janë përfshirë elementë që në fillim kanë synuar ta fryjnë situatën për motive që lidhen me konkurrencën rajonale dhe me influencën e vendeve që ai i cilësoi si jo miqësore ndaj Shqipërisë.

“Respektoj ata që dolën në protestë për çështje që lidhen me dyshime dhe respektimin e normave mjedisore në një investim jetik për ekonominë e vendit. Por brenda kësaj proteste janë përfshirë elementë që nga dita e parë e frynë këtë tullumbace. Duket qartë që janë interesa që lidhen me konkurrencë rajonale dhe me influencën e vendeve jo miqësore me Shqipërinë. Ky tullumbace po shfryhet para syve të qytetarëve shqiptarë”, deklaroi Balla.

Ai shtoi se protesta ka humbur fokusin e saj fillestar dhe se personat që e nisën atë nuk janë më në qendër të organizimit.

“Në fillim kishte një shqetësim të përbashkët për ngjarjen e ndodhur në Zvërnec. Ajo dhunë ishte e papranueshme. Por sot atë çështje e kanë harruar edhe ata që u ngritën për të. Protesta u është vjedhur atyre që e nisën”, tha ai.

Balla komentoi edhe raportet me deputeten Marjana Koçeku, e cila ka shprehur qëndrime kritike ndaj Partisë Socialiste dhe grupit parlamentar.

I pyetur nëse kishte marrë një njoftim zyrtar nga Koçeku për largimin nga grupi socialist, Balla tha se nuk dëshironte të ushqente më tej debatin publik, por i kërkoi deputetes të dorëzojë mandatin.

“Një njeri që nuk di të respektojë ata që e kanë zgjedhur, duhet të dorëzojë mandatin. Personin në fjalë e ka zgjedhur Partia Socialiste. Nuk është një person i votuar drejtpërdrejt”, deklaroi ai.

Kreu i grupit socialist iu përgjigj edhe kritikave të Koçekut, e cila ka pretenduar se brenda grupit parlamentar nuk lejohet mendimi ndryshe.

“S’kam asnjë koment. Gjatë gjithë këtyre tetë muajve kam marrë vetëm falënderime nga deputetja për mënyrën se si e drejtoj grupin”, tha Balla.

Deklaratat u bënë në mbledhjen e grupit parlamentar të Partisë Socialiste, ku u diskutuan zhvillimet e fundit politike dhe situata e krijuar pas protestave të ditëve të fundit.

The post Balla: Protestat janë infiltruar nga interesa të huaja! Koçeku të dorëzojë mandatin appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Një studim i ri sugjeron se njerëzit nën moshën 50-vjeçare po përjetojnë një proces të përshpejtuar të plakjes biologjike krahasuar me brezat e mëparshëm, një fenomen që mund të lidhet me rritjen e rasteve të kancerit tek të rinjtë.

Studimi, i publikuar në revistën Nature, zbulon se personat e lindur midis viteve 1965-1974 kanë një moshë biologjike më të lartë sesa ata të lindur në fillim të viteve 1950. E njëjta prirje u vu re edhe tek ata të lindur në vitet 1990, të cilët shfaqën plakje biologjike më të madhe krahasuar me brezin e lindur në fund të viteve 1960.

Sipas autores së studimit, Yin Cao nga Universiteti i Uashingtonit në St. Louis, këto ndryshime biologjike mund të shfaqen shumë më herët sesa pritej dhe mund të ndihmojnë në shpjegimin e rritjes së rasteve të kancerit tek brezat më të rinj.

Ndërsa kanceri është konsideruar tradicionalisht një sëmundje e moshës së tretë, rastet me fillim të hershëm janë shtuar ndjeshëm gjatë tre dekadave të fundit. Sipas British Medical Journal, numri i diagnozave të reja tek personat nën 50 vjeç është rritur me 79% në nivel global që nga viti 1990. Edhe kanceri tek fëmijët është në rritje, me rreth 13.800 fëmijë dhe adoleshentë të diagnostikuar në 27 shtete të Bashkimit Europian vetëm gjatë vitit 2022.

Shkaqet e këtij fenomeni mbeten ende të paqarta. Ekspertët kanë përmendur si faktorë të mundshëm konsumimin e ushqimeve ultra të përpunuara, alkoolin, obezitetin, duhanpirjen, si edhe ekspozimin ndaj mikroplastikës.

Megjithatë, studiuesit theksojnë se kërkimi nuk provon se plakja biologjike e përshpejtuar shkakton drejtpërdrejt kancerin, por evidenton një lidhje të fortë mes tyre. Ndryshe nga studimet e mëparshme, ky hulumtim analizon ndryshimet biologjike që ndodhin në të gjithë organizmin dhe jo vetëm në qelizat kancerogjene.

The post Studimi: Njerëzit nën 50 vjeç po plaken më shpejt se brezat e mëparshëm appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Kryetari i Gjykatës së Lartë, Sokol Sadushi, i paralajmëroi magjistratët e rinj për sfidat që i presin në rrugëtimin e tyre në një kohë kur teknologjia transformohet çdo ditë.

Në Konferencën Kombëtare të Ndërveprimit të Drejtësisë me Mediat, ai tha se pavarësisht ndryshimeve të kohës, detyra mbetet e njëjtë: shërbimi ndaj ligjit.

“Media, rrjetet sociale dhe teknologjia do të vijojnë të ndryshojë. Detyra e magjistratit, megjithatë, mbetet e njëjtë. Ju nuk do të merrni vendime për të kënaqur opinionin publik, por as për t’iu kundërvënë atij. Ju do të merrni vendime për t’i shërbyer ligjit”, tha Sadushi.

Më tej, kreu i KLGJ shtoi se autoriteti buron nga besimi që më pas forcon institucionin e me kohë drejtësinë.

“Besimi ndërtohet gradualisht, me mënyrën si i dëgjoni njerëzit, me sjelljen në sallën e gjyqit, me cilësinë e arsyetimit, me dinjitetin e qëndrimit dhe me aftësinë për të qenë të drejtë edhe kur kjo është e vështirë. Kur një magjistrat fiton këtë besim, ai nuk forcon vetëm autoritetin e tij. Ai forcon edhe institucionin që përfaqëson. Kështu ndërtohet, brez pas brezi, besimi tek drejtësia”, tha Sadushi.

Nga ana tjetër, kryeprokurori Olsian Çela deklaroi se një nga sfidat më të mëdha të institucioneve të drejtësisë mbetet gjetja e ekuilibrit mes transparencës ndaj publikut dhe ruajtjes së sekretit hetimor.

Gjatë konferencës, ai theksoi se zhvillimet teknologjike dhe rrjetet sociale kanë ndryshuar mënyrën se si formohet opinioni publik, duke e bërë edhe më të rëndësishëm komunikimin institucional.

The post Kreu i Gjykatës së Lartë, Sokol Sadushi, magjistratëve: Duhet t’i shërbeni ligjit appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Ekonomia shqiptare u rrit me 3.71% në tremujorin e parë të vitit, por rritja u mbështet nga aktiviteti i administratës publike (pagat) dhe tregut imobiliar. Në të kundërt, industria dhe bujqësia vazhduan të japin kontribut negativ në ecurinë e Prodhimit të Brendshëm Bruto.

Sipas të dhënave të publikuara nga INSTAT, sektori i administratës publike, arsimit dhe shëndetësisë dha kontributin më të madh në rritjen ekonomike, me 1.68 pikë përqindje, ndërsa aktiviteti u zgjerua me 13.93% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Kontribut pozitiv dhanë edhe aktivitetet e pasurive të paluajtshme me 0.52 pikë përqindje, aktivitetet profesionale dhe shërbimet administrative me 0.47 pikë përqindje dhe ndërtimi, me 0.32 pikë përqindje, duke konfirmuar vijimin e rolit të këtij sektori si një nga mbështetësit e rritjes ekonomike.

Në kahun tjetër, industria, energjia dhe uji kontribuan negativisht me -0.25 pikë përqindje, ndërsa edhe bujqësia, pyjet dhe peshkimi vijuan të tkurren, duke frenuar ritmet e zgjerimit ekonomik.

Nga ana e kërkesës, rritja u mbështet nga konsumi i familjeve dhe investimet, që u rritën secili me 3.94%, ndërsa eksportet e mallrave dhe shërbimeve u zgjeruan me 9.36%, mbi ritmin e importeve.

The post Administrata dhe imobiliaret mbajnë në këmbë ekonominë, u rrit me 3.71% në fillim të 2026-s appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Në Venezuelë, ku dy tërmete të fuqishme goditën pjesën veriore të vendit gjatë natës midis të mërkurës dhe të enjtes së kaluar, pjesa më e madhe e përpjekjeve të shpëtimit nuk po kryhet nga ekipe të specializuara, por nga popullsia lokale, të cilët po gërmojnë kryesisht me duar ose me mjete të improvizuara.

Fluksi i ndihmës ndërkombëtare, ndonëse i konsiderueshëm, është i pamjaftueshëm duke pasur parasysh shkallën e katastrofës.

Regjimi në pushtet ka rezultuar i paaftë të ofrojë një përgjigje adekuate, pjesërisht për shkak të korrupsionit dhe joefikasitetit të vet dhe pjesërisht për shkak të situatës së vështirë ekonomike të vendit; infrastruktura dhe burimet kanë munguar për vite me radhë.

Sipas shifrave qeveritare, 1,450 njerëz vdiqën në tërmetet e ndodhura dhe më shumë se 3,100 u plagosën. Numri i të vdekurve ka të ngjarë të rritet ndjeshëm.

Një platformë publike ku njerëzit mund të raportojnë familjarët e tyre të zhdukur, tregon se gati pesëdhjetë mijë njerëz janë të zhdukur.

Ndërsa kjo nuk është një statistikë zyrtare dhe numrat mund të ndryshojnë shumë, ajo jep një ide për madhësinë e katastrofës.

Sipas ekspertëve dhe grupeve të shpëtimit, gjatë një katastrofe si tërmeti i dyfishtë që goditi Venezuelën, 48 deri në 72 orët e para janë vendimtare për gjetjen e të mbijetuarve në rrënoja; sapo të kalojë kjo kohë, shanset bien në mënyrë drastike, pasi është e vështirë të mbijetosh pa ujë, ndërsa thith pluhurin. Në Venezuelë, afati 72-orësh skadoi të dielën.

Polemika u përqendrua kryesisht në faktin se shumë nga më shumë se 800 ndërtesat e shembura ishin njësi banimi publike të ndërtuara nga regjimi Chavist (nën drejtimin e Hugo Chávez, i cili qeverisi nga viti 1999 deri në vitin 2013) pa marrë parasysh sigurinë.

Një banor i Caraballedas, një qytet bregdetar në veri të kryeqytetit, Caracas, i tha “The Wall Street Journal” se para tërmetit, njerëzit bënin shaka se shtëpitë e tyre ishin bërë nga stiropori.

Megjithatë, pas shembjes, stiropori u gjet vërtet midis shtresave të betonit, duke vepruar si mbushës; në shumë zona, kokrrizat e bardha janë të shpërndara kudo.

STUNNING RESCUE: A young man is pulled out after being buried under rubble for days in La Guaira, Venezuela.

The boy can be heard sobbing tears of joy and relief after being rescued with only a few visible injuries.

Miracles do happen!https://t.co/WsqeXtHXlb

— Mario Nawfal (@MarioNawfal) June 28, 2026

Megjithatë, problemet kryesore kanë të bëjnë me përpjekjet e shpëtimit. Venezuelës i mungojnë makineritë e rënda të nevojshme për gërmime dhe infrastruktura e saj është e rrënuar.

Zjarrfikësve u mungojnë pajisjet e duhura dhe spitalet u mbingarkuan menjëherë me të plagosurit dhe aktualisht janë në prag të shembjes.

Regjimi – i goditur nga sulmi i SHBA-së në janar, që pa kapjen e presidentit të atëhershëm, Nicolás Maduro – nuk ka qenë në gjendje të organizojë në mënyrë adekuate operacionet e shpëtimit.

Për ditë të tëra, edhe në zonat më të goditura, banorët u lanë të gërmonin vetë duke përdorur mjete të improvizuara dhe pa asnjë koordinim publik; shumë të mbijetuar u gjetën nga qytetarë të zakonshëm dhe u dërguan në spitale me automjete private.

Sipas qeverisë, ekipet e shpëtimit kanë mbërritur në Venezuelë nga 24 vende – kryesisht nga Amerika Latine, por edhe nga Evropa dhe Shtetet e Bashkuara, të cilat kanë premtuar ndihmë të konsiderueshme për regjimin e ri të udhëhequr nga presidentja Delcy Rodríguez.

Ajo kishte shërbyer si zëvendëspresidente e Maduros dhe, pas kapjes së tij, mori një qëndrim në favor të administratës Donald Trump.

Në Venezuelë, i vetmi sektor publik efikas dhe i pajisur mirë është ushtria, me të cilën regjimi ka mbajtur gjithmonë një marrëdhënie shumë të ngushtë.

Ushtria u vendos në zonat e goditura nga fatkeqësitë, por vetëm për të ruajtur rendin publik; trupat patrullojnë të armatosura dhe, sipas shumë dëshmive, refuzojnë të ndihmojnë në përpjekjet e ndihmës.

Në dekadat e fundit, ushtria – e vendosur në shërbim të një regjimi autoritar – ka funksionuar vetëm për të shtypur disidentët. Edhe tani, pavarësisht tërmeteve, përparësia e regjimit duket se është ruajtja e kontrollit.

Në Tanaguarena, një qytet tjetër bregdetar, AFP raportoi se disa banorë u kthyen kundër ushtarëve të pranishëm dhe i detyruan ata të ndihmonin në operacionet e ndihmës.

Përshtati: Gazeta “Si”

The post Në Venezuelë, gjithçka është kundër ekipeve të shpëtimit (video) appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Vala e paprecedentë e nxehtësisë së fillimit të verës në Europë mund të jetë përgjegjëse për qindra vdekje të tepërta, sipas kreut të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).

Rekordet e temperaturës u thyen përsëri në të gjithë kontinentin të dielën- duke përfshirë Gjermaninë, Poloninë dhe Republikën Çeke- ndërsa nxehtësia ekstreme vazhdoi të lëvizte drejt lindjes.

Në një postim në X, kreu i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, tha se më shumë se 1,300 vdekje të tepërta ishin regjistruar që nga 21 qershori “të lidhura me temperaturat e larta në Europë”.

“Stresi i nxehtësisë shpesh quhet ‘vrasësi i heshtur’ dhe shtëpitë, vendet e punës dhe shkollat ​​europiane nuk janë ndërtuar për këto temperatura”, tha ai.

Të dielën në mëngjes, ministria kombëtare e shëndetësisë e Francës tha se kishte pasur rreth 1,000 vdekje më shumë se sa pritej në vend që nga e mërkura.

Shumë nga vdekjet shtesë janë midis atyre të moshës 65 vjeç e lart, tha agjencia, pasi regjistroi një rritje prej 40% të numrit të njerëzve që vdesin në shtëpi.

“Europa është kontinenti që po ngrohet më shpejt në Tokë, duke u ngrohur me dyfishin e mesatares globale”, paralajmëroi Tedros.

Të dielën, Gjermania përjetoi ditën e saj më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë për të tretën ditë radhazi, pasi 41.7C u regjistruan në lindje të vendit, treguan të dhënat paraprake.

Republika Çeke vendosi rekordin e saj të dytë të temperaturës në dy ditë, duke regjistruar 41.1C në Doksany, në veri të Pragës.

Ndryshimi i klimës ishte përgjegjës për motin ekstrem, tha Tedros, duke paralajmëruar se Europa po ngrohej me “dyfishin e mesatares globale”.

Moti ekstrem i ka shtyrë autoritetet europiane të marrin masa drastike për të parandaluar sëmundjet që lidhen me nxehtësinë.

The post OBSH: Vala e të nxehtit lidhet me mbi 1,300 vdekje në Europë appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Të dielën, një sulm me dron ukrainas shkaktoi një zjarr në një rafineri të madhe në qytetin Slavyansk-na-Kubani në Rusinë jugore, i cili ndodhet rreth 120 kilometra në lindje të Krimesë.

Një person u vra gjithashtu në sulm. Në muajt e fundit, Ukraina ka shtuar sulmet me dron me rreze të gjatë veprimi në territorin rus, duke synuar rafineritë, tubacionet, terminalet e eksportit të naftës dhe gazit natyror, si dhe fabrikat kimike; qeveria ukrainase i përshkruan këto sulme si “sanksione me rreze të gjatë veprimi”, pasi qëllimi i tyre i deklaruar është të kufizojnë fitimet dhe kapacitetin e shpenzimeve ushtarake të qeverisë ruse, duke e ushtruar kështu presionin ndaj saj për të negociuar përfundimin e luftës.

Sulmet kanë kufizuar furnizimin me karburant në Rusi, kanë shkaktuar radhë të gjata në stacionet e benzinës dhe kanë shtyrë guvernatorët në shumë rajone të racionojnë shitjet.

Ndikimi ka qenë më i rëndë në Krime – një gadishull në jug të Ukrainës që Rusia e ka pushtuar në mënyrë të paligjshme që nga viti 2014 – i cili është përballur me sulme intensive dhe ku administrata e emëruar nga Rusia ka ndaluar shitjen e karburantit për civilët gjatë javës së kaluar.

Presidenti rus Vladimir Putin komentoi situatën të dielën: ai pranoi mungesën e karburantit për herë të parë, i përshkroi sulmet si një strategji për të ndarë vendin dhe u zotua se industria e mbrojtjes e Rusisë do të rriste prodhimin e sistemeve të mbrojtjes ajrore për të rrëzuar dronët ukrainas.

Ai gjithashtu deklaroi se kishte hedhur poshtë disa propozime ukrainase për të ndaluar sulmet e ndërsjella me rreze të gjatë veprimi dhe për të kufizuar operacionet luftarake në zona specifike të vijës së frontit.

The post Një sulm me dron ukrainas shkakton zjarr në një rafineri ruse pranë Krimesë appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’– Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, deklaroi të shtunën se do të japë dorëheqjen brenda disa javësh dhe se vendi do të mbajë zgjedhje të parakohshme presidenciale dhe parlamentare, pas 18 muajsh protestash të vazhdueshme kundër qeverisë.

Njoftimi i Vuçiçit, i cili ka qenë në pushtet si president ose kryeministër për 12 vjet, vjen në mes të protestave të udhëhequra nga studentët kundër korrupsionit. Protestat nisën pas shembjes së strehës së një stacioni hekurudhor në Novi Sad, në nëntor të vitit 2024, ku humbën jetën 16 persona.

Protestuesit, opozita dhe organizatat për të drejtat e njeriut e konsiderojnë tragjedinë si dëshmi të keqmenaxhimit të projekteve publike dhe korrupsionit në institucionet shtetërore.

“Do të jem president vetëm edhe për disa javë dhe më pas do të jap dorëheqjen,” tha Vuçiç gjatë një tubimi të mbështetësve të tij në Beograd. Mandati i tij i dytë dhe i fundit ishte parashikuar të përfundonte në mesin e vitit 2027.

Vuçiç bëri të ditur se do të angazhohet për të ndihmuar Partinë Progresive Serbe (SNS) të fitojë zgjedhjet presidenciale dhe parlamentare, të cilat fillimisht ishin planifikuar për vitin 2027. Ai propozoi që lista zgjedhore e partisë të mbajë emrin “Serbia e Bashkuar”.

Megjithatë, ai nuk sqaroi se kur do të japë dorëheqjen dhe as kur do të shpërndajë parlamentin, një hap i domosdoshëm për organizimin e zgjedhjeve të parakohshme.

Analistët: Vuçiç nuk po largohet nga politika

Sipas analistëve, dorëheqja nuk nënkupton fundin e karrierës politike të Vuçiçit. Ata vlerësojnë se ai mund të rikthehet në postin e kryeministrit nëse SNS fiton zgjedhjet parlamentare, duke ruajtur ndikimin e tij në pushtet.

Analisti Radivoje Grujiç thotw se “ky nuk është fundi i Vuçiçit”, duke shtuar se presidenti serb tashmë ka një plan për të mbetur figura kryesore politike në vend, ndoshta duke vendosur një aleat në postin e presidentit.

Megjithatë, njoftimi i tij shihet si rezultat i presionit të protestave më të mëdha që ka përjetuar Serbia që nga rrëzimi i Slobodan Millosheviçit në vitin 2000.

Vetëm pak ditë më parë, studentët në Novi Sad përkujtuan viktimat e tragjedisë dhe kërkuan zgjedhje të përgjithshme të parakohshme. Ndërkohë, protesta të tjera janë paralajmëruar edhe në qytete të tjera të vendit.

Përfaqësuesit e lëvizjes studentore dhe opozitës deklaruan se synojnë ta sfidojnë Vuçiçin dhe SNS-në në zgjedhjet e ardhshme.

Savo Manojloviç, drejtues i lëvizjes opozitare “Move-Change”, u shpreh se dorëheqja dhe shpallja e zgjedhjeve të parakohshme janë një përpjekje e Vuçiçit për të paraprirë rënien e tij politike përballë protestave dhe mbështetjes në rritje për studentët.

Serbia mes Bashkimit Europian dhe Rusisë

Serbia është vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Europian, por njëkohësisht ruan marrëdhënie të ngushta me Rusinë dhe Kinën, një ekuilibër që Vuçiç e ka ndjekur gjatë gjithë kohës në pushtet.

Për t’u anëtarësuar në BE, Serbia duhet të përmirësojë sundimin e ligjit, të garantojë zgjedhje të lira e të ndershme, të luftojë korrupsionin dhe krimin e organizuar, si dhe të harmonizojë politikën e jashtme me atë të Bashkimit Europian.

Gjatë tubimit në Beograd, Vuçiç premtoi se partia e tij do të intensifikojë luftën kundër korrupsionit, do të rrisë pensionet dhe ndihmën për shtresat në nevojë, si dhe do të përmirësojë shërbimet shëndetësore publike.

Nga ana tjetër, opozita e akuzon Vuçiçin dhe bashkëpunëtorët e tij për korrupsion të përhapur, lidhje me krimin e organizuar, dhunë ndaj kundërshtarëve politikë dhe kufizim të lirisë së medias. Vuçiç dhe aleatët e tij i mohojnë këto akuza./ CNN

The post ‘Ky nuk është fundi i Vuçiçit…’ appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’-Pavarësisht përpjekjeve të qeverisë për të reduktuar përdorimin e parasë fizike dhe për të nxitur pagesat elektronike, treguesit monetarë të Bankës së Shqipërisë tregojnë se qarkullimi i cash-it vijon të rritet duke thyer dhe rekorde.

Në muajin maj 2026, sasia e parasë jashtë korporatave depozituese arriti në 493.9 miliardë lekë, niveli më i lartë i regjistruar deri më tani. Krahasuar me muajin prill, ky tregues është rritur me rreth 7.8 miliardë lekë, nga 486.1 miliardë lekë.

Rritje kanë shënuar edhe agregatët monetarë, duke reflektuar një zgjerim të mëtejshëm të ofertës së parasë në ekonomi. Agregati M3, i njohur si paraja e gjerë, u rrit në 2.028 trilionë lekë, nga 1.988 trilionë lekë në prill, ose me afro 39.8 miliardë lekë brenda një muaji.

Edhe Agregati M1, që përfshin paranë jashtë bankave së bashku me depozitat pa afat dhe llogaritë rrjedhëse të rezidentëve jobanka, u rrit me rreth 13.3 miliardë lekë, duke arritur në 1.003 trilionë lekë në muajin maj.

Ndërkohë, Agregati M2, i cili përfshin M1 dhe depozitat me afat në lekë të rezidentëve jobanka, u rrit me rreth 21.7 miliardë lekë, duke arritur në 1.245 trilionë lekë.

Po ashtu, baza monetare u zgjerua nga 686.6 miliardë lekë në prill në 696.5 miliardë lekë në maj, duke shënuar një rritje prej rreth 9.8 miliardë lekësh.

Rritja e vazhdueshme e parasë në qarkullim vjen në një kohë kur qeveria po vijon zbatimin e masave për formalizimin e ekonomisë dhe kufizimin e përdorimit të cash-it. Muaji maj shënoi edhe afatin e fundit për bizneset e shërbimit, akomodimit, hotelerisë dhe transportit për të implementuar pagesat me kartë, si pjesë e nismës qeveritare për zgjerimin e pagesave elektronike.

Sipas kryeministrit Edi Rama, objektivi është që deri në vitin 2030 Shqipëria të jetë vendi i parë “cashless” në botë.

The post Shqiptarët s’heqin dorë nga paraja cash, rekord i ri në maj appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Kanadaja ka siguruar kualifikimin për në fazën e 1/8-ave të finaleve të Kupës së Botës, duke mposhtur Afrikën e Jugut me rezultatin minimal 1-0 pas një përballjeje të luftuar deri në sekondat e fundit.

Ndeshja u karakterizua nga ritëm i lartë dhe raste të shumta për të dyja skuadrat, por portat mbetën të paprekura për pjesën më të madhe të takimit. Kur gjithçka dukej se po shkonte drejt kohës shtesë, në skenë doli Stephen Eustaquio.

Mesfushori kanadez realizoi golin vendimtar në minutën e 91-të me një goditje të fuqishme fluturimthi, duke mposhtur portierin Williams dhe duke shpërthyer festën në kampin kanadez.

Sulmuesi Jonathan David nuk arriti të ishte protagonist në listën e golashënuesve, por kjo nuk e pengoi Kanadanë të siguronte një fitore me peshë dhe kalimin në raundin tjetër të turneut.

Tashmë përfaqësuesja e Amerikës së Veriut pret të mësojë kundërshtarin e radhës, i cili do të dalë nga sfida mes Holandës dhe Marokut.

The post Kanadaja është skuadra e parë që kualifikohet për në fazën e 1/8-ave appeared first on Gazeta Si.

Rrufeja goditi Kullën Eiffel ndërsa një stuhi e fuqishme përfshiu Parisin në fundjavë, duke i bërë vizitorët të kërkonin strehim.

Moti dramatik pasoi ditë të tëra me vapë rekord në Francë, ku autoritetet thonë se temperaturat ekstreme kontribuan në një rritje të ndjeshme të vdekjeve.

The post Rrufeja godet Kullën Eiffel gjatë stuhisë së fortë në Paris appeared first on Gazeta Si.

Vespa, motori që i vuri italianët e pasluftës mbi rrota dhe që më pas transportoi Gregory Peck dhe Audrey Hepburn nëpër rrugët e Romës, u kthye në kryeqytet këtë javë për të festuar 80-vjetorin e saj.

Nga 25 deri më 28 qershor, Roma priti “Vespa Roma 2026 – 80 Vjet një Ikonë”, një takim katër-ditor i përqendruar në Foro Italico të qytetit dhe Stadio dei Marmi, i cili është shndërruar në një ‘Fshat Vespa’ me ekspozita, gara, parada dhe ngjarje klubesh.

The post Vespa mbush rrugët e Romës për të festuar 80-vjetorin appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Qeveria izraelite ka miratuar unanimisht njohjen zyrtare të ngjarjeve të vitit 1915 si Gjenocidi Armen.

“Nuk është kurrë vonë për të bërë gjënë e duhur”, vërejti Gideon Sa’ar gjatë mbledhjes së kabinetit. Komuniteti armen në Jeruzalem shprehu gjithashtu kënaqësi pas viteve të pritjes; në fakt, Sa’ar informoi kabinetin se kishte marrë një letër mirënjohjeje nga Kisha dhe komuniteti armen në Qytetin e Shenjtë.

Politikisht, vendimi u mbështet nga kryeministri Benjamin Netanyahu. Qeveria përsëriti se ky veprim bazohet në njohjen e një ngjarjeje historike të njohur tashmë nga shumë vende të tjera – shumë ngjashëm me hapin e ndërmarrë vite më parë nga Biden në Shtetet e Bashkuara.

Ky veprim i tensionon më tej marrëdhëniet me Ankaranë, e cila prej kohësh e ka hedhur poshtë klasifikimin e masakrës së armenëve nga Perandoria Osmane gjatë Luftës së Parë Botërore si gjenocid.

Presidenti Rexhep Tajip Erdogan nuk u përgjigj drejtpërdrejt, por ndërsa fliste në një aktivitet të Partisë së tij për Drejtësi dhe Zhvillim, ai përsëriti se “në Gaza është kryer një gjenocid.

Pa dyshim, ne do t’i mbajmë ata përgjegjës për të”. Iniciativa izraelite u njoftua, pasi presidenti i SHBA-ve, Donald Trump vlerësoi Erdoganin, duke shpjeguar: “Ai bëri gjithçka që i kërkova”. “Ai mund të kishte qenë një kandidat shumë i fortë në anën e Iranit, sepse nuk është një tifoz i madh i Izraelit. I kërkova të qëndronte larg, dhe ai qëndroi jashtë”.

Sipas Ankarasë, ky është një vendim “politik” që synon të mbulojë krimet e Izraelit: “Qeveria izraelite – e cila ka persekutuar sistematikisht popullin palestinez para syve të të gjithë botës dhe është në gjyq në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë me akuzat për kryerjen e gjenocidit kundër popullsisë së Gazës – po përpiqet të mbulojë krimet e veta përmes vendimit politik që ka marrë në lidhje me ngjarjet e vitit 1915”, deklaroi Ministria e Jashtme.

The post Izraeli njeh gjenocidin armen, tension mes Netanjahut dhe Erdoganit appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Për sa kohë EUR/USD do të tregtohet nën nivelin 1.1415, trendi do të mbetet rënës, me objektiv 1.1230. Tregtimi mbi nivelin 1.1415 do të pasohej nga testimi i rezistencës në 1.1480.

Për sa kohë GBP/USD do të tregtohet mbi nivelin 1.3180, trendi në fillim të javës do të jetë rritës, me objektiv 1.3240, pas të cilit pritet një reagim negativ. Tregtimi nën nivelin 1.3180 do ta thellonte rënien drejt suportit në 1.3060.

Për sa kohë USD/JPY do të tregtohet mbi nivelin 161.50, trendi do të mbetet pozitiv, me objektiv 162.10. Tregtimi nën nivelin 161.50 hap rrugën për testimin e suportit në 161.40.

Për sa kohë Dow Jones do të tregtohet nën nivelin 52,000, trendi do të jetë negativ, me objektiv 51,000. Tregtimi mbi nivelin 52,000 do të pasohej nga një avancim i mëtejshëm drejt objektivit 52,200.

Për sa kohë Crude Oil do të tregtohet nën nivelin 70.50, trendi do të mbetet rënës, me objektiv 65.60. Tregtimi mbi nivelin 70.50 do të ndiqej nga një rritje e mëtejshme, me objektiv 73.40.

Për sa kohë BTC/USD do të tregtohet nën nivelin 58,600, trendi do të jetë negativ, me objektiv 56,400. Tregtimi mbi nivelin 58,600 do të pasohej nga një tentativë për testimin e rezistencës në 60,500.

The post Parashikimi i ‘SI’ për bursat gjatë javës: Bie Bitcoin appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Liderët e 32 vendeve anëtare të NATO-s do të mblidhen më 7 dhe 8 korrik 2026 në Kompleksin Presidencial Beştepe në Ankara, në një samit që pritet të jetë vendimtar për të ardhmen e Aleancës në një periudhë të tensionuar të sigurisë globale.

Kjo është hera e dytë që Turqia organizon një Samit të NATO-s, pas atij të mbajtur në Stamboll në vitin 2004.

Samiti zhvillohet në një kohë kur lufta në Ukrainë vazhdon, situata në Lindjen e Mesme mbetet e paqëndrueshme dhe aleatët po kërkojnë që Europa të marrë një rol më të madh në garantimin e sigurisë së saj.

Sipas NATO-s, në qendër të diskutimeve do të jenë forcimi i mbrojtjes kolektive, zbatimi i planit historik për rritjen e investimeve në mbrojtje deri në 5 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), si dhe mënyra se si këto investime do të përkthehen në rritje të prodhimit ushtarak, bashkëpunim industrial dhe prokurime të përbashkëta mes vendeve aleate.

Një tjetër temë kyçe do të jetë mbështetja afatgjatë për Ukrainën, me NATO-n që e konsideron sigurinë e Ukrainës të lidhur drejtpërdrejt me sigurinë e Aleancës.

Në rendin e ditës pritet të përfshihen gjithashtu planifikimi i mbrojtjes, objektivat e shpenzimeve ushtarake dhe ndarja e barrës mes vendeve anëtare.

Përveç takimit të liderëve, më 7 korrik do të mbahet edhe Forumi i Industrisë së Mbrojtjes, ku përfaqësues të qeverive, NATO-s dhe kompanive të industrisë ushtarake do të diskutojnë investimet, inovacionin dhe zgjerimin e kapaciteteve prodhuese. Motoja e forumit është: “Nuk ka mbrojtje të fortë pa një industri të fortë të mbrojtjes.”

Samiti i Ankarasë pritet të shërbejë si një demonstrim i unitetit të aleatëve përballë sfidave të reja gjeopolitike dhe të përcaktojë drejtimin e politikave të NATO-s në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë për vitet në vijim.

The post NATO mblidhet në Ankara më 7-8 korrik: Ukraina në krye të agjendës appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Mushkonjat i zgjedhin viktimat e tyre: disa pickohen vazhdimisht, ndërsa të tjerët, me sa duket të injoruar nga insektet, nuk imagjinojnë asgjë.

Studime të shumta shkencore tregojnë se mushkonjat janë në gjendje të dallojnë individë të ndryshëm dhe preferojnë disa ndaj të tjerëve.

Sipas entomologëve, tërheqja nuk varet nga një faktor i vetëm, por nga një kombinim sinjalesh biologjike që insektet mund t’i perceptojnë edhe nga distanca.

Megjithatë, atraktiviteti i një personi mund të ndryshojë me kalimin e kohës bazuar në gjendjen fizike, dietën dhe shëndetin.

Dioksidi i karbonit, nxehtësia dhe lagështia – Mushkonjat femra, burimi i vetëm i pickimeve, përdorin disa shqisa për të gjetur një burim të mundshëm gjaku.

Gjëja e parë që tërheq vëmendjen e tyre, është dioksidi i karbonit që lëshojnë gjatë frymëmarrjes. Pasi afrohen, hyjnë në lojë faktorë të tjerë, siç janë nxehtësia e trupit, lagështia e lëkurës dhe aromat.

Këto sinjale u lejojnë mushkonjave të zgjedhin objektivin më tërheqës midis shumë individëve të pranishëm në të njëjtin mjedis.

Aroma e lëkurës është faktori vendimtar – Nga të gjithë faktorët e studiuar nga shkencëtarët, aroma e trupit duket se luan një rol qendror.

Lëkura e njeriut çliron qindra komponime të ndryshme kimike, të gjeneruara si nga metabolizmi, ashtu edhe nga aktiviteti i mikroorganizmave që jetojnë natyrshëm në sipërfaqen e saj.

Hulumtimet tregojnë se kombinime të caktuara të substancave me erë janë veçanërisht tërheqëse për mushkonjat.

Në veçanti, shkencëtarët kanë identifikuar komponime që rrjedhin nga degradimi i sebumit të lëkurës që mund të rrisin ndjeshëm rrezikun e pickimit. Edhe ndryshimet e vogla në përqendrimet e këtyre substancave duket se ndikojnë në sjelljen e insekteve.

Shtatzënia dhe rritja e atraktivitetit ndaj mushkonjave – Disa studime kanë vërejtur se gratë shtatzëna, veçanërisht gjatë tremujorit të dytë, kanë tendencë të tërheqin më shumë mushkonja sesa njerëzit e tjerë.

Ekspertët besojnë se ky fenomen mund të lidhet me ndryshime fiziologjike që ndikojnë në temperaturën e trupit, frymëmarrjen dhe prodhimin e komponimeve specifike me aromë. Këto ndryshime do ta bënin më të lehtë për insektet të zbulonin praninë e një strehuesi të mundshëm.

Miti i grupit të gjakut nuk i bind ekspertët – Ndër besimet më të përhapura është se mushkonjat preferojnë njerëz të caktuar bazuar në grupin e tyre të gjakut.

Megjithatë, provat shkencore të disponueshme nuk e kanë konfirmuar përfundimisht këtë teori. Besime të tjera popullore, të tilla si një preferencë e supozuar për ngjyrën e lëkurës, syve ose flokëve, gjithashtu nuk kanë mbështetje të fortë në literaturën shkencore. Shkencëtarët besojnë se aromat dhe sinjalet metabolike drejtojnë kryesisht zgjedhjen e mushkonjave.

Pirja e birrës mund të rritë rrezikun e pickimeve – Konsumi i birrës është një faktor tjetër që mund ta bëjë një person më tërheqës për mushkonjat.

Disa studime kanë nxjerrë në pah një korrelacion midis pirjes së kësaj pijeje dhe një tërheqjeje në rritje ndaj insekteve.

Shpjegimi mund të lidhet me disa efekte fiziologjike: një rritje e lehtë e temperaturës së trupit, rritje e prodhimit të dioksidit të karbonit dhe ndryshime në aromën e lëkurës pas konsumimit të alkoolit.

Disa studime kanë zbuluar gjithashtu se njerëzit që kishin pirë birrë në orët paraprake, ishin statistikisht më tërheqës për mushkonjat sesa ata që nuk kishin konsumuar fare.

Një problem me ndryshimet klimatike – Të kuptuarit e mekanizmave që rregullojnë tërheqjen e mushkonjave është më shumë sesa thjesht një kuriozitet shkencor.

Këto insekte janë përgjegjëse për transmetimin e sëmundjeve të tilla si dengu, malaria, ethet e verdha dhe chikungunya.

Me rritjen e temperaturave dhe ndryshimet klimatike, disa specie po zgjerojnë gamën e tyre, madje edhe në rajone ku mungonin deri disa vite më parë.

Kjo e bën gjithnjë e më të rëndësishme identifikimin e strategjive efektive për të zvogëluar rrezikun e pickimeve dhe për të përmbajtur përhapjen e sëmundjeve të transmetuara nga insektet.

Si të mbroheni nga mushkonjat

Specialistët rekomandojnë disa masa të thjeshta parandaluese për të kufizuar kontaktin me mushkonjat:

vishni rroba të gjera që mbulojnë;

përdorni repelentë specifikë;

instaloni rrjeta kundër mushkonjave në dritare;

shmangni ujin e ndenjur pranë shtëpive;

hani vakte të lehta në ditët e nxehta;

konsum të moderuar të alkoolit, veçanërisht në zonat me popullata të larta të mushkonjave.

Përshtati: Gazeta “Si”

The post A e rrit pirja e birrës rrezikun e pickimit nga mushkonjat? Çfarë thotë shkenca appeared first on Gazeta Si.