Në fillim të korrikut, kryeministri Edi Rama zgjodhi Cërrikun për të zhvilluar “Dialogun për Bujqësinë dhe Zhvillimin Rural”. Pak javë më vonë, kryebashkiaku i qytetit u emërua ministër për Bujqësisë dhe Zhvillimin Rural.
Nga takimi në Cërrik, kryeministri premtoi rishikimin e skemës së tatimit mbi vlerën e shtuar (TVSH-së) për fermerët, gjashtë vite pas ndryshimit të bërë nga vetë socialistët.
“Një tjetër element shumë i qartë për të kaluar tek një gjë më e madhe është që duhet të njësojmë TVSH”,tha Rama.
Një muaj pas kësaj deklarate, ministria e Financave i tha “Faktoje” se është në proces rishikimi të TVSH-së për fermerët, por jo përmes njësimit sikurse deklaroi kryeministri.
“Fokusi i këtij procesi është rishikimi i normës së kompensimit të fermerit dhe procedura e zbatimit të skemës së kompensimit, me qëllim bërjen efektive dhe funksionale të kësaj skeme, si dhe formalizimin e sektorit bujqësor”, thonë financat në përgjigjen zyrtare.
Edhe në programin “Shqipëria 2030” qeveria premton rishikim të skemës, përmes rimbursimit direkt për fermerët.
“Rishikojmë skemën e TVSH-s për fermerët bazuar në praktikat më të mira të BE me një efekt financiar prej rreth 1.5 mld lekë/vit transfertë direkte tek fermerët”, shkruhet në program.
Rimbursim apo barazim të TVSH-së?
Sipas ekspertes së bujqësisë Esmeralda Ballesha, kjo përpjekje nëse administrohet mirë, mund të ulë kostot, të nxisë formalizimin dhe të barazojë terrenin me importet.
“Këto modele synojnë të lehtësojnë barrën fiskale dhe burokracinë për fermerët, duke inkurajuar formalizimin dhe rritjen e prodhimit vendas”, thekson Ballesha.
Por deputeti Erion Braçe, një nga zërat më të fortë në parlament për bujqësinë, këmbëngul prej vitesh se zgjidhja e duhur vjen vetëm përmes barazimit të TVSH-së.
“Rregullimi ligjor e përfundimtar i TVSH në tregun e brendshëm, barazimi i saj është jetik. Përmbysja dhe reformimi i plotë i skemës së subvencioneve, duke e çuar paranë tek bujku dhe për çdo njësi prodhimi, është jetik”, argumenton Braçe.
Aktualisht, fermeri shet prodhimin me 0% TVSH, ndërsa përpunuesi e shet në treg me 20% TVSH. Diferenca krijon një hendek që e bën më të leverdisshme blerjen e produkteve të importuara, ku TVSH kreditohet. Importuesi paguan 20 lekë TVSH në doganë, i zbritet në shitje dhe del në treg me vetëm 4 lekë TVSH të pagueshme. Për produktin vendas, përpunuesi paguan plot 24 lekë.
Deri në ndryshimin e kësaj skeme, fermerët do të vazhdojnë të vazhdojnë të shesin prodhimin e tyre më shtrenjt se importet. Dhe kjo ndodh në një kohë kur bujqësia është zyrtarisht në recesion. Pesha e bujqësisë në ekonomi ka rënë nga 19,24% në vitin 2014 në vetëm 15,45% në vitin 2024.
Burimi: INSTAT
Përfundim
Nisur nga informacionet e mbledhura, deklaratën e kryeministrit Edi Rama se TVSH për fermerët duhet të njësohet, e kategorizojmë të pavërtetë. Qeveria ka në plan të rishikojë skemën e TVSH-së vitin e ardhshëm, por përmes rimbursimit direkt dhe jo barazimit të TVSH-së në shitje dhe blerje.
Vitin e kaluar, pas një serie zvarritjesh proceduriale, nisi ndërtimi i rrugës Shirokë-Zogaj-Kufi, një nga premtimet kryesore të kryebashkiakut Benet Beci gjatë fushatës së 2023. Punimet duhet të përfundonin këtë vjeshtë, por verifikimet e Faktoje tregojnë se 40% e tyre mbeten ende të pambyllura.
Esmeralda Topi
Ndërtimi i rrugës Shirokë-Zogaj-Kufi ishte një ndër premtimet kryesore në programin infrastrukturor elektoral të Benet Becit, teksa kandidonte për drejtimin e Bashkisë Shkodër majin e 2023.
Kontrata për fillimin e punimeve në këtë rrugë, e cila përfshin edhe trajtimin e ujërave të zeza për këto zona, u lidh zyrtarisht më 16 tetor 2024 me vlerë 4.7 milionë euro.
Punimet për rrugën e re nisën nëntorin e vitit të shkuar, pas një sërë zvarritjesh burokratike të verifikuara më herët nga Faktoje. Sipas kontratës së nënshkruar me kompaninë Alb Star duhet të përfundonin më 2 tetor të këtij viti.
Ecuria e punimeve
Në përgjigje zyrtare për Faktoje mbi ecurinë e projektit, Bashkia e Shkodrës na delegoi pranë Fondit Shqiptar të Zhvillimit (FSHZH), që është njësia zbatuese e projektit.
FSHZH njofton se projekti, i financuar nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) në kuadër të Programit për Zhvillimin e Turizmit dhe Infrastrukturës, është aktualisht në fazë zbatimi, me rreth 60% të punimeve të realizuara.
Institucioni pranon se një ndërhyrje e papritur ka shkaktuar tejkalim afatesh:
“Bashkia e Shkodrës, nëpërmjet OSHEE, ka kërkuar vendosjen e infrastrukturës për një linjë nëntokësore për furnizim me energji elektrike, një ndërhyrje që mund të shkaktojë vonesa shtesë”
FSHZH shton se punimet kanë ecur sipas grafikut të përcaktuar, por me disa vonesa kryesisht për shkak të sfidave të terrenit, duke përfshirë zonat urbane dhe turistike, ku mobilizimi i kantierit është i kufizuar.
Ndërsa kryebashkiaku Benet Beci, këtë fillim shtatori e përshkroi kantierin e rrugës Shirokë-Zogaj si një investim strategjik që do të sjellë zhvillim për zonën, duke përmirësuar jo vetëm turizmin, por edhe lidhjen rajonale të Shkodrës, pa përmendur një afat të saktë për përfundimin e punimeve.
Më 12 shtator një ekip i Faktoje pa nga afër ecurinë e punimeve. Makineri të rënda po vijonin punën në segmentin afër kufirit.
Segmenti i bypass-it që kalon në fshatin Zogaj kishte përfunduar hapjen e trasesë, ndërsa po vijonte puna për mbushjen dhe shtresat përfundimtare të rrugës.
Rruga e re nga Shiroka në Zogaj do të zgjerohet mbi atë ekzistuesen. Ajo është 6.5 km e gjatë dhe parashikon korsi biçikletash dhe trotuar për këmbësorët.
Përfundim
Duke u bazuar në informacionet e mbledhura dhe verifikimin në terren, premtimi i kryebashkiakut të Shkodrës, Benet Beci, për projektin e rrugës Shirokë-Zogaj-Kufi vlerësohet pjesërisht i mbajtur.
Faktoje.al, e mbështetur nga National Endowment for Democracy (NED), monitoron 10 bashki në vend, duke verifikuar nëse premtimet e kryebashkiakëve po mbahen apo jo.
Sebi Alla Në fundin e muajit prill të këtij viti, kryebashkiaku i Sarandës, Oltion Çaçi, shprehu bindjen se deri në maj (kur u mbajtën edhe zgjedhjet parlamentare) rrugët e brendshme në Sarandë dhe Ksamil do të përfundonin, për t’i shërbyer në vijim sezonit turistik.
“Fundi i majit nuk kap asnjë investim në të gjithë rrugët e Sarandës dhe Ksamilit të pambaruar. Në momentin që do të fillojë zyrtarisht sezoni turistik, punët publike do jenë mbaruar”, tha Çaçi në një nga mbledhjet e Këshillit Bashkiak.
Faktoje vërejti në terren (në fillim të muajit shtator) se në qytetin e Sarandës rrugët e brendshme në disa lagje janë të asfaltuara, ndonëse më në thellësi të qytetit ka ende problematika.
Disa rrugica që të çojnë në lagjet periferike, në veripërëndim të Sarandës kanë probleme me infrastrukturën rrugore.
Prej vitesh janë rrugë të hapura kryesisht nga vetë banorët dhe të shtruara me çakull. Në këto zona dora e pushtetit lokal nuk është ndjerë. Megjithatë, në pjesën urbane të ngjeshur asfalti është ende i feskët, ndërsa problem mbeten trotuarët e ngushtë, kjo edhe për shkak të dendësisë së ndërtimeve dhe pamundësisë së zgjerimit.
Faktoje.al iu drejtua Bashkisë Sarandë me një kërkesë për informacion në lidhje me infrastrukturën rrugore dhe premtimet, por deri në botimin e këtij shkrimi nuk pati reagim nga ana e tyre.
Ksamili “përgjysmë”
Ndryshe është situata në Ksamil, një zonë e rrahur nga shumë turistë. Në hyrje të qytezës së vogël përqark qendrës së saj rrugët janë të asfaltuara, por gjithçka ndryshon në brendësi, ku prej vitesh infrastruktura është problem serioz.
Rrugë të pa-asfaltuara, mungesë parkimesh dhe ndërtime të ngjeshura. “Qendra është mirë, këtë vit e sistemuan, por në brendësi të lagjeve është problem i madh. Po na prishen automjetet dhe shpesh përgjatë sezonit turistik shumë rrugë të brendshme bllokohen”, thotë një banor i Ksamilit për Faktoje.al.
Përfundimi
Ndonëse disa rrugë të brendshme në qytetin e Sarandës ishin të shtruara dhe sistemuana, premtimi se në sezonin turistik nuk do kishte asnjë rrugë të pambaruar në Sarandë dhe Ksamil do e konsiderojmë të pambajtur.
Faktoje.al, e mbështetur nga National Endoëment for Democracy (NED), po monitoron 10 bashki në vend, duke verifikuar mbajtjen ose jo të premtimeve të dhëna nga kryebashkiakët.
Sebi Alla Në krah të dy ministrave, të cilët nuk folën, asaj të brendshme dhe atij të drejtësisë, kryeministri Edi Rama për më shumë se dy orë publikoi nismën mbi ndryshimet për ligjin 107/2014 “Për Planifikimin dhe Zhvillimin e territorit” i ndryshuar, mbi kontrollin e territorit dhe veçanërisht për ndërtimet pa leje, nga kullat deri tek muret rrethuese të shtëpive.
Ndonëse fjalimi i kryeministrit ishte mjaft i ngjashëm me nismën e marrë tre vite më parë, shtator 2022, e reja e sotme qe ndryshimi në ligj, që asnjë ankimim administrativ dhe gjyqësor nga subjektet, që kanë ndërtuar pa leje nuk do të mund të pezullojë vendimin e autoriteteve të zhvillimit të territorit, pavarësisht se do i drejtohen gjyqësorit.
Masat e parashtruara ishin gjithashtu edhe krijimi i listës së zezë publike të ndërtuesve që shkelin lejet e ndërtimit; masat ndaj nëpunësve shtetëror, që nuk raportojnë apo përfshihen vetë në ndërtime pa leje si dhe ndërhyrjet deri tek muret e avllive të banesave edhe për çështje estetike.
Gjykata pa vlerë
“Një tjetër masë e marrë është që ankimimi administrativ dhe gjyqësor nuk e pezullon ekzekutimin e vendimit përfundimtar të autoritetit përgjegjës të zhvillimit të territorit”, tha kryeministri Rama, ndërsa shpjegonte nismën e ndryshimeve ligjore.
Sipas Ramës, ka pasur shumë abuzime në proceset e ankimit administrativ dhe gjyqësor.
“Kjo është masë shumë e rëndësishme sepse këtu ka pasur shumë spekulime dhe abuzime. Siç ka pasur edhe shumë akte të pranimit në heshtje, një sport shumë i shëmtuar të mosparaqitjes fare në gjyq të palës pushtet lokal, ose të palës një agjencie qëndrore në territor. Nuk do të ketë asnjë pezullim të ekzekutimit të vendimit të autoritetit përgjegjës të zhvillimit të territorit”, përfundoi kryeministri Rama.
Lista e zezë, ndërtues e arkitektë
Kryeministri tha se në ndryshimet ligjore parashikohet se për të gjithë ndërtuesit, që shkelin lejen e ndërtimit do të ketë një “listë të zezë” të shpallur, duke i ndëshkuar me pesë vite për të mos pasur të drejtë të pajisen me leje.
“Lista e zezë do të përfshijë zhvilluesit, shoqëritë, individët që kanë shkelur ligjin përshirë administratorët apo ortakët. Do të përjashtohen nga mundësia për të marrë leje ndërtimi për 5 vitet e ardhshme, do të jetë regjistër publik i aksesueshëm në faqet online”, tha kryeministri Rama.
Gjithashtu pjesë e ndëshkimeve do të jenë sipas kreut të qeverisë edhe arkitektët të cilëve u hiqet licensa po për pesë vite nëse nuk njoftojnë se ndërtuesi ka shkelur lejen. Po ashtu masa parashikohen edhe për nëpunësit shtetërorë, nga inspektorët e mbrojtjes së territorit deri tek punonjësit e policive bashkiake dhe të rendit të cilët nuk raportojnë ndërtimet pa leje.
Burgu ishte fjala që kryeministri përmendi tre herë gjatë fjalimit të tij, ndërsa shpjegoi se në qeli do të përfundojnë nga ndërtuesit e objekteve pa leje, deri tek ata që hapin një parkim pa leje.
I shqetësuar nga gjyqësori
Në nismën e ndryshimeve ligjore mbi kontrollin e territorit, shqetësim për kreun e qeverisë ishin disa gjyqtarë që, sipas tij, në kundërshtim me interesin qytetar vendosin masa “sigurim padie”, duke mos lejuar strukturat shtetërore që të ndërmarrin veprime për prishjen e ndërtimeve pa leje.
“Çfarë të bëj unë të rri mos të flas fare, qytetarët që e dhanë mandatin të rrinë me zaptuesin që kap një gjyqtar? Të pres ILD, atë të pres? Që amniston në tavolinë Gjelin e Thethit (i referohet prokurores së Shkodrës, dhe gjënë më flagrante që shpall mosfillimin e çështjes pa i hyrë fare fakteve.
Qytetarët nuk më dhanë 83 mandate që të rrinë me zaptuesit”, tha Rama, teksa tha se s’duhet të ketë asnjë masë sigurie për ndërtimet pa leje.
“Është e patolerueshme për mua që të shkelet me këmbë një komunitet i tërë familjesh. Qytetarët duhet ta dinë që e kanë peshqesh nga ky tipi” (i referohet gjyqtarëve).
Pretendimi: Një libër i shkruar në vitin 1997 ka parashikuar vaksinën, inteligjencën artificiale dhe shumë të tjera.
Verdikti: Mungon konteksti
————————————————–
Në rrjetet konspiracioniste po qarkullon pretendimi se një libër i shkruar në vitin 1997 “parashikoi vaksinën, inteligjencën artificiale dhe shumë të tjera.”
Megjithatë, postimi nuk jep emrin e librit apo autorin profetik. Kështuqë na duhet ta gjejmë vetë.
Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti videon nga është shkëputur imazhi që shoqëron pretendimin.
Video është një predikim i gjatë nga burri në imazh, pastori JD Farag, postuar në llogarinë e tij në YouTube në Janar 2025.
Në zbardhjen e predikimit të tij, pastori nuk jep emrin e librit, por vetëm thotë se është shkruar në 1997 dhe ka 502 faqe.
Ai jep një listë të parashikimeve të pretenduara të librit, ndër të to inteligjencën artificiale dhe “vaksina të zhvilluara gjenetikisht”.
Megjithatë, çfarë pastori quan parashikim profetik, në fakt janë parashikime të informuara nga trendet e bioteknologjisë.
Çdo revistë shkencore, analist investimesh, agjenci grantesh, konferenca të shoqatave profesionale, kompani farmaceutike, pajisjesh mjekësore dhe kompani diagnostikuese parashikon dhe investon në zhvillimin e këtyre teknologjive.
Asnjë nga këto teknologji nuk është surprizë apo sekret.
Në vitin 1950, Alan Turing propozoi konceptin e një “makine që mëson” në punimin e tij “Makineria Kompjuterike dhe Inteligjenca”. Edhe pse nuk kishin të bënin drejtpërdrejt me rrjetet nervore, idetë e tij hodhën themelet për të menduar rreth inteligjencës së makinerive.
Në mesin e viteve 1960, matematikani sovjetik Alexey Ivakhnenko krijoi rrjete neurale të vogla, por funksionale.
Këto koncepte dhe ide nuk janë asgjë e re.
Me logjikën e pastorit, në 1984, mbi 10 vjet përpara 1997, inteligjenca artificale u ‘parashikua’ nga filmi klasik Terminatori, i cili bën fjalë për një vrasës kibernetik të luajtur nga Arnold Schwarzenegger i dërguar prapa në kohë për të vrarë Sarah Connor, djali i palindur i së cilës një ditë do ta shpëtojë njerëzimin nga Skynet, një inteligjencë artificiale armiqësore.
Teknologjia e mRNA po hulumtohej në vitin 1989. Interneti u shpik në thelb në vitet ‘80, megjithëse protokollet që e drejtojnë janë nga vitet ’60. Hulumtimi në nanoteknologji nisi seriozisht në vitet ’80, por konceptet kanë ekzistuar që nga fundi i viteve ’50. Monedha dixhitale u konceptua në fillim të viteve ’80, me paratë e para dixhitale në vitin 1989. Vaksinat kanë ekzistuar që nga viti 1796.
Deri më 16 tetor, Kuvendi pritet të shqyrtojë 26 raportet vjetore të një viti më parë nga një sërë institucionesh kushtetuese dhe të pavarura, përfshirë Avokatin e Popullit, KLGJ, Prokurorinë e Përgjithshme, SPAK, KLSH, BSH, AMA, KQZ, ILDKPKI, AKEP, INSTAT, institucione të cilat kanë dorëzuar raportet në fund të muajit mars të këtij viti, porse fushata për zgjedhjet parlamentare të majit i shtyu në kohë duke kaluar për raportim para Kuvendit të ri.
Formalitet parlamentar
Nga raportimet, Kuvendi duhet të nxjerrë në fund rekomandimet apo vërejtjet përkatëse për tu zbatuar (normalisht) në vitin 2025 nga institucionet, kur mbeten vetëm dy muaj për mbylljen e vitit.
Dublimi
Përpos raportimit formal të këtyre institucioneve, në kalendarin e punës tre javore të Kuvendit të gjitha institucionet do të duhet të raportojnë në dy komisione njëherazi, tek komisioni përgjegjës dhe tek një komision i ngritur rishtazi ai për Nismat Qytetare, Bashkëpunimin dhe Mbikëqyrjen Institucionale i drejtuar nga Fatmir Xhafaj
Detyrat
Më pak fjalë. kompetencat e komisionit “’Xhafaj” përfshijnë monitorimin e strategjive dhe vendimeve të Kuvendit, shqyrtimin e peticioneve qytetare dhe kontrollin post-legjislativ për të parë se si zbatohen ligjet.
Si do të funksionojë?
Gjatë konstituimit të komisionit, kryetari Fatmir Xhafaj tha se do të ketë mbledhje të përbashkëta me komisionet përgjegjëse për raportimet vjetore të disa organeve kushtetuese, atyre të ngritura me ligj si dhe institucioneve të varësisë për veprimtarinë e tyre gjatë vitit 2024.
Mbetet e paqartë se cfarë roli konkret do të ketë ky komision mbi institucionet që do të raportojnë dhe a dublon kompetencat e komisionit përgjegjës në këtë rast.
Problematika
Kryetarja e Komisionit për të Drejtat e Njeriut dhe Mjetet e Informimit Publik, Jorida Tabaku, ngriti si problematikë mënyrën se si do të koordinohet me komisionin “Xhafaj” kur do të ketë raportime të përbashkëta
“Ai (komisioni) është në mbivendosje të përgjegjësive funksionale në gjykimin tonë edhe në shkelje të rregullores…”, tha Tabaku.
Pretendimi: NASA përdor fotot nga Toka për të pretenduar se janë pamje nga planeti Mars
Vlerësimi: E pavërtetë
Jona Cenameri
Dyshimet për udhëtimet e NASA kanë lindur së bashku me tentativat e para të njeriut për të prekur hapësirën. Së fundmi, një postim në Facebook tregon një kolazh me dy pamje të së njëjtës skenë shkëmbore. Foto e sipërme prezantohet si një foto e postuar nga NASA nga terreni i planetit Mars, ndërsa më poshtë e njëjta pamje shfaqet në filtra origjinalë, duke ngritur dyshime për një provë të udhëtimeve të trilluara në hapësirë.
Verifikimi i imazheve nëpërmjet motorrit të kërkimit Google Lens zbulon dhjetëra përsëritje të të njëjtit kolazh në gjuhë të ndryshme. Midis rezultateve, verifikuesit çekë të fakteve “Manipulátoři.cz” kanë verifikuar më parë se fotografia “originale”, pra ajo pa filtrin e kuq, është realizuar në Wadi Rum, në jug të Jordanisë, shpesh i quajtur “Mars on Earth” (Marsi në Tokë) për relievin e tij të kuqërremtë. Ndër të tjera, Wadi Rum ka shërbyer si skenë xhirimi për filma ‘marsianë’ si The Martian (2015), pikërisht sepse peizazhi i tij i kuqërremtë i ngjan Marsit.
Hapi tjetër ishte të kontrollonim nëse ekziston ndonjë imazh zyrtar i NASA-s që përputhet me këtë skenë. Arkivat publike të NASA-s ofrojnë edhe fotot raw (të papërpunuara), ndaj krahasimi është i thjeshtë: nuk gjendet asnjë përputhje e kësaj skene në publikimet e NASA-s për Marsin.
GjithNASA shpjegon se pse disa foto duken më “të ngrohta” ose më “neutrale”: bëhet fjalë për rregullime të lehta të ngjyrave që ndihmojnë shkencëtarët dhe publikun të lexojnë më mirë terrenin, jo për “mashtrime” apo përdorim fotosh tokësore si marsiane.
Një detaj domethënës në kolazh është edhe etiketa “Flat Earth” (Tokë e rrafshët) e shtuar në cepin e poshtëm, dajthtas të kolazhit: ky është një tregues i qartë se materiali vjen nga hapësira e konspiracioneve online, ku shpesh përdoren meme provokuese për të hedhur dyshime te institucionet shkencore. Prania e këtij tagu, në vetvete, e bën postimin edhe më pak të besueshëm.
Bazuar në këto verifikime pretendimi për një provë të “manipulimit” të udhëtimeve hapësinore të NASA bie poshtë. Fotoja “originale” është nga Wadi Rum (Jordani) dhe nuk është publikuar nga NASA si pamje nga Marsi. Ngjyrosja e kuqërremtë është manipulim i bërë për efekt të memes.
Një vit pas raportit tronditës që nxori në pah mangësitë në trajtimin e pacientëve me kancer, Kontrolli i Lartë i Shtetit rikthehet me një auditim po aq shqetësues. Shumica e rekomandimeve të dhëna nga KLSH vijojnë të jenë të pazbatuara plotësisht ose të mbetura përgjysmë. Kjo situatë, sipas audituesve shtetërorë, sjell pasoja të rënda për shëndetin dhe jetën e pacientëve me kancer dhe minon besueshmërinë e institucioneve.
Esmeralda Topi
Në Shqipëri, protokollet klinike të kujdesit paliativ për pacientët me kancer janë të vitit 2014. Trajtimi i të prekurve nga tumoret në fazën më të vështirë të sëmundjes është i njëjtë me atë të një dekade më parë. Kohë kur lista e barnave ishte shumë më e kufizuar, kur mjekësia onkologjike nuk kishte hyrë në fazën e imunoterapive dhe trajtimeve të kombinuara.
Po ashtu, Ministria e Shëndetësisë nuk ka miratuar ende një rregullore bazike, që përcakton kriteret dhe normat shëndetësore për pacientët onkologjikë në burgje.
Këto janë dy nga rekomandimet që Kontrolli i Lartë i Shtetit i kishte adresuar autoriteteve përgjegjëse si masa urgjente për tu zbatuar një vit më parë, por që sot e kësaj dite rezultojnë të pazbatuara.
Kjo është vetëm maja e ajsbergut nga raporti i ri tronditës që Kontrolli i Lartë i Shtetit ka publikuar mbi situatën e trajtimit të pacientëve me sëmundje tumorale në Shqipëri. Shumica e rekomandimeve të dhëna një vit më parë janë vonuar.
Raporti verën se në Spitalin Onkologjik në Qendrën Spitalore Universitare ‘Nënë Tereza’ në Tiranë mungojnë raportet e monitorimit. Drejtoria e Përgjithshme e spitalit nuk ka prodhuar asnjë dokument që të masë cilësinë e shërbimit, asnjë analizë mbi efektivitetin e trajtimit, asnjë tregues që të ndihmojë mjekët dhe pacientët të kuptojnë ku janë dhe ku duhet të shkojnë.
Programi i patronazhit ndërspitalor, i menduar për të përhapur njohuri nga Tirana drejt spitaleve rajonale, nuk ka funksionuar. Raportimi i detyrueshëm dy herë në vit pranë Ministrisë nuk është bërë.
19 poltrona për 80 pacientë në ditë
Referuar raportit, spitali Onkologjik nuk ka rritur buxhetin përballë një fluksi të pandalshëm pacientësh. Shpenzimet kanë mbetur të njëjtat, ndërsa numri i të diagnostikuarve dhe të trajtuarve është rritur. Ka mungesa të stafit me burime njerëzore, për rrjedhojë shtohen ditët e gjata të pritjes për pacientët, duke ulur efektivitetin e shërbimit të trajtimit si dhe duke shtuar kostot financiare të pacientëve dhe familjarëve.
Vetëm 19 poltrona përballë 80 pacientëve që bëjnë kimioterapi në ditë. Një llogari e thjeshtë që tregon ngarkesën e rëndë mbi çdo pacient dhe çdo familje që udhëton nga rrethet për të marrë kimioterapi.
Shumica e pacientëve nuk kanë as mundësinë e shtrimit, sepse spitali nuk i ka shtretërit. KLSH nxjerr në pah se spitali Onkologjik e ka të pamundur të krijojë kushte shtrimi për të gjithë pacientët të cilët kanë nevojë, pasi shërbimi me radioterapi është i centralizuar. Vetëm 9% e të sëmurëve me tumor përfitojnë hospitalizim. 91% të tjerët detyrohen të shkojnë e të vijnë, çdo ditë, me kosto financiare dhe fizike.
Po kështu, pranë Spitalit Onkologjik, mungon njësia palliative një strukturë që duhet të ofronte kujdes të specializuar për pacientët në fazat terminale. Sot, pacientët në fund të jetës vazhdojnë të vuajnë në shtëpitë e tyre, pa mbështetje mjekësore të specializuar dhe pa infrastrukturë që të lehtësojë dhimbjen, duke u lënë ata dhe familjarët e tyre të përballojnë një vuajtje fizike dhe emocionale të paimagjinueshme.
Në pavijone mungon ajri i kondicionuar, lagështira gërryen muret e disa dhomave dhe bodrumi është kthyer në një depo të pistë pajisjesh të amortizuara.
Dezinfektimi e pastrimi i këtyre ambienteve ishte një tjetër rekomandim i “menjëhershëm”, por që rezulton vetëm pjesërisht i zbatuar.
Spitalet rajonale me mungesa
Edhe në spitalet rajonale situata mbetet problematike. Kontrolli i Lartë i Shtetit konstaton se në Lezhë, njësia e kimioterapisë nuk funksionon fare, ndërsa në Durrës, Fier, Vlorë, Shkodër, Elbasan, Korçë dhe Berat, njësitë ekzistojnë, por nuk ofrojnë shërbimin e plotë që kërkon një trajtim cilësor. Detyrat funksionale të këtyre njësive nuk pasqyrohen në rregulloret e brendshme të spitaleve, stafi është i pamjaftueshëm, mungojnë mjekët onkologë, pajisjet dhe materialet mjekësore, dhe nuk ka shtretër të dedikuar për të përballuar skemat e trajtimit të kimioterapisë.
Mungojnë sistemet e informatizuara, regjistrat mbahen manualisht dhe nuk rakordohen me të dhënat e Spitalit Onkologjik në Tiranë. Në Shkodër, Elbasan dhe Berat, stafi nuk harton plane kujdesi për pacientët paliativë, ndërsa spitalet nuk mund të planifikojnë numrin e pacientëve të rinj apo skemat e trajtimit të deleguara nga Tirana.
Audituesit e KLSH-së rekomandojnë që spitalet rajonale të pasqyrojnë detyrat funksionale të njësive të kimioterapisë në rregulloret e brendshme dhe të përgatisin plane të kujdesit paliativ për pacientët. Po ashtu, Ministria e Shëndetësisë duhet të bashkëpunojë me spitalet rajonale për plotësimin e vendeve të punës me mjekë dhe infermierë, shtretërve të dedikuar dhe të krijojë një sistem informatizimi online për të monitoruar në kohë reale ecurinë e pacientëve me sëmundje tumorale.
Përfundim
Nga 12 rekomandime të dhëna një vit më parë, KLSH thotë se janë zbatuar plotësisht vetëm 4. Të tjerat janë të zvarritura ose të lëna pas dore. Disa nuk kanë nisur fare. Kontrolli i lrtë i Shtetit i ka dhënë afat institucioneve deri në fund të këtij viti për t’i përmbushur rekomandimet. Por koha nuk është një luks që e kanë pacientët me tumor, pasi ata jetojnë me diagnozën e një sëmundjeje që përparon çdo ditë.
Ky artikull u realizua me mbështetjen e Fondacionit “Friedrich Ebert”në Tiranë
Pretendimi: Video e kësaj dhie që ka hipur mbi tela është filmuar në Kamëz
Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI
—————————————————–
Një video që ka marrë mbi 2 mijë pëlqime në Instagram duket se tregon një dhi që ka hipur mbi telat e energjisë që varen mbi një rrugë të populluar. Mbishkrimi i videos pretendon se ajo është xhiruar në Kamëz.
Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video është shpërndarë masivisht në rrjet në gjuhë të ndryshme, me pretendime të ndryshme sa i përket vendndodhjes së saj.
Tabloidi britanik Daily Mail raportoi në prill 2025 se video ishte xhiruar në Ceara, Brazil.
Megjithatë, artikulli i Daily Mail nuk jep ndonjë referencë, provë apo burim që kjo video është filmuar në Brazil.
Faktoje nuk gjeti ndonjë raportim në mediat braziliane për një incident të tillë. Më tej, megjithëse video e mësipërme është shpërndarë mijëra herë në rrjet, nuk duket se ekziston asnjë pamje tjetër e të njëjtit incident.
Për krahasim, në një incident të ngjashëm në shkurt 2025, një dhi në Madrid u shpëtua nga zjarrfikësit pasi u bllokua në pragun e një dritareje në katin e pestë të një pallati.
Ngjarja u raportua gjerësisht nga media kombëtare dhe ndërkombëtare dhe pamje të ndryshme të saj gjenden lehtësisht në rrjet.
Video që po qarkullon në rrjet me gjasa është gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artificiale.
Një tregues fillestar është indiferenca e kalimtarëve në rrugë ndaj dhisë mbi kokat e tyre. Sikur kjo të ishte një ndodhi e zakonshme, asnjë prej tyre nuk fotografon, xhiron madje as nuk ngre kokën për ta parë.
Më tej, në video, dhia as nuk i prek gjethet që duket se po ha, gjë që është e palogjikshme.
Pyetur nga kolegët faktverifikues brazilianë të Globo, kompania e energjisë Enel, e cila i shërben shtetit të Ceara, deklaroi se nuk përdor llojin e rrjetit elektrik që shihet në video.
Nuk është e lehtë të merret me mend se kush po lufton për mbrojtjen e grumbullit pyjor të gështenjës së Tropojës nga sulmi i një ushtrie milionëshe insektesh, të ashtuquajtura aziatike, të cilat, prej tre vjetësh, i hanë gjethet. Ajo është Mirjeta Imeraj, një mësuese biologjie 33 vjeçare, që së bashku edhe me pak gra të tjera, po organizon një tjetër ushtri insektesh, edhe më shumë milionëshe, por këtë radhë një ushtri të dobishme, e cila do të hajë insektin e dëmshëm aziatik.
Ato po mbarështojnë brenda një laboratori të thjeshtë me mijëra e me mijëra larva të cilat, kur shndërrohen në insekte të rritura, nën kujdesin e tyre çiftohen dhe pasi ushqehen për dy deri në tri ditë, lëshohen nëpër plantacionet e gështenjës e nëpërmjet nuhatjes shkojnë dhe vendosen në galet e infektuara të pemës, aty ku strehohen larvat e insektit të dëmshëm.
“Jemi në mes të procesit”, - tregon Mirjeta. “Ky është viti i dytë dhe kemi katërfishuar numrin e insekteve të lëshuara. Për ne lëshimi në terren është një moment lumturie”
“Jemi në mes të procesit”, – tregon Mirjeta. “Ky është viti i dytë dhe kemi katërfishuar numrin e insekteve të lëshuara. Për ne lëshimi në terren është një moment lumturie”
Por ky grup i vogël vajzash dhe grash nuk është i vetëm në këtë betejë. Tri institucione: Organizata e Kombeve të Bashkuara për Ushqimin dhe Bujqësinë (FAO), Ministria e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural dhe Universiteti Bujqësor i Tiranës kanë bashkuar energjitë për të shpëtuar gështenjën e Tropojës.
Situata është serioze.
Pothuajse gjysma e gështenjave të rrethit janë prekur nga insekti, i cili menjëherë sapo fillon vegjetacioni sulmon biskun dhe ha gjethen, duke frenuar fotosintezën. Të rënduara prej vitesh nga mungesa e shërbimeve, nga temperaturat e larta dhe nga thatësira që ka pushtuar tokën, gështenjat e Tropojës e kanë ulur ndjeshëm prodhimin. Prekja edhe nga insekti mund të jetë goditja përfundimtare.
“Këtë vit prodhimi nuk i kaloi treqind tonë, ndërkohë që Tropoja nuk bie nën një mijë e pesëqind tonë”, thotë Valter Milushi, një tregtar lokal.
“Këtë vit prodhimi nuk i kaloi treqind tonë, ndërkohë që Tropoja nuk bie nën një mijë e pesëqind tonë”, thotë Valter Milushi, një tregtar lokal.
Prodhimi i përgjithshëm ka rënë ndjeshëm. Në pesë vitet e fundit eksportet janë pakësuar tri herë. Mungesa e furnizimit është plotësuar nga importi, i cili për të njëjtën periudhë u dyfishua, natyrisht, kundrejt një çmimi më të lartë të frutit në treg. Dy prej grumbujve më të mëdha, Shkodra dhe Tropoja, sipërfaqet e të cilave arrijnë së bashku gjysmën e sipërfaqes kombëtare të gështenjës, janë prekur në një shkallë të lartë. Prekja ka mbërritur në Shqipërinë e Mesme. Më poshtë, Pogradeci me sipërfaqe të konsiderueshme të gështenjës, ka shpëtuar. Mund të gëzohemi për momentin.
Deri tani janë shpenzuar një milion euro për spërkatje, por insekti i dëmshëm është shtuar. Nuk ka asnjë garanci se shtimi i parave mund të përmirësojë situatën. Çfarë mund të bëhet më shumë? Le të provojmë diçka tjetër, ndryshe!
“E rëndësishme është që të vazhdosh”, - thotë Mirjeta. “Janë me qindra familje që ushqehen nga gështenja. Falë saj, unë, vëllezërit dhe motra ime mbaruam shkollat; siguruam konviktin, fjetjen”
“E rëndësishme është që të vazhdosh”, – thotë Mirjeta. “Janë me qindra familje që ushqehen nga gështenja. Falë saj, unë, vëllezërit dhe motra ime mbaruam shkollat; siguruam konviktin, fjetjen”
Në të dalë të qytetit verior të Bajram Currit, aty ku fillon masivi pyjor i gështenjës, Mirjeta drejton punën në laboratorin e saj modest; jo shumë i sofistikuar, por plot energji. Dy dhoma të vogla janë shndërruar në hapësira për mbarështimin e mijëra insekteve. Këtu nuk ka kompjutera. As Wi-Fi. E vetmja teknologji, nëse mund të quhet e tillë, janë dy frigoriferë. Fokusi nuk është modernizimi, por përkushtimi. Qëllimi: eliminimi i vatrave të infeksionit, ripërtëritja e pemës dhe rikthimi i prodhimit.
Skuadra ndan punën në përputhje me fazat e zhvillimit të insektit. Mirjeta numëron individët femra. Fatjona, një mësuese e ciklit të ulët, numëron meshkujt. Më tej, dy banore të tjera, që mbështeten financiarisht nga tregtarët vendas të gështenjës, vijojnë me çiftimin. Pas dymbëdhjetë orësh insektet lëshohen në terren. Raporti i popullatave femra-meshkuj është një me dy në favor të femrave dhe secila prej femrave prodhon shtatëdhjetë vezë. Ndërkohë që popullsia e insektit të dëmshëm, ai i cili dëmton gështenjën, si rrallë herë, përbëhet njëqind për qind vetëm nga femra, të cilat prodhojnë një qind e pesëdhjetë vezë të papllenuara. Pra, dyfishin.
Lëshimi insekteve në terren ka filluar. Ky është viti i dytë. Hedhjet janë më të shumta. Do të duhen, së paku, gjashtë vjet që të fillojë ripërtëritja.
“Kjo që po ndodh nuk ka ndodhur asnjëherë më parë, me babë e gjysh e katragjysh”, - thotë Shkëlzen Seci, një fermer nga Markaj. “Me prodhimin e një vjeshte jetoje dy vite, madje as nuk i mblidhja të gjitha, se jemi ngushtë edhe me forcën punëtore”, rrëfen ai.
“Kjo që po ndodh nuk ka ndodhur asnjëherë më parë, me babë e gjysh e katragjysh”, – thotë Shkëlzen Seci, një fermer nga Markaj. “Me prodhimin e një vjeshte jetoje dy vite, madje as nuk i mblidhja të gjitha, se jemi ngushtë edhe me forcën punëtore”, rrëfen ai.
Humbja e prodhimit
Por Shkëlzeni nuk është i vetëm. Bashkëfshatarë të tjerë ndajnë të njëjtin trishtim dhe keqardhje për humbjen e prodhimit të gështenjës dhe jo vetëm.
“Kjo është fikje”, – thotë Hamit Novaku. “Prodhimi ka rënë shtatë dhjetë për qind. Shumë gjëra të pashpjegueshme po ndodhin. Në oborrin tem fiku është bërë mos me e xanë me duar. Si shpjegohet?! Ne s’kemi pasur fik, nuk e mbante toka. U thajte! Ka filluar dafina të rritet shumë mirë”.
“Nuk është vetëm miza por edhe klima”, shpjegon Valter Milushi.
“Nuk është vetëm miza por edhe klima”, shpjegon Valter Milushi. “Vjet në Gash, rreth 600 ha ende të paprekur nga insekti, nuk nxorën prodhim. Më kujtohet se në 2018 patëm frut boll, por kur u formua bohçja në shtator, nuk pati lagështirë dhe fruti na u prish në dorë, ndërsa e mblidhnim.
Klima
Në fakt, shtatori i 2018 kishte rezultuar vërtet i thatë.
Instituti i Gjeoshkencës (IGJEO), referoi reshje jashtëzakonisht të ulëta në këtë periudhë, në raport me mesataren tridhjetë vjeçare (1961-1990). Ndërkohë, në një vështrim më të gjerë reshjet e shtatorit, muaj gjatë të cilit formohet fruti i gështenjës, ishin rritur në tetë vitet e fundit, krahasuar me normën shumëvjeçare, por ato ishin ulur në gusht, përgjatë së njëjtës periudhë, krahasuar me mesataren shumëvjeçare (1961-1990).
“Rritja e temperaturës në mars zgjon insektin e dobishëm parakohe. Nëse ndodh kështu, ai do të ngordhë, pasi nuk ka me se të ushqehet”.
Por mungesa e reshjeve po shoqërohet nga ngritja e temperaturave. Për Ramiz Metaliajn, pedagogun e insekteve (Entomolog në Universitetin Bujqësor të Kamzës), pas të cilit fshihet hartimi i strategjisë së luftës biologjike kundër insektit të dëmshëm, rritja e temperaturave gjatë muajit mars, pikërisht kur fillon vegjetacioni, është një periudhë delikate dhe nëse nuk tregohet kujdes mund të shkatërrojë përpjekjet e deritanishme.
“Rritja e temperaturës në mars zgjon insektin e dobishëm parakohe. Nëse ndodh kështu, ai do të ngordhë, pasi nuk ka me se të ushqehet”. Më pas, profesori fillon të shpjegojë më me hollësi një proces mbreslënës, ku shkenca dhe teknologjia, të kombinuara së bashku, bëjnë çudi.
Lufta ndaj fenomenit
“Me anë të laboratorit ne i krijojmë dy favore predatorit: e para që ai të dalë në kohën e duhur, pra sinkronizojmë kohën e daljes së predatorit me fillimin e zhvillimit të larvave të dëmtuesit dhe nga ana tjetër e ushqejmë që ta fuqizojmë për të qenë i aftë të luftojë fuqishëm në terren. Objektivi është që të rritet numri insekteve të dobishme mbi trefishin e insekteve të dëmshme, në mënyrë që të arrihet ekuilibri i popullatave”.
Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike “Copernicus” (C3S), raportoi këtë vit, se Europa pati marsin më të nxehtë të regjistruar, me një temperaturë mesatare të ajrit në sipërfaqe prej 6.03ºC, ose 2.4ºC mbi mesataren mujore të tridhjetë viteve të fundit. Sipas IGJEO, mesatarja e temperaturave mesatare të ajrit në një prej vendmatjeve meteorologjike në afërsi të masivit pyjor të gështenjës në Tropojë, në tre marset e fundit, ka qenë më shumë se dyfishi i normës shumëvjecare (1960-1990).
Ndaj dhe grupi i Mirjetës, krahas punës për mbarështimin e insektit, po përballet edhe me vështirësitë që sjell ndryshimi i klimës. Përmes dy frigoriferëve ato përpiqen të kontrollojnë ciklin e jetës së larvave, në varësi të ndryshimit të kushteve atmosferike, duke bërë të mundur hedhjen në natyrë të insektit në kohën e përshtatshme.
Skuadrës sapo i është bashkuar një agronome e re, Arlinda Rupa nga Shkodra. FAO po mendon të zgjerojë mbështetjen edhe në Shkodër. Por gjeografia dhe shpërndarja e grumbujve janë të ndryshme. Sfidat mbeten të mëdha. Edhe mbështetja duhet të jetë e tillë.
“Nuk kena rrugë tjetër”, – buzëqesh Mirjeta, mësuesja dhe aktivistja që po mbron gështenjën dhe vendin e saj, Tropojën. “Natyra po na mban peng”.
Në zgjedhjet parlamentare të 11 majit 2025, për herë të parë, diaspora shqiptare do të ketë mundësinë të votojë, një hap që pritet të transformojë skenën politike të vendit.
Në serinë “Vota e ‘shtrenjtë’ e diasporës”, gazetarja Klodiana Kapo bisedon me Komisionerin Shtetëror të Zgjedhjeve, Ilirjan Celibashi në lidhje me votën e diasporës.
Zoti Celibashi sqaron si do të votojë diaspora, kur pritet të jetë gati aplikacioni, por edhe mbi mundësitë që mbulimi i kostove të postës për votuesit të bëhet nga shteti shqiptar.
Na ndiqni në kanalin tonë në YOUTUBE dhe në rrjetet tona sociale për të dëgjuar episode të tjera të “E kam një hall”.
Kuvendi shkeli afatin e vendosur nga Gjykata Kushtetuese për ndryshimin e ligjit për studentët e mjekësisë, pasi gjykata shfuqizoi detyrimin që ata të punojnë për 5 vjet në Shqipëri përpara se të marrin diplomën. Vakumi ligjor i krijuar nga mungesa e plotësimit të ligjit ka lënë në errësirë maturantët që aplikojnë për studime në universitetin e mjekësisë këtë vit, duke mos e ditur çfarë i pret.
Esiona Konomi
Kuvendi mbylli punimet përpara pushimeve verore pa korrigjuar ligjin e posaçëm për studentët e mjekësisë, duke thyer vendimin e Gjykatës Kushtetuese.
Studentët e mjekësisë pas një seance në Gjykatën Kushtetuese
Në 25 janar të këtij viti, Gjykata Kushtetuese pranoi ankimin e studentëve të mjekësisë, të mbështetur edhe nga grupi parlamentar demokrat, duke rrëzuar ndryshimet në ligj të miratuara në Kuvend nga mazhoranca, që i detyronte studentët e mjeksisë të qëndronin për 5 vjet në shërbim të shtetit shqiptar përpara se të marrin diplomën.
Gjykata çmoi se ky detyrim nuk është proporcional dhe shkel Kushtetutën.
Në vendim, ndër të tjera, Gjykata Kushtetuese vendosi se Kuvendi kishte për detyrim të miratonte ndryshimet ligjore brenda tre muajve.
Ky afat u shkel nga Kuvendi.
Marash Logu, një prej avokatëve të përfshirë në këtë betejë kushtetuese të studentëve të mjekësisë kundër qeverisë, kujton për Faktoje se vendimi i gjykatës ka hyrë në fuqi në 4 mars të këtij viti.
Kjo i linte afat Kuvendit deri në 4 Qershor për të bërë ndryshimet në ligj pas shfuqizimit të tyre nga Gjykata Kushtetuese.
Ky afat tashmë i tejkaluar ka lënë pezull studentët, sidomos ata që regjistrohen në vit të parë të cilët nuk e dinë se me çfarë rregullash loje do të hyjnë në këtë universitet dhe nëse këto kritere ju leverdisin.
Alesio, një maturant nga Fieri, tha për Faktoje se cilat do jenë afatet e reja për qëndrim të detyrueshëm në Shqipëri, nëse do ketë të tilla..
“Unë nuk di çfarë po rrezikoj. Do të doja të dija se sa vjet do të jem i detyruar të punoj për Shqipërinë. Po të kisha të qarta afatet do të mendoja nëse më leverdis të arsimohem në privat e të mos kem kufizime, apo e përballoj të kundërtën. Unë tani e mora një risk duke aplikuar qorrazi”. – Alesio, student i regjistruar në vit të parë për mjekësi.
Procesi i lënë në mes
Disa muaj pas vendimit të Gjykatës dhe thuajse në fund të afatit që i ishte lënë Kuvendit për të korrigjuar ligjin, qeveria hodhi për konsultim publik disa afate të reja.
Propozimi i ri e ul detyrimin maksimal të studentëve për të punuar për sistemin shëndetësor në Shqipëri nga 5 në 3 vjet. Pavarësisht se studentët e kundërshtuan edhe këtë propozim, qeveria e përcolli ligjin për vendimmarrje në parlament. Por deri në ditën e fundit të këtij sesioni parlamentar ndryshimet nuk u votuan.
Mbledhja urgjente e Këshillit të Legjislacionit për studentët
Dhurata Çupi Tyli, deputetja demokrate në krye të Këshillit të Legjislacionit, i tha Faktoje.al se “qëllimi i kësaj mbledhjeje duke ndërprerë edhe seancën plenare për disa minuta, ishte që afatet e reja për studentët të miratoheshin në dy seancat e fundit të korrikut”.
Mirëpo, deputetja demokrate nuk e ka një shpjegim se pse ky plan i përbashkët i të dyja palëve në Kuvend, nuk funksionoi duke cituar vonesa administrative.
“Administrata dhe kryetarja e Kuvendit nuk e bënë gati në kohë raportin për votim”. – tregon Çupi. Megjithëkëtë, kryetarja e Këshillit të Legjislacionit, organ përgjegjës për zbatimin e vendimeve të Gjykatës Kushtetuese në Kuvend, pohon se ka ende kohë që studentët e viteve të para të mjekësisë të mos penalizohen.
“Ndërkohë që mazhoranca vazhdon të këmbëngulë që periudha pas studimeve gjatë të cilës mjekët e rinj janë të detyruar të punojnë në Shqipëri të jetë 3 vite, Grupi Parlamentar i Partisë Demokratike propozon që kjo periudhë të zerohet dhe mjekët e sapodiplomuar të zgjedhin lirisht vendin ku duan të ushtrojnë profesionin e tyre. Universitetet nisin në tetor, e kjo na jep kohë që në shtator ta plotësojmë ligjin përpara vitit të ri akademik”,- tha deputetja.
Studentët në proces
Teksa deputetët po planifikojnë pushimet, studentët janë ende nën tension për të ardhmen e tyre.
Mikel Seferi, student i mjekësisë, i tha Faktoje.al se studentët e kundërshtojnë idenë e punës së detyruar.
“Kjo vonesë në vendimmarrje për shumë nga studentët krijon vështirësi në planifikimin e të ardhmes përsa i përket karrieres dhe sferës profesionale.” – tha studenti Seferi.
Edhe studenti tjetër, Zino Veleshnja ndan të njëjtin shqetësim.
“Një pjesë e studentëve mendojnë transferimin e studimeve, ndërsa maturantët aplikimin apo jo në degën e mjekësisë së përgjithshme. Të ndodhur përpara një situate të tillë, askush nuk është në gjendje të marrë vendimet e duhura për të ardhmen.”- tha studenti Veleshnja.
Në përfundim, studentët vlerësojnë se këto masa shtrënguese nuk janë efektive dhe se kërkohet një dialog i sinqertë për të zgjidhur problemet që sistemi shëndetësor ka në Shqipëri.
Në anën tjetër, rektori Universitetit të Mjekësisë, Arben Gjata informoi Faktojen se Kuvendi nuk i ka kërkuar asnjë mendim këtij institucioni pas shfuqizimit të afateve për punë të detyruar nga Gjykata.
“Universiteti nuk vepron pasi ligji nuk është funksional deri në ndryshimet që priten të bëhen. Nuk kemi asnjë kërkesë për mendim nga ndonjë organ në vend pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese. Studentët e rinj, sa kohë ligji nuk është funksional, nuk do të nënshkruajnë kontratë!”,- tha rektori Gjata.
Studentët e mjekësisë të cilët theksojnë se do e vijojnë betejën e tyre për të refuzuar cdo afat të mundshëm që i detyron ata të qëndrojnë në Shqipëri pas përfundimit të studimeve universitare në mjekësi, përpos opozitës, kanë edhe mbështetjen e organziatës së shoqërisë civile Qëndresa Qytetare, që monitoron universitetet.
Kjo organizatë ka përsëritur apelin ndaj qeverisë për ta parë më gjerë problemin e mungesës së stafeve mjekësore në spitalet Shqiptare dhe për të mos e kërkuar zgjidhjen përmes penalizimeve ndaj studentëve.
“Mbi ligjin e studentëve të mjeksisë me gjithmonë kemi mbajtur qëndrimin se qasja e shtetit duhet të jetë krijimi i kushteve për ta bërë vendin të pëlqyer dhe qëndrueshëm për mjekët e rinj nëpërmejt mbështetjes, kushteve më të mira dhe financimit të sektorit”,- tha Migen Qeraxhi.
Qëndresa Qytetare, në mbështetje të studentëve, kërkon që Kuvendi e qeveria të tërhiqen fare nga kjo nismë dhe jo ta korrigjojë atë.
Login
