ATSH–ANSA, TEHERAN, 11 janar 2026 — Represioni i autoriteteve iraniane ndaj protestave mbarëkombëtare është përshkallëzuar ndjeshëm, duke u shndërruar në një nga episodet më të përgjakshme të viteve të fundit. Sipas organizatave të të drejtave të njeriut, numri i viktimave mes protestuesve ka arritur në qindra, ndërsa mijëra persona janë arrestuar.
Human Rights Activists News Agency (HRANA) raporton të paktën 490 të vrarë mes manifestuesve, ndërsa burime të opozitës dhe Fondacioni Narges Mohammadi flasin për mbi 2.000 protestues të vrarë vetëm në 48 orët e fundit. Numri i të arrestuarve vlerësohet mbi 10.600 persona. HRANA raporton gjithashtu për 48 viktima në radhët e forcave të sigurisë. Të dhënat mbeten të vështira për t’u verifikuar në mënyrë të pavarur, për shkak të kufizimeve të rënda të informacionit.
Sipas dëshmive dhe pamjeve të publikuara në rrjete sociale, trupat e viktimave janë grumbulluar në spitale dhe morgje, ndërsa familjet hasin vështirësi të mëdha për identifikimin e të afërmve, për shkak të pengesave të vendosura nga autoritetet. Burime të opozitës pretendojnë se familjeve u kërkohet të paguajnë rreth 6.000 dollarë për lirimin e trupave, të cilat raportohet se mbahen në thasë të zinj ose të grumbulluara në ambiente spitalore.
Protestat shpërthyen fillimisht për shkak të krizës ekonomike dhe rënies së monedhës kombëtare, por shpejt u shndërruan në një sfidë të drejtpërdrejtë politike ndaj regjimit. Ato konsiderohen më të mëdhatë që nga lëvizja “Grua, jetë, liri” e vitit 2022, e nisur pas vdekjes së Mahsa “Jina” Amini.
Shumë manifestues kërkojnë me zë të lartë rikthimin e djalit të shahut të fundit të Iranit, Reza Pahlavi, i cili nga mërgimi në Shtetet e Bashkuara u bën thirrje qytetarëve të mos i braktisin rrugët dhe është shprehur i gatshëm të kthehet në Iran “sa më shpejt të jetë e mundur” për të udhëhequr një tranzicion politik dhe për të mundësuar zgjedhje të lira dhe transparente.
Një skenar i tillë shihet me interes nga Izraeli, ku zhvillimet e fundit kanë çuar në ngritjen e nivelit maksimal të gatishmërisë. Kryeministri Benjamin Netanyahu ka thirrur mbledhje të posaçme për sigurinë dhe ka shprehur mbështetje për protestuesit iranianë, duke deklaruar se Izraeli dhe Irani mund të rikthehen partnerë pas rënies së regjimit të Teheranit. Forcat e Mbrojtjes së Izraelit kanë deklaruar se janë “të gatshme të përgjigjen nëse do të jetë e nevojshme”.
Në planin ndërkombëtar, Uashingtoni po vlerëson hapat e ardhshëm. Sipas burimeve amerikane, ish-presidenti Donald Trump pritet të marrë një “briefing” mbi opsionet që përfshijnë sanksione të reja, sulme kibernetike dhe veprime të mundshme ushtarake kundër Iranit. Sipas “New York Times”, mes opsioneve janë përmendur edhe sulme ndaj objekteve jo ushtarake në Teheran, megjithëse ende nuk është marrë një vendim përfundimtar.
Në terren, represioni shoqërohet edhe me izolim të vendit nga bota e jashtme. Në disa zona janë regjistruar ndërprerje të gjata të energjisë elektrike dhe internetit. Në Teheran, pas më shumë se 72 orësh pa energji dhe lidhje online, qindra qytetarë ndriçuan natën me dritat e telefonave celularë. Disa pamje kanë qarkulluar falë lidhjeve satelitore Starlink, ndërsa video të tjera tregojnë ndërtesa në flakë, përplasje të armatosura dhe grafite përpara turmave të mëdha.
Trazira janë raportuar në disa qytete, përfshirë Isfahanin, Shirazin, Tabrizin, Qomin, Ahvazin, Kermanin dhe Saqqezin. Në Mashhad, qyteti i lindjes së udhëheqësit suprem Ali Khamenei, manifestuesit kanë ngritur barrikada dhe janë përplasur me forcat e policisë.
Autoritetet kanë reaguar me masa edhe më të ashpra. Kreu i policisë kombëtare, Sardar Radan, ka pranuar se “niveli i përplasjes me rebelët është rritur”, duke njoftuar “arrestime të rëndësishme”. Sipas Iran International, forcat e sigurisë kanë përdorur gaz lotsjellës dhe armë me presion ajri edhe kundër familjarëve të viktimave gjatë ceremonive mortore në varrezat Behesht-e Zahra në Teheran.
Pas minimizimit fillestar të protestave, autoritetet iraniane tani e pranojnë përmasën e tyre, por i përkufizojnë si “betejë e rezistencës kombëtare”. Regjimi ka shpallur tre ditë zie kombëtare për të “nderuar” viktimat në radhët e forcave të sigurisë.
Presidenti Masoud Pezeshkian, i cili më herët kishte shprehur gatishmëri për dialog, ka deklaruar se protestuesit janë “terroristë të lidhur me fuqi të huaja”. Ndërkohë, prokurori i përgjithshëm ka kërcënuar manifestuesit dhe këdo që i mbështet, duke i cilësuar si “armiq të Zotit”, një akuzë që sipas ligjit iranian dënohet me vdekje. Një qasje që mbyll çdo hapësirë për dialog dhe e lë vendin mes një represioni gjithnjë e më të ashpër dhe një proteste që, pavarësisht gjithçkaje, vazhdon të mbushë rrugët.
The post Irani në gjak: qindra të vrarë dhe mijëra të arrestuar appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.
Login
